1 PETELO
11 Nene Petelo, umutumwa wa Yesu Kilisito. Nghumwandicilenyi nyenye nyo wahagulwa wo Mulungu Sogo yo munhu, mono mwiyagaye no kwikala kuko ku Pontiyo, Galatiya, Kapadokiya, Asiya na Bituniya kotya muli watizizi. 2 Nayo Mulungu u Sogo yo munhu yakamuhagulenyi nyenye ko wuhile wakwe, no kwezwa no Muhe Mono Yelile, ho mumuhulice Yesu Kilisito no kukwemwa ne sakami yakwe. Lihewa no mulamu vyonjelecele kuli’nye. 3 Yalumbwe Mulungu, u Sogo yo Mutwa wetu Yesu Kilisito! Ko lusungu lwakwe luwaha, yacinoza cilelwe wupya, ko kumuzukula Yesu muli wafu. Yakondya kucipela u witumbilo wo wumi, 4 holeka cilindiye kuwutuga wumoti awulya wono Mulungu yawawiciye wanhu wakwe. No Mulungu yakondya kumuwicilenyi wumoti wuwo ku wulanga, kono siwuwolaga, hamba kuhodanjika, hamba kufwifwiza. 5 Zizo zolowa zenyu nyenye mono ko wihuwilo, mukudimwa viswanu telele, kwe vilungo vyo Mulungu, so mhonelo yono yikondizye kugubulwa ku ndumo ye vilo. 6 Ale, musangalale, so nghani yiyo, hambe yiwe alu mu cidaha cidodo vivi, simoleka kukalazwa so majelo ganji ganji gono mukugazika ngo. 7 Ne nhunizo yayo, anye ho musume kukangazwa mu wihuwilo wenyu. Hambe zizahabu zeneco, zono zihodanjikaga, zijelwaga no moto, nhavivyo sunga no wihuwilo wenyu, wono yo sawo kuciza zizahabu, siwoleka kujelwa ho wuwe wuli vilungo. Hanyuma ho mubocele lilumbo no lukumyo no wutogoze, lizuwa lilyo kolo Yesu Kilisito yakugubulwa. 8 Anye mumwendile, hamba muwe simunamuwona, na kanyhi mumwihuwiye hamba muwe simukumuwona lulu. Holeka, mukusecelela muno ne nyemo yo lukumyo siyakulonga. 9 So wubocela uwukombozwe we zinhumbula zenyu, wono wo wulunji wo wihuwilo wenyu. 10 Iwawizi walondola londola muno, no kutikula zo wukombozwe wuwo, wakawila ze lihewa lilyo, lyono anye mwali mupegwe. 11 Wakajela kumanya ivilo ne ndawililo ye litumo lilyo, nha cinji vilo vyono yalonga u Muhe wa Kilisito mono yali yali muli wene, lono yawilaga ze magazo gono gomuziza Kilisito, no lukumyo lono lotyatya. 12 Nayo Mulungu yakawagubulila mu vilo vyono walongaga ze zinghani zizo, zono anye, alu mwakondya kuzihulika, kulawa kuli wawalya watumwa wono wakamuganulilenyi u Luganuzi Luswanu, lwe vilungo vyo Muhe Mono Yelile, mono yatumwa ku wulawa ku wulanga, vyono wuwo mulimo wawo, si wali so cambuzi cawo weneco, langa ku soko yenyu. Zizo zo nghani zono hamba wamalayika wali wende kuzimanya. 13 Ale, holeka mwiwikanizizaje lukulu ko wuhile no kwikala meso. Wicenyi witumbilo wenyu wose mu wumoti wulya wono molopegwa mwi’daha lono Yesu Kilisito yakwijela! 14 Kanyhi nha vyono yinha nhe wana wo Mulungu we cihuliko, holeka mulece kugatyatya kanyhi imasulumizi mabi, gono mwali mwina nago lono mwali mukali walele. 15 Langa munojeye mweze mwelile mu mikalile yenyu yose, nha vyono yelile yu yulya mono yamucemenyi 16 Hambi i Mandiko nha gakutya, “Mweze mwelile, nha vyono ane nyelile.” 