MATAYO
11 U wityatye we ndelwa ya Yesu Kilisito mono yali we ndelwa ya Dawudi, wa mu ndelo ya Abulahamu. Na awuno ahano wo wityatye we mhuga yakwe vyono yinha. 2 Abulahamu yakamulela Isaka, nayo Isaka yakamulela Yakobo, nayo Yakobo yakamulela Yuda ne wanduguze. 3 Nayo Yuda yakamulela Pelezi na Zela (unyina yawo yali Tamali), nayo yuyo Pelezi yakamulela Hezeloni, Hezeloni nayo yakamulela Lami, 4 nayo Lami yakamulela Aminadabu, Aminadabu nayo yakamulela Nasoni, nayo Nasoni, yakamulela Salimoni, 5 Salimoni nayo yakamulela Bowazi (unyina wa Bowazi yacemwaga Lahabu). Nawo wa Bowazi na Lutu, wali wo walezi wa Obedi, nayo Obedi yakamulela Yese, 6 nayo Yese yo yamulela u mutemi Dawudi. Nayo u mutemi Dawudi, yo yamulela Solomona, (unyina wa Solomona yali yo mugolece wa Uliya). 7 Nayo Solomona yakamulela Lehobowamu, nayo Lehobowamu yakamulela Abiya, Abiya nayo yakamulela Asa, 8 Asa yakamulela Yehoshafati, nayo Yehoshafati yakamulela Yolamu, na Yolamu nayo yakamulela Uziya, 9 Uziya yakamulela Yotamu, nayo Yotamu yakamulela Ahazi, nayo Ahazi yakamulela Hezekiya. 10 Nayo Hezekiya yakamulela Manase, Manase nayo yakamulela Amoni, nayo Amoni yakamulela Yosiya. 11 Yosiya nayo yakamulela Yekoniya, ne wanduguze. Na mu vilo vivyo, vyali vyo vilo vyono i Wayahudi wahamizizwa no kutegulwa ku Babiloni. 12 Ne Wayahudi waza kuwa wasolwa no kutegulwa ku Babiloni, baho Yekoniya yakamulela Salatiyeli, nayo Salatiyeli yakamulela Zelubabeli, 13 nayo Zelubabeli yakamulela Abihudi, nayo Abihudi yakamulela Eliyakimu, Eliyakimu nayo yakamulela Azoli. 14 Azoli nayo yakamulela Sadoki nayo Sadoki yakamulela Akimu, na Akimu nayo yakamulela Eliwudi. 15 Eliwudi nayo yakamulela Eliyeza, Eliyeza yakamulela Matani, nayo Matani yakamulela Yakobo. 16 Yakobo yakamulela Yusufu, nayo Yusufu yo yali mulume wa Malyamu u nyina wa Yesu mono kacemwaga Kilisito. 17 Ale, kwali na ndelo yikumi na yine, ku wulawilila ha Abulahamu sunga ha Dawudi, na kanyhi ndelo yikumi na yine, ku wulawila ha Dawudi sunga lono i Wayahudi wahamizizwa no kutegulwa ku Babiloni, na kanyhi ndelo yikumi na yine ku wulawilila baho lono i Wayahudi wasolelwa mateka no kutegulwa ku Babiloni sunga mu vilo vya Kilisito. 18 Ale, no wulelwe wakwe Yesu Kilisito wali nhavi. U nyina Malyamu yali yakondya kubanywa na Yusufu. Ninga lono wali wakali si nekalana hamonga nha vyono yinha u mulume no mucekulu, Malyamu yakejela yena muda wono yawutuga kwe vilungo vyo Muhe Mono Yelile. 19 Nayo Yusufu u mulume wakwe, vyono yali yo munhu we ling’ani, si yenda kumuleka Malyamu cagalanze, langa yasakaga yamulece cinyele. 20 Ninga lono yali yakali yakuyihwesa inghani yiyo, malayika wo Muwaha yakamulawila mu ndoto, yakamulonjela, yakatya, “Gwe Yusufu go mwana wa Dawudi, wulece kogopa kumusola Malyamu yawe mugolece wako, hambi u muda wuwo wono yena nawo, nha kawutuga kwe vilungo vyo Muhe Mono Yelile. 21 Nayo kolela mwana we cilume, nagwe komucemela ilitagwa lya Yesu, hambi u mwene nha yo kolowaponya iwanhu wakwe mu wubi wawo.” 22 Na zizi zose zikejela, ho yifisilizwe inghani yiyilya yono u Muwaha Mulungu yayilonga mu nzila ye wawizi, yono yatya, 23 “Langa ta, u musindile kolodinghula muda, nayo kololela u mwana we cilume, nayo kocemwa Emanuweli. Nhunizo yayo wo wutya, ‘U Mulungu yali hamonga nase.’ ” 24 Nayo Yusufu yaza kusinhuka mu zinhongo, yaketuma nha vyono yalonjelwa na yuyo Malayika yakamusola u mugolece wakwe, yakamutegula ku kaya kwakwe. 25 Ninga Yusufu si yamusejelela yaye, sunga Malyamu yaza kuwa yakondya kumulela u mwana we cilume. Nayo Yusufu yakamucemela ilitagwa lya Yesu.
21 Yesu yalelelwa mwi’kaya lya Betelehemu ya ku Yudiya, mu vilo vya Helode, lono yali yakali yatemile. Na lono Yesu yali yakondya kulelwa, we mahala go wizuce we zinyelezi, wakaza ku Yelusalemi lwa kamonga, wakulawa kucilima, 2 wakawa kuwuza wakutya, “Yali hayi mwana, u Mutemi we Wayahudi mono yaleligwe? Hambi nha ciyiwona i nyelezi yakwe lono yilawiye kulubavu lwa kucilima, alu nase ciza ho cimuhembe.” 3 Nayo u mutemi Helode yaza kuzihulika zizo, yakehwelela muno, u mwene na wanya Yelusalemi wose. 4 Hobaho du yakawa kuwacema i wakohani wawaha wose, hamonga ne wejizi wose wo Wulajilize, yakawa kuwawuza yakutya, “Ati, Kilisito kolelelwa hayi?” 5 Nawo wakamupitula wakutya, “Mwi’kaya lya Betelehemu mu yisi ya Yudiya. Nayo u muwizi nha vyo yandika, yakutya, 6 ‘Nagwe go Betelehemu go yisi ya Yuda, agwe si wuli mudodo hali walongola wose wa Yuda, Hambi muli gwegwe, nha mokolawila u mulongola mono kowatonga iwanhu wangu waisilayeli.’ ” 7 Hobaho Helode yakawa kuwacema cinyele, wawo i we mahala go wizuce we zinyelezi, yakawawuza yakawa kusaka kumanya icipango ceneco cono yejelela inyelezi yiyo. 8 Yakawa kuwatuma wabite ku Betelehemu, yakawatya, “Alu, mubite mukawuza wuze zo mwana yuyo. Mulamweza kuwa mwamuwona, ale, nhondo muze mumanyize, nane ho mbite nghamuhembe.” 9 Nawo wawo we mahala go wizuce we zinyelezi, waza kukondya kuzihulika zono u mutemi yawalonjela, hodu wakawa kubita. Kumbe inyelezi yiyilya yono wayiwona ku lubavu lwa kucilima, yikawalongolela, sunga yikabita kwima hacanyha ye hanhu hono hali hoyuli u mwana. 10 Nawo wali weza kuyiwona yiyo i nyelezi, wakasangalala muno muno. 11 Hobaho wakawa kwinjila mu nyumba, wakamuwona u mwana yuyo, yali hamonga no nyina Malyamu, wakawa kufugama, wakamuhemba. Waza kukondya, wakawa kuwopola izisawo, wakawa kulavyaniza ivipegwa vyawo, wakawa kumupela zahabu, wubani ne manemane. 12 Nayo u Mulungu yakawasugulila mu ndoto, ho walece kuwuya kanyhi kuli Helode, holeka nawo wakakolela nzila yinji wakawuya kwawo. 13 Iwajenzi wawalya waza kuwuka, hobaho Malayika wo Muwaha Mulungu yakamulawila Yusufu mu ndoto, yakamutya, “Ale, winuce! Wumusolaje mwana, hamonga no nyina, mutizize ku Misili. Mukekalaje kuko du sunga kolo neza kukulonjela, hambi Helode nha yakuhila kumuwulaga u mwana yuyu.” 14 Hobaho, Yusufu yakawa kwinuka, yakawa kumusola u mwana hamonga no nyina, wakawa kutuluka cilo cose, wakabita ku Misili. 15 Nayo Yusufu, yakekala kuko sunga Helode yakafwa. Inghani yiyo yejela, ho yifisilizwe inghani yono yayilonga u Muwaha Mulungu, mu nzila ye wawizi lono yatya, “Ku wulawa ku Misili, namucema Mwanangu.” 16 Nayo Helode yaza kwizuka vyono wawalya we mahala go wizuce we zinyelezi wamukonga, yakakolwa ne likuwo muno muno. Hobaho yakawa kulajiliza vyono, iwana wose we cilume wono wali mumo mwi’kaya lya Betelehemu, sunga na mu mhelomhelo yayo, wono wena myaka myejete na hasi yayo, wose wawulagwe. Nayo yanoza nhavivyo, ku wutyatya ilipango lyono yazimanyila zizo ku wulawa kuli awalya we mahala go wizuce we zinyelezi. 17 Nhavivyo vyo zaficilicila zono zalongwa mu nzila yo muwizi Yelemiya, zono zikutya, 18 “Ilizi lihulikwa ku wulawa ku Lama, Cililo no wukalale wuwaha, Laheli yakuwalilila iwanagwe, hamba si yakwenda no kutuzwa, hambi wose nha wakondya kufwa.” 19 Helode yaza kuwa yafwiza, Malayika wo Muwaha Mulungu yakamulawila Yusufu mu ndoto, kuko ku Misili, 20 yakamutya, “Ale winuce! Wumusolaje u mwana, hamonga no nyina, muwuye kanyhi ku yisi ya Isilayeli, hambi awalya wono wali kuhila kumuwulaga u mwana yuyo nha wakondya kufwa.” 21 Nayo Yusufu yakenuka, yakamusola u mwana hamonga no nyina, yakawa kuwuya ku yisi ya Isilayeli. 22 Ninga Yusufu yaza kuhulika vyono Alikelawo u mwana wa Helode yali yo mutemi wa Yudiya ihanhu ho sogwe Helode, baho yakogopa muno ku wubita kuko. Nayo yaza kuwa yasugulilwa mu ndoto, hobaho yakabita ku yisi ya Galilaya, 23 yakahamila mwi’kaya lyono likucemwa lya Nazaleti. Nhavivi vyo zaficilicila izinghani zono zalonjelwa mu nzila ye wawizi, zono zikutya vyono, “Kocemwa Munazili.”
31 Na mu vilo vivyo Yohana u Mubaputizi yakalawila, yakawa kwamula kuganula ku nyika ya Yudiya, yakutya, 2 “Ale munene, hambi u wutemi wa ku wulanga nha wasejelela.” 3 Yuyu Yohana yo yuyulya mono u muwizi Isaya yalonga izakwe, lono yatya, “Ilizi lyo munhu lihulikwa ku nyika, Muwikanizizenyi u Muwaha inzila yakwe, Muwugololaje u wukolo wakwe.” 4 Nayo Yohana yavwalaga mwenda wono wali muhonwe no wusinga we ngamiya, kanyhi yali yewopile no musipi we nyhingo mu ciwino cakwe. Ne ndigwa yakwe yali nzije no wuci wa mu mbago. 5 Ale, ne wanhu ku wulawa ku Yelusalemi, ne yisi yose ya Yudiya, ne zimbavu zose za mu mhelo mhelo ye likolongo lya Yoludani, wose wakamubitila, 6 wakawuvumila u wubi wawo, nayo Yohana yakawabaputiza mwi’kolongo lya Yoludani. 7 Ninga yaza kuwawona i Wafalisayo ne Wasadukayo wenji, wakumuziza ho yawabaputize, u mwene yakawalonjela yakatya, “Anye nyo lulelo lwe zinzoka! Alo nani mono yamulonjelenyi vyono mosuma kwilega ilikuwo lyono likuza?” 8 Ale, alu, mulajile mu metumo genyu, vyono mwanena mbeka mbeka. 9 Mulece kwihwesa ’mba vyono mosuma kwitetela no kutya, “Ase cili wana wa Abulahamu! Ane nghumulonjelenyi mbeka, vyono u Mulungu kosuma kuganoza imabwe gaga gawe wana wa Abulahamu. 10 Hambi inhemo nha yikondizye kuwikanizwa so wutemanga imilela yo mubici, holeka u mubici wo wose wono si wulelaga mikalo miswanu, wodumulwa no kutagwa mu moto. 11 Ane nghumubaputizizenyi mu malenga, kulajila nha vyono mwanena. Ninga ayulya mono yakuza mu nyuma yangu, yo we vilungo yanyhizize na nene. Nane si nghwiliye hamba kugadinghula ne malatu gakwe. U Mwene komubaputizenyi ko Muhe Mono Yelile no ko moto. 12 U mwene yebate u luheneko mu mawoko gakwe, ho yezeze lukulu icuga cakwe, no kuwututicila u wuhemba mu nyumba yakwe, ninga i mawaje kogaticimiza no moto wono si wuzimaga.” 13 Na mwipango lilyo, Yesu yakawuka ku Galilaya, yakabita kwi’kolongo lya Yoludani, yakamubitila Yohana ho Yohana yamubaputize. 14 Ninga Yohana yakajela kumulemeza, yakutya, “Alu, hambi yo gwegwe mono yinojeye wuze kono kwangu? Aa ng’o. Langa ane yo nene mono yinojeye mbaputizwe na gwegwe.” 15 Ninga Yesu yakamupitula Yohana, yakamutya, “Ng’o, ye! Wulece du yiwe nhavivyo, hambi nha vyo yinojeye cizifisilize zose zono u Mulungu yakuzisaka.” Nayo Yohana nhondo ho yakawa kuvumila. 16 Nayo Yesu yaza kukondya du kubaputizwa, yakalawila mu malenga, no wulanga wukawa kudiguka nhinicizo, nayo yamuwona u Muhe wo Mulungu yehwanile futa ya nziwa, yakumutimila. 17 Ne lizi likalawa ku wulanga likutya, “Ayu yo Mwanangu u mwendece wangu, mono nendezwe nayo.”
41 Baho Yesu yakawa kutongwa no Muhe sunga ko ku nyika ho yajelwe na Setani. 2 Yakekala si yakulya cinji vilo makumi mane misi ne cilo, hanyuma, yakadabuka. 3 Hobaho Setani yakawa kumuziza, yakamutya, “Hono yo gwegwe Mwana wo Mulungu, ale wulonje i mabwe gaga gawe mikate.” 4 Nayo Yesu yakapitula yakutya, “Mu Mandiko Gono Gelile yandicigwe nhavi, ‘U munhu si kokwikala mumi so mukate du, langa so nghani yo yose yono yikulongwa no Mulungu.’ ” 5 Hanyuma Setani yakawa kumutegula Yesu sunga ko ku Yelusalemi kwi’kaya lyono lyelile, yakawa kumuwika ku cizuli ce litembe lye Nyumba yo Mulungu, 6 yakamutya, “Hono yo gwegwe Mwana wo Mulungu, ale ta wilugaje baha sunga ho hasi, hambi nha yandicigwe vyono, ‘U Mulungu kowalajiliza wamalayika wakwe ku soko yako, nawo wokwambila mu mawoko gawo, ho wulece kwikobala mwibwe.’ ” 7 Yesu yakamutya, “Kanyhi yandicigwe vyono, ‘Wulece kumujela Muwaha u Mulungu wako.’ ” 8 Hanyuma kanyhi Setani yakamutegula Yesu sunga kwi’tunda litali, yakamulajila i matemi gose ga kononze hamonga ne zinhojo zayo, 9 Setani yakawa kumutya Yesu, “Hono wufugamile, wuhembe, ale, ivinhu vivi vyose vyono wukuviwona, nokupela gwegwe viwe vyako.” 10 Baho nhondo, Yesu yakamulonjela Setani yakatya, “Bita ko Setani! Hambi nha yandikwe vyono, ‘Komuhemba Muwaha u Mulungu wako, nagwe komwitumamila u mweneco yali wene du.’ ” 11 Nhondo Setani, yakawa kumuleka, nawo wamalayika wakaza wakamwitumamila. 12 Nayo Yesu yali yeza kuhulika vyono, Yohana yadindilwa mu jela, u mwene, yakawa kubita ku Galilaya. 13 Yakawuka ku Nazaleti yakabita ku Kapelanawumi, i likaya lyono lyali lili ha mwejelele we lilamba lya Genesaleti, mu mipaka ye zi’si za Zabuloni na Nafutali, yakekala kuko. 14 Na vyo yaficilicila inghani yono yalongwa mu nzila yo muwizi Isaya, yono yikutya, 15 “Agwe go yisi ya Zabuloni, nagwe go yisi ya Nafutali, kulubavu lwe lilamba, ku nhumbi likolongo lya Yoludani, Galilaya, iyisi ye wanhu wono si Wayahudi! 16 Iwanhu wono wekalaga kutitu alu wawona u wuzelu wuwaha. Na walya wono wekalaga mu yisi nhitu ye lifwa, na mu muzizi we lifwa, alu wuzelu wuwabulilila!” 17 Na ku wulawa baho, Yesu yakamula kuganula no kutya, “Ale, munene, hambi u wutemi wa ku wulanga nha wasejelela!” 18 Nayo Yesu lono yajendaga ha mwejelele we lilamba lya Galilaya, yakawawona wanhu wejete wanimula somba, wana wa munhu monga, nha cinji Simoni (mono kacemwaga Petelo) wena na Andeleya u mwanakwawe, wanimulaga zisomba mwi’lamba no lwavu lwawo. 19 Yesu yakawatya, “Muze munhyatye, nane nomunozenyi muwe wanimula wanhu.” 20 Nawo lo lulo baho, wakazileka zinyavu zawo, wakawa kumutyatya. 21 Nayo yaza kutela hamwande hadodo, yakawawona kanyhi wanji wejete wana wa munhu monga, nha cinji Yakobo na Yohana u mwanakwawe, wana wa Zebedayo. Nawo wawo wali wali mu ngalawa, hamonga no sogo yawo Zebedayo, wakuzinozeleza zinyavu zawo. Yesu yakawacema, 22 nawo lo lulolulo wakayileka ingalawa, hamonga no sogo yawo, wakamutyatya. 23 Yesu yapilimaga mose mu yisi ya Galilaya, yakwijiza mu matang’anilo go wuhembelo, no kuluganula u Luganuzi Luswanu lo Wutemi wo Mulungu. No kuponya i mawala gose go wutamwa no wunyenyanjice wa muli wanhu. 24 Ne zinghani zakwe zikamanyika mu yisi yose ya Siliya. Ne watamwa wose wono wali na wugazice wo wose, kotya, wono wali wena macisi mavu, wono wena lukwale, wanhu we vilema, wose wawo wategulwa kuli mwene, nayo yakawaponya wose. 25 Ne mapuga menji ge wanhu, wono walawa ku Galilaya, Dekapoli, Yelusalemi, Yudiya, sunga na ku nhumbi ya Yoludani, wose wakawa kumutyatya.
51 Nayo Yesu yaza kugawona imapuga ge wanhu, yakabita kucanyha ye litunda yakekala hasi. Iwejizwa wakwe wakamuziza, 2 nayo yakawa kwanza kuwejiza yakatya, 3 “Wamoti wono wakwiwona nha waciwa hali Mulungu, hambi u wutemi wo Mulungu nha wawo. 4 Wamoti wono wena wukalale, hambi nha wosindamikwa. 5 Wamoti iwapolo, hambi nha wopegwa yinze. 6 Wamoti wono wena nzala ne nyhilu, yo kwituma zo wuhile wo Mulungu, hambi u Mulungu nha kowegutya. 7 Wamoti wono wena lusungu kuli wanji hambi nawo nha wowonelwa lusungu no Mulungu. 8 Wamoti wono wena nhumbula nzelu, hambi nha womuwona u Mulungu. 9 Wamoti wono wakwituma so wulondola mulamu, hambi nha wocemwa wana wo Mulungu. 10 Wamoti wono wakugazwa ku soko yo wituma zo wuhile wo Mulungu, hambi u Wutemi wa ku wulanga nha wawo! 11 “Muli wamoti nyenye, kolo wanhu wakumulijenyi, no kumugazenyi, no kumuvilenyi, kanyhi no kumulonjenyi makani mabi ku soko vyono muli watyatyi wangu. 12 Musecelele, kanyhi muwe musangalaye, hambi nha mwina wuhumbilizwe wenyu wuwaha ku wulanga. Hambi nha vivyo nha vyo wanhu wawagaza i wawizi wono wamulongolelenyi. 13 “Anye mwinha muli mwino mu yinze! Ninga u mwino hono wususulice, wogomolezezwa na cici kanyhi ndaso yayo? Awo wukuwa si wukwiliye cinji kanyhi, langa wutagwaga kunze no kukanyanjilwa ne wanhu. 14 “Anye muli wuzelu we yinze! Kaya yono yizenjigwe mwi’tunda mucanyha, siyosuma kwihundika. 15 Hamba ne wanhu si wakolelezaga tala no kuyigubiciza ne nhoto, langa yiwikwaga hacanyha, ha wuwiko wayo, ho yiwamulicile wose wono wali mumo mu nyumba. 16 Nha vivyo vyo yinojeye no wuzelu wenyu wumulice hali wanhu, ho wagawone imetumo genyu maswanu, nawo wamulumbe u sogo yenyu wa ku wulanga. 17 “Mulece kwihwesa vyono ane naza ho niwupate u Wulajilize wa Musa, hamba lunji ne mejizo ge wawizi. Ane si naza ho nizipate zizo, langa naza ho nizisikamye. 18 Nghumulonjelenyi mbeka, vyono sunga u wulanga ne yinze zilapuluta, ninga hasina hamba nghani ndodo, hamba cipinga cidodo co Wulajilize cono cowuswa, sunga kolo zose zakondya kufisilizwa. 19 Holeka muli wose mono kobena ililajilizo hambe lidodo sinha gose, no kuwejiza ne wanji wetume nha vivyo, yuyo yo kowa mudodo muno mu wutemi wa ku wulanga. Ninga mono kosuma kuzibata, sunga no kuwejiza iwanji, yuyo kowa muwaha mu wutemi wa ku wulanga. 20 Holeka nghumulonjelenyi nghutya, u wuswanu wenyu, hono wulece kuciza awulya we Wafalisayo ne wejizi wo Wulajilize, nanye si mokwinjilila lukulu mu wutemi wa ku wulanga.” 21 “Mwahulika vyono iwanhu we katali walonjelwa nhavi, ‘Wulece kuwulaga munhu! Nayo mono kowulaga, yimunojeye yaling’anizwe.’ 22 Ninga ane nghumutyenyi, muli wose mono yakumuwonela likuwo u nduguye, yuyo yimunojeye yaling’anizwe. Nayo mono yakumubedegala u nduguye, yuyo kotegulwa ku wuling’anizwe. Na mono yakumutya u nduguye ‘Go mulele gwe,’ yuyo yanojeye yenjile mu moto we Gehena. 23 Ale, hono wuwe wukulavya icilavywa cako ha cikumbicilo, na kuno hono wukumbucile vyono u nduguyo yena nghani na gwegwe, ale, 24 wucilekaje icilavywa cako, ha mwande ye cikumbicilo, wubite wamule mukelamule no nduguyo, hanyuma ho wuze, wukacilavye icilavywa cako. 25 “Mwilumbanizaje mbela mbela na mono yakukusitaka lono mukali nayo mu nzila, lono mukubita kuli mahakama. Na hono wulece kulanjilila, mono yakukusitaka, kokuwika mu miwoko ya hakimu, nayo hakimu, kokuwika mu miwoko ye wasilikale, nagwe kudindilwa mu jela. 26 Mbeka nghukulonjela, vyono sikolawaniziza lukulu mumo sunga kolo weza kukondya kulipa sendi ye ndumilizo.” 27 “Mwahulika vyono iwanhu walonjelwa, ‘Wulece kusenyha!’ 28 Ninga ane nghumulonjelenyi vyono, umunhu mono komulanga mucekulu sunga yamusulumile, yuyo yakondya kusenyha nayo mu nhumbula yakwe. 29 Holeka, hono iliso lyako lyo kulume likusutizye, ale, wuliwusaje wulitaje kutali. Yili ciba muno kuli’gwe, wajilize cilunzwa cimonga co muwili, si nho kutagwa u muwili wako wose mu moto. 30 Na hono u muwoko wako wo kulume wukukusutizya, ale, wuwudumulaje no kuwutaga kutali. Yili ciba muno wajilize cilunzwa cimonga co muwili, si nho u muwili wako wose wutegulwe mu moto we Gehena.” 31 “Kanyhi yalongwa vyono, ‘Mono komuleka u mugolece wakwe, ale yamupelaje talaka.’ 32 Ninga ane nghumutyenyi, mono komupela u mugolece wakwe talaka, langa hono si ku soko yo wusenyha, yuyo yakumwambuza du yasenyhe, no munhu yunji hono yamutole u mucekulu mono yapejigwe talaka, nayo yakusenyha.” 33 “Mwahulika kanyhi iwanhu we katali vyono walonjelwa, ‘Wulece kukawaniza uwilahize wako, langa yikunojeye wuwufisilize u wilahize wako kuli Muwaha.’ 34 Ninga ane nghumulonjelenyi nghutya, mulece kwilahiziza lukulu mwi’tagwa lya cinji co cose, hamba ku wulanga, hambi nha lyo ligoda lyo lukumyo lyo Mulungu, 35 hamba cinji ca kono’nze, hambi nha wo wukanyago we magulu gakwe, hamba ku Yelusalemi, hambi nha yo kaya yo Mutemi muwaha. 36 Hamba wulece kwilahiza mu mutwe wako, hambi nha sikosuma kulunoza u luvwili lwako lumonga, luwe luzelu hamba lutitu. 37 Hono wutye, ‘Heya’ ale yiweze ‘Heya du!’ Na hono wutye, ‘Ng’o’ ale yiweze mbeka ‘Ng’o.’ Na yo yose yono yitimile zizo, yilawaga kuli ayulya u Mubi.” 38 “Mwahulika vyono yalongwa, ‘Liso na liso liyagwe, lino na lino liyagwe.’ 39 Ninga ane nghumutyenyi, wulece kumulipiciza u munhu mubi. U munhu hono yakutowe kofi mu luzagasa lo kulume, ale wumupitusizaje no luzagasa luyagwe. 40 Munhu hono yakutegule kuli mahakama, ho yakusolele shati yako, wumulecelaje yasole ne likoti lyako. 41 No munhu hono yakudindimize wumudinghulile u mutegulo wakwe mu cihinzo ca kilometa monga, agwe wumudinghulilaje wumufise kilometa nyejete. 42 Nayo mono yakukulomba, wumupelaje, kanyhi wulece kumulemeza mono yakusaka kukukopa cinji.” 43 “Kanyhi mwahulika vyono yalongwa, ‘Wumwendaje u muyago ninga wumusulaje u mulugu wako.’ 44 Ninga ane nghumutyenyi, ‘Muwendaje iwalugu wenyu, kanyhi mweze kuwalombela wono wakumugazenyi nyenye, 45 ho musume kuwa wana wo Sogo yenyu mono yali ku wulanga. Hambi u Mwene nha kawamulicilaga ilizuwa lyakwe iwanhu waswanu ne wabi, no kuwatonyezeza imvula iwanhu waswanu ne wabi.’ 46 Alu motuga wuhumbilizweci hono muwe kuwenda du wono wakumwendenyi nanye? Hasina! Ku soko sunga ne watoweza kodi nawo wanozaga nhavivyo. 47 Na lono muwe mukuwalamusa iwandugu zenyu du, wulenyi mowa mwanoza cinhu cijenzi? Ne wanhu wono si wamumanyile u Mulungu, nawo nha wanozaga nhavivyo. 48 Holeka mweze mukwilaniciye, nha vyono u Senyu wa ku wulanga yakwilaniciye.”
