Wakita ana Pul a wetseha

a gà mburma Mbulum ana

i RUMA ya

1

Pul a geha wusa a gà mburma Mbulum ana i Ruma ya

1Na a wetse wakita aaha ka, iye Pul, mala megemir Yesuw Kiristi. I wetseha ka, a kurum gà mburma Mbulum ana i Ruma ya. Mbulum a zeliŋ, a ne à iye mala meslire ŋgar, na dite i ɗif a à ŋgwal bazlam ŋgar aaha a mburma ya. 2Bazlam ŋgwal ŋa ata ka, Mbulum a tsik i sida ya piŋŋe, a gwa, i ti slir a kurumehiŋa. A tsik ahər ka, a gà ɓəzla məma à guma ŋgar, na dite ta wetse a wakita ŋgar a. 3Bazlam ŋgwal ŋa ata ka, aka gər Yesuw Kiristi, Kəla ŋgar ana ŋgat BATSAH kwa ŋa ya. Kà sərakwa, ta wa ŋgat ka, i gwala Dawda ana ŋgat Əbay akahər ata ya. 4Ama i təv ana Mbulum a mbəlara à ŋgat i məməta ya, a ɗif dər ka, Kəla ŋgar ana a vəlar ndzəɗa aka gər gà duwa tserdze ya. 5Mbulum a zla iye ka, aɗaba Kəla ŋgar ata, dite a ne à iye mala meslire ŋgar a. Kamala taŋa ya, a giŋ ŋgwal ŋa, na dite ka, i ɗif a à bazlam ŋgar a mburma, ku mege i ŋga, ika gər ahəɗ tserdze ya. A sasar ka, ta gəs ŋgat nda gəzləŋ, dite ta gəs ahər ahəm, tə̀ zlə̀b à Yesuw Kiristi. 6Kurum gà mburma Mbulum ana i Ruma ya, kurum tekeɗe ka, ika magər gà mburma ata mbaŋa. Aɗaba Mbulum a zal a kurum ka, na dite ki nwim a gà mburma Yesuw Kiristi ya mbaŋa.

7Kamala taŋa ya, na i ge a kurumaha wusa tserdze, a kurum gà mburma ana Mbulum a waya kurum i Ruma ya. A zal a kurum ka, dite ka nwim gà mburma ŋgar. Gà Mbulum Tsir kwa nda Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, ta pise a kurum ahəm, ta vəl a kurum matasla yam a gəzləŋ zayya lele.

Pul a waya a de a a məpə̀rà aka gà mburma Mbulum ana

i Ruma ya

8Malahalah ŋa, i ge a kəkaaha a Tsir gà Mbulum, aɗaba kurum tserdze. I ger kəkaaha ka, agəra Yesuw Kiristi. Aɗaba ku mege i ŋga, ika gər ahəɗ tserdze ka, tàa tsaraka megìse kurum ana kə̀ gəsum ŋgat nda gəzləŋ a. 9Ku mege ndeɗime, i hamawa a Mbulum ka, aɗaba kurum. Ama Mbulum ana i ger a meslire nda gəzləŋ ilik, i ɗif a à ŋgwal bazlam ata aka gər Kəla ŋgar a ka, a sər, dukw ana i tsik a ya ka, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa. 10Iye ihər i hemer a kəla pat ka, dite mi viliŋ vatwa aà madaha a təv kurum, i fir a aka kurum a te, na mege ŋgat a waya ya. 11Aɗaba a sèsiŋ ka, hinne na i ŋget a kurum a te, dite ka, Mbulum a pise a kurum a ahəm nda ahər Mezite Mesife ŋgar a. Kamala taŋa ya, na Yàa daha a təv kurum ka, a sèsiŋ ki ŋgetwim a ndzəɗa a gəzləŋ kurum ɓəŋɓəŋ lele. 12Kige tsa, ŋgulum i gweɗe a ka, kwa tserdze mayakwabaha à arəv, na dite ka, megìse kurum ana kə̀ gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kurum a ka, à mìŋgehe a à arəv a. Kamala taŋa ya, megìse gà ana i gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ a tekeɗe ka, à mèye a kurumaha a arəv mbaŋa.

13Gà damər ga, sərum dər ka, sik diŋ na i yahawa vatwa aà madaha a təv kurum a. Ama ka, haa kinehe Yàa ŋgataha vatwa zukw tsa. A sèsiŋ, i dehe a ka, aà mazlàkà kurum, kamala ana i zlàkawa gà asiŋ gà mburma ana ika gà ahəɗ ŋgiɗ a mbaŋa, na dite gà asiŋ ŋa ta mbìɗ a à gəzləŋ tar a təv Mbulum, tì sìkèhehe a a təv kurum aka miɗ aka miɗ a. 14Aɗaba a viliŋ megemir ata ka, say i ɗif a à bazlam ŋgwal ŋana a gà mburma tserdze, ku mege gà awara tekeɗe ya. I ɗif a dər ka, a gà na zirìm zirìm, zìrìwe a ge a ter a ya, nda gà na tə duwayawa ba tar, zìrìwe a ge a ter a tsiye, dite nda gà na tə sər duwa hinne ya, nda gà na tə sər duwa tsidze ya asa mbaŋa. 15Aɗaba taŋa na a sèsiŋ aà medeha a təv kurum ka, aà meɗife à bazlam ŋgwal ŋa ata a kurum gà mburma ana i Ruma ya mbaŋa.

Ŋgwal bazlam ana ndzəɗa ŋa ya

16Iye ihər i ɗif a à bazlam ŋgwal ŋa ata ka, parakkà, hwarwa a giŋ a tsa. Aɗaba bazlam ŋgwal ŋa ata ka, ndzəɗa Mbulum iɗəm, a sle a aà məmbə̀là à gà na ta gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar tserdze ya. Malahalah ŋa ka, a mbil a à gà Yahuda, dite i dəba ŋa ya, a mbil a à gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye mbaŋa. 17Nda təv bazlam ŋgwal ŋa ata ka, Mbulum a riŋ ihər a ɗif a dər a gà mburma tserdze ka, meme na ti sle a aà mene gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. Ama na a ne a kataya ka, say gà na ta gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar ɗekɗek pəra, daga aà malahalah ŋana ya, haa a tsikw a mandəvandəv ŋana ya, tsəka, vatwa ŋgiɗ ka, a riŋ tsa. Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Wur ana aka gəs Mbulum nda gəzləŋ ŋgar a ka, Mbulum a ne a à ŋgat ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar, a viler a mesife.»*fa*

Bakal mburma tserdze

18Kà sərakwa, Mbulum ana ŋgat mandza ŋa i gər ŋa ya ka, aka ɗif a kwa dər aba ya, a riŋ a ge a matsəɓatsəɓ hinne, agəra gà mburma ana tserdze tì dzer a gurmits a bəɗ tsiye, tar ihər ta fir a aà dukw ana ŋgat a waya ya ka, kamala za ya. Ama ka, a ta ge a ter a seriye. Aɗaba dukw bakal tar ana ta gewa ya ka, ta hə̀ndə̀k dər a vatwa a mburma, aà dite tə sər dukw ana ndzer ŋa ya asa tsa. 19Seriye à gis a tar ka, aɗaba vatwa masəra Mbulum ana ti sir a zləmana ya ka, ndərzayya məpàtà ŋa aà are tar. Aɗaba Mbulum nda gər ŋgar na a ɗif a tar dər a. Ama ka, ti zezem a tsa. 20Wura aka sle aà meŋgete a Mbulum ilik tsidze. Ama daga aà gər ana a ge gər ahəɗ a, haa kinehe ka, gà dukw ana a ge tserdze ya, ti ɗif dər a gà mburma parakkà, meme na ŋgat a ndza ya. Aɗaba ndzəɗa ŋgar ana a ndze a aà biybiy a ka, aka pàt aba ndzer. Ti sir a dər mbaŋa, ŋgat ilik na Mbulum a. Aɗaba taŋa na ti sle a aà megweɗe a ka, maa sər tsəka, ti sle a tsiye. 21Ku mege tə sər Mbulum a riŋ tekeɗe ka, tì zlibe a à ŋgat kamala ana ŋgat Mbulum a tsa, dite ta ger a kəkaaha ɓav tsa asa mbaŋa. Kamala taŋa ya, madzala gà gər tar ana ti dzele a ya ka, taf masakəŋa. Ti ndze a ka, i lùvùŋ tìtìktìkka. Dite dukw ana ŋgwal ŋa ya ka, tə sər ɓav tsa asa. 22Tar ta gweɗe a ka, waytsà mər ka, gà ɓəzla metsehe. Tsaatsa tə sər duwa tsa ivaɗ. Tar ka, gà ɓəzla mibe a dala. 23Tar ka, ta miyak à mazàmbàɗà à Mbulum ana mezlibe ŋgar a riŋ hinne, dite ŋgat asa ka, a ndze a aà biybiy a. Tə zàmbaɗawa ka, a gà dukw ana ta geye nda ahər tar, ti ne dər kamala gà Mbulum tar a ivaɗ. Gà dukw ata ka, gà asiŋ ŋa ti ndzikiɗ ba gà mburma ana tar ka, ta mìt a ya. Dite gà biy ŋgiɗ ti ndzikiɗ ba gà ɗiyeŋ, gà biy ŋgiɗ ibam, tar ka, kamala dukw dala ana ti de a nda sik faɗ a. Dite gà biy ŋgiɗ asa mbaŋa ka, ti ndzikiɗ ba gà dukw ana ti de a nda huɗ a.

24Aɗaba taŋa, agəra ana gà mburma ata ta ge kataya ya ka, Mbulum a miyak à tar, dite ti zezem a gà dukw meèweke ba tar ana gəzləŋ tar a waya ya ɗekɗek, nda gà megeye gà dukw ana ika magər tar a ndeɗe aka ter a hwarwa hinne ya asa mbaŋa. 25Ta miyak à dukw ana ndzer ŋa biy Mbulum a, dite tə zazam pàrsa avukw ŋa. Tar ka, ta miyak à mazàmbàɗà à Mbulum ana a geye gà dukw tserdze ya. Tə zàmbaɗawa ka, à gà dukw ata a geye tserdze ya ivaɗ. Tə dzawar gurmits a bəɗ. Ana ka, say tə zàmbaɗawa ka, à ŋgat ŋa, aà biybiy. *Amin.

26Agəra gà dukw ana gà mburma ata ta gewa kamala taŋa ya ka, Mbulum a miyak à tar, na dite ta geye gà dukw meèweke ba tar ata a ndeɗe aka ter a hwarwa, à kiv a ter a hinne ya. Gà məkəs tar ŋa, ta miyak à mandza nda gà asləka, ta hənawa nda gà məkəs ŋgiɗ, ta geye a gà dukw ana a tsahən aà Mbulum tsidze ya. 27Gà asləka tekeɗe, pam tsa, ta miyak à mahə̀nà nda gà məkəs tar mbaŋa. Meèweke mahə̀nà nda gà asləka a kə̀vawa a tar ka, hinne. Kamala taŋa ya, ta gewa ka, dukw ana a ndeɗe aka ter a hwarwa ya, nda gà asləka ŋgiɗ. Ama tar ka, tàa bana akaba ahər, aɗaba bakal tar ana ta gewa ya, i huɗ madzala gà gər tar ata a dzeye ya.

28Aɗaba gà mburma ata ti niw mazazama Mbulum, a sàs a tar masəra ŋgat tsiye ka, Mbulum a miyak à tar, na dite ti dzele a ka, metsehe tar ana taf masakəŋa, a da ndaka vatwa ŋa tsiye ya. Ta gewa ka, dukw ana a tsahən biy mege tsidze ya. 29Tar ka, gà maràhà ŋa nda gà dukw ana ta ge a ŋgwal ŋa tsiye, ti sìkèh a à bakal tar pampam hinne. Ta ge a are aka dukw mburma, ti yehe a ahəm ka, pìrèh pìrèh, nda mene are a mburma, nda məbatsa mburma. Ta gebe a maàga, dite ta bene a mburma, nda megeyeba swalwa hinne. Ta wele a aà mburma ya ka, hinne mbaŋa asa, 30nda metsìkè aà tar dukw ana ŋgwala tsiye. Tar ka, gà ɓəzla mene are a Mbulum. Ta bewa mburma, nda mege zlapa. Tə sə̀ŋgə̀rawa aba tar ka, hinne. Madzala gà gər tar ata ŋgwala tsiye ka, a we a bakal ŋgiɗ pampam hiywe pəra. Ta gəsawa ahəm aà gà tsir tar tsidze. 31Tə zazamawa ka, madzala gà gər tar ata ŋgwala tsiye ɗekɗek pəra. Dite dukw ana tàa tsik i sida ya, tàa gwa, mìi ge a ya ka, ta ge a tsa. Tə sər mawàyà mburma tsa, dite gà mìsle ŋgiɗ ti ndzewa a tar are tsehe tsa asa mbaŋa. 32Tsaatsa tar ka, tə sər məpala ahəm Mbulum ana a gwa: gà ana ta gewa gà medzibe gà dukw ata ŋgwala tsiye ka, say ta ge a ter a ka, seriye məməta pəra na a ze a taraha ya. Ama ku mege kataya tekeɗe, ta ge a dər akaba gà dukw ata pəra. Taŋa ɗekɗek tsa. Ndeyndey ŋa ka, na tàa ŋgat a gà mìsle ŋgiɗ aà mege dukw ata ŋgwala tsiye ka, ti zèmbeɗe à ter a hinne. Ta gweɗe a ter a, kəkaaha, gwim ka, kamala taŋa ya hiywe pəra.

2

Mbulum a ge a seriye ka, ndaka vatwa ŋa

1Aɗaba taŋa, kurum ana a sàs a kurum mege medzibe gà dukw ata tsiye tekeɗe, sərum dər, ku weke ka, a be a i seriye Mbulum a ɓav tsa. Aɗaba na kurum ki mwim a à bakal a gà mìsle ŋgiɗ, dite kurum ŋa tekeɗe, kurum ihər ki gwim a gà dukw ana ŋgwala tsa, kamala biy gà mburma ata ta ge ya asa ana, meme? Na ki mwim a à bakal a gà mìsle ŋgiɗ kamala taŋa ya ka, kì gwim aba seriye nda ahər kurum ŋa. 2Kà sərakwa, i təv ana Mbulum a ta gis a gà medzibe gà mburma ata ta gewa dukw ana ŋgwala tsiye, i seriye ya ka, nda ndzer ŋa. 3Ama na kurum ki mwim a à bakal a gà mìsle ŋgiɗ, dite kurum ŋa tekeɗe, kurum ihər ki gwim a gà dukw ata nda ahər kurum ŋa asa dze ana, meme? Wànà kurum kà dzalum ana, ki beywim a i seriye Mbulum a ɓav a? 4Dze ana, ki fìrwim a aà Mbulum kamala za ya, agəra ŋgwal ŋgar ana batsah ŋa ya ivaɗ a? Kige tsa agəra ana aka gəs gəzləŋ hinne aɗaba bakal kwa ana ki gekwa ya ya. Kurum kà sərum, Mbulum a ge a kurum ŋgwal ŋa, dite na kàa sərum ahər kataya ka, ki mbiɗwim a à madzala gà gər kurum i təv ŋgar a ivaɗ ana, kà sərum ti tsiye? 5Ama kurum ka, segeme i gər kurum hinne, a sàs a kurum məmbə̀ɗà à madzala gà gər kurum a təv Mbulum tsa. Kamala taŋa ya, kurum ihər ki sìkèhwim a ka, à ndzəɗa a seriye Mbulum ana à gis a dər kurum a. A pat seriye ata ka, Mbulum a pèt a à matsəɓatsəɓ ŋgar ndərzayya aka miɗ mburma tserdze. Dite à ses a ter a ikaba seriye ya ka, ndaka vatwa ŋa kalkal lele. 6Ku weke a ŋget a dukw maya ba ŋgar kamala ana a ge ya. 7Kamala taŋa ya, gà asiŋ gà mburma ana ta gewa dukw ana ŋgwal ŋa ya, nda mayaha mezlibe ana Mbulum à zlibe a à tar, a sàs a tar a tsik aà ter a dukw ana ŋgwal ŋa ya,*fa* ta waya maŋgata mesife ana à ndìv a tsiye mbaŋa. Tar ka, Mbulum a vile a ter a mesife ata à ndìv a tsiye kaɗəŋ. 8Ama gà asiŋ gà biy ŋgiɗ ta gəsawa ahəm aà Mbulum tsidze. Ti niw a vatwa ndzer ŋana, dite ti zezem a ka, dukw ana ŋgwala tsiye ivaɗ. Tar ka, matsəɓatsəɓ Mbulum ika gər tar, à gis a tar i seriye ya. 9Gà na ta gewa dukw ana ŋgwala tsiye tserdze ka, ti ndze a nda magəɗa, Mbulum ibam, à ti sèwèr a ter a are hinne asa mbaŋa. A lèh a mesewere are ka, a gà Yahuda dzekwiŋ, dite i dəba ŋa ya, a gà asiŋ gà slàla ŋgiɗ ana pampam a mbaŋa. 10Ama gà na ta gewa dukw ana ŋgwal ŋa tserdze ya ka, Mbulum a vile a ter a mezlibe, a tsik aà ter a dukw ana ŋgwal ŋa ya, dite a vile a ter a matasla yam a gəzləŋ mbaŋa. A lèh mivile a ka, a gà Yahuda dzekwiŋ, dite i dəba ŋa ya, a vile a a gà asiŋ gà slàla ŋgiɗ ana pampam a mbaŋa asa. 11Aɗaba Mbulum ka, a wele a ikaba mburma ya tsa.

12Gà asiŋ gà slàla ŋgiɗ tə sər məpala ahəm Musa tsa. Na bəla tàa ge bakal ka, tar ti dzeye a ze məpala ahəm Musa mbaŋa. Ama gà Yahuda ka, tə sər məpala ahəm Musa. Na bəla tàa ge dər akaba bakal ka, Mbulum a ta ge a ter a seriye nda məpala ahəm ata mbaŋa. 13Aɗaba mburma a ne a ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum ka, nda matsaraka məpala ahəm nda zləm ɗekɗek tsa. Say nda magəsa ahəm aà dukw ana məpala ahəm ata a tsik a mbaŋa. 14Gà asiŋ gà mburma ana i slàla ŋgiɗ a ka, tə sər məpala ahəm Musa tsa. Ama gà mìsle ŋgiɗ ika magər tar a ka, ta ge a dukw ana məpala ahəm Musa ata a tsik, a gwa, gwim a. Ama na tàa ge kataya ka, taŋa ka, tàa sər mege dukw ana ŋgwal ŋa ya, ku mege tàa sər məpala ahəm Musa ata tsa tekeɗe ya. 15Kamala taŋa ya, dukw ana ta gewa kataya ya, na a ɗif a kwa dər ka, Mbulum aka wetse məpala ahəm ŋgar a gəzləŋ tar, na dite tə sər dər mege dukw ana ta ge ŋgwal ŋa ya ya. Madzala gà gər tar ibam, a riŋ a ɗif a ter a à taŋa mbaŋa. Aɗaba a gà təv ŋgiɗ ka, tə sərawa dər, na tàa ge dukw ana ŋgwal ŋa ya ya. Dite a gà təv ŋgiɗ ibam, tə sərawa dər na tàa ge bakal a asa mbaŋa. 16Ama a pat ana Mbulum a ta ge a seriye a gà mburma nda ahər Yesuw Kiristi ya ka, gà dukw ana i tsik i faha tserdze ya, à pèt a ka, parakkà lele. A ge a ter a seriye ka, aka gər gà dukw ana makàhà ŋa titstsè i gəzləŋ tar, nda gà madzala gà gər tar ana tə dzalawa ya. Na a ɗif a à dukw ata, a ta ge a ba kamala taŋa ya ka, ŋgwal bazlam aaha iye ihər i tsik a gà mburma ya.

