GA ƁƏZLA MESLIRE

Mege megemir

GA ƁƏZLA MESLIRE

Mezite Mesife ana Yesuw a gwa, i ta vile a a gà ɓəzla

mazazama ŋgat ana i sida ya

¹A kər Tiyufil ana i waya kər hinne ya asa mbaŋa.

Aɗaba Yàa ɗama gà dukw ana Yesuw a ge ya, nda biy ana a dzeŋge a mburma daga piŋŋe, ²haa a pat ana a ndisl dər, a da a gər ŋa ya. Aka ana aka tsəl a gər ŋa zukw tsiye ka, aka ɗe a tar aba à metsehe ya, nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum, a gà mburma ana a ndzək tar kamala gà ɓəzla meslire Mbulum a. ³I dəba məməta ŋgar a ka, a pàtawa a tar aba lele mehinne dzik faɗ, tə sər dər ka, ŋgat a riŋ nda are ndzer. I huɗ mehinne ata ya ka, a tsikewa a tar bazlam *mekwere Mbulum ana a ta kwere a ya.

⁴A pat duwa, tar riŋ mandza ŋa i təv ilik ŋa ka, a gwaɗa a tar: «Kà dum i Yeruzalem a zukw tsa. Ama say babum dukw ana i tsik a kurum, Tsir gà a gwa, a ta vile a kurum a i sida ya. ⁵Yuhana a tsilwiɓ à mburma ka, a yam. Ama i dəba ŋa ya, aləka ka, i tsilwiɓ à kurum a ka, a Mezite Mesife Mbulum.»

Yesuw a tsəl a gər ŋa

⁶Gà mburma ata tar riŋ i təv Yesuw a, ta gwaɗar: «Batsah mər ŋa, wànà a pat ata kuɗa ya ana, ki me a mər a à mekwere a ahər mər gà Isərayel a?» ⁷Yesuw a gwaɗa a tar aakaha: «Gà pat ŋa ana ta ge a ba ya ka, kurum tsa na ki sirwim a ya. Aɗaba Tsir gà na a tike məpàslà ahər pat ŋa ya, à gər ŋgar ilik. ⁸Ama ki ta ŋgetwim a ndzəɗa ka, i təv ana Mezite Mesife Mbulum a dere a a təv kurum a. Ki ti nwim a gà ɓəzla məma à bazlam gà i Yeruzalem, ika ahəɗ Yuda nda Samariya, dite ku mege i ŋga ika gər ahəɗ tserdze ya.» ⁹Yesuw a tsik aba gà bazlam ata ya lele ka, tə zla ŋgat ndàra a gər ŋa. I təv ana tar riŋ ta fir ahər a ya ka, hulɓukw a kaha ŋgat aà are tar a.

¹⁰Tar riŋ ta fir ahər a ndəramma pəra, na Yesuw a riŋ a de a ya. I dəba ŋa ya, pəzlàŋ gà mburma sula nda gà petek herrè ŋa, tə dara a təv tar a, ¹¹ta gwaɗa a tar: «A kurum gà Galile, aàmala na ki ndzwim a i faha aà məfə̀rà aà gəza mbulum a? Yesuw ka, aka da ika magər kurum a, a gər ŋa. Ama à mère a mba ka, kataya mbaŋa asa, kamala naha a da à kurum a.»

Wele ana a zla təv mendze Yudas a

¹²Aləka i dəba ŋa ya, gà ɓəzla meslire Mbulum ata tə tarra i dìyes Ndzendzebire ata tar mandza ŋa iɗəm a, ta mbəɗara gər a Yeruzalem a. Dìyes ata ka, əzaɗ zaakwa pəra na à Yeruzalem a. ¹³Ti ndze a Yeruzalem ka, tə daha, tə tsala a ga ana ika gər biy ŋgiɗ, tə ndzawa iɗəm piŋŋe kəla pat a. Zləm gà mburma ata ka: Piyer, Yuhana, gà Zakup nda Andire, gà Filip nda Tumas, gà Bartelemi nda Mata, dite gà Zakup kəla Alfayus nda Simun ana a niw bazlam ŋgumna piŋŋe, a waya makwàrà ba tar i gwala ŋgar a, dite nda gà Yuda kəla Zakup. ¹⁴Tar ata tserdze ya, nda gà məkəs, ti yahawaba gər aà mahàmà a Mbulum nda gà Mariya məmər Yesuw, dite nda gà damər Yesuw fit tserdze.

¹⁵A pat ŋgiɗ duwa, i təv ana gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ ti yahaba gər, ti sle a dərməka nda dzik səla ya ka, Piyer a hitse aà mbulum i magər tar. A gwaɗa a tar: ¹⁶«Gà damər gà, say dukw ana Mezite Mesife Mbulum a tsik piŋŋe i wakita Mbulum a ka, aka ge ba kaɗəŋ. Aɗaba a tsik nda ahər Dawda akahər ata, a tsik aà Yudas ana a ti ne a mala meɗìfè à vatwa a gà mburma ana tàa gəs Yesuw a. ¹⁷Yudas piŋŋe ka, ika magər kwa. Tə zla ŋgat kamala kwa ya. Mege megemir kwa ka, ilik. ¹⁸Ama siŋgwe ana tə dzàɗar aɗaba bakal ŋgar a ka, a səkəm dər gùvàh. I dəba ŋa ya, a dəɗ i gùvàh ata, à gər ŋgar, a ndə̀zl ika ba ya, dukw hitwis gàtsak gàtsak i bəra. ¹⁹Gà mburma ana i Yeruzalem a tserdze, tə tsaraka dukw ana a ge ba nda ŋgat a ka, tə zal a gùvàh ŋgar ata ndaka ahəm tar Akaldama, kərga megweɗe ya ka, <Gùvàh məmbəz>.» ²⁰Ama Piyer a gwaɗa a tar asa: «Ta wetse a wakita Dimis ka, ta gwa:

<Wura ma ndza i ga ŋa, dite ka,

are ŋgar ma ge aà bəra tsa.>*fa*

Ama mewetse ŋa a riŋ asa ka, a gwa:

<Mìsle ŋgiɗ ma zla megemir ŋgar.>*fb*

²¹Ama kinehe ka, wura ilik ma da aɗəm avukw ŋgat, ma ne mala məma à bazlam Yesuw BATSAH kwa ŋana a mbəlara i biye ya, kamala mər a. Wele ata ma ge ka, mìsle ŋgiɗ ilik ika magər gà mburma ana tə zazam mər nda gà Yesuw BATSAH kwa ŋa i təv mesìweye ŋgar ana a sùwaya aà kwite aà kwite tserdze ya, ²²à gər ana Yuhana a tsilwiɓ à ŋgat a yam a, dite haa a pat ana a da ika magər kwa a gər ŋa ya.»

²³I dəba ŋa ya, tə ndzək mburma ika magər tar a sula: Gà Yasufa ana tə zalar Barsabas, dite Yustus asa ya nda Matiyas. ²⁴Aləka tar ata tserdze ya, ta hama aà Mbulum. Ta gwa i huɗ meheme tar ata ya ka: «Batsah mər ŋa, kər na kà sər gəzləŋ mburma tserdze ya. Ɗif a mər dər, weke na i liwiŋ gà wele sula ŋa aaha kà zla ka, ²⁵dite ma ndza a təv mendze Yudas, aà megemir mala meslire yak a. A zle a megemir Yudas ana a miyak dər aba ya, a daba a təv mendze ŋgar ana a waya ya.» ²⁶Tə dza gà wele ata sula ya, a tsetse. Ta ge tsetse ŋa ka, a ɗe a tar à Matiyas. I dəba ŋa ya, gà ɓəzla meslire Mbulum kurwa gəra ilik ŋa aaha, tə zla ŋgat a liwiŋ tar kuɗa.

Mezite Mesife Mbulum ana a dara ya

¹A pat Pantakwasta *megirive gà Yahuda ana a ndzera ya ka, gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ mayahaba gər ŋa i təv ilik ŋa asa mbaŋa. ²Zàmma tsəka, meɗè zləm duwa a ɗera i gəza mbulum a. Dukuməŋa a ɗe ka, kamala himbiɗ ana a ge a nda ndzəɗa ya. A daha, a rah à miɓizle ŋgar a ga ana gà mburma ata iɗəm a hinne. ³Ta ŋgat a dukuməŋa i fata kamala arah akwa ya. Gà dukw ata tə da ikaba ya, tə daha, tə ndzaya aka gà mburma ilik ilik tserdze. ⁴Gà mburma ata tserdze ya, Mezite Mesife Mbulum a rah a tar a gəzləŋ. Tə dza ba aà mifefile, ku weke ndaka ahəm ŋgiɗ pampam, kərga na Mezite Mesife Mbulum ata a gwaɗa a tar, tsikwim a.

⁵Ama gà Yahuda a riŋ, tə ndzawa i Yeruzalem. Tə zazamawa fəla gà Yahuda ka, nda ndzer. Tə dayara ika gà ahəɗ ana tserdze ika gər ahəɗ fit a. ⁶Tə tsaraka miɓizle dukw ata ka, ti yaha ba gər hinne. A ge aà tar ata tserdze ya ka, kamala sunwa ya, aɗaba na tə tsaraka mifefile gà ɓəzla magəsa Yesuw ata ndaka ahəm ŋgiɗ pampam, ku weke a tsarakara iɗəm i ŋgar a. ⁷I dəba ŋa ya, ta gwa: «Yweh, yweh, naha ana, meme na tar gà Galile ka, ⁸ku weke, ta fèfil a i magər tar ka, ndaka ahəm kwite kwa ya? ⁹Aɗaba araha, gà asiŋ ŋa ɗa i liwiŋ kwa ka, tə dayara ka, ika gà ahəɗ Partiya ya, nda Mediya ya, nda gà Ilam a, dite ika ahəɗ Mezapitamiya, ika gà ahəɗ Yuda nda Kapadukiya ya, ika gà ahəɗ Pwantus nda gà ika ahəɗ gà Ruma ana i Asiya ya, ¹⁰ika gà ahəɗ Firigiya nda Pamfiliya, ika gà ahəɗ Ezipt nda biy Libiya ana bise nda Kirene. Gà mburma ana tə dara i Ruma ya, tar ɗa i faha mbaŋa. ¹¹Dite gà na ika ahəɗ Kereta, nda Arabiya ya tekeɗe, tar ɗa iɗəm i faha mbaŋa asa. Ama gà asiŋ ŋa ɗa i liwiŋ kwa ka, gà na gà wur gà Yahuda ndzer a, gà asiŋ ŋa ibam, gà slele ana ti ne gà Yahuda ya. Magwàɗà ŋa tar ka, gà Galile, tsaatsa kà tsarakwa mezlibe tar ana tì zlibe a à Mbulum ndaka ahəm kwa pampam agəra ŋgwal ŋgar ana a ge a ya.» ¹²A ge a tar tserdze kamala sunwa ya, tə sər dukw ana ti dzele a ya tsa. Ta gwaɗaba ika magər tar: «Taŋa dze ana, dukùla na kamala megweɗe ya?» ¹³Ama gà mìsle ŋgiɗ pam ka, tə dza ba aà masàwlà aà gà ɓəzla magəsa Yesuw ata. Ta gwa: «Tar ka, gà ɓəzla mekweye.»

Bazlam Piyer a pat Pantakwasta

¹⁴I dəba ŋa ya, gà Piyer nda gà asiŋ gà ɓəzla meslire Mbulum ata kurwa gəra ilik a, ta hitse aà mbulum, dite Piyer a dza ba aà mifefile a gà mburma ana i fataya, ŋgəlakəkka nda ndzəɗa. A gwaɗa a tar: «A kurum gà Yahuda nda gà mburma ana ɗa mandza ŋa i Yeruzalem tserdze ya. Tsarakum, dite kà dzum zləm a dukw ana i tsik a kurum a ya lele: ¹⁵Gà mburma aaha ka, gà makwàyà ŋa kamala ana kà dzalum a tsa, aɗaba ar ka, ndzemde tswiɗ biy mèkwède pəra, a sle mekweye ɓav tsa asa. ¹⁶Ama kinehe ka, dukw ana Mbulum a tsik piŋŋe nda ahər mala məma à guma ŋgar Ziwel a ka, aka sle kuɗa. ¹⁷Aɗaba Mbulum a gwa ka:

<A pat mandəvandəv gər ahəɗ ka,

i dzèye a Mezite Mesife gà a gà mburma tserdze.

Gà ɓəza kurum nda gà dəm kurum

ti ta me a à gùma gà.

Gà ɓəza kurum gà gawla ŋana ti ta ŋget a vatwa

i sunwa ya, tar riŋ nda are lele, tàa ndze are tsa.

Dite sunwa a ta ge a a gà mburma kurum ana

gà màndawal ŋa ya.

¹⁸I ti dzeye a Mezite Mesife gà

a gà ɓəzla megemir gà, ku mege

a gà asləka ŋana nda gà dəm ŋana tserdze.

Dite ti ta me a à guma gà.

¹⁹I ta ge a gà dukw gà bàba ŋa na hinne

i gər ŋa i mbulum.

Dite i ta ge a gà dukw mene à mburma i bəɗ

ika gər ahəɗ asa: Gà məmbəz nda gà akwa,

nda gà hədzək ti ta ge a riŋ ziŋziŋ.

²⁰Pat tekeɗe, à div a asa tsa. Dite

kiye à mbìɗ a aba nduzzwa, kamala məmbəz a.

Gà dukw ata ta ge a ba fit dzekwiŋ,

na dite pat Batsah kwa ŋana a dere a ya.

Pat ata ka, ŋgwal ŋa ndzer, pat maŋgayaba.

Mezlibe ŋgar hinne.

²¹Kuɗa kəla ka, wur ana aka ɗə̀v zləm

a BATSAH kwa ŋa ya ka, a mbiliŋa.> «*fa*

²²Piyer a gwaɗa a tar asa: «A kurum gà mburma Isərayel, iye ihər i gweɗe a kurum ŋa, dzum zləm a dukw ana i tsik a kurum a ya lele: Yesuw gà Nazaret ka, Mbulum na a slərra ŋgat a. Kamala taŋa ya, aka ge gà dukw mene à mburma ŋgiɗ pampam hinne nda ahər ŋgar, kamala meɗìfè à duwa a mburma ya tserdze mbaŋa. Kàa ŋgatum a gà dukw ata tserdze ya, ika magər kurum. ²³Ama ta vəl a kurum vatwa aà makə̀ɗà ŋgat ka, kamala na Mbulum a tsik daga piŋŋe, a ta ge a ba ya dukw ŋgar. Ka vəlum ŋgat a ahər gà na tə sər Mbulum tsiye, tə ndwandway ŋgat aà dizl magə̀làwà ŋa. ²⁴Ama Mbulum aka hitse à ŋgat i məməta ya, a mesife. Dite aka be à ŋgat i ahər mesewere are məməta ya asa. Aɗaba a ge a ba tsa, na à mìts a i məməta hiywe ya. ²⁵Aɗaba taŋa na Dawda a tsik ahər piŋŋe ka, a gwa:

<I ŋgatawa a Batsah ga ŋa kəla pat ika miɗ gà.

Ŋgat ka, ahər mezime gà, dite ka, i təv

dukw ana tserdze ya ka, i dzedzer a asa tsiye.

²⁶Aɗaba taŋa na gəzləŋ gà tekeɗe,

maràhà ŋa nda maŋgayaba fit a.

Dite nda bazlam gà tserdze ya,

i ndze a ka, barbararra.

Ku mege i mìt a tekeɗe ka, i dzele a tsa.

²⁷Aɗaba ki ta miyek a à iye i biye a məməta tsa.

Dite ki ta vile a vatwa a wur ana i təv yak a

aà meze tsa asa.

²⁸Kàa ɗifiŋ à vatwa ana a de a a təv mesife ya.

Ki ta viliŋ a maŋgayaba hinne,

aɗaba ana i sle aà mendze i təv yak a.> «*fb*

²⁹Piyer a gwaɗa a tar asa, «Gà damər gà, Yàa ŋgat vatwa aà mifefile a kurum ndərzakka nda təv batsah tsir kwa Əbay Dawda. Ama ŋgat ka, aka mət, tàa le ŋgat a biye. Dive ŋgar ɗa kinehe tekeɗe ka, kà sərakwa. ³⁰Ama ŋgat akahər ata ka, mala məma à guma Mbulum, dite a sər ka, Mbulum aka tsikiŋ lele i sida ya ka, i ta vile a batsah Əbay gà a mìsle ŋgiɗ ilik ika magər gà ɓəza yak. ³¹Dawda aka sər dukw ana a ta ge a ba ika miɗ daga piŋŋe ya, ama a tsik bazlam ŋgar ata ka, aà mala məmbàlà à mburma ana Mbulum a gwa ka, i slir a kurumehe a, a mbilere a i məməta ya, i təv ana a gwa ka, tàa miyak à iye i məməta tsiye, dite slu ba gà tekeɗe, a ze a tsa asa ya.

³²Mbulum aka mbəlara à Yesuw ana a tsik aà ŋgat a, a mesife ya, dite mər tserdze na gà ɓəzla sida ŋa ya. ³³Mbulum Tsir ŋgar a zla ŋgat, a tike ŋgat aka tsèke ahər mezime ŋgar. Aka vəlar Mezite Mesife ŋgar ana a gwaɗar, i vilek a i sida ya. I dəba ŋa ya, ŋgat tekeɗe, a zazəɗ dərra a təv kwa ya. Aɗaba dukw ana kinehe kurum riŋ ihər ki tserekwim a, dite ndəna ki ŋgetwimer a ya ka, taŋa ka, megemir Mezite Mesife Mbulum ata a ge a ya. ³⁴Aɗaba Dawda ka, aka tsəl a mbulum tsa. Ama ŋgat a gwa:

<Mbulum a gwaɗa a Batsah ga ŋa:

Ndza aka tsèke ahər mezime gà,

³⁵haa a pat ana Yàa dzak gà ɓəzla mene are

aà huɗ sik yak, kamala bwitse ya dzekwiŋ.>*fc*

³⁶Aɗaba taŋa kinehe tekeɗe ka, gà mburma Isərayel tə sər fit nda ndzer, Yesuw aaha kà ndwandwayum aà dizl magə̀làwà ŋa ya ka, ŋgat na Mbulum a ne dər BATSAH kwa ŋa, dite ka, mala məmbàlà à mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumaha a asa ya.»

³⁷Gà mburma ata tə tsaraka bazlam ata tsara ka, arəv a da aà tar a, ta ge magəɗa hinne. Ta gwaɗa a gà Piyer nda gà asiŋ gà ɓəzla meslire Mbulum ŋgiɗ: «Gà damər mər, dite mìi ge a dze ana, meme?» ³⁸Piyer a gwaɗa a tar aakaha: «Mbəɗum à madzala gà gər kurum, dite ti tsilwiɓ à kurum a yam, nda zləm Yesuw Kiristi. I dəba ŋa ya, Mbulum à pìl a kurum a à bakal kurum, dite ka, ki ŋgetwim a Mezite Mesife Mbulum ana a vile a kurum a ya. ³⁹Aɗaba Mbulum a vəl Mezite Mesife ŋgar ata i sida ya ka, agəra kurum aaha nda gà ɓəza kurum a, dite agəra gà mburma ana tserdze, ti ndze a ku mege i təv diriŋ a ya asa mbaŋa. Ama a vile a ka, ku mege i ŋga, a gà na Mbulum BATSAH kwa ŋa a zel a ter a ya tserdze.»

⁴⁰Ama Piyer a tsik a tar bazlam ŋgiɗ pampam hinne asa, a mà a taraha à arəv, a waya na ta gəs bazlam ŋgar ata nda ndzer a, ti ya ba tsidze. A gwaɗa a tar: «Gəsum bazlam Mbulum ata a ta mbil a à mburma ya, dite ka, ka tə ndzum i təv gà mburma aaha ti ti dzeye ya tsa.» ⁴¹Gà mburma hinne ta gəs bazlam Piyer ata, ti tsilwiɓ à tar a yam. A pat ata ka, gà mburma ti sle a dəbuw makər, na tə sə̀kàhəha a təv gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ ata ya. ⁴²Tar ata tserdze ya, tə dzawa zləm a guma ana gà ɓəzla meslire Mbulum ata ti ɗifewa a tar dər a ka, lele nda metsehe. Tə ndzawa ba ka, say i təv ilik ŋa. Tə zəmawa ɗaf tekeɗe, i təv ilik ŋa asa. Dite ta hamawa aà Mbulum tekeɗe ka, i təv ilik ŋa asa mbaŋa.

Masəra ba ana ika magər gà ɓəzla magəsa Yesuw

nda gəzləŋ a

⁴³Mbulum a gewa gà dukw mene à mburma ŋgiɗ pampam hinne nda ahər gà ɓəzla meslire ŋgar. Agəra taŋa gà mburma ana i fataya tserdze, arəv a da dər aà tar a, tə ndzawa ka, nda gà magəɗa. ⁴⁴Gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ, tə ndzawa ba i təv ilik ŋa, tar tserdze, tə dzayawa à ba gà dukw tar a fit, a təv ilik ŋa ya mbaŋa. ⁴⁵Tə dzawa à gà gùvàh, nda gà dukw tar tserdze, dite tə dzàyawaba siŋgwe ŋa ika magər tar tits na duwa aka sle aà wura ya. ⁴⁶Kəla pat ti yahawaba gər a təv ilik ŋa i ga Mbulum batsah ŋa na. Ti yahawaba gər aà mazəma ɗaf i gà ma tar ilik ilik tserdze. Tə zəmawa ka, nda gà maŋgayaba nda gəzləŋ ilik. ⁴⁷Tə zàmbaɗawa dər aà Mbulum hinne, gà mburma tserdze ta waya tar. Kəla pat BATSAH kwa ŋa a sə̀kàhawaha à gà mburma ana a mbala à tar a, aka gà ɓəzla magəsa ŋgat ata nda gəzləŋ ilik a.

Wele duwa magàha a bəɗ ŋa a mbəl

¹A pat duwa ndaàwa ka, gà Piyer nda Yuhana tə da a ga Mbulum batsah ŋa ata, aà meheme ana ta hamawa iɗəm pat meyèhè kwizir ide ya. ²Wele duwa a riŋ magàha a bəɗ ŋa, mandza ŋa a riŋ à gùva biye hərmaga ana tə zalar Matsahəna ŋa ya. Wele ata ka, magàha a bəɗ ŋa, daga ana ta wa ŋgat a. Tə zlawaha a fata kəla pat, dite ma wiz dukw meŋgèle aà gà mburma ana ti de a a ga Mbulum batsah ŋa ata ya.

³A ŋgat a gà Piyer nda Yuhana ti de a a ga ata ya ka, a wiz aà tar duwa. ⁴Gà Piyer nda Yuhana ta mbəɗ aba aà ŋgat, ta fə̀r ahər. Piyer a gwaɗar: «Fə̀r aà mər.» ⁵Wele ata a fə̀r aà tar hèlèwrèw, a dzala i gər ŋgar ka, ta viliŋ a duwa zaakwa. ⁶Piyer a gwaɗar asa: «Siŋgwe aà mər tsa. Ama dukw ana aà mər, mì ŋgat a ka, mìi vilekiŋa. Hitse aà mbulum nda zləm Yesuw Kiristi ana a dara i Nazaret a, ka da nda sik yak.» ⁷I dəba ŋa ya, a gəs ahər mezime ŋgar, a hitse dər aà mbulum. Sik ŋgar ata a tàtə̀ɗ lele tsara. ⁸A ndàb a mbulum, a hitse dzeŋ tsara. A dza ba aà mede nda sik ŋgar lele kuɗa. A zazam gà mburma ata a ga Mbulum batsah ŋa ata. A daha, a suwaya i ga ata nda gà mandàbàyà a mbulum. A zàmbaɗa à Mbulum hinne asa.

⁹Gà mburma ata a riŋ i ga ata ya tserdze, tə dza ahər are, na ŋgat riŋ à sìweye a i magər tar nda mazàmbàɗà à Mbulum a hinne. ¹⁰I dəba ŋa ya, tə sər ŋgat, naha ka, wele ana a ndzawa ika biye hərmaga aaha tə zalar a tsahən hinne, aà mewize duwa ya ka, ta ge magəɗa hinne, a ge a tar kamala sunwa ya, aɗaba dukw ana a ge ba nda wele ata ya.

Mifefile Piyer i ga Mbulum batsah ŋa na

¹¹Gà mburma ata ta fə̀r ka, wele ata a zezem a gà Piyer nda Yuhana hiywe, tə samata dukw ana ta ger a ka, a ge a tar kamala dukw mene à mburma ya. Tə daha a təv tar aà huɗ màsàpàr ga ata tə zalar Màsàpàr Salumun a. ¹²Piyer a ŋgat a gà mburma ata ka, a gwaɗa a tar:

«Kurum gà mburma Isərayel, aàmala na mimbile wele aaha ana a mbəl a ka, a ge a aà kurum kamala sunwa ya? Aàmala na kà fə̀rum aà mər kamala na mì lə̀mbaɗa à sik wele aaha ka, nda ndzəɗa mər a, kige tsa agəra ana mìi ndze a tsəɗaŋŋa ika miɗ Mbulum a ya. ¹³Mbulum gà batsah gà tsir kwa Abəraham nda gà Izak, nda gà Zakup na a vəl ndzəɗa a mala meslire ŋgar Yesuw, na dite tì zlibe a à ŋgat a. Ama kurum kàa gəsum ŋgat a gà bàba ŋa ana ta kwere a mburma ya. Kàa gwim ahər seriye ika miɗ Pilatus, ku mege i təv ana a sasar à məpəla dər a. ¹⁴Kàa kalum à wele ana mala ndzer ŋa, bakal ŋgar riŋ tsiye ivaɗ. Kàa wayum mewize ahər məpəla a kurum ka, à mala makə̀ɗà mburma ya seyiŋ ivaɗ. ¹⁵Kərga taŋa ya, kə̀ kəɗum wele ana a vile a kwe a mesife ya. Ama Mbulum aka mbəlara à ŋgat i məməta ya, a mesife, dite mər kinehe tekeɗe, gà ɓəzla sida ŋa. ¹⁶Megìse ana a gəs Yesuw nda gəzləŋ a na a mbəl à wele aaha ki ŋgetwimer a, kà sərum ŋgat kinehe ya. Zləm Yesuw a vəlar ndzəɗa, a làmbaɗar à megìse ana a gəs ŋgat a, dite ka, a vəlar mandza zayzay asa, kamala ana kurum riŋ ki ŋgetwimer a kinehe ya.

¹⁷Ama i sər gà damər gà, dukw ana kàa gwim nda gà Əbay kurum aà Yesuw a ka, kàa gwim ndzer, pàrsa iɗəm tsa, aɗaba kà sərum tsa pəra. ¹⁸Ama Mbulum aka tə̀kər ka, kamala ana a tsik piŋŋe nda ahər gà ɓəzla məma à guma ŋgar ana fit dze ya, a gwa: <Mala məmbə̀là à mburma ana i ti slir a kurumehe a ya ka, à sèwèr a are dzekwiŋ.> ¹⁹Aɗaba taŋa kinehe ka, mbəɗum à madzala gà gər kurum, kà mbəɗum gər a təv Mbulum. Dite mə̀ pəl a kurum à bakal kurum tserdze. ²⁰Dite i dəba ŋa ya, BATSAH kwa ŋa ata a slir a kurumere a pat awiya ŋa ana à mbìɗ a aba ya, ki vevwim a kinehe ya. A pat ana aka ndzera ya ka, a slir a kurumere a mala məmbàlà à kurum ata a zla daga piŋŋe agəra kurum a, kamala megweɗe ya, Yesuw Kiristi. ²¹Ama kinehe ka, a ndze a i gər ŋa tə̀ma, haa a pat ana gà dukw tserdze tàa ne awiya ŋa ya. Kamala na Mbulum a ɗif dər nda ahər gà ɓəzla məma à guma ŋgar ata a ndzək tar daga piŋŋe ya.