17 Lono mukumutambula u Mulungu, anye Mumucemaga mukutya Baba. Ale, manyenyi vyono mwene kowaling’aniza i wanhu wose mu metumo gawo yasina wuhijila-mbejele. Holeka muvitumamilaje ivilo vyenyu vyono visigaye mu mikalile yenyu, mu wogopo Mulungu. 18 Hambi nha mumanyile vyono, anye mwakombozwa mu mikalile yenyu mibi, yono mwalecezwa kulawa ku wasenyu, si ne vinhu vyono vihodanjikaga, zipesa ne zizahabu, 19 langa mwakombozwa kwe sakami yo lukumyo ya Kilisito, mono yali yenha nyana ye ngholo yono yisine’lema hamba ma namha. 20 Umwene yali yahaguywe no Mulungu lono yinze yali yikali nawumbwa, yakagubulwa mu vilo vivi vye ndumo ku soko ya nyenye. 21 Na mu nzila yakwe, anye mukumwihuwilo Mulungu mono yamuzukula muli wafu no kumupela lukumyo, holeka uwihuwilo no witumbilo wenyu wuli kuli Mulungu. 22 Alu vyono mu wuhulika mbeka, anye mwakondya kweza i zinhumbula zenyu, no kuwenda iwayenyu musina wukoci, ale, mwiyendaje yendi yendi kwe nhumbula yose. 23 Hambi nha mu nzila ye nghani nyumi yo Mulungu, inghani ye cibitilila, anye mwalelwa wupya, si mwinha i wana wo sogo ya munhu mono yadahile kufwa, langa usogo yo munhu mono siyadahile kufwa cibitilila. 24 Nha vyono i Mandiko gatezaga: “U munhu wo wose nha yenha mahanze no lukumyo lwakwe lose nha lwinha maluwa ga mu mbago. Imahanze ganyalaga ne maluwa gakung’unhikaga. 25 Ninga inghani yo Muwaha yikalaga cibitilila.” Inghani yiyo, yo nghani yo Luganuzi Luswanu lono lwaganulwa kuli’nye.
21 Holeka, lecenyi wubi wose: no wulambi, no wukoci, ne zinghani zose ze nhovu, vivyo vyose viwucile lukulu muli nyenye. 2 Nha vyono iwana wadodo wasulumilaga mele, na nyenye nhavivyo munojeye muwe no wusulumizi we mele geneco ge cimuhe, na mu vilungo vyago, ho musume kuwiluka no kukombozwa. 3 Hambi i Mandiko Gono Gelile, nha gakutya, “Mwezuka vyono Muwaha yali lusungu.” 4 Ale, mubitilenyi Muwaha! Umwene lyo libwe lyumi lyono lyalemwa ne wanhu, ninga hali Mulungu, lyo libwe lyono lihaguywe, lyono lina wuguzi wukamu. 5 Ale mubitilenyi mwene nha mabwe momi, mukazenjece, no kuwa nyumba ye cimuhe, mono mosuma kwitumama nhe wakohani wono welile, ku wulavya i makumbiko ge cimuhe gono gakumwendeza Mulungu mu nzila ya Yesu Kilisito. 6 Hambi i Mandiko Gono Gelile nha gakutya, “Langa ta! Nghuwika kuko ku Sayuni libwe liwaha lyo musinji. Ilibwe lyo wuguzi wukamu, lyono nilihaguye. Umunhu mono komwihuwila umwene mono yo lilyo libwe, sikolokozwa soni ng’o.” 7 Ale kuli’nye mono mwihuwiye, ilibwe lilyo lyo lyo wuguzi wukamu, ninga kuli walya wono siwehuwiye, “I libwe lyono walilema iwazenji, ninga alu lyo lyeza libwe liwaha lyo musinji.” 