Gà Yahuda tàa zazam məpala ahəm Musa tsa

17Dite kurum gà Yahuda dze ana, meme? A da a kurum a gər ka, hinne na ti zel a kurum a gà Yahuda ya. Kurum kà dzalum ka, duwa a ge a kurum a tsa, aɗaba ana kà sərum məpala ahəm Musa ya. Dite kurum ihər ki sìŋgìrwim a à gər kurum ka, hinne mbaŋa, aɗaba kù gwaɗawum ka, waytsà mər ka, gà mburma Mbulum. 18Kurum ka, kà sərum dukw ana a sàs a Mbulum ka, dite gà mburma ta ge ya. Aɗaba məpala ahəm ŋgar ata na a ɗif a kurum à masəra ikaba à gà dukw ana ŋgwal ŋa ya, ndəna ŋgwal ŋa tsiye ya. 19Kurum kà dzalum ka, kurum ihər ki ŋgetwim a a vatwa ndzihndzih lele, ki geswim a ahər a gà ɓəzla guluf. Dite kà dzalum asa ka, kà nwim təv dzaydzay ŋa, na ika miɗ gà mburma ana ti dzeye aɗaba luvuŋ, ti yehe a vatwa tàmtàm a. 20Kurum ihər ki ɗifwim a à duwa a gà na metsehe tar a riŋ tsiye. Dite ki dzeŋgwim a a gà ɓəza ana ika vatwa Mbulum, tə sər duwa tsiye mbaŋa. Dite kurum ihər ki gweɗwim a asa ka, mər ka, mì sər dukw ana ndzer ŋa ya tserdze, aɗaba ana kà sərum məpala ahəm Mbulum a. 21Aɗaba taŋa, kurum ihər ki ɗifwim a à metsehe a gà mìsle ŋgiɗ, ama a ba kurum ŋa ka, kà wayum meɗife a ba à metsehe tsəna, meme? Aɗaba kurum ihər ki gweɗwim a a mburma ka, ki gwim akəl tsa, dite i dəba ŋa ya, kurum ŋa nda gər kurum kuɗa ka, ki gwim a akəl dze ana, meme? 22Kurum ihər ki gweɗwim a ter a ka, ki gwim muva tsa. Ama kurum ŋa ka, kurum ihər ki gwim a muva ana, meme? Dite asa kurum ihər ki gweɗwim a a gà na tə sər Mbulum tsiye ka, mì waya gà fəla ana kà nwim dər kamala mbulum kurum a tsa. Ama kurum ŋa ka, ki ndzekwimere a gà duwa nda akəl i ga fəla ata ya asa dze ana, meme? 23Taŋa kurum ihər ki gwim aaba zlapa ka, hinne, agəra ana Mbulum a ɗif a kurum à məpala ahəm ŋgar a. Ama kurum ihər ki niswim a à məpala ahəm ŋgar ata, dite gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ta wele a à ŋgat a ka, aɗaba kurum dze ana, meme? 24Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a, ta gwa ka: «Aɗaba kurum gà Yahuda, na gà asiŋ gà slàla ŋgiɗ ti tsik a dukw ana ŋgwala tsiye aà Mbulum a.»*fb*

25Kurum gà Yahuda ka, kà sasayawum ba, dite aà meɗife dər a mburma ka, kurum ka, kàa nwim gà mburma Mbulum. Na mege kurum ihər ki zezemwim a məpala ahəm Musa lele ka, masàsàyà ba kurum ata ki seseywim a ba ya, a ge a kurum a ŋgulum. Ama na bəla ki zezemwim a kalkal tsəka, masàsàyà ba kurum ata a ge a kurum a ŋgulum tsa. Taŋa ka, kàa nwim kamala ana kurum ka, gà masàsàyà ŋa tsiye, na ika miɗ Mbulum a. 26Na bəla wura a riŋ i gwala ŋgiɗ ana tar gà masàsàyà ŋa tsiye, ama na aka zazam məpala ahəm Musa kalkal lele ana, Mbulum à fir a ahər a kamala ana ŋgat masàsà ŋa ya tsiye? 27Aɗaba taŋa, medzibe gà mburma ata ka, ta pìz a kurum nda seriye. Aɗaba kurum gà Yahuda ka, tàa vəl a kurum məpala ahəm a ahər, na dite kà sasayum ba ya kaɗəŋ. Ama i dəba ŋa ya, ku mege kataya tekeɗe, kàa nəsum à məpala ahəm ata. Ama tar ka, ti zezem a məpala ahəm ata kalkal lele, ku mege tar ka, gà gwala ŋgiɗ pam, gà masàsà ŋa tsa tekeɗe ya. 28Kamala taŋa ya, na a ne gà Yahuda ndzer ŋana dze ana, weke? Wànà wele ana ta gweɗe ahər a, ŋgat ka, kəla gà Yahuda ya ɗekɗek a? Awaŋ, aɗaba dukw ana ti sir a dər, wele ŋgiɗ aka ne mburma Mbulum a ka, nda masàsà ba ana ti ses a ba mburma, ta ŋgeter a nda are ɗekɗek a tsa. 29Gà Yahuda ndzer ŋana ka, say wele ana Mbulum aka mbəɗ à gəzləŋ ŋgar a ivaɗ. Dite na a ne masàsà ba ndzer ŋana asa ka, masàsà ba biy Mezite Mesife Mbulum ana a da a gəzləŋ mburma ya, tsəka, nda mazazama məpala ahəm ana ta wetse i wakita ya tsa. Mbulum na a vile a mezlibe a medzibe gà mburma ata ya, tsəka, mburma tsa.

3

Wura ilik a sle a aà məma à bakal a Mbulum tsa

1Na kataya ana, wele ana ŋgat gà Yahuda ya, a ge a ŋgulum hinne, à zè a gà slàla ŋgiɗ ana tar gà Yahuda tsiye ya? Kige tsa, masàsà ba tar ana tə sasayawa ba ya ana, a ge a ŋgulum hinne asa ya? 2Ama ka, a ge a ŋgulum hinne aɗaba dukw tserdze kaɗəŋ. Aɗaba malahalah ŋa ka, Mbulum a ɗif à guma ŋgar a ahər a gà Yahuda. 3I fataya ka, kurum ki gweɗwimiŋ ka: Na gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ika magər tar, tàa zazam bazlam ata tsəna, meme? Ama iye ihər i gweɗe a kurum a asa ka: Na tàa zazam nda ndzer tsəna, wànà kà dzalum ana, Mbulum a ta ge a dukw ŋgar ana a tsik ndzer a asa tsiye? 4Awaŋ, kataya tsa. Ku mege gà mburma tserdze ti ne gà ɓəzla pàrsa, tàa zazam ŋgat tsa tekeɗe ka, Mbulum a ge a dukw ana a gwa, i ge a nda ndzer a hiywe pəra. Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum, a gwa ka:

«I təv ana kər Batsah mər ŋa ki fèfil a ya ka,

ku weke a sir a dər ndzer, kà tsik taŋa ka,

ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa.»

A gwa asa ka:

«I təv ana ta mèk a à bakal a ka,

wura ilik à gis a kər i seriye tsidze.»*fa*

5Bəla gà mìsle ŋgiɗ ta gweɗe a: Dukw ana ki gekwe a ŋgwala tsiye ka, à zlèk a mburma, dite tə sər dər ka, Mbulum ka, ŋgwal ŋa lele, bakal a riŋ i təv ŋgar tsa. Dite ki gweɗekwe a ter aaka a ana, dukùla? Wànà ki gweɗekwe a ana, Mbulum ka, mala ndzer tsiye, na i təv ana a ge a matsəɓatsəɓ, à gis a kwa nda seriye ŋgar a? I wiz taŋa ka, kamala ana gà asiŋ gà mburma ta wizewa ya mbaŋa. 6Ama ka, kataya tsa, aɗaba Mbulum ka, mala ndzer. Na kataya tsəna, meme na a ta ge a seriye a gà mburma ana ika gər ahəɗ a tserdze asa ya?

7Bəla gà mìsle ŋgiɗ ta gweɗe a asa mbaŋa: Kwa kinehe, kwa gà ɓəzla pàrsa tekeɗe ka, à zlèk a mburma, dite tə sər dər, Mbulum ka, mala ndzer, à ses a pàrsa tsa. Kamala taŋa ya, ti ti zlibe a à ŋgat ka, agəra taŋa. Dite gà mìsle ŋgiɗ ata ta gweɗe a asa ka: Aàmala na Mbulum à mèkwe a à bakal, a gweɗe a ka, kurum gà ɓəzla bakal, i dəba ŋa ya, seriye ŋgar à gis a kwa asa ya. 8Ta gweɗe a ka, gekwa dukw ana ŋgwala tsiye ivaɗ, na dite ŋgwal Mbulum à pèt a aba ndərzayya lele ya. Na ki gekwe a kataya dze ana, à lèh a là? Yaw, gà mìsle ŋgiɗ ta wele a aà iye ya kataya, ta gweɗe a ka, iye na a tsik taŋa ya. Ama gà dukw ata ti tsik aà iye kamala taŋa ya ka, Mbulum a ta gis a dər tar a seriye ide.

Wura ilik ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum tsa

9Na kamala taŋa ya ana, meme na kwa gà Yahuda ya, wànà ki zekwe a gà asiŋ gà gwala ŋgiɗ ika miɗ Mbulum ɓav a? Awaŋ, kataya tsidze. Aɗaba Yàa mbər megweɗe a kurum ka, ku mege gà Yahuda, ku mege gà na tar gà Yahuda tsiye tekeɗe, tar ka, i ahər bakal tserdze. 10Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum ka, ta gwa:

«Wura a riŋ ilik ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum tsidze.

11Wura a riŋ ilik nda gà metsehe, dite ka,

a yehe a Mbulum tsa.

12Gà mburma tserdze ta miyak à vatwa ŋgar.

Tar tserdze ka, tàa nəs. Dite wura a riŋ

na a ge a dukw ana ŋgwal ŋa ya tsa,

ku mege ilik tekeɗe, a riŋ tsidze.*fb*

13Biye ɗa tar a ne ka, kamala dive ana

mahə̀ndə̀kà ŋa ikəka ya tùwaŋŋà ya.

Ta fèfilere a ika arah a ka,

dukw ana ŋgwala tsa, ta bene a dər mburma ya.

Dite bazlam tar ana ti tsik a ya, a ndzikiɗ ba ka,

kamala mawur mesiwiɗ ana à kiɗ a mburma ya.*fc*

14Ti ndeveye a a mburma ka, pìslìɗìɗe hinne,

nda metsìkè aà tar manəsa bazlam

kəla pat mbaŋa asa.*fd*

15Ta mbèbe a tsəma tsəma

na aà makə̀ɗà mburma ya.

16Ndaka vatwa tar ana ti de a dər a ka,

ti nis a à duwa pampam hinne,

nda gà tì sèwèr a are a gà mburma asa mbaŋa.

17Tə sər vatwa ana ti ndze a dər ika magər

gà mburma zayya ya ka, tə sər tsa.*fe*

18Dite magəɗa Mbulum a riŋ

i gəzləŋ tar ɓav tsa asa mbaŋa.

Kamala taŋa ya, wura ilik ika miɗ Mbulum

ŋgwal ŋa ka, a riŋ tsa.»*ff*

19Ama kinehe ka, kà sərakwa ndzer, dukw ana məpala ahəm Mbulum a tsik tserdze ya, a ɗif dər ka, à gà na Mbulum a tsik a tar məpala ahəm ŋgar a ahər a. Kamala taŋa ya, wura ilik a sle a aà mene à ba ŋgar mala ndzer tsa, na ika miɗ Mbulum a. Aɗaba mburma tserdze, ti de a ka, aka miɗ ŋgar na a ti ses a ter a ikaba seriye ya, ku mege weke tekeɗe ya. 20Fə̀rum ahər, a ge a kataya ka, aɗaba wura ilik a sle a aà mene ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum agəra ana a zezem a məpala ahəm ŋgar a tsa. Aɗaba məpala ahəm ata à pèt a ka, à bakal a gà mburma ndərzayya ɗekɗek, na dite ka, ti sir ahər a lele ya.

Meme na gà mburma ti ne a ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum a?

21Ama kinehe ka, dukw ana gà məpala ahəm ata, nda gà dukw ana gà ɓəzla məma à guma Mbulum ti tsik akahər ata, ta gwa, a ta ge a ba aka miɗ mba ya ka, aka ge ba kaɗəŋ. Kamala megweɗe ya, Mbulum ŋa nda gər ŋgar na a ɗif à vatwa a mburma ya, na dite ti ne a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. Vatwa ata ka, pam, a dara ka, nda təv məpala ahəm a tsa. 22Vatwa ata gà mburma ti ne a dər ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum a ka, aɗaba megìse tar ana ta gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ a. Vatwa ata ka, biy gà na ta gəs ŋgat a tserdze, tsəka, biy gà Yahuda ɗekɗek tsa. Aɗaba i təv Mbulum ka, mburma tserdze kalkal ilik pəra. 23Aɗaba tar tserdze tàa ge bakal, tàa ŋgat mezlibe ana Mbulum a waya, a vile a ter a zləmana ya tsa. 24Ama ka, ti ndze are tsehe a Mbulum, na dite a ge a tar ŋgwal biy taf, a ne à tar gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. A ge kataya ka, nda ahər Yesuw Kiristi ana a mbùrùɗara tar i bakal tar a ya. 25-26Mbulum a tike ŋgat kamala dukw ana ta kìɗer a ya, na dite à mìt a aɗaba kwa, məmbəz ŋgar a beye a à kwa i bakal a ya. Kamala taŋa ya, Mbulum a sər ba à kwa nda gà ŋgat ka, aɗaba ana kə̀ gə̀sakwa Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kwa ya. A ge dər kataya ka, dite mburma tə sər dər, ŋgat ka, mala ndzer, a waya bakal tsa. Akahər ata ka, aka gəs gəzləŋ i təv bakal ana gà mburma ta gewa ya. A fə̀r ahər kamala ana aka ŋgatar tsiye. Ama aka bəra aaha kinehe ya ka, a ɗif dər a gà mburma kuɗa, aà tə sər dər ka, ŋgat mala ndzer, a waya bakal tsa. Ŋgat a sasar a ge a ka, dukw ana ndzer a, dite ŋgat asa ka, a waya a ne a à mburma gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar, na à gà na ta gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar a.

27Aɗaba na kataya ana, duwa a riŋ na ki gekwe a dər zlapa ya asa ya? Awaŋ, duwa a riŋ tsa. Aɗaba la? Agəra na mege wura a zezem a məpala ahəm Musa kalkal lele ka, ana ka, à sìŋgìr a a ba ŋgar hinne. Ama ka, Mbulum a hə̀ndə̀k i vatwa ŋgiɗ a pam, na wura a sle aà mege a dər zlapa asa tsiye. Vatwa ata ka, say biy magəsa Yesuw Kiristi nda gəzləŋ. 28Aɗaba ka sərakwa ndzer, gà mburma ti ne a gà ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum ka, agəra ana ta gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ a, tsəka, aɗaba ana tə zazam məpala ahəm Musa ata ya tsa. 29Kurum kà dzalum dze ana, Mbulum ana biy gà Yahuda ɗekɗek a? Dite gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ ti dzer a gurmits a bəɗ ti tsidze ya? Awaŋ, ŋgat ka, Mbulum tar tserdze mbaŋa. 30Aɗaba Mbulum ka, ilik pəra, tsəka, biy ŋgiɗ a riŋ tsa. Na bəla gà Yahuda ta gis a Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar ka, Mbulum a ne à ter a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar. Dite gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ ana tar gà Yahuda tsiye tekeɗe, na tàa gəs ka, a ne à ter a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar mbaŋa. A wele a ikaba mburma ya tsa. 31Na bəla kù gwaɗakwa, Mbulum a ne à ter a gà ŋgwal ŋa, agəra ana ta gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar a tekeɗe ana, məpala ahəm Musa a ne a kamala dukw taf masakəŋa ya ɓav a? Ama ka, kataya tsa. Ki ɗifekwe a ka, à ndzer ŋa ana iɗəm a ivaɗ, na taŋa ya.

4

Megìse Abəraham ana Mbulum a ne dər à ŋgwal ŋa

ika miɗ ŋgar a

1Meme na kà dzalakwa gà gər aka Abəraham, batsah tsir kwa ana akahər ata ya. Ki gweɗekwe a aka gər ŋgar dze ana, meme? A ge dze ana, dukùla? 2Na mege Mbulum a ne à ŋgat ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar, agəra mege dukw ana a ge ŋgwal ŋa ya ka, ana ka, a ŋget a vatwa aà masə̀ŋgə̀rà à ba ŋgar ika miɗ Mbulum. Ama ka, aka ŋgat dukw ana à sìŋgìr a dər à ba ŋgar ika miɗ ŋgar a tsa. 3Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a, ta gwa: «Abəraham ka, aka gəs Mbulum nda gəzləŋ ŋgar.» Aɗaba taŋa na Mbulum tekeɗe, a ne à ŋgat ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a.*fa* 4Kà sərakwa dər, na bəla wura a riŋ a ge a megemir a mburma ka, i dəba ŋa ya, ta viler a duwa, aɗaba mege megemir ŋgar ata a ge ya. Ama ta viler a ka, dukw megemir ŋgar, tsəka, biy ana dukw taf masakəŋa ya tsa. 5Ama i təv Mbulum ka, kataya tsa. Na wura aka gəs Mbulum nda gəzləŋ ŋgar, dite a ge a zlapa nda megemir ŋgar ana a gewa ya tsəka, taŋa ka, Mbulum a ne a à ŋgat ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar. Aɗaba ŋgat a zla vatwa ata ka, aà mene à gà ɓəzla bakal a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar. A ge taŋa ka, biy taf. 6Dawda tekeɗe, a tsik kamala taŋa ya mbaŋa. Akahər ana a fàfəl aka gər maŋgayaba gà mburma ana Mbulum a ne à tar gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a ka, aka ɗama megemir tar ana ta ge ya tsidze. 7A gwa ka:

«Maŋgayaba i təv gà na tàa tike megemir tar

ana ta gewa ya, aà ahər tsa,

ama Mbulum aka pəl a tar à bakal tar,

a beye à tar i dukw ana ŋgwala tsiye ya.

8Maŋgayaba gà asa ka,

i təv gà na Mbulum BATSAH kwa ŋa

a ɗeme a ter a bakal tar tsiye.»*fb*

9Dukw ana Dawda a tsik i faha ya, a sasar aà megweɗe ana, gà mburma ana gà masàsà ŋa ya ɗekɗek a, na ti ta ŋgeye a ba ya? Awaŋ, gà na gà masàsà ŋa tsiye tekeɗe ka, ti ta ŋgeye a ba mbaŋa. Aɗaba kàa mbər metsikikwa, Mbulum a ne à Abəraham ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar ka, agəra ana a gəs ŋgat nda gəzləŋ a. 10I təv ana Abəraham a ne ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum ana, aka sàs ba ya, tsəna, aka sàs ba zukw tsiye? Ama kà sərakwa, akahər ata ka, aka sàs ba zukw tsidze. 11Aka ana Abəraham aka sàs ba ŋgar zukw tsiye ka, Mbulum aka ne à ŋgat ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar, aɗaba ana a gəs ŋgat nda gəzləŋ a. Dite i dəba ŋa ya, Mbulum na a gwaɗar ka, sàs ba kuɗa ya. Masàsà ba ŋgar ata a sàs ba ya, a ɗif dər a mburma ka, na dite tə sər dər, Abəraham aka ne ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum kaɗəŋ a. Kamala taŋa ya, na Abəraham a ne tsir gà na ta gəs Mbulum nda gəzləŋ tar a tserdze, ku mege tàa sàs ba tsa tekeɗe ya. Mbulum a ne à ter a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar ka, kamala ana a ne à Abəraham ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a mbaŋa. 12Abəraham ka, a ne tsir gà mburma ana gà masàsà ŋa ya mbaŋa kaɗəŋ. Ama kəla ka, say na ti zezem a kamala Abəraham a, dite ta gis a Mbulum nda gəzləŋ kamala ana ŋgat a gəs akahər ata ka, aka sàs ba ŋgar zukw tsiye mbaŋa.

