1 WAKOLINTO
11 Ane yo nene Pawulo, mono nacemwa ko wuhile wo Mulungu, ho niwe mutumwa wa Kilisito Yesu, hamonga na Sositene u ndugu yetu, 2 nase, cikumwandicilenyi anye mono muli likanisa lyo Mulungu lyono lili kuko ku Kolinto. Anye mono mwakondya kwezezwa mu wilunza na Kilisito Yesu, kanyhi mukacemwa ho muwe wanhu wo Mulungu, hamonga ne wanhu wose, hanhu ho hose, wono wakumulomba u Muwaha wetu Yesu Kilisito, u Muwaha wawo, sunga na sese nhavivyo. 3 Ilihewa no mulamu, wono wukulawa kuli Mulungu u Sogo yetu, na kuli u Muwaha Yesu Kilisito, viwezane nanye. 4 Nane nghumulumba u Mulungu wangu nhondo zose, ku soko yenyu, ku soko vyono yakondya kumupelenyi, anye, i lihewa lyakwe mu nzila ya Kilisito Yesu. 5 Hambi nha ku soko yo wilunze wenyu na Kilisito, nha mwakondya kuwa muli wagoli we vinhu vyose. Kanyhi, mwakondya kupegwa u wumanye wose hamonga ne vilungo vyose vyo kuganulila, 6 hambi inghani ya Kilisito nha yakondya kukangazwa muli’nye, 7 hamba si mucepuciywe cinji muli icipegwa co cose ca mu nhumbula, hono muwe mukuwulindila u wugubulwe wakwe u Muwaha wetu Yesu Kilisito. 8 U mwene Yesu, komusikamyenyi nyenye wose sunga ko ku ndumo, ho muze mwijele musina yilema lyo lyose, kwizuwa alilya lyo Muwaha wetu Yesu Kilisito. 9 Nayo u Mulungu mono yamucemenyi anye, ho muwe no wumonga no Mwanagwe Yesu Kilisito u Muwaha wetu, mwene yo mwihuwilwa. 10 Nye wandugu zangu, cikumunenenyi muno, mwi’tagwa lyo Muwaha wetu Yesu Kilisito, vyono mweze mulaganiye kumonga, muli yo yose yono mukulonga, halece kuwa na matemanuko ganji go gose muli nyenye, muweze ne ’hweso limonga kanyhi no wuhile wumonga. 11 Nye, wandugu zangu, izinghani azilya zono nazituga kulawa kuli wanhu wanji we mhuga ya Kuloye, zikulajila calinze vyono hagati yenyu, ho wuli wula kwiyitanga. 12 Ane nha cinji nghusaka nitye nhavi, vyono, muli nyenye u munhu yakulonga na lwakwe, vyono yunji yakutya, “Ane nili wa Pawulo,” na yunji nayo yakutya, “Ane nili wa Apolo,” yunji nayo yakutya, “Ane nili wa Kefa,” na yunji nayo yakutya, “Ane nili wa Kilisito.” 13 Alu wo wutya, Kilisito Mwene yatemanuce? Hamba lunji Pawulo yo yatumbikwa mu musalaba ku soko yenyu? Hamba kowa lunji mwabaputizizwa mwi’tagwa lya Pawulo lo? 14 Ninga ane nghumulumba u Mulungu, vyono si namubaputiza munhu wo wose muli nyenye, langa wanhu wejete du, wo wa Kilisipo na Gayo hodu du. 15 Holeka hasina munhu wo wose mono kosuma kutya yeze yabaputizizwa mwi’tagwa lyangu nene Pawulo. 16 (Oo! Munenelaje, kumbe nawabaputiza na we mhuga ya Sitefano nhavivilya, ninga si nitumbiye vyono nowa namubaputiza munhu yunji wo wose kanyhi kuciza wawano.) 17 Ane Kilisito si yanhuma ho niwe kubaputiza wanhu, langa yanhuma ho niluganule u Luganuzi Luswanu, kanyhi na vyono mu wuganule wangu, ndece kwitumbila i mahala no wulonji we wanhu wanji, i vilungo vyo wufwe wa Kilisito wa mu musalaba, ho vilece kuwa nha nghani ya bwete du. 18 Hambi inghani yono yikulolosa zo wufwe wa Kilisito mu musalaba, yikuwa nha nghani ya wulele kuli walya wose wono wali mu mukumbo wo wajilile, ninga kuli ase mono cili mu nzila ye mhonelo, inghani yiyo, vyo vilungo vyo Mulungu. 19 Hambi i Mandiko Gono Gelile nha gakulonga gakutya, “Nogahodanga i mahala ga we mahala, Kanyhi nowuwembula no wizuce wa wono wasomile.” 20 Alu wa hayi wa muli nyenye, we mahala? Hamba wahayi lu, u mwijizi wo wulajilize? Hamba u munghula wo wuwanji wa mu vilo vivi, yali hayi lo? Ninga u Mulungu, yaganoza i mahala ga mononze yiyi, kuwa wulele du, hali Mwene. 21 Ninga nha vyono yinha inghani ye Mahala go Mulungu, iwanhu si wosuma kumumanya u Mulungu, ko kwitumamila i zinzila ze mahala gawo weneco. Ninga hanhu hayo, u Mulungu yenda kuwakomboza wawalya wono wakwihuwila mu nzila ye cinhu cono i we mahala, wakuziwona nha kotya wulele du, nha cinji inghani yono cikuyiganula. 22 Alu ati i Wayahudi wakusaka citanjilo, nawo i Wagiliki wakulondola mahala, 23 ninga ’se, cikumuganula Kilisito du mono yatumbikwa mu musalaba. Ninga kuli Wayahudi inghani yiyi, yili cikobazo kuli wene, na kuli iwanhu wono si Wayahudi, inghani yiyi, wulele du kuli wene, 24 ninga kuli awalya wono wakondya kucemwa, i Wayahudi na wono si Wayahudi Kilisito vyo vilungo vyo Mulungu ne mahala go Mulungu. 25 Hambi cono cikwijela nha wo wulele wo Mulungu, nha co cina i mahala gono gacizize i mahala ge wanhu, na cono cikwijela kotya nha wo wusocele wo Mulungu, co cina vilungo muno muno si nha ivilungo vye wanhu. 26 Nye wandugu zangu, muvikumbucilaje ivilo lono mwacemelwa no Mulungu, vyono wanji wa muli nyenye, mu wulanje we cimunhumunhu si mwali we mahala, ne vilungo, hamba we lilumbo lya hacanyha. 27 Nha cinji wo wutya, u Mulungu yagahagula agalya, gono yinze yigawonaga nha wulele du, ho yasume kuwakoza cevu i we mahala, na kanyhi yagahagula agalya gono yinze yigawonaga nha wusocele du, ho yawakoze cevu wawo wono wali vilungo. 28 Kanyhi u Mulungu yakazihagula zizilya zono hamba mu mahweso ge ciyinze-yinze, zikwijela vyono zisina cambuzi hamba hadodo kanyhi zibedegaywe muno muno, zo nghani zono si zali zili baho kulawa na katali, na mu nzila ya zizo, ho yasume kuziwusiza lukulu mu mahweso ge wanhu, izinghani zono wanhu wehwesaga vyono zina cambuzi. 29 Holeka hasina munhu wo wose mono kowa yena cinhu co cose co kwilumbila hali Mulungu. 30 U Mulungu mweneco du yo yamulunzenyi anye na Kilisito Yesu. U Mulungu yamunoza Kilisito, yo yawe go mahala getu, na mu nzila yakwe du, ase mo cikulamulilwa no Mulungu, cikuwa cili wanhu wo Mulungu mono celile, kanyhi mono cakondya kukombozwa nayo. 31 Ale, nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakutya, “Holeka mono yakusaka kwilumba yelumbilaje du u mulimo wo Muwaha.”
21 Ane nane, mo wandugu zangu, lono naziza kwenyu, si namuganulilenyi inghani yo Mulungu ko wusugu wa nonga, hamba kwe mahala ge cimunhumunhu. 2 Na kanyhi, hamba si nasaka ho manye nghani yo yose ya muli nyenye, langa nghani monga du, heya, nimumanye Yesu Kilisito du, u mwene Kilisito mono yatumbikwa mu musalaba. 3 Lono nali nili kuko kwenyu, nali nili musocele, na kuno kanyhi nghucicima so woga winji. 4 Sunga na muwulonje hamba na mu wuganule wangu, sinetumamila i zinghani zo kuwendeza wanhu, hamba za mu mahala gangu, langa zali za mu wulajile wo Muhe, na we vilungo vyo Muhe Mono Yelile. 5 Nane nanoza nhavivyo, u wihuwilo wenyu ho wulece kwitumbila imahala ge cimunhumunhu, langa ivilungo vyo Mulungu. 6 Hamba nhavivyo, ase citumamilaga u wulonje we mahala kuli walya wono wakangaye mu mikalile yawo ye cimuhe, kanyhi ne mahala gago go si mahala ga mononze yiyi, hamba si ge watemi wa mono yinze yiyi, wono wali mu mukumbo wo wajilile. 7 Imahala gono cikwitumamila ase, go mahala ge zinghani zo Mulungu zono hundikwe, imahala gono mahundikwe, go mahala gono u Mulungu yali yagatemizye ku wulawa ku mwamulizo, ku soko yo lukumyo lwetu. 8 Go mahala gono i watemi we yinze yiyi, si wasuma kugatanga, ku soko hono wali wagatanje, hamba si wali wamutumbice u Muwaha wo lukumyo mu musalaba, 9 ninga nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile, “Izinghani zono hamba liso likali si naziwona, hamba i likutu kuzihulika izinghani zono, hamba munhu yakali si nazihwesa mu nhumbula yakwe, zizo zo Mulungu yawawikaniziza wa walya wono wamwendile.” 10 Alu zizo zo nghani zo Mulungu zono yacigubulilila mu nzila yo Muhe wakwe. Hambi u Muhe mweneco nha yo kavisunjililaga i vinhu vyose, sunga zinghani zo wuhile wo Mulungu mugati muno muno zono sizijelaga. 11 Hambi nani mono kosuma kuzimanya zono zili mu nhumbula yo munhu yunji, langa hono si nhumbula yakwe u munhu mweneco? Yo nhavivyo kanyhi vyono, hasina mono kosuma kuzimanya i zo Mulungu, langa hono si u Muhe wo Mulungu du. 12 Ninga ase alu, si cabocela u muhe we yinze, langa camubocela u Muhe mono yakulawa kuli Mulungu, ho yacipele u wumanye wo kuzimanya azilya zono capegwa no Mulungu. 13 Holeka ase cikwijiza, ninga si kwe zinghani zono cejizizwa mu mahala ge cimunhumunhu, langa kwe zinghani zono cejizwa no Muhe, cikuzilolosa i zinghani zo Muhe kuli wono wena u Muhe yuyo. 14 U munhu we ciyinze-yinze si kazibocelaga izinghani zo Muhe wo Mulungu. Hambi u munhu we liwala lilyo, izinghani zo Mulungu, nha wulele du kuli mwene, ku soko vyono zimupulute imahala gakwe, hambi zene, nha zitanjikaga ko wutazi wo Muhe du. 15 Ninga u munhu mono yena u Muhe yuyo, yuyo langa yo kosuma kuwumanya u wuswanu wa vyose, nayo hamba sikosuma kuhoswa na munhu wo wose. 16 Nago i Mandiko Gono Gelile gakutya, “Yo nani mbi mono kosuma kugamanya i mahala go Muwaha? Yo nani ’mbi mono kosuma kumulanjiza?” Ninga ase, cina i lihala lya Kilisito.