8 Kanyhi i Mandiko gakutya, “Libwe lilyo lyo libwe lyo wikobale, litalawe lyo kuwagwisa wanhu.” Ne wanhu wekobalaga vyono siwehuwila inghani yiyilya. Ku soko vyo watemezezwa ku wulawa mwamulizo. 9 Ninga anye muli ndelwa hagulwa, iwakohani wo Mutemi, inghungugo yono yelile, i wanhu wo Mulungu mweneco, mono muhaguywe ho mwanze ze metumo mawaha go Mulungu mono yamucemenyi kulawa ku wutitu, yakamwinjizenyi mu wuzelu wakwe wo kwizina. 10 Mu mapango ganji, anye mwali si muli wanhu wo Mulungu, ninga’lu anye mweza muli wanhu wakwe, kanyhi mwali si muwoneywe lusungu lo Mulungu, alu ninga mwawonelwa lusungu. 11 Nye nyo wendece wangu, nghumunenenyi nyenye nha wajenzi kanyhi wakola nzila mononze! Mwiyilegaje mu masulumizi go muwili gono vikulewana ne nhumbula. 12 I mijendele yenyu muli wanhu wono siwamumanyile Mulungu, yinojeye yiwe miswanu muno muno, na kolo wakumuvilenyi nha muli wetuma vibi, wasume kugawona i metumo genyu maswanu, ho wamulumbile Mulungu mwizuwa lyo wuze wakwe. 13 Ale, mweze muli cihuliko kuli zose zono zikutemywa ne wanhu ku soko yo Muwaha. Cihuliko kuli mutemi u munya wutemi, 14 cihuliko kuli wawaha we’zisi wono wahaguywe nayo, ho wawalipicize i wahodanji no kuwalumba i wetuma viswanu. 15 Hambi u Mulungu nha vyo yakuhila, ho musume kuzinyamaziza i zinghani zo wulele, ze wanhu wono wasina mahala mu metumo genyu maswanu gono mukwituma. 16 Mwikalaje nhe wanhu welecele, ninga mulece kuwitumamila u welecele wenyu wuwe nha cigubicizo co wubi, langa i mikalile yenyu yeze nhe wetumami wo Mulungu. 17 Mweze na cogopo kuli wanhu wose, mu wendaje i wandugu zenyu wono wehuwiye, mumogopaje Mulungu, mumupelaje lilumbo mutemi. 18 Nye nyo wetumami wa mu zikaya, mweze na cihuliko kuli wawaha wenyu hamonga ne cogopo cose, kuli i waswanu ne wapolo, hamba na kuli wono wali caka. 19 Hambi hono muwe mukukangalila mawine ge magazo gono simuganojeye gamutujenyi, akuno mumanyile vyono u Mulungu yakusaka muwe nha vivyo, ale Mulungu kumutazenyi. 20 Hambi, motuga cambuzici kolo mukukangalila so wutowe wono mukutowa ku soko ye masutya genyu? Ninga hono muwe mukukangalila i magazo, hamba muwe nha mwetuma ziswanu, ale, nayo Mulungu komulugutenyi ku soko yiyo. 21 Na zizo zo mwacemelwa, hambi Kilisito mweneco nha yagazwa ku soko yenyu, yakamulecelenyi musambo, ho muyityatye i mikalile yakwe. 22 Umwene siyetuma wubi, hamba nghani yo wulambi, siyahulikwa mu mulomo wakwe. 23 Na lono wamuligaga, mwene siyawapitula ne’ligo, lono yagazizwa, mwene siyawapinjicila langa yamuwicila u Mulungu u witumbilo wakwe wose, u muling’anizi we ling’ani. 24 U mwene yawudinghulila u wubi wetu mu muwili wakwe mu musalaba, ho cisume kufwa ku lubavu lo wubi, no kuwumipila ku wiling’ano. Na muzinghomele zakwe, anye mo mwaponyezwa. 25 Nanye mwali mwinha zingholo zono zali zajiliye, ninga lu mumuwuyila Mudimi no mulanjilizi we zinhumbula zenyu.
