Wakita ana Pul a wetseha

a gà mburma Mbulum ana

i EFESIYA ya

1

Wusa ana a ge a taraha ya

1Iye Pul, wele ana Mbulum a zla kamala mala meslire Yesuw Kiristi ya. I wetseha wakita aaha ka, a kurum gà mburma Mbulum ana i Efesiya ya. I wetseha ka, a kurum ana kàa gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ lele, dite ka, kurum riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà ŋgat asa ya. 2Gà Mbulum Tsir kwa nda Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ta ge a kurum ŋgwal ŋa, ta vəl a kurum matasla yam a gəzləŋ zayya lele.

Ŋgwal ana Mbulum a ge a gà mburma ŋgar a

3Zàmbaɗakwa à Mbulum Tsir Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, aɗaba aka pisakwara ahəm a nda gà ŋgwal gà dukw ana tserdze ti ndze a aà biybiy i gər ŋa ya. A vəl a kwa gà dukw ata ka, a kwa ana mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya. 4Aɗaba taŋa, Mbulum aka mbər mipìlè kwa ana mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya daga piŋŋe, aka ana aka ge gər ahəɗ zukw tsiye. A pala kwa ka, aà mene gà mburma ŋgar, dite bakal ma ge riŋ i təv kwa ana ika miɗ ŋgar a tsa. 5Aɗaba Mbulum a waya kwa. Aka tsik daga piŋŋe, a gwa, i ti ne a à tar gà ɓəza gà nda ahər Yesuw Kiristi. Aɗaba taŋa na a ne bazlam ŋgar ana a dar a gər a. 6Ama kinehe ka, zàmbaɗakwa à Mbulum, agəra ŋgwal ŋgar ana a za duwa tserdze, a ge a kwa ya. Ŋgwal ŋgar ata a ge a kwa biy taf a ka, aɗaba ana kwa riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Kəla ŋgar mandərkwasla ŋa ana a waya ŋgat hinne ya.

7A mburuɗara kwa i ahər Əbay sitene ya. Nda məməta Kəla ŋgar ata, a pəl a kwa dər à bakal, dite na kə ŋgatakwa mezìwè gà gər kwa kuɗa ya. Kərga taŋa ya, aka ɗif a kwa dər ka, meme na ŋgat a riŋ ihər a ge a kwe a ŋgwal ŋa hinne ya. 8Aka ràhaba kwa nda ŋgwal ŋgar ata hinne. Aka ɗif a kwa à metsehe ŋgar. A ɗif a kwa dər ka, dite ka sərakwa dukw ana a sasar a. 9Aka ɗif a kwa à dukw ana daga piŋŋe, a sasar mege nda ahər Yesuw Kiristi ya. Aɗaba piŋŋe ka, makàhà ŋa. Ama kinehe ka, aka pàt aba. 10Dukw ata Mbulum a ti ndìv a dər ka, a pat məpàslà ahər ŋgar ana a tsik a. A gewe akaba a gà dukw ana i gər ŋa ya nda gà dukw ana ɗa ika gər ahəɗ a tserdze a təv ilik ŋa. A dze a ahər a Yesuw Kiristi, dite a ne a Əbay ŋa.

11Mbulum a ge a duwa tserdze ka, kamala ana a sasar mege ya. Aka pala kwa daga piŋŋe kamala ana a tsik a. Kàa ŋgatakwa dukw ana Mbulum a dzala piŋŋe, a gwa, i ta vile a a gà mburma gà ya. Kə̀ ŋgatakwa ka, aɗaba ana kwa riŋ mandza ŋa i təv ilik na nda gà BATSAH kwa ŋa ya, 12dite ka, gà mburma tserdze tə̀ zlə̀b à ŋgat ana BATSAH kwa ŋa ya aɗaba mər, mər gà malahalah gà mburma ana mì tike madzala gər mər fit a təv Yesuw Kiristi ya.

13Kurum tekeɗe ibam ka, i təv ana kàa tsarakum bazlam ŋgwal ŋana ndzer, kà sərum ka, ki ta mbilwim a dər a ka, kə̀ gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kurum mbaŋa. Kərga taŋa ya, Mbulum aka ge aà kurum lambà nda Mezite Mesife ŋgar ana a gwa ka, i ta vile a kurum a ya, aɗaba ana kurum mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ata ya. 14A vəl a kwa Mezite Mesife ŋgar ata tə̀ma ka, dite ka sərakwa dər ndzer, a ta vile a kwe a gà asiŋ gà dukw ŋgar ŋgiɗ ana a riŋ ŋgwal ŋa ika miɗ mba ya. Mbulum aka tsik a kwa duwa i sida ya nda ndzer a, a gwa, ki ŋgetekewe a gà dukw ata ka, i təv ana aka mbala à kwa fit a. Kinehe ka, zlə̀bakwa à ŋgat. Ŋgat na BATSAH kwa ŋa ya.