²²Musa a tsik ahər, a gwa ka: <Mbulum BATSAH kwa ŋa a ti slir a kurumere a mala məma à guma ŋgar kamala iye ya. A ti ndze a ka, i magər gà mburma kurum. Ki ti dzwìm a zləm, ki geswim a dukw ana tserdze a ti tsik a kurum a ya. ²³Wur ana aka gəs, aka tə dzar zləm a bazlam mala məma à guma Mbulum ata ya tsəka, ti delewere ŋgat i liwiŋ gà mburma Mbulum a, dite a dzeyiŋa.> «*fa* ²⁴Piyer a gwaɗa a tar asa: «Aɗaba daga à gà Samiyel a, nda gà asiŋ gà ɓəzla məma à guma Mbulum tàa ɗif à gà pat ŋa aaha a ge ba ya mbaŋa asa. ²⁵Aɗaba dukw ana Mbulum a tsik aba i sida ya, a gwa nda ahər tar, i ta vile a ya ka, agəra kurum. Dite kurum tekeɗe, i masə̀ràba Mbulum ana a waya ɗa gà batsah tsir kurum a. Aɗaba a gwaɗa a Abəraham ka: <I ta pise a ahəm a gà mburma ana ika gər ahəɗ tserdze ya, nda ahər gà ɓəza yak.>*fb* ²⁶Kərga taŋa ya, Mbulum a lah meslirra Kəla ŋgar a ka, a təv kurum a dzekwiŋ. A slərra ŋgat a ka, aà mipìsè a kurum ahəm nda məmbə̀ɗà à gər i təv dukw ana ŋgwal ŋa tsiye tserdze.»

Gà Piyer nda Yuhana ika miɗ mayahaba gər mburma

¹Aləka i təv ana gà Piyer nda Yuhana tar ihər ta fèfil a a mburma mba ya ka, gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum nda gà Əbay gà ɓəzla makàslà ga Mbulum batsah ŋa ata nda gà *Saduki, tə daha a təv tar. ²Tə daha ka, ta ge arəv hinne nda təv gà ɓəzla meslire Mbulum ata sula ya, aɗaba ana tar riŋ ti tsik a bazlam a mburma ya, ta gwaɗa a tar ka, Yesuw aka mbəlara i məməta ya a mesife ya, kərga megweɗe a tar a ka, gà məməta ti sle aà məmbə̀lara a mesife ya fit mbaŋa. ³Ama gà mburma ata ta hə̀ndə̀k aà tar a ga, ta hinne a iɗəm, aɗaba həvəɗ aka mbər mege. ⁴Aɗaba kəla ka, gà mburma hinne i magər gà mburma ata i fataya, ta waya bazlam tar ata gà mburma ata ti tsik a tar a. I dəba ŋa ya, gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ tə sə̀kàhəha à mburma fit dze ka, ti sle dəbuw ə̀zləm.

⁵I mèkwède ŋa na ka, gà Əbay gà Yahuda nda gà bàba ŋa ana i liwiŋ tar ta kwere a mburma ya, dite nda gà ɓəzla medzeŋge məpala ahəm Musa ti yahaba gər a Yeruzalem. ⁶Gà masak gà mburma ana tar riŋ pam i liwiŋ tar a ka, gà Hanas, *batsah mala mandəva kuɗa a Mbulum, dite nda gà Əbay ŋgiɗ, gà Kayafas nda Yuhana, nda gà Aleksandire, dite nda gà asiŋ gà gwala tar gà bàba gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum fit dze. ⁷Tə zal a gà ɓəzla meslire Mbulum ata, tə ndzəkaha tar aka miɗ tar, dite ta gwaɗar: «Ka ŋgatumara ndzəɗa ata dze ana, i ŋga ya? Kige tsa, nda zləm weke na kà mbəlum à wele aaha ya?»

⁸Piyer ana maràhà ŋa nda Mezite Mesife Mbulum a, a gwaɗa a tar: «Kurum gà Əbay nda gà bàba ŋa na i liwiŋ kurum ki kwerwim a mburma ya. ⁹Mər ɗa kinehe ka, i seriye na ika miɗ kurum a, na naha ki wizwim aà mər a bazlam aaha agəra ana mì ge ŋgwal ŋa a mala magàha a bəɗ aaha, mì mbəl à ŋgat a. ¹⁰Araha kinehe ka, sərum dər, kurum tserdze nda gà asiŋ gà mburma Isərayel ana ɗa ya: Wele aaha a hitse aka miɗ kurum nda zay lele ka, nda ndzəɗa zləm Yesuw Kiristi ana a dara i Nazaret a. Ŋgat ana kà ndwandwayum ŋgat aà dizl magə̀làwà ŋa ya. Ama ka, Mbulum a mbəl à ŋgat i məməta ya a mesife. ¹¹Ŋgat ka, wur ana Mbulum a live dər aba ya, a tsik ahər i wakita ŋgar a, a gwa:

<Na a ne madəŋ kur ka,

kur ana kurum gà ɓəzla mazlazla ga kà zlum,

kà ywim iɗəm a dala ya ivaɗ.>*fa*

¹²Ki slekwe a à mimbile ka, say nda təv ŋgar ilik. Aɗaba mege i ŋga ika gər ahəɗ tserdze, Mbulum aka vəl zləm ŋgar a wur a ilik, na dite ki slekwe a aà mimbile nda təv ŋgar a asa tsa.»

¹³Ama mayahaba gər gà mburma ata tə tsaraka bazlam gà Piyer ata ka, a ge a tar kamala sunwa ya, aɗaba ana ta ŋgat a tar, ta fèfil a parakkà, ta ge magəɗa tsidze ya ya. A ge a tar kamala sunwa ya ndeyndey ka, aɗaba ana tàa sinikeba à gà duwa tsidze ya. Tə sər, tar ka, gà ɓəzla mazazama Yesuw piŋŋe. ¹⁴Ama ta fə̀raha ka, wele ana ta mbəl dər a, a riŋ mehitse ŋa i təv tar mbaŋa. I dəba ŋa ya, ta gəs a taraha ahəm aà are, tə sər dukw ana ti tsik a tar aakaha ya asa tsa. ¹⁵Ama ka, ta gwaɗa a tar aakaha: «Dum i ga mər ana mì yahawaba aɗəm gər a tə̀ma.» Dite tar ŋa, tə dza akaba bazlam ika magər tar. ¹⁶Ta gwaɗaba: «Ki gekwe a dze ana, meme, na à gà mburma aaha ya? Aɗaba gà mburma aaha i Yeruzalem a fit, tə sər ka, dukw mene à mburma aaha ta ŋgatar a ka, tar na ta ge ya. Ama ki slekwe aà megweɗe a ka, pàrsa tsa. ¹⁷Ama kəla ka, palakwa a tar ahəm nda mandza aà tar magəɗa nda bazlam kitè, aà ti ti tsik bazlam a mburma nda zləm Yesuw Kiristi tsa, dite ka, gà mburma ŋgiɗ tə tsaraka maɗə̀và zləm dukw mene aà mburma aaha ta ge a ya asa tsa.» ¹⁸I dəba ŋa ya, tə zal a tar, ta mbəɗaha gər. Tə daha, ta kwirike akaba tar hinne. Ta gwaɗa a tar: «Ama ka ti tsikwim duwa a wura nda zləm Yesuw asa tsa, kige tsa, ka ti dzeŋgwim bazlam ŋgar a mburma asa tsidze.»

¹⁹Ama gà Piyer nda Yuhana ta gwaɗa a tar aaka: «Kurum ŋa dzalum dukw ana a ne ndzer ŋa ika miɗ Mbulum a dzekwiŋ. Wànà ŋgwal ŋa mì gəs ana, bazlam kurum a, tsəna, biy Mbulum a? ²⁰Ama mər ka, mìi sle aà mimiyeke à dukw ana maa ŋgatar a, ndəna maa tsaraka ya tsa, say mìi tsik a pəra.» ²¹I dəba ŋa ya, mayahaba gər gà mburma ata ti yaha vatwa, waytsà aà mandza aà tar magəɗa hinne asa, dite ta pəl à tar, tə da ba. Ta ŋgat vatwa dukw ana tì sèwèr a ter a dər are ya tsa, aɗaba gà asiŋ gà mburma tserdze tar riŋ tì zèmbeɗe a à Mbulum, agəra dukw mene à mburma ata a ge ba ya. ²²Wele ata ta mbəl à ŋgat nda dukw mene à mburma ata ya ka, a za mive dzik faɗ.

Meheme gà ɓəzla magəsa Mbulum

²³Ta pəl à gà Piyer nda Yuhana tsara ka, ta mbəɗ gər a təv mayahaba gər gà mburma Mbulum asa. Tə daha, tə ɗama a tar dukw ana gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum nda gà bàba ŋa ana ta kwere a mburma ti tsik a. ²⁴Tə tsaraka bazlam ata tsara ka, tar ata tserdze ya, tə dza ba aà meheme a Mbulum. Ta gwa i huɗ meheme tar a ka: «Mbulum BATSAH kwa ŋa, kər na kì ge gəza mbulum nda gər ahəɗ, nda duluv, dite nda gà dukw ana tserdze iɗəm a. ²⁵Kər na kà fàfəl nda Mezite Mesife yak nda bazlam Dawda batsah tsir mər ana mala megemir yak a. Kù gwa ka:

<Aàmala na gà mburma ta ge a swalwa nda magala,

nda zlapa ya? Aàmala na tə dza akaba bazlam

məpapəɗa aà mburma ya məfara ŋa ya?

²⁶Gà bàba gà Əbay gər ahəɗ tə duwayaba à gùvəl.

Dite gà Əbay tə yahaba gər a təv ilik ŋa,

aà magàwà aà gà batsah tar ŋa,

Mbulum nda mala məmbàlà a mburma ana a gwa,

i slir a kurumehe a ya.> «*fb*

²⁷I huɗ meheme tar ata ya hiywe, ta gwa asa: «Kaɗəŋ, ar ka, kamala Mezite Mesife yak ana ka tsik ahər akahər ata ya. Aɗaba gà *Hiridus nda Puntiyus Pilatus ta gaw ba i kwite aaha nda gà slele, dite nda gà Yahuda, aà magàwà aà Kəla yak Yesuw ana kà slərra kamala mala məmbàlà à mər a. ²⁸Ama dukw ana tə ləm dər akaba aà mege ya ka, kamala biy yak ana kà lah metsike, a sàsak aà mege daga piŋŋe ya. ²⁹Ama kinehe ka, Batsah mər ŋa, zlak mər i təv dukw ana ta ge a mər a ŋgwal ŋa tsiye. Dite ka vəl a mər, a mər gà ɓəzla meslire yak, aà metsìkè bazlam yak a mburma nda ndzer ŋa. ³⁰Zlak mər, dite mi mbəl à gà mburma, nda mege gà dukw mene à mburma ata pampam a, nda zləm mala megemir yak Yesuw.»

³¹Tə ndəv à meheme tar ata tsara ka, təv ata tar iɗəm a, a ɓazla hinne. Mezite Mesife Mbulum a rah a ba tar ilik ilik tserdze. Ti tsikewa bazlam Mbulum a mburma parakkà, hwarwa aà are tar asa tsa.

Gà mburma Mbulum tə dzaya ba dukw ana ta ŋgat a tserdze

³²Gà mburma Mbulum ka, tar mandza ŋa i təv ilik ŋa lele. Mawàyà ba tar ibam, nda gəzləŋ ilik ŋa asa. Wura ilik ika magər tar, aka fə̀r aà duwa ŋgar ka, kamala na biy ŋgar à gər ŋgar a tsa. Ama dukw ana tàa ŋgat a ka, ti dzèye ba a ika magər tar tserdze. ³³Gà ɓəzla meslire Mbulum ta màwa à bazlam mimbile Yesuw BATSAH kwa ŋana a mbəlara i məməta ya, a mesife ya ka, ta gwaɗawa: «Maa ŋgatar, a mbəlara i məməta ya,« dite Mbulum a pisewa a tar ahəm hinne, a tar ata tserdze ya. ³⁴Matawak duwa a gewa a wura ika magər tar a tsidze. Aɗaba gà mburma ata tə dzawuwa à gà gùvàh tar, kige tsa à gà ga, dite ta yahawa gər a siŋgwe ŋa a təv ilik ŋa. ³⁵Tə dzawa ahər a gà ɓəzla meslire Mbulum. I dəba ŋa ya, tə dzawa ikaba siŋgwe ata ya, a gà mburma ya tserdze. Ku weke kəla hitwis ŋgar ide.

³⁶Kərga Yasufa ana gà Levi, ta wa ŋgat i Kipurus, dite gà ɓəzla meslire Mbulum tə zalar Barnabas a, kərga megweɗe ya ka, «mala məmàha aà arəv a mburma» ya, a ge dər kataya mbaŋa. ³⁷A daha, a kal à gùvàh ŋgar, a ndzək siŋgwe ŋa, a dza a gà ɓəzla meslire Mbulum.

Gà Ananiyas nda Safira

¹Ama gà wele duwa tə zalar Ananiyas nda məkəs ŋgar Safira, ta kal à gùvàh tar ika himmè ahəm a. ²A ndzək mezehe siŋgwe ŋa a ba ŋgar. Məkəs ŋgar tekeɗe, a sər mbaŋa, na a ndzək a. Ama ka, asiŋ ŋana a da dərraha a gà ɓəzla meslire Mbulum. ³A da dərraha tsara ka, Piyer a gwaɗar: «Aàmala na kà zazam pàrsa *Sadan a? Aàmala na kà sàs pàrsa a Mezite Mesife Mbulum a, aɗaba ana kà ndzək mezehe siŋgwe gùvàh aaha a biy yak pam a? ⁴Gùvàh ŋa dze ana, biy yak tsiye, na aka na kàa kal dər zukw tsiye? Dite aka ana kàa kal dər dze ana, siŋgwe ŋa na biy yak tsiye? Meme na kà dzala i gər yak, aà mege gà dukw ata ya? Kà sàs pàrsa ka, a mburma tsa. Ama kà sàs pàrsa ka, a Mbulum.» ⁵Ananiyas a tsaraka bazlam ata tsara ka, a dəɗ aà mbulum a, a mət tsara. Gà mburma ana tserdze tə sər ahər a ka, ta ge magəɗa hinne. ⁶I dəba ŋa ya, gà ɓəza gawla tə daha, ta mbe məməta ŋa, tə zlara ŋgat a bəra ya, ti le ŋgat.

⁷Zàkwayiya i dəba ŋa ya, a ge a ka, ndzemde makər ka, Safira a daha, a pəts a ga ata mbaŋa. Ŋgat ka, aka sər aà dukw tar ata ta ge riŋ a tsa. ⁸A daha ka, a gwaɗar: «Tsikiŋ, wànà siŋgwe gùvàh ana kà kalum dər ana, naha pəra ya?» A gwaɗar, «Haya, siŋgwe ŋa ka, kataya.» ⁹Piyer a gwaɗar: «Meme na kurum nda zal yak ki mwim akaba à ahəm sula məma ka, aà məbàzà za a Mezite Mesife Mbulum a? Tsaraka, taraka, gà mburma ana ti le a zal yak a, ti deriŋa, ti zle a kər mbaŋa.» ¹⁰A tsikar kataya ka, a dəɗ aà sik mala meslire Mbulum ata tsara mbaŋa. Gà ɓəza gawla tə daha a ga ata ka, aka mbər mimìte. Tə zla, tə daha, ti le ŋgat a tsaka zal ŋgar a fata asa. ¹¹Gà mburma Mbulum tserdze nda gà asiŋ gà mburma ana i fataya, tə tsaraka labara ata kataya ka, ta ge magəɗa hinne.

Gà ɓəzla meslire Mbulum ta gewa gà dukw mene à mburma

pampam hinne

¹²Gà ɓəzla meslire Mbulum tàa ge gà dukw mene à mburma nda gà dukw ŋgiɗ pampam ika magər gà mburma hinne. Gà mburma Mbulum ti yahaba gər aà huɗ màsàpàr ana tə zalar Màsàpàr Salumun a, nda gəzləŋ ilik. ¹³Gà na tàa gəs Mbulum zukw tsiye, ta ge magəɗa aà madaha a təv tar. Ku mege ta ge magəɗa aà madaha a təv tar tekeɗe ka, tə zlə̀b à tar hinne. ¹⁴Gà asləka nda gà məkəs ta gəs BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ tar lele, tə sə̀kàhawa aà gà mburma Mbulum ata hinne. ¹⁵Aləka i dəba ŋa ya, gà asiŋ ŋa tə ndzə̀kawaha gà ɓəzla dukw məməta a fata. Tə dzayawa tar aà gùva vatwa. Ta hənawa à tar aka slə̀làh, kige tsa aka bwitse. Aɗaba a təv ana Piyer a de a nda ta ya ka, sìsiye ŋgar aka dza aka tar ka, ta mbalawa. ¹⁶Gà mburma hinne tə dayawara i gà kwite ana ta mbeha a Yeruzalem a mbaŋa. Tə ndzə̀kawaha gà ɓəzla dukw məməta nda gà mburma ana gà sitene ti slewa a tar za ya, dite tar ata tserdze ya, ta mbəlawa i dukw məməta tar a.

Ti sèwèr are a gà ɓəzla meslire Mbulum

¹⁷Ama *batsah mala mandəva kuɗa a Mbulum ata nda gà *Saduki ana ta gəs bazlam ŋgar a, ti ne are a gà ɓəzla meslire Mbulum hinne. Ta ge metsehe, ta gwa: «Gasakwa tar.» ¹⁸Ta gasa tar, tə dza tar a ga daŋgay. ¹⁹Aləka ndaàvəɗ ka, gawla Mbulum ilik a daha, a handakaya i gà biye hərmaga ya fit, a pə̀lara iɗəm à gà ɓəzla meslire Mbulum ata ya. A gwaɗa a tar: ²⁰«Dum a ga Mbulum batsah ŋana, dite ka tsikwim bazlam mesife awiya ŋa ana Yesuw a da dərra i təv Mbulum a, a mburma.» ²¹Gà ɓəzla meslire Mbulum ata ta gəs mifefile gawla Mbulum ata tsara. I mèkwède hedwe ka, tə da a ga Mbulum batsah ŋa ata. Tə daha, tə dza ba aà metsìkè bazlam ata a gà mburma.

Zàkwayiya ka, gà mala mandəva kuɗa a Mbulum ata nda gà mburma ana ta gəs bazlam ŋgar a, tə zal a gà asiŋ gà bàba gà Yahuda ana ta kwere a mburma ya. Ti yahaba gər. Ta fàfəl ika magər tar. Aləka i dəba ŋa ya, tə slər gà mburma aka gà ɓəzla meslire Mbulum ata i ga daŋgay a. ²²Aləka gà mburma ata tə daha, ta hə̀ndə̀k i ga daŋgay a ka, tàa le aɗəm aà wura tsa. Ta mbəɗ gər a təv mayahaba gər gà mburma ata. Tə daha, ta gwa: ²³«Mì daha ka, ga daŋgay mahə̀ndə̀kà ŋa iɗəm a lele dukw ŋgar, gà ɓəzla makàslà ga ŋa ibam, tar riŋ ika biye hərmaga ŋa. Ama mì hə̀ndə̀k i ga ya ka, maa ŋgat a wura ilik tsidze.» ²⁴Əbay gà ɓəzla makàslà ga Mbulum batsah ŋa ata nda gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum tə tsaraka gà bazlam ata tsara ka, tə sər dukw ana ti dzele a nda təv gà ɓəzla meslire Mbulum ata ya asa tsa. Ta gwaɗaba ika magər tar: «Dite meme na dukuməŋa a ge ba ya?» ²⁵I dəba ŋa ya, mìsle ŋgiɗ ilik a dara a təv tar a, a gwaɗa a tar: «Gà mburma ana kà dzum tar a daŋgay a ka, tar ɗa i ga Mbulum batsah ŋana i faha, ti tsik a bazlam Mbulum a mburma.» ²⁶Tə tsaraka kataya tsara ka, Əbay gà ɓəzla makàslà ga Mbulum batsah ŋa ata tə da nda gà mburma ŋgar. Tə daha, ta gasara gà ɓəzla meslire Mbulum ata ya. Ama ta gasa tar ka, nda maàga tsa, aɗaba gà mburma ta kelewa a tar nda kur.

²⁷Tə ndzəkaha tar aka miɗ seriye a təv mayahaba gər tar ata. Dite batsah mala mandəva kuɗa a Mbulum ata a wiz aà tar bazlam a. ²⁸A gwaɗa a tar: «Maa pala a kurum ahəm hinne, aà metsìkè bazlam nda zləm wele ata. Kurum dze ana, kà tsarakum zləm beye, na dite ki dwim a à bazlam ŋa aka miɗ aka miɗ, i Yeruzalem asa ya? Ama a sàs a kurum megweɗe ka, mər na a kəɗ wele ata ya.» ²⁹Gà Piyer nda gà asiŋ gà ɓəzla meslire Mbulum ata ta gwaɗar aakaha: «Say megìse ka, bazlam Mbulum ivaɗ, tsəka, biy mburma tsa. ³⁰Kà ndwandwayum Yesuw aà dizl, a mət, ama Mbulum gà batsah tsir kwa a mbəlara à ŋgat i məməta ya. ³¹Mbulum a hitse à ŋgat aka tsèke ahər mezime ŋgar, a tike ŋgat a Əbay. A ne à ŋgat mala məmbàlà à mburma asa. A ge dər kamala taŋa ya ka, dite gà mburma Isərayel tə ta ŋgat vatwa aà məmbə̀ɗà à gà gəzləŋ tar nda məpəla à bakal tar tserdze. ³²Mər ka, gà ɓəzla sida gà dukw ata ta ge ba ya, mər nda gà Mezite Mesife Mbulum ana a vəl a gà na tàa gəs bazlam ŋgar a.»

³³Gà ɓəzla mayahaba gər ata tə tsaraka taŋa ka, ta ge arəv hinne. Tə dza akaba ahəm, aà mibetse iɗəm gà ɓəzla meslire Mbulum ata ya fit. ³⁴Ama *Farisa duwa a riŋ ika magər tar, zləm ŋgar Gamaliyel. Ŋgat ka, mala medzeŋge məpala ahəm Musa ana gà mburma ta gəsawa mifefile ŋgar lele ya. A hitse aka magər mayahaba gər ata, a gwaɗa a tar: «Gà ɓəzla meslire Mbulum tə da a bəra zaakwa dzekwiŋ.» ³⁵Aləka i dəba ŋa ya, a gwaɗa a gà mburma ana mayahaba gər ŋa ya asa: «A kurum gà Isərayel, gwim metsehe nda təv dukw ana ki ta gwim a à gà mburma aaha ya. ³⁶Akahər ata ka, wele duwa a riŋ tə zalar Tudas. A pə̀r aaba ka, a gwa: <Iye ka, ŋgwal mburma hinne.> Ama ka, gà mburma ti sle a dərməka faɗ na ta gəs bazlam ŋgar a. I dəba ŋa ya, tàa kəɗ dər akaba ŋgat pəra, gà mburma ana tə zazam ŋgat a, tə tə̀z ihər a fit, ku ilik wura aka zeha tsidze. ³⁷I dəba ŋgat a ka, wele ŋgiɗ a riŋ ilik, a tike aɗəm ba i təv ana tar riŋ ta wetse a mburma ya. Tə zalar Yudas gà Galile. A ndzək mburma hinne aà mendzwil. Ama tàa kəɗ ŋgat asa mbaŋa. Gà mburma ana tə zazam ŋgat a, tə tə̀z ihər a asa. ³⁸Ama ka, iye ihər i gweɗe a kurum a kinehe ya: Kàa yehwim duwa à gà wele aaha ya asa tsa, miyekwim à tar, tə da ba. Aɗaba na megemir tar aaha ta ge a ya, gà mburma na ti tsik a ter a ya ka, a ndze a tsa. ³⁹Ama na megemir tar a dere a i təv Mbulum a ka, ki slwim aà mimbete a dər tsidze. Gwim metsehe lele. Biy tsa ki gwim a gùvəl ka, nda gà Mbulum. Ki sirwim a iɗəm aba ya tsa.»

Ama gà mayahaba gər gà mburma ata ta gəs bazlam Gamaliyel ata. ⁴⁰Tə zalaha a gà ɓəzla meslire Mbulum ata, ta gazla tar, ta gwaɗa a tar: «Ka ta fàfəlum nda zləm Yesuw asa tsidze.» I dəba ŋa ya, ta pəl à tar kuɗa. ⁴¹Gà ɓəzla meslire Mbulum ata tə dara i təv mayahaba gər tar ata ya, nda gà maŋgayaba, aɗaba ana Mbulum a gəs tar lele, a vəl a tar vatwa aà mesewere are agəra zləm Yesuw a. ⁴²I dəba ŋa ya, ti tsikewa bazlam ŋgwal ŋa aaha agəra Yesuw ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya, i ga Mbulum batsah ŋana kəla pat kuɗa.

Ta pala gà mburma təsəla aà mazlàkà gà ɓəzla

meslire Mbulum

¹Akahər ata ka, gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ tar riŋ ti sìkèh a gà Yahuda ana ta fèfil a ndaka ahəm girek a ka, ta mbetsebe a ahəm hinne nda matsəɓatsəɓ nda gà Yahuda ana i ma ika dizl a. Ta gwaɗawa ka: Gà madakwa gà məkəs mər ta ŋgatawa dukw mezime ana tə dzayawa a tar a lele tə tsa. ²I dəba ŋa ya, gà ɓəzla meslire Mbulum ana kurwa gəra sula ya, ti yaha gər a gà asiŋ gà ɓəzla mazazama Yesuw ŋgiɗ tserdze. Ta gwaɗa a tar: «Mìi mìts a aà metsìkè bazlam Mbulum a, dite mìi dzèye a iba dukw mezime a mburma ya ka, a tsahən tsa. ³Aɗaba taŋa, gà damər gà, palum mburma təsəla ika magər kurum a, gà ɓəzla metsehe ana tàa rah nda Mezite Mesife Mbulum lele, wirwir i ba tar tsiye. Ka vəlakwa a tar megemir ŋa a ahər tar, ta ge. ⁴Dite i dəba ŋa ya, mìi sle a aà meŋgete vatwa kəla pat, aà mahàmà Mbulum nda metsìkè bazlam ŋgar kuɗa.»

⁵Ama bazlam tar ata a da a gər a gà mburma tserdze. Tə daha, ta pala gà mburma ata. Malahalah ŋa ka, tə zla Etiyen, wele ana a gəs Mbulum lele, maràhà ŋa nda Mezite Mesife ŋgar a. Dite tə ndzək gà Filip nda gà Purukwar, nda gà Nikanur, nda gà Timun, nda gà Parminas, dite nda gà Nikwalas gà slele ana i kwite Antakiya, akahər ata a zazam matawala dukw gà Yahuda ya. ⁶Aləka i dəba ŋa ya asa, tə ndzəkaha tar a təv gà ɓəzla meslire Mbulum ata. Tə daha ka, gà mburma ata tə dzaya aka tar ahər. Ta hama aà Mbulum agəra tar.

⁷Bazlam Mbulum a ɗe zləm hinne. Gà ɓəzla mazazama Yesuw tə səkah hinne i Yeruzalem, dite gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum hinne ta gəs Yesuw nda gəzləŋ tar mbaŋa.

Magəsa Etiyen ana ta gəs a

⁸Ama Mbulum a pise ahəm a Etiyen, a vəlar ndzəɗa, dite a gewa gà dukw mene à mburma hinne nda gà dukw ŋgiɗ pampam ika magər gà mburma. ⁹Ama ka, gà asiŋ ŋa ta gəs bazlam ŋgar tsa. Tar ka, gà na i ga Mbulum ana tə zalar «ga Mbulum gà ɓele ana tàa pəl à tar a. » Ta gaw ba nda gà Yahuda ana tə dara i Kirene ya əŋgal, dite gà na tə dara i Aleksandiriya ya əŋgal asa, dite nda gà asiŋ gà Yahuda ana tə dara i Kilikiya ya, nda gà na ika ahəɗ Asiya ya mbaŋa. Tə dza ba aà mimbètsèba ahəm nda gà Etiyen. ¹⁰Ama Etiyen a be tar nda bazlam, aɗaba Mezite Mesife Mbulum na a vəlar metsehe aà mifefile kataya ya.