Nda magəsa gəzləŋ na mburma a ŋget a dukw ana

Mbulum a tsik a

13Kamala taŋa ya, Mbulum a tsik i sida ya, akahər ata ka, a gwaɗa a gà Abəraham nda gà ɓəza ŋgar: «I ta vile a kurum a mekwere gər ahəɗ tserdze, a ne a biy kurum.»*fc* Mbulum a tsik taŋa ka, aɗaba ana Abəraham aka zazam məpala ahəm ŋgar ata ya tsa. Ama a tsiker kataya ka, agəra ana a gəs ŋgat nda gəzləŋ a, na dite a ne à ŋgat ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. 14Na mege gà na ti zezem a məpala ahəm Musa ya, ta ŋget a dukw ana Mbulum a tsik i sida ya, a gwa, i ta vile a ya ka, ana ka, megìse gà na ta gəs Mbulum nda gəzləŋ a, a ne a taf masakəŋa, a ge a ŋgulum tsa. Dite dukw ata Mbulum a tsik i sida ya, a gwa, i ta vile a ya tekeɗe ka, a ne a dukw taf masakəŋa mbaŋa asa. 15Aɗaba məpala ahəm a ge a ka, dukw ana, dite matsəɓatsəɓ Mbulum a gis a dər gà na tàa zazam məpala ahəm ata tsiye ɗekɗek. Aɗaba ana məpala ahəm a riŋ tsəka, duwa a riŋ na ti nis a dər a tsa mbaŋa te.

16Aɗaba taŋa na Mbulum a tsik i sida ya, a gwa, i ta vile a ka, a gà na ta gəs ŋgat nda gəzləŋ a ya. A ge dər kataya ka, aɗaba mburma tə sər dər, ŋgwal ŋgar ata a ge a ter a ya ka, biy taf masakəŋa. A vile a dukw ata ka, a gà ɓəza Abəraham tserdze, tsəka, a gà na a ɗif a tar à məpala ahəm Musa a ahər a ɗekɗek tsa. Ama a vile a a gà asiŋ gà mburma ana ta gəs ŋgat nda gəzləŋ tserdze kamala Abəraham ana a gəs a mbaŋa. Aɗaba Abəraham a ne ika gər kwa ka, tsir kwa tserdze. 17Ar ka, kamala ana mewetse ŋa i wakita ya, Mbulum a gwaɗa a Abəraham ka: «I ne aà kər a batsah tsir mburma ika gər gà slàla pampam hinne.»*fd* Ŋgat a ne tsir kwa ika miɗ Mbulum ka, aɗaba ana a gəs Mbulum nda gəzləŋ ŋgar a. Aɗaba a sər, Mbulum ka, mala məmbə̀là à mburma i məməta ya, dite ŋgat asa ka, wele ana a ge dukw tserdze ka, duwa a riŋ zukw tsiye. A tsik a nda bazlam pəra, tsam ka, dukw ata a ge a ba.

18Abəraham ka, a gəs Mbulum nda gəzləŋ ŋgar, a sər, Mbulum a ta viliŋ a kəla, ku mege aka ŋgat a dukuməŋa zukw tsa tekeɗe ya. A da aka miɗ aka miɗ nda metìkè madzala gà gər aka dukw ata i gəzləŋ ŋgar hiywe pəra, ku mege gà mìsle ŋgiɗ tə dzala, ta gwa, vatwa a riŋ asa tsa, na Mbulum a ge a dukw ana a tsik i sida ya, a gwa, i ta vile a ya. Kamala taŋa ya ka, Mbulum aka ge dukw ata kaɗəŋ, na dite ka, Abəraham a ne tsir gà mburma hinne kuɗa ya. Ar ka, kamala ana Mbulum a gwaɗar: «Gà ɓəza yak ti ta ge a riŋ ka, hinne, kamala gà mawusawus ana aà gəza mbulum a.»*fe* 19Akahər ana Mbulum a tsik a Abəraham kamala taŋa ya ka, mive ŋgar aka à mege dərməka. A sər ka, ba ŋgar aka ge màndawal, dite Sara məkəs ŋgar ibam, aka ge màndawal herem herem, aka ndaha i mawà kəla ya asa mbaŋa. Ku mege kataya tekeɗe, a da aka miɗ nda magəsa dukw ana Mbulum a tsiker i sida ya, i gəzləŋ ŋgar ɓəŋɓəŋ lele, aka ya ba tsidze. 20A sər ka, a ta ŋget a dukw ana Mbulum a tsiker i sida ya, a gwa, a ta viler a ya. Aɗaba taŋa, aka geye à gà gər ŋgar wàkit wàkit tsidze. Ama megìse ŋgar ana a gəs Mbulum nda gəzləŋ ŋgar a ka, a ŋgat ndzəɗa ika vatwa Mbulum ɓəŋɓəŋ lele ivaɗ, a zləbawa dər à Mbulum. 21Aɗaba a ser ndzer, Mbulum a sle a aà mege dukw ata a tsiker i sida ya, a gwa, i ta viler a ya. 22Aɗaba taŋa na ti tsik ahər, ta gwa ka: «Mbulum a ne à ŋgat ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar» a.*ff*

23Ama bazlam ata ta wetse aba ya ka, aɗaba Abəraham ɗekɗek tsa. 24Ta wetse ka, aɗaba kwa mbaŋa. Na kàa gə̀sakwa Mbulum ana ŋgat mala məmbə̀lara à Yesuw BATSAH kwa ŋa i məməta ya nda gəzləŋ kwa ka, a ne à kwe a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar mbaŋa. 25Yesuw ka, Mbulum a vəl ŋgat a ahər a mburma, na dite a mət aɗaba bakal kwa ya. I dəba ŋa ya ka, Mbulum a mbəlara à ŋgat i məməta ya, na dite ki nekwe a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a.

5

Yesuw a sər ba à kwa nda gà Mbulum

1Kamala taŋa ya, Mbulum a ne à kwa gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar ka, aɗaba ana kə̀ gə̀sakwa ŋgat nda gəzləŋ kwa ya. Ama kinehe ka, ki ndzekwe a zayya nda gà Mbulum, agəra dukw ana Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa a ge ya. 2Ŋgat na a hə̀ndə̀k a kwa i vatwa ya, na dite Mbulum a ge a kwa ŋgwal, aɗaba ana kə̀ gə̀sakwa ŋgat nda gəzləŋ kwa ya. Ŋgwal dukw ata kə̀ ŋgatakwa ya ka, ki ŋgeyekwe a dər ba, aɗaba ana kà sərakwa ndzer ka, Mbulum a ta vile a kwe a mezlibe ŋgar ana tì zlibe a à ŋgat a mbaŋa ya. 3Ama gəzləŋ kwa a ndze a ndzəɗakkà ka, agəra taŋa ɗekɗek tsa. Ki ŋgeyekwe a ba mbaŋa ka, aɗaba mesewere are ana kwa ihər ki sèwèrekwe a ya. Aɗaba kà sərakwa, mesewere are ata ka, à zlèk a kwa, ki sinikikwe a dər ba aà magəsa gəzləŋ. 4Na bəla kàa simekwaha a mesewere are ata ka, gəzləŋ kwa a ŋget a ndzəɗa, a ndze a ɓəŋɓəŋ lele. Na kàa ŋgatakwa ndzəɗa kataya ka, ki dzèkwe a madzala gà gər kwa a təv Mbulum, ki sirekwe a dər ka, ŋgat na a ta gekwe a dukw ana a tsik i sida ya ya. 5Na ki dzelekwe aaka a gà gər kamala taŋa ŋa ya ka, biy taf masakəŋa tsa. Mbulum à mbìɗ a kwe a dəba tsa dukw ŋgar. Aɗaba a ɗif a kwa ka, à meweye ŋgar ana a waya kwa hinne ya. A ɗif a kwa dər kataya ka, nda ahər Mezite Mesife ŋgar ana a vəl a kwa ya.

6Aɗaba akahər ata piŋŋe ka, kàa ŋgatakwa ndzəɗa aà mege dukw ana ŋgwal ŋa ya tsa. Aləka i dəba ŋa ya, a ndze tits aka məpàslà ahər Mbulum ana a tike ya ka, Yesuw Kiristi a dara, a mət aɗaba kwa ana kwa gà ɓəzla bakal a. 7Kà sərakwa ka, kuɗa ihər na wura à gis a məməta aɗaba mìsle ŋgiɗ a, ku mege wele ata aka nəs à məpala ahəm tsa, aka zazam lele tekeɗe ya. Na bəla mìsle ŋgiɗ ŋgat ŋgwal mburma lele ka, biy tsa, wura a gweɗe a, i gis a məməta avukw ŋgat. 8Ama Yesuw Kiristi ŋgat a mət aɗaba kwa, akahər ana kwa gà ɓəzla mene are a Mbulum mba ya. Kamala taŋa ya, Mbulum a ɗif a kwa ka, à meweye ŋgar ana a waya kwa hinne ya. 9Yesuw Kiristi a mət aɗaba kwa ka, a ne à kwa gà ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum nda məmbəz ŋgar ana a dza dər a. Aɗaba taŋa, kà sərakwa ndzer, a ta mbil a à kwa i matsəɓatsəɓ Mbulum ana zləmana a ta gis a kwa ya. 10Akahər ana kwa gà ɓəzla mene are Mbulum mba ya ka, ŋgat nda gər ŋgar ŋa a yaha masəra ba nda gà kwa ka, nda məməta Kəla ŋgar ana a mət a. Aɗaba taŋa, kwa kinehe ka, gà masla Mbulum. Kà sərakwa, a ta mbil a à kwa ndzer kaɗəŋ ka, aɗaba Kəla ŋgar ata a mbəlara i məməta ya ya. 11Ama taŋa ɗekɗek tsa. Ki ŋgeyekwe a ba hinne mbaŋa ka, aɗaba ana kà sərakwa ndzer, Mbulum a ndze a nda gà kwa ya. A ndze a nda gà kwa ka, aɗaba Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋana a ne à kwa gà masla ŋgar a.

Bazlam aka gər gà Adama nda *Kiristi

12Dukw ana a ge ba ya ka, araha: Mburma ilik a ge bakal, dite bakal ata a dara aka gər ahəɗ a. Mimbile i bakal a tekeɗe, nda ahər mburma ilik mbaŋa. Aɗaba bakal ata na mburma ta mete a ya. Kamala taŋa ya, məməta a ndze a, ku mege a ŋga, aka gər ahəɗ tserdze, aɗaba ana tar tserdze tàa ge bakal a. 13Aɗaba bakal a riŋ ika gər ahəɗ ka, daga piŋŋe, aka ana Mbulum aka tsik məpala ahəm ŋgar a Musa zukw tsiye mbaŋa. Ama akahər ana məpala ahəm a riŋ zukw tsiye ka, Mbulum a ɗamawa bakal tar tsa. 14Ama ku mege kataya tekeɗe, daga aà gər mendze Adama ya, haa tsikw aà mendze Musa ka, mburma tserdze i ahər məməta. Ku mege tar tàa ge bakal kamala Adama ana a gəs ahəm aà Mbulum tsiye tekeɗe ka, ta matawa mbaŋa.

Adama a ne ka, mendzikiɗe ba wele ana ti tsik ahər, ta gwa, a ti dere a mba ya. 15Ama gà tar ata sula ya ka, tar pampam mbaŋa, aɗaba ŋgwal dukw ana Mbulum a vəlakwa biy taf masakəŋa ya ka, ar ka, kamala biy bakal Adama ata a ge ya tsa. Kaɗəŋ, gà mburma tserdze ta mete a ka, aɗaba bakal wele ata a ge ya ilik. Ama ŋgwal dukw ana Mbulum a ge a kwa ya ka, a za taŋa kweleŋ fètìte. Aɗaba a pise a kwa ahəm biy taf masakəŋa, a ge a kwa ŋgwal ŋa ka, nda ahər mburma ilik, kamala megweɗe ya ka, Yesuw Kiristi. 16Dukw ana Mbulum a vəl a ka, a ge a megemir lele. Ar ka, kamala biy bakal Adama ata ya tsa. Bakal wele ata ilik a ge ya ka, Mbulum a gəs dər ŋgat a seriye, dite i dəba ŋa ya, seriye ata à gis a kwa tserdze mbaŋa. Ama biy na Mbulum a ge a kwa ŋgwal ŋa ya ka, ku mege kàa gekwa bakal pampam hinne tekeɗe, aka ne à kwa gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar, na dite seriye ŋgar ata à gis a kwa asa tsiye. 17Kaɗəŋ, mburma ilik a ge bakal, na dite mburma tserdze ta matawa ka, aɗaba bakal ŋgar a. Ama Yesuw Kiristi, ŋgat a ge a megemir ka, pam. Nda ahər ŋgar na Mbulum a ge a kwa ŋgwal ŋa lele hinne, a sər ba à kwa nda gà ŋgat a. Aɗaba taŋa na ki ŋgetekewe a mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a, dite ki ta kwerekwe akaba a nda gà ŋgat asa.

18Kamala taŋa ya, seriye Mbulum à gis a mburma tserdze ka, aɗaba Adama ana a ge bakal a ilik. I təv Yesuw Kiristi ana a ge dukw ŋgwal ŋa ya tekeɗe, kamala taŋa ya mbaŋa. Aɗaba ŋgat ilik a beye à mburma tserdze i seriye Mbulum a, dite a vəl a tar mesife asa mbaŋa. 19Aɗaba kà sərakwa, gà mburma hinne, ti ne gà ɓəzla bakal ka, agəra wele ata ilik a gəs ahəm aà Mbulum tsiye. I təv Yesuw Kiristi tekeɗe, ar ka, kamala taŋa ya mbaŋa. Gà mburma hinne, ti ne gà ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum ka, aɗaba ana ŋgat ilik a gəs ahər ahəm a.

20Ama Mbulum a vəl məpala ahəm ŋgar a Musa ka, i dəba ŋa ya dite bakal a səkah aka gà mburma hinne asa ivaɗ. Ama na bakal aka səkah ka, ŋgwal ana Mbulum a ge a ter a tekeɗe, à sìkèh a hinne mbaŋa. 21Kamala taŋa ya, ŋgwal ana Mbulum a ge a mburma ya ka, a kwere a tar tserdze, na dite ka, ti ne a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. Ar ka, kamala bakal ana akahər ata a ge Əbay aka mburma, dite a bets a tar a mbaŋa. Aɗaba Mbulum a vəl a kwa ŋgwal ŋgar ata ka, na dite ki ŋgetekewe a dər mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a. A vəl a kwa ka, nda ahər Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa.

6

Kwa gà məməta ŋa i bakal kwa, ama kàa mbəlakwa

aɗaba Yesuw Kiristi

1Na kataya dze ana, dite ki gweɗekwe a kinehe ana, meme? Ki sìkèhekwe a à mege bakal ivaɗ, na dite Mbulum a ge a kwe a ŋgwal ŋa, à sìkèh a kwe a dər a ya? 2Awaŋ, kataya tsa. Aɗaba kà nekwa ika miɗ bakal ka, kamala ana gà məməta ŋa ya. Dite dze ana, meme na ki mèkwe a aà mandza i bakal asa ya? 3Kurum kà sərum te tsiye, i təv ana ti tsilwiɓ à kwa a yam a ka, kàa nekwa ilik nda gà Yesuw Kiristi, kamala megweɗe ya ka, kàa matakwa akaba nda gà ŋgat na taŋa ya. 4Aɗaba i təv ana ti tsilwiɓ à kwa a yam a ka, ka matakwa akaba nda gà ŋgat, dite ti le akaba kwa a biye nda gà ŋgat mbaŋa. A ge ba kataya ka, na dite kwa tekeɗe, Mbulum Tsir kwa a vile a kwe a mesife awiya ŋa ya, kamala ana a mbəlara à Yesuw Kiristi i məməta ya, nda ndzəɗa ŋgar ana a za duwa tserdze ya mbaŋa.

5Kaɗəŋ, na kàa matakwa akaba nda gà ŋgat ka, kwa riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà ŋgat. Aɗaba taŋa na Mbulum a ta mbil a kwa i məməta ya, kamala ana a mbəl à ŋgat a mbaŋa ya. 6Kà sərakwa lele, i təv ana Yesuw Kiristi a mət aà dizl magə̀làwà ŋa ya ka, Mbulum aka ndwandway ahər mendze kwa ana ŋgwala tsa, kà ndzawakwa ɗa miviye ŋa piŋŋe ya mbaŋa. A ge dər kataya ka, dite mendze kwa ata ma dzeye iɗəm a. Taŋa ka, ka ta gə̀sakwa ahəm aà bakal kamala ana kwa gà ɓele ŋgar a asa tsa. 7Aɗaba na wura aka mət ka, bakal a sle a aà makwàrà ŋgat asa tsa. 8Ama na kàa matakwa akaba a təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi kamala taŋa ya ka, ki sirekwe a ndzer, kwa nda gà ŋgat ka, ki ti ndzekwe a nda gà mesife mbaŋa. 9Aɗaba kà sərakwa ndzer asa ka, Yesuw Kiristi ŋgat a mbəlara i məməta ya, a ta mìt a asa tsa, aɗaba ana məməta à mbè ahər a asa tsiye. 10I təv ana a mət a ka, a mət aɗaba bakal mburma sik ilik, tsam ka, aka ndəv. Ama kinehe ka, aka mbəlara i məməta ya, ŋgat a riŋ mandza ŋa nda gà mesife i təv Mbulum. 11Kamala taŋa ya, kurum tekeɗe, fə̀rum aà ba kurum ka, kamala ana kurum gà məməta ŋa ya na i təv mege bakal a mbaŋa. Ama sərum dər, kurum a riŋ mandza ŋa nda gà mesife ika miɗ Mbulum ka, aɗaba mendze kurum ana i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya.

12Aɗaba taŋa, ka ta vəlum vatwa a bakal, dite ma kwara ba kurum asa tsa. Ka tə zazamum gà meèweke ba kurum ana ka wayum mege ya ɓav tsa asa mbaŋa. Aɗaba sərum dər, ba kurum ka, sifìleh a ndze a hinne tsa. 13Kamala taŋa ya, ka ta vəlum ba kurum a ahər a bakal, ma kwara kurum aà mege dukw ana ŋgwala tsiye asa tsidze. Ama vəlum ba kurum a ahər ka, a Mbulum ivaɗ. Aɗaba kurum kà nwim ka, kamala gà mburma ana tàa mbəlara i məməta ya, tàa ŋgat mesife ana awiya ŋa ya. Vəlumar ba kurum a ahər fit, na dite ki nwim a dukw ahər ŋgar aà mege dukw ana ŋgwal ŋa ya ya. 14Aɗaba taŋa, bakal ka, a sle a aà makwàrà kurum asa tsa, aɗaba ana ki dzelwim a gà gər aka məpala ahəm Musa, dite ma ne à kurum gà ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum asa tsiye. Ama ki dzelwim a ka, aka ŋgwal Mbulum ana a ge a kurum a.

Kwa kinehe ka, gà ɓele bakal asa tsa

15Ama kinehe ka, kwa i ahər məpala ahəm Musa asa tsa. Kwa ka, i ahər ŋgwal Mbulum ana a ge a kwa ya, na a kwara kwa ya. Dite ki gweɗekwe a dze ana, meme na kinehe ya? Na kataya ana, wànà kà mətsakwa ana, aà mege bakal hiywe pəra ya? Awaŋ, kataya tsidze. 16Kurum dze ana, kà sərum ti tsiye? Na bəla kàa vəlum ba kurum a wura, ki gweɗwim a, mìi gis ahər a ahəm ka, kàa nwim gà ɓele ŋgar na taŋa ya. Na bəla kurum ihər ki giswim a ahəm aà bakal ka, taŋa ka, kàa nwim gà ɓele bakal dukw ŋgar. I dəba ŋa ya ka, ki metwim a agəra bakal ata. Kige tsa na bəla kurum riŋ ihər ki giswim a ahəm aà Mbulum ivaɗ ka, kurum gà ɓele ŋgar na taŋa ya mbaŋa, dite ka, a ne à kurum a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar. 17Ama ka, ki gekwe a kəkaaha a Mbulum ivaɗ. Aɗaba piŋŋe ka, kurum gà ɓele bakal. Ama kinehe ka, kàa gəsum ahəm aà Mbulum, kàa gəsum dukw ana ndzer, ti ɗif a kurum dər a ka, nda gəzləŋ ilik. 18Kurum ka, gà ɓele bakal asa tsa, Mbulum aka beyera iɗəm à kurum a. Kàa nwim gà ɓele ŋgar aà mege dukw ana ŋgwal ŋa ya. 19Iye ihər i fèfil a kurum a aka gər gà ɓele ata ka, aà meɗìfè a kurum dər, na dite ki tserekwim a, a ge a ŋgulum a, aɗaba kàa tsarakum gà dukw ata lele zukw tsa. Piŋŋe ka, kà vəlum ba kurum fit aà mege dukw ana ŋgwala tsiye ya. Kàa geyewim gà bakal pampam hinne, Mbulum aka ŋgaya dər ba tsidze. Kamala taŋa ya, kinehe tekeɗe, vəlum gà dzerisl ba kurum fit aà mege dukw ana ndzer ŋa ya, na dite mendze kurum à tsehin a aà Mbulum a.