61 “Mulanjilile, mulece kwitumila i metumo genyu maswanu ha meso ge wanhu, ho mwilajise hali wene. Hambi hono munoze nhavivyo cagalanze, nha si mosuma kupegwa icihumbilizwa no Sogo yenyu wa ku wulanga. 2 “Holeka na hono wumutaze u muciwa, wulece kwilajila hali wanhu, wulece kunoza nhe wanhu iwakoci vyono wanozaga mu matanganilo go wuhembelo, na mu zinzila, ho walumbwe ne wanhu. Mbeka nghumutyenyi vyono, wakondya kucituga icihumbilizwa cawo. 3 “Ninga agwe, lono wukumutaza u muciwa, ale wunoze mu nzila yono hamba u mwendece wako si kosuma kuyimanya yono wukwituma. 4 Ho wulavye wako wuwe mu nzila ye cinyele, no Sogo nayo mono kawonaga ze cinyele, kokuhumbiliza.” 5 “Nanye lono mukulomba, mulece kuwa nhe wakoci. Hambi iwene wakoci, nha wendile kwima wima mu matang’anilo go wuhembelo, sunga na mu zinzila, no kulomba, ho welajile kuli wanhu. Mbeka nghumulonjelenyi, vyono wawo wakondya kucituga icihumbilizwa cawo. 6 Ninga agwe lono wukulomba, winjile mu nyumba yako kugati, widindile no mulango, ho wumulombe u Sogo mono sikejelaga. Nayo u Sogo mono kaziwonaga ze cinyele kokuhumbiliza. 7 “Na mu wulombe wenyu, mulanjilile, mulece kwilonganjicila nghani za bwete du, nhe wanhu wono si wamumanyile Mulungu. Hambi i wene wawo nha wehwesaga vyono, i milungu yawo ho yowahulika, ku soko yo wulonga nghani nyinji. 8 Anye mulece kuwa nha vyono wenha wawo. Hambi u Sogo yenyu nha yavimanyile i visakwa vyenyu, sunga na lono mukali si namulomba. 9 Ninga munojeye mweze kulomba nhavi: ‘Baba mono wuli ku wulanga, Ilitagwa lyako lyezwe, 10 U wutemi wako wuze yono wukuhila yitumwe kono’nze nha vyono ku wulanga. 11 Wucipelaje izindigwa zono zikwiliye izuwali. 12 Wucinenelaje imasutya getu, nha vyono nase ciwanenelaga wono wacisutizyaga. 13 Wulece kucitegula mu wujelwe, Langa wuciponye na yulya u Mubi.’ ” [Hambi u wutemi ne vilungo, no wuwaha nha vyako, sunga ku cibitilila. Heya.] 14 “Hambi hono muwanenele wanhu imasutya gawo, u Sogo yenyu nayo wa ku wulanga, ho kosuma kumunenelenyi nanye imasutya genyu. 15 Ninga hono mulece kuwanenela wanhu imasutya gawo, nayo u Sogo yenyu wa ku wulanga si kosuma kumunenelenyi nanye imasutya genyu.” 16 “Na lono mukuleka kulya, mulece kusininghala ha wusu nhe wanhu wakoci. Hamby iwene nha wasininghalaga ha wusu, ho wejele hali wanhu vyono walecile kulya. Nghumulonjelenyi mbeka, vyono wawo, wakondya kucituga icihumbilizwa cawo. 17 Ninga agwe lono wukuleka kulya, ale wibakaje imafuta mu mutwe wako, kanyhi wizuguzaje no wusu wako, 18 ho munhu wo wose yalece kumanya vyono agwe wulecile kulya, langa wumanyice no Sogo du, mono si kejelaga. Nayo u Sogo mono kaziwonaga ze cinyele, kokuhumbiliza.” 19 “Mulece kwiwutila sawo kono’nze, kono imakuni ne nghangaga vihodangaga, ne wahizi wenjilaga no kuhiza. 20 Langa mwiyiwicilaje sawo ku wulanga, kono imakuni hamba nghangaga si vyosuma kuyihodanga yaye, hamba ne wahizi si wenjilaga ho wahize. 21 Hambi hono hoyili isawo yako, nhavivyo no mutima wako nawo, wowa wuli baho.” 22 “Imeso gakuwa nha yo tala yo muwili. Holeka imeso gako hono gawe matelevu, no muwili wako wose nhavivyo nawo wowa wuli mu wuzelu. 23 Ninga imeso gako hono gawe mabi, no muwili wako wose wowa wuli mu wutitu. Holeka uwuzelu wono wuli muli gwegwe hono wuwe wutitu, uwutitu wuwo, wowa wa kogofya muno muno.” 24 “Hasina mwitumami mono kosuma kuwetumamila watwa wejete. Ku soko nha komusula yumonga, no kumwenda yulya we kejete, hamba lunji komutyatya yumonga du, no kumubedegala ayulya muyagwe. Holeka si mosuma kumwitumamila u Mulungu hamonga ne zisawo.” 25 “Si holeka nghumulonjelenyi nghutya, mulece kuwa na mahwele ku soko ye zindigwa mukutya, molya cici hamba mong’wa cici, ku soko yo wumi wenyu, hamba muli ze vivwalo vyono mukuvisaka ku soko ye miwili yenyu. Alu mukwihwesa vyono u wumi wuli mu zindigwa du, hamba hocili cinji cono cicizize? No muwili nawo ma, si wucizize i vivwalo? 26 Ale muzilangaje ta izindeje za mu mbago, vyono si zihadikaga, hamba si zidudulaga, kanyhi zisina hamba madongha hanji ho hose. Ninga hamba nhavivyo, u Sogo yenyu wa ku wulanga kazilisaga du. Ninga anye ma, si muzicizize zizo? 27 Alu mwene, wa hayi ta wa muli nyenye, mono ku soko ye mahwele gakwe, kosuma kwiyonjelezeza ivilo vyo wumi wakwe hambe kwe zuwa limonga du? 28 Na muli ze vivwalo, so cici lo mukwihwelela? Mugalangaje ta imaluwa ga mu mbago vyono gawilukaga no kusanula. Sigetumaga mulimo wo wose, hamba si genozezaga vivwalo. 29 Ninga nghumulonjelenyi mbeka, vyono sunga no mutemi Solomona mweneco, hamonga ne nhojo yakwe, hamba si yasuma kuvwala myenda miswanu nha vyono linha limonga lye maluwa gaga. 30 Alu u Mulungu hono yawe yakugavwika imahanze ga mu migunda nha vivyo gono gali baha izuwali, ninga imitondo gakutagwa mu moto, wulenyi, si kosuma kumuvwicenyi viswanu anye kuciza? Anye mo wanhu mono mwina u wihuwilo wucefu! 31 Mulece kuwa na mahwele yaye, mukutya, ‘Alu hamba colya cici, hamba covwala cici!’ 32 Hambi iwanhu wono si wamumanyile u Mulungu, nha wo wakuwa kuzigazicila zizo zose. Ninga u Sogo yenyu wa ku wulanga, yamanyile vyono mukuvisaka ivinhu vivyo vyose. 33 Ninga hamonga na zizo zose, mwamule kuwulondola u Wutemi wo Mulungu, na zose zono u Mulungu yakuzihila, holeka na zizo zose mokonjelezwa. 34 Holeka mulece kuwa na mahwele ku soko ye lizuwa lye mitondo, hambi imitondo nha yowa ne mahwele gayo nayo. Holeka hasina soko yo kutowelela u wugaye, vyono izuwa no wugaye wayo wulikwiliye.”
71 “Mulece kuwaling’aniza wanji, holeka nanye simoling’anizwa no Mulungu, 2 hambi nha mu nghango yono mukuwaling’aniza wanji, nanye nha vyo moling’anizwa nhavivyo, ne cipimo ci cilya du cono mukucitumamila kuli wanji, co cipimo cico du cono u Mulungu nayo kolomupimilenyi na nyenye. 3 Alu nhawule wukucilanga icilagala cono cili mu liso lyo nduguyo, na akuno si wukusuma kuliwona ilibici lyono lili mu liso lyako go mweneco? 4 Hamba kosuma nhawule kumulonjela u nduguyo wutye, ‘Gwe ndugu yangu, leka ta nghuwuse icilagala cono cili mu liso lyako,’ na kumbe gwegwe go mweneco, wina libici mu liso lyako? 5 Go mukoci gwe! Wamule wuliwuse ilibici lyono lili mu liso lyako go mweneco, ho kosuma kuwona viswanu no kusuma kuwusa icilagala cono cili mu liso lyo nduguyo. 6 “Mulece kuzipela izimbwa ivinhu vyono vyelile, ho zilece kupituka no kumulumanjenyi, hamba mulece kuzigumila izilulu zenyu ha mwande ye zingubi, ho zilece kuzikanyanjila.” 7 “Lombenyi nanye mopegwa, londolenyi nanye mowona, mukong’onhe nanye modigulilwa. 8 Hambi mono yakulomba nha yakupegwa, nayo mono yakulondola yakutuga, na mono yakukong’onha yakudigulilwa. 9 Wulenyi, muli nyenye hoyuli yunji hono u mwanagwe yamulombe mukate komupela yibwe? 10 Hamba wule, hono yamulombe somba, komupela nzoka? 11 Holeka hono anye mono muli wabi, ninga mumanyile kuwapela iwana wenyu ivinhu viswanu, mbeka, u Sogo yenyu wa ku wulanga kokwituma nhavivyo yacizilize, nayo kowapela iviswanu wose wono wakumulomba. 12 Muwatendelaje wanji nha vyono anye mukusaka wene nawo wamutendelenyi nyenye. Na yiyi yo nhunizo yo wulajilize wa Musa, sunga ne mejizo ge wawizi.” 13 “Mwinjilile mu mulango u mufinyu. Hambi inzila yono yibitile ku wongomele nha ngazi, sunga no mulango wo kwinjilila kuko nawo mugazi, nawo wono wakuyikola inzila yiyo, wo wenji. 14 Ninga inzila yono yikubita sunga ko ku wumi, finyu, sunga no mulango wo kwinjilila kuko nawo mufinyu, nawo wanhu wacefu du wono wakusuma kuyiwona inzila yiyo.” 15 “Mwilanjililaje kuli iwawizi wo wulambi. Wono wakumuzizenyi, akuno wakwijela kunze nha ngholo, ninga mugati yawo ho maminzi makali. 16 Ninga mowamanyila du mu metumo gawo. Alu’mbi iwanhu wakuwa kuhepa zi zabibu mu mabici ge mamiya, hamba zinghuyu mu mabijili? Aa, ng’o! 17 Holeka u mubici muswanu wulelaga mikalo miswanu, no mubici mubi wulelaga mikalo mibi. 18 “U mubici muswanu si wosuma kulela mikalo mibi, hamba u mubici mubi nawo siwosuma kulela mikalo miswanu. 19 No mubici wo wose wono si wukulela mikalo miswanu, wukutemangwa no kutajilwa mu moto. 20 Holeka mowamanyila du mu metumo gawo.” 21 “Si munhu wo wose mono yakunyitya, ‘Muwaha, Muwaha,’ yo kokwinjila mu wutemi wo Mulungu, langa yuyo du mono yakwituma u wuhile wo Sogo yangu mono yali ku wulanga. 22 Wenji wono wolononjela mwizuwa lyo wuling’anizwe wakutya, ‘Muwaha, Muwaha! Mwi’tagwa lyako, cayiganulaga inghani yako, na mwi’tagwa lyako calavyaga macisi, no kunoza vitanjilo vinji.’ 23 Baho nane nowalonjela nitye, ‘Ane si nghumumanyenyi hamba hadodo, muwuce ha mwande yangu anye wose mo wetuma wubi.’ ” 24 “Holeka ku soko yiyo, u munhu wo wose mono ya kuzihulika zinghani zangu no kuzibata, yuyo yehwanile u munhu we mahala, mono yayizenga kaya yakwe mwi’talawe. 25 Mvula yikatonya, ne makolongo gakahuluma, ne mbeho mbaha yikakukunza no kuyikundujiza kaya yiyo. Ninga hamba si yagwa yaye ku soko vyono yali yizenjigwe mwi’talawe mucanyha. 26 Ninga muli wose mono yakuzihulika zinghani zangu zizi, hamba kuzibata, yuyo yehwanile no munhu mono yasina mahala, mono yazenga kaya yakwe mwi’sangha. 27 Imvula yikatonya ne makolongo gakahuluma, ne mbeho mbaha muno yikakukunza, no kuyikundujiza kaya yiyo, nayo yikagwa, no wugwe wayo wali wuwaha muno muno.” 28 Nayo Yesu yali yeza kukondya kuzilonga izinghani zizo, imapuga ge wanhu gakezina muno so mejizo gakwe. 29 Hambi u mwene nha si yali yenha iwejizi wawo wo Wulajilize, vyono u mwene Yesu yejizaga ko wulajilize.
81 Yesu yali yeza kutima yakulawa mwi’tunda, imapuga menji ge wanhu, gakamutyatya. 2 Baho u munhu yunji mono yali yena wutamwa wo wukoma yakaza, yakamufugamila Yesu, yakatya, “Gwe Muwaha, hono wende kosuma kunghwema.” 3 Nayo Yesu yakagolola muwoko wakwe, yakamupamiza, yakatya, “Nyendile wukwemwe.” Hobaho du u munhu yuyo yakakwemwa u wukoma wakwe. 4 Yesu yakawa kumutya umunhu yuyo, “Alu, ta wuhulicize, wulece kumulonjela umunhu wo wose ze nghani yiyi, langa wubite wukelajile ko mukohani, wulavye ne cilavywa cako, nha vyono yalajiliza Musa, ho wuwakangazize nha vyono wapona.” 5 Nayo Yesu lono yenjilaga mwi’kaya lya Kapelanawumi, u muwaha yunji Mulumi yakamubitila, yakamunena, 6 yakutya, “Gwe Muwaha, u mwitumami wangu yagonile mu kaya, yena wutamwa wo wunyenyanjice, nayo mutamwa muno muno.” 7 Nayo Yesu yakamutya, “Ale nokuza nimuponye.” 8 U muwaha yuyo yakamutya Yesu, “Muwaha, ane hamba si nghwiliye, ho agwe wusume kwinjila mu nyumba yangu. Ninga agwe wulonje nghani du, no mwitumami wangu kopona.” 9 Hambi, hamba sunga na nene nane, mono nili hasi yo wulajilize wa wanji, nha nina wasilikale wono wali hasi yangu. Nghumulonjela ayu “Bita!” nayo yakubita, na yunji nayo nghumutya, “Wuze!” nayo yakuza; u mwitumami wangu nayo nghumutya, “Noza acino! nayo yakunoza.” 10 Nayo Yesu yaza kuzihulika zizo, yakezina muno, yakawalonjela iwanhu wono wamutyatyaga, yakatya, “Mbeka nghumulonjelenyi, vyono nghali si namuwona munhu wo wose mu Waisilayeli mono yena u wihuwilo wono winha wuwu. 11 Holeka nghumulonjelenyi nha vyono iwanhu wenji wokuza, wakulawa kucilima na kumwezi, nawo wokwikala ha zindigwa mu wutemi wa ku wulanga, wena hamonga na Abulahamu na Isaka, na Yakobo. 12 Ninga wawo wono wali wawunojeye uwutemi wuwo, awo wotagwa ku citi kunze, ihanhu hono wowa kulila no kugwezula meno.” 13 Hanyuma Yesu yakawa kumulonjela yuyo u muwaha Mulumi yakamutya, “Ale, wubite ku kaya, nayo yiweze nha vyono wihuwiye.” No mwitumami wakwe yakapona mwidaha lilyo du. 14 Yesu yakabita ku kaya ya Petelo, na kuko yakamwagana u mukwewe we cicekulu wa Petelo mutamwa mhungo nghali muno muno, yagonile mu citanda. 15 Hobaho, Yesu yakawa kumupamiza mu muwoko, nayo mhungo yikawa kumuleka, nayo yakawa kwinuka, yakamwitumamila. 16 Na lono yali yeza cinyamihe, wamuletela wanhu wenji wono wali wena macisi, nayo, ko wulonje nghani du, yakagawinga gago imacisi. Yakawaponya wanhu wenji nhavivilya, wono wali watamigwe. 17 Yakanoza zizo, ho zifisilizwe izinghani azilya zono zalongwa no muwizi Isaya zono yatya, “U Mwene yawusola u wusocele wetu kanyhi yazidinghula ne zinhamwa zetu.” 18 Nayo Yesu yaza kuliwona ilipuga lye wanhu lyamupilima, hobaho yakawalonjela iwejizwa wakwe walowoce ku nhumbi ye lilamba. 19 Mwijizi yunji wo Wulajilize yakamubitila Yesu, yakamutya, “Gwe Mwijizi, ane nokutyatya ko kose kono kobita.” 20 Ninga Yesu yakamupitula yakamutya, “Imacewe, gena mamwina, ne zindeje nazo zina manhuli, ninga u Mwana wo Munhu, yasina hamba hanhu ho kuceha.” 21 Hanyuma munhu yunji nayo wa muli wejizwa wakwe, yakamutya, “Gwe, Muwaha nghukulomba wunghombole namule nghamuzice baba.” 22 Ninga Yesu yakamutya, “Agwe wunhyatyaje! Wuwalekaje iwafu wawazice iwafu wawo.” 23 Yesu yakenjila mu ngalawa, ne wejizwa wakwe vikabitana hamonga nayo. 24 Mukukunzo muwaha muno, likawatimila nhinicizo mwi’lamba, sunga ne mawingo gakawa kwanza kuyigubika ngalawa. Nayo Yesu mwi’daha lilyo, yali yagonile nhongo. 25 Iwejizwa wakamubitila, wakamusinhusa wakutya, “Muwaha, wuciponyaje ceza kongomela!” 26 Yesu yakawatya, “Nye mo wanhu wo wihuwilo wucefu, nhawulenyi mukogopa?” Hodu yakawa kwinuka, yakavitacila imbeho ne mawingo, navyo vikawa kunyamala twii. 27 Iwanhu wakezina muno muno, wakatya, “Alu, nye, u munhu ’yu yenha wule? Nhondo sunga ne mbeho ne mawingo, vyose vikumuhulika!” 28 Yesu yakafika ku nhumbi nzagwe ye lilamba mu yisi ya Wagadalene, yaketang’anila kuko na wanhu wejete wono wali wena macisi, wakulawilila ku vitenjelo. Nawo wali wanhu wa kogofya muno muno, hamba hasina munhu wo wose mono yejelelaga kukolela mu nzila yiyo. 29 Nawo wakawa kwanza kuzoza wakutya, “Alo cina nghanici nagwe go Mwana wo Mulungu? Alo kuza akuno ho wucigaze na lono icidaha cikali si nafika?” 30 Na behi ne hanhu baho, hali holili yitewa lya magubi menji, gadimaga. 31 Holeka gago imacisi gakamunena gakutya, “Hono wuciwinje, ale wucikombolaje cinjile mu zingubi azilya.” 32 Yesu yakagatya macisi, “Ale, Bitenyi.” Nago gakalawila muli wanhu wawo, gakenjila mu zingubi. Ne litewa lyose lye zingubi likavulumucila he weta, likagwila mwi’lamba mugati, ne zingubi zose zikafwila mu malenga. 33 Iwadimi we zingubi zizo, wakatiziza ku kaya. Nawo wakazilonga zose na zono zawejelela awalya iwanhu wono wali wena macisi. 34 Ale, ne wanhu wose wa mwi’tumbi lilyo, wakalawila, wakamubitila Yesu, nawo wali weza muwona wakamunena yawuce mu yisi yawo.
91 Yesu yakenjila mu ngalawa, yakalowoka lilamba, yakabita mwitumbi lyakwe. 2 Na baho, iwanhu wakamuletela munhu yumonga mono yali yadejepe u muwili wakwe, yali yagonile mu citanda. Nayo Yesu yaza kuwuwona u wihuwilo wawo, yakawa kumulonjela yuyo u munhu mono yali yadejepe, yakamutya, “Ale wisindamikaje mwanangu! Kunenelwa u wubi wako.” 3 Wanji wa muli wejizi wo Wulajilize, wakawa kwanza kwihwesa wakutya, “U munhu ayu yakumutovula u Mulungu!” 4 Nayo Yesu yakagamanya i mahweso gawo, yakawatya, “Alo so cici mukwihwesa zimbi mu zinhumbula zenyu? 5 Alu ya hayi yono mhelu, yo wutya, ‘Kunenelwa uwubi wako,’ hamba yo wutya, ‘Winuce wujende?’ 6 Aluno nghusaka anye mumanye vyono u Mwana wo Munhu yena wulajilize wo kuwanenela iwanhu wubi mono’nze.” Baho yakawa kumutya u munhu mono yali yadejepe, “Winuce, wudinghule icitanda cako wubite kukaya yako.” 7 Ale, u munhu yuyo mono yali yadejepe, yakenuka, yakabita ku kaya kwakwe. 8 Ne wanhu wose wono wali wali mwi’puga lilyo, waza kuziwona zizo, wakezina muno akuno wakogopa, wakamukumya u Mulungu mono yawapelile wanhu ivilungo vinha vivi. 9 Yesu yakawuka kuko, na lono yajendaga mu nzila, yakamuwona munhu yunji mono kacemwaga itagwa lyakwe, Matayo, yali yekaye mu hofisi yakwe yo wutowezezo we kodi. Yesu yakamutya, “Wunhyatye.” Nayo Matayo yakenuka yakamutyatya. 10 Nayo Yesu lono yali yekaye mu nyumba yakulya zindigwa, iwatoweza kodi wenji, hamonga ne wanyo wubi, wakaza, wakekala hamonga nayo, hamonga ne wejizwa wakwe. 11 Nawo i Wafalisayo waza kuziwona zizo, hodu wakawa kuwalonjela iwejizwa wakwe wakutya, “Alu nhawulenyi u Mwijizi wenyu yakulizana, hamonga ne watoweza kodi ne wanyo wubi?” 12 Yesu nayo yaza kuwahulika, yakawatya, “Iwatamwa, wo wasakaga muganga, hamba si awalya iwaswanu. 13 Holeka mwiyijizizaje mu nhunizo ye zinghani azino, ‘Ane nghusaka lusungu du, hamba si makumbiko.’ Hambi ane nha si naza ho niwaceme iwanhu waswanu, ng’o, langa iwanhu wabi.” 14 Hanyuma i wejizwa wa Yohana u Mubaputizi, wakamubitila Yesu wakamuwuza wakutya, “Ase sunga ne Wafalisayo, cilekaga kulya kali kenji, Alu nhawule i wejizwa wako si wakuleka kulya?” 15 Yesu yakawapitula yakatya, “Alu mukwihwesa wono walalikwe ku halusi wosuma kulila, lono bwana halusi yakali yali hamonga nawo ’mbi? Aa, ng’o, langa icipango cofika cono bwana halusi kowuswa hali wene, ale mu cipango cico langa, ho woleka kulya. 16 “Iwanhu si wawicilaga icilaka co mwenda u mupya, mu civwalo cihuma. Hambi icilaka cico nha cowudemula wuwo u mwenda muhuma, na baho hono hali hademuce, nhondo ho hokonjelezecela lukulu. 17 Hamba iwanhu si watajilaga divayi yimhya mu mifuko ye zinyhingo zihuma. Na hono wanoze nhavivyo, imifuko yodemuka, ne divayi yomwajika, ne mifuko nayo yohodanjika. Ninga si yili nhavivyo, langa iwanhu watajilaga divayi yimhya, mu mifuko ye zinyhingo zimhya, navyo vyose vyono vyejete, divayi ne mifuko vyokwikala vitelevu.” 18 Nayo Yesu lono yalongaga zizo, yakaza muwaha monga Muyahudi, yakamufugamila, yakutya, “Mwanangu we cicekulu katajika lulu baha. Ninga hamba nhavivyo nghukunena wuze wumuwicile muwoko wako, nayo kowumipa.” 19 Yesu nayo yakawa kutuluka, hamonga ne wejizwa wakwe, wakamutyatya u muwaha yuyo. 20 Umucekulu yunji nayo mono yali yena wutamwa wo wuzaze we sakami mu myaka yikumi na myejete, yakamutyatya Yesu mu nyuma, yakapamiza limhembo lyo mwenda wa Yesu. 21 Yanoza nha vivyo vyono yehwesa mu nhumbula yakwe nha vyono, “Hono mhamize du icivwalo cakwe, hodu nowa napona.” 22 Yesu yakapituka yakamuwona, yakamutya, “Go muhinza, wisindamice! Wihuwilo wako wukuponya.” Nayo u mucekulu yuyo yakawa kupona mu cidaha cico du. 23 Hanyuma Yesu yakawa kwinjila mu nyumba yo muwaha yulya. Nayo yaza kuwawona watowa zifilimbi, ne lipuga lye wanhu wono walilaga, 24 yakatya, “Ta muwuce bahano! Hambi u muhinza yuyu, nha si yafwiye, langa yagonile du.” Nawo wakamusekanga muno. 25 Ilipuga lye wanhu lyaza kuwuswa, Yesu yakenjila kugati, yakamwibata muhinza u muwoko, nayo u muhinza yakema. 26 Ne nghani yiyo yikakumuka mu yisi yiyilya yose. 27 Yesu yakawuka baho, na lono yajendaga, wabofu wejete wakamutyatya akuno wakuzoza wakutya, “Gwe go Mwana wa Dawudi, wuciwonele lusungu!” 28 Nayo Yesu yali yeza kwinjila kugati, awalya i wabofu iwejete nawo wakamubitila, nayo Yesu yakawawuza yakutya, “Wulenyi, mwihuwiye mbeka nha vyono ane nosuma kumutendelenyi inghani yiyo?” Nawo i wabofu wakamutya, “Heya Muwaha.” 29 Baho Yesu yakapamiza imeso gawo no kuwatya, “Ale yiwe kuli’nye nha vyono mwihuwiye.” 30 Imeso gawo gakanuguzwa. Nayo Yesu yakawakong’onheza ko wukali yakuwatya, “Anye, mulece kumulonjela u munhu wo wose ze nghani yiyi.” 31 Ninga wene wakatuluka, wakayitandaza inghani ya Yesu mu yisi yiyilya yose. 32 Ne wanhu lono weyagalaga wakubita ku zikwawo, wanji wakamuletela Yesu, u munhu monga mono yali yali cibwibwi, ku soko vyono yali yebatwe ne licisi. 33 Ne licisi lyaza kuwa lyalavywa muli munhu yuyo we cibwibwi, lo lulo lulo yakawa kulonga kanyhi. Ne wanhu wakezina muno muno akuno wakutya, “Inghani yono yinha yiyi, yikali si nejela hamba mu Isilayeli!” 34 Ninga i Wafalisayo wakawa kutya, “Ayu yakulavizye macisi mu vilungo vyo muwaha we macisi mabi.” 35 Nayo Yesu yakagajendela i makaya gose ne vitumbi, yakawa kwijiza mu matang’anilo gawo go wuhembelo no kuganula u Luganuzi Luswanu lo Wutemi wo Mulungu, hamonga no kuponya imatamwa gose go wusocele we mawala gose. 36 Yaza kuwawona iwanhu mapuga na mapuga, yakawawonela lusungu muno, ku soko wali wakataye muno, akuno wehweleye kotya zingholo zono zisina mudimi. 37 Baho yakawalonjela iwejizwa wakwe, yakawatya, “Ndudula yo mbaha, ninga iwetumami wo wacefu. 38 Holeka mumulombaje munya mugunda, ho yatume iwaduduzi mu mugunda wakwe.”