¹¹I dəba ŋa ya, ta vəl gwarwa a gà mburma, dite gà mburma ata ta gwa ka: «Maa tsaraka bazlam aà Etiyen a, aka tsik dukw ana ŋgwal ŋa tsiye, aà gà Musa nda Mbulum.» ¹²Tə dza ahər gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ nda gà bàba ŋa ana ta kwere a gà Yahuda ya, dite nda gà ɓəzla medzeŋge məpala ahəm Musa asa mbaŋa. Gà mburma ata tə daha, ta gəs Etiyen, dite tə da à ŋgat aka miɗ mayahaba gər mburma. ¹³Tə ndzəkaha gà ɓəzla masàsà à ŋgat pàrsa ata mbaŋa. Gà mburma ata ta gwa: «Wele aaha ka, a tsikewa dukw ana ŋgwal ŋa tsiye, aà batsah ga Mbulum kwa aaha, dite aà məpala ahəm Musa asa. ¹⁴Mì tsaraka à ŋgat a ka, Yesuw gà Nazaret aaha a ta mbezle a à batsah ga Mbulum aaha, dite a ta mbìɗ a à matawala dukw ana Musa a gwa, zazamum a.»

¹⁵Gà mburma ana mandza ŋa i bəɗ i təv mayahaba gər tar ata ti yahawa ba aɗəm gər tserdze ya ka, ta màha à are aka Etiyen ba bà ba ba. Ta fə̀r ahər ka, yemere ŋgar twiy twiy twiy à div a kamala gawla Mbulum a.

Bazlam Mbulum ana Etiyen a tsik a

¹I dəba ŋa ya, *batsah mala mandəva kuɗa a Mbulum i liwiŋ gà mburma ata ya, a gwaɗa a Etiyen: «Bazlam ana ti tsik aà kər ana, wànà ndzer a?»

²Etiyen a gwaɗa a tar aakaha: «Gà damər gà, nda gà tsir gà, dzum zləm a bazlam gà kwaŋ. Mbulum ana a za dukw tserdze ya, aka pàt à ba ŋgar a Abəraham, batsah tsir kwa, i təv ana ŋgat ika ahəɗ Mezapitamiya. Akahər ana aka da a Haran zukw tsiye, ³a gwaɗar: <Miyak à gwala yak nda ahəɗ yak dze. Ka da aka ahəɗ ana i ti ɗifek a dər a.>*fa* ⁴I dəba ŋa ya, Abəraham a hitse, a miyak à ahəɗ Kaldiya ata. Dite a da a mendze aka ahəɗ Haran. Aləka i dəba ŋa ya, tsir ŋgar a mət ka, Mbulum a zla ŋgat ika ahəɗ ata ya, a da à ŋgat aka ahəɗ ana kinehe kwa ɗa iɗəm a. ⁵I fata ka, Mbulum aka vəlar gùvàh màda ŋgar tsa. Ku mege dzidzel kwizikw tekeɗe, aka sasar tsidze. Ama Mbulum a gwaɗar i sida ya ka: <I ta vilek a ahəɗ ata, a kər fit. Dite gà ɓəza gà ɓəza yak tə ndzawa iɗəm i fata. A ne a mekwere tar aà biybiy.> Ama akahər ana a tsikar taŋa ya ka, kəla ŋgar a riŋ ilik zukw tsa. ⁶Dukw ana Mbulum a tsiker a ka, a gwaɗar: <Gà ɓəza yak ti ti ndze a ika ahəɗ mburma. Ti ne a gà ɓele tar. Tì sèwèr a ter a are mive dərməka faɗ. ⁷Ama i ta ge a seriye aka gər gà mburma ata ta ge a ter a matawak a. I dəba ŋa ya, ti dere a i fataya, ta giŋ a meslire aka ahəɗ aaha.>*fb* ⁸Ama ka, Mbulum a ɗifer à masəra ba tar nda təv masàsà ba. I dəba ŋa ya, Abəraham a wa Izak kuɗa. A ge mehinne tsamakər ka, a sàs ŋgat. Aləka i dəba ŋa ya asa, Izak aaha a ta mewe Zakup ka, a sàs ŋgat mbaŋa. Zakup tekeɗe, a sasa gà ɓəza ŋgar ana kurwa gəra sula, ti ne gà tsir kwa ya asa mbaŋa.

⁹I liwiŋ gà tsir kwa ata kurwa gəra sula ya ka, ti ne iɗəm are a Yasufa ya hinne. Ta kal à ŋgat, tə da à ŋgat aka ahəɗ Ezipt. Ama Mbulum a riŋ mandza ŋa nda ŋgat. ¹⁰A mbəl à ŋgat i mesewere are ŋgar ata ya fit dze. A vəlar hwarhwar nda metsehe, dite ka, *Faruna, Əbay batsah ŋa ana i Ezipt ya, mà gəs ŋgat lele, akahər ana ŋgat a riŋ i təv ŋgar a. Əbay ata a ne à ŋgat batsah ŋa ika ahəɗ ata, dite aka gər gà mburma ana i ga i ma ŋgar a tserdze mbaŋa.*fc* ¹¹A te megeha i dəba ŋa ya ka, may batsah ŋa a ge ika ahəɗ Ezipt ata nda ahəɗ Kanan dze. Ama gà tsir kwa ata ta ŋgat dukw mezime asa tsidze.*fd* ¹²Zakup a tsaraka daw a riŋ i Ezipt ka, a sləraha gà ɓəza ŋgar gà bàba gà tsir kwa ata malahalah ŋa ya, aà masəkəma ŋa. ¹³Aləka i dəba ŋa ya, ta mbəɗaha gər masula ŋa na ka, Yasufa a ɗif a tar aba, a gwaɗa a tar: <Iye ka, damər kurum.> Dite batsah Əbay ata a sər ka, tar gà gwala Yasufa. ¹⁴I dəba ŋa ya, Yasufa a slər mburma aka tsir ŋgar Zakup, aà madara a təv ŋgar a fataya, nda gà mburma ŋgar ana dzik təsəla gəra ə̀zləm a tserdze.*fe* ¹⁵Dite gà Zakup ta mah ba, tə da aka ahəɗ Ezipt. Aləka i dəba ŋa ya, a mət riŋ i fata. Gà bàba gà tsir kwa ata tekeɗe, ta mata riŋ i fata mbaŋa. ¹⁶Tə ndzakawa məməta tar ka, a Sehem. Ti leyewa tar ka, a gùvàh dive ana Abəraham a səkəm à gà ɓəza Hamur a.*ff*

¹⁷I təv ana Mbulum aka à mendìve à dukw ana a tsik i sida ya, a Abəraham a ka, gà gwala kwa ta wa ba hinne i Ezipt. ¹⁸I dəba ŋa ya, Əbay ata a riŋ asa tsəka, ti tike aɗəm Əbay ŋgiɗ. Ama Əbay ata a sər Yasufa asa tsa. ¹⁹A gewa matawak a gà gwala kwa, a sèwèrewa a tar are hinne. A fàr aka tar ndzəɗa aà mandza aba à gà ɓəza ndirkiz a dala ya, dite ta mata.*fg* ²⁰Akahər ata na ta wa Musa ya. Ŋgat ka, ŋgwal kəla lele, a tsahən aà Mbulum. Ta gəl ŋgat kiye makər i ga i bəra tsir ŋgar dzekwiŋ. ²¹Dite na ti tike aba ŋgat aà gùva dula ya. Ta kaha ŋgat a fata ka, aɗaba Əbay ma sər ahər i ma ka, à kiɗ a ŋgat. Aləka i dəba ŋa ya, dəm Əbay ata a le ahər i fata, a zla ŋgat, a gəs ŋgat kamala kəla ŋgar a.*fh* ²²Kərga taŋa ya, a gəl ba, a zla metsehe gà Ezipt lele. A ne batsah ŋa i təv mifefile ŋgar a, nda megemir ŋgar ana a ge a ya tserdze.

²³Aləka Musa a ge mive dzik faɗ ka, a gwa: I ta fir a aka gà damər gà ana gwala tar gà Isərayel a. ²⁴I dəba ŋa ya, a ta medeha ka, a ŋgataha a wele duwa gà Ezipt ana à sèwèr a are a mburma ŋgar a. A daha, a yàb aka wele ata, aà mezleke gà mburma ŋgar ata, a kəɗ gà Ezipt ata.*fi* ²⁵A dzala ka, gà damər ŋgar tə sər ka, Mbulum aka vəl a tar ŋgat aà mibe à tar i mesewere are ya. Ama tə sərar aakaha tsa. ²⁶Ndidwe ŋa ka, Musa a le aà gà Isərayel sula, ta gìzl a ba ika magər tar. A sasar zləmana ka, tə sər aaba ahəm. A gwaɗa a tar: <Aàmala na ki gìzlwim a ba ya, gà masla gà, araha kurum ka, nda damər à?> ²⁷Ama wele ana a lah aà maàga ŋa ya, a ləm iɗəm a Musa ya diriŋ, a gwaɗar: <Kər ana, Əbay a? Weke na a tike kər a Əbay, mala magàsà ikaba mər a? ²⁸Wànà a sàsak mekìɗe iye kamala gà Ezipt ana kə̀ kəɗ ndavana ya asa ya yà?> ²⁹Musa a tsaraka bazlam ata kataya tsara ka, a val aka ahəɗ Madiyan. A ndzaba i fata. I dəba ŋa ya, a ŋgat gà ɓəza gà asləka ŋa sula i fata.

³⁰Ama a ge riŋ mive dzik faɗ ka, gawla Mbulum ilik a patar aba i kusak, bise nda kwite Sinay. A patar aba ka, i bagur duwa, akwa iɗəm ŋgaŋŋa.*fk* ³¹Musa a ŋgataha a dukw ata ka, a ger kamala sunwa ya. A sìrìkaha aà mesèmete dukw ata zləmana ka, a tsarakara iɗəm mifefile Mbulum BATSAH kwa ŋa i akwa ata ya. A gwaɗarra:*fl* ³²<Iye ka, Mbulum gà tsir yak Abəraham nda Izak nda gà Zakup.> Musa a tsaraka kataya tsara ka, a dza ba aà medzedzere, a ge magəɗa hinne, a gəs mifìre ahəraha asa tsa. ³³I dəba ŋa ya, Mbulum ata a gwaɗarra asa: <Ndzək tsàpà ika sik a, aɗaba təv aka kər iɗəm a ka, təv ŋgwal ŋa ana biy gà ya. ³⁴Yàa ŋgat a mesewere are gà mburma gà ana tì sèwèr a ter a are i Ezipt ya. Yàa tsaraka mandəva kuɗa tar, dite i dara aà məmbə̀là à tar a kuɗa. Dara, i slir a kər a Ezipt.>*fm*

³⁵Musa ka, wele ana gà Isərayel ti niw ŋgat, ta gwaɗar ka: <Weke na a tike kər a Əbay mər, a gwaɗak, gasa ikaba mər a dziye ya?> Ama ŋgat ka, Mbulum a zla ŋgat, a ne à ŋgat Əbay, mala məmbə̀là à tar. A slər ŋgat ka, nda ahər gawla Mbulum ata a pàt à ba ŋgar i huɗ bagur ata, akwa iɗəm ŋgaŋŋa ya. ³⁶Musa ata na a bera à gà Isərayel i Ezipt ya ya. A gewa gà dukw mene à mburma ŋgiɗ pampam ika ahəɗ ata aà guva duluv ŋa a riŋ nduzzwa, nda gà i kusak asa mive dzik faɗ.*fn* ³⁷Musa aaha asa na a gwaɗa gà Isərayel ka: <Mbulum a ti slir a kurumehe a mala məma à bazlam ŋgar kamala iye ya. Wele ata ka, a ti slir a ya ka, wura ilik ika magər gà gwala kurum ana ika miɗ mba ya.>*fo* ³⁸I təv ana gà mburma Isərayel ti yahaba gər i kusak aà sik kwite Sinay ka, Musa na mala mazàzə̀ɗà à bazlam gawla Mbulum ana a tsikarra i gər kwite ya, dite na a zazəɗ dərraha a gà gwala kwa ya. Mbulum a ɗerra à bazlam mesife ya, dite na, araha a ndzera a təv kwa ya mbaŋa ya.*fp*

³⁹Ama gà tsir kwa ata ta gəs bazlam ŋgar tsa. Ti yà ŋgat a dala. Ta waya məmbə̀ɗà gər zləmana ka, a Ezipt.*fr* ⁴⁰Ama ta gwaɗa a Haruna: <Geye a mər dukw ana a ne a mbulum mər, mìi zèmbeɗe a dər a, aɗaba mì sər dukw ana a ge riŋ ba a gər a Musa ana a ndzəkara mər ika ahəɗ Ezipt ya tsa.>*fs* ⁴¹Tə daha, ta və̀ɗ dukuməŋa kamala kəla sla ya, ti ne dər mbulum tar, ta vəlar duwa. Ta ŋgaya ba hinne nda dukw ata ta ge nda ahər tar ŋa ya. ⁴²Ta ge dukw ata kataya ka, Mbulum a mbəɗ aba à tar a, dite na tə dza gurmits a bəɗ a gà mawusawus a, kamala ana mewetse ŋa i wakita gà ɓəzla məma à bazlam Mbulum a, Mbulum a gwa:

<A kurum gà mburma Isərayel.

Gà dukw ata kà zleyewumar ɗa mive dzik faɗ

i kusak a ka, a iye tsa.

⁴³Mekiriwe ga petek mbulum *Muluka ata ta kiriw a,

na kà zlawum a, dite ka, kà zazamawum i dəba ya.

Mendzikiɗe ba mawusawus mbulum *Refan ibam,

ka zlawum mbaŋa.

Gà dukw ata ki geywim nda ahər kurum a,

na kà dzàyawumar gurmits a bəɗ a.

Aɗaba taŋa na i dzik a kurum ika ahəɗ aaha ya,

a təv ŋa diriŋ à Babila ya kweleŋ fit.>*ft*

⁴⁴Gà tsir kwa ka, tar riŋ nda gà ga ana ta kiriw nda petek a i kusak. Mbulum a ndzawa nda gà tar, a tsikewa iɗəm bazlam ŋgar a Musa i fata. Ta kiriw ga petek ata ka, kamala ana Mbulum a waya, a gwaɗa a Musa ka, i ɗifek a dər a.*fu* ⁴⁵I dəba ŋa ya, gà ɓəza tar tə zazəɗ à mekiriwe ga petek ata. A ta megeha ka, tə zla ahəɗ gà mburma ana Mbulum a də̀gə̀zara iɗəm tar, aɗaba tar ana ti ndze aɗəm a ya. Akahər ata ka, Yesuwa Əbay tar. Tə da akaba aɗəm nda gà ŋgat dze. Tə zla dər a ahər, tə ndza aɗəm a fata nda gà Əbay tar Yesuwa. Ga petek ata a ndza haa a le aà mendze Əbay Dawda ana a ge ɗa ya. ⁴⁶Ama Dawda ka, mandərkwasla na i təv Mbulum a, a wiz vatwa aà Mbulum, aà màzlàzlàr ga, dite ka, tə̀ zàmbaɗawa iɗəm à ŋgat ana Mbulum Zakup ya. Ama aka vəlar vatwa ɓav tsa.*fv* ⁴⁷Ga ata na a ta meger aləka ka, Salumun.

⁴⁸Ama ku mege kataya tekeɗe ka, Mbulum ana ika gər gà dukw tserdze ya ka, a ndze a ga ana gà mburma ta ge ya tsa. Kərga na Mbulum a tsik nda ahər mala məma à guma ŋgar Ezaya, a gwa:

⁴⁹<Təv ana i gər ŋa ya ka, təv mendze gà.

Dite gər ahəɗ ka, təv sik gà.

Ga awara dze ya, na ki gwimiŋ a ivaɗ a?

Kà dzalum i gər kurum dze ana,

i ndzewe a i fataya?

⁵⁰Iye tsiye, na i ge dukw tserdze ya?> «*fw*

⁵¹I dəba ŋa ya, Etiyen a gwaɗa a tar asa: «A kurum, gà mburma ana kà nwim à ba gà ɓəzla mandakazləm a, ki ŋgwim vatwa a bazlam Mbulum ana a de a a gəzləŋ kurum a. Kà ràrə̀ɗum a zləm kurum, a sàs a kurum metsereke tsa. Ki delewwim a aba Mezite Mesife Mbulum i təv kurum a. Kàa gwim kamala gà tsir kurum a. ⁵²Gà ɓəzla məma à guma Mbulum awara na gà tsir kurum tàa sèwèr a tar are tsiye? Tàa bats gà mburma ana ti ɗif a tar à mede mala meslire ŋgar ndzer ŋa na a dere a ika miɗ a. Ama kinehe ka, ŋgat ŋa kuɗa na ki gwim ahər ɗaf, dite kə̀ kəɗum ŋgat a. ⁵³Kurum ka, Mbulum a vəl a kurum məpala ahəm ŋgar nda ahər gà gawla ŋgar. Ama kurum ŋa ka, a sàs a kurum magəsa ŋa tsa.»

Makə̀ɗà Etiyen ana ta kəɗ ŋgat a

⁵⁴Gà mayahaba gər mburma ata tə tsaraka bazlam ŋgar ata kataya tsara ka, ta ge arəv hinne. Ta papaɗa ikaba ahər a, nda təv Etiyen a. ⁵⁵Ama Etiyen ana maràhà ŋa nda Mezite Mesife Mbulum a, a fə̀r ndàra a gər ŋa. A ŋgataha a ndzəɗa Mbulum ana a za dukw tserdze ya, dite a ŋgataha a Yesuw a riŋ mehìtsè ŋa ika tsèke ahər mezime Mbulum mbaŋa. ⁵⁶A gwaɗa a tar: «Tsarakum, araaka, iye riŋ i ŋgetehe a a gəza mbulum mahə̀ndə̀kà ŋa ikaba ya, dite Yesuw, *wur ana a dara i təv Mbulum a, a riŋ mehìtsè ŋa ika tsèke ahər mezime ŋgar.» ⁵⁷I fataya tsara ka, ta wideye hinne, dite tə dzaya dər ahər a zləm, aɗaba a sàs a tar metsereke bazlam ŋgar tsa. Ta wideye aka ŋgat hùrùm fit, tswip tswip tswip tswip ti yabaya aaka. ⁵⁸Ta sapara ŋgat i huɗ kwite ata ya, tə da à ŋgat ndàra a dala ŋana. Tə daha, tə ndzək ikaba gà petek tar a, tə dza ba aà makàlàwà ŋgat nda kur. Ta waya makə̀ɗà ŋgat a biye. Gà taŋa ta kalawa ŋgat a, ta miyak aba à gà petek tar a fata a təv wele duwa a riŋ gawla ŋa, zləm ŋgar Sawul, dite aà makàslà a tar. ⁵⁹Ama Etiyen a riŋ a heme a a Mbulum, na tə dza ba aà makàlàwà ŋgat nda kur a. I huɗ meheme ŋgar ata ya ka, a gwa: «Yesuw Batsah ga ŋa, araha, i mìt a ka, zla mesife gà a təv yak te.» ⁶⁰I dəba ŋa ya, a dza gurmits a biye, a wideye dər nda magala hinne. A gwa asa: «Batsah ga ŋa, ka ta miyak à bakal ŋa aka gər tar tsa.» A tsik aba bazlam ata ya tsara ka, a mət.

¹Sawul tekeɗe, makə̀ɗà ŋgat ata ka, a tsahən ahər.

Sawul a sèwèr are a gà mburma Mbulum

A pat ata tsara ka, tə dza ba aà mesewere are a gà mburma Mbulum ana i Yeruzalem a hinne. Gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ tə tə̀z i fataya fit, tə da aka ahəɗ Yuda nda Samariya. Say gà ɓəzla meslire Mbulum ana kurwa gəra sula ya, na ti zeha i fataya. ²Gà asiŋ ŋa ana ta gəs Mbulum lele ya, tə daha, ti le məməta Etiyen, tə tuwa ŋgat hinne.

³Ama Sawul ka, a sasar medzeye à gà mburma Mbulum. A dawa aà ga aà ga tserdze, a yahawa gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ, ku gà asləka nda gà məkəs tserdze, a gasawa tar, a dzawa tar a daŋgay.

Filip a tsik bazlam ŋgwal ŋana i gà kwite ana

ika ahəɗ Samariya ya

⁴Gà mburma ana tə tə̀z a ka, tə da aà kwite aà kwite, ti tsik a ŋgwal bazlam ana a ɗif à Yesuw Kiristi ya. ⁵I liwiŋ tar a ilik ka, wele ana ndeɗiŋa tə zalar Filip a. A da a kwite Samariya. A daha, a ɗif à Yesuw, mala məmbàlà à mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya, a gà mburma ana i fataya. ⁶Gà mburma ata tserdze tə dza zləm a bazlam ŋgar ana a tsik a ter a ya lele, aɗaba ta ŋgat a dukw mene à mburma ŋgar ana a gewa ya. ⁷Aɗaba gà sitene tàa dara i ba mburma ya, nda gà Mewideye ya hinne, dite gà ɓəzla magàha a bəɗ nda gà ɓəzla metsilgeɗe tàa mbala mbaŋa. ⁸Gà mburma ana i kwite ata ya tserdze, ta ŋgaya ba hinne.

⁹Ama wele duwa a riŋ pam asa, zləm ŋgar Simun. A ndzawa i kwite ata daga piŋŋe. A gewa gà dukw mene à mburma ŋgiɗ pampam nda matawala gà dukw ŋgiɗ hinne. A ge a gà Samariya kamala sunwa ya. A dzala i gər ŋgar ka, a gwa: Iye ŋgwal mburma, i sər duwa. ¹⁰Gà mburma ata i fataya tserdze, ku mege gà bàba ŋa, tə dzawa gà zləm nda are ka, aà ŋgat ilik. Ta gwaɗawa: «Wele aaha ka, mala ndzəɗa Mbulum. Ŋgat na a ne ndzəɗa batsah ŋa ya.» ¹¹Aka ndza nda dukw màhəram ŋgar ata a gewa ya ka, hinne na i təv tar a. A gewa a tar kamala dukw mene à mburma ya. Aɗaba taŋa na dukw ana a tsik a ya ka, a da a tar a gər a. ¹²Ama i təv ana Filip a dara, a mà a tar à bazlam Yesuw Kiristi, dite nda biy *mekwere Mbulum ana a kwere a ya ka, ta gəs nda gəzləŋ tar lele, ku mege weke, gà asləka nda gà məkəs tserdze, dite ti tsilwiɓ à tar a yam. ¹³Simun nda gər ŋgar tekeɗe, a gəs bazlam ata nda gəzləŋ, a daha, ti tsilwiɓ à ŋgat a yam mbaŋa. I dəba ŋa ya, a zazamawa Filip a təv ana a de a ya. Aləka a ŋgatawa a gà bàba gà dukw mene à mburma ata nda mege dukw ŋgiɗ pampam Filip a gewa ya ka, a ge ahər kamala sunwa ya.

¹⁴I dəba ŋa ya, gà ɓəzla meslire Mbulum ana i Yeruzalem a, tə tsaraka ta gwa là, gà mburma ana i Samariya ya, tàa gəs bazlam Mbulum ka, tə slər a taraha gà Piyer nda Yuhana a fata. ¹⁵Aləka gà mburma ata ti ta medeha a Samariya ka, tə dza ba aà mahàmà a Mbulum agəra gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ ata, dite ta ŋgat Mezite Mesife Mbulum. ¹⁶Aɗaba Mezite Mesife Mbulum aka dara a təv wura ilik ika magər tar ata ya zukw tsa. Ti tsilwiɓ à tar a yam ka, nda zləm Yesuw BATSAH kwa ŋa pəra. ¹⁷I dəba ŋa ya, gà Piyer nda Yuhana tə daha, tə dza aka tar ahər, dite ta ŋgat Mezite Mesife Mbulum kuɗa.

¹⁸Simun a fə̀r ka, gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ ta ŋgat Mezite Mesife Mbulum ka, agəra ana gà ɓəzla meslire Mbulum ti tike aka tar ahər a. Ŋgat tekeɗe, a ndzək siŋgwe, a waya mandza a gà Piyer nda Yuhana, dite ka, ta vəlar ndzəɗa aà mege dər kataya te. ¹⁹A gwaɗa a tar: «Vilwimiŋ ndzəɗa ana gà mburma ti sle aà meŋgete a dər Mezite Mesife ata i ahər gà ya te.» ²⁰Ama Piyer a gwaɗar aakaha: «Dzeye akaba nda siŋgwe ŋa dze fit. Wànà kà dzala ana, ki sle aà mesikime a dukw ana Mbulum a vile a məfara ŋa ya, nda siŋgwe ya? ²¹Ki sle aà melime kwa akaba nda gà mər i təv megemir mər tsa, aɗaba kàa gəs bazlam Mbulum a gəzləŋ yak nda ndzer ŋa tsa. ²²Mbəɗ à madzala gà gər yak ana kà dzala ŋgwal ŋa tsiye, dite ka hama a BATSAH kwa ŋa, mə pə̀lak à medzibe madzala gà gər ata, na mege a ge a ba ya. ²³Aɗaba i samata ka, duwa a riŋ a ndez a kər i ba ka, hinne, dite bakal tekeɗe, aka dàn kər asa.» ²⁴Simun a tsaraka bazlam ata kataya ka, a gwaɗa a gà Piyer nda Yuhana: «Kamkam, hamum a BATSAH kwa ŋa aɗaba iye, aɗaba gà dukw ata kinehe kà tsikwim a ka, ma ŋgat iye tsa te.»

²⁵Ama gà Piyer nda Yuhana ti tsik bazlam ana Mbulum a ge aɗaba tar a, a mburma lele ka, tar ŋa ta mah ba, ta mbìɗ a gər a Yeruzalem asa. Aləka i təv ana ti de a ya ka, tə dza ba aà metsìkè ŋgwal bazlam ana a ɗif à Yesuw Kiristi ya, a mburma i gà kwite ana pampam ika ahəɗ Samariya ya.

Gà Filip nda mala megemir gà Etiyupiya duwa

²⁶Ama gawla Mbulum ilik a gwaɗa a Filip: «Hitse, kà dəɗ aka vatwa ana a da ndàra gular a, dite ki ti le aà vatwa ana a da i kusak i Yeruzalem a, a Gaza ya.» ²⁷Filip a tsaraka kataya ka, a hitse i fataya tsara, a da. Aləka a ndze aka vatwa ata ka, a ŋgat a wele duwa a riŋ, ŋgat gà Etiyupiya, madàdàɗa ŋa. Ŋgat ka, mala megemir batsah Əbay gà Etiyupiya duwa məkəs ŋa. Ŋgat a ne Əbay mala maɗàmà siŋgwe i təv mə̀kə̀s ata zləm ŋgar Kandas a. Wele ata ka, a màha i Yeruzalem i mazàmbàɗà à Mbulum nda gà Yahuda ya. ²⁸A mbìɗ a gər a ma ŋgar. Ama ŋgat ka, mandza ŋa i puspus ŋgar, ti zle a dər ŋgat kamala Əbay a. A riŋ a dzeŋge a dər wakita Ezaya ana mala məma à guma Mbulum a.

²⁹Ama Mezite Mesife Mbulum a gwaɗa a Filip: «Val a tsaka puspus aaka a de a ya, ka dum akaba kalkal.» ³⁰Filip a tsaraka kataya tsara ka, a valaha a təv puspus ata bise. A ta medeha ka, a tsaraka medzeŋge ana gà Etiyupiya ata a dzeŋge a i wakita Ezaya ana mala məma à guma Mbulum a. A gwaɗar: «Wànà kà tsaraka dukw ata ki dzeŋge a ya ibam a?» ³¹Wele ata a gwaɗar aakaha: «Meme na i tsereke a ya, na wur a riŋ a ɗifiŋ a à dukw ana iɗəm a tsiye?» I dəba ŋa ya, a gwaɗa a Filip: «Tsəlara a təv ga ya, kà ndzama aɗəm məma.» ³²Ama dukw ana a dzeŋge ya ka, naha:

«A ne kamala təmaŋ ana ta gis a

a təv mezle ɗa gà duwa ya.

A ne kamala təmaŋ ana tì ses a ihər

gasgas a ka, a tiwe a tsiye.

Indwe, aka hə̀ndə̀k ika bazlam ŋgar a tsidze.