20Aɗaba akahər ana kurum gà ɓele bakal mba ya ka, duwa a riŋ aka fàr aka kurum ndzəɗa aà mege dukw ana Mbulum a waya ya tsidze. 21Dite akahər ana ki gewim dukw ana ŋgwala tsiye dze ana, kə ŋgatum dər là? Na gà dukw ata ta maya a kurumara à gər a kinehe ka, hwarwa a ge a kurum a hinne, aɗaba mege gà dukw ata ka, mburma ta mete a dər ivaɗ. 22Ama kurum kinehe ka, gà ɓele bakal asa tsa, kàa beywimera iɗəm a. Kàa nwim gà ɓele Mbulum kuɗa. Aɗaba taŋa, dukw ana kə ŋgatum i təv ŋgar a ka, a ne à kurum gà tsəɗaŋŋa, na dite ki gwimer a dukw ana a tsahən ahər a ya. Dite aka mandəvandəv ŋana ka, ki ŋgetwim a dər mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a. 23Aɗaba na wura aka ge bakal ka, à mìt a dər. Məməta ŋgar ata a ne ka, kamala dukw mayaba ŋgar a. Ama Mbulum, ŋgat a vilekwe a ka, mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a, biy taf masakəŋa. Kə̀ ŋgatakwa ka, aɗaba ana kwa mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya.

7

Məpala ahəm a kwere a kwa asa tsa

1A kurum gà damər gà, kurum kà sərum gà məpala ahəm tserdze ka, lele. Ama kà sərum asa ka, məpala ahəm a ŋget a ndzəɗa aka gər mburma ka, say aka ana ŋgat a riŋ aà bəra mba ya ɗekɗek pəra. 2I ɗif a kurum a dər aka gər mendzikiɗe ba məkəs ana i bəra zal ŋgar a. Na bəla zal ŋgar a riŋ nda are mba ka, a viler a vatwa, dite mi miyak à ŋgat, ma da a zal ŋgiɗ tsa, aɗaba məpala ahəm Musa a viler a vatwa tsa. Ama na zal ŋgar aka mət ka, a sle a aà mada a zal ŋgiɗ kuɗa, aɗaba wura a peler a ahəm asa tsa, aka be iɗəm a. 3Kamala taŋa ya, na bəla zal ŋgar a riŋ nda are mba hiywe, dite a miyek a à ŋgat, a de a a zal ŋgiɗ ka, aka ge muva na taŋa ya. Ama na zal ŋgar ata aka mət ka, a ziwe a gər ŋgar kuɗa, ku mege ma da a zal ŋgiɗ asa tekeɗe ka, aka ge muva, aka nəs à məpala ahəm asa tsa. 4Gà damər gà, i təv kurum tekeɗe, kamala taŋa ya mbaŋa. Kurum mandza ŋa ika miɗ məpala ahəm Musa ka, kamala ana kurum ka, gà məməta ŋa ya. Ama kinehe ka, məpala ahəm ata a ge a ndzəɗa aka gər kurum asa tsa, aɗaba ana Yesuw Kiristi a mət ka, avukw kurum a. Kamala taŋa ya, kà nwim ka, gà biy ŋgar, kamala məkəs ata a ne biy zal masula ŋana ya. Wele ata ka, na Mbulum a mbəlara à ŋgat i məməta ya ya. Aɗaba taŋa, kinehe ka, ki slekwe aà mege a ŋgulum a Mbulum nda megemir kwa ana ki gekwer a ŋgwal ŋa ya kuɗa. 5Akahər ana kà zazamawakwa madzala gà gər kwa ɗekɗek mba ya ka, məpala ahəm a ɗifewa a kwa dər, naha ka, bakal. Ama i təv ana a ɗifewa a kwa dər kamala taŋa ya ka, kà wayakwa dər akaba mege bakal ata seyiŋ ivaɗ. Gà dukw ata gà ŋgwal ŋa tsiye ivaɗ na ta kwara ba kwa fit kweleŋ a. Kamala taŋa ya, ki gewakwa ka, dukw ana a de à kwe a a məməta ya. 6Akahər ata ka, kwa gà ɓele məpala ahəm. Ama kinehe ka, Mbulum aka mbùrùɗara iɗəm kwa ya. Kwa ka, kamala gà məməta ŋa ya, na ika miɗ ŋgar a. Aɗaba taŋa kinehe kwa ihər ki zezemekwe a Mbulum ka, ndaka vatwa ana awiya ŋa ya, kamala ana Mezite Mesife ŋgar a ɗif a kwa dər a. Tsəka, ki zezemekwe a ndaka vatwa miviye ŋa ata, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita məpala ahəm ata ya asa tsa.

Gà məpala ahəm nda bakal

7Kamala taŋa ya, ki gweɗekwe a kinehe dze ana, meme? Wànà məpala ahəm Musa ka, dukw bakal a? Awaŋ, kataya tsa. Ama na mege məpala ahəm Musa a riŋ tsəka, ana ka, ki sirekwe a aba i bakal a tsa. Na mege məpala ahəm ata ma gwa ka, ka ta ge are aka dukw mburma tsa,*fa* tsəka, ana ka, ki sir a ikaba à medzibe bakal ata ya tsidze. 8Ama i təv ana kà tsarakawakwa məpala ahəm ata ya ka, bakal a yahawa vatwa i ba kwa, na dite kà dzalawakwa aà mege are aka gà duwa pampam hinne kuɗa ya. Na mege məpala ahəm a riŋ tsəka, bakal tekeɗe, ndzəɗa a ge a ihər tsa. 9Akahər ana kà sərakwa məpala ahəm zukw tsiye ka, kà ndzawakwa kataya pəra, mewìsè gər a riŋ tsa. Ama i dəba ŋa ya, kà tsarakukwa məpala ahəm ka, bakal tekeɗe, a pàt aba i fataya kuɗa, 10dite na kà matawakwa ya. Mbulum a tsik a kwa ka, məpala ahəm ŋgar ana ki ŋgetekewe a dər mesife zləmana ya. Ama ka, a zla a kwara məməta ya ivaɗ. 11I təv ana kà tsarakukwa məpala ahəm ata ya ka, bakal a yahawa vatwa aà məbànà kwa, dite kàa gekwa ka, a bets a kwa kuɗa.

12Kamala taŋa ya, məpala ahəm a dara ka, i təv Mbulum a. Gà məpala ahəm ŋgar ana tserdze ya ka, tsəɗaŋŋa. Ar ka, ŋgwal ŋa lele, duwa manəsa ŋa iɗəm kwizikw tsidze. 13Dite na kataya ana, dukw ata ŋgwal ŋa lele ya, na a bats kwa ya ivaɗ a? Awaŋ, kataya tsa. Ama ka, dukw bakal na a bets a kwa ya ivaɗ. Aɗaba dukw bakal ata a ge megemir nda dukw ŋgwal ŋa ata, a bets a dər kwa ya. A ge ba kataya ka, na dite kà sərakwa dər lele, naha ka, bakal kaɗəŋ a. Aɗaba Mbulum a tsik məpala ahəm ŋgar ata ka, a sasar na bakal mə pàt aba ndərzayya kamala dukw ana ŋgwal tsa ndeyndey a ya.

Ki slekwe a mezìwè gər kwa tsa

14Kà sərakwa ndzer, məpala ahəm a dara ka, i təv Mbulum a. Ama kwa ka, gà mburma taf masakəŋa ɗekɗek pəra, kà nekwa kamala gà ɓele bakal a. 15Kamala taŋa ya, dukw ana ki gekwe a ya ka, kà sərakwa tsa. Aɗaba dukw ana a sàs a kwa aà mege ya ka, ki gekwe a taŋa tsa ivaɗ. Ama ki gekwe a ka, dukw ana a sàs a kwa tsiye ivaɗ asa. 16Ama na bəla ki gekwe a ka, dukw ana a sàs a kwa tsiye ka, taŋa ki gweɗekwe a, məpala ahəm ka, dukw ana ŋgwal ŋa ya. 17Kamala taŋa ya, i təv ana ki gekwe a dukw ana ŋgwal ŋa tsiye ka, kwa nda gər kwa tsa na ki gekwe a taŋa ya, ama bakal ana mandza ŋa i ba kwa ya na a ge a ya. 18Kà sərakwa lele, i təv kwa gà mburma taf masakəŋa aaha ka, duwa a riŋ ŋgwal ŋa ilik tsidze. Kà wayakwa mege dukw ana ŋgwal ŋa ya ndzer, ama ka, ndzəɗa kwa a sle tsa. 19Say ki gewakwa ka, dukw ana ŋgwal ŋa, a de a kwe a a gər a tsa. Ki gekwe a ivaɗ ka, dukw ana ŋgwala tsa, a tsahən aà kwa tsiye. 20Ama na bəla ki gekwe a dukw ana ŋgwal ŋa tsa, a sàs a kwa aà mege tsiye ka, kwa nda gər kwa tsa, na ki gekwe a taŋa ya. Na a ge a dukw ata ka, bakal ana mandza ŋa i ba kwa ya.

21Kamala taŋa ya, dukw ana i samata a gewa ba i təv kwa ya ka, araha: Na bəla a sàs a kwa mege dukw ana ŋgwal ŋa ya ka, tsaatsa ki gekwe a ka, dukw bakal ɗekɗek pəra. 22I gəzləŋ kwa ka, a sàs a kwa mazazama məpala ahəm Mbulum nda maŋgayaba ŋa kaɗəŋ. 23Ama i samata asa ka, duwa ŋgiɗ a riŋ i gəzləŋ kwa na a ge a gùvəl aà madzala gà gər kwa ana ŋgwal ŋa ya ya. Aɗaba dukw ata ŋgwala tsa i gəzləŋ kwa ya ka, à gis a kwa aà mege bakal, kamala ana kwa gà ɓele ŋgar a. 24-25Kamala taŋa ya, kwa nda madzala gà gər kwa ka, a tsahən aà kwa na ki zezemekwe a məpala ahəm Mbulum a. Ama nda mege dukw ana ki gekwe a ya ka, tsaatsa a sàs a kwa ka, mazazama dukw bakal ivaɗ. Kwa ka, wiyak masakəŋa, waya ba kwa ya. Ki metekwe a dər akaba nda gà bakal kwa pəra. Weke na a sle a aà məmburdwara kwa ika vatwa ata ya kuɗa ya? Ki gekwe a kəkaaha ka, a Mbulum nda gəzləŋ kwa ilik, aɗaba ŋgat na a mbil a à kwa nda ahər Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya.

8

Mendze ana gà mburma ti ndze a nda Mezite Mesife

Mbulum a

1Aɗaba taŋa, kinehe ka, seriye Mbulum à gis a gà mburma ana tar mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya, ilik asa tsidze. 2Aɗaba kwa ka, i ahər bakal ana a dzeye a à kwa ya asa tsa. Ndzəɗa Mezite Mesife ana a vile a kwe a mesife nda ahər Yesuw Kiristi ya, na a pəl à kwa i mazazama dukw bakal ata ya, dite ka, ŋgat a kwere a kwa kuɗa ya. 3Məpala ahəm Musa ka, a sle aà məvəla kwa mesife tsa, aɗaba ana kwa ka, gà mburma taf masakəŋa, ndzəɗa kwa a riŋ tsiye. Kwa ka, kà mbàkwa aà magəsa ahər ahəm tsa. Ama dukw ana məpala ahəm ata a sle aà mege ŋa tsiye ka, Mbulum nda ahər ŋgar ŋa aka ge. A ge taŋa ka, nda maslə̀rà Kəla ŋgar ana a slərra aka gər ahəɗ a, a ne mburma kamala kwa ya ya. Tàa dzik à ŋgat aà mege bakal kamala kwa mburma ya mbaŋa, ama ka, aka ge tsa. Dite i dəba ŋa ya ka, a mət aɗaba bakal kwa. Kamala taŋa ya na Mbulum a ge seriye bakal ana mburma a gewa ya. 4A ge taŋa ka, na dite ki ŋgetekewe a vatwa aà mege dukw ana məpala ahəm ŋgar a tsik a kwa ya ndzer. Aɗaba mendze kwa ana ki ndzekwe a kinehe ya ka, Mezite Mesife Mbulum na a kwere a kwa ya, tsəka, meèweke ba kwa asa tsa. 5Na wura a zezem a meèweke ba ŋgar, a dzele a i metsehe ŋgar ka, taŋa hiywe ɗekɗek pəra. Ama na wura a ndze a nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum ka, a dzele a gà gər aka dukw ana Mezite Mesife Mbulum ata a waya ya hiywe mbaŋa. 6Aɗaba na wura a dzele a dukw ana ba ŋgar a waya ya ɗekɗek ka, à mìtiŋa. Ama wur ana a dzele a dukw ana Mezite Mesife Mbulum a waya ya ka, Mbulum a viler a mesife ndzer ŋana, nda matasla yam zayya a gəzləŋ ŋgar. 7Wur ana a dzele a dukw ana ba ŋgar a waya ya ɗekɗek ka, ŋgat a ne ka, mala mene are a Mbulum. A zezem a ka, dukw ana Mbulum a tsik a tsa, aɗaba ana a sle a tsiye. 8Aɗaba taŋa, wur ana a zezem a ka, dukw ana ba ŋgar a waya ya hiywe ka, mede ŋgar a sle aà metsehine a aà Mbulum tsa.

9Ama kurum kinehe ka, ki zezemwim a dukw ana ba kurum a waya ya asa tsa. Kurum ihər ki giswim a ahəm ka, aà dukw ana Mezite Mesife Mbulum a waya ya kuɗa. Aɗaba Mezite Mesife ata ka, ar mandza ŋa i gəzləŋ kurum. Na wura aka ŋgat Mezite Mesife ata Yesuw Kiristi a vile a ya tsəka, ŋgat aka ne mburma ŋgar tsa na taŋa ya. 10Na Yesuw Kiristi mandza ŋa i gəzləŋ kurum ka, Mezite Mesife Mbulum a vile a kurum a mesife, agəra ana kàa nwim gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. A vile a kurum a ka, ku mege ba kurum à mìt a aɗaba bakal ana ki gwim a ya tekeɗe. 11Ama na Mezite Mesife Mbulum ana a mbəlara à Yesuw Kiristi i məməta ya, dite Mezite Mesife ata a riŋ mandza ŋa i gəzləŋ kurum ka, taŋa ka, Mbulum a ta mbilere a à ba kurum i məməta ya nda ndzer mbaŋa, pàrsa iɗəm tsa. A ta ge a taŋa ka, nda ndzəɗa Mezite Mesife ŋgar ata mandza ŋa i gəzləŋ kurum a.

12Aɗaba taŋa, gà damər gà, say ki gekwe a ka, dukw ana a tsahən aà Mezite Mesife Mbulum a, tsəka, ki gekwe a dukw ana a tsahən aà ba kwa ya asa tsa. 13Aɗaba na bəla ki zezemwim a dukw ana ba kurum a waya ya ɗekɗek ka, ki metwimiŋa. Ama na bəla ki vilwim a vatwa a Mezite Mesife Mbulum a gəzləŋ kurum, ki miyekwim a à dukw ana ba kurum a waya aà mege ya ka, taŋa ka, ki ŋgetwim a mesife ana ndzer ŋa ya. 14Aɗaba gà na Mezite Mesife Mbulum a ɗe a ter a à vatwa ya tserdze ka, tar ti ne gà ɓəza Mbulum. 15Kamala taŋa ya, duwa a riŋ na ki gwim a dər magəɗa ika miɗ Mbulum a asa tsa. Aɗaba Mezite Mesife ŋgar ana a vəl a kurum a ka, aka ne à kurum gà ɓele tsa, a ne à kurum ka, gà ɓəza ŋgar ivaɗ. Mezite Mesife ŋgar ata ka, a riŋ mandza ŋa i gəzləŋ kwa. Aɗaba taŋa na kù gwaɗawakwa aà Mbulum ka, Tsir kwa ya. 16Mezite Mesife ata na a ɗif a kwe a dər i gəzləŋ kwa ka, kàa nekwa gà ɓəza Mbulum kaɗəŋ a. 17Kàa nekwa gà ɓəza Mbulum kaɗəŋ. Kamala taŋa ya, ki ŋgetekewe a dukw ana ŋgwal ŋa, a tsik i sida ya, a gwa, i ta vile a a gà ɓəza gà ya. A ta vile a kwe a ka, kamala ana a vəl a Yesuw Kiristi ya mbaŋa. Aɗaba na kàa gə̀sakwa mesewere are ana Yesuw Kiristi a sèwèr a ka, ki ta ŋgetekewe a mezlibe ana tì zlibe a à ŋgat a mbaŋa.

Mezlibe ana kà dzalawakwa aaka gà gər a

18I sər ndzer, mesewere are ana kwa ihər ki sèwèrekwe a kinehe ya ka, ar ka, kamala ana dukw masakəŋa ya. A geye akaba a nda mezlibe ana Mbulum a ta vile a kwe a mba ya tsidze. 19Aɗaba zləma gà dukw ana Mbulum a geye tserdze ya ka, tar riŋ ihər ta veviŋa. A sàs a tar ka, hinne na aà meŋgete a pat ana Mbulum a ta pèt a aba a gà ɓəza ŋgar ndərzayya i təv dzaydzay ŋa, na a vile a ter a mezlibe ata ya. 20Mbulum a yà dukw ana a geye a tar tserdze ya ka, a dala. A gwa, ma dzeye kamala ana dukw taf masakəŋa ya. A yà a dala ka, agəra ana gà dukw ata ta waya kataya ya tsa. A miyak dər ka, aɗaba bakal gà mburma ana ta ge ya. A waya na a ge akaba a seriye mburma ka, nda biy gà dukw ata tserdze ya. Ama ku mege kataya tekeɗe, aka tike a tar duwa aka miɗ dukw ŋgar, na dite ti dzele a aaka gà gər a. 21Aɗaba pat ŋa a ndzere a ka, a ta mbìrwìɗere a kwa ya nda gà dukw ata a geye tar tserdze ya mbaŋa. Gà dukw ata ti ti ndze a ka, kamala gà ɓele ya asa tsa, dite ti dzeye a tsa asa mbaŋa. Tar nda gà ɓəza Mbulum ka, ta ŋget a mezlibe ana tì zlibe a à tar a, dite ti ziwe a gər tar kuɗa. 22Aɗaba kà sərakwa, daga aà gər ana akahər ata ya haa kinehe, gà dukw ana Mbulum a geye tserdze ya ka, tar riŋ ti sèwèr a are. A wir a ter a hinne kamala məkəs ana sawàr sawàr à bèse a mawà kəla ya. 23Ama ka, zləma gà dukw ata ɗekɗek tsa, na ti sèwèr a are ya. Kwa ana Mbulum a lah mivile a kwa Mezite Mesife ŋgar a tekeɗe, kwa ihər ki bèsekwe a i gəzləŋ kwa mbaŋa. Kà wayakwa pat ŋa ma ndzera ka, bise na Mbulum a ti ne a à kwa gà ɓəza ŋgar nda ndzer a, kamala megweɗe ya ka, à mbìrwìɗere a ba kwa i mesewere are ya fit kuɗa. 24Mbulum aka mbəl à kwa, ama kàa ŋgatakwa gà dukw ata tserdze ya zukw tsa. Kwa ihər ki dzelekwe a ka, aà maŋgatar mba hiywe. Ama na mege kàa ŋgatakwa gà dukw ana zləmana ki ta ŋgetekewe a mba ya, nda are kwa ka, taŋa ka, dukw ata ki dzelekwe a aaka gà gər ndzer asa tsa. Kàa mbər meŋgetekewa na taŋa ya. Dite weke na a dzele a gà gər aka dukw ana aka mbər meŋgete ya ya? Wura a riŋ tsa. 25Ama na kwa ihər ki dzelekwe a aka dukw ana kàa ŋgatakwar zukw tsiye ka, taŋa ka, ki vevekwe a nda magəsa gəzləŋ hinne ivaɗ.