31 Mo wandugu zangu, ane nane, si nasuma kulongana nanye nha wanhu wono mwina u Muhe yuyo. Langa yali yinojeye ane nongane nanye, nhe wanhu we ciyinze-yinze, kotya nha muli wana wadodo mu mikalile ye Cikilisito. 2 Kanyhi yikawa yinojeye ane, nimulisenyi mele, hamba si ndigwa inghavu, hambi nha mwali mukali si munewikaniza kuyibocela yaye. Sunga na lulu mukwijela vyono mukali si munewikaniza, 3 hambi nha mukali muli wanhu we ciyinze-yinze. Alu wulenyi, nha yili mbeka, vyono muli nyenye mukali mowuli wivu no wugombane? Alu i zinghani zizo zo zikulajilila vyono anye, mukali muli wanhu we ciyinze yinze, kanyhi mwikaliye mu mikalile ye ciyinze yinze. 4 Alu yunji muli nyenye hono yakutya, “Ane nili wa Pawulo,” na yunji nayo yakutya, “Ane nane nili wa Apolo,” wulenyi, alu zizo si zo zikulajila vyono anye mukali mwikaliye du mu mikalile ye wanhu we yinze yiyi? 5 Alu, Apolo yo nani? Hamba Pawulo yo nani? Hambi ase wose nha cili wetumami du, mono camuletelenyi anye u wihuwilo. Nase wose cikwituma u mulimo wono yacipela u Muwaha. 6 Ane no Pawulo, nahadika mbeyu, nayo Apolo, yakayimwajilila malenga, ninga u Mulungu yo yazicindya i zimbeyu. 7 Holeka alu mono yakuhadika, ayo si cinji yaye, hamba ayulya mono yakumwajilila i malenga, langa u Mulungu du yo yakwiliye, mono yakuyiwilusa i mbeyu. 8 Ayulya mono yayihadika, na ayulya mono yayimwajilile malenga, wose wawo wali sawa du, hamba wawe wolobocela i cihumbilizwa munhu na lwakwe mu nghango yo wuhidimbale wo witume wawo weneco. 9 Hambi ase wose nha cili ndugu monga, kanyhi cili wetumami hamonga no Mulungu, na anye nanye, yo nyenye mono muli mugunda wakwe, kanyhi muli zengo lyo Mulungu. 10 Na mu witumamile i lihewa lyono u Mulungu yamhela, nho muzenji munghula, we mahala, nasuma kuwika musinji wono u munhu yunji, yakusuma kuzenga mucanyha yawo. Holeka yinojeye u munhu wo wose mono yakuzenga mucanyha yayo, yeze mulanjisi muno. 11 Na hasina munhu yunji mono kosuma kuwika musinji wunji kanyhi, si nha wuwo wono wakondya kuwikwa, nha cinji yo Yesu Kilisito. 12 Na mucanyha yo musinji wuwo, munhu wo wose yadahile kuzenjela zahabu, hamba fweza, hamba mabwe go wuguzi wukamu, lunji kosuma kwitumamila mabici hamba mahanze. 13 Na yiwe vyo vyose du, vyono yowa yinha, ninga u wuswanu wo mulimo wa yumonga yumonga, wolokwijelela Mwizuwa lilyo lya Kilisito, lilawa kuyanzalika i milimo yose. Hambi Lizuwa lilyo nha lyolokuza lina no moto, no moto wuwo nawo, wolowujela u mulimo wo wose, no kusuma kuwulajila u wuswanu wayo. 14 Ne cinhu co cose cono u munhu yacitumamila, mu wuzenga mu musinji wuwo, hono cisume kuwukangalila u moto wuwo, u munhu yuyo nayo kolobocela i cihumbilizwa cakwe, 15 ninga cinhu cono yacizenjela, hono cize citakamile mu moto, u munhu yuyo nayo si kocituga i cihumbilizwa cakwe yaye, langa u munhu yuyo mweneco, koloponywa nha kotya munhu mono yatijile ku wulawa mu moto. 16 Alu, si mumanyile vyono anye, yo nyenye mono muli Nyumba yo Mulungu, na vyono u Muhe wo Mulungu yekaye muli nyenye. 17 Holeka u munhu hono yayihodanje Nyumba yo Mulungu, u Mulungu nayo komuhodanga u munhu yuyo, hambi Nyumba yo Mulungu nha yelile, nayo Nyumba yiyo yo Mulungu, yo nyenye mo weneco. 18 Mbeka mulece kwikonga! U munhu wo wose wa muli nyenye hono yehwese nha vyono yena mahala, kumbe ho mahala ge ciyinze-yinze du, yili ciba u munhu yuyo hono yewone nha mulele, ho yasume kuwa ne mahala ge mbeka. 19 Hambi i mahala ge ciyinze-yinze, nha wulele du ha mwande yo Mulungu. Nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakulonga gakutya, “U Muwaha kawebataga we mahala, mu wusugu wawo.” 20 Na kanyhi, “U Muwaha yamanyile nha vyono i mahweso ga we mahala, si gakwiliye cinji.” 21 Holeka u munhu yalece kwilumbila wanhu. Hambi vyose nha vyenyu. 22 Hono Pawulo, hamba Apolo, hamba Kefa, hamba yinze, hamba u wumipe, hamba lifwa, zinghani za lulu, hamba zono zikuza, zizi zose nha zenyu. 23 Langa anye nanye muli wa Kilisito, nayo Kilisito yo wo Mulungu.
41 Ale, u munhu yaciwonaje ase nha cili wetumami wa Kilisito mono cakozwa i zinghani ze cinyele zo Mulungu. 2 Na hoyili nghani monga du yono yimunojeye u munhu wo wose mono yapegwa u mulimo wuwu, nayo yoyi, yawe mwihuwilwa. 3 Kuli’ne, nene no mweneco, si nghani yaye hono ning’anizwe nanye, hamba ne ning’aniza ye cimunhumunhu, ninga ane no mweneco, si nghwiling’aniza cinji co cose yaye. 4 I ciselinji cangu, si cikundajila lisutya lyo lyose lyono lili muli nene, ninga hamba nhavivyo, si notya ane sina wusutye ku soko yiyo, aa ng’o. Ninga u Muwaha yo yakuning’aniza. 5 Holeka mulece kuling’aniza lono vilo vikali si nafika, muzilekaje ziwe nhavivyo sunga u Muwaha kono kolo kuziza. U Mwene kolozigubula zose ze citi zono hundice, nayo kolowanzalika u wuhile wa mu zinhumbula ze wanhu. No munhu wo wose, baho ho kolotujila ililumbo lyono limunojeye, ku wulawa kuli Mulungu. 6 Nye, wandugu zangu, zizo zose zono nizilonjile za kuli Apolo, na za kuli nene no mweneco, nha colecezo kuli nyenye. Na mu colecezo cetu ane na Apolo, anye ho musume kuyimanya nhunizo ye nghani ayi yono yikutya nhavi, “Muzikamisaje zono zandikwe.” Halece kuwa na munhu yunji wa muli nyenye, mono kosuma kwilumbila kuli u munhu yumonga, no kumubedegala umuyagwe. 7 Hambi nani ’mbi mono yakukuwona agwe nha wuli cinji ha mwande ye wanji? Hamba alu wina ci cici kanyhi cono siwapegwa, alu nhawule kanyhi wukwilumbilila mu cinhu cico, kotya nha munhu mono wukali si napegwa? 8 Heya, aluno nhondo mwakondya kwiguta! Alu nhondo mwagolipa! Kanyhi mwaweza watemi lono ase si cinawa! Heya mbeka, yali yiwe viswanu muwe mutemile, nase nhavivyo ho cisume kutemana hamonga nanye. 9 Hambi nha yikwijela kuli’ne vyono u Mulungu yacipela ase co watumwa cilejeho ce ndumilizo, ho ciwe nhe wanhu wono watemezwe wawulagwe, hambi nha canozwa kotya nha cili cinhu co kwilolelwa ne yinze yose, hali wamalayika, sunga na hali wanhu. 10 Ase cili walele ku soko ya Kilisito, ninga anye muli we mahala ku soko yo wilunze na Kilisito! Ase cisoceye, ninga anye muli vilungo. Anye mukupegwa lilumbo, ninga ase cikubedegalwa. 11 Sunga mu cipango cici du, ase cili ne nzala, kanyhi cikaluce, cisina vivwalo, cikubagwa makofi, cisina ihanhu ho kugona. 12 Kanyhi cikugazika, no kwituma imilimo kwe miwoko yetu co weneco. Na lono cikuligwa, ase cikuwalombela wumoteswe du, na lono cikuwingwa wingwa, ase cikukangalila du, 13 na hono wakucivila ko wulambi, ase cikuwapitula kwe cogopo du. Sunga na lulu baha du, ase cikutendelwa nha cili makwe ge yinze du, sunga na kuli wanhu wose, ase cikwijela kotya nha cili cugulu ca takataka du! 14 Ane si nghuzandika zizi, ho nimukozenyi cevu, aa ng’o, langa nizandika zizi, ho nimwijizenyi du, anye mo wanangu wendece. 15 Ku soko, hamba muwe mwina walezi maelufu mu mikalile yenyu ye Cikilisito, ninga mwina u sogo yenyu yumonga du, hambi mu mikalile ye Cikilisito, nha yo nene mono namulelenyi, mu nzila yo kumuganulilenyi u Luganuzi Luswanu. 16 Ku soko yiyi, holeka nghumunenenyi, munyigaje nene. 17 Si holeka nimutuma Timoteyo kuli nyenye. U mwene, yo mwanangu u mwendece wangu, kanyhi yo munhu mwihuwilwa muli Muwaha. U mwene, komukumbucizenyi nyenye, nzila yono ane no Pawulo nghuyityatya mu mikalile yangu ye Cikilisito, i nzila yono nghuyijiza ihanhu hose mu makanisa gose. 18 Ale, alu wanji wa muli nyenye, wanza kwidunhumula, wakwihwesa mba vyono ane sinokuza kanyhi kuko kwenyu. 19 Ninga mumanye vyono, hono u Muwaha yende, nokuza kwenyu lulu, na kolo nghuza, baho langa, ho nolokwiwonelela no mweneco, kanyhi hamba si nokwiwonelela cico du ca vyono, wakulonga wawo wono wakwidunhumula, langa nosuma kuviwona sunga ne vilungo vyono wena. 20 Hambi u wutemi wo Mulungu, nha si wuli mu nghani du za bwete, langa mu vilungo. 21 Alu mokwenda ya hayi? Nimuzizenyi nina ne nghome, hamba nimuzizenyi ne nhumbula yo wendo no wupolo?
51 Ko zili nghani za mbeka, vyono, mowuli wusenyha muli nyenye, kanyhi no wusenyha wuwo wono mwina nawo, wo wusenyha wubi muno muno, wono wukali hamba si nawa muli wanhu wono wakali si namumanya Mulungu. Nonjelwa vyono u muyenyu yunji, ati yekaye no mugolece wo sogwe! 2 Alu mosuma nhawule kwilumba? Mbeka, yali yinojeye kuli’nye kulila, na yuyo mono yetumile zizo, yinojeye yawuswe muli’nye. 3 Nane ku lubavu lwangu, hamba niwe nili kutali nanye mu muwili, ninga mu muhe nili baho hamonga nanye, na vyono kotya nha nili baho, holeka nakondya kumuling’aniza u munhu yuyo, mono yetumile zinghani zizo ze cevu. 4 Holeka lono mweza kwihanguliziza hamonga mwi’tagwa lyo Muwaha Yesu, nane lono kotya nili hamonga nanye mu Muhe, kwe vilungo vyo Muwaha wetu Yesu, 5 ale, mumupelaje Setani u munhu yuyo, u muwili wakwe ho wuhodangwe, ninga nhumbula yakwe, ho yisume kuponywa, mwi’zuwa alilya lyo Muwaha. 6 Nye wayangu, u wilumbe wenyu wuwo, si wuswanu hamba hadodo! Alu si mumanyile vyono cisase cidodo du, cikuwa kutajila cisase mwibumundwa lyose lyo wusaje? 7 Holeka mwiyezaje no kutajila lukulu cisase ce katali, ho muwe yibumundwa yipya lyono lisina cisase, nha vyono yinojeye kuli’nye muwe. Hambi Kilisito, i Pasaka yetu, nha yakondya kulavywa yikumbiko. 8 Holeka cinoze sikukuu mbaha, ninga yilece kuwa mu cisase acilya ce katali, i cisase co wubi no wavu, langa ku ndigwa yono si yisasize, i ndigwa yo wuswanu ne mbeka. 9 Namwandicilenyi mu baluwa yangu, vyono mulece kuhanga ne wanhu wasenyha. 10 Ninga mbeka, si vyono nalongaga i wanhu wose wasenyha wono wali mononze, i wabuguci, ne walambilambi na wono wahembaga vihwani. Ku soko vyono, hono musace kuwelega wawo wose, yowa yimunojelenyi anye, muyihamile lukulu yinze yiyi! 11 Ninga ane cono natunilizaga mu wandice wangu nha coci, mulecele lukulu kuhanga na we ndugu Mukilisito, u musenyha, mubuguci, mono yakuhemba vihwani, musonjeza wayagwe, mugalo’jimbi, kanyhi mulambilambi. U munhu we liwala lilyo, hamba kulya du, mulece kulya hamonga nayo. 12 Wulenyi, hambi yo nghani yangu nene niwaling’anize wanhu wono wali kunze? Aa, ng’o, awo u Mulungu yo kowaling’aniza. Hamba alu ma, anye nyo weneco si munojeye muwaling’anize i Wakilisito wayenyu? 13 Ale mumuwinjilaje kutali muli’nye yuyo u munhu mubi!