31 Nanye nyo wacekulu, mweze ne cihuliko kuli walume zenyu, ho yiwe, hono hawe howali i walume wono si wayihuwiye i nghani yo Mulungu, ho wasume nawo kwihuwila, kolo wakuyiwona i mikalile yenyu. Hambi nha kowa kusina soko yo kulonga kuli’nye, nghani yo yose, 2 hambi nha woyiwona weneco i mikalile yenyu vyono yelile, yono yimogopile Mulungu. 3 Na mu wihambe wenyu, mulece kucelelela muno izinghani za munze du, nha zo wutawa zimvili, nazo wuvwala i vinhu vye zizahabu, ne myenda ye cimalidadi. 4 Langa wuswanu wenyu wunojeye wulawe mu wuwe wa mugati wo wunhu we mbeka, wono siwusakalaga, wo wuswanu no watuvu we nhumbula, wono wina wuguzi wukamu hali Mulungu. 5 Nhavivyo i katali, vyo wehambaga iwacekulu we ling’ani, wono wali wamwitumbiye Mulungu, wakawa wali cihuliko kuli walume zawo. 6 Nha vyono Sala nayo, yamuhulikaga Abulahamu, sunga yamutezaga mutwawe. Nalu nanye mweza wanagwe we cicekulu, hono mwitume viswanu hamba kugofywa na cinhu cinji co cose. 7 Nhavivyo nanye nyo walume, mu wikalana ne wacekulu zenyu, munojeye mumanye vyono, wene wasocele, holeka munojeye muwatendele kwe cogopo, no kuwanemya, hambi nawo nha wolohalana hamonga nanye i lihewa lyo wumi, wono yakumupelenyi Mulungu. U wulombe wenyu, ho wulece kwimilwa. 8 Ale, ze ndumilizo nghutya nhavi: yiwanojeye muwe na nhumbula monga, ne ’hweso limonga, yiwanojeye kwiyenda nha ndugu, mweze wapolo kanyhi muli wenenenyhezi nyenye wose. 9 Mulece kuwagomolezeza wanhu wubi na wubi, hamba yiligo ne ’ligo, langa muwalombele wumoteswe, hambi anye nha mwacemwa no Mulungu ho muwubocele wumoti. 10 Hambi i Mandiko Gono Gelile nha gatezaga, “Mono yakusaka yawumipe no wusangalale, sunga yawone ne cambuzi ce vilo vyakwe, yimunojeye yalece kulonga zimbi, kanyhi yalece kulonga wulambi. 11 Kanyhi yeleje ne zimbi, yetume ziswanu, yawulondole mulamu no kuwukamisa, 12 Hambi Muwaha nha kawalangaga viswanu i wanhu we ling’ani no kuwuhuliciza u wulombe wawo. Ninga Mulungu kawatumbilaga mugongo iwetuma zimbi.” 13 Nani ’mbi mono komutendelenyi anye vibi, hono muzikamise zo wituma ziswanu? 14 Ninga, hamba yiwe yimunojelenyi kugazika ku soko yo wituma ziswanu, ale, mowa wamoti. Kanyhi mulece kumogopa munhu wo wose, hamba mulece kuvumila kwinjizwa mu mahwele. 15 Langa mumukumyaje Kilisito nho Muwaha mu zinhumbula zenyu. Kanyhi mweze mwiwikanize nhondo zose kumupitula yunji wo wose mono komuwuzenyi zo witumbilo wono wuli muli nyenye, 16 ninga nozenyi nhavivyo ko wupolo ne cogopo. Mweze ne ciselinji ciswanu, hono mukuligwa ho wakozwe soni wa walya wono wakuyilonga vibi i mikalile yenyu miswanu ye Cikilisito. 17 Hambi nha viswanu kugazika ku soko yo wituma ziswanu, hono Mulungu yende. Si nha kugazika ku soko yo wituma zimbi. 18 Hambi Kilisito mweneco nha yafwa ku soko yo wubi wetu, yafwa kamonga du yikakwila, u munhu we ling’ani ku soko ye wabi, ho yamutegulenyi anye kuli Mulungu. Yawulagwa mu muwili ninga yakanozwa mumi mu Muhe, 19 na mu mikalile yakwe ye cimuhe yakabita kuwaganulila yiyilya myuhe yono yali mu cifungo. 20 Wawo wo wa walya wono wakalema kumuhulika Mulungu, lono yawalindilila ne ngola mu cipango lono Noha yawikanizaga yiyilya safina. Na mugati ye ciya cico wanhu wacefu du, wo wanhu munana du, wono wakaponywa mwilenga. 21 I lilenga lyono lyali yo hwani yo wubaputizo wono wukumuponyenyi nyenye’lu. Wubaputizo si nghani yo wuwusa makwe mu muwili, langa co cilagane kuli Mulungu cono cinozezwaga mu ciselinji ciswanu. Cikumuponyenyi mu nzila yo wuzuce wa Yesu Kilisito, 22 mono yabita ku wulanga, nalu yekaye ku lubavu lo kulume lo Mulungu, yawatemile wamalayika, ne wawaha, na wono walawiliciye.