26Aɗaba taŋa, Mezite Mesife Mbulum tekeɗe, a dere a, à zlèk a kwa mbaŋa, aɗaba ana ndzəɗa kwa a riŋ ika vatwa Mbulum tsiye. Aɗaba kà sərakwa, meme na ki hemekwe a a Mbulum ndaka vatwa ŋa ya tsa. Say Mezite Mesife Mbulum ata nda gər ŋgar na a riŋ a heme a a Mbulum aɗaba kwa ya. A heme a ka, nda gəzləŋ ilik sah gər, tsəka, nda bazlam ka, a sle tsa na à meɗife à dukw ana a tsik a ya ya. 27Mbulum ka, a sər dukw ana i gəzləŋ mburma ya. Kamala taŋa ya, a sər dukw ana Mezite Mesife a waya ya mbaŋa. Aɗaba Mezite Mesife ata a heme a agəra gà mburma ŋgar a ka, kamala ana a tsahən aà Mbulum a.

28Kà sərakwa, gà mburma ana Mbulum a waya tar, a zal a tar, dite ta ge dukw ana a tsahən ahər a ka, a ge a megemir nda gà tar kamala ana a waya ya. A sasar dukw ana a ge a ba nda gà tar tserdze ya ka, ma ge a tar ŋgulum. 29Gà na Mbulum a lah mipele tar, ti ne gà biy ŋgar akahər ata ya ka, a sasar na a ti ne à ter a kamala Kəla ŋgar a mbaŋa, na dite Kəla ŋgar tekeɗe, ma ne malkwara ika magər gà damər ŋgar ata hinne ya ya. 30Ama gà mburma ata Mbulum a pala tar tserdze, ti ne gà biy ŋgar a ka, a zal a tar mezele mbaŋa, na dite tə dara a təv ŋgar a ya. Gà na a zal a tar a ka, a ne à tar gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar mbaŋa. Taŋa ɗekɗek tsa, a dza tar a təv mezlibe ana tì zlibe a à ŋgat a mbaŋa asa.

Duwa a riŋ ilik à ses a ikaba kwa nda mawàyà Mbulum a tsa

31Aɗaba na kataya ana, ki gweɗekwe a dze ana, là, na aka gər bazlam ata ya? Na Mbulum a riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà kwa dze ana, weke na a sle a aà mimbè aà kwa ya? Wura a riŋ tsa. 32Mbulum ŋgat ka, ku mege Kəla ŋgar aka niw dər tsa, ama a miyak à ŋgat, dite mə̀ mət aɗaba kwa tserdze. Na Mbulum aka vəl a kwa Kəla ŋgar seyiŋ ana, kà dzalum ana, a ta vilekwe a gà dukw ŋgiɗ tserdze mbaŋa tsiye? 33Wura a sle a aà mege seriye aà gà na Mbulum a pala tar, dite a ne à tar gà biy ŋgar a tsa, aɗaba ŋgat ŋa nda gər ŋgar na a ne à tar gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. 34Weke na a sle a aà magəsa tar i seriye ya? Wura a riŋ tsa. Aɗaba Yesuw Kiristi nda gər ŋgar a mət agəra kwa. Ama ka, taŋa ɗekɗek tsa, ndeyndey ŋana ka, na Mbulum a mbəlara à ŋgat i məməta ya ya. Ŋgat a riŋ mandza ŋa ika tsèke ahər mezime Mbulum, dite ŋgat a riŋ a hemer a aɗaba kwa mbaŋa asa. 35Na kataya ana, duwa a riŋ na a sle a aà masàsà ikaba kwa nda gà Yesuw Kiristi ana a waya kwa ya ya? Wànà mesewere are ana ki sèwèrekwe a ya, nda gà bəla dukw mawùràba ŋa, nda gà mene are ana ti ne a kwe a ya, kige tsa, may nda matawak a, tsəna, dukw medzeye ana ki dzeyekwe a dər a ya, kige tsa məməta ana a le aà kwe a ya ya? Awaŋ, gà dukw ata tserdze ya ka, ti sle a aà masàsà ikaba kwa nda gà Yesuw Kiristi ana a waya kwa ya tsa. 36Mesewere are kwa ata a ne ka, kamala ana mewetse ŋa i wakita Mbulum, a gwa ka:

«Gà mburma ti yehe a vatwa

aà məbatsa mər hiywe,

agəra ana mìi zezem a kər a.

Tar ihər ta fir aà mər a ka,

kamala gà təmaŋ ana ti ti zleye a ter a ɗa ya.»*fa*

37Ama ku mege kataya tekeɗe, ki sewlekwe a aà mesewere are ata kweleŋ fètìte, na nda ndzəɗa Yesuw Kiristi ana a waya dər kwa ya ya. 38Aɗaba i sər ndzer, duwa a riŋ na à ses a ikaba kwa nda meweye ŋgar ana a waya kwa ya ilik tsidze. Ku mege məməta ana ki metekwe a ya, kige tsa, mendze kwa ana ki ndzekwe a nda are ya tekeɗe ka, pampam tsa. Ku mege gà gawla Mbulum ana nda Əbay tar, dite nda gà dukw ana tserdze, ndzəɗa tar a riŋ hinne i gər ŋa ya tekeɗe, ti sle a aà mege duwa, na dite ti ses a ikaba kwa ya tsa. Ku mege gà dukw ana ta ge a ba kinehe ya, ndəna a ta ge a ba aka miɗ mba ya tekeɗe ka, ti sle a aà mege duwa tsa mbaŋa. 39Ku mege gà dukw ana i gər ŋa i Mbulum gà ndzəɗa ŋa ya, nda dukw ana ɗa i bəɗ a tekeɗe, ti sle a aà mege duwa tsa mbaŋa asa. Kamala taŋa ya, duwa a riŋ ilik ika magər gà dukw ana Mbulum a geye tar tserdze ya, na a ses a ikaba kwa nda meweye ŋgar ana a weye a kwa ya tsidze. Kà sərakwa meweye ŋgar ata ka, aɗaba Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa.

9

Gà Mbulum nda gà mburma ana a pala tar a

1Bazlam aaha i tsik a ya ka, ndzer kaɗəŋ, aɗaba ana iye, mala magəsa Yesuw Kiristi, dite na i ses a pàrsa tsiye. Mezite Mesife Mbulum na a ɗifiŋ à dukw ana i tsik a ya ka, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsiye. I madzala gà gər gà tekeɗe, kataya mbaŋa. 2Kinehe ka, gəzləŋ a riŋ a wir aà iye a hinne, a misek a à mewire tsa, 3aɗaba gà asiŋ ŋa ana i gwala gà, ta gəs Yesuw Kiristi tsiye. Iye nda gà tar ka, mər nda gà damər. Na mege a ge a ba ka, ŋgulum Mbulum mi viliŋ mezelme, mə̀ və̀rə̀zl ikaba à mər nda Yesuw Kiristi ya, aà məmbàlà à tar, avukw ana i mbil a zləmana ya. 4Tar ka, gà Isərayel ana Mbulum a pala tar a. A pala tar ka, aà mene à tar gà ɓəza ŋgar. A pàt a tar à ndzəɗa ŋgar, na dite tì zlibe a à ŋgat a. A ɗif a tar à masəra ba ŋgar, nda məpala ahəm ŋgar mbaŋa. A ɗe a tar à vatwa ana, dite ta heme a aà ŋgat a. A tsikewa a tar gà asiŋ gà bazlam ŋgiɗ pampam i sida ya, aka gər dukw ana a vile a ter a ya mbaŋa. Ama ka, ta gəs tsa. 5Tar ka, i gwala gà bàba gà ɓəza Abəraham batsah tsir tar ana akahər ata ya. Yesuw Kiristi ibam, a ɗe aba kamala mburma ya ka, i gwala tar a mbaŋa. Ŋgat na Mbulum a. A ndze a ika gər gà dukw tserdze. Zàmbaɗakwa à ŋgat aà biybiy. *Amin.

6Ki gweɗekwe a ka, dukw ana Mbulum a tsik i sida ya, a gwa, i ta ge a a gà mburma gà ya ka, a ne a dukw taf masakəŋa tsa. Ama kəla ka, gà Isərayel fit tsa na ti ne gà mburma ŋgar a. 7Gà ɓəza hinne na tə dara i ba Abəraham a. Ama ka, fit tsa na Mbulum a pala tar a asa mbaŋa. A tsik a Abəraham akahər ata, a gwaɗar: «Hwife yak ndzer ŋana a dere a ka, i ba Izak a.»*fa* 8Kamala megweɗe ya, i liwiŋ gà ɓəza ana Abəraham a wa tar a fit tsa, na ti ne a gà ɓəza Mbulum a. Aɗaba Mbulum a gwa: «Say gà na ta wa tar aɗaba dukw ana i tsik i sida ya, na i ɗeme a i liwiŋ gà ɓəza ŋgar a ya.» 9Araha na dukw ana Mbulum a tsiker i sida ya, a gwaɗar: «Pat məpàslà ahər ŋa aka ndze aɗəm ka, i mèriŋa. I lere a aà Sara ya ka, aka wa kəla asləka ŋa.»*fb*

10Ama ka, taŋa ɗekɗek tsa. Samatakwa Rebeka ana məkəs batsah tsir mər Izak ana akahər ata ya mbaŋa. A wa gà mawusa. 11-12I təv ana aka wa tar zukw tsiye ka, Mbulum a tsik aɗaba gà ɓəza ata a ta we a ya, a gwaɗa a Rebeka: «Malahalah ŋana a ne a mala meslire a mala dəba.»*fc* Mbulum a tsiker kamala taŋa ya ka, aka na tàa wa tar zukw tsiye, dite ka, tàa mbər mege dukw ana ŋgwal ŋa ya, kige tsa na ŋgwal ŋa tsiye zukw tsa. A ge dər kataya ka, aà masəra dər, a gewa duwa ka, kamala ana ŋgat a waya ya. A pele a gà mburma ŋgar kataya, tits kamala ana a waya i gər ŋgar a, tsəka, aɗaba ŋgwal tar ana ta ge a ya tsa. 13Kamala taŋa ya, mewetse ŋa a riŋ i wakita mbaŋa, Mbulum a tsik aka gər gà ɓəza ata a gwa: «I waya Zakup, ama Isuwa ka, i waya tsa.»*fd*

14Na kataya ana, ki gweɗekwe a dukùla asa ya? Ki gweɗekwe a ana, Mbulum a ge a dukw ana ndaka vatwa ŋa tsiye ya? Awaŋ, kataya tsa. 15Aɗaba ki sirekwe a dər, a gwaɗa a Musa akahər ata: «Na i waya mege ŋgwal a wura ka, i ger a ŋgwal ŋa. Kige tsa, na bəla i waya wura ma ndziŋ are tsehe ka, a ndziŋ a dukw ŋgar.»*fe* 16Kamala megweɗe ya, Mbulum a zle a mburma ka, aɗaba ana a waya mege a tar ŋgwal a pəra, tsəka, agəra ana mburma ta waya ti ne a à ba tar ŋgwal ŋa nda ndzəɗa i təv ŋgar a tsa. 17A riŋ mewetse ŋa i wakita mbaŋa ka, Mbulum a gwaɗa a *Faruna, Əbay gà Ezipt: «I tike kər a Əbay, dite ka, aà məpàtà à ndzəɗa gà nda təv yak pəra. Aɗaba i waya ka, zləm gà ma ɗe, ku mege a ŋga ika gər ahəɗ tserdze.»*ff* 18Kamala taŋa ya, Mbulum a ge a duwa ka, kamala ana a sasar a. Na aka waya mege ŋgwal a wura ka, a ger a ŋgwal dukw ŋgar. Kige tsa bəla wur ana Mbulum aka waya ma ndza nda gà segeme i gər a ka, a ndze a dukw ŋgar.

Mbulum a ziwe a gər ŋgar kamala ana a sasar a

19Bəla ki gweɗwimiŋŋa: «Na Mbulum a pele a mburma kataya ana, aàmala na a mà a tar à bakal asa ya? Aɗaba weke na a sle aà mehitse a à dukw ana ŋgat a ge a ya ya?» 20Ama kinehe, kwa mburma dze ana, gà weke, na ki mbetsekwebe a ahəm nda gà Mbulum a? Wànà gərwa a gweɗe a a mala maŋgara ŋa: «Aàmala na kə̀ ŋgar iye kataya ya?» Awaŋ, a riŋ tsa. 21Aɗaba mala maŋgara duwa a ziwe a gər ŋgar aà maŋgara ŋa ya, kamala ana a sasar a tsiye? A zle a duɗwa, à ses a ikaba ya, a ŋger a dər mesigire ŋa sìsèlèŋŋe, a ger a mbìrmbir ŋgwissè lele. Biy ŋgiɗ ibam, a ŋger a dər kèyiɗ ŋa pə̀lhàyàmma masakəŋa pəra.

22Na Mbulum a ge a duwa kamala taŋa ya ana, ki slekwe aà metsiker a dukùla asa ya? A sasar ka, a pèt a à ndzəɗa ŋgar, gà ɓəzla bakal ti sir a dər ka, meme na a ge a matsəɓatsəɓ aka gər tar a. Ama ku mege tàa ger matsəɓatsəɓ a gəzləŋ, dite a sər, medzeye à tar ide tekeɗe ka, mbə̀rə̀ts mbə̀rə̀ts a veve a tar pəra. 23Dite a gà asiŋ ŋa ibam, a sasar à pèt a ter a à ndzəɗa ŋgar ana a za duwa tserdze, tì zlibe a dər a. A waya mege a tar ŋgwal ŋa, a zal a tar dər ka, daga piŋŋe na aà ta ŋgat ndzəɗa ŋgar ata ya. 24Kwa kinehe tekeɗe ka, i liwiŋ tar mbaŋa. A pala ka, gà mburma ana ika magər gà Yahuda ya ɗekɗek tsa. A zal a kwa dər ka, i liwiŋ gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ a mbaŋa. 25Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Husiya, mala məma à guma Mbulum ana akahər ata ya ka, Mbulum a gwa:

«Gà mburma ana piŋŋe gà biy gà tsiye ka,

i ne à ter a gà mburma gà kuɗa.

Dite gà na i waya tar tsiye ka,

kinehe ka, i waya tar kuɗa.

26I kwite ana ta gweɗe a à ter a,

kurum gà mburma ŋgar tsiye ka,

iye Mbulum, mala məvəla mesife a mburma,

i gweɗe a ter a, kurum ka, gà ɓəza gà asa mbaŋa.»*fg*

27Ama Ezaya, mala məma à guma Mbulum ana akahər ata ya, a fàfəl aka gər gà Isərayel ka, a gwa: «Ku mege gà Isərayel hinne kamala hewiyeŋ ana i dula ya tekeɗe ka, sərum dər, gà na Mbulum a mbele à ter a ika magər tar a ka, ndaw ɓav tsa.» 28Aɗaba Mbulum a ge a mèhìnèkw tsa. A dere a, a ge a seriye a gà mburma ata tserdze ya ka, tsəma gərmelik tsara.*fh* 29Ar ka, kamala ana Ezaya ata a tsik akahər ata ya mbaŋa, a gwa:

«Na bəla Mbulum BATSAH kwa ŋana

ŋgat mandza ŋa ika gər gà duwa tserdze ya,

mə̀ məsak à gà asiŋ ŋa ana i gwala kwa ya

zaakwa tsəka, ki dzeyekwe a sleɗik

kamala gà Suduma nda Gumura ana ti dzeye ya.»*fi*

Yesuw Kiristi a ne kur ana ti ndif ahər sik a

30Kamala taŋa ya, ki gweɗekwe a ana, dukùla kinehe ya? Ki gweɗekwe a ka, gà mburma ana gà Yahuda tsiye, tàa yaha vatwa aà mene ŋgwal ŋa i təv Mbulum tsa. Ama kinehe, tə tsahən ahər ka, agəra ana tàa gəs ŋgat nda gəzləŋ a. 31Gà Yahuda ka, tàa ya ba aà mazazama məpala ahəm ŋgar, ta gwa, waytsà mìi ne a ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar. Ama ka, də̀fàlàm ti ye ihər ba ya, ti sle tsa. 32Aàla na ti sle tsiye? Aɗaba tə dzala i gər tar agəra dukw ana ta gwa, mìi ne a aba ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar nda ndzəɗa mər, tàa gəs ŋgat nda gəzləŋ tar tsiye. Aɗaba taŋa na ti ndif sik aà kur a, kamala megweɗe ya, kur ata ka, Yesuw Kiristi. 33A riŋ mewetse ŋa i wakita, Mbulum a gwa ka:

«Araha, i tike a kur i kwite Siyuna,

kamala kuvəl a,

mburma ti ndif ahər a sik, tì dzèwe aakiŋa.

Ama wele ana aka gəs ba aà kur ata ya ka,

birek birek duwa a ger a tsa.»*fk*

10

1Gà damər gà, a sèsiŋ i gəzləŋ gà hinne, i waya na gà mburma ana i gwala gà ya, ta mbele a ya. I misek a à mahàmà a Mbulum tsa, aɗaba tar. 2I sər dukw ana ta ge a ya, ta waya matsahəna aà ba tar nda gəzləŋ ilik i təv Mbulum. Ama tə sər vatwa dukw ana ta ge a ya tsa. Ti ye a ba bə̀ram bə̀ram taf masakəŋa. 3Aɗaba tàa tsaraka vatwa ana Mbulum a ne a dər à mburma ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a tsa. Tar riŋ ti yehe a vatwa ivaɗ ka, aà mene à ba tar ŋgwal ŋa i təv ŋgar nda ahər tar. Kamala taŋa ya, ŋgùɗak ta məsak aba à vatwa ana Mbulum a ne a dər à tar ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. 4I tsik taŋa ka, aɗaba à gər ana Yesuw Kiristi a dara ya ka, məpala ahəm Musa ka, vatwa ana mburma ti de a dər a təv Mbulum a asa tsa. Ama kinehe, wele ana aka gəs ŋgat nda gəzləŋ a ka, ŋgat na a ne a ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum a.