61 Alu nhawule muyenyu wa muli nyenye, yadahile kwijelela kumusitaka u mukilisito muyagwe, kuli mahakama ge wanhu wono si wamumanyile u Mulungu, hamba si yakusuma kumusitaka kuli wanhu wo Mulungu? 2 Hamba si mumanyile lo, vyono i wanhu wo Mulungu wo woloyiling’aniza i yinze? Alu hono kumbe yinze yololing’anizwa na nyenye, alu ku soko ci muwe si munojeye kwiyiling’aniza hamba muli izinghani zi ndodo ndodo? 3 Alo si mumanyile vyono colowaling’aniza wamalayika? Wulenyi, ho sicosuma kuziling’aniza zinghani ze mikalile ye nhondo zose! 4 Alu anye lono mwatuga mazozo nyenye wose, muli ze mikalile ye nhondo zose, hanyuma kanyhi mukuwacema i wahakimu, i wanhu wono si wakulikumya hamba likanisa wo wawe wahakimu wenyu? 5 Mbeka yo nghani ya cevu kuli’nye! Alu hongo wo wutya, hasina munhu hamba monga muli nyenye, mono kowa ne mahala go kusuma kuling’aniza muli wawo Wakilisito? 6 Alu du mbeka weza nha wuzowele wenyu kuli we ndugu, yakumutegula u nduguye kuli mahakama, kanyhi hamba nhavivyo, kuli wanhu wono si wehuwiye. 7 I mbeka du, wuwo u wisitace wenyu wono mukwisitaka nyenye wose, wukulajila vyono anye mwasumilwa lukulu! Alu wulenyi, si yali yiwe yili ciba kuli’nye hono mutendelwe yono si yili ling’ani? Kanyhi si yali yiwe viswanu muno kuli’nye, hono wamubocenyi i zisawo zenyu. 8 Alu kanyhi yo nyenye mono mukuwatendela vibi wandugu zenyu nyenye wose, kanyhi no kwihiziza nyenye wose munhu na munhu muyagwe! 9 Hamba si mumanyile lo, vyono i wanhu wabi, si wosuma kuwuhala u wutemi wo Mulungu? Ale, mulece kwikonga! Iwanhu wono wekalilaga mu mikalile yo wusenyha, na wono wahembaga vihwani, na wono wakusulumila i walume wayawo no kugona nawo, hamba wono wakwitendya, 10 hambe wahizi, hambe i wabuguci, hamba i wagalo’jimbi, na wono wendile kuwaheha i wayawo, ne walambilambi wose, wawo wose si wosuma kwinjila mu wutemi wo Mulungu. 11 Nanye wanji muli nyenye vyo mwali, ninga aluno mwahovugwa mu wubi, mukanozwa muwe mwelile, no kusiwanulwa so Mulungu, mukalamulwa no Mulungu, mwi’tagwa lyo Muwaha Yesu Kilisito na ko Muhe wo Mulungu wetu. 12 Lunji munhu kosuma kutya, “Kuli’ne vyose viswanu.” Heya, ninga si vyono vyose vyowa vikwiliye, aa ng’o. Ninga nghuvumila vyono kuli’ne hasina cinhu cinji co mwiko, ninga hamba yiwe yili nhavivyo, ane si nendile kutemwa na cinhu co cose. 13 Kosuma kutya, “Indigwa yili so yinda, nayo yinda yili so ndigwa.” Heya, ninga u Mulungu, kolovihodanga vyose vyono vyejete. Ninga u muwili wo munhu si wawumbwa ho witumamilwe mu wusenyha, aa ng’o, langa wawumbwa ho wumwitumamile u Muwaha, nayo u Muwaha so muwili. 14 Ale u Mulungu mono yamuzukula u Muwaha muli wafu, kocizukula na sese nhavivyo kwe vilungo vyakwe. 15 Hamba si mumanyile lu, vyono i miwili yenyu vyo vilunzwa vyo muwili wa Kilisito? Hamba mukwihwesa vyono nosuma kucisola i cilunzwa cimonga co muwili wa Kilisito, no kucinoza cilunze no muwili wo musenyha? Hamba hadodo bwete! 16 Hambi nha mumanyile vyono, mono vikwilunza no musenyha, yakuwa muwili monga nayo, nha vyono yandicigwe, “Nawo wawo wejete, wowa muwili monga.” 17 Ninga kuli mono vikwilunza no Muwaha yuyo vikuwa muhe monga nayo. 18 Holeka muwulecelaje lukulu u wusenyha. U wubi wunji wose wunozezwaga kunze yo muwili, ninga u musenyha, kawunozezaga u wubi wuwo mu muwili wakwe mweneco. 19 Wulenyi, si mumanyile vyono i miwili yenyu yo Nyumba yo Muhe Mono Yelile mono yali mugati mwenyu, mono mwamubocela kulawa kuli Mulungu? Holeka alu nanye, si muli wenyu mo weneco. 20 Mwagulwa ko wuguzi wukamu. Holeka ku soko yiyo, muyitumamilaje i miwili yenyu ko lukumyo lo Mulungu.
71 Ale, alu kuli azilya zono mwandika, Heya yili viswanu hono munhu yekale si yatolile, 2 ninga alu ku soko ye zimbali zo wusenyha, holeka yinojeye u mulume wo wose, yaweze no mugolece wakwe mweneco, no mucekulu wo wose yaweze no mulume wakwe mweneco. 3 Nayo u mulume yafisilize yono yimunojeye kuli mugolece wakwe, u mugolece nayo nhavivyo, yafisilize yono yimunojeye kuli mulume wakwe. 4 U mugolece si kowusuma u muwili wakwe yali wene du, langa u mulume wakwe yo kowusuma, nhavivyo nayo u mulume, si kowusuma u muwili wakwe yali wene, langa mugolece wakwe yo kowusuma. 5 Mulece kwiyima kuli yono munojeye, langa hono muwe mulagane kunoza nhavivyo kwa cidaha du, ho mwiwuyile kanyhi lwa kamonga, ho Setani yalece kumuletelenyi majelo ku soko yo wusocele wenyu. 6 Zono nghusaka kumulonjelenyi alu, zikuwa nha suguzi du, hamba si nghutemya yilajilizo yaye. 7 Ane nali nyende wanhu wose wawe nha vyono ninha nene, ninga alu munhu wo wose yena cipegwa cono cisimajiye no muyagwe kulawa kuli Mulungu, yunji yena cipegwa aci, na yunji acilya. 8 Alu, awalya wono wakali si natola, sunga na awalya wono wafwiliywe, ane nghuwalonjela vyono yali yiwe viswanu muno muno kuli wene, hono wali wasume kujendelela kwikala nha vyono ane ninha. 9 Ninga hamba nha vivyo, u munhu hono yawone si yakusuma kwiyimila, hodu yatole, hambi nha yili ciba muno kutola, si nho kwaka no wusulumizi. 10 Langa kuli awalya wono wetolile, nina yilajilizo kuli wene, kanyhi hamba si yilajilizo lyangu nene, langa lyo Muwaha. U mugolece yalece kwileka no mulume wakwe, 11 na hono vilece nayo, hodu yekalaje yalece kutolwa kanyhi, hamba hono si nha vivyo, ciba vilamule no mulume wakwe. No mulume nayo yalecele lukulu kumupela talaka u mugolece wakwe. 12 Kuli awalya i wanji, (nene no mweneco hamba si Muwaha) nghutya nhavi, u mulume Mukilisito, hono yawe yena mugolece mono siyanehuwila, ninga yuyo mugolece yawe kuvumila kujendelela du kwikalana nayo, ale hodu yalece kumupela talaka. 13 Na hono u mugolece wa cikilisito, nayo yawe yena u mulume mono si yehuwiye, no mulume yuyo yakuvumila kujendelela kwikalana nayo, hodu, yalece kumupela talaka u mulume wakwe. 14 Ku soko u mulume yuyo mono si yehuwiye, kosuma kubocelwa kuli Mulungu ku soko yo wilunze no mugolece, no mugolece yuyo nayo mono si yehuwiye kabocelwaga no Mulungu ku soko yo wilunze no mulume wakwe. Yali yiwe si nhavivyo, i wana wawo wali wawe si wo Mulungu, ninga aluno nawo wakuwa wana wo Mulungu. 15 Ninga hamba nhavivyo, ayulya mono si yehuwiye, hono yasace kumuleka ayulya u Mukilisito, hodu yadahile kumuleka du. Alu baho langa, yuyo u Mukilisito we cilume hamba yuyo we cicekulu yakuwa si muwopwe kanyhi. Hambi u Mulungu nha yamucemenyi anye, ho mwikale mu mikalile yo mulamu. 16 Alu nagwe go we ciyaya we Cikilisito, kosuma nhawule kumanya nha vyono si kosuma kumuponya u mulume wako? Hamba agwe nagwe go mulume Mukilisito, kosuma nhawule kumanya nha vyono si kosuma kumuponya u mugolece wako? 17 Munhu wo wose yimunojeye yekale mu mikalile nha vyono vinha vipegwa vyono u Muwaha yamugawila, na kanyhi nha vyono yacemwa no Mulungu. Na lili lye’lajilizo lyangu kuli makanisa gose. 18 Na hone munhu yacemwa lono yali yakondya kwalama ale, yalece kwinoza nha kotya munhu mono si yalame, na hono lono yacemelwa yali yakali si nalama, hodu yalece kwalama. 19 Hambi kwalama hamba wula kwalama nha si cinji yaye, cinhu ciwaha, kwibata i malajilizo go Mulungu du. 20 Holeka munhu wo wose, yekalaje nha vyono yali yenha mu cipango cono yacemelwa. 21 Wule, agwe wali wuli muwanda lono wacemelwa? Sawa! Wulece kwihwelela, ninga hono wutuje cilejeho co kuwopolwa, ale wucitumamilaje cilejeho cico. 22 Ku soko vyono yuyo mono yacemwa no Muwaha akuno ho muwanda, ayo yuyo kawezaga munhu mwelecele, wo Muwaha. Sunga yuyo nayo nha vivyo, mono yacemwa akuno ho mwelecele ayo kawezaga mwitumami wa Kilisito. 23 Anye wose mwagulwa ko wuguzi, holeka mulecele lukulu kuwa muli wawanda we wanhu kanyhi. 24 Nye nyo wandugu zangu, ale wose muli nyenye, munhu na lwakwe yekalaje no Mulungu nha vyono yali yenha mwi’pango lono yacemelwa. 25 Ale, kuli ze wahinza na kuli wono si wakusaka kutola hamba kutolwa, ane sina lilajilizo lyono likulawa kuli Muwaha, ninga nghulavya lihala lyangu du, ane mono so lusungu lo Muwaha, nghwiliye kuwa mwihuwilwa. 26 Ale, ku soko yo wugaye wono wuli baho lulu, ane nali kuwona vyono, yowa viswanu hono munhu yekale nha vyono ninha nene. 27 Alu agwe hono wutolile, wulece kusaka kwileka no mugolece wako kanyhi. Nagwe hono wuwe si wutolile, ale hodu wulece kusaka kutola kanyhi. 28 Ninga na hono wutole, si kowa wetuma wubi yaye, no muhinza nayo nhavivyo hono yatolwe, si kowa yetuma wubi yaye. Wawo langa wono wetolile, wotuga magaziko ga mono yinze yiyi, ninga ane ku lwangu, si nali nyende zizo zimwaganenyi anye. 29 Nye wandugu zangu, ane nghusaka kutya nhavi, i cipango cono cisigaye cidodo du. Holeka awalya wono watolile, wekalaje nha kotya wono si watolile, 30 nawo wono wakulila, waweze nha kotya wono wasina wukalale, nawo wono wakusangalala, wawe nha kotya wono si wasangalaye, nawo wono wakugula, wawe nha wono wasina cinji, 31 nawo wono wakipiganziza za mono’nze yiyi, ale wawe nha wono si wakwipiganziza muno zizo. Hambi nha vyono cimanyile, yinze yiyino nha yikupuluta. 32 Ninga ane nali nyende anye mulece kuwa na mahwele. U munhu mono yasina mugolece, yuyo kepiganzaga ne milimo yo Muwaha, mu nghango vyono kosuma kumwendeza u Muwaha. 33 Ninga u munhu mono yatolile, yuyo kepiganzaga ne zinghani za mononze, mu nghango nha vyono kosuma kumwendeza u mugolece wakwe, 34 nayo yakuwa yegawile hanhu hejete. Nayo u mucekulu mono siyatoligwe hamba muhinza, keyipiganzaga ne zinghani zo Muwaha du, ho yasume kwiyilavya nhumbula yakwe no muwili wakwe kuli Muwaha. Ninga u mucekulu mutolwa mwene yakuwa kwipiganza ku so za mononze yiyi munghango nha vyono kosuma kumwendeza u mulume wakwe. 35 Nane nghumulonjelenyi zizi ku so cambuzi cenyu mo weneco, na si vyono lunji ane nghumuwicilenyi vimizi, aa ng’o. Ane nghuhila ho muwe no wityatye wono wukwiliye, kanyhi ho musume kumwitumamila u Muwaha ko mutima wumonga no wuhile wumonga. 36 Na lono munhu yawone nha vyono si kosuma kumutendela viswanu u mucumba wakwe, hono yalece kumutola, na hono u wusulumizi wakwe wakumukwega, ciba yanoze nha vyono yakusaka, wetole du si vyono kowa yetuma wubi yaye. 37 Ninga hono yuyo we cilume yawe yalamula mu nhumbula yakwe yalece kutola, na hono yawe yasumile kwiyimila masulumizi gakwe, kanyhi hono yawe yamanya vyono kokwituma, hodu, yakunoza viswanu muno muno, hono yalece kumutola muhinza yuyo. 38 Ku lubavu lunji, yuyo mono yakulamula watozwe na yuyo u muhinza, ale, yakunoza viswanu, nayo mono yakulamula, yalece kumutola, yuyo yakunoza viswanu muno muno. 39 U mugolece yakuwa muwopwe no mulume wakwe i vilo vyose lono u mulume wakwe yakali mumi. Ninga u mulume lono yafwe, ale u mugolece yuyo yawopolwa, na hono yende mweneco, kosuma kutolwa no munhu wo wose, soko du yiwe mu nzila ye Cikilisito. 40 Ninga nane vyono nghuwona ti, yali yiwe yili ciba muno muno hono yali yasume kwikala nha vivyo du nha vyono yenha. Ane vyo nghuwona, nane nghwihwesa nha vyono nina u Muhe wo Mulungu nhavivilya.