Meheme Pul ana a hama a Mbulum a

15Iye riŋ i ge a kəkaaha a Mbulum aɗaba kurum, agəra gà dukw ata tserdze ya. Yàa tsaraka meme na kurum riŋ ki dwim a à magəsa Yesuw BATSAH kwa ŋa aka miɗ aka miɗ a. Yàa tsaraka mbaŋa asa, meme na kà wayum gà mburma Mbulum a. 16Aɗaba taŋa, iye ihər i ge a kəkaaha a Mbulum kəla pat agəra kurum, dite i təv meheme ata i heme a ya ka, iye riŋ bise nda kurum. 17I heme a ka, a Mbulum Tsir kwa Batsah ŋa ana tì zlibe a à ŋgat hinne, Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa a ger a megemir a. I hemer a ka, dite ma ɗif a kurum à metsehe ŋgar. I dəba ŋa ya, mə̀ pàt a kurum aba, dite kà səkahum à masəra ŋgat lele. 18I hemer a asa ka, dite mà hə̀ndə̀k a kurum are lele, kə ŋgatum a dukw ana a zal a kurum dər a mbaŋa. I hemer a asa mbaŋa ka, dite ka sərum dər, meme na dukw ata a ta vile a kurum a ka, ŋgwal ŋa hinne, a za gà dukw tserdze ya. A ta vile a dukw ata ka, a kurum nda gà mìsle ŋgiɗ ana gà mburma ŋgar a. 19Iye ihər i wiz ahər a mbaŋa ka, dite ka sərum dər, meme na ndzəɗa ŋgar ka, hinne, a za dər ndzəɗa gà dukw ŋgiɗ tserdze ya, dite meme na à zlèk a dər kwa ana kàa gə̀sakwa ŋgat nda gəzləŋ a ya. 20Aɗaba ndzəɗa ata ka, ilik nda biy ana a zlak dər Yesuw Kiristi i təv ana a mbəlara à ŋgat i məməta ya, dite na a gwaɗar ka, ndza a təv mendze ŋgwal ŋana ika tsèke ahər mezime gà i gər ŋa ya. 21I dəba ŋa ya, Yesuw a ndza a fata ka, a kwere a gà gawla Mbulum nda gà Əbay tar, dite nda gà dukw ana tserdze ndzəɗa tar a riŋ hinne i gər ŋa ya. Maɗə̀và zləm ŋgar ka, a za dər biy gà mburma ana ika gər ahəɗ ana kinehe ya, nda biy ana a dere a ika miɗ a tserdze. 22Mbulum a dza gà dukw tserdze aà huɗ sik ŋgar. A zla ŋgat, a tike ŋgat a Əbay gà dukw ata tserdze ya, a gwaɗar: «Kər kinehe ka, kàa ne Əbay gà mburma gà kuɗa.» 23Gà mburma ŋgar ata ka, ti ne kamala ba Yesuw a. Ŋgwal dukw ŋgar ana tserdze ya ka, a riŋ i təv gà mburma ŋgar kamala ŋgwal dukw Mbulum ana fit dze ya ka, a riŋ i ahər ŋgar mbaŋa.

2

Məmbə̀lara i məməta ya, a mesife

1Piŋŋe kurum ka, kamala ana gà məməta ŋa ya, na ika miɗ Mbulum a, aɗaba ana kì gewim gà dukw ana ŋgwal ŋa tsa pampam a. 2Kà zazamawum ɗa ka, mede gà mburma ana ɗa ika gər ahəɗ a. Kà dzawum zləm ka, a Əbay gà sitene ana mandza ŋa aà gəza mbulum a. Əbay gà sitene ata na a riŋ a ge a mege megemir i ba gà mburma ana a sàs a tar medzè zləm a bazlam Mbulum tsidze ya. 3Akahər ata piŋŋe ka, kwa tserdze kà gawakwa ɗa ka, kamala tar a mbaŋa. Kì gewakwa ka, gà dukw ana ŋgwal ŋa tsa, a sàs a kwa ya. Kà dzalawakwa ka, aka mege gà dukw ana a da a kwa gər a ɗekɗek. Agəra taŋa na seriye Mbulum a ta gis a kwa zləmana ŋa kamala gà mìsle ŋgiɗ a.

4Ama kinehe ka, kataya asa tsa. Mbulum ka, ka ndzekwar are tsehe hinne. Aɗaba ŋgat ka, a waya kwa ivaɗ, 5ku mege kwa kamala gà məməta ana ta mìt a i bakal a tekeɗe ya. Aɗaba taŋa na a mbəlara iɗəm a kwa, a vəl a kwa akaba mesife awiya ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya. Ama ka, ma ta məts a kurum gər tsa: A mbəl à kwa ka, agəra ŋgwal ŋgar ana a vəl biy taf a. 6A mbəl akabara à kwa i məməta ya ka, nda gà Yesuw Kiristi ya, aɗaba ana kwa mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà ŋgat a. A dza kwa i gər ŋa, nda gà Yesuw Kiristi, dite mekwere kwa ma ge ilik nda gà ŋgat tserdze. 7Kərga taŋa ya, aka ge a kwa dukw ŋgwal ŋa hinne nda ahər Yesuw Kiristi. A ge dər kamala taŋa ya ka, aɗaba a sasar məpàtà dər a gà mburma ana ti dere a a təv ŋgar ika miɗ a, dite na ti sir a dər ka, meme na ŋgwal ŋgar ana a vəl biy taf ka, batsah ŋa hinne, a za gà dukw ana tserdze ya.

8Mbulum a mbəl à kurum nda ŋgwal ŋgar ka, aɗaba ana kàa gəsum ŋgat nda gəzləŋ kurum a, tsəka, aɗaba megemir kurum ana ki gwim a tsa. A ge a kurum ŋgwal ŋgar ata biy taf a ka, 9aɗaba wày ka, ki gwimer megemir ata ka, ŋgwal ŋa ya tsa. A ge a kurum biy taf ka, dite wura ma ta ge dər zlapa tsa. 10Aɗaba ŋgat na a ge kwa ya. A vəl a kwa mesife awiya ŋana nda ahər Yesuw Kiristi, dite ki gekwa dər megemir ŋgwal ŋana. Mbulum a ge aba megemir ata ya daga piŋŋe ka, dite kwa ka zazamakwa ndaka vatwa ŋa lele.

Kàa nekwa ba ilik nda ahər Yesuw

11Aɗaba taŋa iye ihər i tsik a kurum ŋa, ma ta məts a kurum gər tsa: Dzalum aka mendze kurum ana piŋŋe kà ndzum ɗa ya. Kurum ka, gà Yahuda tsa, gwala kurum ka, pam. Gà Yahuda ka, gà masàsà ŋa fit. Tə zalawa a kurum ka, gà Kirde. Ama ti tsik taŋa ka, aà dukw ana ɗa i bəra gà mburma ta ge a nda ahər tar a pəra. 12Ma ta məts a kurum gər tsa: Akahər ata ka, kà sərum ɗa Yesuw Kiristi tsa. Kurum ka, gà mbəlakw məfàrà ŋa ana ika magər gà Yahuda ana tar gà mburma Mbulum a. Mbulum aka tsik duwa a gà mburma ŋgar ata. Aka mbər megweɗe a tar ka: «I vile a kurum a duwa i sida ya.» Ama kurum gà mbəlakw ka, kurum iɗəm tsa. Kàa slwim madzala aka duwa a təv Mbulum tsidze. Kurum ɗa ika gər ahəɗ ka, kàa sərum ɗa Mbulum tsa. 13Akahər ata kurum ka, diriŋ nda Mbulum. Ama kinehe ka, kurum mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi. Kurum ka, diriŋ nda Mbulum asa tsa, aɗaba ana Yesuw Kiristi a dza à məmbəz ŋgar ka, agəra kurum a.