³³Ta gàwàɗar gər masakəŋa,

tə ndaɗa akaba hwarwa nda təv ŋgar.

Weke na a sle aà meŋgete a ɗa

gà gwala ŋgar asa ya? Aɗaba ana

tàa dzeye à ŋgat a.»*fa*

³⁴I dəba ŋa ya, mala megemir ata a gwaɗa a Filip: «Kamkam, tsikiŋ te, mala məma à guma Mbulum aaha a tsik kataya dze ana, aà weke? Aà ba ŋgar ŋa ya, tsəna aà mìsle ŋgiɗ a?» ³⁵Aləka i dəba ŋa ya, Filip a dza ba aà məma à bazlam ata a tsaraka i medzeŋge wakita Mbulum a, dite a tsiker bazlam ŋgwal ŋa ana a ɗif à Yesuw a.

³⁶I təv ana tar riŋ ti de a ika vatwa ya, ti ndze a təv ana maŋgə̀rà yam iɗəm a ka, mala megemir ata a gwa: «Yam naha, dukùla na a pala aà iye ahəm dze ka, ti tsilwiɓ à iye a yam tsiye?» ³⁷{Filip a gwaɗar aakaha: «Na kàa gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ ilik ka, ti tsilwiɓ à kər a a yam.» Wele ata a gwaɗar aakaha asa: «Yàa gəs nda gəzləŋ ga ilik. Ŋgat ka, Kəla Mbulum.»} ³⁸Dite i dəba ŋa ya, a hitse a aba à puspus ŋgar a. Tə tarra iɗəm a sula məma nda Filip a. Tə daha a yam ata, Filip a tsilwiɓ aɗəm à ŋgat kuɗa. ³⁹Aləka tə dara i yam a lele ka, Mezite Mesife Mbulum a zla Filip i fataya. Mala megemir ata a fə̀r ikaba ya ka, Filip a riŋ asa tsa, aka da ihər a. Ama i dəba ŋa ya, wele aaha a daha, a mà aka vatwa ŋgar ana ndeɗiŋa ya mbaŋa, a daba nda gà maŋgayaba.

⁴⁰Ama Filip a ta meɗe zləm ka, i Azutus. A da aà kwite aà kwite, a tsikewa bazlam ŋgwal ŋa ana a ɗif à Yesuw Kiristi ya, a gà mburma tserdze ika ahəɗ ata, haa a ndze dər a Kaysariya.

Sawul a mbəɗ à madzala gà gər ŋgar

Gà Ɓəzla Meslire 22:6-16; 26:12-18

¹Akahər ata ka, Sawul a riŋ a kwere a akaba gà ɓəzla mazazama Yesuw nda bazlam məməta hiywe nda ndzəɗa. A da a təv mala mandəva kuɗa a Mbulum batsah ŋana, ²a daha, a wiz ihər wakita ana a de a dər a təv gà Yahuda gà bàba ŋa ana i Damas a, dite ka, a gese a dər gà ɓəzla magəsa bazlam awiya ŋa ata ta gwa biy Yesuw a. I huɗ bazlam ata ta wetser a ka, kamala megweɗe ya: Na kàa daha ka, kàa le aà gà na ta gəs Yesuw a ka, ku gà asləka nda gà məkəs tserdze, gasara tar a Yeruzalem a.

³Aləka a mah ba, a ndze aà vatwa, aka à mendze a kwite Damas ka, dzaydzay ŋa wurat a pàtara i gəza mbulum a tsara. A lawara ŋgat tits a fata. ⁴A dəɗ dər a bəɗ, a tsarakara iɗəm mifefile duwa i fataya. Mifefile ŋa a ɗe à ŋgat ka: «Sawul, Sawul, aàmala na ki sèwèriŋ a are kataya ya?» ⁵Sawul a gwaɗar aakaha: «Kər ana, weke, Batsah ga ŋa?» A tsarakara asa ka: «Iye ka, Yesuw ana kər riŋ ihər ki sèwèriŋ a are ya. ⁶Ama hitse aà mbulum, ka tsìmìɗ à ba a kwite ata ki de a ya. Kàa daha ka, ti ti tsikik riŋ dukw ana ki ge a ya.»

⁷Gà mburma ana ti de a a kwite ata nda gà Sawul tserdze ya ka, a dàn a tar aka bazlam ə̀ndəts, na tə tsaraka mifefile ata ya. Ama ka, tàa ŋgat a wura tsidze. ⁸Sawul a hitse aà mbulum, a gwa: I zle a ika are ya ka, a ŋgat a vatwa asa tsa. Tə daha, ta gəs i ahər a, ta gasar ahər a Damas. ⁹A daha a fata ka, pat makər a ndzawa ka, tùtùrkùmma guluf ŋa, kwets aka mə̀ndzər dukw mezime tsidze, ku dukw mese tekeɗe.

¹⁰I dəba ŋa ya, mala mazazama Yesuw duwa a riŋ i Damas i fata, zləm ŋgar Ananiyas. BATSAH kwa ŋa a patar aba i sunwa ya, a zalar: «Ananiyas.» Ananiyas ibam, a ŋgamar: «Walaw, iye naha i faha, Batsah ga ŋa.» ¹¹BATSAH kwa ŋa ata a gwaɗar: «Da kinehe aka bàrama ana tə zalawar Bàrama ser lele ya, dite ka da a ga a bəra Yudas, wiz wele gà Tarsus duwa, zləm ŋgar Sawul, a riŋ a heme a a Mbulum i fata. ¹²I huɗ meheme ŋgar ana a riŋ a heme a ya ka, a ŋgat a wele ata tə zalar Ananiyas a, a riŋ a dehe a a təv ŋgar, a tike aaka a ahər, dite ma ŋgat a vatwa asa.» ¹³Ama Ananiyas a gwaɗar aakaha: «Batsah ga ŋa, wele ata ka, Yàa tsarakaya mesewere are ŋgar ana a sèwèrewa a gà mburma yak i Yeruzalem a hinne. ¹⁴Dite kinehe tekeɗe ka, a dara a faha ya ka, nda ahər gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum na ta vəlarra wakita ya, dite ka, aà magàsà gà mburma ana ti zel a a zləm yak Yesuw ana, meme?» ¹⁵Ama BATSAH kwa ŋa ata a gwaɗar: «Da pəra, aɗaba Yàa zla wele ata aà ma giŋ megemir gà, ma ɗif à zləm gà ika miɗ gà bàba ŋa ana ta kwere a mburma ya, nda gà asiŋ gà mburma tserdze, dite nda gà Yahuda ya mbaŋa. ¹⁶I ti ɗifer a à dukw ana a ti sèwèr a dər are agəra iye ya.»

¹⁷Ananiyas a tsaraka kataya tsara ka, a mah ba, a da kuɗa. A daha ka, a pəts a ga ata. A daha, a tike ahər ŋgar aka Sawul, a gwaɗar: «Sawul, damər gà, Yesuw BATSAH kwa ŋa na ndeɗiŋa a pàtak aba ika vatwa ana kà da dərra ya, na a slərra iye a təv yak a. A slərra iye ya ka, dite are yak mà hə̀ndə̀k ba kamala ana kà ndzawa piŋŋe ya, ki rèh a nda Mezite Mesife Mbulum.» ¹⁸I dəba bazlam ata ya tsara ka, wurat are ŋgar a hə̀ndə̀k ba. Duwa a də̀ɗarra i are are ya kamala dəba kilif a. A ŋgat a vatwa ndzihndzih lele kuɗa. A hitse aà mbulum, ti tsilwiɓ à ŋgat a yam. ¹⁹I dəba ŋa ya, a zəm dukw mezime, dite ba ŋgar a mà aɗəm ɓərɓər lele.

Sawul a tsik a bazlam Mbulum i Damas

Gà Sawul tə ndza akaba nda gà ɓəzla mazazama Yesuw ana i Damas a, i huɗ mehinne zaakwa ya. ²⁰A dza ba aà metsìkè bazlam Mbulum i gà ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda ana i fataya tsara. A ɗif à Yesuw a mburma, a gwa: «Ŋgat Kəla Mbulum.» ²¹A ge a gà mburma ana tə tsaraka bazlam ata ya, kamala sunwa ya, ta gwa: «Aba ya wele aaha ka, wele ana a sèwèrewa are a gà mburma ana i Yeruzalem ta gəs Yesuw a. Dite naha a dara a faha ya asa ana, meme? Waagwa aà magàsà gà asiŋ aaha ɗa i faha ya, dite a dze a tar a ahər gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum ana i Yeruzalem a tsiye?»

²²Tsaatsa Sawul ivaɗ ka, a tsikewa bazlam Mbulum nda ndzəɗa kəla pat. Gà Yahuda ana tar mandza ŋa i Damas a, tə̀ sər dukw ana ti tsiker a aaka ya asa tsa, aɗaba tə tsaraka dukw ana a ɗif a dər a mburma, a gwa: «Yesuw ka, mala məmbə̀là à mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya.»

²³Aləka i dəba ŋa ya, a ndza i fata i huɗ mehinne zaakwa ya ka, gà Yahuda ta mà akaba à bazlam aà makə̀ɗà ŋgat. ²⁴Tə dzawar ba ika biye zlagam ana a dara i huɗ kwite ya, a da a dala ya, ku ndaàvəɗ, ku ndaàpat tserdze, aà makə̀ɗà ŋa. Aɗaba i tar ka, kwite ata mburma iɗəm a tserdze, tàa lawara nda zlagam. Ama Sawul ka, a sər a taraha aka dukw ana ta waya meger a. ²⁵Aləka i dəba ŋa ya, ndaàvəɗ ka, tar nda gà na tə zazam ŋgat a, tə tsala aka gər zlagam. Tə daha, ti tike ŋgat a tàkwasa, ta gasa, tə tar à ŋgat a bəɗ. A daba tsara.

Sawul i Yeruzalem

²⁶Aləka i dəba ŋa ya, Sawul a de a a Yeruzalem. A ndzeha a fata ka, a dzik aba aà mendze i liwiŋ gà ɓəzla mazazama Yesuw Kiristi ana a riŋ i fataya. Ama gà mburma ata ta ger magəɗa hiywe, aɗaba tàa gəs ŋgat kamala mala mazazama Yesuw ana nda ndzer ŋa ya tsa. ²⁷Ama ka, Barnabas a gəs aaba ŋgat, tə da a təv gà ɓəzla meslire Mbulum. Tə daha, a ɗama a tar, meme na Sawul a ŋgat a BATSAH kwa ŋa ika vatwa ata kaɗəŋ a, dite meme na BATSAH kwa ŋa a fàfəlar asa ya. A mà a tar à bazlam Sawul ana a tsik bazlam Yesuw parakkà lele i Damas, magəɗa iɗəm tsidze ya asa mbaŋa. ²⁸Ama pat ata tsara, Sawul a ndza i təv tar, nda gà maŋgayaba. Tə ndzawa akaba hizletstse lele kuɗa, dite a tsikewa a tar bazlam Mbulum nda zləm BATSAH kwa ŋa parakkà lele, a ge a dər hwarwa tsa. ²⁹A waya metsìkè bazlam Mbulum a gà Yahuda ana ti tsikewa ahəm girek a mbaŋa. Ama ka, ta mbetse ba aka ahəm hinne, ta waya makə̀ɗà ŋgat. ³⁰Aləka gà ɓəzla magəsa Mbulum ana ti ne gà damər ŋgar a, tə tsaraka kataya ka, tə zla ŋgat i fataya, ta ŋgəzl à ŋgat a kwite Kaysariya, dite aà ma da a kwite Tarsus.

³¹Akahər ata ka, gà mburma Mbulum ana i Yuda ya, nda gà na i Galile ya, dite nda gà na i Samariya ya tserdze, tə ndzawa lele kamala megweɗe ya, mesewere are a riŋ tsa. Mbulum a vəlawa a tar ndzəɗa a gəzləŋ lele, aà mazazama ŋgat aka miɗ aka miɗ, dite i dəba ŋa ya, tə sə̀kàhawa agəra Mezite Mesife Mbulum ana a zlàkawa tar a.

Mimbile Iniyas ana a mbəl i dukw məməta ya

³²Piyer a sùwayawa riŋ ika gà ahəɗ ata tserdze ya. A pat duwa, a da a təv gà ɓəzla magəsa Yesuw ana mandza ŋa i Lida ya. ³³A daha ka, aka le aà wele duwa, zləm ŋgar Iniyas, magàha a bəɗ ŋa. Ar mahə̀nà ŋa. A sle aà mehitse aà mbulum tsa, daga mive tsamakər a i dukw məməta. ³⁴Piyer a gwaɗar: «Iniyas, hitse, Yesuw Kiristi a mbil a à kər, ka məsak à təv mehinne yak.» Iniyas a tsaraka kataya tsara ka, a hitse aà mbulum, a məsak à təv mehinne ŋgar. ³⁵Gà mburma ana i Lida ya, nda gà na ika fàràfàtà Sarun a tserdze, ta ŋgatar kataya tsara ka, ta mbəɗ à madzala gà gər tar a təv BATSAH kwa ŋa.

Məkəs duwa zləm ŋgar Dwarkas, a mbəl i məməta ya

³⁶Məkəs duwa a riŋ, mala mazazama Yesuw i Yafa, zləm ŋgar Tabita. Tə zalar ndaka ahəm girek ka, «Dwarkas», kər megweɗe ya ka, «miyak. » A ndzawa i ŋgar ka, aà mege ŋgwal ŋa a mburma, dite aà mazlàkà gà matawak gà mburma ɗekɗek kəla pat. ³⁷A ta megeha i dəba ŋa ya ka, a dəɗ a dukw məməta, a mət dər. Tə daha, ta bara ŋgat. Tə zla ŋgat, tə tsəl à ŋgat a ga ana ika gər biy ŋgiɗ a. ³⁸Ama gà kwite Yafa nda Lida ka, tar diriŋ aba ya tsa. Gà ɓəzla mazazama Yesuw ana i Yafa ya, tə tsaraka Piyer a riŋ i Lida ka, tə slər gà mburma sula a təv ŋgar, aà ma dara. Ta gwaɗaraha: «Mì gik kamkam, valara tsəma kwaŋ.» ³⁹Piyer a tsaraka kataya tsara ka, ta mah ba nda gà mburma ata. Aləka ti ndzeha a fata ka, tə laka Piyer a təv məməta ata i ga ata ika gər biy ŋgiɗ a. A daha ka, gà madakwa gà məkəs a riŋ i fata. Ta ŋgat a Piyer tsara ka, hə̀rgə̀gə̀z ta hitse aà mbulum, tə daha a təv ŋgar nda gà tuwa aà are. Ta pàtayar à gà petek ana Dwarkas a ŋgarawa aka ana a riŋ nda are mba ya. ⁴⁰Aləka i dəba ŋa ya, Piyer a slərra iɗəm tar a bəra ya fit. A zeha riŋ i ga à gər ŋgar i təv məməta ata. A dza gurmits a bəɗ, a hama aà Mbulum. Aləka a fə̀r aà məməta aka, a gwaɗar: «Tabita, hitse aà mbulum.» I dəba ŋa ya, Tabita ə̀ndwa a hə̀ndə̀k ika are ya. A ŋgat a Piyer ka, a hitse, a ndza a bəɗ. ⁴¹Piyer a daha, a gəs ŋgat i ahər a, a zlak ŋgat, a hitse dər aà mbulum. I dəba ŋa ya ka, Piyer a zalaha a gà ɓəzla magəsa Yesuw nda gəzləŋ, nda gà madakwa gà məkəs ata tserdze ya, ta mbəɗaha gər a təv ŋgar a ga ata. Tə daha ka, a gwaɗa a tar: «Araha, wele kurum aaha ka, aka mbəl.»

⁴²I dəba ŋa ya, dukw mene à mburma ata a ge ba ya, a ɗe i kwite Yafa tserdze, dite gà mburma hinne ta gəs BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ. ⁴³Aləka Piyer a ndza riŋ i fata hinne, i bəra wele duwa, a làmbaɗawa kwiye, zləm ŋgar Simun.

Gà Piyer nda Kwarney

¹Wele duwa, zləm ŋgar Kwarney, i kwite Kaysariya. Ŋgat ka, Əbay gà sliwdze gà Ruma duwa. Tə zal a mayahaba gər gà sliwdze ana ŋgat iɗəm a ka, «gà sliwdze Italiya. » ²Ama wele ata ka, a ge magəɗa a Mbulum. Tar nda gà mburma ana i ga i ma ŋgar a tserdze, tə dzar gurmits a bəɗ lele. A zlàkawa gà Yahuda ana gà matawak ŋa ya hinne, a hamawa a Mbulum kəla pat mbaŋa. ³A pat duwa i hawa, dàyday nda ndzemde makər ŋa, sunwa a da aaka. Ama ŋgat a riŋ nda are. A ŋgat a gawla Mbulum parakkà lele. A pə̀tsaha a ga a təv ŋgar a fata. A daha, a gwaɗar: «Kwarney.» ⁴Ama Kwarney a fə̀r aà gawla Mbulum ata nda gà magəɗa, a gwaɗar: «Kà dara ana, labara là, Batsah ga ŋa?» Gawla Mbulum ata a gwaɗar: «Mbulum aka gəs meheme yak ana kà hamawa a, dite nda mezleke ana kà zlàkawa mburma ya asa. Ama ka, kàa mətsar gər tsa. ⁵Kinehe ka, slər mburma a Yafa, tə zalaha a Simun duwa tə zalar Piyer. ⁶Ŋgat a riŋ mandza ŋa i bəra wele duwa, a làmbaɗawa à kwiye, zləm ŋgar Simun. Ga wele ŋa ka, a riŋ à gùva duluv ŋa a riŋ i fata.» ⁷Gawla Mbulum ata a tsikar aba taŋa ya tsara ka, a da à ŋgat a. Aləka Kwarney a daha, a zal a gà ɓəzla meslire ŋgar sula, dite a sliwdze ilik i liwiŋ gà na ta ger a megemir a asa. Ama sliwdze ata ka, a ge magəɗa a Mbulum. ⁸A daha, a ɗama a tar dukw ana gawla Mbulum aaha a tsikar a tserdze, dite a slər tar a Yafa.

⁹Ta mah ba, tə da. Aləka ndidwe ŋana, i təv ana ti de a ya, tàa à mendze a kwite Yafa ya ka, Piyer a tsəl aka gər ga a riŋ i fata dàbàɗàkka, nda magər pat. A daha, a hama aà Mbulum. ¹⁰Aləka may a dza ba aà mawura ahər, a sasar mazəma dukw mezime. I təv ana ti derra ɗaf a ka, sunwa a da aaka i fata. Ŋgat a riŋ nda are, à fir a ikaba ya. ¹¹A ŋgataha a kuvəl mbulum, a hə̀ndə̀k ba ikaba ya tùwaŋ, dite a ŋgataha aɗəm a dukw duwa a riŋ a terre a iɗəm a bəɗ a. Dukw ata a ndzikiɗ ba ka, sla petek, magəsa ŋa ika ahəm a ika ahəm a, mawùdàɗà ŋa dər ikaba ya, tùndùlùŋŋa duwa iɗəm i magər ŋa. ¹²Aləka dukw ata a ndzera ka, gà dukw pampam iɗəm hinne, kamala gà dukw dala ya, nda gà dukw gənaw tserdze, dite nda gà dukw ana ti de a nda huɗ a mbaŋa, dite asa, nda mewe gà dukw ana gwezleviyek à tar tserdze ya. ¹³Piyer a tsarakara mifefile i gəza mbulum a, a gwaɗarra: «Araka Piyer, kə̀ɗawa gà dukw aka, dite kà papəɗawa.» ¹⁴Ama gà dukw ata ka, gà dukw ŋgiɗ iɗəm pampam hinne na a sàs a gà Yahuda tsiye. Aɗaba taŋa, Piyer a gwaɗar aakaha: «Awaŋ Batsah ga ŋa, a sèsiŋ tsa. Yàa papəɗ gà dukw ata kamala naha ya ilik tsa, awisl.» ¹⁵Ama mifefile ata a ɗera aà ŋgat a asa ka, a gwaɗarra: «Ka ta fə̀r aà dukw ana Mbulum a gwa, ŋgwal ŋa ya kamala ana awisl a tsa.» ¹⁶A minerra à bazlam ata sik makər, dite dukuməŋa a mbəɗ gər a gər ŋa, kuvəl mbulum ata a mà akaba təts asa.

¹⁷Piyer a gwa i gər ŋgar: Wànà maslàla sunwa dukùla na taŋa a ɗemiŋ duwa dze ya? Ama akahər ana ar ihər a dzele a gà gər dukw ata a ɗamar duwa ya ka, gà mburma ana Kwarney a sləraha tar a ka, tàa ŋgat a ga ata Simun iɗəm a kuɗa. Tə daha, ta hitse aka biye hərmaga ŋa. ¹⁸Ta wizeha ŋgat aà mbəlakw a riŋ i ga i fata, ta gwaɗar: «Wànà Simun ana tə zalar Piyer ana, ar ɗa ana, i faha ya?» ¹⁹Ama Piyer ka, ar à madzala gà gər dukw ata a ɗamar duwa ya hiywe pəra. I huɗ madzala gà gər ŋgar ata ya ka, Mezite Mesife Mbulum a gwaɗar: «Araha, gà mburma naka makər ti yehe a kər. ²⁰Tar a təv tar a bəɗ, kà dəɗ aka tar, ka dum dze. Magəɗa ma gik tsa, aɗaba iye na a sləraha tar a.» A tsikar kataya ka, aɗaba wele ata a sləraha tar nda gà ɓəzla meslire ŋgar ata tserdze ya ka, tar ka, gà Yahuda tsa. ²¹Piyer a tsaraka kataya tsara ka, a taraha a təv gà mburma ata, a gwaɗa a tar: «Iye ka, wele ana ki yehwim a ya, Kà dumar ana, meme?» ²²Ta gwaɗar aakaha: «Na a gwaɗa a mər, dum ka, Əbay gà sliwdze duwa, zləm ŋgar Kwarney. Wele ŋa ka, ŋgwal mburma lele, magəɗa Mbulum i ba hinne. Dite gà Yahuda tserdze ta waya ŋgat ka, lele mbaŋa. Gawla Mbulum ilik na a gwaɗar, ma zalakaha a təv ŋgar, dite ma tsaraka dukw ana ki tsiker a ya.» ²³Ama Piyer a tsaraka kataya ka, a da à tar a ga, a vəl a tar təv mehinne, ta həna i fata.

Aləka i mèkwède ŋana ka, ta mah ba, tə da nda gà ŋgat tserdze kuɗa. Gà asiŋ gà ɓəzla mazazama Yesuw ana ti ne gà damər ŋgar i Yafa i fataya, tə dəɗ aka tar mbaŋa asa. ²⁴Ndidwe ŋana ka, ti ndze a Kaysariya kuɗa. Tə daha, tə da a bəra Kwarney. Ama Kwarney ka, aka yaha riŋ aba gər a gà gwala ŋgar a, nda gà masla ŋgar a tserdze i ga i ma ŋgar, ta veve a riŋ ŋgat i bəɗ rim rìm rim. ²⁵Aləka i təv ana Piyer a ndze a ma ŋgar, a hitse aka biye hərmaga ya ka, Kwarney a dara a təv ŋgar i ga ya. A dara, a kal aba aka sik ŋgar. A ger wusa nda mezembeɗe. ²⁶Ama Piyer a gəs ŋgat i ahər a, a gwaɗar: «Hitse aà mbulum, iye ka, mburma məfara ŋa kamala kər a mbaŋa.» ²⁷I dəba ŋa ya, ta fèfil a dər aà vatwa ya, ta patsa dər akaba a ga nda Kwarney. Tə daha ka, Piyer a ŋgat a gà mburma ata i ga ata ya hinne mayahaba gər ŋa. ²⁸A gwaɗa a tar: «Kurum kà sərum ka, fəla mər aka pala ahəm aà malə̀mà akaba nda gà mburma ana gà Yahuda tsiye, kige tsa aà məpə̀tsà a ga a ma ŋgar a. Ama kinehe ka, Mbulum a gweɗiŋ, i ta fir a aà mìsle ŋgiɗ ilik ika miɗ gà, kamala ana ŋgwal ŋa tsiye, kige tsa kamala ana awisl a tsa. ²⁹Aɗaba taŋa kà zelwimiŋ ka, Yàa niwera tsa, Yàa dara bise. Ama i dara ka, a sèsiŋ mesire dər ka, aàmala na kà zelwimiŋ dze ya?»

³⁰Kwarney a gwaɗar aakaha: «Iye na a zalak a, aɗaba a pat duwa kərga naha ya, aka həna kinehe ka, makər pəra, iye riŋ i heme a aà Mbulum i ga i faha, aka pat ana a lak à gər dàyday nda ndzemde makər ŋa ya. Wele duwa nda gà petek tizlzlè ŋa a daha aka miɗ gà. ³¹A gweɗiŋ: <Kwarney, Mbulum aka tsaraka gà meheme yak ana kà hamawa a, dite nda mezleke yak ana kà zlàkawa gà ɓəzla matawak a asa. Ama ka, aka mətsar gər tsa. ³²Kinehe ka, slər gà mburma a Yafa, tə zalaha a Simun duwa tə zalar Piyer. Ŋgat a riŋ mandza ŋa i bəra wele duwa a làmbaɗawa à kwiye, zləm ŋgar Simun. Ga wele ŋa ka, a riŋ à gùva batsah duluv ŋa a riŋ i fata.> ³³Aɗaba taŋa na i slər aka kəraha mburma tsara ya. Ama kər tekeɗe ka, kàa gasa aba tsa, kàa dara tsara kaɗəŋ. Kinehe ka, mər tserdze mayahaba gər ŋa ika miɗ Mbulum, mìi veve a matsaraka dukw ana BATSAH kwa ŋa a gwaɗak, ti tsik a mər a, mìi tserekiŋa.»