81 Aluno kuli i zindigwa zono zikumbiciywe vihwani, cimanyile nha vyono ase wose cina uwutanje mu mahala, ninga kanyhi u wutanje wuwo, wuwapelaga wanhu wawo no widunhumuzi, ninga u wendo, wuzengaga. 2 Ale, holeka mono yakwihwesa nha yamanyile cinji, i mbeka, yuyo si yamanyile cinji co cose nha vyono yimunojeye kumanya. 3 Ninga u munhu mono yamwendile u Mulungu, yuyo langa yo yamanyice kuli mwene. 4 Holeka kuli i zindigwa zono zikumbiciywe vihwani, ase cimanyile, vyono vihwani si cinji mono yinze, ase cimanyile vyono u Mulungu yo yumonga du. 5 Hamba viwe ho vili vinhu vyono vicemwaga milungu, mu muno mono’nze, hamba ku wulanga, na hamba hawe hoyili milungu mu muno, ne wawaha wenji, 6 hamba nhavivyo, kuli’se koyuli Mulungu yumonga du, Baba, u Muwumbi we vinhu vyose, mono sunga na sese nase, cili baha ku soko yakwe. Na kanyhi, koyuli u Muwaha yumonga du, yo Yesu Kilisito, mono nayo mu nzila yakwe, vinhu vyose vikawumbwa, na mu nzila yakwe na sese nase mo cikuwumipila. 7 Ninga hamba nhavivyo, si wose wono wena u wumanye wuwuno. Hambi nha howali wanhu wanji wono wavizowela i vihwani, wanhu wono sunga nalu, lono wakulya zindigwa, wakuziwona kotya nha ndigwa zono zikumbiciywe vihwani. Na vyono viselinji vyawo visoceye, wakutipizwa mu viselinji vyawo. 8 Ninga ndigwa siyosuma kucitegula behi no Mulungu. Na hamba hono cilece kuyilya, si cocepucilwa na cinji, na hamba hono cilye, si cokonjelezezwa na cinji. 9 Ninga mwilanjililaje, u welecele wenyu wuwu, wulece kuwanoza wono wena u wihuwilo wono wusoceye, wagwile mu wubi. 10 Hambi u munhu mono i ciselinji cakwe cisoceye, hono yakuwone agwe mono wina wizuce wukulya zindigwa zizo mugati ye cikumbicilo ce vihwani, wule, si kowa wamupela vilungo vyo kulya zindigwa zono zikumbiciywe vihwani? 11 Na hobaho yuyo u nduguyo u musocele, mono Kilisito yafwa ku soko yakwe, kokwajilila ku soko yo wumanye wako. 12 Na hono muwasutizye wandugu zenyu nhavivyo, no kuvitajila makomele viselinji vyawo, vyono visoceye, mowa mwamusutizya Kilisito. 13 Holeka hono ndigwa yiwe yikuwa kumuletela ndugu yangu wugwe, hodu sinolila lukulu nyama, ho ndece kumugwisiza ndugu yangu mu wubi.
91 Alu ane si nili mwelecele? Hamba lunji si nili mutumwa? Hamba lunji si namuwona Yesu u Muwaha wetu? Alu anye nanye ma, si yo nyenye mono muli mana go mulimo wangu ku soko yo Muwaha? 2 Hamba niwe si nili mutumwa kuli wanhu wanji, ninga ane nili mutumwa kuli’nye. Anye nyenye, wo wuhomelezi wo wutumwa wangu, ku soko yo wilunze wenyu no Muwaha. 3 Ninga i nghani yangu kuli awalya wono wakumbeza nha yoyi, 4 Wulenyi, alu ase cisina i ling’ani yo kupegwa ndigwa ne malenga ku soko yo mulimo wetu wono cikwituma? 5 Hamba ase cisina ling’ani yo kujendana mu muhinzo, hamonga no munhu wo wose we cicekulu, nha vyono wanozaga i watumwa wanji ne wanduguze wo Muwaha sunga na Petelo? 6 Hamba yo nene du hamonga na Balanaba, mono yicinojeye camule citume milimo, ho cisume kwiyitujila visakwa vyetu lo? 7 Hamba alo musilikaleci mono kelipilaga mweneco so witume wakwe? Hamba nani mwene mono kalimaga u mugunda wakwe we mizabibu, kanyhi ho yalece kulya i mikalo yayo? Hamba yo nani mono kadimaga mitugo, kanyhi ho yalece kung’wa i mele gazo? 8 Wulenyi, anye mukwihwesa ane nghuzilonjela zizi mu nzila ye cimunhumunhu du? Hamba wulenyi, no Wulajilize nawo, si wukulonga nhavivyo? 9 Hambi mu Wulajilize wa Musa nha yikutya nhavi, “Wulece kuyiwopa ng’ombe ku mulomo wayo, mwipango lono yikukutaza kutwanga wuhemba mu cuga.” Alu baho wo wutya u Mulungu yakulonga ’mbi i zing’ombe? 10 Hamba yalongaga ku soko yetu, lono yalonjela nhavivyo? Na mbeka azi zandikwa ku soko yetu sese, ku soko vyono ayulya mono yakulima, na ayulya mono yakududula, wose vyono wejete, nha wanojeye ling’ani yo kuwa no witumbilo, vyono wotuga. 11 Alu hono ase cahadika mbeyu ye cimuhe muli nyenye, hambi yowa nghani ya wizine, hono cidudule muli nyenye cambuzi ca ze ciyinze-yinze? 12 Alu hono wawe wanji wena ling’ani yo kuzilanjilila zizo ku wulawa muli nyenye, wulenyi, ase ma, cisina ling’ani kuciza wene wawo? Ninga hamba nhavivyo, ase si cayitumamila ling’ani yiyo. Langa ase cakangalila du muli vyose, ho cilece kuluwicila cikobazo co cose cilya, u Luganuzi Luswanu lwa Kilisito. 13 Alo si mumanyile vyono, wono wetumamaga mu Nyumba yo Mulungu, watugaga ndigwa yawo mu wulawa mu Nyumba yo Mulungu, na vyono kanyhi, nawo wono walavizyaga vilavywa vyawo mu cikumbicilo watugaga nawo lifungu lye vilavywa vivyo? 14 Nayo u Muwaha yalajiliza nhavivyo du, vyono nawo i waganula u Luganuzi Luswanu, yiwanojeye watuje indigwa yawo ku wulawa mu Luganuzi Luswanu. 15 Ninga alu ane si netumamila hamba monga ya muli zizo. Hamba si nghwandika ho niyituje ling’ani hamba monga ya muli zizo, ninga kuli’ne, yali yiwe yili ciba hono nali nifwe, si nho kumunoza munhu wo wose yawone nha vyono nghwilumba bwete. 16 Na hono yiwe ane nghuluganula u Luganuzi Luswanu, ayo yo si nghani yo kwilumbila, langa wo mulimo wangu du, wono napegwa. Holeka, woyi he kuli ne, hono ndece kuluganula Luganuzi Luswanu! 17 Na hono nali niwe neyihagulila nene no mweneco u mulimo wuwu, haco nali niwe nanjiliye ho ndipwe musahala, ninga alu vyono nghuwituma u mulimo wuwu nha munhu mono nojeye niwitume, alu baho wo wutya, wo mulimo wangu du wono napegwa niwitume. 18 Alu u musahala wangu ma, co cici? U musahala wangu’ne, co cicino cilejeho cono napegwa co kuluganula bwete u Luganuzi Luswanu, hamba kudaya ling’ani yo yose yono yinojeye so kuluganula u Luganuzi Luswanu. 19 Holeka hamba ane niwe si nili muwanda wa munhu wo wose, ninga nenoza ho niwe muwanda wa wanhu wose, ho sume kumutujila Kilisito wanhu wenji nha vyono yosumika. 20 Ku Wayahudi, nghawa nha Muyahudi ho niwatuje i Wayahudi, hamba yiwe ane no mweneco si nili hasi yo Wulajilize, ninga nghawa nha munhu mono yali hasi yo Wulajilize kuli wene, ho niwatuje wene wono wali hasi yo Wulajilize. 21 Na kuli awalya nawo wono wali kunze yo Wulajilize, nako nane nghuwa nhe weneco, kunze yo Wulajilize, ho sume kuwatuga wawo nawo wono wali kunze yo Wulajilize. Ninga si vyono ane no mweneco si niwutyatyaga u Wulajilize wo Mulungu, hambi nha mbopigwe ne lilajilizo lya Kilisito. 22 Kuli awalya wono wasoceye, ane nane nghawa nha mono yasoceye, ho niwatuje wawo wene wono wasoceye. Nghuwega wanhu wose vyono wenha, ho sume kuwaponezya mu nzila yoyose wanji wa muli wene. 23 Nane nghuzinoza zizi zose ku soko yo Luganuzi Luswanu, ho sume kuhanga u wulugutwe wayo. 24 Alu si mumanyile vyono mu ciwanza ce midawalo, hamba wawe wawalya wono wakwisumaniza u lumangho, wose wakumangha, ninga hakuwezaga ho yuli yumonga du mono yakupegwa zawadi? 25 I wedawazi wose, wewikanizizaga mu nzila yo wizoweleze, hamonga ne cogopo cose, ninga hamba nhavivyo, wene wanozaga nhavivyo, ho watuje u mukumbo wono wuhodanjikaga! Ninga ase cikunoza nhavivyo, ho cituje u mukumbo wono wikalaga cibitilila. 26 Ale, nane nhavivyo vyo manghaga, akuno nina no wuhile wo wusume, holeka nane nihwanile nho mutowa zingumi, mono si katowaga zingumi mu mbeho caka du. 27 Nane nghuwuzowelezeza u muwili wangu mu nzila ye magayo, no kuwunoza ho wuwe wuceye, nene no mweneco ho nize ndece kulemwa, lono kumbe nakondya kuwaganulila wanji.