14Ŋgat na a zlakwara mendzeye lele aka magər kwa ya. Aɗaba piŋŋe ka, gà Yahuda nda gà na gà Yahuda tsiye ka, dzə̀ɓar ika magər tar pampam. Ama kinehe ka, aka sər ba à kwa, aka gaw akaba kwa a təv ilik ŋa kuɗa. Aɗaba piŋŋe ŋa ata ka, mene are ika magər kwa, kamala zlagam a. Ama kinehe ka, Yesuw Kiristi aka mbazla dər iɗəm nda məməta ŋgar a. 15Aka mbete à məpala ahəm gà Yahuda ana piŋŋe ta gwaɗawa ka: «Ge naha,« kige tsa «ge naaka» ya. I dəba ŋa ŋa ya, a gaw akaba tar nda gà mburma ana gà Yahuda tsiye, fit a təv ilik ŋa. A gaw akaba tar ata ka, tar ka, gwala sula asa tsa. A ne à tar ba awiya ŋa, gwala ilik pəra, aɗaba ana tar mandza ŋa i təv ilik na nda gà ŋgat a. Kərga taŋa ya, a zla a tarra mendze lele aka magər a. 16Aka mbete à mene are ana ika magər tar a, nda məməta ŋgar ana aà dizl magə̀làwà ŋa ya. A gaw akaba gà gwala ata sula ya, a ne à tar ba ilik. Dite a sər ba aà tar nda gà Mbulum.

17Kərga taŋa ya na Yesuw Kiristi a dara aka gər ahəɗ, aà metsìkè bazlam ŋgwal ŋa ana biy mandza zayya ika miɗ Mbulum a, a kurum ana kà ndzùm aaba diriŋ nda gà Mbulum a piŋŋe ya, dite a kwa, gà Yahuda ana bise nda ŋgat a asa mbaŋa. 18Aɗaba kwa tserdze, ku mege gà Yahuda, ku mege gà Yahuda tsa tekeɗe ya ka, kə ŋgatakwa vatwa aà mesirikaha a təv Mbulum Tsir kwa ka, nda təv Yesuw Kiristi. Ama ki slekwe a aà mesirike a təv ŋgar ka, ndaka vatwa ilik ŋa nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum.

19Aɗaba taŋa kurum ana gà Yahuda tsiye ka, gà mbəlakw nda gà slele asa tsa. Ama kurum ka, kàa nwim gà ɓəza gà kwite ana ika ahəɗ ata ya, ilik nda gà mburma Mbulum. Aɗaba kurum kinehe tekeɗe ka, kàa nwim gà asiŋ ŋgar asa kamala tar a mbaŋa. 20Kurum ka, kàa nwim gà kur mazlazla ga. Gà ɓəzla meslire Yesuw nda gà ɓəzla məma à guma Mbulum ka, tar ti ne madzàha ga. Dite Yesuw Kiristi ka, ŋgat a ne madəŋ kur ana dəŋdəŋ a. 21Aɗaba kur ata na ga a ndze a ɓərɓər, dite à rèh a lele ya. Kamala taŋa ya, ga ata ka, ma ne ga Mbulum ana a ndze iɗəm i fataya. 22Kurum nda gà mìsle ŋgiɗ tekeɗe, kà nwim ga ata Mezite Mesife Mbulum a ndze a iɗəm a, aɗaba ana kurum mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya.

3

Mege megemir ana Pul a ge agəra gà mburma ana

gà Yahuda tsiye

1Aɗaba taŋa na iye Pul, iye ihər i heme a a Mbulum agəra kurum. Ta gəs iye a daŋgay ka, aɗaba kurum ana gà Yahuda tsiye, agəra ana iye mala meslire Yesuw Kiristi ya. 2Wànà kàa tsarakum maɗə̀và zləm megemir ana Mbulum a viliŋ ahər aɗaba kurum a tsiye? Kà sərum ŋgwal ŋa ŋgar ata a viliŋ ahər a. 3Mbulum aka ɗifiŋ à dukw ana piŋŋe makàhà ŋa akahər ata ya, kərga na i lah mewetse a kurumaha zaakwa ya mbaŋa. 4Na kàa dzeŋgwim dukw ata ka, ki sirwim a dər ka, meme na iye i sər dukw ana makàhà ŋa aka gər Yesuw Kiristi piŋŋe ya lele kuɗa. 5Aɗaba akahər ata ka, gà mburma tə sər dukw ata ka, makàhà ŋa tsa. Ama kinehe ka, Mbulum aka slərra Mezite Mesife ŋgar a, aà meɗìfè dər parakkà a gà ɓəzla meslire ŋgar a, nda gà ɓəzla məma à guma ŋgar ana a ndzək tar a. 6Dukw ata Mbulum a ɗif dər a ka, kurum gà mburma ana gà Yahuda tsiye tekeɗe, ki ta ŋgetwim a dukw ana a vile a a gà Yahuda ya mbaŋa. Kurum nda gà Yahuda ka, kàa nwim ba ilik. Aɗaba kurum tekeɗe, kurum i dukw ana Mbulum aka mbər megweɗe i sida ya ka, i ta vile a a gà mburma Yesuw Kiristi ya mbaŋa. A ta vile a a kurum a gà dukw ata tserdze ya ka, agəra ana kàa gəsum bazlam ŋgwal ŋana nda gəzləŋ kurum a.