Bazlam Piyer ana a tsik i bəra Kwarney a

³⁴Piyer a gəs a tar aakaha, a gwaɗa a tar: «Ama kinehe ka, Yàa sər kuɗa. Mbulum ka, a wala ikaba mburma ya tsa. ³⁵A waya mburma tserdze, ku mege gà dukùla tekeɗe. Ama kə̀la ka, say na ŋgat riŋ a ge a magəɗa a Mbulum nda mege gà dukw ana ŋgat a riŋ a ge a ndaka vatwa ŋa ya. ³⁶Kà sərum bazlam ana Mbulum a sləraha a gà mburma Isərayel, dite a zla a taraha bazlam ŋgwal ŋa ana a vile a ter a matasla yam a gəzləŋ zayya lele, nda ahər Yesuw Kiristi ya, aɗaba ana ŋgat a ne Batsah ŋa i liwiŋ gà mburma tserdze ya. ³⁷Kà sərum dukw ana a lah mege ba i Galile ya, dite a zazəɗ a Yuda asa ya. Ama gà dukw ata ta ge ba ka, i dəba bazlam metsìlwìɓè à mburma a yam Yuhana ana a tsik a. ³⁸Kàa tsarakum, meme na Mbulum a rah à Mezite Mesife nda ndzəɗa ŋgar aka gər Yesuw gà Nazaret a. Ama ka, Yesuw a sùwayawa ika ahəɗ gà Yahuda tserdze nda mege ŋgwal ŋa a mburma, a mbala à gà na Əbay sitene a kwere a tar a tserdze mbaŋa, aɗaba ka, Mbulum a riŋ nda gà ŋgat. ³⁹Mər ka, mì ne gà ɓəzla sida gà dukw ana a ge i Yeruzalem, nda gà ika ahəɗ ata asa ya. Ta kəɗ ŋgat aà dizl magə̀làwà ŋa. ⁴⁰Ama i huɗ mehinne makər a ka, Mbulum a mbəl à ŋgat i məməta ya. A vəlar vatwa aà məpàtà à ba ŋgar nda mesife ika miɗ mburma. ⁴¹Ama ka, a gà mburma ana tserdze ya tsa, na a pàt a tar aba ya, say a mər gà mburma ana Mbulum a lah mipele mər, mì ne gà ɓəzla sida ŋgar akahər ata ya. I dəba mimbile ŋgar ana a mbəlara i məməta ya ka, mì zəmawa akaba ɗaf nda masà duwa tserdze nda gà ŋgat. ⁴²Ŋgat na a gwaɗa a mər ka, tsikwim bazlam ŋgwal ŋa aaha a gà mburma ya, dite ka ɗifewim a tar dər ŋgarra lele. Iye na Mbulum a tike iye aà mege seriye gà mburma ana tar riŋ nda are ya, dite nda gà na tàa mata ya asa mbaŋa. ⁴³Gà ɓəzla məma à guma Mbulum tserdze tə ɗə̀v zləm a dukw ana a ta ge a a ba ika miɗ mba ya. Ti tsik ahər: <Wur ana aka gəs ŋgat nda gəzləŋ daga à kinehe ya ka, a ŋget a məpəla à bakal nda zləm ŋgar.> «*fa*

Gà mburma ana gà Yahuda tsiye, ta ŋgat Mezite

Mesife Mbulum mbaŋa

⁴⁴Akahər ana Piyer a riŋ a tsik a ter a bazlam ata mba ya ka, Mezite Mesife Mbulum a tarra aka gà mburma ana riŋ ti dze a zləm a mifefile ŋgar ata tserdze ya. ⁴⁵Ama gà ɓəzla magəsa Yesuw ata nda gəzləŋ, tar gà gwala gà Yahuda, tə da akabara nda gà Piyer i Yafa tserdze ya ka, tar riŋ i fata mbaŋa. Aləka ta ŋgat a dukw ata, Mbulum a vəl Mezite Mesife a gà mburma ana gà Yahuda tsiye ka, a ge a tar kamala sunwa ya. ⁴⁶Tə sər Mbulum a vəl a tar Mezite Mesife ŋgar ka, agəra ana ta fèfil a ndaka gà ahəm ana gà mburma ata tə tsaraka riŋ i fata tsiye, dite tar riŋ ti zlibe a à Mbulum ana a za dukw tserdze ya. Ama Piyer a gwaɗa a tar: ⁴⁷«Kinehe ana, dukùla na a pele a ahəm a gà mburma aaha, aà metsìlwìɓè à tar a yam dze ya, na tàa ŋgat Mezite Mesife Mbulum kamala kwa ya mbaŋa ya?» ⁴⁸I dəba ŋa ya, a gwaɗa a tar asa: «Tsilwiɓwim à tar a yam nda zləm Yesuw Kiristi.» Dite i dəba ŋa ya, gà mburma ata ta ger kamkam, ta gwaɗar: «Ndza i təv mər mehinne zaakwa te.»

Piyer a ɗif à dukw ana a ge ba i Yafa ya, a gà mburma

Mbulum ana i Yeruzalem a

¹Gà ɓəzla meslire Mbulum nda gà asiŋ gà ɓəzla magəsa Mbulum ana ti ne gà damər tar i Yuda ya, tə tsaraka kataya ka, ku mege gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye tekeɗe, ta gəs bazlam Mbulum mbaŋa. ²Aləka Piyer a mbəɗ gər a Yeruzalem ka, gà ɓəzla magəsa Yesuw ana nda gəzləŋ gà gwala gà Yahuda ya, ta palar ahəm. ³Ta gwaɗar: «Wànà kà da a bəra gà mburma ana masàsà ŋa tsiye ana, dukùla na a slek za ya? Dite asa ka, kà zəmawum akaba ɗaf nda gà tar dze ana, meme?» ⁴Piyer a tsaraka bazlam tar ata kataya ka, a dza ba aà maɗàmà a tar dukw ana a ge ba nda ŋgat a tserdze ya fit. A gwaɗa a tar:

⁵«Malahalah ŋa ka, a pat duwa, iye riŋ ihər i heme a aà Mbulum i kwite Yafa. I huɗ meheme gà ata ya ka, sunwa a da aka iye. Ama ka, iye riŋ nda are. I ŋgat a dukw duwa kamala petek a, magàsà ŋa ika ahəm a ika ahəm a, duwa iɗəm tùndùluŋŋa i magər ŋa, a tarra i gəza mbulum a təv ga ya. ⁶I fə̀raha aɗəm lele ka, Yàa ŋgataha aɗəm a gà dukw ana sik à tar faɗ a, nda gà na ta miyek a à mburma tsiye, nda gà asiŋ gà biy ŋgiɗ ana ti de a nda huɗ a, dite nda gà na gwezleviyek à tar a fit. ⁷I dəba ŋa ya, i tsarakara mifefile duwa i gər ŋa a ɗera aà iye ya, a gweɗiŋ: <Araha, Piyer, kə̀ɗawa gà dukw ata, dite kà papəɗawa.> ⁸Ama i gwaɗar aakaha: <Awaŋ, a sèsiŋ tsa, Batsah ga ŋa. Aɗaba dukw ana biy mezime tsəka, Yàa mə̀ndzər ilik tsidze, awisl.> ⁹Ama i dəba ŋa ya, mifefile ŋgiɗ a ɗera aà iye i gər ŋa ya asa ka, a gweɗiŋara: <Ka ta fə̀r aà dukw ana Mbulum a gwa, ŋgwal ŋa ya, kamala ana awisl a tsa.> ¹⁰A miniŋ dərra à bazlam ata ya sik makər ka, dukuməŋa a mbəɗ gər a gər ŋa, kuvəl mbulum ata a mà akaba təts asa.

¹¹I dəba ŋa ya, gà mburma makər tə slalaha a ga ana iye iɗəm i fataya tsara. Gà mburma ata ka, tə slərra tar i Kaysariya ya a təv ga ya. Tar ka, gà Yahuda tsa, dite ka, aà madə̀ɗà akaba nda gà tar a tsa. ¹²Ama Mezite Mesife Mbulum a gweɗiŋ: <Dùm nda gà tar tsəma, ka tə dzala duwa tsidze.> Aɗaba taŋa mì da akaba nda gà mburma ata a bəra Kwarney tserdze. Ama gà ɓəzla magəsa Mbulum, gà asiŋ ana ndilik ti ne gà damər ga i fataya, tə zazam mər mbaŋa. ¹³Mì daha ka, a ɗama a mər, meme na a ŋgat a gawla Mbulum ilik i ga i ma ŋgar mehìtsè ŋa ya, dite na a gwaɗar ka, slər mburma a Yafa, tə zalaha a Simun ana ti ɗer Piyer a, ma dara ya. ¹⁴Dite a ti tsik a gà bazlam ana ki ta mbelwim a dər nda gà mburma ana i ga i ma yak fit a. ¹⁵I dəba ŋa ya, i dza ba aà mifefile tsara. I təv ana iye riŋ i tsik a tar bazlam ata ya ka, Mezite Mesife Mbulum a tarra aka tar a tsara, kamala ana a tarra aka kwa malahalah ŋa ya. ¹⁶I dəba Mezite Mesife ata i ŋgatar tsara ya ka, dukw ana BATSAH kwa ŋa a tsikewa ya, a mìŋara a gà gər a fataya tsara, kamala ana a gwa: <Yuhana a tsilwiɓ à mburma ka, a yam, ama kurum ka, ti tsilwiɓ à kurum a ka, a Mezite Mesife Mbulum.> ¹⁷Aɗaba taŋa nda ndzer, pàrsa iɗəm tsa, Mbulum aka vəl a tar dukw ŋgar kamala ana a vəl a kwa i təv ana kə gə̀sakwa Yesuw Kiristi nda gəzləŋ a mbaŋa. Iye dze ana, weke, na i ŋge a vatwa a Mbulum a?»

¹⁸Gà mburma ata tə tsaraka bazlam Piyer ata kataya tsara ka, ta miyak à mimbètsè ahəm ata ndeɗiŋa ya, tə zàmbaɗa à Mbulum. Ta gwa: «Mbulum aka vəl vatwa a gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye, aà məmbə̀ɗà à madzala gà gər tar, dite ta ŋgat ŋgwal mesife ana ndzer a kaɗəŋ mbaŋa.»

Gà mburma ana i Antakiya ya

¹⁹Gà asiŋ gà ɓəzla magəsa Mbulum nda gəzləŋ tàa tə̀z i Yeruzalem a. Tə tə̀z ka, aɗaba mesewere are ana a ge a tar ba gər i dəba makə̀ɗà Etiyen ana ta kəɗ a. Gà mburma ata tə tə̀z a ka, gà asiŋ ŋa tə da tsikw aka ahəɗ Finikiya, nda ahəɗ Kipurus, nda gà a kwite Antakiya. Ti tsikewa riŋ bazlam Mbulum i fata. Ama ka, a gà Yahuda ɗekɗek. ²⁰Ama a ta megeha i dəba ŋa ya, gà asiŋ gà ɓəzla magəsa Mbulum ŋgiɗ ana i gà kwite Kipurus nda Kirene ya ka, tə da a kwite Antakiya, dite ti tsikewa ŋgwal bazlam ana a ɗif à Yesuw BATSAH kwa ŋa ya, a gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye mbaŋa. ²¹Ndzəɗa BATSAH kwa ŋa a riŋ nda gà tar, dite gà mburma hinne ta gəs ŋgat nda gəzləŋ, ta mbəɗ à mendze tar ndàra a təv ŋgar.

²²Gà mburma Mbulum ana i Yeruzalem a, tə tsaraka dukw ata ka, tə slər Barnabas a Antakiya. ²³Aləka a ndzeha a fata, a ŋgat a Mbulum a pise ahəm a gà mburma ata ya ka, a ŋgaya ba hinne, a mà taraha à arəv tserdze, aà megìse tar ana ta gəs BATSAH kwa ŋa ya, ma da aka miɗ aka miɗ nda gəzləŋ ilik, ta miyak dər tsa. ²⁴Ama Barnabas ka, ŋgwal mburma ndzer, maràhà ŋa nda Mezite Mesife Mbulum i ba ŋgar, a gəs Mbulum lele. Aɗaba taŋa, mburma tekeɗe hinne, tə sə̀kàhəha a təv BATSAH kwa ŋa.

²⁵I dəba ŋa ya, Barnabas a da kwite Tarsus, aà mayaha Sawul. ²⁶Aləka a le ahər ka, a zlaha ŋgat a Antakiya. Tə daha, ta ge megemir sula məma mive ilik ika magər gà mburma Mbulum ata i fataya. Ti ɗe à vatwa mazazama Mbulum ana ti zezem a ya, a gà mburma hinne. Gà ɓəzla mazazama Yesuw ana malahalah ŋa a riŋ i fataya, tə zalawa a tar «gà Kiristi» ka, i Antakiya. I dəba ŋa ya, zləm tar a ndà aka gər ahəɗ fit, tə zalawa a tar kataya.

²⁷Akahər ata ka, gà ɓəzla məma à guma Mbulum duwa tə da i Yeruzalem a, tə da a Antakiya. ²⁸Aləka ti ndzeha a fata ka, mìsle ŋgiɗ ilik i liwiŋ tar a, zləm ŋgar Agabus, Mezite Mesife Mbulum i ba ŋgar, a vəlar ndzəɗa, dite a hitse aà mbulum, a gwa: «May batsah ŋa a dere a aka gər ahəɗ a bise. A ge a ika tsèke ŋgiɗ pampam.» Aləka i dəba ŋa ya, may ata a ta medera kaɗəŋ ka, akahər ana ti tike aɗəm Kəlawdiyus, batsah Əbay gà Ruma ya. ²⁹Gà ɓəzla mazazama Yesuw ana i fataya, tə tsaraka kataya tsara ka, tə dza akaba bazlam ika magər tar, ta gwa: «Ku weke a sle aà meslireha a duwa a gà ɓəzla mazazama Yesuw ana ti ne gà damər kwa i Yuda ya, kamala ana a sle a ya.» ³⁰Aləka i dəba ŋa ya, tə daha, ta gaw akaba gà dukw ata a təv ilik ŋa. Tə slər dər gà Barnabas nda Sawul. Tə daha, tə dzaya a gà bàba ŋa ana ika miɗ gà mburma Mbulum ata i fataya.

Ta kəɗ Zakup, dite ta gəs Piyer a daŋgay asa

¹Akahər ata ka, Əbay *Hiridus a dza ba aà mesewere are a gà asiŋ gà mburma Mbulum. ²A kəɗ Zakup, damər Yuhana. A sàs ikəka gər nda màsalamà ya. ³I dəba ŋa ya, a fə̀r mekìɗe ata a kəɗ Zakup ya, a tsahən aà gà Yahuda ka, a daha, a gəs Piyer asa mbaŋa. A gəs ŋgat ka, i huɗ mehinne *megirive Paska ana gà Yahuda ta gìrìv a ya. ⁴Megìse ata a gəs ŋgat a tsara ka, a tike ŋgat a daŋgay. I dəba ŋa ya, a daha, a dzaya iba gà sliwdze ya faɗ faɗ haa a da faɗ, ta vəlawa ba ahər ŋa, aà makàslà ŋa. Hiridus a sasar ka, i təv ana megirive Paska ata aka ndəv a ka, a ger a seriye aka miɗ mburma tserdze. Ta ŋgeteriŋa. ⁵I fataya tsara ka, gà mburma ata ibam, ta kaslawa Piyer kuɗa. Ama ka, gà mburma Mbulum ta hamawa a Mbulum tserdze kəla pat nda gəzləŋ ilik agəra Piyer.

Piyer a bera i daŋgay a

⁶Aləka həvəɗ a ge, dite ndidwe ŋa ana *Hiridus a zle a Piyer, a ger a seriye aka miɗ mburma ya ka, gà sliwdze sula tə daha, ti tike ŋgat aka magər tar lele. Tə dzaw ŋgat nda tsitsirɓe sula. Ama ŋgat ka, a riŋ ika mendze are i liwiŋ gà mburma ata, dite gà ɓəzla makàslà ŋgat ŋgiɗ a riŋ ika biye hərmaga daŋgay ata asa. ⁷I dəba ŋa ya, zàmma tsəka, gawla Mbulum Batsah kwa ŋana a slalaha a fata, dite təv luvuŋ ata a də̀v dzaydzay parakkà lele. Gawla Mbulum ata a daha, a gəs Piyer ika dzàdzah a, a dàŋgwazla dər. A piɗeke. A gwaɗar: «Hitse tsəma.» A tsikar kataya tsara ka, gà tsitsirɓe ata ta palayarra i ahər a, sùndàl, tə dza a bəɗ. ⁸I dəba ŋa ya, gawla Mbulum ata a gwaɗar asa: «Mah ba yak, da dza tsàpà yak aka sik.» Piyer a ge dər kataya ka, gawla Mbulum ata a gwaɗar asa mbaŋa: «Tike akaba tùmbùlum yak, dite ka zazam iye.»

⁹Aləka tə zazamara ba nda Piyer i ga daŋgay ata ya. Ama Piyer aka dzala aka dukw ata gawla Mbulum a ger a ka, ndzer tsa. A gwa i gər ŋgar ka, sunwa na a giŋ a pəra. ¹⁰Tə tàwuɗara i təv gà ɓəzla makàslà ŋgat malahalah ŋana ya, dite i təv masula ŋana ya asa. Aləka ti ndze a təv biye ahəm ga ana a mbera a bəra, mahə̀ndə̀kà ŋa iɗəm nda ndzemde ya. Biye ahəm ga ata ka, a hə̀ndə̀k iɗəm ba ya nda ahər ŋgar ŋa, tə dara iɗəm a bəra ya kuɗa. Tar à mede, tar à mede, ti ndze aà vatwa ka, gawla Mbulum ata a miyak à Piyer a fata, a da ihər a.

¹¹Aləka i dəba ŋa ya, Piyer aka sər dukw ana a ɗamar duwa ya kuɗa. A gwa: «Kinehe ka, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa, Mbulum BATSAH kwa ŋa na aka slərra gawla ŋgar a təv ga ya. Gawla ŋgar ata a mbəlara à iye i ahər Əbay Hiridus a, dite aka zlara iye i dukw ana ŋgwal ŋa tsa, zləmana a sàs a gà Yahuda ta giŋ a ya.»

¹²A ta mesire aaba lele kamala taŋa ya, pàrsa iɗəm tsa kuɗa ka, a gəs vatwa i fataya tsara, a da a bəra Mariya, məmər Yuhana ana tə zalar Markus a. A daha ka, gà mburma a riŋ hinne mayahaba gər ŋa i fata, ta heme a a Mbulum i bəra məkəs ata. ¹³Piyer a daha, a lak a biye hərmaga. Ama daala duwa a riŋ a ge a megemir i ga i fata, zləm ŋgar Ruda. A daha, a waya mahə̀ndə̀kar i ga ya zləmana. A gwaɗarra a bəra ya: «Kər weke?» Piyer a gwaɗar aakaha: «Iye.» ¹⁴A tsaraka mifefile Piyer ata tsara ka, a sər biye ɗa ŋgar, a mbəɗ gər ndàra a huɗ ga. A gəs mehìndìker i ga ya tsa ivaɗ, agəra maŋgayaba ana a ŋgeye a ba ya. A daha, a gwaɗa a gà mburma ata i ga ya: «Piyer i bəra.» ¹⁵Gà mburma ata tə tsaraka bazlam ŋgar ata kataya ka, ta gwaɗar: «Ki be a a dala, kəla yà?» Ama a gwaɗa a taraha asa: «Piyer i bəra kaɗəŋ ndzer, pàrsa tsa.» Ta gwaɗar aakaha asa: «A ge a ka, gawla Mbulum ana a kesle a ŋgat a.» ¹⁶Ama Piyer ka, ŋgat riŋ hiywe aà malàkàyà a biye hərmaga ata pəra. Aləka tə daha, ta hə̀ndə̀k i ga ata ya tsara ka, ta ŋgat a Piyer kaɗəŋ. Ama ka, a ge a tar ata tserdze ya kamala sunwa ya. ¹⁷A ge a tar à ahər kə̀t kə̀t kə̀t, kamala megweɗe ya ka, kà fàfəlum tsa. Dite a dza ba aà maɗàmà a tar meme na Mbulum BATSAH kwa ŋa na a zlara ŋgat i ga daŋgay a. A gwaɗa a tar i huɗ bazlam ŋgar ata ya: «Ɗifwim dərraha a gà Zakup nda gà asiŋ gà damər kwa ana ika vatwa Mbulum a tserdze.» I dəba ŋa ya, a dara i ga ata i Yeruzalem a, a da ba a təv ŋa.

¹⁸Aləka mbulum a də̀v ndidwe i mèkwède ka, maàga aka hitse ika magər gà sliwdze gà ɓəzla makàslà ŋgat aaha ndeɗiŋa ya hinne. Ta gwaɗaba ika magər tar: «Naha, Piyer ana, a ne ana, dukùla dziye?» Tə sər dukw ana ta ge a ya tsa. ¹⁹Aləka i dəba na ya, Hiridus a slər gà mburma aà mayaha ŋa. Ama gà mburma ata ta ŋgat ɓav tsa. A daha, a tsam aà gà ɓəzla makàslà ŋa. Ama gà mburma ata ibam, tə sər tə̀vəməŋa tsa. I dəba ŋa ya, a vəl vatwa aà məbatsa tar ata. A ta megeha Hiridus tekeɗe, a daba ika ahəɗ Yuda i fataya, a da a Kaysariya, dite a ndza i fata zaakwa.

Məməta *Hiridus ana a mət a

²⁰I dəba ŋa ya ka, Əbay Hiridus a ge arəv hinne aka gà mburma ana i gà Tirus nda Sidun a. Ama gà mburma ata ka, ta waya masəra ba nda gà ŋgat, aɗaba tə dawa aka masəkəma dukw mezime ka, aka ahəɗ ata. Tə dza akaba bazlam ika magər tar, dite tə slər mburma a təv ŋgar. Gà mburma ata tə daha ka, ta gəs masla aà batsah mala sik Əbay ata, zləm ŋgar Bəlastus, aɗaba tə sər ŋgat na ma da a təv ŋgar a ka, dite à gis a bazlam ŋgar a. Aləka Bəlastus a da a təv Əbay ata, a daha, a màr à bazlam tar ata ti tsikeraha ya. ²¹Əbay tekeɗe, a tike a tarra məpàslà ahər ana, dite ti dere a, tì dze akaba a bazlam ika magər tar lele ya kuɗa. A pat məpàslà ahər tar ata ti tike ya ka, Hiridus a dza akaba petek Əbay ŋgar, dàhàm a ndza dər aka təv mendze ŋgwal ŋana, ika miɗ mburma tserdze, a fàfəl a tar. ²²Ama gà mburma ata tserdze ya, ta wideye, ta gwa: «Na à fèfil a ka, mburma tsa, Mbulum na à fèfil a ya.» ²³I dəba mifefile tar ata ya tsara ka, gawla Mbulum a dara, a lak a Hiridus, aɗaba ana a zla mezlibe Mbulum nda mezembeɗe ŋa fit aka gər ŋgar a. Əsam a war aba hinne, dite a mət dər.

²⁴I dəba ŋa ya, bazlam Mbulum a ɗe zləm hinne asa. Gà na tə tsarakawa bazlam ata ya, tə sə̀kàhawaha à gà ɓəzla magəsa Mbulum hinne.

²⁵Gà Barnabas nda Sawul tə ndəv à meslire tar i Yeruzalem a ka, ta mbəɗ gər a dəba a Antakiya. Tə zla dər Yuhana ana tə zalar Markus a, aà ahər.

Tə ndzək gà Barnabas nda Sawul aà megemir pam

¹Akahər ata ka, gà ɓəzla məma à guma Mbulum riŋ nda gà ɓəzla mesìnìkè à bazlam Mbulum a mburma i liwiŋ gà mburma ana ta gəs Mbulum i kwite Antakiya ya. Tə zal a gà mburma ata ka, Barnabas nda Simeyun ana tə zalar lìviŋ lìviŋ mburma ya, dite nda Lukiyus gà Kirene, nda gà Manayan ana ta gəl akaba tar nda Əbay *Hiridus məma ya, dite nda ga Sawul asa ya. ²A pat duwa, i təv ana tar riŋ tì dze a gurmits a bəɗ a BATSAH kwa ŋa ya, dite tar riŋ ta ge a ndəra asa ya ka, Mezite Mesife Mbulum a gwaɗa a tar: «Ndzəkum iɗəm gà Barnabas nda Sawul a ka, pam, aà megiŋ megemir ana i zal tar dər a.» ³A ta megeha tə ndzək iɗəm gà mburma ata ya ka, ta ge ndəra asa. Dite tə daha, ta hama a Mbulum aɗaba tar. Tə dzaya aka tar ahər. I dəba ŋa ya, gà mburma Mbulum ata i fataya, ta miyak à tar aà megemir ŋa, ta gəs, tə da dər aka miɗ nda maŋgayaba lele.

Gà Barnabas nda Sawul i kwite Kipurus

⁴Kamala taŋa ya na Mezite Mesife Mbulum a slər gà Barnabas nda Sawul a. Malahalah ŋa ka, tə da a kwite Salukiya. Aləka i dəba ŋa ya, ta hitse i fataya, tə tsala a slə̀làh yam, tə da dər aka ahəɗ ŋa a riŋ malàwàrà ŋa nda yam, tə zalar Kipurus. ⁵Ti ndzeha a kwite ŋa a riŋ iɗəm i fata, tə zalar Salamis ka, tə dza ba aà metsìkè bazlam Mbulum i gà ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda ana a riŋ i fata pampam a. I huɗ mesìweye tar ata tserdze ya ka, tar riŋ nda gà Yuhana Markus. Tə zla dər ŋgat aà ahər, dite mà zlàkawa tar aà megemir ŋa.

⁶Tə sùwayawa riŋ ika ahəɗ ata malàwàrà ŋa nda yam a, aà kwite aà kwite, tsikw ti ndze a kwite Pafus. Tə daha ka, tàa le aà màhəram duwa a riŋ i fata, tə zalar Baryesuw. Wele ŋa ka, gà Yahuda. A gwaɗawa: «Wày tsəka, i me a ka, à bazlam Mbulum.» ⁷A ndzawa ka, i tsaka Əbay makwàrà ahəɗ ata, tə zalar Sergiyus Pulus a. Ŋgat ka, a sər duwa hinne, mala metsehe. A zal a gà Barnabas nda Sawul, aɗaba a waya matsaraka bazlam Mbulum ana ti tsik a ya. ⁸Ama màhəram aaha ndeɗiŋa ya ka, tə zalar Elimas asa, ndaka ahəm girek ka, kamala megweɗe ya, màhəram, a da à melèvekè a təv Əbay aaha. A waya ka, mà dza zləm a bazlam Mbulum gà mburma ata ti tsiker a tsa. ⁹Ama Sawul ana tə zalar Pul maràhà ŋa i ba nda Mezite Mesife Mbulum a, a səraraha aka dukw ana a ge a ya ka, a fə̀r ahər ɗegìrgìr ser aka miɗ ŋgar. ¹⁰A gwaɗar: «A kər wele aaha, wirwir i ba yak ka, hinne, dite mayaha ahəm ibam, hinne asa. Kər na kəla Əbay sitene ya, kər asa na mala mene are a dukw ana ŋgwal ŋa tserdze ya. Wànà ki ta miyek a à welewele dze ana, ndeɗime? Na kà waya mene pàrsa à ndzer ŋa Mbulum a. ¹¹Kinehe ka, tsaraka lele kwaŋ, matsəɓatsəɓ Mbulum ika gər yak, ki ge a guluf, ki ŋget a à vatwa tsa i huɗ mendze zaakwa ya.» Aka ahəm ata tsara ka, tùtùrkùm Elimas aka ge guluf tsara kaɗəŋ. I dəba ŋa ya, a yaha mburma tam tam tam, aà ma gasar ahər. ¹²Əbay ata a kwere a kwite ata ya, a ŋgat a dukw ana a geba ya tsara ka, a gəs bazlam Mbulum nda gəzləŋ ilik, aɗaba ndzəɗa Mbulum ana a riŋ a tsarakawa ya ka, a zla ihər arəv a hinne, a dzadzar dər.

Gà Pul nda Barnabas i kwite Antakiya ana

ika ahəɗ Pisidiya ya

¹³A ta mege i dəba ŋa ya, gà Pul nda gà màndàla ŋgar tə da i kwite Pafus a, tə tsala a slə̀làh yam, tə da a kwite Perge ana ika ahəɗ Pamfiliya ya. Aləka ti ndzeha a fata ka, Yuhana Markus a miyak à tar a fata, a mbəɗ gər a Yeruzalem. ¹⁴Ama gà wele ata ka, ta mah ba i fataya, tə da a Antakiya ana ika ahəɗ Pisidiya ya asa. Aləka pat mesìfìkà ba gà Yahuda a ndzera ka, tə da a ga mahàmà Mbulum gà Yahuda. Tə daha, tə ndza a bəɗ. ¹⁵Tə daha ka, mìsle ŋgiɗ a riŋ ilik i magər gà mburma ata i ga Mbulum a, a riŋ a dzeŋge a ter a wakita məpala ahəm Musa nda biy gà ɓəzla məmà à guma Mbulum. Aləka a ndəv aba à bazlam ŋgar ata ya tsara ka, gà bàba ŋa ana a riŋ mandza ŋa ika miɗ mburma i ga Mbulum i fataya, ta wiz bazlam à gà Barnabas nda Pul a, ta gwaɗa a tar: «Gà damər gà, na mifefile kurum a riŋ zaakwa ka, tsikwim a gà mburma aaha mayahaba gər ŋa ya, dite mə mà a taraha arəv.» ¹⁶Aləka i dəba ŋa ya, Pul a hitse aà mbulum kaɗəŋ, a zla ahər a mbulum, kamala megweɗe ya taŋa ka, ndzum ɗikɗik. Dite a gwaɗa a tar:

«A kurum gà Yahuda nda gà asiŋ ga mburma ana ɗa i liwiŋ kurum tserdze, ki gwim a magəɗa a Mbulum a. Tsarakum dukw ana i tsik a kurum a ya. ¹⁷Mbulum gà gwala kwa gà Isərayel ana a pala ɗa gà tsir kwa ya, aka səkah à tar hinne i təv ana tar riŋ mandza ŋa i slele ika ahəɗ Ezipt ya. Dite i dəba ŋa ya, aka ndzəkara tar i fataya, nda ndzəɗa ŋgar a asa.*fa* ¹⁸A dza tar a kusak. Tàa ndza i fata mive dzik faɗ, ama ta gəs ahər ahəm tsa. I dəba taŋa tserdze ka, a bàs gəzləŋ hinne, a kaslawa dər akaba tar.*fb* ¹⁹Aka duŋ gà mburma slala təsəla ika ahəɗ Kanan a, dite i dəba ŋa ya, a zla ahəɗ ata, a vəl a gà mburma ŋgar aà ba tar.*fc* ²⁰I dəba taŋa ya asa ka, a dza aɗəm gà ɓəzla mege seriye a liwiŋ gà batsah tsir kwa aaha, dite araha, tsikw a ndze a Samiyel ana mala məma à guma Mbulum a mbaŋa. Ama mive mekwere tar ata tserdze ya, a gaw ba ka, a sle mive dərməka faɗ nda dzik ə̀zləm.