101 Yesu yakawacema iwejizwa wakwe we likumi na wejete, yakawapela wulajilize wo kulavizya imacisi mavu, no kuponya imatamwa, no wusocele wo wose. 2 Ne matagwa ga wawo iwatumwa we likumi na wejete nha gogano; u mulongozi yo Simoni, mono yakucemwa Petelo, na Andeleya u mwanakwawe, Yakobo u mwana wa Zebedayo, na Yohana u mwanakwawe, 3 Filipo na Batolomayo, Tomaso na Matayo mono yali mutoweza kodi, na Yakobo u mwana wa Alifayo, na Tadayo, 4 Simoni Mukanani, na Yuda Musikaliyota mono yamugaluka Yesu. 5 Yesu yawatuma wawo we likumi na wejete hamonga no kuwapela wulajilize awuno, “Mulece kubita kuli wanhu wono si Wayahudi, hamba mulece kwinjila mu nyumba yo yose ye Wasamaliya. 6 Langa mubite du kuli iwanhu wa Isilayeli wono wajiliye nhe zingholo. 7 Na lono mweza kubita, ale mweze kuganula mukutya nhavi, ‘U wutemi wo Mulungu wasejelela.’ 8 Muwaponyaje iwatamwa, muwazukulaje wono wafwiye, muwakwemaje wono wena wukoma, mugalavyaje imacisi. Mupegwa bwete, holeka nanye mulavye bwete. 9 Kanyhi mulece kuteguliza zahabu, hamba mapesa, hamba fweza za shaba. 10 Hamba mulece kusola imifuko yo kulombela mu nzila, hamba yikoti lyo kukawaniza, hamba malatu, hamba nghome. Hambi u mwitumami nha yanojeye yapegwe i ndigwa yakwe. 11 Na lono mukwinjila mwi’kaya lyo lyose, hamba mu citumbi, ale mumulondolaje u munhu wo wose mono yewikanize kumubocelenyi, nanye mwikalanaje na yuyo du sunga kolo mukuwuka ihanhu baho. 12 Lono mukwinjila mu nyumba, muwalamusaje wanya kaya. 13 Na hono iwanya kaya yiyo wamubocelenyi u mulamu wenyu, ale mulamu wenyu wokwikala hamonga nawo. Ninga hono wekale si wawuboceye u mulamu wenyu, ale u mulamu wenyu womuwuyilenyi nyenye mo weneco. 14 Na lono u munhu wo wose yaleme kumubocelenyi, hamba kumuhulicizenyi, ale nanye lono mweza kuwuka mu nyumba yiyo, hamba mwi’kaya lilyo, mukung’unhe ne manghundi gono gali mu migulu yenyu. 15 Mbeka nghumutyenyi, Mwizuwa lye ning’aniza, ilikaya lilyo lyolotuga wulipicizwe wuwaha muno kuciza, si nho wulipicizwe wulya wono galipicizwa i makaya ga Sodoma na Gomola.” 16 “Alu ane nghumutumenyi anye, kotya zingholo muciligati ye maminzi. Holeka muweze wasugu nha vyono zinha zinzoka, ninga kanyhi muweze wapolo nha vyono zinha zinziwa. 17 Mwilanjililaje kuli wanhu, hambi nha womutegulenyi kuli mahakama, kanyhi womukunenyi viboko mu matang’anilo gawo go wuhembelo. 18 Kanyhi motegulwa kuli wawaha ne watemi, ku soko yangu, ho musume kuluganula u Luganuzi Luswanu kuli wene na kuli wanhu wono si Wayahudi. 19 Holeka kolo wakumutegulenyi kuli mahakama, anye mulece kuwa na mahwele kuli zono molonga hamba lunji molonga nyhici, hambi nha mopegwa yono molonga mu cipango cico. 20 Ku soko vyono si nyenye mono mukulonga, langa u Muhe wo Sogo yenyu, yo yakulonga muli nyenye. 21 “Munhu komukombola u mwanakwawe ho yawulagwe, no sogo yo munhu nayo komukombola u mwanagwe, ne wana nawo wowagaluka iwalezi wawo no kuwawulaga. 22 Ne wanhu wose wolomusulenyi nyenye, ku soko ye litagwa lyangu. Ninga mono kokangalila sunga ko ku ndumo yo kopona. 23 “Iwanhu kolo wakumuwinjenyi mwi’kaya ali, mutizize mwi’kaya linji. Ninga mbeka nghumulonjelenyi vyono, si mosuma kugajendela makaya gose ga Isilayeli mugamale, lono u Mwana wo Munhu yakali si naza. 24 “U mwijizwa, si komuciza u mwijizi wakwe, hamba mwitumami si komuciza u muwaha wakwe. 25 Ninga yikwiliye kuli mwijizwa yawe nho mwijizi wakwe, no mwitumami nayo yawe nho muwaha wakwe. Alu hono wakumucema Belizebuli u mulongola we mhuga, wowacemela matagwa i mabi muno muno iwanhu wanji wa mu mhuga yiyo.” 26 “Holeka anye mulece kuwogopa iwanhu we liwala lilyo. Hambi co cose cono cigubicizwe, nha cologubulwa, na co cose cono cihundicizwe nha cololawila kuzelu. 27 Na yono nghumulonjelelenyi mu wutitu, anye muyilonjelaje hazelu, ne nghani yono mukuyihulika yikupwepwa, anye muyanzalikaje cagalanze. 28 Kanyhi mulece kuwogopa awalya wono wawulagaga u muwili du, na kumbe si wosuma kuyiwulaga nhumbula. Yili ciba muno hono mumogope ayulya mono kosuma kuwongomeza u muwili, hamonga ne nhumbula mu moto we gehena. 29 Vikobobole vyejete viguzagwa sendi yihano. Ninga hamba cimonga si cigwizaga hasi lono u Mulungu si yakomboye. 30 Ninga kulubavu lwenyu, sunga ne zimvili za mu mitwe yenyu mbalwe zose. 31 Holeka mulece kogopa hambi anye nha muvicizize ivikobobole vinji.” 32 “U munhu wo wose mono yakumvumila calinze, nha vyono wangu, ale, nane nhavivyo, nomuvumila hali Baba mono yali ku wulanga. 33 Ninga munhu wo wose mono konghana cagalanze, ale nane nomukanila hali Baba mono yali ku wulanga.” 34 “Mulece kutya ’mba naza ho ndete mulamu kono’nze. Ane si naza ho ndete mulamu aa ng’o, langa mumaje. 35 Hambi nha naza ho ndete matemanuko, hagati yo mwana no sogo yo munhu, no mwana we cicekulu no nyina, na hagati yo mukwemulima no mukwewe we cicekulu. 36 Ne walugu wo munhu, wo wanhu wono wali mu kaya yakwe. 37 “Nayo mono yamwendile muno muno u sogwe, hambo nyina si nha vyono yanyendile nene, ale yuyo siyanghwiliye yaye. Nayo mono yamwendile muno muno u mwanagwe we cilume hamba we cicekulu si nha nene, ale yuyo hamba si yanghwiliye yaye. 38 No munhu mono si yakuwudinghula u musalaba wakwe, no kunhyatya, yuyo nayo hamba si yanghwiliye yaye. 39 Nayo mono yakuwibatiliza u wumi wakwe, yo kowajiliza, langa mono yakuwajiliza u wumi wakwe ku soko yangu, yuyo langa kowutuga.” 40 “U munhu wo wose mono yakumubocelenyi nyenye, yuyo yakumbocela nene, nayo mono yakumbocela nene, yakumubocela ayulya mono yanhuma. 41 Nayo mono yakumubocela u muwizi, vyono muwizi, yuyo kobocela icihumbilizwa co muwizi. Nayo mono yakumubocela u munhu muswanu, yuyo kobocela i cihumbilizwa co munhu muswanu. 42 Na mbeka nghumulonjelenyi vyono, muli wose mono komupela yumonga wa muli wadodo wawa i cikombe ce malenga gono gali zizizi, ku soko vyono mwijizwa wangu, yuyo nayo mbeka kopegwa icihumbilizwa cakwe.”
111 Nayo Yesu yali yeza kukondya kuwalajiliza i wejizwa wakwe, hodu yakawuka kuko, yakawa kubita kwijiza no kuganula, mu makaya gawo. 2 Nayo Yohana mubaputizi, yakazihulika ze metumo ga Yesu lono yali yali mu jela. Holeka yakawa kuwatuma i wejizwa wakwe, 3 wamuwuze watye, “Alo yo gwegwe yulya mono yakuza, hamba cimulindilaje yunji?” 4 Nayo Yesu yakawapitula yakatya, “Mubite mukamulonjele Yohana zose zono mukuzihulika no kuziwona, 5 vyono i wabofu wakuwona kanyhi, we vitewe nawo, wakujenda, nawo wono wena wukoma, wakwezwa, na we ciziwi nawo wakuhulika, kanyhi sunga na wono wafwiye, nawo wakuzukulwa, ne waciwa nawo wakuganulilwa u Luganuzi Luswanu. 6 Holeka, yo mumoti u munhu mono si yakuyiwona nghani yo yose yimbi muli nene.” 7 Ale, i wanhu wawo wono watumwa na Yohana, wali weza kuwa watuluka, baho Yesu yakawa kwanza kugalonjela i mapuga ge wanhu, i zinghani za Yohana, yakutya, “Alu mwene mwabitaga kulanga cici kuko ku nyika? Lidete lyono likuyumvywa ne mbeho? 8 Alo mwabitaga ho mukawone ci cici? Mwabitaga ho mukamulanje u munhu mono yavwalile i vivwalo vye cimalidadi? Ninga i wanhu wono wavwalaga i vivwalo vye cimalidadi wekalaga mu zikaya ze watemi. 9 Holeka alu anye mwabitaga ho muwone ci cici? Alo u Muwizi?” Heya mbeka u munhu mono yamucizize muno u muwizi. 10 “Yuyu yo yalongwa mu Mandiko Gono Gelile vyono, Lanjenyi ta, nghumutuma u mutumwa wangu, ho yakulongolele no kukunozelezeza i nzila yako.” 11 Nane nghumulonjelenyi mbeka, vyono mu wana wose we wanhu, yakali nejela mono muwaha yamucizize Yohana Mubaputizi. Hamba nhavivyo, ayulya mono yakwijela nha yo mudodo muno mu wutemi wa ku wulanga, yo muwaha yamucizize yuyo Yohana. 12 Kuwulawilila mu vilo vya Yohana sunga nalu, u Wutemi wa ku wulanga wukwinjilwa kwe vilungo muno muno, ne wanhu i wahidimbazi, wo wakujela kuwutuga kwe vilungo. 13 Ne mejizo gose ge wawizi no Wulajilize wa Musa, vyose vyawila muli ze madaha gaga. 14 Holeka hono musume kuvumila, ale, yuyu Yohana yo ayulya Eliya mono yali yaze. 15 Ale muhulice, hono mwina makutu! 16 “Alu ’mba niluhwanicizaje u lulelo lulu na cinhuci? Na lunji lwinha i wazelelo wono wali wekaye mu sokoni, nawo wakawa wakwilonjela i cipuga acino na acilya, wakutya, 17 Cimutowelenyi zifilimbi, ninga hamba si muvinile, cimwimbilenyi i zinyimbo zo wukalale, nanye hamba kulila ng’o!” 18 Hambi Yohana lono yaziza, nha yaleka kulya, kanyhi hamba si yang’wezaga divayi, nawo wakatya, “Ayo yena yicisi.” 19 Alu, u Mwana wo Munhu yakaza, yakulya no kung’wa, nawo wakatya, “Mulanjenyi ta ayu munhu mubuguci, kanyhi mung’wa divayi, mwendece we watoweza kodi ne wahodanji. Ninga hamba nhavivyo, i mahala go Mulungu gakuhomelelwa vyono maswanu ku so i metumo gakwe.” 20 Baho yakawa kwanza kugatacila i makaya gono, hamba yawe yanoza mapoto menji mugati yago, ninga iwanhu wayo hamba si wasaka kuwukawaniza zo wuhile wawo wubi, yakutya, 21 “Woyi he, kuli’gwe go Kolazini, woyi he, kuli’gwe, go Betesayida. Hambi i mapoto gono ganozezwa kuli’gwe, hono gali ganozezwe ku Tulo na Sidoni, iwanhu wa mumo mhali wavwala katali vivwalo vye magunila, no kwibaka i mavu, ho walajile vyono wanena. 22 Hamba nhavivyo ane nghumulonjelenyi vyono, Mwizuwa lye ning’aniza mbeka anye, molotuga wulipicizwe wuwaha muno si nha Tulo na Sidoni. 23 Nagwe go Kapelanawumi, wukwihwesa vyono kotegulwa sunga ku wulanga mbi? Aa, ng’o, langa kovulumuswa sunga kono kowali wafu! Ku soko i mapoto gono ganozezwa kuli’gwe, hono gali ganozezwe ku Sodoma, mhali likaya lilyo lili baho sunga nalu. 24 Ninga nghumutyenyi mbeka, vyono i lizuwa lye ning’aniza lyolowa lili ciba muno muno kuli wanhu wa Sodoma si nho kwako go mweneco.” 25 Mwipango lilyo Yesu yakatya, “Nghukulumba ’gwe Baba, go Muwaha wo wulanga ne yinze, hambi nha kuwahundika we mahala i zinghani zizi, langa wukawagubulila i wana wadodo. 26 Heya, Baba, vyo wali wendile go mweneco. 27 “Baba yamhela vinhu vyose. Na hasina mono yamumanyile Mwana, langa hono si Baba du, hamba hasina mono yamumanyile Baba, langa hono si Mwana du, kanyhi na wo wose mono u Mwana kokwenda kumumanyiza. 28 Ale, muze kuli’ne anye wose mono mukugazika, na mono muvunice ne mitegulo yenyu, nane nomucehezenyi. 29 Mwiwicilaje u lubano lwangu, mwiyijize kuli’ne, hambi ane nha nili mupolo, kanyhi nili mwinenenyhezi mu nhumbula, nanye motuga wutuzwe mu zinhumbula zenyu. 30 Hambi u lubano lono nghumupelenyi ane, nha lupelu, hamba no mutegulo wangu si muzito yaye.”
121 Mu madaha gago, Yesu yakolaga mu migunda yo wuhemba mwizuwa lye Sabato. Nawo i wejizwa wakwe wakawa wadabuka, hodu, wakawa kwanza kubena i maso go wuhemba, no kulya. 2 Nawo Wafalisayo waza kuziwona zizo, wakawa kumulonjela Yesu wakutya, “Lanje ta i wejizwa wako wakwituma i nghani yono yili mwiko ku witume mwi’zuwa lye Sabato.” 3 Nayo Yesu yakawapitula yakawatya, “Wulenyi, mukali nasoma vyono yavinozanoza Dawudi, hamonga na wono yali yali hamonga nawo, mu cipango lono wali wadabuka? 4 U mwene Dawudi, yenjila mu Nyumba yo Mulungu hamonga ne wayagwe, wakawa kulya i mikate yiyilya yono yali yiwicigwe hali Mulungu. U mwene, hamba wawo i wayagwe, si wali wakomboywe kuyilya i mikate yiyo, langa i wakohani du wali wene. 5 Hamba wulenyi, mukali nasoma mu Wulajilize, vyono mu mazuwa gose ge Sabato, i wakohani wakuwa kuwubena u Wulajilize mu Nyumba yo Mulungu, ninga hamba nhavivyo, si wakuwa kwihwesezwa vyono wena wusutye? 6 Holeka nghumulonjelenyi vyono, bahano hoyuli u muwaha muno, mono yayicizize sunga ne Nyumba yo Mulungu. 7 Mwali muwe mumanyile nhunizo ye zinghani zizi zono zikutya, ‘Nghusaka lusungu, hamba si yikumbiko,’ si mwali muwahose i wanhu wono wasina masutya. 8 Hambi u Mwana wo Munhu, nha yo Muwaha we Sabato.” 9 Yesu yakawuka baho, yakabita mu nhang’anilo yawo yo wuhembelo. 10 Na mumo mwali na munhu yunji mono yali yena muwoko wono wudejepe. Baho i wanhu wakamuwuza Yesu wakutya, “Ati, yikomboligwe kumuponya munhu mwizuwa lye Sabato?” Nawo wamuwuzaga nhavivyo, ho watuje i soko yo kumusitacila. 11 Nayo Yesu yakawatya, “Alu citye nhavi, lunji yunji muli nyenye, yawe yena ngholo yakwe yono yowa yigwiliye mwikombo, alu sikosuma kuyilavyaniza mumo mwikombo mwizuwa lye Sabato? 12 Ninga alu, munhu yayicizize ngholo! Holeka si yilemezwe kwituma nghani swanu mwizuwa lye Sabato.” 13 Hobaho yakawa kumulonjela u munhu yuyulya wo muwoko wono wudejepe, yakamutya, “Wugolole u muwoko wako.” Nayo yakawugolola, nawo wukawa muswanu telele nha vyono winha u muwoko muyagwe. 14 Hodu i Wafalisayo wakawa kulawila kunze, wakawa kulongana vyono wosuma kumongomeza Yesu. 15 Ninga Yesu yaza yimanya nghani yiyo, yakawuka i hanhu baho. Ne wanhu wenji wakamutyatya, nayo yakawaponya watamwa wose. 16 Yakawalajiliza vyono walece kuwalonjela wanhu zinghani zakwe, 17 ho zifisilizwe zono yazilonga u muwizi Isaya, zono yatya, 18 “Langa ta, ayu yo mwitumami wangu mono nimuhaguye, u mwendece wangu mono yakunyendeza mu nhumbula yangu. Nane nowuwika u Muhe wangu muli mwene, nayo koganula ze ning’aniza yangu kuli wanhu wose. 19 Si kowanga, hamba kuzoza, hamba i lizi lyakwe, si lyohulikwa mu zinzila. 20 Ilidete lyono libinuce, si kolibena yaye, hamba si kowuzimya u wutambi wono wukulawa lyosi, sunga kolo yakondya kuyitemya i ning’aniza ye ling’ani. 21 Ne makungugo gowa no witumbilo ku soko ye litagwa lyakwe.” 22 Baho i wanhu wakamuletela u munhu yunji mono yali yali cibofu kanyhi yali cibwibwi, ku soko vyono yali yebatwe ne licisi. Yesu yakawa kumuponya, nayo yakasuma kulonga no kuwona kanyhi. 23 Ilipuga lyose lye wanhu, likezina muno muno, no kutya, “Ati, Wulenyi, alu yuyu mbeka yadahile kuwa Mwana wa Dawudi?” 24 Ninga i Wafalisayo waza kuzihulika zizo wakatya, “U munhu yuyu, kagalavizyaga macisi mu vilungo vya Belizebuli u muwaha we macisi.” 25 Ninga Yesu vyono yali yagamanyile i mahweso gawo, baho yakawatya, “U wutemi wo wose wono witemanuce weneco wose vipuga vipuga vyono si vikwilumvya vyeneco vyose, u wutemi wuwo si wosuma kujendelela hamba hadodo, ne likaya lyo lyose hamba mhuga yo yose yono yitemanuce vipuga vipuga vyono vitemanuye, lilyo lyogwa. 26 Holeka hono Setani yakumuwinga Setani, ale, yakwitemanula mweneco. Alu u wutemi wakwe ho wokwima nhawule? 27 Nha vyono anye mukutya, ati ane nghugawinjila macisi mu vilungo vya Belizebuli, alu ma i wana wenyu wakugawinjila mu vilungo vya nani? Holeka ku soko yiyo, wawo wo womuling’anizenyi nyenye. 28 Ninga hono ane niwe nghugawinjila macisi mu vilungo vyo Muhe wo Mulungu, ale, mumanye vyono u Wutemi wo Mulungu wakondya kumuficilenyi nyenye. 29 “Hamba u munhu kosuma nhawule kwinjila kwa vilungo mu nyumba ya mono yali vilungo, ho yasume kumuboka i viya vyakwe, lono si yamuye kumuwopa yuyo u munhu we vilungo? Langa baho ho kosuma kumuboka i viya vyakwe. 30 U munhu wo wose mono si yakwilunza nane, yuyo yali suta nane, yuyo keyagazaga. 31 Holeka nghumulonjelenyi, nghutya nhavi, i wanhu wosuma kunenelwa u wubi wawo, hamonga no wutovule wawo wose, ninga si wosuma kunenelwa hamba hadodo u wubi wo kumutovulo u Muhe Mono Yelile. 32 Kanyhi sunga na mono kolonga i nghani yo kumutovulo Mwana wo Munhu, yuyo nayo konenelwa, ninga langa mono kolonga i nghani ya kumutovulo Muhe Mono Yelile, yuyo langa si konenelwa hamba hadodo ku wulawa lulu sunga cibitilila.” 33 “U mubici hono wuwe muswanu, sunga ne mikalo yayo nayo yowa miswanu, na hono wuwe mubi, ne mikalo yayo yowa mibi. No mubici nawo wumanyicilaga mu mikalo gayo. 34 Nye mo lulelo lwe zinzoka! Alu mosuma nhawule kuzilonga i ziswanu, na kumbe nyenye mo weneco muli wabi?” Ku soko u munhu, nha kalongaga zono zimumemile mu nhumbula yakwe. 35 U munhu muswanu nha kalavyaga i zinghani ziswanu mu ciwutwa cakwe ciswanu, no munhu mubi nayo, nha kalavyaga izinghani zimbi mu ciwutwa cakwe i cibi. 36 “Holeka ane nghumulonjelenyi, nghutya, Mwizuwa lyo wuling’anizwe i wanhu si wololeka kupitula muli ze zinghani zose zono si zinojeye, zono wakuzilonga. 37 Holeka mu wulawilila mu zinghani zako, lunji kovumilwa vyono wuli muswanu, hamba lunji koling’anizwa nha wuli muhodanji.” 38 Hanyuma yayo, wanji wa mu wejizi wo Wulajilize hamonga ne Wafalisayo, wakamulonjela Yesu wakutya, “Ase cikusaka ciwone citanjilo ku wulawa kwako.” 39 Nayo Yesu yakawapitula yakawatya, “Ululelo lubi kanyhi lono si lumogopile Mulungu! Mukusaka citanjilo, si mopegwa i citanjilo co cose, langa citanjilo ca Yona u muwizi. 40 Nha vyono Yona yakekala mu’nda ye lisomba liwaha vilo vidatu misi ne cilo, ale nha vivyo u Mwana wo Munhu nayo, si koleka kwikala vilo vidatu misi ne cilo mugati ye yisi. 41 Ne wanhu wa Ninawi, wolokuza he zuwa lyo wuling’anizwe nawo walaluhosa u lulelo lulu nha vyono lusutizye. Hambi Waninawi nha wanena, so wuganule wa Yona. Na kumbe yali baha mono yamucizize Yona! 42 U mutemi we cicekulu wa kutakama kolokuza mu cipango lono u lulelo lulu lweza kuling’anizwa, nayo kololuhosa nha vyono lwina masutya. Hambi u mwene nha yajenda muhinzo mutali, kulawa kutali, yakaza kuzihuliciza zinghani ze mahala no wizuce wa Solomona, na kumbe, ahano hoyuli u muwaha mono yamucizize Solomona.” 43 “I licisi lyavu, kolo likuwingwa no kulawila muli munhu, likuwa kujenda jenda mu nyika, likulondola i hanhu ho kuceha, hamba kutuga.” 44 Hanyuma likutya, “Nowuya ku wikalo wangu wono nekalaga. Nalyo kolo likuwuya no kuwagana u wikalo wuwo wusina yunji, kanyhi wuhambigwe, 45 hobaho likubita kugasola macisi ganji mupunghati, gono mabi muno muno kuciza lyeneco, nago gose gakwinjila muli munhu yuyo. Alu nhondo i mikalile yo munhu yuyo, yikuwa mibi muno muno si nha ya halulongozi. Na nhavivyo vyo yowa kuli wanhu wawa i wabi.” 46 Nayo Yesu lono yali yakali yakulonga ne mapuga ge wanhu, u nyina, hamonga ne wanduguze wakawa waza, no kwima hanze, wakuhila kulongana nayo. 47 Holeka munhu yunji yakabita yakamulonjela Yesu yakutya, “U nyina yako hamonga ne wanduguzo, wali aho hanze, wakusaka kulongana nagwe.” 48 Nayo Yesu yakamutya yuyo munhu mono yamulonjela nhavivyo, yakatya, “Alu yaya yo nani? Hamba i wandugu zangu wo wa nani?” 49 Hanyuma yakawa kwinula muwoko wakwe yakawa kuwasonhelela i wejizwa wakwe akuno yakutya, “Awa wo wa yaya, ne wandugu zangu! 50 Vyono u munhu wo wose mono yakwituma nha vyono yakuhila Baba mono yali ku wulanga, ale, yuyo yo muwaha wangu, yo lumbu lyangu, kanyhi yo nyina yangu.”