7Mbulum aka giŋ ŋgwal ŋa, aka viliŋ ndzəɗa asa, dite a zle iye kamala mala meslire ŋgar a, aà metsìkè bazlam ŋgwal ŋa ata a mburma. 8Iye ka, wele na kə̀la ŋa ika magər gà mburma Mbulum kwizikw a. Ama kə̀la ka, aka viliŋ vatwa aà metsìkè bazlam mipìsè ahəm ana a dere a ndàra i təv Yesuw Kiristi ya, a gà mburma ana gà Yahuda tsiye. Mipìsè ahəm ata batsah ŋa ya ka, gà mburma ti sle a aà masəra ŋa fit tsa, aɗaba ana a za ndzəɗa tar a. 9Aka viliŋ vatwa aà meɗìfè dər a mburma tserdze ka, meme na dukw ana a tsik piŋŋe nda akəl ka, dite ka, a ge a ba kaɗəŋ a. Mbulum ana a ge dukw tserdze ya, na a kaha dukw ata aà gà mburma ya ya. A kaha dukw ata ka, daga piŋŋe, akahər ana aka ge gər ahəɗ zukw tsa haa kinehe ya. 10Ama kinehe ka, Mbulum aka pàt dər i magər gà mburma ŋgar. Dite gà gawla ŋgar nda gà Əbay tar ana i gər ŋa ya, tə samata tar, tə sər dər ka, metsehe ŋgar i təv gà dukw ŋgiɗ pampam. 11Kərga taŋa ya, a ge kataya ka, kamala ana a gwa ka, i ta ge a mba, akahər ana aka ge gər ahəɗ zukw tsiye. A ge taŋa ka, nda ahər Yesuw Kiristi Batsah kwa ŋana. 12Arəv a de a à kwa ya asa tsa na aà mesirike a təv Mbulum a, aɗaba ana kə̀ gə̀sakwa Yesuw Kiristi nda gəzləŋ, kwa riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà ŋgat a. 13Aɗaba taŋa, iye ihər i ge a kurum a kamkam: Ma tə tsəɓ a kurum aɗaba ana iye ihər i sèwèr a are agəra kurum a tsa. Seyiŋ ivaɗ tsa, mesewere are gà ata ka, à zlèk a kurum hinne.

Mawàyà mburma Yesuw Kiristi ana a waya tar a

14Aɗaba taŋa, iye ihər i dze a gurmits a bəɗ a Mbulum Tsir kwa. 15Gà mburma ŋgar ana i gər ŋa ya, nda gà na ika gər ahəɗ a ka, tar riŋ mandza ŋa i bəra tsir tar, kamala gà ɓəza ana ti ndze a nda gà tsir tar a. Aɗaba ŋgat na a ne Tsir kwa ana ndzer a. 16Iye ihər i hemer a ka, dite Mezite Mesife ŋgar mə vəl a kurum ndzəɗa ka, ka mərum aaba ika vatwa ŋgar ɓəŋɓəŋ lele. Aɗaba ŋgat ka, a be gà dukw tserdze. Dukw ana tserdze ya ka, i ahər ŋgar. 17Iye ihər i hemer a asa ka, dite Yesuw Kiristi ma ndza i gəzləŋ kurum, aɗaba ana kàa gəsum ŋgat nda gəzləŋ a. Iye ihər i hemer a asa mbaŋa ka, dite ka wayum ba ilik ilik tserdze. Na kàa wayum ba ka, ki ŋgetwim a ndzəɗa ɓəŋɓəŋ lele kamala dizl ɗaf ana a ŋge zlile ya, nda gà kamala ga ana madzàha ŋa lele, a mbezle a tsiye. 18Na kàa gwim kamala taŋa ya ka, kurum nda gà mburma Mbulum ŋgiɗ ana tserdze, ki slwim a aà masəra dər, meme na mawàyà mburma Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa a waya kwa ka, hinne ya. Ku mege kurum i ŋga tekeɗe ka, mawàyà mburma ŋgar a riŋ i fata pəra. 19Iye ihər i hemer a ka, dite ka sərum mewèyè ŋgar ana a waya kwa ya, dite mege bəla ki slekwe a à masəra ŋa fit tsa tekeɗe ya. Dite gà dukw ana i təv Mbulum tserdze ya ka, mà rah a gəzləŋ kurum mbaŋa.

20Zlə̀bakwa à Mbulum, aɗaba ana a sle à mege duwa tserdze ya. Ama dukw ata ka, à zè a biy ana ki wizekwe a ya, ndəna kà dzalakwa i gà gər kwa ya mbaŋa. A ge a gà dukw ata ka, nda ndzəɗa ŋgar ana a riŋ a ge a dər megemir i gəzləŋ kwa ya. 21Kwa gà mburma ŋgar ka, zlə̀bakwa à ŋgat kəla pat aà biybiy ika magər kwa, aɗaba kwa riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi. *Amin.

4

Ba ilik

1Kərga taŋa ya, iye ka, iye i daŋgay, aɗaba ana iye mala meslire Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya. Iye ihər i ge kurum a kamkam: Ama mede kurum ma ge ka, kamala biy ana Mbulum a waya, a zal a kurum dər a. 2Hənum à gər kurum a bəɗ kəla pat. Dzum akaba ahəm lìfèɗìɗe lele, dite gəsum gəzləŋ i təv gà dukw ana ŋgwal ŋa tsa ika magər kurum a. Ama ka, wayum ba kurum ilik ilik tserdze ivaɗ. 3Gwim metsehe, sələk ma ge ika magər kurum tsa. Kaslum ba kurum, madzala gər kurum ma ge ka, ilik, kamala ana Mezite Mesife Mbulum ana a ləm akaba à kwa ya. Ndzum nda zayzay lele ika magər kurum. Mendze kurum ma ge ka, ilik. 4Aɗaba gà mburma ti ne ka, ba Yesuw Kiristi ilik pəra. Mezite Mesife Mbulum tekeɗe, ilik, nda dukw ana Mbulum a zal a kurum dər, a vile a kurum a ya ka, ilik mbaŋa, tsəka, sula tsa. 5BATSAH kwa ŋa ka, ilik. Megìse ana ki gìsekwe a Mbulum nda gəzləŋ a tekeɗe ka, ilik mbaŋa. Ama vatwa metsìlwìɓè à mburma a yam tekeɗe, ilik mbaŋa asa. 6Mbulum tekeɗe ka, ilik. Ŋgat na Tsir gà mburma ana tserdze ya. A kwere a gà dukw ana tserdze ya, a ge a megemir nda tar, dite ŋgat a riŋ a ndze a i təv tar mbaŋa.