41 Ku soko lu vyono Kilisito yagazicila mu muwili, holeka nanye yimunojelenyi mwisikamizizye mu wuhile wakwe wuwo, hambi mono yakugazicila mu muwili, nha vyakondya kwileka no wubi. 2 Holeka ku wulawa lulu, imikalile yenyu yono yisigaye kwikala kukuno kono’nze, yinojeye muwe kutongwa no wuhile wo Mulungu, hamba si ne masulumizi ge cimunhu-munhu. 3 Hambi i vilo vyono vyakondya kupuluta, nha mwali mwina cilejeho ciwaha, co kwituma zono wanozaga wanhu wono siwamumanyile Mulungu. Mukekala mu mikalile yo wiyendeza nyo weneco, yo wiwoni, yo wukolwa, yo wisonji, wung’wela, na yo wuhemba vihwani. 4 Ninga’lu, iwanhu wawo wono siwamumanyile u Mulungu, wakwizina kolo wakuwona vyono simukuwezana kanyhi na wene mu mikalile mibi, na holeka wakumulijenyi. 5 Ninga siwololeka kwibombola ze nghani yiyi hali Mulungu mono yewikanize kuwaling’aniza i womi ne wafu! 6 Ku soko yiyo, wawo wono wafwa wono wali wakondya kuling’anizwa muli ze mikalile yawo ye cimunhu-munhu nha vyono waling’anizwaga wanhu wose, waganulilwa u Luganuzi Luswanu, ho wasume kwikala mu mikalile yawo ye cimuhe, nha vyono kekalaga Mulungu. 7 Ale, u mudumo we vinhu vyose wasejelela. Holeka munojeye muwe no wiyimile no kwikala meso, ho musume kulomba. 8 Ne nghani mbaha muno muno, mwiyendaje yendi-yendi kwe nhumbula yose, hambi uwendo nha wuhiliwizaga wubi winji. 9 Mwiyicemelaje viswanu nyenye wose akuno musina wung’ung’ulice. 10 Kanyhi anye wose munojeye mwitumamile cipegwa cono mwapegwa no Mulungu so cambuzi ca wanji, nha vyono u mukozwa muswanu we vipegwa hayo hayo vyo Mulungu. 11 Na mono yakulonga nghani yo yose, u wulonje wakwe, weze nho wulonje we zinghani zo Mulungu, na mono yakuwetumamila wanji, yimunojeye yawetumamile ne vilungo nha vyono yakupegwa no Mulungu. U Mulungu ho yakumizwe muli vyose, mwitagwa lya Yesu Kilisito, mono ulukumyo ne vilungo nha vyakwe cibitilila na cibitilila! Heya. 12 Nye wandugu zangu wendece, mulece kwizina ze majelo mawaha gono gakumuzizenyi yiwe nha mukuzizwa na cinhu cijenzi. 13 Langa musangalale vyono mukuhanga imagazo ga Kilisito, ho musume kuwa na nyemo mbaha muno muno mwidaha lono ulukumyo lwakwe lukugubulwa. 14 Hambi nha muli wamoti, hono muli’gwe ku soko ye litagwa lya Kilisito, ne nghani yiyo, yikulajila vyono Muhe Mono Yelile, yuyo Muhe wo Mulungu kekalaga muli’nye. 15 Ninga halece kuwa na munhu wo wose muli nyenye mono kogazwa so wuwulaji, hamba so wuhizi, hamba so wuhodanji, hamba so wituma zimbi. 16 Ninga hono munhu yagazwe vyono mwene Mukilisito, ale, yalece kuwona soni, langa yamukumyaje Mulungu vyono mwene yakucemwa mwitagwa lya Kilisito. 17 I cidaha co wuling’anizwe nha cakondya kuza, no wuling’anizwe wuwo, wukwamulila kuli wanhu wo Mulungu mweneco. Na hono wulinga’nizwe wuwo wamulile kuli sese, co weneco, alu ma, i ndumo ya wawalya wono siwehuwilaga u Luganuzi Luswanu lo Mulungu, ho yolowa wule? 18 Nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakutya, “Hono vikamu kuli wanhu we ling’ani kuponywa, yolowa wule lu, kuli wanhu wono siwamogopaga Mulungu ne Wanyo wubi?” 19 Holeka, wawo wono wakugazika ku so wuhile wo Mulungu, yiwanojeye, wamukoze u Muwumbi mwihuwilwa nhumbula zawo, mu wituma ziswanu.