101 Nye mo wandugu zangu, ane nghusaka anye mumanye vyono walezi wose wali wali hasi ye livunde, na vyono kanyhi wose walowoka i lilenga lililya, wapolile. 2 Na wose wakabaputizizwa mu wumonga na Musa, mwi’vunde lililya ne lilenga lililya. 3 Na wose kanyhi, wakayilya ndigwa yiyilya ye cimuhe. 4 Na kanyhi wakang’wa ne cing’wegwa cicilya ce cimuhe, hambi nha wang’wa mu wulawa mwi’bwe lililya lye cimuhe lyono lyawatyatyaga, ne libwe lyeneco lilyo, lyali yo Kilisito mweneco. 5 Ninga hamba nhavivyo, wenji wa muli wene si wamwendeza u Mulungu, ne mivimba yawo yikeyagazwa caka mu nyika. 6 Alu i zinghani zizo zose, zali nha cihwanicizo du kuli’se, zikucisugula ase ho cilece kuwusulumila u wubi, nha vyono wakawusulumila wene. 7 Kanyhi mulece kuwa wahemba vihwani, nha vyono wali wenha wayawo wanji, nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakutya, “I wanhu wakekala ho walye no kung’wa, wakenuka wedawale.” 8 Hamba cilece kwiyinjiza mu wusenyha, nha vyono wayawo wanji wakasenyha, nawo wakagwa wanhu makumi mejete elufu mwizuwa limonga. 9 Kanyhi, cilece kumujela u Muwaha, nha vyono wanji wakamujela, nawo wakawulagwa ne zinzoka. 10 Hamba mulece kumung’ung’ulicila nha vyono wanji wamung’ung’ulicila, nawo wakawulagwa wose no Muwulaji! 11 Ale, zinghani zizo zono zawejelela wene, zaweza yifundo kuli wanji, nazo zandikwa ho zicisugule sese, mono cili behi ne vilo vya ku ndumo. 12 Holeka mono yakwiwona yemile yakamile, yalanjilile yalece kugwa. 13 I majelo gono gakondya kumuzizenyi, go majelo ge nhondo zose du kuli munhu. Ninga umwene Mulungu, yo mwihuwilwa, nayo si kosuma kumulecenyi ho mujelwe kuciza vyono mosuma, ninga hamonga ne majelo gago, u mwene komupelenyi ne vilungo vyo kugakangalilila, sunga ne nzila yono yomukozenyi mu majelo gago mupolile. 14 Holeka ku soko yiyo mo wendece wangu, mwilegaje mu wuhemba vihwani. 15 Ane nghulongana nanye nhe wanhu we mahala, holeka mwihagulilaje nyo weneco muli zizo zono nghulonga. 16 Na lono cikumulumba u Mulungu mu nzila yiyilya ye cikombe co wumoteswe, wulenyi si cikuwa kuhanga i sakami ya Kilisito? Na lono cikuwubegula u mukate ma, si cikuwa kuhanga u muwili wa Kilisito? 17 Nha vyono mukate wuwo wo monga, ale, ase nase hamba ciwe nha cili wenji, ninga cikunoza muwili monga, vyono ase wose cikuhanga u mukate wuwo du wumonga. 18 Ale, ta, cisole i cihwanicizo ce Wayahudi weneco, kuli wene, wono walizaga vyono vikumbiciligwe mu cikumbicilo, wakondya kwilunza na cico icikumbicilo. 19 Alu nghusaka nonje cici? Wo wutya ndigwa yono yikumbiciywe vihwani yikuwa yili cinhu cinji ’mbi, kuciza ndigwa? Hamba vivyo vihwani wule, vikuwa vinhu vye mbeka kuciza vihwani? 20 Hamba hadodo! Nane yono nghulonga yoyi, i makumbiko gono wakumbikaga wono si wamumanyile u Mulungu, wakumbikaga masetani, hamba si Mulungu ng’o. Ninga si nendile anye muhangahanje ne masetani. 21 Si mosuma kung’wela i cikombe co Muwaha, hamonga ne cikombe ce masetani, hamba si mosuma kuhanga mu meza yo Muwaha hamonga ne meza ye masetani. 22 Hamba cikuhila kumunoza u Muwaha yawone wivu? Hongo mukwihwesa ase cili vilungo si nho mwene? 23 Kuli’ne ivinhu vyose visina mwiko, ninga hamba nhavivyo, si vyose vyono vikwiliye. Vinhu vyose visina mwiko ninga si vyose vyono vizengaga. 24 Ninga u munhu yalece kwilondolela cambuzi cakwe mweneco, langa i cambuzi co muyagwe. 25 Ale, mweze kulya cinhu co cose cono cikuguzwa mu sokoni, ninga mulece kuwuza wuza ku soko ye viselinji vyenyu nyo weneco, 26 hambi i Mandiko nha gakutya, “Yinze sunga na vyose vyono vili mumo, yo sawo yo Muwaha Mulungu.” 27 Holeka umunhu mono si yehuwiye, hono yamucemelenyi, nanye hono muvumile kubita, ale, mulye du vyose vyono komutenjelenyi, ninga mulece kuwuza wuza ku soko ye viselinji vyenyu. 28 Langa hono munhu yunji yamulonjelenyi yatye, “I zindigwa zizino zikumbicilwa vihwani.” Ale hodu mulece kulya ku soko ya yuyo mono yazize kumulonjelenyi, hamonga na ku soko ye ciselinji, holeka mulece kulya. 29 Nghutya vyono “Kusoko ye ciselinji, si ciselinji cenyu nyenye, aa ng’o, langa ciselinji ca yuyo mono yazize kumulonjelenyi.” Lunji mowuza mutye, “Kusoko ci welecele wangu wuwe wuli muli ciselinji ca munhu yunji? 30 Alu hono ane nghuyilya i ndigwa yiyo na akuno nghumulumba u Mulungu, alu ku soko ci wanji wasume kuhosa ku soko ye ndigwa yono ane nghondizye kumulumbila u Mulungu?” 31 Holeka muli yo yose yono mukwituma, hono yiwe kulya zindigwa, hamba kung’wa, ale mwitumaje zose ku soko yo lukumyo lo Mulungu. 32 Mulece kuwa cikobazo kuli Wayahudi, hamba kuli wono si Wayahudi, hamba mwi’kanisa lyo Mulungu. 33 Ale, wose muweze nha vyono ninha nene, ane nghujela kuwendeza wanhu wose mu zinzila zose, hamba kulondola cambuzi cangu no mweneco, langa nghulondola cambuzi ce wanhu wose, ho waponywe.
111 Ale munyigaje nene nha vyono ane nane nghumwiga Kilisito. 2 Nghumulumbenyi muno muno vyono mukunghumbucila, na vyono kanyhi muzibate muno na zizilya zono nghamulajilizenyi. 3 Ninga nhavivilya, nendile mumanye vyono Kilisito yo Muwaha kuli mulume wo wose, na kanyhi vyono u mulume nayo yo muwaha kuli mugolece wakwe nayo Mulungu yo Muwaha kuli Kilisito. 4 Holeka u mulume wo wose mono yakuhemba, hamba yakuganula nghani yo Mulungu akuno yagubicize no mutwe wakwe, ale yuyo yakumubedegala Kilisito. 5 No mucekulu nayo hono yawe yakuhemba hamba yakuganula inghani yo Mulungu akuno si yagubicize mutwe wakwe, nayo yakumubedegala mulume wakwe, nayo mucekulu mono yakunoza nhavivyo, wali sawa du no mucekulu mono yanyonyoye u mutwe wakwe. 6 Nayo u mucekulu mono si yagubice u mutwe wakwe, ale yali yiwe yili ciba hono yali yazinyonyole zimvili zakwe. Ninga co cevu kuli mucekulu hono yanyonyolwe zimvili zakwe, hamba kucetwa, holeka yili ciba hono yawugubicize u mutwe wakwe. 7 Si viswanu kuli mulume hono yagubicize u mutwe wakwe, vyono u mwene yo hwani yo Mulungu, kanyhi co cilole co lukumyo lo Mulungu, ninga u mucekulu, co cilole no lukumyo lo mulume. 8 U mulume yo si yalawa mo mucekulu, langa u mucekulu yo yalawa muli mulume. 9 Kanyhi u mulume yo siyawumbwa ku soko yo mucekulu, langa u mucekulu yo yawumbwa ku soko yo mulume. 10 Yo yikuleka u mucekulu kagubicizaga u mutwe wakwe, ho ciwe co citanjilo cono cikulajila vyono u mwene yali hasi yo wulajilize wo mulume wakwe, na kanyhi ku so Wamalayika. 11 Hamba nhavivyo hali Muwaha, u mucekulu, si cinji yaye lono hasina mulume, nayo u mulume si cinji yaye lono hasina mucekulu. 12 Nha vyono u mucekulu yalawa muli mulume, yo nhavivyo kanyhi u mulume nayo kalelwaga no mucekulu, navyo vyose vilawaga kuli Mulungu. 13 Ale mulamule nyo weneco, wulenyi yimunojeye u mucekulu yamulombe Mulungu akuno ho siyavwalile cinji mu mutwe wakwe? 14 Hambe miwumbile yeneco du yilajilaga calinze vyono u mulume hono yawe yena mvwili nhali co cevu kuli mwene, 15 ninga kuli we cicekulu hono yawe yena mvwili nhali, lo lukumyo kuli mwene, vyono yapegwa zimvwili zakwe ziwe nhali ho ziwe nha vivwalo kuli mwene. 16 Na hono munhu wo wose yasace kuleta wiwanganile mu nghani yiyi, ale yamanye vyono ase cisina moto wunji, hamba sunga ne makanisa go Mulungu du nago gasina moto wunji. 17 Na lono nghali nghumupelenyi i malajilizo gaga, si nosuma hamba hadodo kumulumbizenyi ku soko vyono u wihangulize wenyu anye nyo Wakilisito, wukuleta wambuce du, si nha cambuzi. 18 Mwamulizo wa zose, ane nghuhulika vyono, lono mwehanguliza hamonga, gakwijela matemanuko muli nyenye. Nane kunji nghwihuwila hadodo, 19 hambi nha vyo yinojeye mahweso gono gesimajiye gawe gali muli nyenye ho wasume kwijela wono wakamile. 20 I mbeka, heya mukwihanguliza hamonga, ninga mukwihanguliza si so wulye we ndigwa yo Muwaha! 21 Ku soko lono mukulya, munhu wo wose muli nyenye yakwenda kulya i ndigwa yakwe du mweneco, sunga wanji muli nyenye wakuwa wadabuce du, na akuno wanji wagalile! 22 Alu mwene, si mukusuma kulya no kung’wa mu zikaya zenyu? Hamba, ma, mukulibedegala i likanisa lyo Mulungu, no kuwapela cevu wawo wono wasina cinji? Alu mukusaka nimulonjelenyi nitye wule? Nimukumyenyi ku soko ye nghani yiyi? Aa ng’o hamba hadodo! 23 Hambi ane nha nabocela kuli Muwaha i malajilizo gagalya gono nghamulecelenyi, vyono mu cilo ci cilya cono u Muwaha yalavizywa, yasola u mukate, 24 yakamulumbo Mulungu, yakawubegula yakatya, “Awu wo muwili wangu wono weza kulavywa ku soko yenyu mweze kunoza nhavivi, so wukumbucila nene.” 25 Nhavivyo kanyhi wali weza kukondya kulya, yakacisola i cikombe yakatya, “Aci co cikombe ce cilagane cipya, cono cikukangazizwa mu sakami yangu. Mweze noza nhavivi ho hose lono mukung’wa, so wukumbucila nene.” 26 Hambi nha ho hose lono mukuwulya u mukate wuwu no kucing’wa i cikombe cici, nha mukwanza ze lifwa lyo Muwaha, sunga kono kolo kuziza. 27 Holeka u munhu wo wose mono yakuwulya mukate wuwo, hamba kung’wa i cikombe co Muwaha, na akuno si yanojeye, u munhu yuyo kowa no wuhoswe wuwaha muno, ku soko yo muwili ne sakami yo Muwaha. 28 Holeka munhu wo wose, yamule yeyihenje mweneco, ho yalye u mukate wuwo no kung’wa i cikombe cico, 29 hambi mono yakulya no kung’wa, akuno si yatanjile nhunizo yo muwili wo Muwaha, yuyo yakwiletela u wuling’anizwe wakwe mweneco. 30 Holeka mowali wenji muli nyenye wono wasoceye, kanyhi watamwa sunga na wanji wenji wafwiye. 31 Holeka hono cali camule kwiyihenga co weneco viswanu, si cali cituje wulipicizwe wo Mulungu wono winha wuwu. 32 Ninga lono cikuling’anizwa no kulipicizwa no Muwaha, ho baho cikwijizwa ho ciwe ne cogopo, ho cilece kuling’anizwa hamonga ne yinze. 33 Holeka wandugu zangu, lono mukwihanguliza so wulye ndigwa yo Muwaha, yinojeye mweze kwiyilindila nyenye wose. 34 Na hone ho yuli yunji mono yadabuce, ale, yalye ku kaya yakwe, ho wihangulize wenyu, wulece kumuletelenyi wuling’anizwe. Ninga kuli ze zinghani zinji, nomutonjenyi viswanu kolo neza kuwa kuko kwenyu.