Mbulum a mbele a à gà na ta gəs Yesuw a tserdze

5Araha na dukw ana Musa a wetse piŋŋe aka gər məpala ahəm Mbulum ata ya, dite ka, meme na ti ne a ŋgwal ŋa i təv mazazama ŋa ya. A gwa ka: «Ku weke na aka zazam məpala ahəm aaha ka, a ŋget a dər mesife. Ama kəla ka, say na a zezem a kalkal lele ya dzekwiŋ.»*fa* 6Ama vatwa ana mburma a ne a ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum agəra ana a gəs ŋgat nda gəzləŋ a ka, pampam. Mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum aka gər vatwa ata ka, ta gwa: «Aàmala na ki dzele a i gər yak, ki gweɗe a ka, weke na a sle a aà matsəla a gəza mbulum a ya?»*fb* Kamala megweɗe ya, aà mazàlàra a mala məmbàlà à mburma ana Mbulum a gwa, i ti slir a kurumehe a ya, ma tarra a bəɗ a asa ya ya, aɗaba aka mbər medera. 7Dite aàmala asa ya na ki dzele a i gər yak, ki gweɗe a ka: «Weke na a de a a biye a təv ana gà məməta iɗəm a ya?» Kamala megweɗe ya, aà mezelera iɗəm a mala məmbə̀là à mburma ata, aà ma dara ya. Aɗaba aka mbər məmbə̀lara iɗəm a. 8Na kataya ana, wakita Mbulum a gwa ana, meme? A gwa ka: «Bazlam Mbulum a ndze a ka, slìpèhhe bise nda kər, ika arah yak, dite i gəzləŋ yak mbaŋa.» Bazlam ŋa ka, taŋa kà tsikikwa a mburma ya, kù gwaɗakwa a tar ka, gəsum Mbulum nda gəzləŋ kurum. 9Na kàa gə̀sakwa nda gəzləŋ, kàa tsikikwa ika miɗ mburma parakkà, Mbulum na a mbəlara à Yesuw i məməta ya, dite na a ne BATSAH kwa ŋa ya ka, Mbulum a ta mbil a à kwa mbaŋa. 10Aɗaba a mbil a, a ne a dər ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar ka, say à wur ana aka gəs Yesuw nda gəzləŋ, aka tsikara ika arah a, ŋgat na Batsah ga ŋa ya, parakkà lele ya. 11Aɗaba mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Ku weke tekeɗe, wur ana aka gəs a ka, birek birek duwa a ger a tsa.»*fc* 12Mbulum a tsik bazlam ata ka, aɗaba gà mburma tserdze. Gà Yahuda nda gà na tar gà Yahuda tsiye, tar ika miɗ ŋgar ka, pampam tsa. Batsah ŋana ika gər tar ka, ilik. A pise a ahəm a gà na ta hemer a ya lele. 13Ar ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum asa ka, ta gwa: «Ku weke na aka hama a BATSAH kwa ŋa ka, a mbiliŋa.»*fd*

Gà mburma gà Isərayel ti sle a aà mibeye aà Mbulum a tsa

14Kaɗəŋ. Ama na tàa gəs BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ tar tsəna, dite meme na ta hemer a ya? Na tàa tsaraka maɗə̀và zləm ŋgar tsəna, meme na ta gis a ŋgat nda gəzləŋ tar a? Na wura aka tsik a tar bazlam ŋgar tsəna, meme na ti tsereke a ya? 15Dite dze ana, na gà mburma Yesuw tàa slər mburma a təv tar tsəna, dite meme na gà ɓəzla meslire ata ta wile a aka mede aà metsike a tar a? Ama ka, tàa slər tar dukw ŋgar. Aka ge ba kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Samata kwaŋ, na gà ɓəzla meslire na tə dara a təv tar, ti tsik a ter a bazlam ŋgwal ŋana ka, dite zayya a ŋgeye a ter a ba i gəzləŋ a.»*fe* 16Ama ku mege tàa tsaraka bazlam ata tekeɗe ka, gà mburma ndaw tsa na ta gəs nda gəzləŋ tar a. Ezaya, mala məma à guma Mbulum ana akahər ata ya tekeɗe ka, aka mbər metsike, a gwa: «Batsah mər ŋa, kù gwa ana, bazlam ana mì tsik a ana, ndaw a na ta gəs a?»*ff* 17Kamala taŋa ya, wur ana à gis a bazlam ata ka, say na aka tsaraka ya. Aka tsaraka tekeɗe ka, say na ti tsiker aka gər Yesuw Kiristi ya dzekwiŋ.

18Yaw taŋa ka, i wiziŋa. Wànà gà Yahuda dze ana, tàa tsik a tar bazlam ŋgwal ŋa ata ti tsiye? Haya, tàa tsik a tar ndzer dukw ŋgar. Ar ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa:

«Gà mburma tàa da aà metsìkè bazlam ata,

ku mege a ŋga aka gər ahəɗ tserdze.

Mifefile tar aka lə̀ma aka gər ahəɗ fit.»*fg*

19Taŋa ka, i wiz a biy ŋgiɗ asa: Wànà gà Yahuda dze ana, tə tsaraka ti tsiye? Ama ka, tàa tsaraka dukw ŋgar. Ta gəs tsa pəra. Musa tekeɗe, aka mbər metsike aka gər bazlam ata. A gwa, Mbulum a gwa ka:

«I ge a dukw ana, dite kurum gà mburma gà

ki gwim aaka a are

nda təv gà asiŋ gà mburma ana taf masakəŋa ya,

nda gà ki gwim a arəv

nda təv gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ana

tə sər duwa tsiye mbaŋa.»*fh*

20I dəba ŋa ya, Ezaya, mala məma à guma Mbulum tekeɗe, a tsik parakkà lele. A gwa, Mbulum a gwa ka:

«Gà mburma ana tàa yaha iye tsəka,

aləka tar na ta ŋgat iye ya.

I pàt à ba gà ka, a gà na tàa hemiŋ a tsiye.»*fi*

21Ama aka gər gà Isərayel, Ezaya ata a tsik ka, a gwa: «Mbulum a gwa ka: Iye ihər i ge a wiyèw a gà mburma gà, aà gər mèkwède ya, wurwas tsikw a hawa, dite ka, tə dara. Ama ka, kùrtìtìk ti niwara, ta gəs tsa.»*fk*

11

Gà Isərayel ti ndze are tsehe a Mbulum

1Kamala taŋa ya, Kinehe ka, i wiziŋa. Na kataya ana, wànà Mbulum aka məsak à gà mburma ŋgar ata ya? Awaŋ, aka məsak à tar tsa. Iye nda gər gà tekeɗe ka, kəla gà Isərayel ana i gwala Abəraham a. I dara ka, i hwife Benyamin a. 2Mbulum aka məsak à gà mburma ŋgar ana a pala tar daga aà gər malahalah ŋa ata ya tsa. Kurum kà sərum tsiye, na dukw ana i wakita Mbulum ka, Iliya a ge seriye aà gà Isərayel ika miɗ Mbulum a. A gwaɗa a Mbulum ka: 3«Batsah ga ŋa, gà mburma aaha tàa bats gà ɓəzla məma à guma yak. Dite tàa mbazla à təv məbatsa dukw yak ana mì batsawak a mbaŋa. Iye ilik na i zeha, i zezem a kər a. Dite araha ka, ta waya mekìɗe iye asa mbaŋa ana, meme?»*fa* 4Yaw, aləka i dəba ŋa ya, Mbulum a gwaɗar aaka dze ana, dukùla? A gwaɗar aaka ka: «Awaŋ, kər ilik tsa, na a zeha ya. Yàa zeha à gà mburma gà ka, dəbuw təsəla na ti zezem a iye ya. Aɗaba tar tekeɗe, tàa dza gurmits a bəɗ a dukw ana gà asiŋ ŋa ti ne dər mbulum, tə zalar Ba/?al a tsa.»*fb* 5Kamala taŋa ya, i təv kwa kinehe tekeɗe ka, kataya mbaŋa. Mbulum aka pala gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ əŋgal ika magər gà Isərayel a, aɗaba ana ti ndzer are tsehe ya. 6Mipele ata a pala tar, a ge a tar ŋgwal ŋa ya ka, agəra megemir tar ana ta ger a ŋgwal ŋa ya tsa. Na mege a pala tar ka, aɗaba megemir tar ana ta ger a ŋgwal ŋa ya ka, ana ka, dukw taf a ge a iɗəm asa tsa. A pəl a tar taŋa ka, dukw maya ba tar pəra.

7Dite kinehe ana, ki gweɗekwe a ana, meme? Ki gweɗekwe a ka, dukw ana gà Isərayel ti yaha ka, ta ŋgat tsa. Ama kəla ka, mburma ndaw tsa na i liwiŋ tar Mbulum a pala tar, ta ŋgat a. Gà asiŋ aaha dze ya ka, tar gà ɓəzla segeme. A sàs a tar mezele Mbulum ana a zal a tar a tsa. 8Ar ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Mbulum a ge a à madzala gà gər tar ka, daɗəkɗəkka. Kamala taŋa ya, bazùɓ aka mət aka tar zirìm zirìm, dite ndə̀kə̀zlə̀zlə̀mma ti sle aà metsereke a zləm ɓav tsa asa. Haa kinehe tekeɗe, ti ndze a ka, kamala taŋa ya.»*fc* 9Dawda ibam, a tsik mbaŋa ka, a gwa:

«Dukw mezime ana ti zim a ya ka,

ə̀ŋgəts mà dàn a tar aka biye ɗa,

kamala ɓele ana a mbezle a aka duwa ya,

kige tsa bəla ŋgiziw

kamala ziwiɗ ana à gis a duwa ya asa,

dite ka, tə̀ dəɗ ika vatwa ya.

Mbulum tekeɗe, mə vəl a tar mesewere are.

10Mə bats aà tar are ya,

na dite ta ŋget a a vatwa asa tsiye.

Mesewere are ma ge a tar ba a gər hinne,

dzaŋguvŋguv ta ŋguvaya dər ba.»*fd*

11Aɗaba taŋa, kinehe ka, i wiziŋa: Na kataya dze ana, wànà gà Yahuda ata tə dza ika vatwa ya ana, tàa dzeye kweleŋ a? Awaŋ, tàa dzeye tsa. Ama ka, agəra ana ta ge bakal a, na gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ ta ŋgat vatwa ana Mbulum a mbil a dər à tar a ya. A ge dər kataya ka, na dite gà Yahuda ta ge aaka are nda təv tar a. 12Akahər bakal tar ata ta ge ya ka, Mbulum a ge ŋgwal ŋa ka, a gà asiŋ gà mburma ana ika gər ahəɗ tserdze ya. Agəra medìɗè tar ata tə dəɗ ika vatwa ŋgar a ka, a pise ahəm a gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ hinne kuɗa. Dite na gà Yahuda tserdze ta mbəɗ gər a təv ŋgar ana, a pisakwe a ahəm ana, à zè a taŋa tsiye.

Meme na Mbulum a mbala à gà na gà Yahuda tsiye?

13Kinehe ka, i fèfil a kurum a, a kurum ana iɗəm gà Yahuda tsiye: Iye ka, mala meslire Mbulum. A slərra iye ya ka, a təv kurum ana gà Yahuda tsiye. Aɗaba taŋa iye ihər i ŋgeye a ba hinne, agəra megemir ŋgar ana a viliŋ ahər a. 14A sèsiŋ ka, bəla gà asiŋ ga ta ŋget a megemir ata i ge a ya ka, dite ŋgwilwim ŋgwilwim ta ge a are aka mege megemir ata i ge a ya, dite ka, tə dara, ta ge kataya, dite na Mbulum a mbil a à tar a. 15I təv ana Mbulum a miyak à gà Yahuda tə̀ma ya ka, a gəs masla nda gà asiŋ gà mburma ana ika gər ahəɗ a. Ama a pat ana ta me akaba a asa ya ana, dukùla na a ta ge a ba ya? Dukw ana a ge a ba ya ana, à zè a taŋa tsiye? A pat ata ka, gà na ti ne gà məməta ya, ta ŋget a mesife kuɗa.

16Na bəla ti de ɗaf, tə sàs ihər a, ta vəl a Mbulum ana, naha a zeha ya ana, ar ana pam a? Na bəla zlile dizl ɗaf ka, a ne biy ŋgar ana, ahər ŋana ana, biy ŋgar mbaŋa tsiye? 17Kamala taŋa ya, dizl duwa a riŋ, ŋgwal ŋa biy mezime, tə sàsara iɗəm tsèke ahər ŋgiɗ a. Tə daha, tə sàsara aɗəm ahər dizl ɗaf ŋgiɗ i dala ya taf masakəŋa, tə dzavaya aaka. Aɗaba taŋa, kurum gà mburma ana gà Yahuda tsa, kà nwim ka, kamala ahər dizl ɗaf ata, tə sasara i dala ya taf masakəŋa, tə dzava aaka ya. Dukw ŋgwal ŋa ana gà Yahuda ta ŋgat a ka, kurum kinehe tekeɗe, kàa ŋgatum mbaŋa, kamala ahər dizl ɗaf ana dzəŋdzəŋ a ŋgat ndzəɗa, a sara yam i ba batsah ŋana ya ya. 18Aɗaba taŋa, ka ta fə̀rum aà gà na ti ne kamala ahər dizl ɗaf ata tə sasara iɗəm piŋŋe kamala za ya tsa. Aàmala na ki gwim aba a zlapa dze ya? Kurum ka, kà nwim gà ɓəza ahər ŋa pəra. Aɗaba ndzəɗa ahər ŋa a dere a ka, i ba zlile ŋana ya, tsəka, ahər ŋa tsa na a vile a ndzəɗa a zlile ŋa ya.

19Bəla mìsle ŋgiɗ i liwiŋ kurum a, a gweɗe a: «Kinehe ka, ndzer, Mbulum a sàsara iɗəm ahər ŋa ata ya ka, a dzəv aaka ka, iye.» 20Kaɗəŋ, pàrsa tsa, kà tsik ka, ndzer. Mbulum a sàsara iɗəm a ka, agəra ana tàa gəs ŋgat tsiye. Kər kinehe ka, kàa ŋgat təv mendze yak, aɗaba ana kàa gəs a. Ama kəla ka, ka tə səkah à gər yak tsa, ki ger a magəɗa ivaɗ. 21Aɗaba ana Mbulum aka məsak à gà Yahuda ana ti ne gà ɓəza ahər ana ika dizl a tsəna, kà dzala ana, a misek a à kər ɓav a, na kàa gəs ŋgat tsiye, na kər ana tə dzəv aaka kər medzìve ya?

22Fə̀rum kwaŋ, meme na Mbulum a ge ŋgwal ŋa a mburma ya, dite ka, meme asa ya na a tike matsəɓatsəɓ aka gà asiŋ ŋa ya? A tike matsəɓatsəɓ ka, aka gà na ta məsak à vatwa ŋgar a. A ge ŋgwal ka, a kurum. Ama kəla ka, say na ki dwim a aka miɗ aka miɗ nda mendze i təv ŋgar a. Na kataya tsəka, kurum tekeɗe ka, ŋgwìɗik a ta misek a à kurum a mbaŋa. 23Na gà Yahuda ata ta mbəɗara gər a təv ŋgar a, tàa gəs Yesuw ka, à me à ter a a təv mendze tar ata asa tsara, aɗaba ŋgat ka, tits a sle a aà mimèra à tar a, dukw ŋgar. 24Aɗaba taŋa, kurum gà mburma ana gà Yahuda tsiye, kà nwim ka, kamala ahər dizl ɗaf ata taf masakəŋa i dala, tə sàsara, tə dara, tə dzava aka na ŋgwal ŋa lele ya ya. Na Mbulum a sər mege dukw ana kuɗa ihər a kataya ya ana, kà dzalum ana, a sle a aà məma à gà Yahuda a təv mendze tar ata dukw tar tsiye, na tar ana ti ne gà ahər ŋa ana ndzer ŋa ya seyiŋ a?

Mimbele gà Isərayel ana ta mbele a ya

25A kurum gà damər gà ana gà Yahuda tsiye. A sèsiŋ i tsik a kurum a ka, dukw ana makàhà ŋa i təv Mbulum, aka pàtakwa dər akahər ata zukw tsiye. I tsik a ka, dukw ana, dite ki slwim a aà mesikehe à ba kurum ika miɗ ŋgar tsik asa tsiye. Araha na dukw ana i tsik a ya: Ama gà asiŋ ŋa i liwiŋ gà Isərayel ka, tàa ne aba gà mandàkugùrum kaɗəŋ. Kəla ka, gà dukw ata ta ge aaka aba kataya ya ka, à ndìviŋa. Ama say gà na gà Yahuda tsa, Mbulum a pala tar, testes tàa yahabaha gər a təv Mbulum ŋa ya dzekwiŋ. I fataya ka, ta mbìɗ a aba a təv ŋgar, ta gis a kuɗa. 26A pat ata ka, Mbulum a mbele a à gà gwala gà Isərayel tserdze, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa:

«Mala məmbàlà à mburma a dere a ka,

i kwite Siyuna ya. A zle a bakal

ika magər gà gwala Zakup ya tserdze.

27Araha na dukw ana Mbulum a tsik a tar i sida ya,

a gwa ka: I ta pìl a ter a à bakal tar.»*fe*

28Ama tar ka, ti niw bazlam ŋgwal ŋana, ti ne gà ɓəzla gùvəl Mbulum. Kamala taŋa ya, kurum ana gà Yahuda tsiye, ki ŋgetwim a dukw ŋgwal ŋa ata avukw tar. Ama Mbulum a pala tar, dite ka, ti ne gà mandərkwasla ŋgar asa ka, agəra ana a tsik akahər ata a gà bàba gà tsir tar i sida ya ya. 29Aɗaba ana aka zal a mburma, aka vəlar duwa ka, aka ndəv pəra, tsəka, wetsèkèlek à mbìɗ a à madzala gà gər ŋgiɗ tsa. 30Kurum ana gà Yahuda tsiye, akahər ata ka, kàa gəsum ahəm aà Mbulum tsa. Ama kinehe ka, kàa ndzum are tsehe a Mbulum, a zal a kurum aɗəm avukw ŋa, agəra ana tar ta gəs ahər ahəm tsiye. 31Kamala taŋa ya, i təv tar kinehe tekeɗe, kataya mbaŋa. Tar ihər ta gis a ahəm aà Mbulum tsa, dite na a ge a kurum aɗəm ŋgwal ŋa avukw ŋa ya. Dukw ata a ge ba kataya ka, na dite tar tekeɗe, ta mbìɗ a aba a təv Mbulum, tì ndzer a are tsehe ya. 32Kamala taŋa ya, sifek a pə̀lakwa à metsehe aà gər, ku mege weke tserdze, a ziwe a gər ŋgar, na dite kə̀ gə̀sakwa ahər ahəm tsiye. A ge dər kataya ka, aɗaba a waya na kwa tserdze ki ndzekwer are tsehe ya.

Zàmbaɗakwa à Mbulum ana a za duwa tserdze ya

33Hey, dukw ana Mbulum a ge a kwa ya ka, ŋgwal ŋa kaɗəŋ. Metsehe ŋgar nda masəra dukw ŋgar ka, hinne, a za duwa tserdze. Dukw ana a dzele a, a gweɗe a, i ge a ya ka, wura ilik a sle a aà matəkəra ŋa tsa. Dite wura ilik a sle a aà masə̀ràha aka dukw ana i gər ŋgar a tsa asa. 34Ar ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa:

«Weke na a sər madzala gà gər BATSAH kwa ŋa ya?

Dite weke na a sle aà megweɗer a ka: <Ge naha>,

kige tsa <ge naaka> ya?*ff*

35Wura a riŋ na aka vəl duwa a Mbulum, dite ka,

mə vəlar aɗəm mbaŋa ya ya? Awaŋ, a riŋ tsa.»*fg*

36A ge riŋ tsəka, aɗaba ŋgat na a ge duwa tserdze ya. A kesliŋa, a ger a gər asa mbaŋa. A ge dukw ata ka, a ba ŋgar. Zàmbaɗakwa à ŋgat aà biybiy. *Amin.

12

Mede gà mburma ana tàa gəs ahəm aà Mbulum a

1Aɗaba taŋa, gà damər gà, i ge a kurum a kamkam: Kinehe ka, vəlum ba kurum ədəts a ahər a Mbulum, agəra ana kà ndzekwar are tsehe kataya ya. Ki vilwimer a ba ka, daga kinehe, kamala dukw ana ta kə̀ɗar taf masakəŋa ya, ku mege kinehe kurum riŋ nda are tekeɗe ya. Dukw ata ta kə̀ɗar a ka, ma ne biy ŋgar fit, dite ka, mà tsahən ahər kuɗa. Taŋa ka, vatwa ndzer ŋa ana biy mahàmà a Mbulum a. 2Ka tə zazamum mede gà mburma ana ta ge a dukw gər ahəɗ a tsa. Vəlum vatwa a Mbulum ivaɗ, ma da a gəzləŋ kurum, mə̀ mbəɗ dər, na dite ŋgiletittè ki nwim a gà awiya ŋa ya. Kamala taŋa ya na ki sirwim a dukw ana Mbulum a waya ya. Kamala megweɗe ya, ki sirwim a dər ka, dukw ana ŋgwal ŋa, a tsahən ahər, a de a ndaka vatwa ŋa kalkal a.