51 Nyo wanyamhala! Ane no munyamhala muyenyu, nghumulombenyi nghani yi monga du, nyo wanyamhala wayangu. Hambi nene no mweneco nha newonelela ne meso gangu, imagazo ga Kilisito kanyhi nitumbiye kuhanga lululya u lukumyo lono lologubulwa. Ale, ane nghumunenenyi, 2 muyidimaje yiyilya imhuga yo Mulungu yono mwapegwa, muyilanjilile, si ne dindimiza langa kwe nhumbula, nha vyono kasakaga Mulungu. Muwitumaje u mulimo wuwo si kwe masulumizi ge zipesa, langa kwe nhumbula zenyu zose. 3 Mulece kuwatema kwe vilungo wawo wono wawicigwe mu wulanjilizi wenyu, langa mweze nha musambo kuli mhuga yiyo. 4 Na mu cidaha kolo u Mudimi Muwaha yakwijela, nanye molobocela u mukumbo wo lukumyo wono siwunyalaga. 5 Nanye nhavivyo mo wadodo, munojeye mwiwice mu wulajilize we wanyamhala. Nanye wose munojeye muwe no winenenyhezi ho musume kwiyitumila nyenye wose, hambi i Mandiko Gono Gelile nha gakutya, “U Mulungu sikawasakaga wono wena widunhumuzi, langa kawapelaga lihewa iwenenenyhezi.” 6 Holeka mwinenenyheze mu muwoko wo Mulungu wono wuli vilungo, ho yamunyasulenyi mu cidaha cono cinojeye. 7 Mumulecelaje u Mulungu zose zono zikumugazenyi mu zinhumbula zenyu. Hambi mwene nha yo yakumudimenyi. 8 Mwikalaje meso, kanyhi mweze musujile. Hambi umulugu wenyu Setani, yakupilima pilima nha simba yikukoloma, yikulondola yunji yimuhawanje. 9 Holeka mumwimilaje, kanyhi mweze mukamile mu wihuwilo wenyu, kuno mumanyile vyono i wandugu zenyu wono wali kono’nze, nawo wakugatuga i magazo gono genha gaga. 10 Ninga kolo mukugazika cidaha cidodo vivi, Mulungu mono yo ndawililo ye lihewa lyose na mono yakumucemenyi muwuhanje ulukumyo lwakwe we cibitilila muwilunza na Kilisito, umweneco komukwilanicizenyi no kumukangazenyi, kanyhi komupelenyi vilungo no musinji wono wukamile. 11 Kuli mwene wuwe wuwaha cibitilila! Heya. 12 Nimwandicilenyi i baluwa yiyi fupi, ko wutazi wa Silivano u ndugu yetu mono nimumanyile kanyhi mono nimwitumbiye. Nghusaka kumusikamyenyi no kuhomelela vyono ali lye’hewa lyo Mulungu lye mbeka. Holeka mwikalaje mukamile mwihewa lilyo. 13 Ne mhuga ye wayenyu i wahagulwa wo Mulungu wono wali mwi’kanisa lya ku Babiloni wakumulamusenyi. No mwanangu Maluko nhavivyo nayo yakumulamusenyi. 14 Mwiyilamusaje mu citanjilo co wendo wa Kilisito. U mulamu kuli’nye wose mono muli wakwe Kilisito.