131 Yesu yakawuka mu nyumba yiyo mwizuwa lilyo du, yakawa kubita ku nhumbi ye lilamba, yakekala hasi yakawa kwanza kuwejiza wanhu. 2 Ne mapuga mawaha ge wanhu gakamupilima, sunga Yesu yakenjila mu ngalawa, yakekala mumo. Ne wanhu wakawa wemile ku mwejelele we lilamba, 3 nayo Yesu yakawa kuwalonjela nghani nyinji mu vihwanicizo, yakutya, “Hulicizenyi ta! U mumiza mbeyu, yalawila ho yayimize i mbeyu yakwe. 4 Na lono yamizaga, zinji zikalagala mu nzila, nazo zindeje zikaza zikazilya. 5 Nazo zinji zikalagala hono hogali mabwe hono hasina muhangha mwinji. I zimbeyu zene zikota du kamonga, ninga vyono umuhangha wayo si wali wutelile muno hasi. 6 Ilizuwa lyali lyeza kuwalika, zikawa kuwomba, na vyono i milela yayo yali si yihimbiye hasi muno muno, hobaho zikawa kunyala. 7 Na zinji zikalagala mu mabici ge mamivya mugati, nago i mamivya gago, gakawiluka no kuzititiliza. 8 Ninga zinji zikalagala hono howuli muhangha u muswanu, nazo zikota, no kulela, zinji zikalela mhece igana limonga, zinji makumi mutandatu, na zinji nazo makumi madatu. 9 Hulicizenyi ta, mono yena makutu go kuhulicila, ale yahulice!” 10 I wejizwa wakwe wakamubitila wakamuwuza wakutya, “Alo so cici wukulongana ne wanhu mu vihwanicizo?” 11 Nayo Yesu yakawapitula yakawatya, “Anye mwapegwa u wumanye wa zo Mulungu zono zihundicigwe, ninga wene awa si wapegwa yaye. 12 Hambi muli wose mono yena naco nha kopegwa, no kuwa na vinji, ninga ayulya mono yasina cinji, kosolelwa sunga na cono yena naco. 13 Holeka nghulonga nawo mu vihwanicizo, vyono wakulanga, ninga siwakuwona, kanyhi, wakuhuliciza, ninga hamba nhavivyo siwakuhulika yaye, hamba kwizuka bwete. 14 Holeka kuli wene, zikuficilicila azilya zono zalongwa no muwizi Isaya zono yatya, ‘Kuwuhulice, mohulika, ninga hamba si mokwizuka yaye, nako ku wulanje molanga, ninga hamba si mowona ng’o. 15 Hambi i mahala ge wanhu wawa nha galelepe, ne makutu gawo wagaziwaze, ne meso gawo wafufunize. Yali yiwe si nhavivyo, mhali wali wawone ne meso gawo, kanyhi wali wahulice kwe makutu gawo, no kuwa no wizuce mu mahala gawo ho wamhitucile, vyo yakutya u Muwaha, Nane ho nali niwaponye.’ 16 “Holeka anye muli wamoti, vyono i meso genyu gakuwona, ne makutu genyu gakuhulika. 17 Ane mbeka nghumulonjelenyi, vyono i wawizi, ne wanhu wenji i waswanu, wasulumilaga muno muno, ho waziwone zizo zono anye alu mukuziwona, ninga hamba si waziwona yaye, kanyhi wazihulice zizo zono anye mukuzihulika, ninga hamba si wazihulika ng’o.” 18 “Ale, alu muhulicize i nhunizo ye cihwanicizo ca yuyo u muhadika mbeyu. 19 U munhu wo wose mono yakuyihulika inghani yo Wutemi, hamba kuyizuka yaye, yuyo yo yehwanile i zimbeyu zizilya zono zagwa mu nzila, nayo u Mubi kazaga no kuyisukula ayilya yono yali yakondya kuhadikwa mu nhumbula ya yuyo munhu. 20 Nayo i mbeyu yono yahadikwa hono hogali i mabwe, yihwanile u munhu mono yakuyihulika nghani yiyo, na hobaho yakuyibocela na nyemo mbaha. 21 Ninga inghani yeneco si yikumwinjila muno muno no kuwa ne milela muli mwene, holeka yakujendelela kuyikamisa inghani yiyo kwa cidaha cidodo vivi du, na kolo gakumuziza i magayo hamba wutamiswe ku soko ye nghani yiyo, u munhu yuyo hodu yakuyileka kamonga. 22 I mbeyu ayilya nayo yono yagwila mu mabici ge mamivya, yihwanile u munhu mono yakuyihulika inghani, ninga i mahwele ga mononze yiyi hamonga ne masulumizi gayo ge zisawo, zikuyititiliza inghani yiyo, holeka u munhu yuyo si yakusuma kulela mikalo. 23 Nayo i mbeyu yono yagwila mu muhangha muswanu, yihwanile u munhu mono yakuyihulika inghani yiyo no kuyizuka, no munhu yuyo kalelaga i mikalo, ne mbeyu monga yilavyaga mhece igana limonga, na yinji yikulavya makumi mutandatu, na yinji makumi madatu.” 24 Yesu yakawalonjela i wanhu cihwanicizo cinji yakatya, “U wutemi wa ku wulanga, wihwanile no munhu mono yahadika i mbeyu swanu mu mugunda wakwe. 25 Ninga lono wanhu wali wagona, u mulugu wakwe yakawa kuza, yakawa kugahadika mabalwe muciligati yo wuhemba, yakawa kubita. 26 Nazo zimbeyu zali zeza kucindika, no kusanula, hobaho nago i mabalwe gakawa kwijela. 27 I wetumami wa munya mugunda wakamubitila, wakamutya, Alu muwaha, si kotya wahadika mbeyu swanu mu mugunda wako, alu mabalwe galawa hayi kanyhi? 28 Nayo yakawapitula yakawatya, ‘U mulugu yo yanozize zizo.’ Nawo i wetumami wakwe wakamuwuza wakatya, ‘Alu wule, kokwenda cibite cikagakule?’ 29 Nayo yakawapitula yakatya, ‘Aa, ng’o, yilece kuwa na lunji mu wukule mabalwe, mukulilize kanyhi no wuhemba. 30 Holeka hodu muvilekaje viwilukane hamonga du, sunga mwizuwa lye ndudula. Mwipango lilyo langa ho nowalonjela i waduduzi, ale, mwamule mugakunyanjile i mabalwe mugawope madulu madulu, ho gaticimizwe mu moto. Ninga wuhemba muwututicilaje mu madongha gangu.’ ” 31 Yesu yakawalonjela i wanhu kanyhi cihwanicizo cinji yakutya, “U wutemi wa ku wulanga, wihwanile ne mbeyu ya haladali yono u munhu yayisola, yakayihadika mu mugunda wakwe. 32 Ne mbeyu yeneco yiyo yo ndodo muno muno si nhe zimbeyu zose, ninga kolo yacindika, yiwilukaga si nhe vilimwa vyose, no kuwa mubici, wono sunga ne zindeje za mucanyha, zikusuma no kuzenga i manhuli gazo mu manhambi gayo.” 33 Yesu yakawalonjela kanyhi cihwanicizo cinji yakutya, “U wutemi wa ku wulanga, wihwanile ne cisase cono mucekulu yunji yacisola yakacihanza-hanza no wusaje we debe limonga, nawo wose wukatumba.” 34 Nayo Yesu yawalonjela i wanhu zizo zose mu vihwanicizo. Hamba si yasuma kuwalonjela cinji co cose lono si yetumamiye vihwanicizo, 35 ho yisume kuficilicila i nghani yono yalongwa no muwizi yono yatya, “Nolonga nawo mu nzila ya vihwanicizo Nane nowaloloseza i zinghani zono zihundicigwe ku wulawa mu wuwumbwe we yinze.” 36 Hanyuma Yesu yakawelaga i wanhu wawalya yakawa kwinjila mu nyumba. Nawo i wejizwa wakwe, wakamubitila, wakamutya, “Cikukulomba wuciloloseze ta ze cihwanicizo ce mabalwe ga ku mugunda.” 37 Nayo Yesu yakawatya, “U muhadici wa azilya i zimbeyu ziswanu, yo yuyo u Mwana wo Munhu. 38 Nawo u mugunda yo yinze. Nazo i zimbeyu zi zilya i ziswanu, wo wana wo wutemi. Ninga i mabalwe, wo wanhu wa ayulyo u Mubi. 39 No mulugu mono yagahadika gagalya i mabalwe, yo Setani. Ne ndudula nayo, wo u mudumo we yinze, ne waduduzi nawo, wo Wamalayika. 40 Nha vyono i mabalwe, wagakunyanjilaga wawa gaticimiza mu moto, ale nhavivyo vyo yolowa ha mudumo we vilo, 41 U Mwana wo Munhu kolowatuma wamalayika wakwe, ho wawakongholeze kulawa mu wutemi wakwe, wose wono wambuzaga wanhu wetume wubi, sunga na wose wono wetumaga zo wavu, 42 no kuwatajila mwi’lamba lyo moto, na kuko wolowa kulila no kugwezula meno. 43 Ninga awalya waswanu, wolong’alala nhe ’zuwa mu Wutemi wo Sogo yawo. Holeka hono mwina i makutu go kuhulicila, ale, muhulice!” 44 “U wutemi wa ku wulanga wihwanile ne ciwutwa cono cali cihundikwe mu mugunda. U munhu yunji yaza kuciwona, yakacihundika kanyhi. Nayo yasangalala muno, sunga yakawa kubita kuviguza i vinhu vyakwe vyose vyono yali yena navyo yakawa kuwugula u mugunda wuwulya.” 45 “Kanyhi, u Wutemi wa ku wulanga, wihwanile no munhu yunji musuluza, mono yalondolaga yatuje lulu swanu. 46 Nayo yaza kuwa yayituga lulu monga yo wuguzi wukamu, yakabita yakaviguza vyose vyono yali yena navyo, yakabita yakayigula i lulu yiyilya.” 47 “Kanyhi u Wutemi wa ku wulanga wihwanile no lwavu lono lwagumilwa mwilenga, nalo lukebata somba nyinji ze mawala gose. 48 Nalo lwaza kuwa lwamema, i wanhu wakalukwejela ha nhumbi ye lilenga, wakekala, wakawa kwamula kuzihagula i zisomba ziswanu wakazitajila mu zinhoto zawo, na azilya i zimbi wakazitaga. 49 Nhavivyo vyo yolowa ha mudumo we vilo, i wamalayika wolokuza nawo wolowatemanula i wanhu wabi ne waswanu. 50 No kuwagumila i wabi mwi’lamba lyo moto. Na kuko wowa kulila no kugwezula meno.” 51 Yesu yakawawuza yakawatya, “Alu wulenyi, mwezuka zizi zose?” Nawo wakamutya, “Heya.” 52 Nayo Yesu yakawatya, “Alu holeka u mwijizi wo wose wo Wulajilize, mono yanozwa kuwa mwijizwa mu Wutemi wa ku wulanga, yuyo yehwanile u munhu munya kaya, mono kalavyaga mu viwutwa vyakwe i vinhu i vipya ne vihuma.” 53 Yesu yali yeza kukondya kuvilonga i vihwanicizo vivyo, hodu yakawa kuwuka i hanhu baho, 54 yakawa kubita ku yisi yakwe. Nako kuko yakawa yakuwejiza wanhu mu nhang’anilo yawo yo wuhembelo, sunga ne wanhu wakezina muno muno, wakatya, “Alu mwene nye, yuyu kagatuga hayi i mahala gaga, sunga ne mezino? 55 Ati, wulenyi, yuyu si yo mwana wa ayulya u muselemala? No nyina si yakucemwa Malyamu, ne wanduguze si wa Yakobo, Yusufu, Simoni na Yuda? 56 Ne walumbuze ma, si wose wali baha hono hetu? Alu kazisola hayi zizi zose?” 57 Holeka wakawa na mahwele no mwene. Ninga u mwene Yesu yakawalonjela yakawatya, “U muwizi katugaga lilumbo hanhu ho hose, langa hono si mu yisi yakwe na mu mhuga yakwe du mo sikatugaga lilumbo!” 58 Holeka ku soko yiyo, nayo Yesu si yasuma kwituma mapoto menji i hanhu baho, ku soko yo wula kwihuwila kwawo.
141 Na mwipango lilyo, u Mutemi Helode, yakawa yazihulika za Yesu. 2 Yakawa kuwatya i wetumami wakwe, “U munhu yuyu, yo Yohana u Mubaputizi, kazuka mu wafu, holeka i vilungo vye metumo go wizine vikwitumilwa muli mwene.” 3 Helode yuyu yo yamwibata Yohana, yakamuwopa ne minyolo no kumutajila mu jela, ku soko ya Helodiya, u mugolece wo mwanakwawe Filipo. Ne soko yayo yeneco yali yili nhavi, 4 u mwene Yohana yamulonjela Helode, vyono, “Yili mwiko kuli’gwe kwikalana na yuyo u mugolece wa Filipo!” 5 Holeka Helode yasakaga yamuwulaje Yohana, ninga hamba nhavivyo yawogopaga wanhu, vyono i wanhu wose, kuli wene, Yohana yali muwizi. 6 Na mwizuwa lye sikukuu yo wulelwe wakwe Helode, u mwana we cicekulu wa Helodiya, yakavina viswanu muno ha mwande ye wajenzi. Sunga na Helode mweneco yakendezwa muno muno, 7 yakawa kwihuwiza ko kwilahiza, vyono kosuma kumupela yuyo u muhinza, co cose cono kosaka. 8 Nayo u muhinza, vyono yafundwa no nyina, yakabita yakalomba yakutya, “Ane nghulomba wumhelaje lulu baha du, u mutwe wa Yohana u Mubaputizi, wunhajilile amuno mu ciya.” 9 U Mutemi yakakalala muno muno, ninga ku soko yo wilahize wakwe wono yali yelahiza, kanyhi na ku soko ye wajenzi wono wali wali baho ha zindigwa, hodu yalajiliza du yapegwa. 10 Hodu ho baho Helode yakamutuma munhu, yakawa kubita ku jela, yakawa kumudumula Yohana u mutwe. 11 No mutwe wa Yohana wukaletwa wuli mu ciya, wakamupela yuyulya u muhinza, nayo muhinza yakamutegulila nyina. 12 Nawo i wejizwa wa Yohana wakaza, wakawusola u muwili wakwe wakawuzika. Hanyuma wakabita kumulonjela Yesu. 13 Nayo Yesu yali zihulika zizo, yakawuka i hanhu baho, yakatulucila mu ngalawa, yakabita hanhu hanji hono hali helejehile ho yatule yali wene. Ninga i wanhu waza kumanya, wakamutyatya, wakujenda kwe migulu, wakulawilila mu makaya gawo. 14 Nayo yaza kutima kwi’sangha, yakawona i lipuga iwaha lye wanhu, baho yakawawonela lusungu, yakawaponya i watamwa wawo. 15 Yaza kuwa cinyamihe, i wejizwa wakwe wakamubitila, wakamutya, “Alu ahano nha nyika, ne lizuwa alu lyaswa. Holeka wuwelagaje i wanhu, ho wasume kubita wakegulile ndigwa ku vitumbi.” 16 Ninga Yesu yakawatya, “Hasina soko ya wene yo kubitila kuko, langa, muwapelaje nyenye ndigwa.” 17 Ninga i wene nawo wakamutya, “Ase ahano cisina cinhu co cose, langa cina mikate mihano du, na somba nyejete.” 18 Yesu yakawatya, “Ale ndetelenyi vivyo hano.” 19 Yakawalajiliza i wanhu wekale hasi mu mahanze, Mwene yakayisola yiyilya i mikate mihano, hamonga ne zisomba vyono nyejete, yakagalamila ku wulanga, yakamulumba Mulungu. Hanyuma yakayibegula yiyo i mikate yakawapela i wejizwa wakwe, nawo wakawapela wanhu. 20 Ne wanhu wose wakalya, wakeguta. Hanyuma i wejizwa wakatondoleza i vibegulwa vyono vyasigala, wakamemya nhoto yikumi na nyejete. 21 Na wono walya wali waficile nha wanhu elufu yihano walume du, ninga i wacekulu ne wana wadodo wose wono wali wali baho, wo si wawalilizwa mwi’walo lilyo. 22 Hobaho du Yesu yakawalajiliza i wejizwa wakwe wenjile mu ngalawa, wamulongolele ku nhumbi nzagwe ye lilamba, lono mwene yali yakali yakuwelaga i wanhu. 23 Na lono yali yakondya kuwelaga wanhu, yakabita kwi’tunda yali wene, ho yasume kulomba. Na lono lizuwa lyali lyaswa, ha cinyamihe, u mwene yali yali kuko yali wene, 24 na mwi’pango lilyo ingalawa nayo yali yakondya kufika behi na ha ciligati ye lilamba, ninga yikugazwa ne mawingo ge lilenga, vyono vyali vidomile ne mbeho. 25 Ne cilo lono kwali kweza behi no kudandawuka, Yesu yakawabitila i wejizwa, yakujenda mucanyha ye malenga, 26 I wejizwa wakwe waza muwona yakujendela mucanyha ye malenga. Oo! Wakogopa muno muno, wakatya, “Nye, Yisoce.” Baho wakazoza muno muno so woga. 27 Baho baho du nayo Yesu yakalongana nawo, yakawatya, “Nye wendece, mutule, nha yo nene. Mulece kogopa!” 28 Nayo Petelo yakamutya, “Muwaha, hono mbeka yo gwegwe, wunhezaje nane, njende mucanyha mu malenga nize kwako.” 29 Yesu yakatya, “Ale, wuze.” Hobaho Petelo yakawa kutima mu ngalawa, yakawa kujenda mucanyha mu malenga, yakumubitila Yesu. 30 Ninga mwene Petelo vyaza kwitang’anila ne mbeho yono yakukunzaga muno, yakawa kwinjilwa no woga, hobaho du yakawa kwanza kudodomela, baho yakalila kwa yizi yiwaha, akuno yakutya, “Gwe Muwaha, wumhonye!” 31 Hobaho nayo Yesu yakawugolola muwoko wakwe, yakamwibata, akuno yakumutya, “Lanje ta ’gwe, mono wina u wihuwilo wudodo! So cici lo wukwihwelela?” 32 Hobaho wakawa kwinjila mu ngalawa, ne mbeho nayo hodu yikawa kutula. 33 Na wose wono wali wali mu ngalawa, wakamuhemba, wakatya, “Mbeka agwe yo gwegwe go Mwana wo Mulungu.” 34 Nawo wakalilowoka lilamba, wakafika ku yisi ya Genesaleti. 35 Ne wanhu wa kuko wali weza kumumanya vyono yo Yesu, hodu wakawa kwanza kuzitandaza i zinghani zakwe mu yisi yiyo yose. Hobaho wakamuletela Yesu, i watamwa wose ku wulawa mu yisi yiyilya yose, 36 nawo wakamulomba yawakombole watamwa, ho wapamize du hambe limhembo lye civwalo cakwe, nawo wose wono wamupamiza, wakapona.
151 Hanyuma i Wafalisayo ne wejizi wo Wulajilize, wakamuziza Yesu, wakulawa ku Yelusalemi, wakamuwuza wakutya, 2 “Alu nhawule i wejizwa wako si wakwibata ze mejizo gono cabocela kuwulawa ku wawaha we katali? Ku soko si wakwizuguza miwoko yawo nha vyono yinojeye lono wakali si namula kulya?” 3 Nayo Yesu yakawapitula, yakatya, “Alu so cici nanye mukwenda ze mejizo genyu mo weneco du, na akuno si mukwibata i malajilizo go Mulungu?” 4 U Mulungu yalonga yakatya, “U wogopaje u sogo no nyina yako, na kanyhi mono yakulonga vibi kuli sogwe hamba kuli nyina, ale yuyo yimunojeye yafwe.” 5 Ninga anye mwijizaga mukutya, ati, hono munhu yawe yena cinhu cono kosuma kumutaza u sogwe hambo nyina, na hono yatye, “I cinhu acino namulavizya u Mulungu, 6 holeka ati hodu, siyanojeye kanyhi yamogope u sogwe! Yiyo yo yikuleka mukuyibedegala inghani yo Mulungu ku soko yo kugatyatya i mejizo genyu mo weneco.” 7 Mo wakoci nye! Kumbe Isaya yaziwilila mu mbeka izenyu, lono yatya 8 “U Mulungu yakutya, Iwanhu awa wakuwa kunumba kwe milomo yawo du. Ninga i zinhumbula zawo, zili kutali nane. 9 No wuhembe wawo wono wakuhemba nene, si wukwiliye cinji, ku soko sunga ne zinghani zono wakwijiza, nha malajilizo ge cimunhu-munhu du.” 10 Yesu yakagacema i mapuga gagalya ge wanhu, yakawalonjela yakutya, “Ta muhulicize, kanyhi mwizuce! 11 I cinhu cono cikumwavufya munhu, si acilya cono cikumwinjila mu mu mulomo wakwe, langa acilya cono cikulawila mu mulomo wakwe. Cico langa co cikumwavufya munhu.” 12 Hanyuma i wejizwa wakamubitila, wakamutya, “Wule wumanyile’mbi vyono i Wafalisayo watamiswa mu zinhumbula zawo, ku soko ye zinghani zako?” 13 Ninga u mwene Yesu, yakawapitula, yakawatya, “Ibici lyo lyose lyono u Sogo yangu wa ku wulanga si yalihadice, lilyo langa lyokulwa. 14 Muwalekaje wene! Hambi wene nha wabofu, kanyhi wene wakuwatonga i wabofu, no mubofu hono yamutonje u mubofu muyagwe, ale, wose vyono wejete wogwila mwikombo.” 15 Baho Petelo yakawacilila, yakatya, “Ale, wucilolosezaje ta, ze cihwanicizo cico.” 16 Nayo Yesu yakatya, “Wa, kumbe na nyenye si mukwizuka hongo?” 17 Alu anye si mukwizuka vyono cinhu co cose cono cinjilaga mu mulomo, cibitaga ku’nda, na hanyuma yayo citagwaga kunze ku coloni? 18 Ninga azilya zono zilawaga mu mulomo, zikuwa kulawa mu nhumbula yo munhu, na zo zizo du, zono zikuwa kumwavufya munhu, no kumupela wusemunwe. 19 Ku soko mu nhumbula yo munhu nha momulawaga i mahweso mabi gono galetaga no wuwulaji, kanyhi, mulawaga u wusenyha, wuhizi, wuhomelezi wo wulambi, ne maligo. 20 Ale zizino zo zikumwavufya munhu. Ninga ku wulya i zindigwa du lono wukali si nezuguza i miwoko, ako si kosuma kumwavufya munhu. 21 Yesu yakawuka baho, yakabita kwikala mu zi’si za Tulo na Sidoni. 22 Baho, u mucekulu yunji we Cikanani wa mu yisi yiyo, yakamuziza, akuno yakuzoza yakutya, “Gwe Muwaha go Mwana wa Dawudi, wumbonelaje lusungu! U mwanangu we cicekulu yakugazwa ne licisi.” 23 Ninga Yesu, hamba si yamupitula cinji ng’o. Ale i wejizwa wakwe, wakamubitila, wakamutya, “Wumulonjelaje u mucekulu yuyo yabite, hambi alu nha yakucityatya tyatya du akuno yakuzoza.” 24 Nayo Yesu yakapitula, yakatya, “Ane natumwa ku soko ye wanhu wa Isilayeli, alu wono wajiliye kotya zingholo.” 25 Baho nayo u mucekulu yuyo, yakaza, yakafugama hamwande ya Yesu, yakatya, “Gwe, Muwaha, wunhazaje.” 26 Yesu yakamupitula, yakamutya, “Si viswanu yaye kusola i zindigwa ze wana, hanyuma kuwa kuzipela i zimbwa.” 27 Nayo u mucekulu yuyo yapitula yakamutya, “Yene yiyo yili mbeka Muwaha, ninga sunga ne zimbwa nazo, zilizaga i vifukufuku vyono vigwizaga hasi, kuwulawa mu meza yo mutwa wawo.” 28 Baho Yesu nayo yakamupitula yakatya, “Gwe yaya, u wihuwilo wako mbeka wuwaha, holeka yili ciba wunozezwe nha vyono wukuhila.” Hodu, lo lulo baho du u mwanagwe we cicekulu yakawa yapona. 29 Yesu yakawuka baho yakabita ku nhumbi ye lilamba lya Galilaya, yakabita kwi’tunda, yakekala hasi. 30 Ne wanhu wenji muno muno wakamuziza, wakawaleta we vilema, iwabofu, we citewe, we cibwibwi, sunga wanji wenji muno, wono wali watamigwe, wose wawo wakawikwa ha mwande ya Yesu, nayo Yesu yakawaponya. 31 I lipuga lye wanhu, likezina muno muno lono lyaza kuwawona we cibwibwi wakulonga, wono wali walemaye, alu wapona, na we citewe, alu wakujenda, sunga wono wali wali cibofu, nawo luno wakuwona, baho wakawa kumukumya u Mulungu wa Isilayeli. 32 Ale, Yesu yakawacema i wejizwa wakwe yakawatya, “Ane nghuwawonela u lusungu i wanhu wawa, vyono wawezana nane mu vilo vidatu, hamba siwaliye cinji. Holeka si nendile niwalece wabite akuno wadabuce, wologwa mu nzila bwete.” 33 Nawo i wejizwa wakamulonjela wakatya, “Alu ahano nha cili mu nyika, ho coyituga hayi indigwa yono yowakwila wanhu wenji nha vivi?” 34 Yesu yakawawuza yakawatya, “Alo mwina mikate milinga?” Wakamutya, “Cina mikate mupunghati hamonga na visomba vicefu.” 35 Baho Yesu yakawa kuwalonjela i wanhu wekale hasi. 36 Nayo yakayisola i mikate yiyilya, mupunghati, hamonga ne visomba vivilya, yakamulumba Mulungu, yakavibegula, yakawapela i wejizwa wakwe, nawo wakawagawila wanhu. 37 Na wose wakalya wakeguta. Hanyuma wakatondoleza i vibegulwa vyono vyasigala, wakamemya nhoto mupunghati. 38 Nawo wono walya, wali waficile elufu yine, walume du, ninga i wacekulu ne wana wadodo wose wono wali wali baho, wo si wawalilizwa mwi’walo. 39 U mwene yakenjila mu ngalawa, yakabita ku zimbavu za Magadani.