3Mbulum aka giŋ ŋgwal ŋa, aka tike iye aà megemir ŋgar. Aɗaba taŋa, iye ihər i gweɗe a kurum a ilik ilik tserdze ka: Kà ɗwim à gər kurum, waytsà mər ŋa mà za biy na a tsahən aà mburma tsa. Ki dzelwim a ivaɗ ka, ku weke à fir aà ba ŋgar ka, meme na i ge a ya, dite i de a ndaka vatwa ana ŋgwal ŋa ya. Ki zezemwim a ka, dukw ana Mbulum a vəl a kurum i təv megìse ana kə̀ gəsum ŋgat a, na dite ki livwime a à gər kurum ka, dàyday a. 4Samatum ba kurum kwaŋ. Ar ka, ilik. Ama a riŋ nda gà təv medzìve pampam. Təv ata tekeɗe ka, a riŋ nda gà megemir ŋgar pampam asa mbaŋa. 5Kamala taŋa ya, kwa tekeɗe ka, kataya mbaŋa asa. Kwa tserdze ka, pampam hinne. Ama kà nekwa ka, ba ilik na i ahər Yesuw Kiristi ya, madzə̀và ŋa aaba kamala təv medzìve ba kwa mburma ya. 6Mbulum a vəl a kwa ndzəɗa pampam, kamala ana ŋgat a waya məvəla a kwa nda ŋgwal ŋgar a. Aɗaba taŋa, ku weke tekeɗe, ma ge megemir nda ŋgwal ndzəɗa ata a vəlar a. Na Mbulum aka vəlak ndzəɗa aà məma à bazlam ŋgar a gà mburma ka, mà a tar dər kamala ana a da ndaka vatwa ŋa ya, ki himbir a tsa, ki sìkèh a dər aaka tsa asa. 7Na bəla aka vəlak ndzəɗa aà mazlàkà gà mburma ŋgar ata ka, zlak dər tar. Na bəla aka vəlak ndzəɗa aà metsìkè a tar guma ŋgar bìleme ka, tsik a tar mbaŋa. 8Dite bəla na aka vəlak ndzəɗa aà mimè a taraha à arəv ka, mà a tar dərraha asa. Na bəla mìsle ŋgiɗ aka ŋgat ndzəɗa aà məvəla duwa a gà na duwa a sle aà ter a ya ka, mə vəl a tar gər sah nda gəzləŋ ilik. Na bəla biy ŋgiɗ, aka ŋgat ndzəɗa aà mene batsah ŋa ika gər tar ka, mà gəs aaba tar lele. Kige tsa bəla biy ŋgiɗ asa aka ŋgat ndzəɗa aà mege a tar ŋgwal ŋa ka, ma ge nda maŋgayaba lele mbaŋa.

9Mawàyà ba kurum ma ge ka, nda gəzləŋ ilik, wirwir ma ge iɗəm tsa. Tə̀zum aà dukw bakal a. Zazamum ka, dukw ana ŋgwal ŋa ya kəla pat, ku mege ndeɗime ivaɗ. 10Wayum ba ika magər kurum, aɗaba ana kurum ka, nda gà damər ika vatwa Mbulum a. Ku weke mə̀ fə̀r aà damər ŋgar ka, hə̀zkə̀kə̀mma batsah ŋa kamala ana a za ŋgat ŋa ya. 11Ka ta gwim màsar tsa. Vəlum ba kurum a ahər a mege megemir Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa lele. Mezite Mesife Mbulum mà zlak kurum, na dite ki gwimer meslire tèrihhwè nda ndzer ŋa lele ya. 12Ŋgayawum ba aɗaba madzala gà gər aka dukw ana Mbulum a gwa, i ta vile a kurum a i sida ya ya. I təv ana ki sèwèrwim a are ya ka, mərum aba sah lele, bàsumaraha. Hamum a Mbulum kəla pat, kà yum ba tsa. 13Na duwa aka sle aà gà damər kurum ana ika vatwa Mbulum a ka, zlakum tar. Gə̀sawum gà mbəlakw lele.

14Hamum a Mbulum, na dite a pise a ahəm a gà na ta ge a kurum a matawak a. Ka vəlum a tar mezelme tsa. 15I təv ana gà mburma ta ŋgeye a ba ka, kurum tekeɗe, ŋgayum ba akaba tserdze mbeete. Na bəla ti tiwe a ka, kurum ibam, ki tiwim akaba a nda gà tar mbaŋa asa. 16Gəsum aaba ahəm ka, tèrihhwè a təv ilik ŋa. Kà sə̀ŋgə̀rum à ba kurum aka gər gà mìsle ŋgiɗ nda mawàlà ika megemir a tsa. Ki giswim aaba a gà na zləm tar a riŋ tsiye mbaŋa. Ka tə samatum ba kurum ka, waytsà kamala ana kurum ka, gà ɓəzla masəra duwa hinne ya tsa.

17Na bəla wura aka ge a kurum dukw ana ŋgwal ŋa tsiye ka, ka ta mumar dər aɗəm tsa, Ki gwim a metsehe nda təv dukw ana ŋgwal ŋa ya hiywe, na dite gà mburma tserdze, ta gweɗe a aà kurum a, gà ŋgwal ŋa ya ivaɗ. 18Kurum ka, mərum aba sah aà mege dukw ata ŋgwal ŋa ya, na dite ki ndzwim a barbararra ika magər kurum nda gà mburma tserdze ya, na mege a ge a ba ya. 19Gà masla gà, i tsik ka, ndzer. Ka ta mùm aɗəm à bakal a mburma tsa. Məsakum à matsəɓatsəɓ ŋa a ahər a Mbulum, à tètiker a mba. Aɗaba a riŋ mewetse ŋa i wakita ŋgar ka, ta gwa: «BATSAH kwa ŋa a gwa ka: Dukw ana tàa gek ŋgwal ŋa tsiye ka, iye na i pìl a kər a, tsəka, kər ŋa tsa. Iye na i ge a seriye ŋa ya.»*fa* 20Ama kurum kinehe, gwim ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita mbaŋa ka, ta gwa: «Na may a riŋ a wir a aà mala mene are yak ka, vəlar dukw mezime, ma zəm. Kige tsa bəla yam aka kəɗ ka, vəlar yam, ma sa. Na kàa ge dər kataya ka, kàa ndaɗa aaka hwarwa.»*fb* 21Aɗaba taŋa, kər ka, ge metsehe lele, na dite dukw bakal ana ta gek a ka, mə̀ mba aà kər tsiye. Ge dukw ana ŋgwal ŋa ya seyiŋ ivaɗ, na dite ki sewle a aà dukw bakal ata ya.

13

Gəsum ahəm aà gà na ta kwere a mburma ya

1Kinehe ka, ku mege weke mà gəs ahəm aà gà bàba ŋa ana ta kwere a mburma ya, aɗaba Mbulum na a dza aɗəm tar a. Ŋgat na a vəl a tar ndzəɗa ya mbaŋa, tsəka, ta wal aaka tsa. 2Aɗaba taŋa, na bəla wura səfəl i gər ŋgar, a pese a aka gà bàba ŋa ata ta kwere a mburma ya ka, a waya dukw ana Mbulum a tsik a tsa. Gà na tàa ge der kataya ka, ta waya mada à ba tar a seriye nda ahər tar ŋa. 3Wur ana aka ge dukw ana ŋgwal ŋa ya ka, a ge a magəɗa a gà Əbay ata asa tsa. Say gà na tàa ge a dukw ata ŋgwal ŋa tsiye dzekwiŋ, na hìriɓ hìriɓ ta ge a ter a magəɗa ya. Aɗaba taŋa, na aka sàs a kurum mandza zay, ze magəɗa ŋgumna ka, gwim dukw ata ŋgwal ŋa ya, dite na ki ndzwim a barbararra nda gà tar lele ya. 4Aɗaba tar ata ka, tar riŋ ta ge a megemir Mbulum, tì zlèk a kurum aà mege dukw ana ŋgwal ŋa ya mbaŋa. Ama na bəla kàa gwim dukw ana ŋgwal ŋa tsiye ka, say ki gwim a ter a magəɗa, tsəka, aɗaba ndzəɗa ata Mbulum a vəl a tar a ka, taf masakəŋa tsa. Tar ka, gà ɓəzla megemir Mbulum aà meɗìfè dər ka, a tike a matsəɓatsəɓ aka gà na tàa ge dukw ana ŋgwal ŋa tsiye, à tètìk a ter a ya. 5Aɗaba taŋa na, say ki giswim a ahəm aà gà na ta kwere a mburma ya. Ki giswim a ka, agəra mesewere are ana ki ŋgetwim a ya ɗekɗek tsa. Ama ki giswim a ka, aɗaba kà sərum i madzala gà gər kurum, mege dukw ata na ŋgwal ŋa ya mbaŋa.

6Agəra taŋa, na ki dzwìm a hadam mbaŋa ya. Aɗaba Mbulum na a dza aɗəm gà taŋa ta ger a megemir lele, ti dzik a hadam a, na dite ta ge a dukw ana ndaka vatwa ŋa, a tsahən aà Mbulum a. 7Ki dzwìm a ter a tserdze, na dukw ana a da ndaka vatwa ŋa, ta wiz aà kurum a. Kamala megweɗe ya, na tàa wiz aà kurum hadam ka, ki dzwìm a kamala ana ta wiz a. Na bəla ta wiz aà kurum dukw dùwan ka, ki dzwìm a kamala taŋa ya mbaŋa. Zàmbaɗum à gà bàba ŋa ana ta kwere a kurum a, gəsum aà tar bazlam lele.

Mendze gà mburma ana i təv dzaydzay ŋa ya

8Na wura aka vəl a kurum gwèdèrè, bəla biy dukùla tserdze ka, pə̀lumar dukw ŋgar, ma zeha a təv kurum kwizikw tsidze. Say duwa ilik kə̀la ka, mawàyà ba na ma zeha a təv kurum a. Wayum gà asiŋ gà mburma ilik ilik tserdze aka miɗ aka miɗ. Aɗaba wur ana aka waya mburma ya ka, aka zazam məpala ahəm Mbulum tèrihhwè lele. 9Kà sərum məpala ahəm ŋgar ana a gwa ka, ki ge muva tsa, ki ge akəl tsa, ki ge are aka dukw mburma tsiye.*fa* Ama gà asiŋ ŋa a riŋ pampam hinne asa. Gər məpala ahəm ata tserdze ya, a sasar aà megweɗe ka: «Waya mburma kamala ana kà waya ba yak a.»*fb* 10Ku weke na aka waya mburma kamala taŋa ya ka, a ge a dukw bakal a mburma tsa. Aɗaba taŋa, na kàa waya mburma kataya ka, kàa zazam məpala ahəm ata ka, tèrihhwè lele ndzer.

11Gwim kataya nda ndzer, aɗaba kà sərum, tə̀vəməŋa aka ndze aɗəm, mimèhe ba ide kuɗa, bèzlgèrek pìɗekwim ika mendze are ya. Pat ana Mbulum a ta mbil a à kwa ya ka, aka à mendze aɗəm bise, aɗaba mendze ŋa a riŋ diriŋ kamala ana kà lah megìsekwa Yesuw Kiristi nda gəzləŋ a asa tsa. 12Aɗaba ar ka, kamala həvəɗ ana wetititittè a de a iɗəm a, dzaydzay ŋa a dere a ya. Kinehe ka, məsakukwa à megemir luvuŋ. Ki ndzìkikwe a dukw ahər ana i təv dzaydzay ŋa ya, aà mege dər gùvəl aà luvuŋ, dite ka, ki mbèkwe ahəriŋa. 13Mede kwa ma ge ka, ndaka vatwa ŋa lele, kamala gà mburma ana i təv dzaydzay ŋa ya. Ku kwayakwa aà guzum tsa, ka ti yahakwa dukw meèweke nda màŋgùlùhuɗ tsilikw tsilikw tsa. Ka ta gekwa dukw mezelme nda gà məkəs, kige tsa, nda gà asləka tsilikw tsilikw tsa asa. Ki gekwa maàga nda mege are aka dukw mburma tsa asa mbaŋa. 14Ama Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, ma ne ka, kamala dukw ahər kurum a. Ki ndzwim a ka, slìppè i ba ŋgar. Ka wiswim ba à gər nda dukw ana ŋgwala tsa, ba kurum a waya aà mege ya asa tsa.

14

Màkwa à bakal a gà mìsle ŋgiɗ tsa

1Na bəla wura ndzəɗa ŋgar a riŋ zukw tsa ika vatwa Mbulum ka, gəsum aaba ŋgat lele mbaŋa. Ka ta mbetswimar ahəm aka dukw ana aka dzala pam aà biy kurum a tsa. 2I tsik taŋa ndeyndey ka, aɗaba mazəma dukw mezime. Gà mìsle ŋgiɗ ti dzele a ka, dukw mezime tserdze ka, dukw mewisle iɗəm tsa, ti zimiŋa. Ama gà biy ŋgiɗ ibam, gà na ndzəɗa tar a riŋ tsa ika vatwa Mbulum a ka, ta gweɗe a, slu ka, awisl, mìi pèpìɗ a tsa. Ti zim a ka, ala bagur pəra. 3Ama kər ana ki zim a duwa tserdze ya ka, ka ta fə̀r aà wele ana a sasar tsiye, kamala za ya ɓav tsa. Dite kər ana a sàsak tsiye, ka ta mà à bakal a wele ana a pèpìɗ a ya ɓav tsa asa. Aɗaba Mbulum ka, a wele a ikaba kurum a tsa, à gis a biy ŋgiɗ aaha mbaŋa. 4Kər dze ana, weke na ki me a à bakal a mala meslire mìsle ŋgiɗ a? Na bəla dukw ana aka ge ndaka vatwa ŋa tsəka, mala ga ŋgar na a tsiker ahər a ya, nda gà aka ge lele ka, hiywe ŋgat na a tsiker a ya. Ama i təv kurum kinehe tekeɗe, kamala taŋa ya mbaŋa. Mala meslire a ge a lele hiywe, aɗaba Mbulum Batsah ŋgar ŋa a riŋ, ŋgat mala ndzəɗa, à zlèk a ŋgat, na dite a sle a aà medìɗè a ika vatwa ŋgar a tsiye.

5Gà mìsle ŋgiɗ ta ndeɗiŋa: «Gà pat miveke ŋgiɗ ka, ti zè a biy ŋgiɗ nda batsah ŋa na ika miɗ Mbulum a.» Gà biy ŋgiɗ ibam, ta gweɗe a: «Gà pat miveke ka, ta geye akaba fit kalkal dze.» Say ku weke ma ge ka, kamala ana a dzala i gər ŋgar a, ma zazam taŋa. 6Wur ana a dzele a kamala taŋa ya, a gweɗe a, pat ŋgiɗ a za biy ŋgiɗ a ka, a ge a dukw ata ka, a sasar aà mazàmbàɗà à BATSAH kwa ŋa. Ar ka, kalkal wele ŋgiɗ aaha a wele a ikaba gà pat a tsiye mbaŋa. Wur ana a zim a duwa zləməŋa pəra ya tekeɗe, a sasar aà mazàmbàɗà à BATSAH kwa ŋa mbaŋa, aɗaba a ge a dərraha kəkaaha a Mbulum nda dukw ana a zim a ya. Dite bəla wur ana a wele a ikaba dukw mezime ya, a gweɗe a, naha ka, awisl a ka, a sasar mazàmbàɗà à BATSAH kwa ŋa asa. Ŋgat tekeɗe, a ge a dərraha kəkaaha a Mbulum mbaŋa.

7Wura a riŋ ilik ika magər kwa gà mburma Mbulum, a ndze a aà bəra ka, nda mezìwè gər ŋgar tsa. Dite bəla i təv ana à mìt a ya tekeɗe, nda ahər ŋgar tsa asa mbaŋa. 8Na i təv ana kinehe kwa riŋ ki ndzekwe a aà bəra ka, aà mazàmbàɗà à BATSAH kwa ŋa. Dite i təv ana ki metekwe a asa ya ka, ki zèmbeɗekwe a dər hiywe. Kamala taŋa ya, ku mege kwa riŋ nda are, kige tsa bəla kàa matakwa tekeɗe ibam a ka, kwa tserdze biy Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa. 9Aɗaba ŋgat a mət, a mbəlara iɗəm a ka, na dite a ne Batsah ŋa ika gər gà na tar riŋ nda are ya, nda gà na tàa mata ya tserdze. 10Na kataya dze ana, aàla na ki me a à bakal a mìsle ŋgiɗ a? Kige tsa aàmala dze ya na ki fir ahər a kamala za ya? Aɗaba kà sər tsiye, kwa tserdze ki tèkwe a a təv seriye aka miɗ Mbulum a. Ŋgat na a ses a ikaba bazlam ŋa ya. 11Aɗaba ar ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita ka, ta gwa:

«BATSAH kwa ŋa a gwa ka: I tsik ka, nda ndzer,

ku weke a dere a,

à dze a gurmits a bəɗ aka miɗ gà.

Ku weke a tsik aà iye a parakkà,

iye na Mbulum a.»*fa*

12Kamala taŋa ya, ku weke hə̀ndə̀sl bakal ŋgar à dèn a ŋgat, a tsik a parakkà ika miɗ Mbulum, na dukw ana a ge ya.

Ka ɗifekwa à mege bakal a gà mìsle ŋgiɗ tsa

13Aɗaba taŋa, kà màkwaba à bakal asa tsa. Ama kurum kinehe ka, ki zlwim a metseke i vatwa gà damər kurum a ivaɗ. Ŋgulum ki dzelwim a ka, aka vatwa ana a da fehhè lele, duwa ikəka tsa, dite ka, gà damər kurum ata ti ndif ahər a sik, tì dìɗ a dər a bakal tsiye. 14Iye kəla ka, i sər ndzer, agəra ana iye riŋ mandza ŋa nda Yesuw BATSAH kwa ŋa ya, dukw mezime ka, awisl ilik tsa. Ama na wura a gweɗe a, dukw aaha, kige tsa naaka awisl ka, ma zəm tsa, aɗaba i təv ŋgar ka, a ne aaka a ŋgwala tsa kaɗəŋ. 15Kamala taŋa ya, na bəla kər kàa zəm ka, kà wiser ka, à gər. Dukw ata kì ger ka, kamala ana kà waya ŋgat asa tsiye. Tsaatsa Yesuw Kiristi a mət ka, aɗaba ŋgat mbaŋa. Agəra taŋa, dukw ana ki zim a ya ka, mà dəɗ à ŋgat a bakal tsa. 16Kər ki gweɗe a, dukw ana ki ge a ya ka, ŋgwal ŋa lele na i təv yak a. Ama na kàa sər, dukw ata ki ge a ka, a tsahən aà tar tsa, ta mèk a à bakal ka, ŋgùlum sifek miyak dər. 17I təv kwa ana kà hənakwa à gər a bəɗ a Mbulum BATSAH kwa ŋa ya ka, bazlam dukw ana ti zim a ya, ndəna ti zim a tsiye, kige tsa, masà dukw mese ka, a ge a ŋgulum tsa. Dukw ana ŋgwal ŋa i *mekwere Mbulum ivaɗ ka, Mezite Mesife ŋgar ana a ge a megemir i təv kwa ya. A zlèk a kwa aà mege dukw ana ŋgwal ŋa ya ika magər kwa, a vile a kwe a zayya, nda maŋgayaba lele asa. 18Na wura a ge a meslire a Yesuw Kiristi kataya ka, à tsehin a aà Mbulum, dite gà mburma tserdze tì zlibe a à ŋgat mbaŋa.

19Aɗaba taŋa, mərakwa aaba aà mege dukw ana ki ndzekwe a dər zayya ika magər kwa, à zlèk a gà asiŋ ŋa aà məvə̀làba ndzəɗa ika vatwa Mbulum a sah lele. 20Ka tə nəs à megemir Mbulum nda dukw ana ki zim a ya tsa. Dukw mezime fit dze ka, awisl tsa kaɗəŋ. Ama na bəla ki zimiŋa, dite gà mìsle ŋgiɗ tì dìɗ a dər a bakal aɗaba ana kà zəm a ka, ka zəm tsa. Ŋgwal ŋa tsa na kàa zəm a. 21Aɗaba taŋa, dukw ana ta gwa ahər, ŋgwal ŋa tsa, à dìɗ a à damər yak ika vatwa Mbulum a ka, ŋgulum ki ge tsa. Bəla məpapəɗa slu ata, kige tsa masà guzum nda gà ku mege dukùla tserdze tekeɗe ya. 22Dukw ana kàa dzala, kàa waya bəla awara ya ka, ndza dər i gər yak ɗekɗek, ka ti tsik a wura tsa. Ma ndza ka, ika magər kurum nda Mbulum ilik. Wur ana a ge a gà dukw ata ka, nda madzala gà gər ŋgar ilik sah lele, a gweɗe a, naha ka, awisl, taŋa ka, ndzer kaɗəŋ, kige tsa awisl tsiye ka, ŋgat na maŋgayaba ika gər ŋgar a. 23Ama wur ana madzala gà gər ŋgar wàkit wàkit, a gweɗe a, naha ka, awisl, aləka i dəba ŋa ya, aka zəm ka, seriye à gis a ŋgat, aɗaba aka tike madzala gà gər ŋgar tèrihhwè a dukw ana a ge a nda ndzer a tsa. Aɗaba kà sərakwa, dukw ana ka sər ndzer, naha ka, awisl, dite kàa ge ka, kàa ge bakal.