²¹Aləka i dəba ŋa ya, ta waya batsah Əbay ilik i magər tar na a kwere a tar a. Dite Mbulum a vəl a tar Sawul, kəla Kis ana i gwala Benyamin a. A kwara tar mive dzik faɗ. ²²A ta megeha megemir ŋgar ana a ge a ya, a tsahən aà Mbulum tsəka, Mbulum a zla iɗəm ŋgat a, a mburuɗ a tar aɗəm Dawda avukw ŋgat. A ne batsah Əbay i fata. Aləka i dəba ŋa ya, Mbulum a gwa: <Dawda kəla Yasa, ŋgat ka, a tsahən aà iye. Ama a ta ge a dukw ana tserdze a sèsiŋ ŋgat ma ge ya.> «*fd* ²³Pul a gwaɗa a tar asa: «Mburma ilik Mbulum a zla i liwiŋ gà gwala Dawda a, Yesuw, a ne à ŋgat mala məmbə̀là à gà Isərayel. A ge dər kataya ka, kamala ana a tsik i sida akahər ata ya. ²⁴Akahər ana Yesuw aka pàt à ba zukw tsiye ka, Yuhana aka tsik bazlam məpəla à bakal a gà gwala Isərayel tserdze, aà ta mbəɗ à gà gəzləŋ tar, dite ka, ti tsilwiɓ à tar a yam. ²⁵I təv ana mendze ŋgar ana ika gər ahəɗ aka à mendìve ya ka, a gwaɗa a tar: <Kə̀ gwaɗum, iye dze ana, weke? Iye ka, wele ana ki vevwim a ya tsa. Ama ŋgat ka, a riŋ a dere a i dəba gà ya mba, iye ka, i sle à aà mezlerra tsàpà i sik a tsa.>

²⁶A kurum gà damər gà ana i gwala Abəraham a, dite nda gà asiŋ gà mburma ana ɗa i liwiŋ tar ki gwim a magəɗa a Mbulum a. Mbulum a slərra bazlam məmbə̀là à mburma aaha a ta mbil a dər à mburma kinehe ya ka, a təv kwa ya. ²⁷Aɗaba kəla pat gà mburma ana i Yeruzalem a, nda gà Əbay tar tserdze tàa sər, Yesuw ka, mala məmbə̀là à mburma tsa, dite tàa tsaraka bazlam gà ɓəzla məma à guma Mbulum ana ti dzeŋgewa a tar a pat mesìfìkà ba ya tsa asa. Ku mege tàa tsaraka tsa tekeɗe ka, ta ge kamala ana ti tsik ahər akahər ata piŋŋe ya, pàrsa iɗəm ɓav tsa. Kamala taŋa ya, ta waya makə̀ɗà ŋgat. ²⁸Ta ŋgat bakal ŋgar tsa tekeɗe ka, tə da a təv Pilatus, tə daha, ta wiz ahər, dite ka, mà kəɗ a tar Yesuw aà dizl magə̀làwà ŋana. ²⁹Ta ge gà dukw ana wakita Mbulum a tsik ahər nda təv Yesuw piŋŋe ya lele ka, ta pə̀lara məməta ŋa aà dizl magə̀làwà ŋa ata ya, tə daha, ti tike ŋgat a dive kuɗa. ³⁰Ama Mbulum aka mbəlara à ŋgat i məməta ya. ³¹Aləka i dəba ŋa ya, i huɗ mehinne zaakwa ya, Yesuw a pàt à ba ŋgar a gà mburma ana tə zazamara ŋgat i Galile ya, a Yeruzalem a, dite tar ti ne gà ɓəzla sida ŋa, aà metsìkè dukw ana ta ŋgatar a, a gà gwala Isərayel a. ³²Mər ŋa maa zla kurumara bazlam ŋgwal ŋana ya, kamala megweɗe ya, dukw ana Mbulum a tsik i sida ya, a gà batsah tsir kwa, a gwa, i ta vile a ya ka, ³³aka sle kuɗa i təv kwa ana kinehe gà ɓəza tar a. Məpàslà ahər ata a sle ya ka, nda təv Yesuw ana Mbulum a mbəlara à ŋgat i məməta ya, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita dimis sula ya, Mbulum a tsikar, a gwaɗar:

<Kər ka, Kəla gà.

Və̀ɗəna ka, Yàa ne Tsir yak.>*fe*

³⁴Taŋa na Mbulum a tsik daga piŋŋe aɗaba Yesuw ana a mbəlara i məməta ya, dite ka, məməta ŋgar ma ze tsiye. A tsik taŋa ka, daga piŋŋe akahər ata, a gwa,

<i ta vile a kurum a mipise ahəm ŋgwal ŋana lele,

ki ndzwim a dər aà biybiy,

kamala ana i tsik i sida ya, a Dawda a.>*ff*

³⁵Aɗaba taŋa na a riŋ i təv medzeŋge ŋgiɗ pam asa ka, a gwa:

<Ki ta vile a vatwa a mala meslire yak ŋgwal ŋana

aà meze tsa.>*fg*

³⁶Aɗaba Dawda tekeɗe ka, aka ge megemir Mbulum kamala ana Mbulum a waya ya mbaŋa, na akahər ana ar à bəra ya. I dəba ŋa ya, a mət, ti le ŋgat a tsaka gà batsah tsir ŋgar. Aləka ka, a ze, a huslwa. ³⁷Ama wele ana Mbulum a mbəlara à ŋgat i məməta ya ka, aka ze tsa, dite aka huslwa tsa asa mbaŋa. ³⁸Aɗaba taŋa, sərum dər gà damər gà, mər ihər mìi ɗif a kurum a à məpala à bakal kurum ana, dite à pìl a ya ka, nda təv Yesuw. Na bəla kà zazamum ka, məpala ahəm Musa ka, bakal a ndze a ika gər kurum hiywe. ³⁹Ama na kà gəsum Yesuw nda gəzləŋ kurum ka, Mbulum à pìl a kurum a à bakal kurum tserdze. ⁴⁰Aɗaba taŋa gwim metsehe, aɗaba dukw ana gà ɓəzla məma à guma Mbulum ti tsik a ka, ma ge i təv kurum tsa. Ti tsik piŋŋe akahər ata, ta gwa:

⁴¹<A kurum gà mburma ana ki ŋgeywim a ba ka,

nda hala gawla na ika miɗ Mbulum a, dite ka,

ki fìrwim a à gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ

kamala za ya mbaŋa ya ka,

dukuməŋa ma ge a kurum kamala sunwa ya,

dite ka dzeywim, aɗaba iye Mbulum

na i ta ge a megemir ata aləka i təv ana

kurum riŋ nda are mba ya.

Mege megemir ata i ge a ya ka,

a sàs a kurum magəsa ŋa tsa,

ku mege ti ɗif a kurum dər tekeɗe ya.> «*fh*

⁴²Aləka i təv ana gà Pul nda Barnabas tə ndəv à mifefile tar ata ya ka, tə dara i ga mahàmà aà Mbulum a. Gà mburma ata i fataya, ta gwaɗa a tar: «Mbə̀ɗumara gər a a pat mesìfìkà ba ŋgiɗ a, ka tsikwim a mər guma aaha asa.» ⁴³I dəba mayahaba gər tar ata ya ka, gà mburma hinne i liwiŋ gà Yahuda ya, nda gà na tə zazam fəla tar a, tə dəɗ aka gà Pul nda Barnabas. Aləka ga mburma ata sula ya, ta mà a taraha à arəv, dite ta gəs ŋgwal ŋa Mbulum ana a ge a ter a ya ɓəŋɓəŋ lele, ta miyak dər tsa.

⁴⁴Ələk a pat mesìfìkà ba ata a ndzera ya ka, matalakwa gà mburma ata i kwite ata ya fit na tə daha aà matsaraka bazlam Mbulum BATSAH kwa ŋa ya. ⁴⁵Ama gà Yahuda ana i fataya, ta ŋgat a mayahaba gər gà mburma ata ka, a tsahən aà tar tsa, ta ge aka ter a are. Ta bets a ba nda arəv kweleŋ. Ta mbetse ahəm aka dukw ana Pul a tsiker a tsara ya, nda mandàvàyàr pìslìɗìɗe. ⁴⁶I dəba ŋa ya, gà Pul nda Barnabas ta gwaɗa a tar parakkà aà are: «Ana ka, mìi lèh a aà metsìkè a bazlam Mbulum ka, a kurum ana gà Yahuda ya dzekwiŋ. Ama kinehe ka, mìi de a dər a təv gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye, aɗaba ana kàa niwwim a, bəla kà dzalum ka, kurum riŋ meŋgete mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a ide tsiye ya. ⁴⁷Aɗaba dukw ana Mbulum BATSAH kwa ŋa na a tsik a mər a ka, araha. A gwa:

<Yàa dza kurum kamala dzaydzay a aka miɗ

gà asiŋ gà mburma ana tserdze tə sər iye tsiye,

dite ka, kà ndzəkum a taraha bazlam

məmbə̀là à mburma ana dite ta mbil a dər,

ku mege a ŋga, aà zlile mbulum

ika gər ahəɗ tserdze ya.> «*fi*

⁴⁸Aləka gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye, tə tsaraka mifefile ata ka, ta ŋgaya ba hinne, dite tə dza ba aà mazàmbàɗà à bazlam Mbulum BATSAH kwa ŋa. Ama gà mburma ana Mbulum a pala tar, a vile a ter a mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy ya ka, ta gəs bazlam ata nda gəzləŋ ilik tsara.

⁴⁹Kamala taŋa ya, bazlam Mbulum a ɗe zləm ika ahəɗ ata hinne. ⁵⁰Ama gà Yahuda ana i fataya, tə slər gà ŋgwal gà bàba gà məkəs ana i magər tar ti ne gà Yahuda ya, nda gà ŋgwal gà mburma ana i kwite ata ya tserdze, aà gà Pul nda Barnabas. Tə daha, ti sèwèr a tar are hinne, tə dəgəz tar ika ahəɗ ata ya fit. ⁵¹I dəba ŋa ya, gà mburma ata sula ya ka, tə daha, tə tatakw a tar aba ahəɗ tar à tsàpà tar a, kamala megweɗe ya ka, mi be a kurum à ɗaf i təv dukw ana a dere a ika miɗ mba ya. Dite tar ŋa, tə daba a Ikuniya. ⁵²Ama gà ɓəzla mazazama Yesuw ana ti ze riŋ i kwite Antakiya i fataya, ta ŋgaya ba hinne, aɗaba ana tar maràhà ŋa nda Mezite Mesife Mbulum ana i ba tar a.

Gà Pul nda Barnabas i Ikuniya

¹Aləka gà Pul nda Barnabas ti ndze a Ikuniya, tə da a ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda. Tə daha, ti tsik guma Yesuw a mburma i fata mbaŋa asa. Gà mburma hinne i liwiŋ tar, ku mege gà Yahuda nda gà na tar gà Yahuda tsiye tekeɗe, ta gəs bazlam Mbulum a gəzləŋ tar lele. ²Dite gà asiŋ gà Yahuda ana tàa gəs bazlam ata tsiye, tə slər gà na gà Yahuda tsiye, aà gà na ta gəs a, dite ka, tə dzala dukw ana ŋgwal ŋa tsiye, nda təv tar. ³I dəba bazlam tar ata ya tserdze ka, gà Pul nda Barnabas tə ndza i fata hinne. Ti tsikewa bazlam Yesuw ka, ndərzakka lele, arəv a da à tar a tsa, aɗaba tə sər dər ka, Mbulum BATSAH kwa ŋa a riŋ nda gà tar ndzer. A vəl a tar ndzəɗa aà mege gà dukw mene à mburma hinne. A ɗif dər a mburma, à ŋgwal ŋgar ana gà Pul nda Barnabas ti tsikewa ya ka, ndzer kaɗəŋ. ⁴Gà mburma ana i kwite ata ya, tə ndzək ba iba ya təv sula. Gà mìsle ŋgiɗ pam biy gà Yahuda, gà mìsle ŋgiɗ biy gà ɓəzla meslire Mbulum.

⁵Ama gà Yahuda, nda gà na tar gà Yahuda tsiye, nda gà Əbay tar, ta mà akaba ahəm aà magàsà gà Pul nda Barnabas, dite ta bets a tar nda kur. ⁶Gà wele aaha tə tsaraka kataya tsara ka, tə tə̀zaba ndàra a gà kwite Listira, nda kwite Derbe. Gà kwite ata ka, ika ahəɗ Likuniya məma. ⁷Ti ndzeha a fata ka, tə dza ba aà metsìkè bazlam ŋgwal ŋana a mburma. Tə sùwayawa dər a gà kwite ana a riŋ ndàra i dala ŋana ya tserdze.

Gà Pul nda Barnabas i kwite Listira

⁸Ama i Listira i fata ka, wele duwa a riŋ, a ndzawa ka, i bəɗ hiywe, magàha a bəɗ ŋa i sik a. A gər ana ta wa ŋgat a ka, aka da nda sik ŋgar ilik tsa. ⁹Wele ata ka, a dzawa zləm a dukw ana Pul a tsikewa ya. Pul a samata ka, wele ata a riŋ nda gà megìse i gəzləŋ ŋgar lele, a sər dər ka, Mbulum na a mbil a à iye ya. A fə̀r ahər ɗegìrgìr, ¹⁰a gwaɗar nda magala: «Hitse, ka ndiɗe à sik yak dzeŋ lele.» Wele ata a hitse, a ndiɗe à sik ŋgar ka, lele kaɗəŋ, a yàb a mbulum, a dza ba aà mede. ¹¹Gà mburma ana i fataya, ta ŋgat a dukw mene à mburma ata Pul a ge ya ka, ta wideye, ta fàfəl ndaka ahəm tar gà Likuniya, ta gwa: «Gà mbulum kwa na ti neye mburma ya, dite na tə tarra a təv kwa ya.» ¹²Aɗaba gà mbulum tar ka, tàa ɗeye a tar zləm pampam. Gà biy ŋgiɗ *Dzawus, dite biy ŋgiɗ *Hermes, a ne mala sik Dzawus. Aɗaba taŋa, tə zal a Barnabas ka, Dzawus, dite tə zal a Pul ka, Hermes, aɗaba ta gwa aà Pul ka, mala sik ŋgar na à fèfil a ya. ¹³Wele duwa a riŋ, mala mandəva kuɗa a Dzawus. A riŋ a ndə̀vawar kuɗa i ga ŋa, a riŋ aà vatwa ika dəba zlagam aà gùva kə̀sà ata ya, aɗaba kə̀sà tar ata ka, malàwàrà ŋa tits nda zlagam, biye a da aɗəm duzuh ilik. Wele ata a daha, a ndzəkara gà mbuluv gà sla ya, a dza ahər mibìzè duwa, a hitse dər aka biye hərmaga zlagam ata. A sàs a tar mibetsè gà sla ata a gà Barnabas nda Pul.

¹⁴Ama gà Pul nda Barnabas tə tsaraka kataya tsara ka, tə tayara ikaba petek tar ika ba ya, kwìyeɗ kwìyeɗ kamala megweɗe ya ka: Aàmala dze ya? Dite tar ŋa tə tə̀z a magər gà mburma nda gà Mewideye. Tə daha, ta gwaɗa a tar: ¹⁵«Gà wele aaha, ki gwim a kataya dze ana, aàla? Mər na Mbulum a? Mər ka, gà mburma kamala kurum a mbaŋa. Mì da a kurumara ka, à bazlam ŋgwal ŋana, dite a gweɗe a kurum a ka, miyakum à matawala gà dukw ana kù gwaɗum ka, gà mbulum kurum a, tsaatsa ki pezwimebe a za ya. Ama kà mbəɗum ahəm a təv Mbulum ana a riŋ nda gà mesife aà biybiy a. Ŋgat na a ge gəza mbulum nda gər ahəɗ, nda gà duluv, dite nda gà dukw ana ika gər ahəɗ tserdze ya. ¹⁶Aka bəra ana a da a dəba ya ka, aka miyak à gà mburma, tə zazama vatwa tar kamala ta waya ya, dukw tar. ¹⁷Ama ku mege ka zazamawum vatwa kurum tekeɗe, aka mbər meɗife a kurum à ŋgwal ŋgar ana a gewa a kurum a. A dze a kurumere a gà yam i gər ŋa ya ndaka vatwa ŋa tiɗe tiɗe, ki gwim a dər gà dukw mezime pampam, ki zimwimiŋa, dite ki ŋgeywim a ba.» ¹⁸Bazlam ata gà ɓəzla meslire Mbulum ata tar riŋ ti tsik a tar a pəra. Ama tar ka, ta gəs ɓav tsa. A sàs a tar mibetse a tar dər akaba gà dukw ata hiywe, mesiwèh ta miyak dər.

¹⁹I dəba ŋa ya, gà Yahuda duwa tə daha i kwite Antakiya ana ika ahəɗ Pisidiya ya. Gà asiŋ ŋa tə daha i kwite Ikuniya ya mbaŋa. Tə daha à mewìsè ahəm aka magər tar. Tə dza akaba tar. Ta kalawa Pul nda kur, ta kiɗ a ŋgat. I dəba ŋa ya, ta sapara ŋgat i kwite ata ya. I gər tar ka, ta gwa, aka mət. ²⁰Aləka gà ɓəzla magəsa Mbulum nda gəzləŋ tə daha, ti yahaba gər a təv ŋgar ka, a mà a arəv, a hitse aà mbulum, a mbəɗ gər a kə̀sà. Ndidwe ŋana ka, ta mah ba, tə da a kwite Derbe nda Barnabas.

Gà Pul nda Barnabas ta mbəɗ gər a Antakiya ana

ika ahəɗ Siriya ya

²¹Aləka i dəba ŋa ya, gà Pul nda Barnabas ti tsik bazlam ŋgwal ŋana i kwite Derbe. Ama gà mburma hinne ti ne gà ɓəzla mazazama Yesuw i fata. A ta megeha i dəba ŋa ya, ta mbəɗ gər a dəba. Ti de a a Antakiya ana ika ahəɗ Pisidiya ya. Tə da nda kwite Listira nda gà Ikuniya. ²²Tə daha, ta màha à arəv a gà mburma Mbulum ana i fataya, dite ka, ta bàs gəzləŋ, ta ŋgat ndzəɗa i təv megìse tar ana ta gəs Mbulum a. Ta gwaɗawa a tar: «Ki ta ŋgetekewe a təv mendze i mekwere Əbay Mbulum ka, ki sèwèrekwe a are hinne pampam dzekwiŋ.» ²³Ta pala mburma i gà ga Mbulum ana i fataya ilik ilik tserdze, dite ti ne à tar gà bàba ŋa ana ika magər tar a. Ta hama a Mbulum, dite ta ge ndəra asa. I huɗ meheme tar ata ya ka, ti ɗif à gà mburma ata a ahər Mbulum ana ta gəs nda gəzləŋ tar a, dite ma kasla tar i təv megemir ŋgar ana ta ge a ya.

²⁴Aləka tə da nda magər kwite ika ahəɗ Pisidiya ya, tə da aka ahəɗ Pamfiliya. ²⁵Ti ndzeha a fata ka, ti tsik bazlam Mbulum i Perge. I dəba ŋa ya, ti zèzìɗ a a kwite Ataliya aà gùva duluv. ²⁶I fataya ka, ta mah ba, tə da nda slə̀làh yam, tə da a kwite Antakiya ana tə lah mesìweye iɗəm à bazlam Mbulum akahər ata ya. Aɗaba ta mbəɗ gər a fata ka, a təv tar gà mburma Mbulum ata i fata, akahər ata ti ɗif a tar à ŋgwal Mbulum ana a ge a megemir nda gà tar a. Mege megemir ata ka, tàa ndəv dər kamala ana ti tsik a tar a.

²⁷Ti ndzeha a fata tsara ka, ti yaha gər a gà mburma Mbulum ana i fataya, tə ɗama a tar dukw ana Mbulum a ge nda gà tar a tserdze. Tə sər dər ka, meme na a vəl vatwa a gà mburma ana gà Yahuda tsiye, dite na ti tike madzala gà gər tar a təv Mbulum mbaŋa ya. ²⁸I dəba ŋa ya, gà Pul nda Barnabas tə ndza i fata nda gà mburma Mbulum ata i huɗ mehinne zaakwa ya.

Mandza akaba bazlam i Yeruzalem

¹Aləka a ta megeha i dəba ŋa ya ka, gà mburma ana ta gəs Yesuw a, tə dara ika ahəɗ Yuda ya, tə da a kwite Antakiya. Tə daha, ti dzeŋge a gà na ti ne gà damər tar a. Ta gwaɗa a tar: «Na kàa sàsum ba kamala biy na məpala ahəm Musa a tsik a tsəka, ki slwim a aà mimbile i təv Mbulum tsa.» ²Ama gà Pul nda Barnabas ta gwaɗa a tar: «Taŋa ka, pàrsa.» I dəba ŋa ya, bazlam tar ata a zla tarra mimbètsè ahəm aka magər a. Tə dza akaba bazlam ŋgùra ŋgùra ŋgùra hinne. Aləka ta mà akaba à bazlam ika magər tar asa ka, ta gwa: «Ki slirekwe a gà Pul nda Barnabas, nda gà mìsle ŋgiɗ ana ɗa i kwite Antakiya ya, tə da a Yeruzalem a metsìkèha bazlam ata a gà ɓəzla meslire Mbulum nda gà bàba ŋa ana ika miɗ gà mburma Mbulum ana i fataya tserdze, dite ka, tə̀ sàs a tarra ikaba bazlam ŋa ya.»

³I dəba ŋa ya, gà mburma ata ta mah ba. Gà asiŋ gà mburma Mbulum aaha ta geye a tar wusa. Dite tə da nda magər gà kwite ika ahəɗ Finikiya, nda Samariya, ti ɗeme a dər bazlam ata aà vatwa ya, a gà mburma ana ti ne gà damər tar a, meme na gà mburma ana gà Yahuda tsiye, ta mbəɗ ahəm a təv Mbulum a. Gà mburma tə tsaraka kataya tsara ka, ta ŋgaya ba hinne. ⁴Aləka ti ndze a Yeruzalem ka, gà mburma Mbulum ana i fataya, nda gà bàba ŋa ana ika magər tar a, nda gà ɓəzla meslire Mbulum tserdze ta gəs tar lele, ta geye a tar wusa hinne. Dite gà wele aaha tə ɗama tar dukw ana Mbulum a ge nda gà tar a. ⁵Ama gà asiŋ gà *Farisa ana ti ne gà ɓəzla magəsa Yesuw a, ta hitse aà mbulum, dite ta gwa: «Say sasakwa gà ɓəzla magəsa Yesuw ana tar gà Yahuda tsiye, dite tə̀ dza gurmits a bəɗ a məpala ahəm Musa.»

⁶Gà ɓəzla meslire Mbulum nda gà bàba ŋa ana i fataya, ti yahaba gər aà medzè zləm a bazlam ŋa. ⁷I dəba mimbètsè ahəm tar ata ya ka, Piyer a hitse aà mbulum, a gwaɗa a tar: «Gà damər gà, kà sərum ka, Mbulum a zla iye piŋŋe i liwiŋ kurum a ka, aà metsìkè bazlam ŋgwal ŋana a gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye, dite tar ibam, tə tsaraka mbaŋa, dite ta gəs nda gəzləŋ tar. ⁸Mbulum ana ŋgat a sər gəzləŋ mburma tserdze ya, na a ɗif a kwa dər ka, aka gəs gà na gà Yahuda tsiye mbaŋa, aɗaba ana a vəl a tar Mezìtè Mesife ŋgar kamala ana a vəl a kwa ya ya. ⁹Aka wala ikaba tar nda gà kwa ya tsa. A pə̀lara à tar i bakal a ka, aɗaba ana tàa gəs ŋgat nda gəzləŋ ilik a. ¹⁰Aàmala na ki nwim a bakal à Mbulum nda məfàrà ndzəɗa aka gà mburma ŋgar, dite tə zla ka, say dukw ana mibe ŋa ya ya? Araha, kwets kwa ŋa ana i gwala kwa ya tekeɗe, kà mbàkwa aà mazla ŋa tsiye. ¹¹Ama kwa tserdze kà sərakwa, kà mbəlakwa ana, nda ŋgwal Yesuw Kiristi tsiye. Yaw, tar tekeɗe ka, ta mbil a kataya mbaŋa.»

¹²I dəba bazlam ata ya tsara ka, gà Pul nda Barnabas tə dza ba aà maɗàmà gà dukw mene à mburma ana Mbulum a ge nda gà tar ika magər gà mburma ata tar gà Yahuda tsiye. Mayahaba gər gà mburma ata tserdze ya ka, tə ndza ɗikɗik, tə dza a tar aaka zləm. ¹³I təv ana tə ndəv à mifefile tar ata tsara ya ka, Zakup a zəvar ahəm, a gwaɗa a tar: «Tsarakum dukw ana i tsik a ya, gà damər gà. ¹⁴Simun Piyer aka tsik a kwa ndeɗiŋa, meme na Mbulum à gər ŋgar ka, a pala gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye ilik ilik i liwiŋ tar a, dite na ti ne gà mburma ŋgar a. ¹⁵Ama bazlam Piyer ata ka, a dəɗ ka, aka vatwa ŋa kalkal, kamala na gà ɓəzla məma à guma Mbulum ti tsik i wakita Mbulum a. Aɗaba mewetse ŋa iɗəm i fata ka, ¹⁶Mbulum a gwa:

<I dəba ŋa ya ka, i mèriŋa,

i me a à mekwere Dawda a bəra.

I zlèzl a à rəŋga ŋgar ana a mbazla ya.

Dite i me ahər a dwaɗwa ana a pətsàk ihər ba ya.

¹⁷I fataya ka, gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ pam

ti yehe a iye. Ama tar ka,

gà mburma ana gà Yahuda tsiye.

Zləma mburma tserdze na i zal a tar,

dite ka, ti ne gà mburma gà ya.

¹⁸I tsik aba ya daga piŋŋe,

dukw ana i gwa, i ta ge a aka miɗ mba ya.> «*fa*

¹⁹I dəba bazlam ata ya ka, Zakup a səkah dər aaka asa, a gwa: «Aɗaba taŋa na i dzala ka, gà mburma ana gà Yahuda tsiye, tar riŋ ta mbìɗ a à ahəm a təv Mbulum a ka, kà fàrakwa aka tar ndzəɗa nda məpala ahəm Musa tsa, ti ziweba gər tar. ²⁰Ama kə̀la ka, ki wetsekwe a terehe a wakita, tə ta papəɗ dukw ana ŋgwal tsiye tsa, kamala dukw ana ti zler ɗa aà matawala dər duwa ya, nda gà ta ge mezelme nda təv muva tsa, tə ta papəɗ dukw ana ta muruɗ mimwirwiɗe ya tsa, dite tə zəm məmbəz tsa asa mbaŋa. ²¹Aɗaba akahər ata daga piŋŋe, gà mburma tə sər məpala ahəm Musa ata, ku mege i kwite awara. Ti dzeŋgewa a tar i gà ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda, a pat mesìfìkà ba.»