7Ama kə̀la ka, kwa tserdze kàa ŋgatakwa ndzəɗa aà megeye gà megemir pampam, ku weke, kamala ana Yesuw Kiristi a vəl a kwa ya, 8kərga na mewetse ŋa i wakita Mbulum, a tsik aà Yesuw Kiristi ka, a gwa:

«Aka tsəl a gər ŋa,

aka ndzək dər gà mburma ŋgiɗ asa,

a dzaya a taraba ndzəɗa aà megeye

gà megemir ana pampam ɗa ika gər ahəɗ a.»*fa*

9Aɗaba la dze ya na a sasar aà megweɗe mifefile ata, a gwa ka: «aka tsəl a gər ŋa» ya? Ama a sasar ka, a lah meterra a bəɗ aka ahəɗ a dzekwiŋ. 10Wele ata na a tarra a bəɗ aka ahəɗ a, dite na a tsəl a gər ŋa diriŋ a, aà makwàrà gà dukw tserdze, ku mege i ŋga ya. 11Ŋgat na a dzaya ba ndzəɗa aà megeye gà megemir pampam a mburma ya. A ne à gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ kamala gà ɓəzla meslire ŋgar a, gà asiŋ ŋa gà ɓəzla məma à guma ŋgar. Gà asiŋ ŋa ibam, gà ɓəzla metsìkè bazlam ŋgar a gà na tàa gəs ŋgat nda gəzləŋ zukw tsiye. Dite a ndzək gà mìsle ŋgiɗ pam asa, a ne à tar gà ɓəzla magəsa aba gər a gà mburma Mbulum, dite nda gà na ti dzeŋge a bazlam ŋgar a mburma ya. 12A dzaya iba gà mburma ata ya ka, dite tə̀ zlak gà asiŋ gà mburma ana tàa gəs ŋgat a, aà megemir ŋgar lele, dite ka, gà mburma ŋgar ata ti ne kamala ba ŋgar a, ta ŋgat ndzəɗa hinne asa. 13Na kamala taŋa ya ka, ki nekwe a ba ilik, aɗaba ana kàa gə̀sakwa ŋgat nda gəzləŋ tserdze, ŋgat ana Kəla Mbulum a, dite ka, kà sərakwa ŋgat a asa mbaŋa. Kərga taŋa ya na ki ɗekwiŋa, dite ki nekwe a gà mburma ana tàa sime ika vatwa Mbulum a nda ndzəɗa. Ama ki nekwe a ka, gà ŋgwal ŋa fit kamala ŋgat a.

14Na kàa simekwa kataya ka, kwa gà ɓəza ndirkiz asa tsa. Gà ɓəzla pàrsa ana ta pasawa za a mburma nda wirwir a tekeɗe, ti sle a aà mendze a kwa a vatwa nda medzeŋge pàrsa tar asa tsa. Medzeŋge tar ata ka, à dzèdzeye a à mburma kamala himbiɗ ana kəzlah kəzlah à sìweye a à slə̀làh yam ika gər yam a. Ama kinehe ka, tsàhakwa, na dite a sle aà kwe a kataya asa tsiye. 15Sə̀kàhakwa à metsehe kwa, dite ki simekwe a kamala ŋgat ana batsah ŋa ika gər kwa ya ivaɗ. Ka wayakwa ba ika magər kwa ilik ilik tserdze, ka mayakwa ba à dukw ana ndzer a ika magər kwa. 16Ŋgat na a gaw akaba gà mburma ŋgar fit a təv ilik ŋa, ti ne ba ilik, kamala dzerisl ba ana a gaw akaba slu ba mburma ya. Na dukw ana aà ba mburma tserdze a ge a megemir lele ka, asiŋ ba tekeɗe, a de a lele. Kərga taŋa ya, na gà mburma Yesuw Kiristi ya mbaŋa. Na gà mburma ata tàa waya ba ilik ilik tserdze ka, taŋa tì sìkèhiŋa, dite ti de a aka miɗ aka miɗ.

Mesife awiya ŋa ana i təv Yesuw Kiristi ya

17Dukw ana i tsik a kurum a ya ka, nda zləm BATSAH kwa ŋa. Ama iye ihər ge a kurum a kamkam, aà megweɗe a kurum ka: Kà zazamum mede gà mburma ana tə sər Mbulum tsiye asa tsa. 18Madzala gà gər tar ka, i luvuŋ. Tə sər dukw ana ndzer ŋa ya tsa. Mesife awiya ŋa ana Mbulum a vəl a ka, a riŋ i təv tar tsidze, aɗaba ana kuvəl i zləm tar a, ndàasun ŋana ka, na tə sər duwa tsidze ya. 19Hwarwa a mba aà tar, aà mege gà dukw ana gà ŋgwal ŋa tsa i təv tar a asa tsa. Ku mege gà dukw ana biy metsike tsiye tekeɗe ka, ta vəlar gəzləŋ tar, ta ge a nda gà maŋgayaba lele pəra.

20Ama kurum ka, Yesuw Kiristi aka tsik a kurum kamala taŋa ya tsa. 21Wànà a kurum ana mandza ŋa nda ŋgat a dze ana, kàa dzum zləm a bazlam ŋgar tsiye, dite tàa dzeŋge a kurum dze ana, dukw ana ndzer, a ɗif a kwa dər a tsiye? 22Kamala taŋa ya, miyakum à mede ana kà zazamawum ɗa akahər ata ya. Aɗaba mede ata ka, a nəsawa a kurum à gəzləŋ, agəra gà meèweke ana ta bazawa a kurum za ya. 23Mbəɗum à gà madzala gà gər kurum nda gəzləŋ kurum, ti ne awiya ŋa. 24Mbəɗum ibam, à ba ŋgiɗ nda mede awiya ŋa ana Mbulum a vəl, a ndzikiɗ ba biy ŋgar a. Mede ata ka, ndzer ŋa kalkal lele, a da a gər a Mbulum.