161 Nawo i Wafalisayo ne Wasadukayo, wakamubitila Yesu, ho wamujele, wakamulomba yanoze citanjilo cono cikulawa ku wulanga. 2 Ninga Yesu yakawapitula, yakawatya, “Ilipango lye cinyamihe kolo lyafika, anye mutezaga, ‘Kowa kutulile vyono wulanga wudunghu!’ 3 Na hakali mitondo naho, mutezaga, ‘Zuwali yowa mbeho mbaha, vyono wulanga wudunghu, kanyhi ne mavunde gatandaye!’ Alu anye hono mumanyile muno muno kulanga wulanga du no kugamanya mapango, alu ku wutanga vitanjilo vye madaha gaga, si mumanyile. 4 Anye nyo lulelo lubi na lono lusina wihuwilwa. Anye mukusaka vitanjilo, ninga si mopegwa i citanjilo co cose cilya, langa mopegwa i citanjilo acilya ca Yona du.” Baho yakawa kuwaleka, yakawa kubita. 5 Iwejizwa wakwe wali weza kulowoka ku lubavu luyagwe lwe lilamba, ho wakawa kukumbucila vyono wasemwa kusoleleza ne mikate. 6 Yesu yakawatya, “Mwikalaje meso, kanyhi mweze musujile kuli cisase ce Wafalisayo ne Wasadukayo!” 7 Ninga iwene wakawa kulongana weneco wose, wakutya, “Alo yakulonga nha vivyo vyono cisemwa kusoleleza ne mikate lo.” 8 Nayo Yesu yakawamanya i mahweso gawo, holeka yakawatya, “Nye nyo wanhu mono mwina u wihuwilo wucefu! Nhawule mukulongana nyenye wose za vyono musina mikate? 9 Alu hongo mukali hamba natanga yaye? Alo si mukukumbucila nha vyono nayibegula ayilya i mikate mihano so wanhu walya elufu yihano? Wulenyi, mwamevya nhoto yilinga muli ze vibegulwa vyono vyasigala? 10 Hamba muli za ayilya i mikate mupunghati yono wagawilwa wa walya i wanhu elufu yine, wulenyi, mwatondoleza nhoto yilinga muli vibegulwa vyono vyasigala? 11 Alu yosumika nhawule ho mulece kumanya, vyono ane si nali kulonga muli ze mikate? Holeka musuguce kuli cisase ce Wafalisayo ne Wasadukayo!” 12 Alu baho nhondo, iwejizwa wakwe ho wakamanya, vyono yali kuwalonjela wasuguce, si ku cisase co mukate, langa kumbe, wasuguce kuli i mejizo ge Wafalisayo na ge Wasadukayo. 13 Ale lono Yesu yali yafika ku mbavu za Kayisaliya Filipi, yawawuza i wejizwa wakwe, yakawatya, “Alu i wanhu wamutezaga u Mwana wo Munhu yo nani?” 14 Nawo wakamupitula, wakatya, “Wanji watezaga vyono u mwene yo yulya Yohana u Mubaputizi, na wanji watezaga yo Eliya, na wanji wakutya, yo Yelemiya hamba yumonga u muyagwe ne wawizi.” 15 Yesu yakawawuza kanyhi yakawatya, “Anye nanye ma, munhezaga vyono ane yo nene nani?” 16 Simoni Petelo yakapitula yakatya, “Agwe yo gwegwe Kilisito u Mwana wo Mulungu mumi.” 17 Nayo Yesu yakamutya, “Wuli mulugutwe, agwe Simoni go mwana wa Yona, hambi nha si munhu mono yakugubuliye i mbeka yiyi, langa Baba mono yali ku wulanga. 18 Holeka nane nghukulonjela Petelo nghutya, yo gwegwe wuli italawe, na mucanyha ye ’talawe lilino, nolizenga likanisa lyangu, hamba ne lifwa lyeneco du, si lyolisuma yaye. 19 Nane nokupela gwegwe zifunguwo zo wutemi wa ku wulanga, na yowa, co cose cono kocidindila mono’nze, cowa cadindilwa nhavivyo na ku wulanga, na co cose cono kocidigulila mono’nze, naco cowa cadigulilwa nhavivyo na ku wulanga.” 20 Hanyuma yakawalemeza i wejizwa wakwe vyono walecele lukulu kumulonjela munhu wo wose vyono u mwene yo Kilisito. 21 Na vyono kulawa baho, Yesu yakawa kuwamanyiza cagalanze du i wejizwa wakwe, yakawatya, “Yinojeye ane mbite ku Yelusalemi ho nghatuje wugazwe winji wono wolawilila muli wanyamhala ne Wakohani wawaha, hamonga ne wejizi wo Wulajilize. Nane nowulagwa na mwi’zuwa lye kadatu, nozuka.” 22 Baho Petelo yakamusola Yesu, yakamuteza hamhelo hadodo, yakamutacila, yakutya, “Gwe Muwaha, yilece kuwa nhavivyo! Inghani yiyi si yo kwijelela ng’o.” 23 Ninga Yesu yakapituka, yakamulonjela Petelo yakatya, “Wuwuce hono hangu ’gwe Setani! Agwe wuli cikobazo kuli’ne. Ne mahweso gako, hamba si gakulawa kuli Mulungu ng’o, langa ga cimunhu-munhu du!” 24 Hanyuma Yesu yakawalonjela i wejizwa wakwe, yakawatya, “Hono munhu wo wose yasace kuwa mutyatyi wangu, yimunojeye yekapise mweneco, yawudinghule u musalaba wakwe, yanhyatye. 25 Ku soko u munhu mono yakusaka kuwuponya u wumi wakwe mweneco, alu yuyo yo kowajiliza, 26 langa u munhu mono kowajiliza u wumi wakwe ku soko yangu, ale yuyo langa yo kowutuga. Alu mbi u munhu ho kotuga cambuzici, hamba yawutuje u wugoli wose wa mononze, na akuno ho yawajilize u wumi wakwe? 27 Hambi u Mwana wo Munhu nha kolokuziza mu lukumyo lo Sogwe, hamonga ne wamalayika wakwe, na baho ho kolomulipila munhu wo wose nha vyono genha imetumo gakwe. 28 Nane nghumulonjelenyi mbeka, vyono howali wanji wono wali bahano wono si wolofwa, sunga waze wamuwone u Mwana wo Munhu yakuza mu Wutemi wakwe.”
171 Vyaza kupuluta vilo mutandatu, Yesu yakawasola Petelo, Yakobo na Yohana u nduguye, yakabitana nawo wali wene sunga ko kwi’tunda litali. 2 Na lono wali wamulanjile, u mwene Yesu yakawa kupituka i futa yakwe, u wusu wakwe wukang’alala nhe lizuwa, ne vivwalo vyakwe, vikawa vizelu swee, kotya nha wuzelu we lizuwa. 3 Hobaho Musa na Eliya wakawalawila, wakawa wakulongana na Yesu. 4 Baho Petelo yakamutya Yesu, “Alu Muwaha, ane nghuwona yowa viswanu muno muno vyono cili baha, Holeka hono wende, ane nozenga vibanda vidatu bahano, cimonga cako, na cimonga ca Musa, na cimonga ca Eliya.” 5 Nayo lono yali yakali kulonga nha vivyo du, livunde yizelu likawa kuwagubika, ne lizi likahulikwa likulawilila mwi’vunde lilyo, likutya, “Ayu yo Mwanangu, u mwendece wangu, mono nyendezwe nayo, holeka mumuhulikaje.” 6 Nawo i wejizwa wali weza kuzihulika zizo, wakagwa gubama, akuno wakogopa muno muno. 7 Nayo Yesu yakawabitila, yakawapamiza yakawatya, “Mwinukaje le, mulece kogopa!” 8 Nawo waza kwinula i meso gawo, si wawona yunji, langa wakamuwona Yesu yali wene du. 9 Nawo lono watimaga wakulawa mwitunda, Yesu yakawakong’onheza muno, yakutya, “Alu, mulece kumulonjela yunji muli zono muziwene, sunga kolo u Mwana wo Munhu yakuzuka kulawa muli wafu.” 10 Baho i wejizwa wakamuwuza wakutya, “Alu i wejizi wo Wulajilize nha wakutya, ati yinojeye Eliya yo yamule kuza?” 11 Nayo Yesu yakawapitula yakatya, “Heya mbeka, Eliya kokuza kuziwikaniza zose. 12 “Ninga nghumutyenyi, vyono Eliya yakondya kuza, ninga iwene hamba si wamutanga yaye, langa wene wakamunoza nha vyono wasakaga iweneco. U Mwana wo Munhu nayo, kogazwa nha vivyo mu miwoko yawo.” 13 Baho nhondo i wejizwa ho wakatanga vyono yawalonjelaga za Yohana u Mubaputizi. 14 Nawo wali weza kwitang’anila kanyhi ne lipuga lililya lye wanhu, munhu yunji yakamubitila Yesu, yakamufugamila, 15 yakatya, “Gwe Muwaha, wumuwonelaje lusungu mwanangu, hambi nha yena cinzilisa, kanyhi yakugazika muno, na kali kenji mwene kagwizaga mu moto na mu malenga. 16 Nane nghamuleta kuli wejizwa wako, ninga hamba si wasuma kumuponya.” 17 Yesu yakamupitula yakamutya, “Anye mo lulelo lono lusina u wihuwilo, lulelo lono lwajiliye! Alu nokwikalana nanye sunga nili? Hamba nojendelela kumukangalililenyi sunga nili? Ale mundetele ta umwana yuyo ahano.” 18 Waza kumuleta, Yesu yakalitacila lilyo licisi, nalyo likawa kuwuka, no mwana yuyo, yakapona mwidaha lilyo du. 19 Hanyuma iwejizwa wakwe, wakawa kumubitila Yesu cinyele wakamuwuza wakatya, “Alu nhawule ase si casuma kulilavya i licisi lilyo?” 20 Yesu yakawatya, “Ku soko yo wihuwilo wenyu wucefu. Nghumulonjelenyi mbeka, hono muwe mwina u wihuwilo wudodo du nha vyono yinha yi mbeyu ya haladali, mosuma kulilonjela i litunda lili, mukutya, ‘Wuwuce ahano, wubite ahalya,’ nalyo mbeka lyobita. Hasina nghani yo yose yono yali yiwe si yisumice kuli’nye. [ 21 Ne licisi lye liwala lilino, si lyosumika kuwingwa, langa hono si ko wulombe no wuleka kulya.]” 22 Na lono wajendaga wakubita ku Galilaya, Yesu yawalonjela yakatya, “U Mwana wo Munhu kotajilwa mu miwoko ye wanhu. 23 Womuwulaga, ninga mwi’zuwa lye kadatu, kozuka.” Nawo wejizwa wakakalala muno muno. 24 Nawo waza kufika ku Kapelanawumi, iwanhu wono wakongholaga izipesa ze kodi ye Nyumba yo Mulungu, wakamubitila Petelo wakamuwuza wakutya, “Alu u Mwijizi wenyu nayo kalipaga izipesa ze kodi?” 25 Nayo Petelo yakatya. “Heya kalipaga.” Nayo Petelo yaza kwinjila mu nyumba, na lono yali yakali hamba si yanalonga nghani yinji, Yesu yakamuwuza, yakatya, “Alu, ’gwe Petelo, agwe wukuwona nhawule? Iwatemi wa mono yinze, wakongholaga kodi ku wulawa kuli wa hayi? Ku wulawa kuli iwana wawo, hamba ku wulawa kuli iwajenzi?” 26 Nayo Petelo yakapitula yakatya, “Kuwulawa kuli wajenzi.” Yesu yakamutya, “Holeka kumbe iwana si walavyaga. 27 Ninga alu ho cilece kuwakobaza, ale wubite kwi’lamba, wukayitajile ndowano, nagwe nhondo wusole somba yinongozi yono koyibata, hanyuma wuyahamulaje mulomo wayo, na mugati koziwona zipesa zono zikwiliye so kodi. Ale wuzisolaje wubite wukawapele, ku soko yangu na gwegwe!”
181 Ale, mucipango cico i wejizwa wakamubitila Yesu wakamuwuza, wakutya, “Alu nani mono muwaha mu Wutemi wa ku wulanga?” 2 Nayo Yesu yakamucema u mwana mudodo yumonga, yakamuwika haciligati yawo, 3 hanyuma yakawatya, “Ane nghumulonjelenyi mbeka, vyono hono mulece kupituka no kuwa nha vyono wenha i wana wadodo, si mosumila lukulu kwinjila mu Wutemi wa ku wulanga. 4 Na muli wose mono yakwinenenyheza nho mwana yuyu, ale yuyo yo muwaha mu Wutemi wa ku wulanga. 5 Na muli wose mono yakumubocela u mwana yumonga nha vyono yenha yuyu mwi’tagwa lyangu, yuyo yakumbocela nene. 6 “U munhu wo wose mono komwiwajiza yumonga wa muli wana wadodo wawa wono wanyihuwiye, yowa ciba kuli munhu yuyo yawopelezwe musingo ilizala liwaha lyo kusajila, no kugumilwa mu cisolo ce lilenga. 7 Woyi he, kuli wenze ku soko ye mewajizo gono gakuwagwisa wanji. Imewajizo gago, heya ganojeye gawe gali baho, ninga woyi he kuli munhu yuyo mono yakugaleta. 8 “Holeka hono u muwoko wako, hamba u mugulu wako wukwiwajize, ale ciba wuwudumulaje no kuwutaga kutali nagwe. Ku soko yili ciba kuli’gwe winjile mu wumi akuno wina muwoko hamba mugulu monga, si nho kutagwa mu moto we cibitilila, akuno ho wina ne miwoko myejete hamonga ne migulu yako myejete. 9 Na hono iliso lyako likwiwajize, ale, wuliwusaje, wulitaje kutali nagwe. Habi nha yili ciba kuli’gwe, kwinjila mu wumi, akuno wina liso limonga, sinho kutagwa mu moto wa ku Gehena, akuno ho wina ne meso gako gose vyono mejete.” 10 “Ale mwilanjililaje! Mulece kumubedegala yunji muyagwe ne wadodo wawa. Nghumulonjelenyi imbeka, vyono i wamalayika wawo kuko ku wulanga, wekalaga nhondo zose ha mwande yo Sogo yangu mono yali ku wulanga. [ 11 Hambi u Mwana wo Munhu nha yaza ho yawaponye wono wajiliye.] 12 Alu mukuwona wule? U munhu hono yawe yena ngholo igana limonga, na hono ngholo monga yajilile, kanozaga nhawule? Kozileka azilya ze makumi cenda ne cenda mwi’tunda, nayo yakubita kuyilondola yiyo yono yajiliye. 13 Na kolo yakondya kuyiwona nghumulonjelenyi mbeka, vyono kotuga wusangalale muno ku soko ya yiyo ingholo monga, si nha vyono yakuzisangalalila azilya izingholo ze makumi cenda ne cenda zono si zajiliye. 14 Yo nhavivyo, sunga no Sogo yenyu wa ku wulanga, si yendile yumonga wa muli iwadodo wawa yajilile.” 15 “U nduguyo hono yakusutizye, ale, wubite wukamulajile imasutya gakwe, gwegwe na mweneco muli wene. Na hono yakuhulice, ale, kowa wamutuga nduguyo. 16 Ninga hono yekale si yakuhulice ale, wumusolaje yunji yumonga, hamba wejete, muwe muli hamonga nagwe, na muwulanjize we wahomelezi wejete, hamba wadatu, zose ho zisume kunozelezwa. 17 Nayo hono yekale si yawahulice wawo ale, wulilonjelaje likanisa. Na hono yekale si yalihulice likanisa, ale hodu, kuli’gwe yawe nhe wanhu wono si wamumanyile u Mulungu, ne watoweza kodi.” 18 “Ane nghumulonjelenyi mbeka, vyono co cose cono mocidindila mono’nze, cowa cadindilwa nha vivyo na ku wulanga, na co cose cono mocidigulila mono’nze, ale nha vivyo na ku wulanga cowa cadigulilwa. 19 Kanyhi nghumulonjelenyi vyono wanhu wejete wa muli nyenye, hono welumbanize baha mono’nze, so nghani yono wolomba, u Sogo yangu wa ku wulanga, mbeka kowapela inghani yiyi. 20 Hambi nha ho hose hono wakwihanguliza wejete hamba wadatu, ku soko ye litagwa lyangu, nane nili baho muciligati yawo.” 21 Hanyuma Petelo yakamubitila Yesu, yakamuwuza yakutya, “Alu mwene, hono u ndugu yangu yasutizye, ane yinojeye nimunenele nghanghulo yilinga? Kali mupunghati?” 22 Nayo Yesu yakamupitula yakamutya, “Ane si nghutya, yeze kali mupunghati du, aa, ng’o, langa yiweze makumi mupunghati kali mupunghati. 23 Holeka u Wutemi wa ku wulanga, wukwihwana no mutemi yunji, mono yakahila kuwona iliwalo lye sawo yakwe kuli wetumami wakwe.” 24 Nayo yaza kwinjila mu wuwale, baho yakaletelwa munhu yunji mono yazijilwaga mapesa, talanta elufu yikumi. 25 Nayo u munhu yuyo yakawa yasina cinhu co cose cono kosuma kulipa, holeka u muwaha wakwe, yakalajiliza vyono u munhu yuyo yaguzwe, u mwene no mugolece wakwe, ne wanagwe, sunga ne vinhu vyose vyono yali yena navyo, ho mugawa wuwo wulipwe. 26 Ninga u mwitumami yuyo, yakafugama ha mwande yo muwaha wakwe, yakatya, “Wayiko wungolelaje nane nokulipa du u mugawa wose. 27 Ayulya u muwaha wakwe nayo yakamuwonela lusungu, sunga yakawa kumunenela u mugawa wuwulya wose, hodu yakawa kumuleka yabite. 28 “He, ninga u mwitumami yuyo, yali yeza kuwuka bahalya, yakamwagana yunji muyagwe ne wetumami wayagwe, mono u mwene yuyu yamudayaga yuyo muyagwe mapesa, dinali igana limonga. Hodu yakawa kumwibata, yakawa kumukoma mu mumelo, akuno yakutya, ‘Wundipaje umugawa wangu wono nghukudaya.’ 29 Nayo yuyo u mwitumami muyagwe, yakafugama, yakamunena yakutya, Gwe, muyangu, wungolelaje, nane nokulipa du umugawa wako wose. 30 Ninga mwene hamba si yasaka, langa yakamutajila mu jela, sunga kono kowulipila wuwulya u mugawa wose. 31 Baho i wetumami wayagwe nawo waza kuyiwona inghani yiyo, mbeka wakakalala muno muno, hodu wakabita wakamulonjela u muwaha wawo muli zizo zono ziweye. 32 Hobaho u muwaha yu yulya yakawa kumucema u mwitumami yuyulya, yakamutya, ‘Agwe, mbeka wuli mwitumami mubi. Agwe walomba kuli’ne, nane nghakunenela u mugawa awulya wose. 33 Alu, si yali yikunojeye wumuwonele lusungu u mwitumami muyago nha vyono nane nakuwonela lusungu?’ 34 Holeka u muwaha yuyo yakakolwa muno muno ne likuwo, yakamulavya yuyo u mwitumami ho yalipicizwe, sunga kono komalila kuwulipa u mugawa wuwulya wose. 35 Ale, no Sogo yangu wa ku wulanga nayo, komutendelenyi nha vivyo nanye, hono mulece kwiyinenela munhu na nduguye kwe mitima yenyu yose.”
191 Yesu yaza kukondya kuzilonga i zinghani zizo, hodu, yakawuka ku Galilaya, yakabita ku yisi ye Wayahudi, ku nhumbi nzagwe ye likolongo lya Yoludani. 2 Ne wanhu wenji wakamutyatya kuko, nayo yakawaponya. 3 Ne Wafalisayo wanji wakaza, wakamuwuza, ho wamugwize, wakatya, “Ati, yo ling’ani, u munhu yamulece u mugolece wakwe no kumupela talaka ku soko ye lisutya lyolyose?” 4 Yesu nayo yakawapitula yakatya, “Alu, nye, ho simwasoma mu Mandiko Gono Gelile, nha vyono u Mulungu mono yamuwumba u munhu ku wulawa ha mwamulizo, yawumba, u mulume no mucekulu, 5 nayo yakatya, ku soko yiyo holeka u mulume kowaleka u sogwe no nyina, nayo vyokwilunza no mugolece wakwe, nawo vyono wejete wowa muwili wumonga? 6 Holeka iwene si wowa wejete kanyhi, langa waweza wali muwili wumonga. Holeka cono yacilunzize u Mulungu, u munhu wo wose yalece kucitemanulila lukulu.” 7 Ninga iwene nawo wakamuwuza, wakatya, “Alu mbi nhawule, Musa yacilajiliza vyono u mugolece yapegwe talaka, no kulekwa?” 8 Yesu yakawatya, “Musa yamukombolenyi ho muwalece iwagolece zenyu, ku soko yo wukamu we zinhumbula zenyu. 9 Ninga ku wulawa mwamulizo, si yali nha vivyo. Holeka nghumulonjelenyi mbeka, vyono u mulume wo wose mono komuleka u mugolece wakwe no kutola yunji, hono si kusoko yo wusenyha du, yuyo langa yakusenyha.” 10 I wejizwa wakwe wakamulonjela wakamutya, “Alu kumbe hono izinghani zo mulume no mugolece wakwe, ziwe vyo zinha nha vivi, yili ciba kuleka kutolela lukulu.” 11 Yesu yakawatya, “Ninga si wose wono wosuma kulibocela i lifundo lilyo, langa yowa kuli wawalya du, wono wapejigwe no Mulungu. 12 Hambi nha kozili soko nyinji zono zikuleka wanji walece kutola, iwanji ku soko vyono walelwa nhavivyo, na wanji, ku soko vyono wanozigwe nha vivyo ne wanhu, na wanji nawo, walamuye weneco du, vyono si wotola, ku soko yo wutemi wa ku wulanga. Holeka mono yakusuma kulibocela i lifundo lilino, ale yalibocelaje.” 13 Hanyuma iwanhu wakamuletela Yesu iwana wadodo, ho yawawicile imiwoko yakwe no kuwalombela. Ninga iwejizwa wakawatacila. 14 Ninga Yesu yakawatya, “Muwalekaje iwana wawo wadodo waze kwangu, mulece kuwemila, hambi u wutemi wa ku wulanga nha wa wanhu wono wenha iwana wawa, nha wo wanojeye ku wutemi wa ku wulanga.” 15 Hodu, yakawawicila miwoko, hanyuma yakawuka ihanhu baho. 16 U munhu yunji yakamuziza Yesu, yakamuwuza, yakutya, “Ati Mwijizi, alu yinojeye noze cinhuci ciswanu, ho niwutuje u wumi we cibitilila?” 17 Yesu yakamutya, “Alu nhawule wukumbuza kuli za ya hayi nghani swanu? Hambi nha koyuli yumonga du u muswanu. Na hono wusace kwinjila mu wumi, ale wugebataje i malajilizo.” 18 Nayo u munhu yuyo yakamuwuza yakatya, “Alu, malajilizo go ga hayi?” Yesu yakatya, “Wulece kuwulaga munhu, wulece kusenyha, wulece kuhiza, wulece kulavya wuhomelezi wo wulambi, 19 wuwogopaje u sogo no nyina yako, kanyhi, wumwendaje u muyago nha vyono wiyendile gwegwe go mweneco.” 20 Nayo yuyo u muzelelo, yakamutya, “Gago gose nigebate kuwulawa wudodo wangu, aluno ma, nitumaje ci cici komuno?” 21 Yesu yakamulonjela yakatya, “Ale, hono wukusaka wuwe munhu mono wukwilaniciye, ale wubite wukaviguze ivinhu vyose, wuwapele iwaciwa, nagwe ho kowa na ciwutwa ku wulanga, hanyuma ho wuze wunhyatye.” 22 Nayo u muzelelo yuyo yali yeza kuhulika zizo, hodu yakawa kutuluka akuno yena no wukalale muno, hambi nha yali yena sawo nyinji. 23 Baho nayo Yesu, yakawa kuwalonjela i wejizwa wakwe yakutya, “Mbeka nghumutyenyi, vyono yowa kukamu muno muno kuli munhu mugoli, ku winjile mu wutemi wa ku wulanga. 24 Kanyhi nghumulonjelenyi nghutya nhavi, kupelu kuli ngamiya yikole mu cilanga co lusing’ani, si nha u munhu mugoli, kuwinjila mu Wutemi wa ku wulanga.” 25 Nawo i wejizwa waza kuzihulika zizo, wakezina muno muno, wakamuwuza, wakutya, “Alu yo nani mbi, mono kosuma kupona?” 26 Yesu nayo, yakawalanga, yakawatya, “Ku wuwe wo munhu inghani yiyi, si yisumice, ninga kuli Mulungu zose nha zisumice.” 27 Nayo Petelo yakatya, “Alu ase nase ma? Hambi nha cavileka vyose, nase cikakutyatya, alu ho cotuga cinhuci?” 28 Yesu yakawalonjela, yakatya, “Ane nghumulonjelenyi mbeka, vyono u Mwana wo Munhu yalaza kwikala mwi’goda lye nhojo, lyo lukumyo lwakwe, mu yinze yimhya, nanye mono mukunhyatya, molokwikala mu magoda yikumi na mejete, akuno mukuwaling’aniza we milango yikumi na myejete ya Isilayeli. 29 Na muli wose mono yalecile nyumba yakwe, hamba wawahaze, hamba walumbuze, hamba u sogwe, hamba u nyina, hamba wanagwe, hamba migunda ku soko yangu, nayo kobocela kali yigana na kuciza, na hanyuma kowutuga u wumi we cibitilila. 30 Ninga i wenji wono aluno wali mu nyuma, wawo wo wolowa wo walongozi. Ne walongozi wolowa wa mu nyuma.”