121 Nye wandugu zangu, kuli ze vipegwa vyo Muhe, ane nyendile hono muzimanye viswanu zinghani zizino, 2 nanye mumanyile vyono lono mwali si munapituka, mwali mutemigwe no kwajilizwa ne vihwani vye bwete. 3 Ninga alu mumanye vyono u munhu wo wose mono yakutongwa no Muhe wo Mulungu si kosuma kutya, “Yesu mulijitwe!” Na kanyhi nha vivyo, u munhu wo wose si kosuma kutya, “Yesu yo Muwaha,” hono yalece kutongwa no Muhe Mono Yelile. 4 Ne vipegwa vyo Muhe vili henji, ninga u Muhe mono yakuvilavya yumonga du. 5 No witumami nawo wuli henji, ninga u Muwaha munya kwitumamilwa yo yumonga du. 6 Kanyhi ko wuli no witumami nawo wuli henji, ninga u Mulungu yo monga du, mono yakulavya ivilungo vyo witume muli wose. 7 No munhu wo wose kapegwaga u wuzelu wo Muhe so cambuzi ca wose. 8 U Muhe kamupelaga yunji i nghani ye mahala, na yunji i nghani yo wusome, nha vyono yendile u Muhe yuyo du. 9 Kanyhi u Muhe yuyo alu, kamupelaga yunji wihuwilo, na yunji kamupelaga cipegwa co kuponya, 10 kamupelaga yunji cipegwa co kunoza mapoto, na yunji cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu, na yunji cipegwa co wutanje we vipegwa vyono vikulawa mu Muhe na vyono si vyo Muhe, kamupelaga yunji cipegwa co kulonga milonjele ye cijenzi, na yunji kanyhi cipegwa co wulolose. 11 Zizo zose yo milimo yo Muhe yuyo du monga, mono kamupelaga munhu na cipegwa cakwe cono cisimajiye, nha vyono yendile mweneco. 12 Nha vyono winha u muwili monga, ninga wina wilunzwa vinji, ninga vikunoza muwili monga, ale nhavivyo vyo yinha kuli Kilisito. 13 Hambi ase hamba ciwe cili Wayahudi, hamba ciwe si cili Wayahudi, hamba ciwe cili wawanda, hamba ciwe si cili wawanda, wose cabaputizizwa mu Muhe monga du, mu muwili wuwo monga, kanyhi ase wose cikang’weswa yuyo Muhe monga. 14 U muwili si vyono wina cilunzwa cimonga du, langa wina vilunzwa vinji. 15 Hambi alu hono u mugulu wali wutye, “Vyono ane no mugulu, si nili muwoko, hodu ane si nili wo muwili,” wule, alu mbeka wali wuwe si cilunzwa co muwili? Hamba hadodo! 16 Na hono likutu nalyo lyali litye, “Vyono ane si nili liso, hodu ane si nili wo muwili yaye,” wule ku soko yo wulonje wuwo du, hodu likutu lyowa si cilunzwa co muwili? Aa ng’o! 17 Na hono lu u muwili wose wali wuwe liso, alu likutu lyali liwe hayi? Na hono u muwili wose wali wuwe likutu, alu u munhu yali yasume nhawule kuhemvya. 18 Ninga nha vyono yinha, u Mulungu yaviwika i vilunzwa vivyo mu muwili nha vyono yenda mweneco. 19 Na hono i vilunzwa vyose vyali viwe cilunzwa cimonga, alu u muwili ma ho wali wuwe hayi? 20 Hambi i mbeka nha yoyi, i vilunzwa vyo muwili vyo vinji, ninga muwili wo monga du. 21 Holeka liso si lyosuma kuwutya muwoko, “Agwe si nghukusaka,” hambo mutwe nawo si wosuma kugatya magulu, “Anye, si nghumusacenyi.” 22 Hamonga na zizo, yikwijela vyono vilunzwa vivilya vyo muwili vyono vijelaga nha visoceye, alu vivyo kumbe vyo vikusakwa muno muno. 23 Kanyhi ne vilunzwa vivilya vyono cikuvihwesa vyono vyo si vikusaka lilumbo, kumbe vyo cikuvikamisa ko wulanjilile wono wucizize muno, ne vilunzwa vyo muwili vyono vijelaga kotya nha si vikwendeza, alu vivyo vyo cikuvidima muno muno, 24 na hovili vilunzwa vinji vyono si vikusaka wulanjililwe. U Mulungu mweneco yawuwicila muwili wityatye wayo, no kucinoza cilunzwa cono cicepuciywe, ho ciwe ne lilumbo muno, 25 ho halece kuwa na matemanuko mu muwili, langa vilunzwa vyose ho visume kwiyitaza hamonga. 26 Na hono cilunzwa cimonga du, cituje wusungu, i vilunzwa vyose vikuwona wusungu hamonga du na hono cituje lilumbo, ne vilunzwa vinji vyose navyo vikusangalalana hamonga naco. 27 Holeka anye wose muli muwili wa Kilisito, nanye wose muli vilunzwa vyo muwili wuwo. 28 Nayo u Mulungu yawika mwi’kanisa, walongozi, watumwa, we kejete, wawizi, we kadatu, wejizi, hanyuma yayo, yakawa kuwawika walya wono wena vipegwa vyo kunoza mapoto, kuponya, kutaza, walongola, na wono wakulonga nonga njenzi. 29 Alu wose watumwa? Wose wawizi? Wose wejizi? Wose wena cipegwa co kunoza mapoto? 30 Hamba wose wena cipegwa co kuponya? Wose wena cipegwa co kulonga nonga njenzi? Hamba wose walolosa milonjele? 31 Holeka mweze kusaka kupegwa vipegwa viswanu muno. Alu nane nomulajilenyi i nzila swanu muno muno yono yicizize zinzila zizi zose.
131 Hamba nonje i milonjele ye wanhu hamba na ye Wamalayika, ninga hono niwe sina wendo, ane nowa nihwanile nhe lizozo du lye lidebe lyono lisina cinji, hamba lunji nha kotya cenjele. 2 Na kanyhi yisumice niwe ne cipegwa ciswanu co kuyiganula nghani yo Mulungu, no kuzimanya ze cinyele zose, sunga no kusuma kuzimanya zose, kanyhi ndahile kuwa no wihuwilo wono wukwilaniciye, sunga sume kugahamya matunda, ninga hamba nha vivyo hono niwe sina wendo, ane si nili cinji yaye. 3 Na hono ndavye i sawo yangu yose no kuwapela waciwa, na hamba niwulavye muwili wangu wunyanywe mu moto, ninga hono niwe sina wendo, azo zose si zonghwila cinji yaye. 4 Wendo wukangalilaga, wutazaga wenji, wendo wusina wivu, hamba si wikumyaga yaye, hamba siwuwezaga no wiwoni. 5 Wendo wukuwa wina cogopo, kanyhi si wukuwa kwilondolela weneco cambuzi, kanyhi wendo si wukolwaga ne’kuwo mbela, hamba si wukumbucilaga zimbi, hamba si wuwalaga wubi wono wapuluta yaye, 6 kanyhi wendo si wukuwa kusecelela wubi ng’o, langa wusecelelaga i mbeka. 7 Wendo wihuwilaga zose, witumbilaga zose, kanyhi wukangalilaga zose. 8 Wendo si wudumaga hamba hadodo. Na hone hovili i vipegwa vyo kuyiganula nghani yo Mulungu, avyo langa mwizuwa linji vilawuka, na hone vipegwa vyo wulonga zinonga zinjenzi, avyo vyoloduma, na hone kowuli wusomi, nawo nha vivyo du wolopuluta. 9 Hambi nha vyono yinha u wumanye wetu si wukwilaniciye, sunga ne cipegwa cetu co wuganula nghani yo Mulungu naco si cikwilaniciye. 10 Ninga cilaza kuwa caza cono cikwilaniciye, vyose vyono si vikwilaniciye vyolowuka. 11 Ane lono nali nghali nili mwana mudodo nalongaga cidodododo, natangaga cidodododo, nehwesaga cidodododo. Ninga aluno vyono neza nili munhu mututu, hodu nakondya kuzileka i zinghani zose ze cidodododo. 12 Cono cikuciwona alu cinha futa du mwi’lole, ninga baho hanyuma langa, ho colowona viswanu ciwonelela. Aluno manyile hadodo vivi du, ninga baho hanyuma langa, ho nolomanyila zose lukulu, nha vyono u Mulungu nayo yamanyile ane. 13 Holeka zikusigala zizino zidatu, nha cinji, u Wihuwilo, u Witumbilo no wendo, ninga kanyhi yono yicizize muli zizino zose, wo wendo.