25Aɗaba taŋa, kà sàsum pàrsa asa tsa, ku mege weke ma tsik ndzer ŋgar a mburma.*fb* Aɗaba kwa ka, ilik na i təv Yesuw Kiristi ya. 26Na duwa aka tsəɓ a kurum aà ba ka, pə̀lum aba dər tsara, tsəka, pat mà dəɗ ahər, ka tə də̀ɗum a bakal tsa. 27Ka vəlum vatwa a Əbay sitene a gəzləŋ kurum tsa. 28Wur ana a gewe a akəl a ka, mi miyak dər, ma ta ge asa tsa. Ma gewa megemir nda ndzəɗa ŋgar, dite ma ŋgat dukw maya ba ŋgar lele, mə vəlawa a gà ɓəzla matawak mbaŋa. 29Mifefile ana ŋgwal ŋa tsiye ka, ma tə dara i bazlam kurum a tsa. Say ki tsikwim a ka, bazlam ana à zlèk a gà mìsle ŋgiɗ, aà masəkaha à megìse tar ika vatwa Mbulum a ivaɗ, dite na a vile a vatwa aà dukw ana a ge a ŋgulum a gà na tar riŋ tì dzer a zləm a. 30Kà sawarum are a Mezite Mesife Mbulum tsa. Aɗaba Mezite Mesife ata ka, lambà ana Mbulum a ge aà kurum a. A ge aà kurum ka, aɗaba ana kurum gà mburma ŋgar a, dite a ta mbil a dər à kwa fit a pat ŋgar ana a tike ya mbaŋa. 31Miyakum à məpala ba ahəm ana ika magər kurum a, gəzləŋ ma tərfə̀ɗ a kurum nda matsəɓatsəɓ asa tsa. Ama ki gwim maàga asa tsa. Mendeve ibam, ma ta ge ika magər kurum ɓav tsa asa. Ama ka, ka ta gwim ba swalwa ɓav tsa asa. 32Ki sirwim a ba a ahəm ka, lìfèɗìɗe lele, gà mburma na ti ndze a kurum a are tsehe ya ivaɗ. Pə̀lum aba à bakal ilik ilik tserdze, kamala Mbulum ana a pəl a kurum dər aɗaba kurum ana gà mburma Yesuw Kiristi ya.

5

Mendze gà mburma ana i təv dzaydzay ŋa ya

1Kurum ka, gà ɓəza ana Mbulum a waya ya. Aɗaba taŋa, kurum tekeɗe, zlum ba kamala ŋgat a. 2Wayum mburma kəla pat i təv dukw ana tserdze ki gwim a ya, kamala *Kiristi ana a waya kwa, dite ka, a mət agəra kwa asa ya. A vəl mesife ŋgar biy taf kamala dukw ana ta kəɗ a Mbulum, a dar a gər a.

3Kurum ka, gà mburma Mbulum na kinehe ya. Aɗaba taŋa, kurum ka, ki gwim mezelme nda təv muva, nda mege dukw hwarwa ana pampam a, nda mege are asa tsa. Ka ta fàfəlawum aà dukw ata tsidze. 4A da dər tsa na ki ɗivwim a zləm a gà tsàpà, nda gà rawraw bazlam ana biy metsike tsiye. Ama say gwim kəkaaha ka, a Mbulum ivaɗ, aɗaba ŋgwal ŋgar ana a ge ya. 5Sərum dər ka, gà mburma ana ta ge a muva nda mezelme ana pampam biy metsike tsiye ka, ta ŋget a təv mendze i təv mekwere gà Mbulum nda Kiristi tsa. Gà mburma ana ta ge a are ya tekeɗe ka, ti ta ŋget a ɓav tsa. Aɗaba ta ŋgaya ba a mege kataya ka, hinne, a za dər Mbulum. Na ta ge a kataya ka, kamala ana ti zezem a fəla gà tsir tar a.

6Aɗaba gà dukw ata ka, ŋgwal ŋa tsa fit, Mbulum a ge a arəv aà gà mburma ana ta gəs bazlam ŋgar tsiye. Aɗaba taŋa, wura ma ta baza a kurum za nda welewele bazlam ana taf masakəŋa ya tsa. 7Kamala taŋa ya, ka ta gəsum ba i ahər a nda medzibe gà mburma ata aà madə̀ɗà akaba tsidze. 8Akahər ata ka, kurum mandza ŋa i luvuŋ. Ama kinehe ka, kurum i təv dzaydzay ŋa, aɗaba ana kurum mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà BATSAH kwa ŋa ya. Aɗaba taŋa, zazamum mede gà mburma ana i təv dzaydzay ŋa ya. 9I tsik kataya ka, agəra gà dukw ana ŋgwal ŋa kalkal lele nda ndzer ŋa ya. Tar ka, i təv dzaydzay ŋa ata. 10Mərum aba aà masəra dukw ana a da a gər a BATSAH kwa ŋa ya. 11Kà lə̀mum aà megemir gà mburma ana ta ge a megemir masakəŋa i luvuŋ a tsa. Ama ka, pàtum a tar à megemir tar ana ŋgwal ŋa tsiye parakkà aà are ivaɗ. 12Aɗaba megemir tar ana ta ge a nda akəl a ka, ku mege aà meɗiver zləm a bəɗ tekeɗe ka, a tsahən tsa, hwarwa a ge a kwiŋa. 13Na gà dukw ata tàa pata aba parakkà lele ka, a ŋgeter a ba, meme na tə ndzaya kuɗa. 14Aɗaba dukw tserdze, ku mege awara, a pèt a aba ka, i təv dzaydzay ŋa. Agəra taŋa na ta gwa:

«Kər ana riŋ ika mendze are ya ka,

piɗeke, hitsera i luvuŋ gà məməta ya,

dite na ki ndze a aà dzaydzay ŋa

i təv Kiristi ya.»