Wakita ana tə sləraha a gà mburma Mbulum ana

tar gà Yahuda tsiye

²²Aləka tə tsaraka kataya tsara ka, a da a gər a gà ɓəzla meslire Mbulum nda gà bàba ŋa ana ika magər gà mburma Mbulum ana i fataya, dite nda gà asiŋ gà mburma ana i ga Mbulum a tserdze. Tə dza akaba bazlam ika magər tar, aà məpala gà mburma əŋgal i liwiŋ tar a, ti slir a tar a kwite Antakiya, ti de akaba a aà vatwa ya nda gà Pul nda gà Barnabas. Gà mburma ata tə ndzək a ka, gà Yudas ana tə zalar Barsabas a, nda Silas. Aɗaba gà mburma ata sula ya ka, gà asiŋ gà damər tar ata i ga Mbulum a, ta gəs aà tar ahəm lele. ²³Ta wetse a tar wakita ata a ahər, tə da dər. Kamala ana ta wetse ya ka, ta gwa:

«Mər mi ge a kurumaha wusa, a kurum gà damər mər ana gà Yahuda tsiye, kurum riŋ mandza ŋa i gà kwite Antakiya nda gà i Siriya, dite nda gà i Kilikiya ya. Na a wetse a kurumaha wakita aaha ka, mər gà ɓəzla meslire Mbulum nda gà bàba ŋa ana ika magər gà mburma Mbulum ana i faha ya. ²⁴Mi tsaraka ka, gà mìsle ŋgiɗ pam tàa daha i təv mər a, tàa wise a kurum à gər nda bazlam hinne, tàa dza à kurum magəɗa. Ama bazlam tar ata ka, mər tsa na a slər dərraha tar a. Tar ŋa ta walabaha gər dukw tar. ²⁵Aɗaba taŋa na mì dza akaba ika magər mər ka, mì pala gà mburma sula, aà meslire a kurumaha ya. Ti dehe a ka, tar nda gà masla mər gà Pul nda gà Barnabas ²⁶ana ta waya medzeye à mesife tar agəra meslire Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya. ²⁷Gà na mìi slirehe a ya ka, gà Yudas nda Silas, dite ta mà a kurum dər aaka nda bazlam aka dukw ana kà tsarakum i wakita aaha ya. ²⁸Aɗaba mər tserdze nda gà Mezite Mesife Mbulum na mì tsik akaba bazlam ŋa ya. Mì gwa, a sàs a mər mìi tike aka kurum a dukw ana a be hinne ya tsa. Ama a sàs a mər kə̀la ka, ki zezemwim a dukw ana a da ndaka vatwa ŋa ya. ²⁹Ka ta papəɗum dukw ana ŋgwal tsiye tsa, kamala dukw ana ti zler ɗa aà matawala dər duwa ya, nda gà ka zəmum məmbəz tsa, ka ta papəɗum dukw ana ta muruɗ mimwirwiɗe ya tsa, dite ki gwim mezelme nda təv muva tsa asa mbaŋa. Na kàa kaslum ba à gà dukw ata ya tserdze ya ka, taŋa ka, lele ndzer. Ndzum nda zay lele, say pat ŋgiɗ.»

³⁰I dəba ŋa ya, ga ɓəzla meslire ata tə slər tar a, ta mah ba, tə da a kwite Antakiya ata, tə daha, ti yaha gər a gà mburma Mbulum ana i fataya, dite ta vəl a tar wakita ata kuɗa. ³¹Gà mburma ata ta pəl dər ikaba ya, ti dzeŋge ika miɗ mburma ana i fataya tserdze. Tə tsaraka bazlam ata kataya ka, ta ŋgaya ba hinne. Arəv a mà a taraha kuɗa. ³²I dəba ŋa ya, gà Yudas nda Silas ana tar gà ɓəzla məma à guma Mbulum a, tə ndza i fata zaakwa. Ti tsikewa bazlam Mbulum a gà damər tar ata hinne. Ta mà a taraha à arəv, dite ta ŋgat ndzəɗa i təv megìse ana ta gəs Yesuw a. ³³Tə ndza i fata zaakwa ka, ta waya məmbə̀ɗà à gər a dəba a təv gà mburma ana tə sləraha tar a fataya. Gà damər tar ata tə daha, ta geye a tar wusa. Ta mah ba, tə da. Ta mbəɗ gər a Yeruzalem. ³⁴{Ama a sàs a Silas ka, gər ŋgar aà mendze i fata.}

³⁵Ama gà Pul nda Barnabas ti ze riŋ i kwite Antakiya i fata mbaŋa. Tar nda gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ hinne ti dzeŋgewa bazlam BATSAH kwa ŋa, dite ta màwa dər a mburma.

Gà Pul nda Barnabas ta vəlaba gà vatwa

³⁶Aləka i dəba mendze zaakwa ya ka, Pul a gwaɗa a Barnabas: «Mbə̀ɗama gər a dəba, aà məfə̀rà aka gà damər ma ana i gà kwite ana kà tamara iɗəm a i dəba, ka tsikema iɗəm bazlam BATSAH kwa ŋa ya. Kà fə̀rama aka tar, meme na tə ndza riŋ a.» ³⁷A sàs a Barnabas zləmana ka, aà mezle dər Yuhana Markus aà mendzwil. ³⁸Ama ka, Pul a waya tsa na ti zle a dər wele ata ya, aɗaba ana i huɗ mesìweye tar ana tə suwaya à bazlam Mbulum akahər ata ya ka, aka miyak à tar i Pamfiliya ilik a, dite ka, aka dəɗ aka tar, aà mazlàkà tar i təv megemir tar ana ta ge a ya asa tsiye. ³⁹Ta ge bazlam hinne ika magər tar. I fataya ka, ta vəlaba gà vatwa, aɗaba bazlam ana a da a tar akaba tsiye. Gà Barnabas nda Markus tə daha, tə tsəl a slə̀làh yam, tə da dər aka ahəɗ Kipurus. ⁴⁰Ama gà Pul ka, ti de a nda Silas. Gà asiŋ gà damər tar ata i fataya, tə daha, ti ɗif à tar ahər a Mbulum, dite ta mah ba, tə da. ⁴¹Tə daha ka, tə da ndaka ahəɗ Siriya. Tə zazəɗ ika ahəɗ ata ya, tə da aka ahəɗ Kilikiya asa. Ta màwaha à arəv a gà mburma Mbulum ana tàa le aà tar i fataya tserdze.

Timute a dəɗ aka gà Pul nda Silas

¹Aləka gà Pul ta mah ba i fataya, tə daya a gà kwite Derbe nda Listira. Ti ndzeha a fata ka, tàa le aà mala magəsa Yesuw duwa a riŋ, zləm ŋgar Timute. Wele ata, na a wa ŋgat ka, dəm gà Yahuda. Mama ŋgar ata ibam, mala magəsa Yesuw mbaŋa. Ama tsir ŋgar kə̀la ka, gà girek. ²Ama gà damər ŋgar ana ika vatwa Mbulum i kwite Listira nda gà na i Ikuniya ya, ta waya Timute hinne. ³A sàs a Pul ka, Timute mà dəɗ aaka, dite tə da nda gà tar tserdze. Pul a daha, a sàs Timute dzekwiŋ, dite tə dəɗ akaba a təv ana ti de a ya. A sàs ŋgat ka, aɗaba ana tar riŋ magàwà ŋa nda gà Yahuda i fataya. Aɗaba gà Yahuda ana i fata tserdze ya, tə sər, tsir ŋgar ka, gà girek, ⁴dite ka, ta gəs ahər bazlam ana a tsik a ter a ya, aɗaba na masàsà ŋa tsəka, ta gis a tsa. I təv mede ana ti de a ya ka, tə da aà kwite aà kwite. Ta màwa à bazlam ana ta wetse i huɗ wakita ata ya, a gà mburma Mbulum ana i fataya, kamala biy gà ɓəzla meslire Mbulum nda gà bàba ŋa ana i Yeruzalem tə dza akaba ya. Ta gwaɗawa a tar: «Ŋgulum ki giswim a ka, bazlam ata ka tsarakum a.» ⁵Aləka i dəba ŋa ya, gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana i fata ti yahayawa gər a, ta ŋgat ndzəɗa i təv megìse ana ta gəs Yesuw a. Dite gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ pam, tə sə̀kàhawaha à tar hinne kəla pat.

Sunwa a da aka Pul i Turuwas

⁶Aləka i dəba ŋa ya, tə zazəɗ i fataya. Ti de a aka ahəɗ Asiya. Ta waya zləmana ka, aà metsìkè bazlam Mbulum a gà mburma ana i fataya mbaŋa. Ama Mezite Mesife Mbulum aka vəl a tar vatwa aà mada a fata tsa. Aɗaba taŋa, tə da ndaka gà ahəɗ gà Firigiya nda Galatiya. ⁷Ti ndze aka kwiye ahəɗ Misiya ka, ta waya mede aka ahəɗ Bitiniya mbaŋa, ama Mezite Mesife Yesuw aka vəl a tar vatwa ɓav tsa. ⁸Ta gəs vatwa i fataya, tə da ndaka ahəɗ Misiya ata. Tə da riŋ a Turuwas aà gùva duluv i fata. ⁹Aləka həvəɗ a ge ka, sunwa a da aka Pul. A patar à wele duwa a riŋ. Ŋgat ka, gà Makaduniya, mehitse ŋa dzèŋŋe ika miɗ ŋgar. Wele ata ka, ŋgat a riŋ a hemeriŋa. A gwaɗar: «Dara, tama aka lìdè a ma mər a Makaduniya. Ka tə zlak mər te.» ¹⁰Aləka i dəba sunwa ata a da aka Pul a ka, mì yaha vatwa aà mede a Makaduniya tsara, aɗaba mì sər ndzer, Mbulum aka zal a mər, aà mezlehe bazlam ŋgwal ŋana a gà mburma ana ika ahəɗ ata ya.

Lidiya a gəs bazlam Mbulum i kwite Filipiya

¹¹Aɗaba taŋa, mì hitse i fataya tsara. Mì tsala a slə̀làh yam. Mì da dər a Samutarakiya a magər yam, aɗaba kwite ata ka, yam a ler tits. Ndidwe ŋana ka, mì zazəɗ i fataya, mì tsala aka lìdè Niyapulis. ¹²Aləka mì mah ba i fataya asa, mì da a kwite Filipiya. Təv ata ka, təv ana a lah mendze a bəɗ piŋŋe ika ahəɗ Makaduniya ya, ama gà Ruma na a kwere a tar a kəla. Maa ndza mehinne diŋ i kwite ata. ¹³A pat mesìfìkà ba ka, mì dara i kwite ata ya, mì da aà gùva dula duwa a riŋ i fata. Mì dzala ka, mì gwa, mìi le a aà təv ana gà Yahuda ta hamawa iɗəm a Mbulum a. Mì daha ka, mì leha aà gà məkəs duwa a riŋ i fata, mayahaba gər ŋa. Mì daha a təv tar, mì ndza a bəɗ. Dite mì tsik a tar bazlam Mbulum. ¹⁴Ama məkəs ŋgiɗ a riŋ ilik i liwiŋ tar, zləm ŋa Lidiya. A dara i kwite Tiyatira ya. Ŋgat ka, mala madzàwà à petek ana ŋgwal ŋa lele ya. Ama məkəs ata ka, a dzawa gurmits a bəɗ a Mbulum mbaŋa. A dza zləm a dukw ana Pul a tsik a ka, lele. A tsahən ahər. Dite BATSAH kwa ŋa tekeɗe, a hə̀ndə̀kar i gəzləŋ a lele, nda təv dukw ana a tsaraka ya. ¹⁵Dite i dəba ŋa ya, ti tsilwiɓ à tar a yam nda gà asiŋ gà mburma ana i ma ŋgar a tserdze. Ama a zal a mər aà mada a ma ŋgar, a gwaɗa a mər: «Na kàa dzalum i gər kurum, iye ka, Yàa gəs Yesuw BATSAH kwa ŋa nda ndzer ka, dumara, tàkwa a ma gà.» I dəba ŋa ya, a ge a mər kamkam hinne, dite mì da a ma ŋgar.

Magəsa gà Pul nda Silas ana ta gasa tar i Filipiya ya

¹⁶A pat duwa, mər ihər mìi de a a təv ata gà Yahuda ta hamawa iɗəm a Mbulum a asa ka, mì le aà dəm duwa daala ŋa. Dəm ata ka, ɓele. Ama sitene i ba ŋgar asa, a ɗifewar à gà dukw ana a ge a ba ika miɗ mba ya. A banawara siŋgwe à gà mburma ya hinne, nda gà dukw ana a ɗamawa a tar a. A dzawa a gà ɓəzla ga ŋgar. ¹⁷A təv ana mìi de a ya ka, a zezem a mər nda gà Pul i sik a i sik a nda gà Mewideye. A gwaɗawa i huɗ Mewideye ŋgar ata ya ka: «Gà mburma aaha ka, gà ɓəzla meslire Mbulum ana i gər ŋa ya. Tar riŋ ti tsik a kurum a vatwa ana aləka ki slwim a aà mimbile dər i məməta ya ya.» ¹⁸Mehinne diŋ, ŋgat riŋ aà metsìkè ŋa pərra. A ta megeha ka, a tsəɓ a Pul hinne, tsam ka, a mbəɗara aba à daala ata ya, a gwaɗa a sitene ana i ba ŋgar a: «Iye ihər, i gweɗek a nda zləm Yesuw Kiristi, dara i ba daala aaha ya.» Sitene ata a tsaraka kataya tsara ka, a dara i ba daala ata ya.

¹⁹Ama gà ɓəzla ga daala ata ta fə̀r, ta ŋget a siŋgwe i təv ŋgar a asa tsəka, tə daha, ta gasa gà Pul nda Silas. ²⁰Tə da à tar a kwaskwa, a təv gà ɓəzla seriye. Ama gà ɓəzla seriye ata gà Ruma. Tə daha, ta gwaɗa a tar: «Gà mburma aaha ka, gà Yahuda, ta wise a bazlam i kwite kwa. ²¹Tar riŋ ti dzeŋge a bazlam ana fəla kwa a pala a kwa ahər ahəm, a kwa ana gà Ruma ya. Ti tsik a ka, bazlam ana biy megìse tsiye.» ²²Gà asiŋ gà mburma ana i fataya tserdze, ta mbizl aaka a gà ɓəzla seriye. Ta gwaɗa a tar: «Kaɗəŋ, gà wele aaha ka, gà ŋgwal gà mburma tsa.» Gà ɓəzla seriye aaha tə tsaraka kataya ka, tə slər aà tar mburma, ta gwaɗa a tar: «Gə̀zlum tar nda megwiymbiɗ.» Gà mburma ata tə daha, tə ndzək petek ika gà Pul nda Silas a kwìyeɗ kwìyeɗ. Ta gazla tar. ²³Ta gazla aba tar a ka, tə da à tar a daŋgay. Tə daha, ta gwaɗa a mala makàslà ga daŋgay ata: «Say kasla tar lele.» ²⁴Mala makàslà ga daŋgay aaha a tsaraka gà bazlam ata tsara ka, a ndzək gà mburma ata sula ya, a da à tar a ga ana i huɗ ŋa ziŋziŋ a. A daha, a dza a tar gà bàba dizl a sik.

²⁵Aləka magər və̀ɗ a ge ka, gà wele aaha tə dza ba aà mahàmà a Mbulum, tə zàmbaɗa dər nda dimis. Ama gà asiŋ gà ɓəzla daŋgay ŋgiɗ ana i huɗ ga ata ya, tə dzàha à tar zləm. ²⁶Zàmma tsəka, ahəɗ ata i fataya, a ɓazla hinne. Ga daŋgay ata tekeɗe, aka à mimbezle aà mbulum a. Biye hərmaga ŋa a handaka ba iba ya fit. Gà tsitsirɓe gà ɓəzla daŋgay ata tserdze a ŋgazlaha ikaba ya tsara. ²⁷Mala makàslà ga daŋgay ata a piɗeke, pərakw a hitse aà mbulum tsara. A fə̀r ikaba ya ka, gà biye hərmaga daŋgay ata kwalats kwalats mahàndàkà ŋa iɗəm a fit. A daha, a ndzahara màsalamà ŋgar i ga ya. A waya aà mekìɗe dər ba ŋgar, aɗaba a dzala ka, gà ɓəzla daŋgay aaha tàa beye fit ana, ta gweɗiŋ a ana, meme?

²⁸Ama Pul a səraraha aka dukw ana a ge a ya ka, a màraha à arəv. A wideye nda magala hinne. A gwaɗar: «Ka ta kəɗ ba yak tsa, mər ɗa i faha tserdze.» ²⁹Wele ata a tsaraka kataya ka, a wiz akwa, dite a val dər a huɗ ga, a təv ziŋziŋ ata gà ɓəzla daŋgay tə ndzawa iɗəm a. A daha nda gà medzedzere slàɓ slàɓ slàɓ. A daha, a kal aba aka miɗ gà Pul nda Silas. ³⁰Ama a ndzəkara tar a bəra ya tsara. A dara, a tsam aà tar bazlam a. A gwaɗa a tar: «I ge a dze ana, meme, gà wele, na dite i mbil a ya?» ³¹Ta gwaɗar aaka: «Gəs Yesuw BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ, dite ki mbiliŋa, kurum nda gà na i ga i ma yak a tserdze kataya mbaŋa.» ³²Aləka i dəba ŋa ya, ti tsik a tar akaba bazlam BATSAH kwa ŋa, a tar nda gà na i ga i ma ŋgar a tserdze. ³³Mala makàslà ga daŋgay ata a ndzək gà Pul nda Silas ndaàvəɗ ŋa ata tsara. A daha, a bara a tar à mbəlak megìzle ana ta gazla tar a. I fataya tsara ka, gà wele aaha ti tsilwiɓ à tar a yam nda gà na i ga i ma ŋgar a tserdze. ³⁴I dəba ŋa ya, mala ga ata a ndzək tar a ga a ma ŋgar kuɗa. A daha, a vəl a tar dukw mezime. Mala makàslà ga daŋgay ata a ŋgaya ba hinne, nda gà na i ga i ma ŋgar a tserdze, aɗaba ana tàa gəs Mbulum nda gəzləŋ tar a.

³⁵Mbulum a də̀v i mèkwède ŋana tsara ka, gà ɓəzla seriye aaha ndeɗiŋa ya, tə sləraha mburma a təv mala makàslà ga daŋgay ata, aà ma gwaɗar ka, mə̀ pəl à gà Pul nda Silas. Gà mburma ata tə daha, ti tsiker kataya. ³⁶Aləka mala makàslà ga daŋgay ata a da a təv Pul, a daha, a gwaɗar: «Gà ɓəzla seriye ta gweɗiŋara ka: <Daha, pəl à gà Pul nda Silas, tə da.> Kinehe ka, i pìl à kurum ŋa, dum nda zay lele.» ³⁷Ama Pul a tsaraka kataya tsara ka, a gwaɗa a gà mburma ana tə sləraha tar a: «Ta pìl a à mər ana, kataya tsam a? Tàa mbər megìzle mər hinne i təv are mburma tserdze ka, kwets tàa ge seriye mər ɓav tsiye. Ta ge a à mər kataya dze ana, aàla, tsa mər ka, gà Ruma mbaŋa te ibam a. Araha, tàa dza mər a ga daŋgay asa. Aɗaba la dze ya, na dite ta pìl a à mər nda akəl a? A ge a ba kataya tsidze. Say tar ŋa tə dara, ta pəl à mər.»

³⁸Gà mburma ata tə sləraha tar a, ta mbəɗ gər à bazlam ata a təv gà ɓəzla seriye aaha. Tə daha, ti tsik a tar kataya. Aləka gà mburma ata tə tsaraka kataya, gà Pul nda Silas ka, gà Ruma ka, ta ge magəɗa hinne kuɗa. ³⁹Ta mah ba, tə da a təv tar tsara. Tə daha, ta gwaɗa a tar: «Kamkam, pə̀lum a mər à bakal mər.» Ta pə̀lara à tar i ga daŋgay ata ya kuɗa. Ta gwaɗa a tar: «Dum i kə̀sà mər a te.» ⁴⁰Gà Pul nda Silas tə dara i ga daŋgay a lele ka, ta mbəɗ gər a bəra Lidiya asa. Tə daha ka, tàa le aà gà damər tar ana ta gəs Yesuw i fataya. Tə daha, ti sime à tar, ta vəl a tar ndzəɗa a gəzləŋ lele, dite tar ŋa tə daba dukw tar.

Gà Pul nda Silas i kwite Tesalunike

¹Aləka tə da ndaka magər kwite Amfipulis, nda Apaluniya, dite ti ndze a kwite Tesalunike ana ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda iɗəm a. ²Pul a da a ga mahàmà a Mbulum ata kamala ana a gewa dər a. A ndza i fata kwaskwa makər. A pat mesìfìkà ba ka, tə dzawa akaba bazlam agəra wakita Mbulum nda gà mburma ana i fataya. ³A ɗif a tar dər, a gwaɗa a tar: «Mala məmbə̀là à mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya ka, say à sèwèr a are dzekwiŋ, dite i dəba ŋa ya, a ta mbilere a i məməta ya asa, kamala ana wakita Mbulum a tsik a.» A gwaɗa a tar asa: «Yesuw ata iye ihər i ɗif a kurum a dər a ka, ŋgat ŋa na a ne mala məmbə̀là à mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya.» ⁴I dəba bazlam ŋgar ata ya ka, gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ana ika magər gà Yahuda ya, tə dəɗ aka bazlam gà Pul ata nda Silas a. Ti ne gà damər tar, aɗaba ana ta gəs Yesuw a. Ama gà asiŋ gà Girek ana iɗəm tə dzawa gurmits a bəɗ a Mbulum a, nda gà məkəs gà ŋgwal gà mburma hinne ta gəs kataya mbaŋa.

⁵Ama i dəba megìse tar ata ya ka, gà asiŋ gà Yahuda ana ta gəs tsiye, ti ne are a gà Pul nda Silas hinne. Tə daha, ti yaha gər a gà ɓəzla gə̀rlàkà na tar riŋ tì sìweye a ika bàrama məfàrà ŋa ya, dite ka, tə sùwaya à bazlam ana ŋgwala tsiye i kə̀sà agəra gà Pul nda Silas. Tə daha, ta wuba à bazlam ata i huɗ kwite ata fit. Aləka gà mburma tə tsaraka kataya ka, tə daha a bəra Yasun. Ti le a ga ŋgar tits, aɗaba wele ata ka, a gəs bazlam gà Pul nda Silas. Tə ndzawa ka, i ma ŋgar. A sàs a tar magàsàra tar a magər mburma a bəra ya. ⁶Ama tə daha, ta fə̀r tar ka, tar riŋ tsa. Tsaw tsaw ta gasa gà Yasun nda gà asiŋ gà damər ŋgar ŋgiɗ ana ta gəs Yesuw a. Tə da à tar aka miɗ gà ɓəzla seriye, nda gà Mewideye. Ta gwa: «Gà mburma aaha ka, ta wise a bazlam ika gər ahəɗ tserdze ka, tàa ndzera a kwite kwa a faha mbaŋa. ⁷Araha, Yasun tekeɗe, a gəs aaba tar aà mendze i ma ŋgar. Aɗaba gà mburma ata tserdze ya, ti tsik aka dukw ana a sàs a Əbay kwa ana i Ruma, a kwere a ahəɗ aaha tsiye. Aɗaba ta gwa ka, batsah Əbay ŋgiɗ a riŋ asa, zləm ŋgar Yesuw dze ana, meme?» ⁸Gà mburma aaha nda gà ɓəzla seriye ya, tə tsaraka kataya ka, a tsəɓ a tar hinne. ⁹Gà Yasun nda gà asiŋ ŋa ata ta pəl gər a gà ɓəzla seriye dzekwiŋ, na dite ta pəl à tar a.

Gà Pul nda Silas i kwite Bariya

¹⁰Aləka həvəɗ a ge tsara ka, gà damər tar ana a riŋ ika vatwa Mbulum i fataya, tə slər gà Pul nda Silas a kwite Bariya. Ti ndzeha a fata ka, tə da a ga gà Yahuda ana ta hamawa iɗəm a Mbulum a. Tə daha, ti tsik a tar bazlam Yesuw. ¹¹Ama gà mburma ana i fataya ka, gà ŋgwal ŋa, tə za gà Yahuda ana i Tesalunike ya, nda metsehe. Aɗaba tar ka, tə dza zləm a bazlam Mbulum lele. Kəla pat ti dzeŋgewa wakita Mbulum, aà mesire dər ka, wànà dukw ana Pul a tsikewa iɗəm ana ndzer a. ¹²Gà mburma hinne i liwiŋ gà Yahuda ata ta gəs Mbulum nda gəzləŋ tar, dite gà ŋgwal gà bàba gà Girek, ku mege nda gà bàba gà məkəs ana i fataya hinne, ta gəs Mbulum nda gəzləŋ tar mbaŋa.

¹³Ama gà asiŋ gà Yahuda ana ndeɗiŋa i Tesalunike ya, tə tsaraka Pul a riŋ a tsik a bazlam Mbulum a mburma i kwite Bariya asa ka, tə daha a fata, aà mewìsè bazlam, ti slir à ter a mburma asa. ¹⁴Ama gà ɓəzla mazazama Yesuw ana i fata ti ne gà damər tar a, tə laka Pul aà gùva duluv tsara. Gà Silas nda Timute ka, ta mətsa riŋ i fata. ¹⁵Ama gà mburma ana tə laka Pul aà gùva duluv ata ndeɗiŋa ya ka, tə dəɗ aka ŋgat tsikw a kwite Atina. Ti ndzeha a fata ka, Pul a slərra tar a təv ana tə daha iɗəm a. A gwaɗa a tar: «Dumaha, gwaɗum a gà Silas nda Timute ka, tə dara tsəma, tə ndza asa tsa.» Aləka i dəba ŋa ya, gà mburma ata ta màhara ba ya, tə dara.

Pul i kwite Atina

¹⁶I təv ana Pul a riŋ a bebe a gà Silas nda Timute i kwite Atina ya, a samata ka, matawala fəla ŋgiɗ pampam a beha riŋ i fata hinne. Ama ka, a tsəɓar. ¹⁷A dawa a gà ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda. Na aka daha ka, ta mbetsewaba ahəm nda gà Yahuda hinne, dite nda gà asiŋ ŋa ana tə dzawa gurmits a bəɗ a Mbulum a mbaŋa. Kəla pat a tsikewa bazlam Mbulum a gà na tə lə̀mawa akaba i kwaskwa ya. ¹⁸Gà wele duwa a riŋ i kwite ata mbaŋa. Zləm tar gà *Epikuriya nda *Situkiya. Tar ka, gà ɓəzla meɗe à fəla ana ti ɗe a dər a mburma ya. A pat duwa, gà asiŋ ŋa ana i liwiŋ tar a, tə dza ba aà mege bazlam nda gà Pul asa. Gà mìsle ŋgiɗ ta gwaɗawa: «Dukùla na naha a ɗeme a dze ka, kà sərakwa tsiye?» Gà asiŋ ŋa ibam, ta gwaɗawa: «A ɗif a ka, à gà zləm mbulum ana kà sərakwa ilik tsiye.» Ti tsik ahər gà bazlam ata ka, aɗaba ana Pul a riŋ a tsik a ka, aà Yesuw nda mimbile ŋgar ana a mbəlara i məməta ya. ¹⁹I dəba ŋa ya, gà mburma ata ta waya masəra dukw ata Pul a tsik a ya lele. Tə da à ŋgat a tə̀vəməŋa a riŋ tə zalar Ariyupagus, ta gewa iɗəm seriye. Tə daha, ta gwaɗar: «Awiya guma la na naha ki tsik a asa ya? Ɗif a mər dər te. ²⁰Aɗaba gà dukw ata ki tsik a ya tserdze ka, ndə̀kə̀zlə̀zlə̀mma maa tsaraka ilik tsa, dite ka, na a sàs a mər aà mesire ya, gà bazlam ata ki tsik a ya dze ana, kərga megwèɗè əla ya?» ²¹Ama gà mburma ata i kwite Atina i fataya, nda gà slele tar tserdze, tə dzawa zləm ka, tseŋgekkè aà metsìkè dukw ana awiya ŋa ya, nda matsaraka ŋa ɗekɗek.