201 “U Wutemi wa ku wulanga wihwanile no munhu mono yali yena u mugunda we mizabibu, mono yelawa hakali mitondo muno, yakawika iwetumami mu mugunda wakwe. 2 Vikelumbaniza nawo, vyono kowalipa u musahala we zuwa limonga, yakawa kuwategula ku mugunda wakwe we mizabibu. 3 Yakalawila kanyhi mu saa tatu hakali mitondo, yakawawona wanhu wanji wemile du mu sokoni, wasina hamba mulimo 4 Nawo yakawalonjela yakatya, ‘Ale, mubite nanye muketume mulimo mu mugunda we mizabibu, nane nomupelenyi yiling’ani yenyu, nha vyono mwitumile.’ 5 Ale, nawo wakabita. Yuyo u munya mugunda, kanyhi yakatuluka mu saa tisa ne misi, yakanoza nha vivilya kanyhi. 6 Nayo yali yeza kufika mu saa kumi na monga, cinyamihe, yakalawila kanyhi, nayo yakawagana wanhu wanji kanyhi wemile bahalya ha sokoni. Yakawawuza, yakatya, ‘Alu nhawulenyi muswa mwimile bahano du misi yose, hamba kwituma mulimo wo wose?’ 7 Nawo wakapitula wakatya, ‘Alu nha si cimutujile u munhu wo kucipela u mulimo.’ Nayo yakawatya, ‘Ale nanye mubite muketume mu mugunda we mizabibu.’ 8 “Ilizuwa lyali lyeza kuswa, u munya mugunda yakamulonjela u mukamisi wakwe, we zipesa, yakatya, ‘Ale wuwacemaje iwetumami wose, ho wuwalipe u musahala wawo wulawilile kuli walya wono watumigwe ku mulimo ha ndumilizo wujendelele sunga wumalilizize kuli walya i walongozi.’ 9 Hodu, wakawa kuza iwetumami wawalya wono wategulwa ku mulimo mu saa kumi na monga cinyamihe, wawo wakabocela, munhu yakapegwa u musahala we zuwa limonga. 10 Awalya i walongozi waza kufika, wehwesaga vyono iwene wopegwa kuciza, ninga na wene nawo wakapegwa, munhu musahala we zuwa limonga. 11 Hodu du wakazibocela izipesa zizo, ninga akuno wakumung’ung’ulicila yu yulya muwaha. 12 Wakatya, ‘Wanhu awano wetuma mulimo mu cipango ca saa monga du, alu nhawule kucipela sawa sawa na wene, na kumbe ase ho cikangalila mu mulimo mukamu mwi’zuwa likali misi yose?’ 13 Baho nayo munya mugunda yakamupitula muyawo yumonga yakamutya, ‘Gwe muyangu, ane si nghukonyile cinji yaye. Wule, sikotya cilagana nagwe vyono nokupela u musahala we zuwa? 14 Ale wusole yako, wubite. Ane nyendile no mweneco, nimupele ayu mono yazize ku mulimo ha ndumilizo, yono yili sawa sawa na gwegwe. 15 Alo wukwihwesa ane sina ling’ani yo kwitumila i sawo yangu nha vyono nendile no mweneco? Hamba wukuwona wivu vyono ane nili muswanu?’ ” 16 Yesu yakamaliliza u wulonje wakwe ko wutya nhavi, “Holeka wo mudumo, wo wolowa walongozi, nawo i walongozi, wo wolowa wo mudumo.” 17 Nayo Yesu lono yabitaga ku Yelusalemi, yakawasoleleza na walya iwejizwa yikumi na wejete, yakawategula hanhu ha cilejeho, na lono wali wali mu nzila, yakawalonjela yakutya, 18 “Ta muhulicize, aluno ceza kubita ku Yelusalemi, na kuko, u Mwana wo Munhu kotajilwa mu miwoko ye wakohani wawaha na muli wejizi wo Wulajilize, nawo womuling’aniza yawulagwe. 19 Womukombola kuli wanhu wono si Wayahudi ho wamuzwajize no kumukuna viboko, no kutumbikwa, ninga mwi’zuwa lye kadatu kozuka.” 20 Baho u nyina ye wana wa Zebedayo, yakamuziza Yesu, hamonga ne wanagwe yakafugama ha mwande ya Yesu, akuno yakumulomba cinji. 21 Yesu yakamuwuza yakamutya, Alu yaya, wukusaka cici? Nayo yuyo mudala, yakamulonjela yakatya, “Wihuwizaje vyono i wanangu wawa iwejete, wokwikala yumonga ku lubavu lwako lo kulume, no muyagwe nayo kulubavu lwako lo kucekulu, mu Wutemi wako.” 22 Yesu yakapitula, yakatya, “Anye si mucimanyile cono mukulomba yaye. Alu mosuma kucing’wela icikombe ce magazo cono nocing’wela nene?” Nawo wakamupitula wakatya, “Heya cosuma.” 23 Yesu yakawalonjela yakatya, “Mbeka mosuma kucing’wela cikombe cangu, ninga ku wikala ku muwoko wangu wo kulume hamba ku muwoko wangu wo kucekulu, wo si mulimo wangu kulamula inghani yiyo, wopegwa du wawalya wono wawikanizizwa na Baba.” 24 Awalya i wejizwa wanji we likumi, waza kuzihulika zizo, wakawa kuwasimbila wawo iwejete wa Yakobo na Yohana. 25 Holeka Yesu yakawacema, yakawalonjela yakutya, “Mumanyile nha vyono iwatemi we makungugo wawabanile i wanhu wawo kwe vilungo, ne wawaha wawo wakuwa kuwatema I wanhu wawo. 26 Ninga yilece kuwa nha vivyo kuli’nye, langa wo wose wa muli nyenye, mono yakusaka yawe muwaha muli nyenye, yimunojeye yo yawe mwitumami wa wose, 27 na mono yakusaka kuwa mulongola muli nyenye, ale yimunojeye yo yawe mwitumami wenyu. 28 Na vyo nha vivyo, u Mwana wo Munhu nayo, si yaza ho yetumamilwe, langa ho yetumame, no kuwulavya u wumi wakwe ho wuwe wukombozwe wa wanhu wenji.” 29 Nayo Yesu lono yalawaga ku Yeliko, i lipuga iwaha lye wanhu likamutyatya. 30 Na kwali na wanhu wejete wono wali wali cibofu, nawo wali wekaye hamhelo ye nzila, nawo waza kuhulika du vyono Yesu yazaga yakukolela baho, hodu wakawa kwanza kuzoza wakutya, “Gwe Muwaha go Mwana wa Dawudi, wuciwonele lusungu!” 31 Nalyo ilipuga lililya lye wanhu, likawatacila, no kuwalonjela wanyamale twii. Ninga i wabofu ho wakacila kuzoza muno, wakutya, “Gwe Muwaha go Mwana wa Dawudi, wuciwonele lusungu!” 32 Nayo Yesu yakawa kwima, yakawacema no kuwawuza, yakutya, “Alo mukusaka nimutendelenyi wule?” 33 Nawo wakatya, “Gwe Muwaha, ase cikukulomba wucidigule meso getu.” 34 Nayo Yesu yakawawonela lusungu, yakawapamiza meso gawo, na ho baho baho du, wakawa kuwona kanyhi, wakamutyatya.
211 Nayo Yesu lono yali yasejelela ku Yelusalemi, no kufika ku Betifage mwitunda lye Mizeyituni, yakawatuma wejete wa muli wejizwa wakwe, 2 yakawatya, “Mubite sunga kucitumbi acilya cono cili ha mwande yenyu, na kuko, moyagana ndogowe, mbope, yili hamonga ne nyana yayo. Ale muziwopolelaje mundetele. 3 Na hono munhu yunji yamuwuzenyi soko yono yikuleka mukuziwopolela, mutye vyono, ‘U Muwaha yakuzisaka,’ nayo komulecelenyi lwa kamonga du.” 4 Ne nghani yiyi yikanozwa nhavivyo, ho zifisilizwe azilya zono zalongwa no muwizi lono yatya, 5 “Mulilonjele ilikaya lya Sayuni, Wulanje u Mutemi wako yakukuziza! Mupolo, kanyhi yali mucanyha ye ndogowe.” 6 Nawo iwejizwa wakawa kubita no kunoza nha vyono walajilizwa na Yesu. 7 Wakawa kuyileta yiyilya i ndogowe hamonga ne nyana yayo, wakawa kuyijeleka i myenda yawo mucanyha yazo, nayo Yesu yakawa kwikala mucanyha yayo. 8 Ne lipuga liwaha lye wanhu, wakayitandika i myenda yawo mu balabala, ne wanhu wanji, wakatema i manhambi ge mibici, nawo wakagatandalika nha vivyo mu balabala. 9 Ne mapuga ge wanhu wono wali wamulongoleye, sunga na walya wono wamutyatyaga, wakazoza ne mazi mawaha wakutya, “Yalumbwe u Mwana wa Dawudi! Yalugutwe yuyo mono yakuziza mwitagwa lyo Muwaha! Yalumbwe u Mulungu kucanyha!” 10 Nayo Yesu lono yenjilaga mu Yelusalemi, i likaya lyose likamema sasamo. Sunga ne wanhu wakawa kuwuza wakutya, “Alu, nye, Yuyu yo nani?” 11 Iwanhu wanji wa mwipuga lililya lye wanhu wakatya, “Ayu yo muwizi Yesu, mono yakulawilila ku Nazaleti mu yisi ya Galilaya.” 12 Hodu, Yesu yakawa kwinjila mu Nyumba yo Mulungu yakawa kuwawinjila kunze, iwanhu wono waguzaga no kugula ivinhu mugati ye Nyumba yo Mulungu, yakazigwisa zimeza za wono wakawaga zipesa, sunga ne magoda ga wono waguzaga zinziwa. 13 Akuno yakuwatya, “Yandikwe mu Mandiko Gono Gelile nha vyono, ‘I Nyumba yangu yocemwa, nyumba yo kulombela.’ Ninga alu anye, mwayinoza kuwa mhango ye wahizi.” 14 Nawo iwabofu, na we vilema, wose wakamubitila kuko ku Nyumba yo Mulungu, nayo Yesu yakawaponya. 15 Ale baho, nawo wakohani wawaha, hamonga ne wejizi wo Wulajilize wali weza kugawona i mapoto gono Yesu yanozize, hamonga ne wadodo wono wazozaga mu Nyumba yo Mulungu wehindile, wakutya “U lukumyo lweze kuli’gwe, go Mwana wa Dawudi,” wene wakasimba. 16 Hobaho wakamutya Yesu, “Alu ho siwukuhulika vyono wakutya?” Nayo Yesu yakawatya, “Heya nghuhulika! Alu anye, mukali si nagasoma lo Mandiko gaga Gono Gelile? Gono gakutya, ‘Kuwejiza iwana wadodo, sunga ne wagalika wose, ho wakulavizye lilumbo lyono likwilaniciye!’ ” 17 Hodu baho, yakawa kuwaleka, u mwene yakalawila kunze ye likaya, yakabita ku Betaniya, yakagona kuko. 18 Nayo Yesu lono yawuyaga mwitumbi, hakali mitondo muno yakadabuka. 19 Yakawuwona mukuyu wunji ha mhelo ye nzila, yakawubitila, ho yahepe imikalo yayo, ninga yakawagana wusina mikalo hamba hadodo, langa go mahamha du gali wene. Hodu yakawa kuwulonjela yakawutya, “Wulecele lukulu kulela kanyhi mikalo cibitilila!” Hobaho baho du, no mukuyu wuwo wukawa kunyala. 20 Nawo iwejizwa waza kuwuwona, wakezina muno muno, wakatya, “Alu nhawule u mukuyu wuwu wunyala lwa kamonga du?” 21 Yesu yakawapitula yakawatya, “Nghumulonjelenyi mbeka, vyono hono muwe no wihuwilo wono wusina mahwele, si mosuma kunoza nha vivi du, langa mosuma sunga na hono mulilonjele ilitunda lili mutye, ‘Wukulice wukegumile mwi’lenga,’ nayo vyo yowa nha vivyo. 22 Na hono muwe no wihuwilo du, co cose cono mocilomba mu wulombe wenyu, cico mocituga.” 23 Yesu yakenjila kanyhi mu Nyumba yo Mulungu yakawa yakwijiza mumo, na lono yejizaga, i wakohani wawaha, hamonga ne wanyamhala we wanhu wakamuwuza, wakutya, “Alu mwene, wukwitumila zizi zose mu wulajilize wa hayi? Hamba yo nani mwene mono yakupelile u wulajilize wuwuno?” 24 Nayo Yesu yakawapitula yakatya, “Alu nane nomuwuzenyi yiwuzo limonga na hono mumhitule, ale, nane ho nomulonjelenyi vyono nghwitumila zizi mu wulajilize wa hayi. 25 Wulenyi ta, u wulajilize wa Yohana wo kubaputiza walawa kuli nani? Wule, walawa ku wulanga hamba kuli wanhu?” Ninga iwene wakalongana weneco wose wakutya, “Hono citye, ‘Walawa ku wulanga,’ nayo kociwuza yatye, ‘Alu nhawule si mwamwihuwila?’ 26 Na hono citye, ‘Walawa kuli wanhu,’ baho naho cikogopa i lipuga lye wanhu, hambi wose nha wamuvumiye Yohana nha vyono u mwene yali muwizi.” 27 Hodu wakawa kutya, “Ase si cimanyile!” Nayo Yesu, yakawalonjela yakutya, “Ale hodu, hamba na nene sinomulonjelenyi vyono nghuzinozeza zizi mu wulajilize wa nani.” 28 “Nanye mukuwona nhawule? U munhu yumonga yali yena wana wejete. Yakamulonjela mulongozi yakamutya, ‘Mwanangu izuwali wubite wuketume mulimo ku mugunda we mizabibu.’ 29 Nayo muzelelo yulya yakatya, ‘Nema ne!’ Ninga hanyuma yayo, yakapitula lihweso lyakwe, yakabita kuwitumo mulimo. 30 Nayo u sogo yawo yakamulonjela na yulya u mwanagwe we kejete, nha vivyo, nayo yakamulonjela sogwe yakatya, ‘Heya baba, nobita!’ Ninga hamba si yabita ku mulimo. 31 Alu wa hayi wa muli wawa i wejete mono yetuma u wuhile wo sogwe?” Nawo wakamupitula wakatya, “Yuyulya u mwana mulongozi.” Yesu yakawatya, “Nane nghumulonjelenyi mbeka, vyono i watoweza kodi, sunga ne wasenyha, womulongolelenyi kwinjila mu wutemi wo Mulungu. 32 Hambi Yohana nha yamuzizenyi yakamulajililenyi i nzila swanu ye mikalile, anye hamba si mwamwihuwila, ninga i watoweza kodi, sunga ne wasenyha wakamwihuwila. Nanye hamba muwe mwaziwona zizo zose, si mukasaka kuzikawaniza i zinhumbula zenyu no kumwihuwila.” 33 Yesu yakatya, “Hulicizenyi ta, cihwanicizo cinji, Munhu yunji munya kaya, yakalima mugunda we mizabibu, yakawusitila no mululu, yakahimba ne likombo mumo lyo kuminyila zizabibu, yakazenga ne cilingo. Hanyuma yakawawika walimi, u mwene yakawa kubita ku yisi yinji ya kutali. 34 Na mwi’pango lyo wupilo we zizabibu waza kusejelela, yakawatuma i wetumami wakwe wabite kuli wawalya iwalimi, ho wakasole mikalo yakwe. 35 I walimi wawo, wakawebata wawo wetumami, yunji wakamutowa na yunji wakamuwulaga, na yunji kanyhi wakamutowanga ne mabwe. 36 U munhu yuyo, nayo yakawatuma kanyhi i wetumami wanji, wenji kuciza walongozi, nawo i walimi, wakawatendela nha vivilya du. 37 Nhondo ndumilizo, yakamutuma u mwanagwe, akuno yakwihwesa, ‘Magu, hamba womogopa u mwanangu.’ 38 Ninga i walimi wawalya, waza muwona u muzelelo yuyulya yakuza, wakalongana weneco wose wakatya, ‘Ayu mwene yo muhazi, holeka ciba cimuwulaje, ase ho cisole u wuhazi wakwe!’ 39 Hodu wakawa kumwibata, wakamulavyaniza kunze yo mugunda we mizabibu, wakamuwulaga. 40 Alu yuyu munya mugunda we mizabibu kolo yakuza, ho yawanoze nhawule i walimi wawo?” 41 Iwene wakamupitula wakatya, “Kowapela walimi wanji, wono wosuma kumupela mikalo mu cipango co wupilo wayo.” 42 Baho nayo Yesu yakawatya, “Alo mukali si nayisoma inghani yiyi mu Mandiko Gono Gelile? Yono yikutya, ‘Ilibwe lyono walilema i wazenji alu lyo lyaweza lyo libwe liwaha lyo musinji. No Muwaha yo yayinozize inghani yiyi. Nayo yo nghani yo wizine muno muno kuli’se!’ 43 “Holeka nghumulonjelenyi, vyono, u Wutemi wo Mulungu wowuswa kuli’nye no kupegwa i wanhu we makungugo ganji wono wakulavya mikalo yayo. [ 44 Ninga mono kogwa mucanyha ye libwe lilyo, yuyo kobenanjika-benanjika, na hono limugwile munhu wo wose, langa lyomupondanjiza tici-tici.]” 45 Iwakohani wawaha ne Wafalisayo, wali weza kuzihulika zizo ze vihwanicizo vyakwe Yesu, wakatanga lwa kamonga du nha vyono yawalongaga weneco. 46 Holeka wakawa kwanza kulondola londola inzila yo kumwibatila, ninga lu wakogopa wanhu, hambi i wanhu nha wamumanya Yesu vyono u Mwene yo Muwizi.
221 Yesu yakalonga nawo kanyhi mu vihwanicizo, yakatya, 2 “Uwutemi wa ku wulanga wihwanile no mutemi mono yamunozeza u mwanagwe, zindigwa ze halusi. 3 Hanyuma yakawa kuwatuma i wetumami wakwe ho wabite wakawaceme wono walalikwe, waze ku halusi, ninga iwalalikwa hamba si wasaka kuza. 4 Yakawatuma kanyhi wetumami wanji, yakatya, ‘Ale, muwalonjelaje i walalikwa vyono, i zindigwa zangu zawikanizwa zakondya, zinghongolo zangu hamonga ne zing’ombe zono zijinile, zose zakondya kucinjwa na vyose vyawikanizwa vyakondya, holeka anye muze du kono halusi.’ 5 Ninga iwene wanyo kulalikwa, hamba kutununhika bwete, wakabita du munhu na zakwe, yunji yakabita ku mugunda wakwe, na yunji nayo ku zakwe du, 6 ne wanji nawo, wakawebata wawalya wetumami, wakawaliganga, wakawawulaga. 7 Nayo u Mutemi yakasimba muno muno, yakawatuma i wasilikale wakwe, ho wabite wakawongomeze i wawulaji wawalya, hamonga no kuliticimiza i likaya lyawo. 8 Hanyuma yakawalonjela iwetumami wakwe yakatya, ‘Izindigwa ze halusi mbeka zawikanizwa zakondya, ninga iwalalikwa si wanojeye yaye. 9 Holeka alu mubite mu zinzila malekano, na wo wose wono mowagana mumo, ale muwacemaje waze ku halusi.’ 10 Nawo iwetumami wakalawila, wakabita mu zinzila, wakawaleta iwanhu wose, iwabi ne waswanu. Sunga ne nyumba yikamema wajenzi. 11 Nayo u mutemi yali yeza kwinjila ho yawawone iwajenzi, baho yakamuwona munhu yunji mono si yali yavwalile ivivwalo vye halusi. 12 U mutemi yakamuwuza yakutya, ‘Alu ’gwe muyangu, ho kuvinjila-vinjila nhawule baha, akuno ho wusina ne civwalo ce halusi?’ Ninga mwene munhu yuyo yakanyamala twii. 13 Hodu, u mutemi yakawalonjela iwetumami yakatya, ‘Ale mumusolaje yuyu, mumuwope migulu ne miwoko yakwe, hanyuma mukamutaje ku citi, kunze, nayo kuko kowa kulila no kugwezula meno.’ ” 14 Nayo Yesu yakamaliliziza u wulonje wakwe, ko wutya, “Wenji wono walalikwe, ninga wono wahaguywe wo wacefu.” 15 Hanyuma i Wafalisayo wakawa kubita, wakalongana weneco wose i nzila yono wosuma kumugwiziza Yesu mu wulonje wakwe. 16 Holeka wakawatuma i wayawo wanji, hamonga ne watyatyi we cipuga ca Helode. Wakabita kuli Yesu, wakamuwuza wakutya, “Gwe Mwijizi, ase cimanyile vyono kulongaga mbeka, na kanyhi vyono kwijizaga i mbeka yo wuhile wo Mulungu kuli wanhu, hamba sikogopaga munhu wo wose, hambi ililumbo lyo munhu nha si cinji kuli’gwe. 17 Ale cilonjelaje ta vyono wukwihwesa. Wule ta, yili viswanu kumulipa kodi Kayisali hamba ng’o?” 18 Ninga mwene Yesu yakagamanya i mahweso gawo mabi, yakawa kuwatya, “Nyo wakoci’nye, nhawule lo mukunjela? 19 Ndajilenyi ta pesa yo kulipila kodi.” Nawo wakamulajila i pesa yiyo. 20 Nayo Yesu yakawawuza yakutya, “Wulenyi, hwani yiyi ne litagwa lili, vya nani?” 21 Nawo wakamupitula wakutya, “Vya Kayisali.” Baho nayo Yesu yakawatya, “Ale mupelenyi Kayisali vyakwe Kayisali, nayo Mulungu, ivyakwe Mulungu.” 22 Nawo wali weza kuzihulika zizo, wakezina muno muno, hodu wakawa kumuleka no kwibitila munhu na lwakwe. 23 Mwizuwa lilyo wanji wa muli Wasadukayo wakamuziza Yesu. Wawo wo wanhu wono watezaga vyono i wanhu si wolozuka yaye. 24 Wakamulonjela wakutya, “Go Mwijizi, ase Musa yacilonjela vyono u munhu mono yatolile hono yafwe si yalecile wana, ale yimunojeye u nduguye, yamutole yuyo u mucekulu mufwile, ho yamutujile wana u nduguye. 25 Alu, bahano hono hetu, hali howali wanhu mupunghati, walume, wana wa munhu monga. U mulongozi yakatola mucekulu, hanyuma yakafwa si yalecile wana, yakamulecela nduguye yuyo mucekulu wakwe, mufwile. 26 Ale yikawa nha vivyo kuli we kejete, na we kadatu, sunga wo mupunghati. 27 Na lono wawo wose wali wafwa, hanyuma yayo u mucekulu yuyo nayo yakafwa. 28 Alu mwizuwa lyono i wafu wala weza kuzuka, u mucekulu yuyu, ho kolowa mugolece wa wahayi, muli wawa wose vyono wali mupunghati? Vyono wose mupunghati wali wamutolile.” 29 Nayo Yesu yakawapitula yakatya, “Anye he mbeka mukusutya ku soko vyono si mugamanyile i Mandiko Gono Gelile, hamba ne vilungo vyo Mulungu!” 30 Ku soko vyono i wafu kolo wakuzukulwa, si wolotola, hamba si wolotolwa, hambi nha wokwihwana ne wamalayika ku wulanga. 31 Ninga kuli zo wuzuce we wafu, ho simwasoma azilya zono u Mulungu yamulonjelenyi? 32 Yakutya nhavi, “Ane yo nene u Mulungu wa Abulahamu, na Isaka na Yakobo!” Holeka u Mwene yo si Mulungu wa wono wafwiye, langa yo Mulungu we womi. 33 Nalyo ilipuga lye wanhu lyaza kuzihulika zizo, likagezina muno imejizo gakwe. 34 Nawo i Wafalisayo, waza kuhulika vyono Yesu yawanyamaza i Wasadukayo, hodu waketang’anila hamonga. 35 No muyawo yunji, u mwijizi wo Wulajilize, yakamuwuza Yesu, yakumujela, yakatya, 36 “Ati Mwijizi, lilajilizo lya hayi liwaha kuciza, muli gono gali mu Wulajilize wa Musa?” 37 Yesu yakamupitula yakamutya, “Wumwendaje u Muwaha Mulungu wako kwe nhumbula yako yose, na ko mutima wako wose, na kwe mahala gako gose. 38 Na ali lyo lilajilizo liwaha ililongozi. 39 Nalyo lye kejete lihwanile na lilyo, ‘Wumwendaje u muyago nha vyono wiyendile go mweneco!’ 40 U Wulajilize wose wa Musa, sunga ne mejizo gose ge wawizi, gatoweleywe mu malajilizo gaga imejete.” 41 Nawo i Wafalisayo wali weza kwitang’anila hamonga, Yesu yakawawuza, 42 “Alu anye mukuwona nhawule kuli za Kilisito? Wulenyi, mukwihwesa vyono kowa mwana wa nani?” Nawo wakamupitula wakatya, “Mwana wa Dawudi.” 43 Nayo Yesu yakawatya, “Alu ho yosumika nhawule, vyono Dawudi, mu vilungo vyo Muhe Mono Yelile, yakumucema yakumutya, mwene ‘Muwaha?’ Nha vyono yatya. [ 44 ‘U Muwaha yamulonjela u Muwaha wangu wikalaje ku muwoko wangu wo kulume, sunga kolo nghuwawika i walugu wako hasi ye migulu yako.’] 45 Holeka hono Dawudi yakumutya Kilisito, ‘Muwaha,’ ho kowa mwanagwe nhawule kanyhi?” 46 Hamba hasina wo wose mono yasuma kumupitula cinji. No wulawilila mwizuwa lilyo, hasina mono yejelela kanyhi kumuwuza cinji co cose.