15Kamala taŋa ya, kurum ka, gwim metsehe a mede kurum. Mede kurum ma ta ge kamala biy gà mburma ana tə sər duwa tsiye tsa. Say ma ge ka, kamala biy gà ɓəzla metsehe ana tə sər duwa ya ivaɗ. 16Ki gwim megemir ŋa kəla pat, kà mətsum aà mendze taf masakəŋa tsa. Aɗaba bəra aaha ka, ŋgwal bəra tsa. 17Aɗaba taŋa, ka ti nwim gà mburma ana metsehe tar a riŋ tsiye tsa. Say dzum zləm ka, a matsaraka dukw ana a sàs a BATSAH kwa ŋa, ki gekwe a ya ivaɗ.

18Ka ta kwayum à guzum tsa, aɗaba taŋa ka, à dzik a aà kurum metsehe ya, à gis aaba kurum aà mege dukw ana ŋgwala tsiye. Say ràhum ka, nda Mezite Mesife Mbulum lele ivaɗ. 19Làhum ba dimis mazàmbàɗà à Mbulum, nda gà asiŋ dimis ana pampam Mezite Mesife Mbulum a vəl a kwa ya. Ki lèhwim a dimis ata ka, a Batsah kwa ŋana. Zàmbaɗum à ŋgat nda gəzləŋ ilik. 20Gwim kəkaaha a Mbulum Tsir kwa, agəra gà dukw ana tserdze ya ka, nda zləm Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya. Gwimer kəkaaha kəla pat.

Mendze gà məkəs nda gà zal

21Kurum ana ki zlìbwim a à Yesuw Kiristi ya ka, hənum ba à gər a bəɗ.

22Kurum gà məkəs, hənum à gər a bəɗ a gà zal kurum, kamala ana BATSAH kwa ŋa a waya ya. 23Aɗaba zal na batsah ŋa ika gər məkəs a, kamala Yesuw Kiristi ana batsah ŋa ika gər gà mburma Mbulum a. Gà mburma Mbulum ata ka, ti ne ka, ba ŋgar. Dite ŋgat na a mbil à ter a ya. 24Aɗaba taŋa, say gà məkəs ta həna à gər a bəɗ a gà zal tar lele, kamala gà mburma Mbulum ana ta həna à gər a bəɗ a Yesuw Kiristi ya.

25Kurum gà zal tekeɗe, wayum gà məkəs kurum, kamala Kiristi ana a riŋ a weye a gà mburma Mbulum a, dite ka, a mət agəra tar a. 26A bara tar herrè lele, aruwaŋ a da aà tar a. A ne à tar gà tsəɗaŋŋa ka, agəra bazlam ana a tsik a tar a. Kamala taŋa ya na ti ne biy Mbulum a. 27Aɗaba a sasar tə dara aka miɗ ŋgar a ka, aruwaŋ ma ge aà tar tsa. Ku mege dukw ana ŋgwal ŋa tsiye tekeɗe, ma ge i təv tar tsidze. Dite gà mburma ti sle a metsike aà tar dukw ana ŋgwal ŋa tsiye asa tsa. Ti ndze a i təv mezlibe ŋgar ana ti zlibe a dər a. 28Kamala taŋa ya, kurum gà zal tekeɗe, wayum gà məkəs kurum, kamala ba kurum ŋa ya. Aɗaba wur ana a waya məkəs ŋgar a ka, a waya taŋa ka, ba ŋgar mbaŋa. 29Wura a riŋ na ba ŋgar a ze ahər a ka, a riŋ tsa. Ku weke a zim a dukw mezime, dite a gebe a gər lele seyiŋ ivaɗ, kamala Yesuw Kiristi ana a ge a gər a gà mburma Mbulum a. 30Aɗaba kwa gà mburma ŋgar ata ka, ka nekwa ba ŋgar. 31Aɗaba taŋa Mbulum a gwa i wakita ŋgar a: «Asləka a miyek a à gà tsir ŋgar nda mama ŋgar, aà mendze nda məkəs ŋgar, dite ti ne ba ilik.»*fa* 32Ama bazlam ata ka, a ɗif a kwe a à duwa ŋgiɗ, tsəka, agəra taŋa ɗekɗek tsa. Ama iye i dzala ka, ti tsik bazlam ata ka, agəra gà mburma Mbulum ana nda gà Kiristi ya mbaŋa. 33Aɗaba taŋa kurum tekeɗe, say ku weke ma waya məkəs ŋgar kamala ba ŋgar ŋa ya. Kurum gà məkəs tekeɗe, hənum à gər a bəɗ a gà zal kurum mbaŋa.

6

Gà tsir ti ɗe à metsehe a gà ɓəza

1Kurum gà ɓəza, gəsum ahəm aà gà tsir kurum. Aɗaba taŋa ka, megemir kurum ana kurum riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa nda Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya. 2-3Məpala ahəm Mbulum a gwa ka: «Zlə̀b à gà tsir yak nda mama yak. Na kàa ge kataya ka, dite i vilek a mandza aà bəra hinne nda maŋgayaba kəla pat.»*fa* Taŋa ka, malahalah məpala ahəm Mbulum ana a gwa, i ta vile a kurum a duwa i sida ya ya.

4A kurum gà tsir gà ɓəza tekeɗe, ka ti tsikwim aà metsehe a gà ɓəza kurum nda magala biy ana à tsìɓ a ter ya tsa. Ŋgwal ŋa tsikwim a tar ahər ka, nda zèyezèye, dite ta ŋget a metsehe kamala biy ana BATSAH kwa ŋa a ɗif a kurum dər a ivaɗ.