141 Ale muhidimbale kuwa no wendo. Muhidimbale kanyhi nhavivilya, ho muvituje vipegwa vinji vye cimuhe, ko muno cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu. 2 Nayo mono yakulonga mu milonjele mijenzi, yuyo si yakulonga ne wanhu, langa yakulonga no Mulungu, hambi nha hasina mono yakumuhulika. Mwene, kalongaga mu vilungo vyo Muhe, zinghani zono zihundicigwe. 3 Ninga ayulya mono yena cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu, ayo langa kalongaga ne wanhu, ku soko yo kuwazenga, no kuwatuza mitima yawo, kanyhi no kuwasikamya. 4 Mono yakulonga mu nonga njenzi, ayo yakwiyizenga mweneco du. Ninga mono yena cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu, yuyo yakulizenga likanisa. 5 Heya, ane nali nyende anye wose mulonje mu milonjele mijenzi, ninga hamba nhavivyo, nali nyende ko muno muweze ne cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu, hambi u munhu mono yena cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu, yuyo nha yo muswanu muno, kuciza ayulya mono yakulonga mu milonjele mijenzi, mba langa, sunga hawe ho yuli yunji mono kosuma kuzilolosa zizo zono yakuzilonga, i likanisa nalyo ho lizengwe. 6 Alu mwene anye wandugu zangu, hono nimuzizenyi no kulongana nanye mu milonjele mijenzi, alu ho mowa na cambuzici? Si yomupelenyi cambuzi co cose, langa mba, hono nimulolosezenyi zo wugubule wo Mulungu, hamba zo wizuce wunji wo wose, hamba za muli nghani yo Mulungu, hamba za muli mejizo go wutunga. 7 Nha vyo yinha nhavivyo na kuli i vinhu vyono visina wumi, vyono navyo vilavyaga mazi gavyo, nha vyono kotya, filimbi, hamba cinanda. Alu munhu kosuma nhawule kulumanya u lwimbo lono lukwimbwa, hono i vinhu vivyo, si vikusuma kulavya mazi gavyo mu milizo yayo lono vikutowa? 8 Hamba ne ndulele yono yilalikaga wanhu ho wabite ku wulugu, hono yilile ko mulilo wono si wukutanjika, alu nani ’mbi, mono kosuma kwiwikaniza ho yabite? 9 Holeka vyo yinha sunga na kuli nyenye, vyono hono u lulimi lwenyu si lukusuma kulonga cinhu cono cikutanjika, alu nani ’mbi mono kosuma kuzimanya zono mukulonga? Zinghani zenyu zokwajilila caka du. 10 Mono yinze, moyili milonjele minji muno muno, ninga hamba nhavivyo, hasina hamba nonga monga yono yisina nhunizo. 11 Alu ninga, ane hono niwe si nghuyimanya nhunizo ye nonga yono yunji yakuyilonga, kuli munhu yuyo, ane naweza mujenzi kuli mwene, sunga no mwene nayo nhavivyo yaweza mujenzi kulu bavu lwangu. 12 Holeka vyo yinha sunga na kuli’nye, holeka vyono mwina wuhile wo kuvituga vipegwa vyo Muhe, holeka muhidimbale ko muno, ho muvituje avilya vyono vyosuma kulizenga likanisa. 13 Holeka mono yakulonga mu milonjele mijenzi, yimunojeye yalombe, ho yasume kuyilolosa. 14 Ku soko hono niwe kulombela mu milonjele mijenzi, i nhumbula yangu du yo yikulomba, ninga i mahala gangu gakuwa gali bwete. 15 Alu ho noze nhawule lu? Ale, nolombela mu muhe wangu kanyhi nolombela na mu mahala gangu, nokwimbila mu muhe wangu, na kanyhi nokwimbila sunga na mu mahala gangu nha vivyo. 16 Na hono wumukumizye u Mulungu mu muhe wako du, alu u munhu mono si yayimanyile nonga yiyo baho mu wihangulize wenyu, ho kosuma nhawule kuvumiza u wulombe wako wo wulumbe, no kutya, “Heya” hono si yakucimanya cono wukulonga? 17 Na lunji u wulombe wako wo wulumbe, wudahile kuwa mbeka wuswanu, ninga yuyo yunji hamba si yomutaza cinji yaye. 18 Ane nghumulumba u Mulungu vyono nghusuma kulonga mu milonjele mijenzi kuciza nyenye wose. 19 Ninga mu wihangulize we Wakilisito, ane nyendile kulonga nawo mu nghani yihano zono zikutanjika ho niwejize na wanji, si nho kulonga makani elufu mu milonjele mijenzi. 20 Nye wandugu zangu, mulece kuwa nhe wana wadodo mu mahala genyu. Kuli zo wavu, muweze nhe wana wagalika, ninga mu wihwese wenyu, yinojeye muwe nhe wanhu wono wakangaye. 21 Hambi nha yandicigwe mu Wulajilize vyono, “U Muwaha yakutya nhavi, ‘Mu nzila ya mono yakulonga mu milonjele mijenzi na kwe milomo ye wajenzi, ane nolongana ne wanhu wawa, hamba nhavivyo, siwohuliciza yaye.’ ” 22 Ale, holeka, i cipegwa co kulonga mu milonjele mijenzi, co citanjilo du, ninga si kuli wanhu wono wena u wihuwilo, langa so kuli awalya wono wakali nehuwila, ninga cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu, cili so wanhu wono wakondya kwihuwila hamba si so kuli awalya wono wakali nehuwila. 23 Holeka i likanisa lyose kolo lyeza kuwa lyehanguliza hamonga, hanyuma ho wose wamule kulonga mu milonjele mijenzi, na kanyhi hono yenjile u munhu mono si yayimanyile nonga yiyo, hamba mono yakali si nehuwila, wulenyi, si womulonjenyi watye vyono anye mwina lukwale lu? 24 Ninga hono wose wawe wakuyiganula nghani yo Mulungu, na hono yenjile u munhu mono si yayimanyile nonga yiyo, hamba mono yakali si nehuwila zose zono kozihulika, zomulajila u wubi wakwe mweneco, na zose zono kozihulika baho, mbeka zomuling’aniza. 25 Na ze cinyele zono zili mu nhumbula yakwe zogubulwa, nayo kufugama no kumuhemba u Mulungu, akuno yakutya, “Mbeka, u Mulungu yali hamonga nanye.” 26 Nye wandugu zangu, alu cilonje ciwe kutya nhawule? Ninga kolo mwehanguliza hamonga, yunji yembe lwimbo, na yunji yejize, na yunji yaweze no wugubulilwe wono wukulawa kuli Mulungu, yunji nayo yetumamilaje cipegwa co kulonga mu milonjele mijenzi na yunji yalolose zono zikulongwa. Na zose zitumwe ku soko yo kulizenga likanisa. 27 Hono wawe wali baho wanhu wono wena cipegwa co kulonga milonjele mijenzi, ale, wadahile kulonga, wejete hamba wadatu, ninga walece kuciziliza liwalo lilyo, hamba nhavivyo, yiwanojeye wawe kulonga wakwiwalila monga monga, na kanyhi heze hoyuli munhu mono kosuma kuzilolosa zono zikulongwa. 28 Ninga hono hawe hasina u munhu mono kosuma kuzilolosa, hodu du, na yuyo mono yo yali yalonje mu milonjele i mijenzi, hodu yanojeye yanyamale yalece kulonga cinji kanyhi mu wihangulize wenyu, langa yalonje ne nhumbula yakwe yali wene, hamonga no Mulungu. 29 Kuli za walya wono wakuyiganula nghani yo Mulungu, nawo wadahile kulonga wejete hamba wadatu du, na wayawo wanji, wawe kuzipima zinghani zawo. 30 Ninga yunji lono yakali yali mu wulonje, hanyuma ho yejele yunji muli wono wakuhuliciza, nayo yawe yatuga u wugubulilwe kulawa kuli Mulugu, hodu ayulya mono yakulonga yanyamale. 31 Hambi wose nha mudahile kuyiganula nghani yo Mulungu akuno mukwiwalila, ho wose musume kwiyijiza no kusikamywa. 32 I cipegwa co kuyiganula nghani yo Mulungu, cinojeye ciwe citemigwe na munhu yuyo mono yapejigwe kanyhi munya cipegwa cico. 33 Hambi u Mulungu wetu, nha si Mulungu we mazozo, langa yo Mulungu wo mulamu. 34 Nha vyono winho moto wa mu makanisa gose ge wanhu wo Mulungu, yiwanojeye wacekulu, weze kwikala wanyamaye lono wali mu wihangulize we Wakilisito. Si wakukombolwa kulonga yaye, langa weze wena cihuliko nha vyono wukutya Wulajilize. 35 Hono wawe wena zinji zo kuwuza, ale, wawawuzaje i walume zawo ku zikaya zawo, hambi nha nghani ya cevu kuli mucekulu kulonga mu wihangulize we wakilisito. 36 Alu mukwihwesa lo, inghani yo Mulungu yalawa kwenyu nyenye, hamba lunji yikamuzizenyi nyenye muli wene du? 37 Hono hawe hoyuli u munhu wo wose mono yakwiwona vyono mwene yo mutumwa wo Mulungu, hamba lunji yena cipegwa co Muhe, ale yamanye vyono, zizino zono ane nghumwandicilenyi anye, lye ’lajilizo lyo Muwaha. 38 Ninga hono yunji si yakuzimanya zizo, hodu, nanye mulece kumutyatilila u munhu yuyo. 39 Holeka anye wandugu zangu, yinojeye kuli’nye muwe no wuhile wo kuyiganula nghani yo Mulungu, ninga hamba nhavivyo, mulece kumulemeza yunji ku wulonje milonjele mijenzi. 40 Ninga du soko zose zitumilwe mu cogopo na mu wulunji.
151 Alu wandugu zangu ane nyendile nimukumbucizenyi du, za kuli u Luganuzi Luswanu lono namuganulilenyi, nanye mukalubocela, kanyhi mwimile mukamile muli lulo. 2 Na vyono na mu nzila ya lulo Luganuzi Luswanu, mo mukuponyezwa, hono muzibate zinghani zono namuganulilenyi, na kanyhi hono yiwe si mwehuwila bwete. 3 Nane nghamupelenyi anye zinghani zi mbaha muno muno, zono nazibocela nene no mweneco, nha vyono, Kilisito yafwa so wubi wetu, nha vyono gakutya i Mandiko Gono Gelile, 4 na vyono yakazikwa, na kanyhi na vyono yakazuka mwizuwa lye kadatu, nha vyono yandikwa, 5 na vyono kanyhi yejela kuli Kefa, na hanyuma yayo yakejela kuli awalya we likumi na wejete. 6 Na hanyuma yakejela lwa kamonga kuli awalya we zindugu wono wali wacizize liwalo lya wanhu magana mahano, ne wanji wenji wa muli wawo, wakali womi, ninga wanji wayawo wakondya kufwa. 7 Na hanyuma yayo yakejela kuli Yakobo, na hanyuma yakejela kuli watumwa wose. 8 Ne ndumilizo ya wose, ho yakejela sunga na kuli’ne, ane mono ninha u munhu mono yalelwa lono cipango co kulelelwa cali cikali. 9 Hambi ane nha nili mudodo muno muno muli watumwa wose, mono singhwiliye hamba kucemwa mutumwa, ku soko vyono naligaza muno i likanisa lyo Mulungu. 10 Ninga ku so lihewa lyakwe Mulungu, naweza nha vyono ninha lulu, ne lihewa lyakwe si lyali lya bwete. Nane netuma u mulimo si nha wose, kanyhi hamba si nene yaye, langa lihewa lyo Mulungu lyono likwitumana hamonga na nene. 11 Ninga hamba nhavivyo, hono yiwe weneco wo wakuganula, hamba nene mono nghuganula, si nghani yaye, hambi nha co cico cono ciganulaga, na co cico cono mwihuwiye. 12 Ninga nha vyono yikuganulwa, vyono Kilisito yazukulwa ku wulawa mu wafu, alu wanji wa muli nyenye, wosuma kutya nhawule vyono ati hasina wuzuce we wafu? 13 Holeka hono hawe hasina u wuzuce we wafu, ale, na Kilisito nayo si yazuka, 14 na hono Kilisito yawe si yazuka, hodu kumbe no wuganule wetu wa bwete, sunga no wihuwilo wenyu wa bwete. 15 Hamonga na zizo zose, ase cali ciwe cili wahomelezi wo wulambi hali Mulungu, hambi nha calonga cikatya vyono u Mulungu yamuzukula Kilisito muli wafu, kumbe mwene ho si yamuzukula yaye, hono yiwe i wafu mbeka si wazukulwaga. 