231 Hanyuma yakawa kuwulonjela u winji we wanhu, hamonga ne wejizwa wakwe, yakatya, 2 “Iwejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo, wo wapejigwe u wulajilize wo kuwulolosa u Wulajilize wa Musa. 3 Holeka munojeye anye mwibataje, no kwituma zose zono womulonjelenyi. Ninga mulece kwiga imetumo gawo, hambi na weneco nha si wakuzituma zizilya zono wakuziganula. 4 Wene wawopaga imitegulo mizito, no kuwapiciza iwanhu mu mawega, ninga iweneco si wakusaka kugolola hamba cidole du bwete, ho wayidinghule imitegulo yiyo. 5 Iwene izawo zose, wetumaga du ho wanhu wawawone. Hambi nha wendile kuvwala ha wusu wawo na mu miwoko yawo icitambala cono cihonele malajilizo, kanyhi wendile konjeleza ne masune mu majoho gawo. 6 Kanyhi, wendile hanhu he lilumbo mu zindigwa ze zisikukuu, no kwikala mu magoda matambule mu matang’anilo go wuhembelo. 7 Wendile muno muno ho walamuswe ne wanhu kwe cogopo mu zisokoni, no kucemwa kanyhi ne wanhu, ‘Mwijizi.’ 8 Ninga anye, mulecele lukulu kucemwa ‘Mwijizi,’ vyono anye mwina mwijizi wenyu yumonga du, ninga anye wose muli ndugu. 9 Hamba mulece kumucema munhu wo wose mukumutya, ‘Baba,’ bahano mono yinze, hambi u sogo yenyu, nha yumonga du mono yali ku wulanga. 10 Hamba mulece kucemwa, ‘Walongola.’ hambi u mulongola wenyu nha yumonga du, nayo yo Kilisito. 11 Nayo u muwaha muli nyenye, yimumojeye yo yawe mwitumami wenyu. 12 Nayo mono yakwikumya mweneco, nha konyetywa, na mono yakwinyetya, yuyo langa yo kokumywa.” 13 “Woyi he kuli’nye mo wejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo, mo wakoci! Mono mukuwadindila iwanhu u mulango wo Wutemi wa ku wulanga. Nanye mo weneco si mukwinjila mugati, kanyhi hamba si mukusaka kuwakombola wono wakusaka kwinjila ho wenjile. [ 14 “Woyi he kuli’nye mo wejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo mo wakoci! Mono mukuwewonela iwacekulu wafwile, no kuwasolela ivinhu vyawo, akuno mukwinoza nha muli wanhu waswanu, so wulomba wulombe wutali muno muno. Na ku soko yiyi, holeka mopegwa wulipicizwe wuwaha.] 15 “Woyi he kuli’nye mo wejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo mo wakoci! Mono mukujenda mwi’lenga na mu yisi nghavu ho mutuje munhu monga yatyatye dini yenyu. Na kolo mwamutuga, mukumunoza kanyhi yawe yawunojeye u moto we Gehena kali kejete si nha nyenye mo weneco. 16 “Woyi he kuli’nye, mo watonji wabofu! Anye mutezaga ati hono munhu yelahize kuli Nyumba yo Mulungu, si nghani yaye, langa hono yelahize kuli zahabu ye Nyumba yo Mulungu, baho langa yepela nghani. 17 Anye mo wabofu, na mo walele! Alu ya hayi yono yine nhunizo mbaha, zahabu, hamba Nyumba yo Mulungu yono yikuyinoza zahabu yiyo ho yiwe yelile? 18 Kanyhi mutezaga ati hono munhu yelahize ku cipegwa cono ciwicigwe mucanyha ye cikumbicilo, yuyo langa kepela nghani. 19 Anye nyo wabofu, alu co ca hayi cono cina nhunizo mbaha, i cipegwa cico hambe cikumbicilo cono cikucinoza i cipegwa cico ciwe celile? 20 Holeka mono yakwilahiza kuli cikumbicilo, yakwilahiza kuli cikumbicilo, na kuli vyose vyono viwicigwe mucanyha yayo. 21 Na mono yakwilahiza kuli Nyumba yo Mulungu, yakwilahiza kuli Nyumba yo Mulungu nha vivyo sunga kuli mono yekaye mugati yayo. 22 Na mono yakwilahiza kuli wulanga, yakwilahiza kuli ligoda lye nhojo lyo Mulungu, na kuli yuyo mono yekaye mwigoda lilyo. 23 Woyi he kuli’nye mo wejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo mo wakoci! Mono muwalifyaga iwanhu, zaka sunga na mu mahamha ge mhunjile swanu, ne binzali, ne zi nyanya, na akuno mukuzileka izinghani zimbaha zono zili mu Wulajilize, nha vyono iling’ani, lusungu no wihuwilo. Azi zo zali zinojeye anye muzikamise muno muno, hamba kuzisemwa azilya zinongozi. 24 Lanjenyi ta, anye mo walongola wabofu! Mono muwusaga lihazi mu malenga, ninga kuno ho mukumela ngamiya! 25 “Woyi he kuli’nye nyo wejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo, mo wakoci! Anye mono mukwemaga kunze i cikombe ne bakuli, ninga mukuleka mugati mono mumemile ivinhu vyono mwavitujila mu nzila yo wuhizi no wubuguci. 26 Agwe go Mufalisayo mubofu! Wamule wukweme mugati ye cikombe, holeka na kunze yayo nako kowa kwelile. 27 “Woyi he, kuli’nye mo wejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo mo wakoci! Anye, mono mwihwanile vitenjelo vibakwe swakala, vyono kunze vijelaga viswanu muno muno, ninga mugati, mbeka vimemile mafupa ga wono wafwa, ne takataka yose. 28 Alu sunga na nyenye nanye iwanhu wakumuwonenyi mudeha nha muli wanhu waswanu, kumbe mugati yenyu, mumemile wukoci no wavu wose.” 29 “Woyi he, anye mo wejizi wo Wulajilize ne Wafalisayo, mo wakoci! Hambi nha muzengaga ivitenjelo vye wawizi, no kuvihamba ivitenjelo vye wanhu waswanu. 30 Akuno mukutya, ‘Ase mhali cali ciwe cili womi mu vilo vye wakuku zetu, si cali cilumbanize nawo no kuwawulaga iwawizi.’ 31 Na ku soko yiyo, holeka mukuhomelela vyono anye nanye mo weneco kumbe, muli wana wa wawo wono wawawulagaga i wawizi, 32 holeka alu muwufisilizaje mulimo wono wakondya kuwanza i wasogo zenyu! 33 Anye mo wana we zinzoka, zono zina sumu! Alo mosuma nhawule kuwilega u wuling’anizwe wo moto we Gehena? 34 Ku soko yiyo holeka ane nghumuletelenyi wawizi, ne wanhu we mahala, kanyhi ne wejizi, nanye mowawulaga no kuwatumbika wanji wa muli wene, na wanji mowakuna ne viboko mu matang’anilo genyu go wuhembelo, no kuwalondola londola mu matumbi gose. 35 Na mu nzila yiyo, u wuhoswe wose ho womuzizenyi, ku soko ye sakami yose ye wanhu waswanu, yono yamwajika mu muhangha. Heya ku wulawa ha wuwulagwe wa Zekaliya, u mwana wa Balakiya mono mwamuwulajila mu Nyumba yo Mulungu haciligati ya Hono Helile ne cikumbicilo. 36 Nghumulonjelenyi mbeka, vyono u lulelo lulu lotuga wulipicizwe ku soko ye zinghani zizi.” 37 “Gwe Yelusalemi, Yelusalemi, mono wukuwa kuwawulaga iwawizi, sunga no kuwatowanga ne mabwe awalya wono watumwagwa u kwako. Kalinga kono nasakaga kuwakongholela iwanago kono kwangu, nha vyono nghuku yivikunyanjililaga viziyoziyo vyayo hasi ye mabawa gayo, ninga hamba si wenda yaye. 38 Ale, holeka i Nyumba yo Mulungu wako nagwe yokwikala ’tongo. 39 Heya, mbeka, nane nghumutyenyi vyono, si mosuma kumbona kanyhi, sunga mwi’daha lyono molotela, ‘Yo mumoti mono yakuziza Mwi’tagwa lyo Muwaha.’ ”
241 Yesu yakalawila mu Nyumba yo Mulungu, na lono yabitaga, iwejizwa wakwe wakamuziza, wakamulajila imizenjele ye Nyumba yo Mulungu. 2 Yesu nayo yakawatya, “Heya ho baho, mosuma kugawona gaga gose! Ninga mbeka nghumutyenyi, hasina yibwe hamba limonga lyono lilasigala baha, mucanyha ye libwe liyagwe, langa i vinhu vyose vyologwiswa hasi.” 3 Nayo Yesu lono yali yekaye mwi’tunda lye Mizeyituni, i wejizwa wakwe wakamuziza cinyele, wakamuwuza wakutya, “Ale ta, wucilonjelaje, i zinghani zizi mwene zolowa za nili uwuze wako nawo, wololajilwa na citanjilo cono cinha wule baho ha ndumilizo ye yinze.” 4 Yesu yakawapitula yakatya, “Mwilanjililaje muno muno, ho mulece kukongwa na munhu wo wose. 5 Hambi nha wanhu wenji wono wolokuza, nawo walalitumamila litagwa lyangu wakutya, ‘Ane yo nene Kilisito, nawo wolowajiliza wanhu wenji.’ 6 Kanyhi molohulika muli zo wulugu, ne zinonga nonga zo wulugu, ninga anye mulece kwihwelela, hambi zizo, nha zinojeye zize, ninga ndumo yeneco yowa yikali si nawa. 7 Likungugo lyokwihoma ne likungugo liyagwe, no wutemi nawo wokwihoma no wutemi wuyagwe. Ne mazala nago gokuza ako na ako, sunga ne matulo ge yisi nago gokuza. 8 Na gaga gose gokwihwana nho wusungu du, wo kusawa mwana. 9 “Kanyhi nawo wolomulavyenyi ho mutamiswe no kuwulagwa. Ne makungugo gose kono galila, golomusulenyi anye, ku soko ye litagwa lyangu. 10 Na mu vilo vivyo, wanhu wenji wolowuleka u wihuwilo wawo, wolokwigalucila weneco wose no kwisula. 11 Kanyhi mu vilo vivyo, wololawila iwawizi wenji wo wulambi, nawo wolowa kuwajiliza wanhu wenji. 12 Na vyono u wubi wowa kucila konjelezeka, ale nhavivyo no wendo we wanhu wenji wolopola. 13 Ninga u munhu wo wose mono kolokangalila sunga ko ku ndumo, yuyo langa yo kolopona. 14 Ninga i yinze yose, yoganulilwa u Luganuzi Luswanu lo Wutemi wo Mulungu mu makungugo gose, lono i ndumo yikali si naza, ho wuwe wuhomelezi kuli wene.” 15 “Kanyhi moliwona, ‘lyono likucemwa.’ Iwifyo lyo wuhodanje, lililya lyono lyalongwa no muwizi Danyeli, lyolowa limile i hanhu hono helile.” (Ale baho, mono yakusoma, yezuce i nhunizo yayo.) 16 “Ale, mu vilo vivyo wono wali mu Yudiya, watizize mu matunda. 17 Nayo mono yali mucanyha ye litembe lye nyumba yakwe, yalece kutimila lukulu, ho yasole ivinhu vyakwe, vyono vili mu nyumba yakwe. 18 Na yulya mono yali ku mugunda yalece kuwuya ne nyuma, ho yasole icivwalo cakwe. 19 Woyi he, kuli we cidala wono wali magulu mazito, na wono wena iwana wagalika wono wakali kongha mu vilo vivyo. 20 Holeka mulombe ho wutize wenyu wulece kuwa mu vilo vye mbeho ye cinyuli, hamba mwizuwa lye Sabato! 21 Hambi mu vilo vivyo nha vyolowa vyo wugaye wuwaha muno muno, wono wukali si nejela hamba hadodo kuwulawa ku mwamulizo we yinze sunga nalu, hamba si wulejelela lukulu kanyhi. 22 Ne vilo vivyo hono vyali vilece kucepulwa, hali hawe hasina munhu wo wose mono yali yapone, ninga alu, ivilo vivyo vyocepulwa, ku soko ya awalya iwahagulwa. 23 “Holeka mu vilo vivyo, hono munhu yaze yamulonjelenyi yawe kutya, ‘Kilisito yali ahano,’ hamba lunji yatye, ‘Kilisito yali ahalya,’ mbeka mulece kumwihuwila. 24 Hambi nha wololawila walambi wenji, wono wokwicema weneco yo Kilisito, kanyhi ne wawizi wo wulambi. Nawo wawo wonoza mapoto mawaha, ne mezino gono gosuma kumwajilizenyi, na hono yisumice sunga ne wahagulwa wo Mulungu. 25 Ta hulicizenyi, ane nimulonjelenyi zinghani zizi lono zikali si nawa. 26 Holeka hono wamulonjelenyi wawe kutya, ‘Lanjenyi ta yali ku nyika,’ anye mulecele lukulu kubita kuko, na lunji womutyenyi, ‘Lanjenyi ta, yehundice kugati,’ anye mulecele lukulu kwihuwila, 27 hambi u wuze wo Mwana wo Munhu, nha wokwihwana nha vyono i limuli likuwa kumulika ku lubavu lwa kucilima sunga ko ku lubavu lwa kumwezi. 28 Na kanyhi kuko kono kowuli u muvimba, kuko ne zindi ko zokwikongholela.” 29 “Ninga u wugaye kolo wapuluta, lulo baho du ilizuwa lyolotukuwazwa, no mwezi nawo si wolosana ng’o, ne zinyelezi nazo zologwa ku wulawa kucanyha, ne vilungo vyo wulanga, vyolosinjiswa. 30 Ale baho langa, icitanjilo co Mwana wo Munhu, ho cilejelela ku wulanga, we makungugo gose ga kono’nze baho ho wololilila, nawo wolomuwona u Mwana wo Munhu, yakuziza mu mavunde mucanyha, akuno yena ne vilungo vinji hamonga no lukumyo luwaha. 31 Ne lizi yiwaha lye ndulele, lyolohulikwa, nayo kolowatuma i wamalayika wakwe, nawo wolowakonghola i wahagulwa wakwe ku wulawa ku zimbavu zose vyono yine ze yinze, kuwulawilila ku mudumo awu wo wulanga, sunga ko ku mudumo muyagwe.” 32 “Ale ta, mwiyijizizaje mu cihwanicizo co mukuyu, vyono, lono mukugawona manhambi gayo geza kutula no kulavya i mahamha gayo, ho baho ho mumanyilaga vyono i lifuku lyeza lili behi. 33 Ale, holeka na nyenye nanye, kolo mukuziwona zizi zikwitumwa, mumanye vyono u Mwana wo Munhu yeza yali behi muno muno. 34 Ane nghumulonjelenyi mbeka, vyono u lulelo lulu si lopuluta yaye, lono zizi zose zikali nejela. 35 U wulanga ne yinze, heya vyopuluta, ninga i zinghani zangu, si zolopulutila lukulu.” 36 “Ninga muli ze lizuwa hambe cipango, zizo langa, hasina u munhu wo wose mono yamanyile vyono yowa nili, hamba ne wamalayika wa ku wulanga, hamba no Mwana wo Munhu, siyamanyile, langa yo Baba yali wene du mono yamanyile. 37 Langa yene, yolowa nha mu vilo vya Noha. 38 Ku soko mu vilo vivyo, lono lihwazi lye malenga lyali likali si naza iwanhu nha walizaga, kanyhi wang’wezaga, watolaga no kutolwa, sunga lono Noha yenjilila mu safina. 39 Nawo hamba si wamanya cono cokwijela ci cici, sunga mwizuwa lyono lyaziza ilihwazi lye malenga, likawasola wose. Ale, nhavivyo vyo yolowa, mwizuwa lyono yalaziza u Mwana wo Munhu. 40 Mwidaha lilyo, wanhu wejete wolowa ku mugunda, monga kolosolwa, na yunji kololekwa. 41 We ciyaya wejete wolowa wakusaga wuhemba he sajilo limonga, monga kolosolwa, na we kejete, kololekwa. 42 Holeka munojeye mwikalaje meso, hambi nha simumanyile ilizuwa lyono kokuziza u Muwaha wenyu. 43 Ninga mweze kuyikumbucila ne nghani yiyi, vyono hono munya kaya, yali yawe yamanyile ilipango lyono u muhizi kokuziza, mbeka yali yekale meso, hamba si yali yayileceleze kaya yakwe yibenwe. 44 Holeka nanye nhavivyo, mweze mwiwikanizize lukulu, hambi Mwana wo Munhu nha kokuziza mwi’pango lyono anye si mwihwesize yaye.” 45 Nayo Yesu, yakajendelela kulonga yakutya, “Alu nani ’mbi u mwitumami mwihuwilwa, kanyhi we mahala, mono muwaha wakwe komuwika, ho yawapele zindigwa iwanhu wakwe mucipango cono cinojeye? 46 Mbeka u mwitumami yuyo kowa mumoti, hono u muwaha wakwe kolo yakuza, yamwagane yakunoza nhavivyo. 47 Mbeka nghumutyenyi, vyono komuwika u mwitumami yuyo, yawe mulanjilizi we sawo yakwe yose. 48 Ninga hono yawe mwitumami mubi, nayo ho yatye mu nhumbula yakwe nhavi, ‘U Muwaha wangu nha yacela ku wuwuye,’ 49 hanyuma ho yanze kuwatowanga i wetumami wayagwe kanyhi akuno yawe kulya no kung’wezana ne wagala wujimbi, 50 ninga u muwaha wakwe, kokuziza mwizuwa lyono siyalanjiliye yaye, hamba mu cipango cono si yamanyile. 51 Nayo kolo yakuza, kolomukunanga muno, hanyuma komuwika mwi’puga limonga ne wakoci. Na kuko kolowa cililo no wugwezula meno.”
251 “Lulo baho, u Wutemi wa ku wulanga wolokwihwananizwa ne wahinza yikumi, wono wasola zitala zawo, wakawa kubita kumuhinjiliza bwana halusi. 2 Muli wahinza wawo yikumi, mwali mowali wahinza wahano wono wali walele, na wahano wanji, wali we mahala. 3 Wawalya i wahinza wahano iwalele, wasola izitala zawo du, hamba kuteguliza ne ciwutwa ce mafuta ge tala. 4 Ninga awalya wahano we mahala, wasola ne ciwutwa ce mafuta ge tala, hamonga ne zitala zawo. 5 Alu, vyono bwana halusi yacela kuwuze, hodu iwahinza wawalya wose wakawa kusinzila, wakawa kugona nhongo. 6 Ale, mucilo mugati kukawa ne zozo yiwaha, Ale, ale! Bwana halusi kalawila, ale mubite mukamuhinjilize. 7 Ale du baho, wawalya i wahinza wose wakenuka, wakawa kwanza kuzinozeleza i zitala zawo. 8 Awalya iwalele, wakawatya awalya we mahala, ‘Nye wayetu, ta mucigawilaje nase mafuta genyu madodo, hambi izitala zetu nha zikuzima.’ 9 Ninga awalya we mahala, wakawatya, ‘Sigocikwila ase na nyenye! Ciba hono mubite kwi duka mukegulile nyo weneco!’ 10 Ale, baho kunyuma bwana halusi yakawa kuza, awalya i wahinza wono wali wewikanizize lukulu, wakawa kwinjila hamonga na bwana halusi mu nyumba ye halusi, no mulango wukawa kudindwa. 11 Hanyuma awalya i wahinza wanji nawo, ho wakawa kuza, wakamula kucema wakutya, ‘Muwaha, Muwaha, wucidigulile.’ 12 Ninga u mwene yakawapitula yakatya, ‘Nghumulonjelenyi mbeka, vyono ane si nghumumanyenyi.’ ” 13 Baho Yesu yakawatya, “Holeka munojeye mwikalaje meso, hambi nha si mumanyile ilizuwa hamba cipango.” 14 “Yowa nha vyono u munhu yunji, mono yasaka kubita muhinzo wa kutali, mono yawacema iwetumami wakwe, yakawapela i zisawo zakwe wazikamise. 15 Nayo yakawapela munhu mu nghango ye mahala gakwe, u mulongozi yakamupela silinje elufu makumi mejete ne’hano, na we kejete yakamupela silinje elufu yikumi, nayo we kadatu, yakamupela silinje elufu yihano, hodu u mwene yakawa kutuluka. 16 Ale, yuyulya mono yapegwa silinje ze elufu makumi mejete ne’hano yakazinozeza wusuluza, sunga yakatuga cambuzi ca silinje zinji elufu makumi mejete ne’hano. 17 Ayulya nayo nha vivilya mono yapegwa silinje elufu yikumi, nayo yakatuga cambuzi ca silinje elufu yikumi. 18 Ninga ayulya mono yapegwa silinje elufu yihano, mwene yabita yakahimba yikombo mu muhangha, yakayifuciza i sawo yo muwaha wakwe. 19 “Vyaza kupuluta vilo vicefu, u muwaha yuyulya yakawuya, yakawa kwanza kulanga liwalo lye zipesa zakwe u witumamilwe wayo sunga no wutuje wayo. 20 Ale yuyulya u mwitumami mono yapegwa silinje ze elufu makumi mejete ne’hano, yakaza akuno yaleteleze hamonga na azilya ze elufu makumi mejete ne’hano zono yazituga ze cambuzi, yakamutya, ‘Muwaha, wamhela silinje makumi mejete ne’hano du, ninga wulanje, ahano nina zinji kanyhi elufu makumi mejete ne’hano ze cambuzi cono natuga.’ 21 U Muwaha wakwe nayo yakamutya, ‘Ale viswanu, wuli mwitumami muswanu, kanyhi wuli mwihuwilwa. Wali mwihuwilwa mu nghani ndodo, ninga alu nokupela zimbaha kuciza. Ale wuze wusangalalane hamonga no muwaha wako.’ 22 Ayulya nayo mwitumami mono yapegwa silinje elufu yikumi, yakaza, nayo yakalavyaniza silinje zinji elufu yikumi ze cambuzi cono yatuga nayo, yakatya, ‘Muwaha, ane wamhela silinje elufu yikumi, lanje azino zinji elufu yikumi ze cambuzi cono natuga.’ 23 U Muwaha wakwe yakamutya, ‘Ale viswanu, wuli mwitumami muswanu kanyhi mwihuwilwa. Wali mwihuwilwa muli nghani ndodo du, alu nokupela i zimbaha zono zicizize zizi. Ale wuze wusangalalane hamonga no muwaha wako.’ 24 Ninga ayulya mono yapegwa silinje elufu yihano, nayo yakaza yakatya, ‘Muwaha, ane manyile vyono agwe wuli munhu mukamu, agwe kududulaga hono si wuhadice, kanyhi, kukunyanjilaga hono si wamiza. 25 Holeka ane nghawa kogopa, nghawa kuzihundika i zipesa zako mu muhangha. Holeka alu wusole sawo yako.’ 26 Nayo u Muwaha wakwe yakamupitula yakamutya, ‘Lanje ta ’gwe waco go mwitumami mubi kanyhi mudoba! Wali wumanyile vyono ane ndudulaga hono si hadice, kanyhi na vyono nghongholaga hono si namiza mbeyu. 27 Holeka lu, yali yikunojeye wuyiwice sawo yangu ku benki, nane nali sole sawo yangu hamonga ne cambuzi cayo. 28 Holeka mumubokaje pesa zizo, mumupele ayulya mono yena silinje elufu makumi mejete ne’hano. 29 Hambi mono yena cinji nha kopegwa no konjelezwa kuciza. Ninga ayulya mono yasina cinji, nha kosolelwa sunga na cico cono yena naco. 30 No mwitumami yuyu mono yasina cambuzi, mumutagaje ku citi ca kunze! Kuko kolwa kocili cililo no wugwezula meno.’ ” 31 “Mu cipango cono kolokuziza u Mwana wo Munhu mu lukumyo lwakwe, yena hamonga ne wamalayika wakwe, baho ho yalekala mwi’goda lyakwe lye nhojo, lyo lukumyo. 32 Ne makungugo gose golokwikongholela hali mwene, nayo kolowatemanula wanhu, nha vyono u mudimi kazitemanulaga zingholo lwayo, ne zimhene lwayo. 33 Nayo koziwika zingholo ku lubavu lo muwoko wakwe wo kulume, ne zimhene ku lubavu lwakwe lo kucekulu. 34 Hanyuma u mutemi ho kowalonjela awalya wono wali ku lubavu lo muwoko wakwe wo kulume yakutya, ‘Muze anye mono mwalugutizwa na Baba, mubocele u Wutemi wono mwawikanizizwa ku wulawa wuwumbwe we yinze. 35 Hambi nha nali ndabuce, nanye mukamhela ndigwa, nali nghaluce, nanye mukamhela malenga, nali mujenzi, ninga anye mukambocela, 36 nali sawuce, anye mukamvwika, kanyhi nali nhamigwe, mukaza kunanga, nali nili mu jela, nanye mukaza kunamusa.’ 37 Baho, nawo wawo iwanhu waswanu, womupitula u mutemi, wawe kutya, ‘Alu Muwaha, ho ha nili, lono cakuwona agwe wudabuce, nase cikakulisa ndigwa, hamba nili lono wali wukaluce nase cikakung’wesa malenga? 38 Na nili lono cakuwona agwe wuli mujenzi, nase cikakubocela, hamba wusina myenda, nase cikakuvwika? 39 Hamba nili lono cakuwona wutamigwe, hamba lunji wuli mu jela, nase cikaza kukulanga?’ 40 Nayo u Mutemi kowapitula yawe kutya, ‘Mbeka nghumutyenyi, vyono co cose cono mwamutendela yumonga wa muli wawa i wandugu zangu wadodo, ale, mwanhendela nene.’ 41 “Ale, baho ho kowalonjela na awalya wono wali ku lubavu lwakwe lo kucekulu yawe kutya, ‘Ale, mbucilenyi anye mono mwalijitwa! Bitenyi mu moto we cibitilila wono wawicilwa Setani ne wamalayika wakwe. 42 Hambi nha nali ndabuce hamba si mwamhela ndigwa, nali nghaluce, hamba si mwamhela malenga. 43 Nali mujenzi, hamba si mwambocela, nali nhamigwe, kanyhi nali mu jela, ninga hamba si mwaza kunanga.’ 44 “Baho nawo womupitula wawe kutya, ‘Muwaha, alu lo lwa nili lono cikakuwona wudabuce, kanyhi wina nyhilu, kanyhi nili lono wali mujenzi hamba wusawuce, na lono wali wutamigwe, hamba wuli mu jela, nase si caza kukwitumamila?’ 45 Nayo kowapitula yawe kutya, ‘Nghumulonjelenyi mbeka, vyono bahalya du lono mwalemela kumutendela nghani zizi yunji wo wose wa muli wawa i wadodo wangu, ale, mwalema kunhendela nene.’ 46 Holeka iwanhu wawa, wolotegulwa ku wulipicizwe we cibitilila, ninga awalya waswanu, awo wopegwa u wumi we cibitilila.”