Mendze gà ɓele nda gà ɓəzla ga tar

5Kurum gà ɓele, gəsum ahəm aà gà ɓəzla ga kurum nda magəɗa, nda mazlə̀bà à tar lele. Ki gwim megemir nda gəzləŋ ilik. Na kàa gwim kataya ka, kə̀ gəsum ahəm aà Yesuw Kiristi mbaŋa. 6Ka ta gwim a tar megemir ka, ika are ŋa ya, aɗaba mazlə̀bà à kurum ɗekɗek tsa. Say gwim ivaɗ ka, mege megemir ana ndzer ŋa, a da a gər a Mbulum, dite nda gəzləŋ kurum ilik asa ya, aɗaba ana kurum gà ɓele Kiristi ya. 7Gwim megemir kurum ka, nda gəzləŋ lele, kamala ana ki gwim a ka, a BATSAH kwa ŋa ya, tsəka, kamala ana a gà mburma ya ɗekɗek tsa. 8Ku ki gwim gà ɓele, ku ki gwim gà ɓele tsa tekeɗe ka, na kàa gwim megemir ŋa ka, sərum dər ndzer, Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa a ta pìl a kurum aɗəmiŋa.

9Ama kurum gà ɓəzla ga gà ɓele tekeɗe, gwim ŋgwal ŋa a gà ɓele kurum kalkal lele mbaŋa. Ka tə dzadzarum akaba à tar tsa, sərum dər, kurum nda gà tar tserdze ka, BATSAH kwa ŋa ka, wele ana i gər ŋa ya ilik. Ŋgat ka, a wala ikaba mburma ya pampam tə tsa.

Gà dukw ahər ana Mbulum a dza a ahər a gà mburma ŋgar a

10Ama dukw ana a zeha kinehe ka: Say mərum aba aà magəsa BATSAH kwa ŋana ndzəɗa ŋgar a za duwa tserdze ya. 11Dùwaywim ba nda gà dukw ahər ana tserdze Mbulum a dza a kurum a, ka hitswim dər asləka asləka, lele aka miɗ Əbay sitene ana a waya a beze a kurum a za nda wirwir ŋgar zləmana ya, na dite ki ŋgetwim ndzəɗa, ki ŋgirzlwim a ya. 12Ama gùvəl ana ki gekwe a ya ka, nda gà mburma məfàrà ŋa tsa. Ki gekwe a ka, nda gà dukw ana ika magər gà mbulum nda gər ahəɗ, a ŋgeterebe a tsa, ndzəɗa tar riŋ hinne ya. Kamala megweɗe ya, nda gà sitene, nda gà Əbay tar ana tserdze tar ihər ta kwere a gər ahəɗ aaha manəsa ŋa ya. 13Aɗaba taŋa, gəsum gà dukw ahər ana tserdze Mbulum a dza a kurum a ɓəŋɓəŋ lele, na dite ki ŋgetwim a ndzəɗa, ki ŋgirzlwim a ika miɗ gà ɓəzla mene are kurum ata ya. A pat ana ta beze a kurum a za ya ka, ta mbè aà kurum a tsa, haa a pat mandəva dər ŋa.

14Ama kinehe ka, hadzalum ba kurum ɓəŋɓəŋ lele, dànaywim ba nda ndzer kurum kamala kànda ana madànà ŋa ika dəmkul a, dite ma ge a kurum də̀ɗə̀ffa. Mede ana ndaka vatwa ŋa ya, ma ne ka, *andiw sayaw kurum ana ki geywim a dər ikaba ya. 15Hadzalum ba aà metsìkè bazlam ŋgwal ŋa ana a vile a matasla yam a gəzləŋ mburma zayya lele ya. Taŋa ka, kamala tsàpà ana duwa a ndzek a tsa ika sik a. 16Gəsum Mbulum nda gəzləŋ kurum kəla pat kamala slakwa ana i ahər ika miɗ gùvəl a, dite gà simir Əbay sitene ti ndze a kurum a asa tsa. Ku mege akwa ihər tekeɗe ka, slakwa ata a mbete a dər ivaɗ. 17Gəsum mimbile kurum ana Mbulum a mbil a kurum a, kamala *tazak daw ana i gər a. Dite gəsum bazlam ŋgar ɓəŋɓəŋ kamala màsalamà ana Mezite Mesife ŋgar a vəl a kurum a. 18Hamum a Mbulum nda gəzləŋ ilik kəla pat, dite gwimer kamkam nda ndzəɗa Mezite Mesife ŋgar. Ka ti ywim ba tsa, ndzum nda metsehe, hamum a Mbulum kəla pat agəra gà asiŋ gà mburma ŋgar ŋgiɗ. 19Hamumar agəra iye mbaŋa, dite ma ɗifiŋ à dukw ana i tsik a ya. Hamumar ka, magəɗa ma giŋ aà meɗìfè à bazlam ŋgwal ŋa ata a pàt dər parakkà ya tsa. 20Ku mege iye i daŋgay kinehe tekeɗe ka, iye mala meslire Yesuw hiywe pəra, aɗaba bazlam ŋgwal ŋa ata. Hamum a Mbulum, dite ka, i ge magəɗa aà məfàfə̀là parakkà tsa mbaŋa, kamala ana a sasar a ya.

Mandəvandəv mifefile

21A sèsiŋ ka, sərum dər, meme na mendze gà ya, nda mege megemir ana i ge a fit a mbaŋa asa. Taŋa Tikikus, damər kwa ana a riŋ a ge megemir BATSAH kwa ŋa lele ya, dite i waya hinne ya, a ta me a kurum a dər. 22Aɗaba taŋa, i slir a kurumehe a ŋgat ka, dite ka sərum dər, meme na mendze mər a. I slir a kurumehe a ka, mə vəl a kurum ndzəɗa a gəzləŋ mbaŋa.

23Taŋa gà Mbulum Tsir kwa nda Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa tə dza a kurum matasla yam a gəzləŋ zayya lele, a kurum ana riŋ nda gà damər tserdze ya. A sèsiŋ ka, gà Mbulum nda Yesuw Kiristi ta vəl a kurum mawàyà ba aka magər kurum ilik ilik tserdze mbaŋa, dite kà səkahum à magəsa tar nda gəzləŋ kurum fit dze. 24Taŋa Mbulum mi pise ahəm a gà mburma ana tserdze ta waya Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa kəla pat aà biybiy a.