15

Gekwa dukw ana a ge a ŋgulum a gà mìsle ŋgiɗ a

1Kwa ana ndzəɗa aà kwa ika vatwa Mbulum a ka, say ki zlèkikwe a dər gà na ndzəɗa aà tar zukw tsiye. Ka ta gekwa dukw ana a tsahən aà ba kwa ɗekɗek a tsa. 2Ku weke i liwiŋ kwa ma ge ka, dukw ana a ge a ŋgulum a gà asiŋ kwa ya ivaɗ. Ki zlèkikwe a dər tar, na dite ta ŋget a ndzəɗa i təv megìse ana ta gəs Mbulum a ya. 3Aɗaba Yesuw Kiristi tekeɗe ka, a sasar mawàyà ba ŋgar tsa. Seyiŋ tsa ivaɗ, a ndza ka, kamala ana ta wetse i wakita Mbulum ka, ta gwa ahər: «Tàa tsik dukw ana ŋgwala tsiye aà kər Mbulum. Ama bazlam tar ata ka, ta wala dər aà iye ya.»*fa* 4Kinehe kà sərakwa, dukw ana ta wetse i wakita Mbulum akahər ata ya, ta wetse ka, aà meɗìfè a kwa à dukw ana a da ndaka vatwa ŋa ya. Dite ka, Mbulum a sasar na ki mirekwe a dər aba dzəŋdzəŋ, à mèkwe a dərraha à arəv lele ya. Kamala taŋa ya na tsavəvvà ki dzelekwe a dukw ana Mbulum a tsik i sida ya, a gwa, i ta ge a ya. 5I heme a Mbulum, mala məmàha à arəv a mburma, nda məvəla tar ndzəɗa, na dite ta mir aba a dzəŋdzəŋ a. I hemer a ka, i waya mə vəl a kurum madzala gà gər ilik ndəɓəts a təv ilik ŋa, ki zezemwim a dukw Yesuw Kiristi ana a ge akahər ata ya, 6na dite kurum tserdze ki zèmbeɗwim a à Mbulum Tsir Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya tits, bazlam kurum a ge a ilik a.

Gà mburma tserdze tì zèmbeɗe a à Mbulum

7Kamala taŋa ya, ki giswim a ba ika magər kurum ilik ilik tserdze, kamala ana Yesuw Kiristi a gəs kurum a mbaŋa. Na kàa gwim kataya ka, dite na mburma tekeɗe, tì zèmbeɗe a à Mbulum a. 8Kurum kà sərum, Yesuw Kiristi a dara ka, aà mazlàkà gà Yahuda aà mege dukw ata Mbulum a tsik i sida ya, a gà bàba gà tsir tar ana akahər ata ya, a gwa, i ta ge a nda ahər ŋgar a. Kamala taŋa ya, a ɗif a tar à dukw ana Mbulum a tsik i sida ya, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsiye. 9Ama mede ŋgar ana a dara ya mbaŋa ka, na dite gà na tar gà Yahuda tsiye, tì zèmbeɗe a à Mbulum a, agəra ŋgwal ŋgar ana a vəl a tar dùnùkw a. Ar ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa:

«Aɗaba taŋa, i zèmbeɗe a à kər i liwiŋ gà mburma

ana gà Yahuda tsiye, i lèhek a dimis.»*fb*

10Dite a riŋ mewetse ŋa asa ka, ta gwa:

«Kurum ana gà Yahuda tsiye ka, ŋgeywim ba

nda gà mburma Mbulum ana ɗa piŋŋe ya.»*fc*

11Ar riŋ mewetse ŋa i tsèke ŋgiɗ asa ka, ta gwa:

«Kurum ana gà Yahuda tsiye ka,

zàmbaɗum à BATSAH kwa ŋa. Zlə̀bum dər tserdze,

wura ilik ma zeha tsa.»*fd*

12Ama Ezaya, mala məma à guma Mbulum ana akahər ata ya, a tsik mbaŋa asa ka, a gwa:

«Wura a riŋ ilik i gwala Yasa a dere a,

à pèt a aba mba. A dere a ka,

aà makwàrà gà na gà Yahuda tsiye mbaŋa.

Tar tekeɗe, ti dzele a dukw ana Mbulum a tsik

i sida ya, a gwa, i ge a nda ahər ŋgar a.»*fe*

13Kinehe ka, iye riŋ i heme a a Mbulum, mala metsìkè dukw ana a tsik a ka, dite gà mburma ti dzele a ya, mə vəl a kurum maŋgayaba, mà rah a gəzləŋ kurum tsìsl lele, nda matasla yam zayya, agəra megìse kurum ana kàa gəsum ŋgat nda gəzləŋ a. Kamala taŋa ya, madzala gà gər kurum tekeɗe, fit a de a a təv Mbulum, nda ndzəɗa Mezite Mesife ŋgar.

Aɗaba la na Pul a wetse a taraha wakita parakkà lele ya?

14Gà damər gà, iye nda gər gà ka, i sər ndzer, kurum riŋ ki gwim a dukw ana ŋgwal ŋa ya, ku mege Yàa tsik a kurum tsa tekeɗe ya. Kà sərum dukw ana Mbulum a waya ya lele. Ki slwim aà meɗebe a à metsehe ika magər kurum mbaŋa. 15Ama wakita aaha i wetse a kurumaha ya ka, gà asiŋ gà bazlam ŋgiɗ iɗəm ka, Yàa ndaha a kurum dərraha aà are parakkà, i waya ka, mə̀ mà a kurumara a gər a. I sle a aà mewetse a kurumaha kamala taŋa ya ka, aɗaba ŋgwal Mbulum ana a giŋ a. 16A giŋ ŋgwal ŋa ka, na a zla iye aà meɗè à zləm Yesuw Kiristi ika magər gà na tar gà Yahuda tsiye. Yàa vəl ba gà a ahər a Mbulum fit, aà meɗìfè à bazlam ŋgwal ŋa ana a dara i təv ŋgar a. I tsik a ka, a gà na gà Yahuda tsiye, na dite ta gis a ŋgat a. A sèsiŋ ti ne a kamala dukw taf ana ta vəlar, a tsahən ahər, dite Mezite Mesife ŋgar a palara iɗəm tar a. 17Kamala taŋa ya, megemir Mbulum ata i ge a ya ka, i sle a aà mege zlapa ŋgarra lele ika miɗ ŋgar, agəra ana mər riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda Yesuw Kiristi ya. 18A sèsiŋ mesèse ahər bazlam ŋgiɗ tsa. Say i me a ka, à dukw ana Yesuw Kiristi a ge nda ahər gà ya. A viliŋ ndzəɗa aà metsike bazlam ŋgar a gà na gà Yahuda tsiye, dite ka, tə dara a təv ŋgar a, ta gəs ahəm ŋgar. Na tàa dara ka, agəra dukw ana i ge ya, nda bazlam ana i tsik a, 19dite agəra dukw mene aà mburma ata pampam a ge nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum nda ahər gà ata ya mbaŋa. Kamala taŋa ya, Yàa ŋgat vatwa aà meɗife à bazlam ŋgwal ŋa ana aɗaba Yesuw Kiristi ya, a gà mburma tserdze, ika tsèke Yeruzalem a, tsikw Yàa ndze dər aka ahəɗ Iliriya. 20I huɗ megemir gà ata i ge ya ka, a sèsiŋ i tsikewa bazlam ŋgwal ŋana i kwite ana tàa tsaraka maɗə̀và zləm Yesuw Kiristi zukw tsiye ɗekɗek pəra, tsəka, zləməŋa fit dze tsa. Aɗaba a sèsiŋ məmbə̀ɗàba aka madzàha ga mìsle ŋgiɗ tsa, dite ka, ta gwa, araha aka mbəɗ akaba ya tsa. 21I waya ivaɗ mege ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa:

«Gà na tàa tsik a tar duwa aka gər ŋgar tsiye ka,

tar na ti tsereke a ya.

Gà na tàa tsaraka duwa ilik aka gər ŋgar tsiye ka,

tar na ti sir a ya.»*ff*

Pul a yaha vatwa aà mada a Ruma

22Yàa dzala sik diŋ, i waya aà madaha a təv kurum zləmana. Ama ka, Yàa ŋgat vatwa tsa, aɗaba megemir gà ata i ge ya. 23I huɗ mive ya hinne ka, kàa kìvwimiŋ, a sèsiŋ aà maŋgata a kurum. Ama kinehe ka, Yàa ndəv à megemir gà ata i faha ya. 24Taŋa i gwa ka, i dehe a a təv kurum kuɗa. Aɗaba i waya i de a aka ahəɗ Aspaniya. I dehe a ka, nda təv kurum, ki ndzekwe a zaakwa, dite na ki mwimiŋ a ba a à ndzəɗa ya. A sèsiŋ ki zlèkwim a iye nda dukw mada ika vatwa ya asa. 25Ama kəla ka, i mbìɗ a gər a Yeruzalem aà mazlàkà gà mburma Mbulum ana i fataya dzekwiŋ. 26Aɗaba gà ɓəzla magəsa Mbulum ana ɗa ika ahəɗ Akaya, i Kurintiya ya, nda gà na i Makaduniya ya, ta mà akaba à bazlam, ta gwa: «Yahakwa gər a siŋgwe, kà slərakwaha a gà ɓəzla matawak ana ika magər gà mburma Mbulum ana i Yeruzalem a.» I de a dər. 27Tə dzala taŋa ka, ika magər tar. Ama ndzer kaɗəŋ, mazlàkà gà mburma ata ka, ŋgwal ŋa. Aɗaba tar tekeɗe, kamala megweɗe ya ka, ta mà akaba à dukw ŋgwal ŋa ana Mbulum a tsik a tar i sida ya, a gwa, i ta vile a kurum a ya, nda gà na gà Yahuda tsiye. Aɗaba taŋa, lele na gà na tar gà Yahuda tsiye, tì zlèk a gà Yahuda ata i təv dukw ana a sle aà ter a ya ya. 28Kamala taŋa ya, i təv ana Yàa ndəv à meslire gà, kamala megweɗe ya asa, Yàa dza a tar aba siŋgwe ata, tə slər dər iye ya ka, i dehe a a təv kurum i təv ana i de a aka ahəɗ Aspaniya ata ya. 29Na Yàa daha a təv kurum ka, i sər, Yesuw Kiristi a pise a kwe a ahəm hinne, agəra ana kwa mandza ŋa i təv ilik ŋa ya.

30Gà damər ga, i ge a kurum a kamkam nda zləm Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, dite nda mawàyà ba Mezite Mesife ŋgar ana a vəl a kwa ika magər kwa ya asa: Zlakum iye, hamum a Mbulum aɗaba iye. Hamumar ka, nda gəzləŋ ilik, 31na dite Yàa da aka ahəɗ Yuda ka, gà mburma ana iɗəm, tə sər Yesuw Kiristi tsiye, a zlèk a iye i ahər tar a. Hamumar mbaŋa ka, na dite dukw ana i ahər gà ya, mà tsahən aà gà mburma ŋgar ana a riŋ i Yeruzalem i fataya. 32Kamala taŋa ya, na Mbulum aka waya ka, i dehe a a təv kurum ata ka, nda maŋgayaba lele. Na Yàa ndzeha ka, ki ndzekwe a i təv ilik ŋa nda gà iye, ki mwimiŋ a ba à ndzəɗa.

33Mbulum, mala məvəla zayzay a mburma, ma ndza i təv kurum ilik ilik tserdze. *Amin.

16

Mege wusa Pul a gà mburma pampam

1Ama kinehe ka, a sèsiŋ ki sirwim a damər kwa duwa naha, məkəs ŋa, a dehiŋa, zləm ŋgar Febe. A riŋ a ge a mege megemir ika magər gà mburma Mbulum i Kankiriya. 2A təv ana aka ndzeha ka, gəsum ŋgat nda zləm BATSAH kwa ŋa lele. Ki giswim a ka, kamala ana gà mburma Mbulum ta gewa ya. Zlakum ŋgat i təv dukw ana a sle ahər a ya tserdze. Aɗaba ŋgat mbaŋa ka, aka zlak mburma hinne, ku mege iye tekeɗe, aka zlak iye.

3Gwimiŋ wusa a gà Piriskila nda zal ŋgar Akila. Tar nda gà iye ka, maa ge akaba megemir Yesuw Kiristi. 4Akahər ata, mburma tàa à mekìɗe iye ka, tə daha, tə zlak iye. Ta gwa, ku mege ta misek a à mər tsa tekeɗe ka, mìi zlèk a ŋgat pəra. I ge a taraha wusa hinne. Ama ka, iye ɗekɗek tsa na a ge a ter a wusa ŋa ya, mər nda gà ɓəzla magəsa Mbulum ana ika magər gà na tar gà Yahuda tsiye tserdze mbaŋa. 5I wizeha gà mburma Mbulum ana ti yahawaba gər aà mahàmà a Mbulum i ma tar a asa.

Taŋa gwimiŋ wusa a masla gà Apaynitus ana i waya ŋgat hinne, a lah magəsa Yesuw Kiristi ika ahəɗ Asiya ya. 6Ki gwimiŋ wusa a Mariya ana a ge megemir hinne ika magər kurum a mbaŋa. 7Dite ki gwimiŋ a wusa a gà mburma gà, gà Andaranikus nda Yuniyas asa mbaŋa. Mər nda gà tar ka, tàa dza akaba mər a daŋgay dze. Tar sula məma ka, gà ɓəzla meslire Mbulum. Mburma tə sər tar lele, ta waya tar hinne asa. Tar nda gà iye ka, tar na a lah megìse Yesuw Kiristi ya.

8Gwimiŋ wusa a masla gà Ampiliyatus ana i waya ŋgat hinne, kwa nda gà ŋgat magàwà ŋa i ahər BATSAH kwa ŋa ya. 9Ka wizwimiŋ Urubanus ana kwa nda gà ŋgat kwa ihər ki gekwe a akaba megemir Yesuw Kiristi ya mbaŋa asa. Dite ki gwim a wusa a masla gà Istakis ana i waya ŋgat hinne ya asa. 10Ama gwim wusa a Apelis, mala magəsa Yesuw Kiristi ndzer ŋana, ti sèwèrer are hinne tekeɗe ka, aka məsak dər tsiye. Ki gwimiŋ wusa a gà mburma ana i bəra Aristubul a. 11Ka wizwimiŋ Hirudiyan kəla gà ma gà mbaŋa, dite ka wizwimiŋ gà mburma Mbulum ana i bəra Narkis a asa. 12Gwim wusa a gà Tirifina nda Tirufusa gà damər kwa gà məkəs ŋa ana ta ge a megemir a BATSAH kwa ŋa ya. Dite ki gwim a wusa a Persis, məkəs ana kà wayakwa ŋgat agəra ana a mər aba aà megemir BATSAH kwa ŋa hinne ya. 13Ki gwimiŋ wusa a Rufus, wele ana a ge megemir BATSAH kwa ŋa ndzer lele ya, dite a mama ŋgar ana a ne à iye kamala kəla ŋgar a mbaŋa. 14Ki wizwimiŋ a gà Asinkiritus nda Filigun nda gà *Hermes, dite nda gà Paturubas, nda gà Hermes, dite asa nda gà asiŋ gà mburma Mbulum ŋgiɗ ana ti yahawaba gər a təv tar a. 15Taŋa, ki gwim a wusa a gà Filulugus nda Yuliya məkəs ŋa, dite a gà Neriyus nda damər ŋgar məkəs ŋa mbaŋa. Ki gwimiŋ a gà Ulumpas nda gà asiŋ gà mburma Mbulum ŋgiɗ ana ti yahawaba gər a təv tar a tserdze mbaŋa asa.

16Ki geywim ba wusa ika magər kurum ilik ilik tserdze nda gəzləŋ ilik. Gà mburma Mbulum ana ti yahawaba gər ɗa ika ahəɗ aaha pampam a, ta ge a kurumaha wusa aaba aaba ilik ilik tserdze mbaŋa.

Mandəvandəv bazlam

17Gà damər gà, i ge a kurum a kamkam: Gwim metsehe, kaslum ba kurum i təv gà na ta me a kurum a à ŋgwaza nda təv bazlam Mbulum, ti tsik a kurum a dukw ana kàa tsarakum ilik tsiye ya. Dite ka, ta gwitse a ikaba à kurum a, ki sirwim aba a ahəm asa tsa, gà mìsle ŋgiɗ tì dzèwe a ika vatwa Mbulum a. Ama ka, ka vəlum a tar are tsa, sìrìkwim i təv tar a diriŋ. 18Medzìbe gà mburma ata ta ge a megemir ka, a *Kiristi BATSAH kwa ŋa tsa. Ta ge a ka, dukw ana a tsahən aà gəzləŋ tar a ɗekɗek pəra. Ta mèhe a à arəv a gà mburma nda himmè bazlam gìŋgefkèffe ka, nda dukw pàrsa masakəŋana, dukw ana ti tsiker a ika arah a. Kamala taŋa ya, ta bene a dər gà mburma ana tə səraha aka bazlam ŋa tsiye. 19Ama i təv kurum kinehe ka, kataya tsa. ku weke a sər metìkè ba kurum, meme na kə̀ gəsum ahəm aà BATSAH kwa ŋa ya. Agəra taŋa, i ŋgaya ba hinne aɗaba kurum. Ama a sèsiŋ mbaŋa ka, ki nwim a gà ɓəzla metsehe aà mege dukw ana ŋgwal ŋa ya kəla. Ki dwim a i təv dukw bakal a, ki ndzwim a tsàkàlàk diriŋ. 20Kamala taŋa ya, Mbulum, mala məvəla zayzay a mburma, a vile a kurum a ndzəɗa bise, na dite ki hìnislwim a dər à ndzəɗa Əbay sitene ya.

Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ma ge a kurum ŋgwal ŋa, mi pise a kurum ahəm.

21Taŋa Timute ana mìi ge a megemir məma ya, a ge a kurumaha wusa asa. Gà ɓəza gà ma gà, gà Lukiyus nda Yasun, nda gà Susipatarus ta ge a kurumaha wusa mbaŋa.

22Dite iye Tartiyus ana mì wetse a kurumaha wakita aaha məma ya tekeɗe, i ge a kurumaha wusa nda zləm BATSAH kwa ŋa mbaŋa asa.

23Gayus ana iye Pul, i ma ŋgar, dite gà mburma Mbulum tserdze ti yahawaba gər a ma ŋgar a tekeɗe, a ge a kurumaha wusa asa mbaŋa. Arastus, mala maɗàmà siŋgwe gà mburma aaha i kwite aaha ya, nda damər kwa Kwartus, ta ge a kurumaha wusa asa mbaŋa.

24{Taŋa Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ma ge a kurum ŋgwal ŋa ilik ilik tserdze. *Amin.}

Pul a zàmbaɗa à Mbulum

25Zàmbaɗakwa à Mbulum, aɗaba ŋgat ka, a sle a aà məvəla a kurum ndzəɗa i təv megìse ana kə̀ gəsum ŋgat a ɓərɓər lele. Ar ka, kamala ana i tsikewa a mburma i təv ana i màwa a tar à bazlam ŋgwal ŋana aka gər Yesuw Kiristi ya. Bazlam ata piŋŋe ka, makàhà ŋa. Ama kinehe ka, Mbulum aka pàt a kwa dər parakkà, a mà dər ka, kamala taŋa ya mbaŋa. Akahər ata piŋŋe ka, Mbulum aka tike aaka zlìmbits. 26Ama kinehe ka, aka pàt dər kuɗa. A pàt dər ka, nda bazlam gà ɓəzla məma à guma Mbulum ana ta wetse aka gər Yesuw Kiristi ya. Mbulum, ŋgat mala mandza aà biybiy, a sasar ka, ti tsik a bazlam ŋa a mburma aà slàla aà slàla tserdze, na dite ta gis a ŋgat nda gəzləŋ lele, ta gis ahər a ahəm a.

27Zàmbaɗakwa dər aà biybiy. Ŋgat ilik na metsehe ŋgar a za dukw tserdze ya. Ki zèmbeɗekwe a dər ka, aɗaba Yesuw Kiristi. *Amin.