16 Na hono yiwe yili mbeka i wafu si wazukulwaga, ale, na Kilisito nayo si yazuka yaye. 17 Na hono yiwe Kilisito si yazukulwa, ale, no wihuwilo wenyu weza nghani ya bwete, vyo mukali du mu wubi wenyu. 18 Hamonga na zizo na wawalya wono wafwa akuno ho vilunzize na Kilisito kumbe nawo wajilila. 19 Holeka u witumbilo wetu muli Kilisito, hono wuwe wuli so mikalile yiyi du ya lulu, ale baho, ase cowa cili wanhu mono cinojeye cikalalilwe muno si nhe wanji wose wa mono yinze yiyi. 20 Ninga i mbeka yoyi, vyono Kilisito yakondya kuzukulwa muli wafu, na yo yikulajila vyono, wawalya wono wagonile mu wufwe, wolozukulwa. 21 Nha vyono u wufwe waletwa mononze na munhu monga, ale, nhavivyo no wuzuce wa muli wafu, waletwa na munhu monga. 22 Nha vyono wanhu wose wafwizaga so wilunza na Adamu, yo nhavivyo kanyhi, wose wolozukulwa so wilunza na Kilisito. 23 Ninga munhu na hakwe mweneco nha vyono yawajigwe, na Kilisito, yo mulongozi muli wose, hanyuma ho awalya i wakwe Kilisito kolo yeza kuza. 24 Na hanyuma ya zizi, u mudumo ho wolokuza, mwidaha lono Kilisito komupelela u wutemi u Sogwe Mulungu, lono kowa yakondya kuwusiza lukulu, u wutemi wose, no wuwaha wose, sunga ne vilungo vyayo. 25 Hambi Kilisito nha si koleka kutema, sunga u Mulungu kolo yakondya kuwasuma i walugu wakwe, no kuwawika hasi ye magulu gakwe. 26 No mulugu we ndumilizo mono kolokongomezwa, lyo lifwa. 27 Hambi imandiko nha gakutya, “U Mulungu koviwika i vinhu vyose hasi ye magulu gakwe.” Ninga, Mandiko lono gakutya, “Vinhu vyose vyolowikwa hasi ye magulu gakwe ho yaviteme, yili calinze vyono u Mulungu si kosuma kwinjila mwipuga lilyo lye vinhu, vyono u mwene yo yakuviwika vinhu vivyo hasi ya Kilisito.” 28 Ninga i vinhu vyose, lono viwe vyakondya kuwikwa hasi yo wutemi wa Kilisito, baho nayo u Mwana, ho kosuma kwiwika hasi yo Mulungu, mono yaviwika vyose hasi yo wutemi wakwe, u Mulungu ho yateme muli vyose. 29 Alu hono hawe hasina wuzuce, i wanhu wawalya wono wabaputizwaga ku soko ye wafu, alu wetumbiye kutuga cici? Hono wafu wawe si wazukulwaga, so cici lu yunji yabaputizwe ku soko yawo. 30 Hamba nase ma, so cici lo cikwitajila mu mbali mu madaha gose? 31 Nye wandugu zangu, ane no muyenyu cidomile ne lifwa nhondo zose! U lukumyo lono nina nalo ku soko yo wilunza wenyu na Kilisito Yesu u Muwaha wetu, yiyo yo yikuleka nghuyanza nghani yiyi. 32 Na hono u wuhile wangu wali wuwe we cimunhu-munhu du, alu u wihome wangu wo kwihoma ne malimu makali baha ha Efeso, kwali kunghwile cici? Hono wafu siwazukaga, ale, “Cilye no kung’wa du, hambi i mitondo nha cofwa.” 33 Nye, mbeka mulece kukongwa bwete! U wiyendi wono si wuswanu, mbeka wuhodangaga i mikalile miswanu. 34 Ale, mwinukaje! Mwamulaje kanyhi kwikala mu mikalile miswanu, mulece kwituma wubi. Hambi wanji wa muli nyenye nha si wamumanyiye lukulu u Mulungu. Nane nghumulonjelenyi mbeka, vyono co cevu ciwaha kuli’nye! 35 Ninga u munhu kosuma kuwuza yatye, “Mwene i wafu wolozukulwa nhawule? Kanyhi wowa wena muwili we liwalaci walazakuwa wazuka kanyhi?” 36 Ago mawuzo ga wulele! Hono wuhadice mbeyu, nayo hono yilece kwamula kufwa, hamba si yocindika. 37 Ninga cono kuhadikaga ’gwe, si kuhadikaga u muwili wono wowa hanyuma, langa agwe kuhadikaga i mbeyu du, lunji ya wuhemba, hamba mbeyu ye liwala linji. 38 Ninga Mulungu kayipelaga yiyo yi mbeyu, u muwili wono yakwenda mweneco, ne mbeyu yo yose, yitugaga u muwili wayo yili wene wono wisimajiye ne mbeyu yinji. 39 Ne miwili ye viwumbwa vyose si yili sawa sawa yose. I miwili ye wanhu, yose yihwanile, nayo ye vilimu yisimile, na ye zindeje nayo yisimile, sunga ne miwili ye zisomba nayo nhavivilya yisimile. 40 Koyili i miwili ya ku wulanga, na kanyhi koyili ne miwili ya mono’nze, u wuswanu we miwili ya ku wulanga wisimajiye, no wuswanu we miwili ya mono’nze, nawo wisimajiye. 41 Howuli u wuswanu we lizuwa, na wo mwezi, na we zinyelezi, sunga ne zinyelezi nazo ziwezaga zisimajiye mu wuswanu wazo. 42 Ale no wuzuce we wafu vyo winha nhavivyo. Nha vyono yinha mbeyu, u muwili wukuwa kuzikwa mu kabuli, wukuzicilwa mu wuhodanjice, ninga wuzukulilwaga mu wusakalakale. 43 Wukuwa kuzicilwa mu wuwe we cevu, ninga wukuzukulilwa mu wuwe wo lukumyo, wuzicilwaga mu wuwe wo wusocele, ninga wukuwa kuzukulilwa mu wuwe we vilungo. 44 Nawo lono wukuzikwa, wuwezaga muwili wa mono’nze yiyi du, ninga lono wukuzukulwa wukuwa muwili we cimuhe. Kowuli muwili wa mono’nze, na kolowa no muwili we cimuhe. 45 Hambi i Mandiko nha gakutya, “Umunhu mulongozi Adamu yali ciwumbwa cono cina nhumbula nyumi.” Ninga Adamu we ndumilizo, Muhe wono wuwumifyaga. 46 Ninga u muwili we cimuhe wo si wulongoleye kuwa, langa u muwili we yinze yiyi, wo wulongoleye, hanyuma yayo, ho muwili we cimuhe. 47 Nayo Adamu u mulongozi, nha yawumbwa ko muhangha, holeka u mwene wa muhangha, ninga u munhu we kejete, ayo yalawa ku wulanga. 48 Holeka i wanhu wose vyono walawa mu muhangha, ale, wehwanile nha vyono yenha yuyo mono yawumbwa ko muhangha, awalya wa ku wulanga nawo, wehwanile nha vyono yenha yulya mono yalawa ku wulanga. 49 Alu nase, nha vyono cihwanile na ayulya mono yawumbwa ko muhangha, ale vyo nhavivyo kanyhi, vyo cokwihwana na yuyo mono yalawa ku wulanga. 50 Holeka wandugu zangu, nghutya nhavi, acilya cono canozwa ko muwili ne sakami, si cosuma kwinjila mu wutemi wo Mulungu, naco cono cihodanjikaga, hamba si cosuma kuwa no wuwe wono si wuhodanjikaga. 51 Ale, muhulicize ta, nimulonjelenyi nghani ye cinyele, yili nhavi, ase hamba si cilafwa wose, langa wose colohunduswa, 52 kwa nhinicizo, lwa kamonga, mu cipango ce ndulele ye ndumilizo. Hambi yindulele nha yololila, ne wafu wolozukulilwa mu wuwe wono si wolofwa kanyhi, baho nase ho colohundusiswa. 53 Hambi nha yinojeye cono cihodanjikaga, civwale u wuwe wono si wuhodanjikaga, no muwili wuwuno wono wukusuma kufwa, wuvwale u wuwe wono si wufwizaga kanyhi. 54 Holeka u muwili wuwuno wono wuhodanjikaga, wula weza kuwa wavwala u wuwe wono si wuhodanjikaga, naco cono cifwizaga, cila ceza kuwa cavwala u wuwe wono si wufwizaga, ale baho nhondo, ho yoloficilila i nghani yono yandikwa, yono yikutya, “U wufwe wawusizwa lukulu, ne cisumisumi cakondya lu kukwilanicila!” 55 “Alu gwe go wufwe, i cisumisumi cako cili hayi? I vilungo vyako vyo wusungu, vili hayi?” 56 U wufwe wutugaga wusungu wayo ku wulawa mu wubi, nawo u wubi wutugaga i vilungo vyayo ku wulawa mu wulajilize. 57 Ninga yicinojeye cimulumbe Mulungu mono kacipelaga u wusume, mu nzila yo Muwaha wetu Yesu Kilisito. 58 Holeka wandugu zangu wendece, mwime mukamile. Kanyhi mujendelele kuwituma u mulimo wo Muwaha kwe vilungo, nhondo zose, akuno mukumanya, u mulimo wuwo wo kumwitumamila u Muwaha wono mukwituma, vyono si wolokwajilila bwete.
161 Alu, kuli zo wuhangulize we vinhu ku soko ye wanhu wo Mulungu, munoze nha vyono nawalajiliza we makanisa ga ku Galatiya. 2 Wose muli nyenye, mu vilo vyose vye jumapili, mweze kuwika siya zipesa, nha vyono yinha, munhu ha nghango ya vyono katugaga, ho halece kuwa na soko kanyhi yo kuwa no wuhangulize wunji wo wose kolo nghuza. 3 Nane kolo nghuza kwenyu, nowatuma wanji wa muli nyenye, wono mowahagula nyenye, ho wategule i baluwa, hamonga ne vipegwa vyenyu vye lihewa ku Yelusalemi. 4 Na hono nane yiwe yinojeye mbite, ale cobitana nawo. 5 Nolokuza u kwenyu kolo nakondya kukolela Makedoniya, hambi nha nina wuhile wo kukolela kuko Makedoniya. 6 Lunji nolokwikalakala kuko kwenyu hadodo, hamba lunji nosuma kwikalana nanye mwipango lyose lye cinyuli, ho musume kunhaza njendelele no muhinzo wangu ko kose kono nobita. 7 Sinyendile ho nghole kuko kwenyu musunho musunho du, lono nghujendelela no muhinzo wangu. Ninga nitumbiye kwikalana nanye kwa cidaha, hono u Muwaha yende. 8 Ninga nowa nili baha hono Efeso sunga mwizuwa lye Pentekote. 9 Hambi nha ndiguliywe mulango mugazi muno muno ku soko yo mulimo wangu muwaha wono wuli baha, hamba hawe howali na wenji wono wakumhinga mhinga. 10 Na kolo Timoteyo yakuza kwenyu, ale mulanjilile, yalece kuwa na woga woga wo wose mwipango lono yali hamonga nanye, hambi u mwene nha yakwituma u mulimo wo Muwaha nha nene. 11 Holeka munhu wo wose yalece kumubedegala, langa mumutazaje ho yawe no mulamu mu wujendelela no muhinzo wakwe, ho yasume kuza kwangu kanyhi, hambi ane no mweneco, nha nimulanjiliye muno muno, hamonga ne wandugu zetu. 12 Kuli ze ndugu yetu Apolo, ane nimunena muno muno ho yaze kwenyu, hamonga na we zindugu wanji, ninga mwene si yakuhila kuza kuko lulu, langa kolokuza du kolo yikusumika. 13 Ale, mwikalaje meso, kanyhi mwimaje mukamile mu wihuwilo, akuno musina woga, kanyhi mweze muli vilungo. 14 Na zo zose zono mowa kunoza, muzinozezaje mu wendo. 15 Nye wandugu zangu, si kotya muyimanyile i mhuga ya Sitefano vyono i wene, wo wanhu walongozi muno muno wo kuwubocela u wihuwilo we Cikilisito mu Akaya, na vyono welavizye ho wawetumamile i wanhu wo Mulungu. Nane nghumunenenyi anye nyo wandugu zangu, 16 muwegaje i wanhu wono wenha wawo mu wutonji wawo, kanyhi no wutonji wo munhu wo wose mono vikwitumana nawo. 17 Nane nghusangalala muno muno so wuze wa Sitefano, Fotunata na Akayiko ku soko wakondya kuhomela uwanjile wono cali cina nawo lono anye muli hasina. 18 Hambi nha wayisangalaza nhumbula yangu, nha vyono wazisangalaza zinhumbula zenyu. Holeka yinojeye muwalumbe wanhu wawa. 19 I makanisa gose ga ku Asiya gakumulamusenyi. Nayo Akula na Pilisika, hamonga ne wanhu wose wo Mulungu, wono wali mu kaya yawo, wakumulamusizenyi mu Cikilisito. 20 We zindugu wose wakumulamusenyi. Nanye wose mwilamusizaje mu wendo wo Mulungu. 21 Nane Pawulo nghumulamusenyi muno muno, no wandice wo muwoko wangu nene no mweneco. 22 U munhu wo wose mono siyamwendile Muwaha, yaweze mulijitwe. Go Muwaha wuze! 23 Ilihewa lyo Muwaha wetu Yesu Kilisito, liwezane nanye. 24 No wendo wangu wuweze hamonga nanye, mu wilunza na Kilisito Yesu.