261 Nayo Yesu yaza kukondya kuzilonga zizo zose, yakawalonjela iwejizwa wakwe, yakawatya, 2 “Mumanyile vyono, vilawa vyeza kupuluta vilo vyejete cowa mwizuwa lye sikukuu ya Pasaka, no Mwana wo Munhu kolavywa ho yatumbikwe mu musalaba.” 3 Na mwi’pango lilyo i Wakohani wawaha hamonga ne wanyamhala we wanhu, waketang’anila hamonga mwi’kumbo lya Kayafa, Mukohani Muwaha. 4 Wakalongana weneco wose, wakulondola nzila yo kumwibatila Yesu ko wusugu, ho wamuwulaje. 5 Ninga hamba nha vivyo, si wakasaka inghani yiyo ho yitumwe mwi’pango lye Sikukuu, ho halece kuwa wuma muli wanhu. 6 Nayo Yesu lono yali yali kuko ku Betaniya, mu nyumba ya Simoni mono kacemwaga Mukoma, 7 hakawa na mucekulu yunji mono yali yena supa ye mafuta ge mhunjile swanu muno go wuguzi wukamu, yakamuziza Yesu lono yali yekaye ha meza ha wulye we zindigwa, yakamujidila mu mutwe gago i mafuta maswanu. 8 Nawo i wejizwa wakwe waza kuziwona zizo, wakasimba muno wakatya, “Alu wambuce wose wuwu wa cici?” 9 Imafuta gaga, gali gasume kuguzwa ko wuguzi wuwaha, ne waciwa wapegwe izipesa zizo. 10 Yesu yakagamanya i mahweso gawo, holeka yakawatya, “Alu nhawule mukumugaza u mucekulu yuyu? Mwene kanyitumamila mulimo muswanu muno muno. 11 Iwaciwa mwina nawo nhondo zose, ninga ane si nowa hamonga nanye nhondo zose. 12 U mucekulu ayu, kanjidila mafuta, so wuwikanizwe we maziko gangu. 13 Nghumulonjelenyi mbeka, vyono ho hose mono yinze yiyino, hono lowa kuganulwa u Luganuzi Luswanu, ilitumo lilino lyono yetumile u mucekulu yuyuno, lyowa kulongwa so kumukumbucila mwene.” 14 Hanyuma ayulya Yuda Isikaliyota muyagwe na awalya we likumi na wejete, yakabita kuli Wakohani wawaha, 15 yakawawuza yakutya, “Alu momhela cinhuci ho nimukombolelenyi Yesu?” Nawo wakamuwalila pesa makumi madatu, 16 hodu mwene Yuda kulawa lulo baho, yakawa yakulondola icilejeho co kumugaluka Yesu. 17 Na mwizuwa lilongozi, lono lyali likali lizuwa lye sikukuu ye mikate yono siyisasize, iwejizwa wakwe, wakamubitila Yesu, wakamuwuza wakutya, “Alo wukusaka cikutenjele hanhuci i sikukuu ye Pasaka?” 18 Nayo yakawapitula yakawatya, “Mubite mwinjile mwi’kaya, ku kaya ya nhendu, mukamutye, Mwijizi yakutya, icipango cangu cafika, holeka ane hamonga ne wejizwa wangu, coyinozeza sikukuu ye Pasaka mu kaya yako.” 19 Nawo i wejizwa wakwe, wakanoza nha vyono Yesu yawalajiliza, wakayitenga i ndigwa ye Pasaka. 20 Na lono yali yeza kuwa cinyamihe, Yesu yakekala ha meza, hamonga ne wejizwa wakwe yikumi na wejete. 21 Na lono walizaga, Yesu yakawatya, “Ane nghumulonjelenyi mbeka, vyono u muyenyu yunji muli nyenye, kongaluka.” 22 Iwejizwa wakakalala muno muno, wakawa kwanza kuwuza yumonga yumonga wakutya “Ati, Muwaha, wukwihwesa yowa nene?” 23 Ninga Yesu yakawapitula yakawatya, “Yuyo mono cililizane nhonje hamonga na nene mu ciya ce mboga, ale yo yuyo mono kongaluka. 24 Heya u Mwana wo Munhu yakubita, nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakulonga, ninga woyi he, kuli munhu yuyo, yali yiwe yili ciba hono yali yalece kulelwa.” 25 Ale, nayo Yuda yakamuwuza, yakutya, “Ati Mwijizi, alo wukwihwesa kowa nene?” Nayo Yesu yakamupitula yakamutya, “Agwe langa kulonga.” 26 Na lono walizaga, Yesu yakawusola mukate, yakalumba, yakawubegula, yakawapela iwejizwa wakwe akuno yakutya, “Ale solenyi mulye, awu wo muwili wangu.” 27 Hanyuma kanyhi, yakasola cikombe, yakamulumba u Mulungu, yakawapela, akuno yakutya, “Ale, mung’we wose, 28 hambi ayi nha yo sakami yangu yono yikukangaza i cilagane co Mulungu, isakami yono yikwitika ku soko yo kuwanenela i wanhu wubi wawo. 29 Ane nghumulonjelenyi nha vyono si nong’wela lukulu divayi ya zabibu, sunga mwi’zuwa alilya lyono nilang’wela divayi ’mhya hamonga nanye mu Wutemi wa Baba.” 30 Wali weza kukondya kwimba lwimbo, wakawa kutuluka wakawa kubita ku kwi’tunda lye Mizeyituni. 31 Hanyuma Yesu yakawatya, “Icilo cici ce zuwalili, anye wose motiza mondeka nili wene, hambi i Mandiko Gono Gelile nha gakutya, ‘Nomutowa u mudimi, Nazo izingholo zokwiyagala.’ 32 Ninga kolo nakondya kuzuka, nomulongolelenyi ku Galilaya.” 33 Petelo yakamutya Yesu, “Hamba wose wawe na mahwele ku soko yako, no kutiza, no kukuleka, ninga ane hamba si nokulecela lukulu.” 34 Yesu yakamutya “Petelo, ane nghukulonjela mbeka, vyono i cilo ce zuwalili du, lono i nzogolo yikali nalila, agwe kowa wanghana kali kadatu.” 35 Nayo Petelo yakamutya, “Hamba hono yiwe yinojeye nifwe hamonga nagwe, ane langa, hamba si nokulecela lukulu.” Ne wejizwa awalya wanji wose, nawo wakalonga nhavivyo. 36 Hanyuma Yesu yakawa kubita nawo sunga ku busitani ya Getisemane, yakawalonjela iwejizwa wakwe yakatya, “Ale mwikalaje bahano, nane mbite hamwande hadodo nghalombe.” 37 Yakamusola Petelo hamonga ne wana wejete wa Zebedayo, yakawa kwanza kuwona wuzinguce hamonga no wugazice mu nhumbula yakwe. 38 Yakawalonjela yakawatya, “Ane nina wukalale wuwaha mu nhumbula yangu, behi no kufwa. Holeka mwikalaje baha meso hamonga nane.” 39 Hanyuma yakatela tela hamwande hadodo, yakagwa funama, yakalomba, yakutya, “Gwe Baba, hono yiwe yisumice, icikombe cicino co wusungu cimhulutaje, ninga yilece kuwa nha vyono nyendile nene, ng’o, langa yiwe nha vyono wendile du gwegwe.” 40 Yakawabitila i wejizwa wakwe, kumbe, yakawagana wagona. Yesu yakawa kumutya Petelo, “Alu hongo si musumile kwikala meso hamonga nane hamba saa monga du bwete? 41 Ale mwikalaje meso akuno mukulomba ho mulece kwinjila mu wujelwe. Mbeka nhumbula yendile ninga muwili wusoceye.” 42 Yakabita kanyhi lwe kejete, yakalomba yakutya, “Baba, hono yiwe si yisumice icikombe cicino co wusungu cimhulute ndece kucig’wa, ale, hodu, u wuhile wako witumwe.” 43 Yakawabitila iwejizwa wakwe, yakawagana kanyhi wagona, hambi i meso gawo nha gali gebatwe na nhongo. 44 Hodu, yakawa kuwaleka, yakabita kanyhi, kulomba lwe kadatu, yakulonga izinghani zizilya du. 45 Hanyuma yakawabitila wawalya wejizwa yakawatya, “Wulenyi, alu mukali mugonile du no kuceha? Lanjenyi ta! Alu icipango ceneco langa ho cafika, no Mwana wo Munhu kolavywa kuli i wanhu wanyo wubi. 46 Holeka alu mwinukaje cibite. Lanjenyi ta, ayulya mono kongaluka yalawila.” 47 Nayo Yesu lono yali yakali kulonga nawo, hobaho nayo Yuda yakawa kuza u muyagwe na awalya we likumi na wejete. Wakaza wanhu wenji wali hamonga nayo, nawo wali wena, ne mimaje ne zinhumbi, wono watumwa kulawa kuli wakohani wawaha ne wanyamhala we wanhu. 48 Nayo yuyo mono yasakaga kumugaluka Yesu, yali yakondya kuwapela icitanjilo yakutya, “Yuyo mono nomunonela, ale, yo yuyo, yo mumwibataje.” 49 Hobaho Yuda yakamusejelela Yesu, yakamutya, “Lamucenyi, Mwijizi!” Hanyuma yakawa kumunonela. 50 Nayo Yesu yakamutya, “Gwe muyangu, witumaje du cono wuzize kwituma.” Baho i wanhu wawalya nawo, wakawa kuza wakawa kumwibata Yesu. 51 Yumonga na’walya wono wali wali hamonga na Yesu, yakagolola muwoko wakwe, yakawusomola mumaje wakwe, yakamutowa u mwitumami wo Mukohani Muwaha, yakamubuha likutu. 52 Baho Yesu yakamulonjela yakutya, “Leka ta, wugomolaje u mumaje hanhu hayo, hambi muli wose mono yakwitumamila mumaje nha kolofwa nayo na mumaje. 53 Wulenyi, si mumanyile vyono ndahile kumulomba Baba, nayo kosuma kundetela lwa kamonga, mapuga yikumi na mejete ge wamalayika? 54 Ninga alu, ho goficilicila nhawule i Mandiko Gono Gelile, gono gakutya, nhavivyo vyo yinojeye yiwe?” 55 Lo lulo lulo, Yesu yakawa kulilonjela ilipuga lye wanhu wono wazaga ho wamwibate, yakawatya, “Alu mwene ho muza kunyibata akuno mwina ne mimaje ne zinhumbi, kotya ane nha nili muhizi? Alu ane, nha nhondo zose nali kuwezaga hamonga nanye mu Nyumba yo Mulungu nghwijiza, nanye kumbe hamba si mwanyibata! 56 Ninga azi zose ziwa nhavivi, ho i Mandiko ge wawizi gaficilicile.” Hanyuma iwejizwa wakwe wose wakamuleka wakatiza. 57 Hobaho, iwanhu wawalya wono wamwibata Yesu, wakamutegula sunga ku kaya ya Kayafa, Mukohani Muwaha, kuko kono wali wekongholeye i wejizi wo Wulajilize ne Wanyamhala. 58 Nayo Petelo yakawa yakumutyatya Yesu yakujendela kutali, sunga vikenjilana mwi’kumbo lyo Mukohani Muwaha, nayo yakenjilana hamonga ne walindilizi, ho yasume kuziwona zose vyono zowa zinha. 59 Hodu, i Wakohani wawaha ne libalaza lyose, wakalondola wuhomelezi wo wulambi kuli Yesu, ho wamuwulaje, 60 ninga hamba nha vivyo, si wasuma kuwutuga wuhomelezi wo wose, hamba yiwe wakaza wahomelezi wenji wo wulambi. Ha ndumilizo wakawa kuza wahomelezi wejete, 61 wono watya, “U munhu ayu, yalonga yakatya, ati, ‘Ane nosuma kuyimwagula i Nyumba yo Mulungu, no kuyizenga kanyhi mu vilo vidatu du.’ ” 62 Hobaho u Mukohani Muwaha yakema yakamuwuza Yesu yakutya, “Ati ’gwe, si wukupitula hamba nghani hongo? Alu i wanhu wawa wakuhomelela nghanici kuli’gwe?” 63 Ninga Yesu yakanyamala twii du. Nayo u Mukohani Muwaha yakamutya, “Nghukwilahiza kuli u Mulungu mumi, wucilonjelaje hono yo gwegwe Kilisito u Mwana wo Mulungu!” 64 Yesu yakamutya, “Nha kulonga gwegwe! Ninga nghumulonjelenyi mbeka, vyono kulawa lulu momuwona u Mwana wo Munhu yekaye ku lubavu lo kulume lo Mulungu u Mudaha vyose, yakuziza mu mavunde go wulanga.” 65 Baho nayo Mukohani Muwaha yakavidemulanga i vivwalo vyakwe akuno yakutya, “Katovula! Alu cina sokoci kanyhi yo kusaka wahomelezi? Nha muhulika nyo weneco i zinhovu zakwe. 66 Alu anye, mukuwona nhawule?” 67 Iwene wakapitula wakatya, “Yimunojeye yafwe!” 68 Hanyuma wakawa kumufunyila mate mu wusu wakwe, kanyhi wakamutowa ne makofi. Na wanji wamutowaga makofi, akuno wakulonga wakutya, “Ale ta wucitambulilaje, agwe nha wuli muwizi, agwe Kilisito, mono yakutowile lu nani?” 69 Nayo Petelo yali yekaye hadeha mwi’kumbo. Hobaho u mwitumami yunji we cicekulu, yakamubitila, yakamutya, “Agwe nagwe wali wuli hamonga na Yesu wa ku Galilaya.” 70 Nayo Petelo yakakana ha mwande ya wose yakutya, “Ane si niyimanyile hamba hadodo yono wukuyilonga.” 71 Nayo Petelo lono yalawilaga ha mulango, u mwitumami yunji kanyhi we cicekulu yakamuwona, nayo yakawalonjela awalya wono wali wali baho, yakawatya, “U munhu ayu nye, yali yali hamonga na Yesu wa ku Nazaleti.” 72 Nayo Petelo yakakana kanyhi, akuno yakwilahiza, yakutya, “Ane si nimumanyile u munhu yuyu ye!” 73 Hanyuma kanyhi hadodo iwanhu wono wali wali baho, wakamubitila Petelo, wakamutya, “Ninga mbeka nagwe wuli muyagwe na wawo, ku soko imilonjele yako yikukulajila.” 74 Ale baho nhondo, Petelo yakanza kwilijita no kwilahiza, yakutya, “Ane si nimumanyile u munhu yuyo ye.” Hobaho nayo inzogolo nhondo yikawa kulila. 75 Nayo Petelo, hobaho yakazikumbucila izinghani zono yalonjelwa na Yesu yakumutya, “Lono inzogolo yikali nalila, agwe Petelo kowa wakondya kunghana kali kadatu.” Hobaho yakalawila kunze yakalila muno muno.
271 Wali weza kwela, hakali mitondo muno muno, i wakohani wawaha wose, hamonga ne wanyamhala we wanhu, wakawumba mahala kuli Yesu ho wamuwulaje. 2 Wakamuwopa ne manyolo wakamusola, wakamutegula kuli Pilato u muwaha we yisi. 3 Ale, baho Yuda mono yamugaluka Yesu, yaza kuwona vyono Yesu yakondya kuling’anizwa, hodu, yakanena, yakawagomolela i Wakohani wawaha, zizilya zipesa makumi madatu. 4 Yakawa kuwalonjela yakutya, “Nye, ane sutya, vyono nimulavizye u munhu mono yasina yisutya, ho yawulagwe.” Ninga iwene wakamutya, “Ale ko kwako, alu ase cina nghanici?” 5 Nayo Yuda hodu, yakawa kuzigumila zizilya zipesa hasi mu Nyumba yo Mulungu, yakawa kulawila kunze, yakawa kubita kwinyonga. 6 Nawo i wakohani wawaha, wakazisola zipesa zizilya, wakatya, “Si viswanu yaye ziwikwe mu ciwutwa ce zisawo ze Nyumba yo Mulungu, ku soko vyono pesa za cifo ca Sakami.” 7 Holeka wakelumbaniza, wakagula mugunda wo muwumbi, ho hawe hanhu ha wuziko we wajenzi. 8 Holeka ku soko yiyo u mugunda wuwo, wukucemwa, mugunda we sakami. 9 Izinghani zo muwizi Yelemiya, vyo zaficilicila nhavivyo, zono yatya, “Wakasola i zipesa makumi madatu, i cifo ca ayulya mono i wanji wa mu wana wa Isilayeli wamuwajila. 10 Nazo wakazigula mugunda wo muwumbi, nha vyono yalajiliza u Muwaha.” 11 Yesu yakategulwa hali muwaha we yisi. Hodu, u muwaha we yisi nayo, yakawa kumuwuza yakutya, “Alo yo gwegwe go Mutemi we Wayahudi?” Nayo Yesu yakamutya, “Nha kulonga gwegwe.” 12 Ninga i wakohani wawaha, hamonga ne wanyamhala, lono wamusitakaga, u mwene Yesu, hamba si yapitula cinji co cose. 13 Holeka Pilato yakamuwuza, yakutya, “Alo ho si wukuhulika i masitaka gago gose, gono wakukusitaka?” 14 Ninga u mwene Yesu si yapitula nghani hamba monga bwete, sunga yuyo u muwaha we yisi yakezina muno muno. 15 U muwaha we yisi yali yazoweye mwipango lye sikukuu ye Pasaka, kuwawopolela i Wayahudi mufungwa monga mono wamusakaga. 16 Na mwidaha lilyo, kwali koyuli mufungwa yumonga litagwa lyakwe yali Balaba. 17 Holeka iwanhu wali weza kwikongholela hamonga, Pilato yakawawuza, yakatya, “Alu mukusaka nimuwopolelenyi wa hayi, muli wawa iwejete, Balaba, hamba Yesu mono kacemwaga Kilisito?” 18 Nayo yalongaga nhavivyo ku soko na mweneco yali yamanyile vyono wamuleta Yesu kuli mwene ku soko yo wivu wawo du. 19 Nayo Pilato lono yali yekala mwigoda lyakwe lyo wuling’anizi u mugolece wakwe yakamutegulila nghani, yakutya, “Wayiko, wulecele lukulu kwiyinjiza mu zinghani zo munhu yuyu muswanu, ku soko no muyago, izuwali ngazika muno muno mu ndoto, ku soko yakwe.” 20 Ninga i wakohani wawaha hamonga ne wanyamhala, wakawalonjela iwanhu, wamusace Balaba yo yawopolelwe, ninga Yesu yawulagwe. 21 Nayo u muwaha we yisi, yakawawuza yakatya, “Alu wa hayi, muli wawa i wejete, mono mukusaka nimuwopolele?” Nawo wakatya “Balaba.” 22 Nayo Pilato yakawatya, “Alu ho nimunoze nhawule Yesu mono kacemwaga Kilisito?” Wose wakatya, “Yatumbikwe mu musalaba!” 23 Pilato yakawawuza yakutya, “Ku sokoci?” Alo cono yasutizye ci cici? Ninga iwene ho wakacila kuzoza muno muno, wakutya, “Yatumbikwe mu Musalaba!” 24 Hodu nayo Pilato yaza kumanya vyono si kosuma cinji, na vyono mazozo gali geza kwanza, hodu u mwene yakasola malenga, yakezuguza miwoko yakwe hali wanhu wose akuno yakutya, “Ane ta, sina nghani yo yose kuli ze lifwa lyo munhu yuyu, yo nghani yenyu nyenye nyo weneco.” 25 Nawo iwanhu wose wakatya, “Isakami yakwe yiweze muli sese, hamonga ne wana wetu!” 26 Hodu, Pilato yakawa kuwawopolela Balaba, kulawa mu jela, ninga yakawa kumulavya Yesu ho yatumbikwe mu musalaba. 27 Hanyuma iwasilikale wo muwaha we yisi, wakamwinjiza Yesu mwi’kulu, wakamwikongholela ciwumbi cose. 28 Baho wakamuwopola i vivwalo vyakwe, wakamuvwika musweko we liwala lyo lugandu, 29 wakatawa cipombelo ce mamivya, wakamuvwika mu mutwe, wakamwibatiza ne lidete mu muwoko wakwe wo kulume. Wakafugama ha mwande yakwe, akuno wakumuzwajiza wakutya, “Lamucenyi go Mutemi we Wayahudi!” 30 Wakamufunyila mate, wakalisola lidete lililya, wakamutowela mu mutwe wakwe. 31 Wali weza kukondya kumuzwajiza, hodu wakawa kumuwopola wuwulya musweko, wakamuvwika kanyhi myenda yakwe, wakawa kumutegula wakamutumbice mu musalaba. 32 Nawo lono wabitaga wakamwagana munhu yunji mono yakucemwa Simoni munya ku Kilene, wakamudindimiza yuyo ho yawudinghule u musalaba wa Yesu. 33 Nawo wali weza kufika i hanhu hono hakucemwa Goligota, nhunizo yayo, “Ihanhu he cipala co mutwe.” 34 Wakamupela Yesu divayi yono yihangahanjile ne hungwi ho yang’we. Ninga mwene Yesu yaza yijeza du, yakalema kuying’wa. 35 Wakamutumbika mu musalaba, hanyuma wakagawana myenda yakwe, mu nzila yo kuyitowela kula. 36 Wakekala baho akuno wakumudima. 37 Na hacanyha yo mutwe wakwe, wakawika u wusitakwe wakwe wono wali wandicigwe nhavi, “Ayu yo Yesu u Mutemi we Wayahudi.” 38 Ne wahizi wejete, nawo wakatumbikanwa hamonga nayo, yumonga ku lubavu lwakwe lo kulume, no muyagwe kulubavu lwakwe lo kucekulu. 39 Ne wanhu wono wapulutaga baho, wakawa wakuzugunza i mitwe yawo, akuno wakutya, 40 “Alu ’gwe! Si watezaga vyono kosuma kuyimwagula i Nyumba yo Mulungu, no kuyizenga kanyhi mu vilo vidatu du? Ale ta, luno wiponyaje go mweneco. Hono agwe wuli Mwana wo Mulungu, ale wutime mu musalaba!” 41 Nha vivilya sunga i Wakohani wawaha, ne wejizi wo Wulajilize, ne wanyamhala, wose wakamuzwajiza wakutya. 42 “He! Yawaponyaga wanji ninga alu kuwiponya mweneco, hamba si yakusuma yaye! Ati u mwene yo mutemi we Wayahudi! Heya, yatime le, mu musalaba, nase ho cimwihuwile. 43 Yali yamwitumbiye u Mulungu, akuno yakutya, ati u mwene yo Mwana wo Mulungu, ale ta, u Mulungu yamuponyaje, hono yawe yendezwe nayo.” 44 Sunga na awalya wono wali watumbikanwe hamonga nayo, wakamuliganga. 45 Na mu wulawa mu saa sita mu misi, sunga mu saa tisa, yisi yose yikawa mu wutitu. 46 Na mu saa tisa, Yesu yakalila ne lizi yiwaha, yakatya, “Eli, Eli, lamasabakatani?” Inhunizo yayo, wo wutya, “Mulungu wangu, Mulungu wangu, so cici wukundeka?” 47 Ninga wawalya wono wali wemile behi na baho, waza kuzihulika zizo, wakatya, “Nye, yakumucema Eliya.” 48 Yunji muyawo yakamangha, yakasola sifongo, yakalizabika mu siki, yakalisomeceza mwidete, yakamupela ho yang’we. 49 Iwanji wakatya, “Ta mulece ciwone hono Eliya kokuza yamuponye.” 50 Baho, Yesu yakalila kanyhi kwe lizi yiwaha muno muno, na hobaho hodu yakawa kufwa. 51 Hobaho du nalyo i libupa lyo mwenda lya mu Nyumba yo Mulungu likawa kudemuka hejete, kuwulawilila kucanyha sunga ko kusika yayo, ne yisi yikacicima, ne mabwe gakatulika, 52 ne vitenjelo vikagubuka, sunga ne wanhu wenji wo Mulungu wono wali wafwiza, wakazukulwa, 53 nawo lono wali wazuka, wakalawila mu vitenjelo, wakenjila mwi’kaya lyono lyelile, wakejela kuli wanhu wenji. 54 Hodu, yuyulya u muwaha we wasilikale igana, sunga na wawalya wono wamudimaga Yesu, wali weza kuwona u wucicime we yisi, sunga na zose zono zejela, Oo! Wakogopa muno muno, wakatya, “Mbeka u munhu ayu, yali Mwana wo Mulungu.” 55 Na baho hali howali wacekulu wenji wono walanjililaga, akuno wemile kutali. Wawo wo wawalya wono wamutyatya Yesu ku wulawilila ku Galilaya, akuno wakumwitumamila. 56 Na muli wawo, mwali moyuli na Malyamu Magadalena, na Malyamu u nyina wa Yakobo na Yusufu hamonga no nyina we wana wa Zebedayo. 57 Yaza kuwa cinyamihe, yakaza munhu yunji mugoli, munya Alimataya, ilitagwa lyakwe, Yusufu. Nayo yali nhavivilya mwijizwa wa Yesu. 58 Yuyo, yakamubitila Pilato, yakalomba yapegwe u muwili wa Yesu. Nayo Pilato yakalajiliza, wamupele. 59 Nayo Yusufu, yakawusola u muwili wuwulya, yakawupalinjiza mu sanda swanu ye bafuta, 60 yakawuwika mu citenjelo cakwe i cipya, cono yali yacitulile mwi’talawe. Hanyuma, yakabidusiza libwe yiwaha, ha mulango we citenjelo, hodu yakawa kubita. 61 Malyamu Magadalena na ayulya Malyamu yunji, wali wekaye baho vidomile ne citenjelo. 62 Imitondo yaco, nha cinji ilizuwa lyono lyali vityatyizye ne lizuwa lyo Wiwikanize, i wakohani wawaha, hamonga ne Wafalisayo, wamubitila Pilato, 63 wakamutya, “Gwe muwaha, cikumbuciye vyono ayulya u mukonji yalonga lono yakali mumi vyono ati, ‘Vilaza kupuluta vilo vidatu, nozuka kanyhi.’ 64 Holeka wulajilize i citenjelo cidimwe muno, sunga mwizuwa lye kadatu, iwejizwa wakwe walece kumuhiza, na hanyuma wawe kuwalonjela wanhu, nha vyono kazuka. No wulambi wuwuno we ndumilizo, nhondo wowa wubi muno muno si nha awulya u wulongozi.” 65 Nayo Pilato yakawatya, “Ale, nha mwina nawo i walindilizi, holeka mubite mukacilindilize, munghango nha vyono mumanyile.” 66 Nawo wakabita, wakacilindiliza citenjelo, wakaliwicila ilibwe lya ha mulango citanjilo, wakamuwika no musilikale u mulindilizi.
281 Ilizuwa lye Sabato lyaza kupuluta, na lono lizuwa lyali behi no kusosomoka mwizuwa lye Jumapili, Malyamu Magadalena hamonga na Malyamu ayulya yunji, wakabita ku cilanga citenjelo. 2 No wucicime we yisi wukaza kwa nhinicizo muno, na Malayika wo Muwaha yakatima ku wulawa ku wulanga, yakaliwusa i libwe lililya, nayo yakalikalila mucanyha yayo. 3 No wulangwe wakwe, yejelaga yenha limuli, ne vivwalo vyakwe, vyali vizelu swee, kotya seluji. 4 Ne walindilizi we citenjelo wakacicima muno so woga wuwaha, wakawa kotya nha wafwiye. 5 Ninga Malayika yuyulya yakawatya i wacekulu wawalya, “Anye, mulece kogopa! Ane manyile vyono anye mukumulondola Yesu, mono yatumbikwa mu musalaba. 6 Ninga alu, yali hasina ahano, hambi nha kazuka nha vyono yalonga mweneco. Ale, muze muhawone ihanhu hono wali wamuwicile. 7 Holeka alu, mubite mbela mbela, mukawalonjele iwejizwa wakwe, vyono yazuka muli wafu, sunga na lulu, komulongolelenyi ku Galilaya, na kuko ko momuwonela. Ale, ane nakondya kumulonjelenyi.” 8 I wacekulu wawo, nawo akuno wena no woga, hamonga ne nyemo mbaha, wakawuka mbela mbela ha citenjelo, wakamangha, wakabita wakawalonjela i wejizwa wakwe. 9 Lulo du baho Yesu yakawa kwitang’anila nawo. Nayo yakawalamusa, yakawatya, “Lamucenyi.” Nawo i wacekulu wawo, wakamubitila, wakafugama hali mwene, wakayibata imigulu yakwe. 10 Nayo Yesu yakawalonjela yakawatya, “Ale, mulece kogopa! Ninga aluno mubite mukawalonjele wandugu zangu, vyono wabite ku Galilaya, nawo ko wombonela kuko.” 11 Iwacekulu wawalya nawo lono wabitaga, i walindilizi we citenjelo wanji nawo, wakabita kwi’kaya, wakawaloloseza i wakohani wawaha, muli zose zono zijeye. 12 Wakawa kwikonghola hamonga ne wanyamhala, wakelumbaniza wakawa kuwapela wawalya wasilikale mapesa menji muno muno, 13 akuno wakuwatya, “Anye nhondo mutye nhavi, ‘Iwejizwa wakwe waza ne cilo ase lono cali cigonile, wawa kumuhiza.’ 14 Na hono u muwaha we yisi yayimanye inghani yiyi, ase colongana nayo du, sunga cimanye vyono anye si motuga wugazwe.” 15 Nawo i walindilizi wawo wakazibocela i zipesa zizilya, wakanoza nha vyono wafundwa. Ne nghani yiyo, yikatandala kuli Wayahudi sunga nalu. 16 Nawo wa walya iwejizwa we likumi na monga, wakabita ku Galilaya sunga ko kwi’tunda lililya lyono Yesu yawalajiliza. 17 Nawo waza kumuwona, wakamuhemba, hamba yiwe wanji muli wene, wali wena mahwele. 18 Nayo Yesu yakaza sunga behi nawo, yakawatya, “Ane mhegwa u wulajilize wose, wa ku wulanga, sunga na wa kono’nze. 19 Holeka, alu, mubite, mukawanoze i wanhu we makungugo gose, wawe watyatyi wangu, muwabaputizizaje mwitagwa lyo Sogo yo Munhu na lyo Mwana, na lyo Muhe Mono Yelile. 20 Kanyhi, muwejizaje, webate i malajilizo gose gono namupelenyi. Nane nili hamonga nanye vilo vyose, heya, sunga ko ku ndumilizo ye vilo.”