²²Aləka i dəba ŋa ya asa, Pul a hitse aà mbulum ika magər gà mburma ata i Ariyupagus a, a gwaɗa a tar: «A kurum gà Atina. I samata kurum ka, kurum gà ɓəzla mazàmbàɗà à gà fəla ana tserdze ya. ²³Aɗaba Yàa sùwaya i kwite kurum tserdze. Yàa ŋgat a gà təv ana kà tàwàlawum aɗəm gà duwa ya. Ama ka, Yàa le aà kur ana kà batsawum aaka gà duwa ya, mewetse ŋa ihər, kamala megweɗe ya ka: <Mì bats naha ka, a mbulum ana mì sər tsiye.> Aɗaba taŋa kurum riŋ ihər ki dzwìm a gurmits a bəɗ ka, a mbulum ana kà sərum ŋgat ŋa tsiye. Ama kinehe i dara ka, aà meɗife a kurum à ndzer ŋana kuɗa. ²⁴Mbulum ana a ge gər ahəɗ, nda gà dukw ana iɗəm a tserdze ka, ŋgat Əbay ana a kwere a gəza mbulum nda gər ahəɗ a. A ndze a i ga ana gà mburma ta ger nda ahər a tsa. ²⁵Ama kuɗa duwa a ger a tsa, gà mburma ti sle aà mezleke a ŋgat tsa asa mbaŋa. Aɗaba ŋgat na a vile a mandza zayzay nda mesife nda gà dukw ana tserdze a mburma ya ivaɗ. ²⁶Ŋgat a ge malahalah ŋa ka, mburma ilik, dite na ta wuba hinne, tə rah aka gər ahəɗ a. A ɗif aba à kwiye ŋa ana ti ti ndze aɗəm a ya, nda mendze tar ana ti ndze a aà bəra ya daga piŋŋe. ²⁷A ge kataya ka, dite mburma ti yaha ŋgat, biy tsa ti le ahəriŋa, na ti yehe a ŋgat a. Aɗaba ndzer kə̀la ka, Mbulum a riŋ diriŋ à kwa ya tsa, ku mege i təv weke tserdze ya. ²⁸Aɗaba kə ŋgatakwa mandza aà bəra ka, i təv ŋgar a, ku mege mege dukw ana kinehe ki gekwe a ya, nda mendze ana ki ndzekwe a ya tekeɗe. Kamala gà ɓəzla matsuwara ahəm ana ika magər kurum a, ti tsikewa ka, ndzer kaɗəŋ, na ta gwa, mər tekeɗe ka, gà ɓəza Mbulum mbaŋa ya. ²⁹Na kwa tserdze gà ɓəza Mbulum ka, a da dər tsa na ki dzelekwe a ka, Mbulum a ndzikiɗ ba gà dukw ana ta geye a nda ahər a, kamala gura ana ta və̀ɗ a, nda gà dukw ana tsəzlzla ya, kige tsa kur ana ta pàpə̀z nda metsehe tar a. ³⁰Mbulum ka, aka dzala aka mendze ana akahər ata gà mburma tə sər ŋgat tsiye tsa. Ama kinehe ka, a riŋ a zel a a gà mburma tserdze. Ku mege i ŋga, tə dara, ta mbəɗ à gəzləŋ tar. ³¹Aɗaba aka zla iɗəm pat ŋa ana a ta ge a seriye a mburma nda ndzer a. Seriye ata a ge a ya ka, nda ahər wele ana ŋgat ŋa a zla i liwiŋ mburma ya ya.*fa* A mbəlara à ŋgat i məməta ya, dite gà mburma tə sər dər ka, kaɗəŋ ndzer a.»

³²Aləka gà mburma ata tə tsaraka bazlam Pul ata a ɗif à wele ana a mbəlara i məməta ya ka, gà mìsle ŋgiɗ tə dza ba aà sawla, ti sewle ahəriŋa. Gà asiŋ ŋa ta gwaɗar: «Ki ti tsik a mər a guma bazlam ata a pat ŋgiɗ asa.» ³³I dəba bazlam tar ata ya tsara ka, Pul a da à tar a. ³⁴Ama gà asiŋ ŋa ta gəs bazlam ŋgar ata nda gəzləŋ tar, tə dəɗ akaba. I liwiŋ gà mburma ana ta gəs bazlam ata ya ka, wele ŋa a riŋ i liwiŋ gà ɓəzla seriye ata, zləm ŋgar Diyunisiyus. Məkəs ŋa a riŋ mbaŋa, zləm ŋgar Damaris, dite nda gà mìsle ŋgiɗ pam asa.

Pul i kwite Kurintiya

¹I dəba ŋa ya, Pul a da i kwite Atina ya. A da a Kurintiya. ²A daha ka, a leha à Yahuda duwa, zləm ŋa Akila. Ta wa ŋgat ka, ika ahəɗ Pwantus. Tə dara ika ahəɗ Italiya ya kinkin nda məkəs ŋgar Piriskila. Tə dara ka, aɗaba batsah Əbay gà Ruma duwa, zləm ŋa Kəlawdiyus, a hitse aà gà Yahuda nda bazlam. A dalawara tar i Ruma ya fit. Aləka Pul a daha, aà məfə̀rà aka tar. A ge a tar wusa. ³I dəba ŋa ya, tə ndza akaba i fata tserdze, ta kiriweyewa ga petek aà tsakala, ta hinne a iɗəm, aɗaba ŋgat tekeɗe, mala megemir ŋa, kamala gà wele ata nda məkəs ŋgar a mbaŋa. ⁴Pul a dawa a ga mahàmà à Mbulum gà Yahuda kəla pat mesìfìkà ba. Na aka daha ka, a tsikewa bazlam Mbulum a gà Yahuda, dite nda gà Girek asa. A waya, na dite ta gəs bazlam ata ya.

⁵Aləka gà Silas nda Timute aaha ndeɗiŋa tə daha ika ahəɗ Makaduniya ya, ti ndzeha a təv Pul tsara ka, a miyak aba à megemir mekiriwe dukw ata ya. A tsikewa bazlam Mbulum kəla pat a gà Yahuda. A gwaɗawa a tar: «Yesuw ka, mala məmbàlà mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya.» ⁶Ama gà Yahuda ta gəs bazlam ata Pul a tsik a tar a tsa. Tə ndavayar pìslìɗìɗe. I dəba ŋa ya, a dara i liwiŋ tar a, a gàgə̀r aba ahəɗ tar à petek ŋgar a. Taŋa ka, kamala megweɗe ya: I miyak à kurum. Aləka i dəba ŋa ya, a gwaɗa a tar: «Na kàa dzeywim ka, bakal gà asa tsa, ahəm kurum dukw kurum. Daga kinehe ya, i de a ndàra nda təv gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye.» ⁷I dəba bazlam ŋgar ata ya ka, a hitse, a da. A daha ka, a ndza i bəra wele ŋa a riŋ zləm ŋa Titiyus Yustus. Wele ata ka, gà Yahuda. A dzawa gurmits a bəɗ a Mbulum lele. Ga ŋgar ka, i tsaka ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda ana i fataya. ⁸Ama i fata ka, wele duwa a riŋ, zləm ŋgar Kirispus. Ŋgat batsah ŋana i liwiŋ gà mburma ana ta hamawa a Mbulum i ga ata ya. Nda gà mburma ana i ga i ma ŋgar a, ta gəs Yesuw nda gəzləŋ tar fit. Gà asiŋ gà Kurintiya hinne, tə tsaraka bazlam Pul ata a tsik a tar a ka, ta gəs bazlam Mbulum a gəzləŋ tar mbaŋa. Ti tsilwiɓ à tar a yam.

⁹A pat duwa ndaàvəɗ ka, sunwa a da aka Pul. Mbulum BATSAH kwa ŋa a gwaɗar: «Magəɗa ma gek tsa. Zazam metsìkè bazlam Mbulum pəra, ka ta miyak dər tsa. ¹⁰Aɗaba iye riŋ i təv yak. Wura a sle aà melime à kər tsa. Na kàa tsik a tar ka, gà mburma gà ti ta ge a ɗa i faha ka, hinne.» ¹¹Aləka i dəba ŋa ya, Pul a ndza i fata mive ilik nda mezehe ŋa. A dzeŋgewa bazlam Mbulum a mburma.

¹²Ama akahər ata, gà Ruma ti tike aɗəm Əbay ŋgiɗ ika ahəɗ ata tə zalar Akaya ya. Zləm ŋgar Galiyaw. I dəba ŋa ya, gà Yahuda tserdze ta gaw aà Pul. Ta gəs ŋgat, tə da à ŋgat aka miɗ seriye. Tə daha, ¹³ta gwaɗa a Galiyaw: «Wele aaha a riŋ a yehe a vatwa, dite gà mburma tə̀ dza gurmits a bəɗ a Mbulum ka, kamala biy na məpala ahəm Musa a tsik a tsiye.»

¹⁴I dəba bazlam tar ata ya ka, Pul à dze a ba aà mifefile zləmana: Galiyaw a gwaɗa a tar: «Na bazlam ŋa ka, biy makə̀ɗà mburma, kige tsa ŋgwal bazlam tsa ndeyndey ka, i sle a aà mege a kurum seriye ŋa, gà Yahuda gà. ¹⁵Ama bazlam ana magàwàɗà gər a mburma taf məfara ŋa, zləm bazlam ŋa a riŋ tsa, ki tsikwim a ka, agəra məpala ahəm kurum ɗekɗek pəra ya ka, i sle a aà mege seriye ŋa tsa. Gwim megemir ŋa dukw kurum.» ¹⁶I dəba ŋa ya, a dalawa dərra iɗəm tar a, a gwaɗa a tar: «Dum dər i təv seriye ga ya.» ¹⁷Gà na i liwiŋ gà mburma ata tə sər Mbulum tsiye tserdze, tə daha, ta gəs Sastanas, batsah Əbay ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda ata. Ta gə̀zl ŋgat lehhè ika miɗ Galiyaw i fata, ama Galiyaw ìndwe aka fàfəl tsidze.

Pul a mbəɗ gər a kwite Antakiya

¹⁸Aləka Pul a ndza i kwite Kurintiya hinne asa, nda gà na ti ne gà damər ŋgar i fataya. Dite i dəba ŋa ya, a da à tar a. Ti de a aka ahəɗ Siriya, tar nda gà Piriskila nda zal ŋgar Akila, nda slə̀làh yam. Ti ndze a Kankiriya aà gùva duluv ata ka, Pul a zàz ikaba ambəz a, kamala ana gà Yahuda ta gewa dər a, kamala megweɗe a tar a ka: Yàa vəl ba gà a megemir Mbulum. Tə daha, tə tsala a slə̀làh yam. Ta mah ba, tə da. ¹⁹Aləka ti ndze a kwite Efesiya ka, Pul a miyak à gà Akila nda daala ŋgar Piriskila a fata. Ŋgat ŋa a da a ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda ana i fataya, a daha, tə dza akaba mifefile nda gà Yahuda riŋ i ga ata. ²⁰Ta ger kamkam hinne, ta gwaɗar: «Ndza a mər dər ɗa i faha zaakwa te.» Ama Pul a gəs tsa. ²¹A miyak à tar a fata. Aləka i təv ana à meh a ba ya ka, a gwaɗa a tar: «I mère a a təv kurum a mba, na Mbulum aka waya ya.» A mah ba, a da i kwite ata ya nda slə̀làh yam.

²²A ndze a kwite Kaysariya tsara ka, a da i fataya nda sik. A da a Yeruzalem, aà mege wusa a gà mburma Mbulum ana i fataya. Aləka, a zazəɗ i fataya, a da a kwite Antakiya. ²³A daha, a ndza zaakwa i fata ka, a mà à vatwa ŋgar ata asa ndaka ahəɗ gà Galatiya nda Firigiya. A vəl ndzəɗa a gà mburma Mbulum ana i fataya tserdze, i təv megìse tar ana ta gəs Yesuw a.

Apalus i kwite Efesiya nda Kurintiya

²⁴Yahuda duwa ilik, zləm ŋa Apalus, a daha a Efesiya. Ta wa ŋgat ka, i kwite Aleksandiriya. Wele ŋa a sər məma à ŋgwaza ka, lele. Mburma ta waya hinne. Ama a sər məma à dukw ana i wakita Mbulum a lele asa mbaŋa. ²⁵Aka sinike ba ika vatwa BATSAH kwa ŋa ka, lele. A ɗifewa à dukw ana nda təv Yesuw Kiristi ya ka, nda ndzer ŋa parakkà. A dzeŋgewa a tar a dukw ata ka, nda gəzləŋ ŋgar ilik zayya lele. Ama kə̀la ka, a sər ka, metsìlwìɓè à mburma a yam Yuhana ana a tsilwiɓewa dər aɗəm a, tsəka, biy Yesuw tsa. ²⁶A daha, a dza ba aà mifefile i ga mahàmà a Mbulum i fata tsara, hwarwa aà are ŋgar tsa. Gà Akila nda məkəs ŋgar Piriskila aaha ndeɗiŋa ya ka, tar riŋ i fata mbaŋa. Dukw ana ŋgat a riŋ a tsik a ya ka, ta gəs aaba ŋgat lele. Tə da akaba a ma tserdze. Tə daha, ti ɗifewar à vatwa Mbulum, à gà dukw ana iɗəm a tsaraka tsiye. ²⁷Aləka i dəba ŋa ya, a sàs a Apalus mada aka ahəɗ Akaya. Gà na ti ne gà damər ŋgar i fataya, tə tsaraka kataya ka, ta mà akaba ahəm. Ta wetser wakita a ahər. Ta gwaɗar: «Na kàa daha ka, vəl a gà damər kwa ana i fataya.» Apalus a mah ba, a da. Mewetse ŋa i wakita ata ka, kamala megweɗe ya: «Araha, Apalus a dehe a ka, gəsum aaba ŋgat lele te.» Aləka a ndzeha a fata ka, a zlak gà mburma Mbulum ana i fataya. Mbulum a ge a tar ŋgwal hinne, dite ka, tə səkah à megìse tar, ta gəs Yesuw nda gəzləŋ tar. ²⁸Ta mbetseba ahəm nda gà Yahuda ndərzayya i bəra. A ɗifewa a tar à dukw ana wakita Mbulum a tsik a, a gwaɗawa a tar: «Mala məmbə̀là à mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya ka, Yesuw.» Aka be gà Yahuda fit nda bazlam, tə sər dukw ana ti tsiker aakaha a ya asa tsa.

Pul i kwite Efesiya

¹Aka ana Apalus i kwite Kurintiya ya ka, Pul a da a kwite Efesiya ndaka vatwa ana a tsəl ndàra a kwite ya. A daha ka, a le riŋ aà gà asiŋ gà ɓəzla mazazama Yesuw i fata. ²A gwaɗa a tar: «Kàa ŋgatum Mezite Mesife Mbulum a, na akahər ana kə̀ gəsum Yesuw a?» Ta gwaɗar aaka: «Maa tsaraka, kige tsa mì sər dukw ana tə zalar Mezite Mesife Mbulum a tsidze.» ³Pul a gwaɗa a tar asa: «Medzìbe metsìlwìɓè à mburma a yam awara na ti tsilwiɓ aɗəm à kurum a?» Gà mburma aaha ta gwaɗar: «Ti tsilwiɓ à mər ka, a biy Yuhana.» ⁴I dəba ŋa ya, Pul a gwaɗa a tar asa mbaŋa: «Yuhana a tsilwiɓewa ka, à gà mburma ana a sàs a tar məmbə̀ɗà à gà gəzləŋ tar a. Ama a gwaɗawa a gà Isərayel mbaŋa ka, gəsum wele ana a dere a i dəba gà mba ya, nda gəzləŋ kurum, kərga megweɗe ya, wele ata ka, Yesuw Kiristi.» ⁵Gà mburma ata tə tsaraka bazlam ata kataya tsara ka, ti tsilwiɓ à tar a yam nda zləm Yesuw BATSAH kwa ŋa. ⁶Dite Pul a daha, a dza aka tar ahər. Mezite Mesife Mbulum ibam, a tarra aka gər tar a kuɗa. I dəba ŋa ya, tə dza ba aà mifefile ndaka gà ahəm ŋgiɗ pampam. Dite tə daha, tə dza ba aà məma à gà guma ana Mbulum a tsik a tar a. ⁷Gà mburma ata ka, ti sle kurwa gəra sula.

⁸Pul aka ndza i fata kiye makər, a dawa a ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda. Na aka daha ka, a tsikewa iɗəm bazlam Mbulum a mburma, hwarwa aà are ŋgar tsa, parakkà lele. A ɗifewa a tar à *mekwere Mbulum ana a kwere a mba ya. A waya ka, na dite gà mburma ata ta gis a bazlam ŋa ya. ⁹Ama gà asiŋ gà mburma ata hinne a sàs a tar megìsè bazlam ata tsa, ti niw. Tə sawlawa dər akaba aà vatwa BATSAH kwa ŋa hinne, ika miɗ mburma tserdze. Aɗaba taŋa, Pul a tsaraka kataya ka, a dara iɗəm i təv tar i fataya. A ndzək dərra gà ɓəzla mazazama Yesuw a ahər a. Tə daha, a tsikewa guma ŋgar i lèkwen wele ŋa a riŋ, tə zalar Tiranus, kəla pat. ¹⁰A ndza i fata mive sula. Gà mburma ana tserdze mandza ŋa ika ahəɗ Asiya ata ya, gà Yahuda nda gà na tar gà Yahuda tsiye, tə tsaraka bazlam BATSAH kwa ŋa fit.

Gà ɓəza Sikewas

¹¹Mbulum a gewa gà bàba gà dukw mene à mburma pampam nda ahər Pul. ¹²Kərga taŋa ya, gà mburma ta wizewa petek ana ika ba Pul a, ti de a dər a təv gà ɓəzla dukw məməta, nda gà mburma ana sitene i ba tar a. Aɗaba ana tàa ləm aà petek ata ka, ta mbalawa i dukw məməta tar a.

¹³Gà asiŋ gà Yahuda ana i fata tə sər Yesuw tsiye, tə sùwayawa aà kwite aà kwite, tə dalawa gà sitene à mburma ya. Ta ŋgat a dukw ata kataya ka, tə zla akaba aka ba tar, waytsà, mìi delewe a gà sitene à mburma ya nda zləm Yesuw, kamala taŋa ya mbaŋa. Aɗaba taŋa, ta gwaɗa a gà ɓəzla sitene ata, ku weke: «Iye ihər i delewe a à kurum gà duwa ya, nda zləm Yesuw ana Pul a riŋ ihər a tsik a a mburma ya.» ¹⁴Ama gà mburma ata ta gewa gà dukw ata ya ka, tar təsəla, gà ɓəza mala mandəva kuɗa a Mbulum duwa batsah ŋa a riŋ i fata. Ŋgat ka, gà Yahuda. Zləm ŋgar Sikewas. ¹⁵Aləka i dəba ŋa ya, mala sitene ata i ba ŋgar a, a gwaɗa a tar: «Iye ka, i sər Yesuw, Pul tekeɗe ibam, i sər ŋgat lele dze ana, kurum dze ana, gà weke asa ya?» ¹⁶Wele ana sitene ata i ba ŋgar a, a daha, urup a ndàb aka tar, kwiriɓ a dza à tar aà mbulum a fit. Ta beyera i ga i ma ŋgar a gireŋ, gwizem gwizem ze petek.

¹⁷Gà mburma ana i kwite Efesiya tserdze ya, gà Yahuda nda gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye, tə tsaraka dukw ata a ge ba ya ka, tə dzadzar hinne, dite tə zlə̀b à zləm Yesuw BATSAH kwa ŋa lele kuɗa. ¹⁸I dəba ŋa ya, gà asiŋ gà mburma ana ta gəs Yesuw a hinne, tə daha, ti ɗifeye à gà dukw bakal tar ana ta gewa ŋgwal ŋa tsiye. ¹⁹Dite gà asiŋ ŋa ana tar gà màhəram a hinne i liwiŋ tar, tə daha, tə ndzakara gà wakita màhəram ana ta gewa dər a tserdze, a liwiŋ mburma a fataya. Ti yahar gər, ta wànà fit. Ta kura aɗəm tsakala ŋa ka, a sle a aà kur siŋgwe dəbuw dzik ə̀zləm. ²⁰Kərga taŋa ya na bazlam BATSAH kwa ŋa a ɗe zləm, a da aka miɗ aka miɗ nda mesikehe ya.

Ta wise bazlam i kwite Efesiya

²¹I dəba gà dukw ata ta ge ba ya ka, Pul a dzala, a gwa: «I de a a Yeruzalem.» A de a ndaka ahəɗ Makaduniya, dite ndaka ahəɗ Akaya mbaŋa. A gwa asa: «I təv ana Yàa da ya ka, say i ndze a a Ruma mbaŋa.» ²²Aɗaba taŋa, a slər gà ɓəzla mazlàkà ŋgat sula, gà Timute nda Arastus, a Makaduniya. Ama ŋgat ŋa a məts riŋ i dəba, a ndza zaakwa ika ahəɗ Asiya i fata.

²³Akahər ata ka, ta hitse aà maàga hinne i Efesiya, agəra bazlam Yesuw BATSAH kwa ŋa. ²⁴Ama mala məvəɗa dukw maslawa duwa a riŋ i fata, tə zalar Demetiriyus. A və̀ɗawa mendzikiɗe ba ga duwa a riŋ biy məkəs ŋa ta gwa, ar i mbulum, a ne mbulum tar, tə zalar *Artemis. A və̀ɗawa ka, i dukw ana tsəzlzla ya. A dzawuwa dər. Gà ɓəzla megemir dukw ata a dza aɗəm tar a ka, ta ŋget a dukw maya ba tar lele. ²⁵A daha, a yaha gər a gà mburma ata nda gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ana tar riŋ ta ge a gà duwa, a ndzikiɗ ba taŋa ya. A gwaɗa a tar: «Gà màndàla gà, kə̀ ŋgatakwa dukw hinne kinehe ka, agəra megemir aaha. ²⁶Ama kàa ŋgatumar, dite kàa tsarakum dukw ana wele aaha tə zalar Pul a ge a ya. A riŋ a gweɗe a ka: <Gà mbulum ana gà mburma ta ge nda ahər a ka, taŋa ka, gà mbulum ana ndzer a tsa.> A bene a mburma hinne, dukw ŋgar, tsəka, i Efesiya i faha ɗekɗek tsa. Ku mege i ŋga, ika ahəɗ Asiya fit dze mbaŋa. ²⁷Taŋa a ge a matawak ka, a kwa ana ki gekwe a megemir aaha ya ɗekɗek ɓav tsa. ama a bwire a ka, à batsah ga mbulum Artemis mbaŋa. Ama kinehe ka, ku weke a zlibe a à ŋgat ika ahəɗ Asiya i faha, dite ika gər ahəɗ tserdze asa. Aləka aka miɗ mba ka, gà mburma ti sle a aà mezlibe dər asa tsa ana, meme?»

²⁸Gà mburma ata tə tsaraka bazlam ata kataya tsara ka, ta ge arəv hinne aka gər Pul, tə dza ba aà Mewideye. Ta gwa, «Artemis gà Efesiya ka, batsah ŋa dukw ŋgar, wura mə paza a kurum za tsa.» ²⁹Mewideye dukw tar ata dàhum dàhum a ɗe zləm i kwite fit. Gà mburma ata ta gasa gà Makaduniya duwa tə də̀ɗaha aka Pul a fata. Zləm tar ka, gà Gayus nda Aristarkus. Tə da à tar aka dàɓa a təv mayahaba gər mburma ana ta gewa iɗəm màhaw a. ³⁰Pul a pə̀raha a təv gà mburma ata ka, a sasar aà mede a təv tar zləmana. Ama gà ɓəzla mazazama Yesuw ana i fataya, ta palar ahəm, ta gəs miviler vatwa tsa. ³¹Gà asiŋ gà bàba gà mburma ana ika ahəɗ Asiya i fata, ta ge a megemir ŋgumna, ti ne gà masla Pul a, tə sləraha mburma a təv ŋgar mbaŋa, ta gwaɗar, ma tə da a təv màhaw tar ata tsa. ³²Ama tar ata i təv mayahaba gər tar ata tserdze ya ka, a mà a tar dər ŋgə̀rəŋ ŋgə̀rəŋ. Gà mìsle ŋgiɗ iɗəm hinne, tə sər dukw ana ti yahaba ahər gər a tsa kəla. Gà mìsle ŋgiɗ huwwa bazlam, ta gweɗe a, agəra naha, kige tsa agəra naka. A mà a tar dər daɗəkɗəkka. ³³Ama gà Yahuda tə slər mburma ilik i magər tar a, zləm ŋgar Aleksandire. Ta màr à bazlam ŋa ahər, dite ma ta hitse aka miɗ gà mburma ata, ma gwaɗa a tar ka: «Bakal gà wele aka kə̀ gəsum tar a ka, a riŋ tsa.» Aləka wele aka a mah ba, a da. A daha ka, a hitse aka miɗ gà mburma ata. A zla ahər a mbulum, kamala megweɗe ya ka: Ndzum ɗikɗik. A waya mifefile a tar zləmana. ³⁴Ama gà mburma ata ta fə̀r, ŋgat gà Yahuda ka, tə səkah à Mewideye hinne, ta gəs ahəm ŋgar tsa. Tə ndza ikəka ndzemde sula asa. Ta gwa: «Artemis gà Efesiya ka, batsah ŋa ndzer, wura a riŋ a za dər ŋgat tsa.»

³⁵Zàkwayiya ka, mala makwàrà kə̀sà ata a gəs a tar aaba gər nda bazlam gireŋ, dite tə ndza ɗikɗik. I dəba ŋa ya, a gwaɗa a tar kuɗa: «Kurum gà mburma aaha i kwite Efesiya ya. Ku weke a sər ka, Efesiya na a ne kwite batsah ga məkəs mbulum Artemis ana iɗəm a. Dite na kinehe, ku weke ki zlìbekwe a à mendzikiɗe ba ŋgar ana a dəɗara i mbulum i gər ŋa ya. ³⁶Wura a sle a aà menìwè à bazlam ŋa tsa. Aɗaba taŋa, ŋgulum ndzum ɗikɗik, ka ta gwim dukw ana kə̀ gəsum ndzəraw masakəŋa ya tsa. ³⁷Kurum kà sərum, kə̀ gasumara gà mburma aaha a faha ya ka, məfara ŋa, tsəka kwets tàa gera akəl i ga mbulum kwa ya tsa, dite kwets tàa tsik manəsa bazlam aà məkəs mbulum kwa ɓav tsa asa. ³⁸Na gà Demetiriyus nda gà ɓəzla megemir ŋgar, a sàs a tar məma à bakal a wura ka, ti sle aà mege a tar seriye, dite gà bàba ŋana tekeɗe, tar riŋ mbaŋa. Ti sle aà medze a gwìdze a təv tar. ³⁹Ama na bəla bazlam à kurum i gà gər ka, ŋgulum gà bàba ŋa ana i kə̀sà ya, tə̀ sàs a kurum iba ya. ⁴⁰I huɗ bazlam kwa aaha və̀ɗəna ya ka, na kàa gekwa metsehe tsəka, ta gweɗe a kwe a: <Kà təmum ka, gùvəl.> Aɗaba dukw ana kà yahakwaba ahər gər a ka, ndzer ŋa a riŋ tsa. Ki gekwe a ka, bazlam taf məfara ŋa, tsəka, kwets ki slekwe a aà meŋgete wur bazlam ana ki ti tsikikwe a ika miɗ seriye ya tsa.» 41 A tsik a tar aba ya kataya ka, a gwaɗa a gà mburma ata mayahaba gər ŋa ya: «Dayum a gà ma kurum.» Dite tə da kuɗa.

Pul a sùwaya ika ahəɗ Makaduniya nda ahəɗ Girek

¹Aləka bazlam ata a mət aaka lele ka, Pul a yaha gər a gà ɓəzla magəsa Mbulum ana i fataya, a daha, a mà a tar aà arəv nda bazlam Mbulum asa. Dite a geye a tar wusa. I dəba ŋa ya, ŋgat ŋa a mah ba, a da aka ahəɗ Makaduniya. ²Aka ana a de a ya ka, a dawa nda təv gà mburma Mbulum ana i fataya. A màwa à tar à arəv nda bazlam Mbulum. Dite i dəba ŋa ya, a ndze aka ahəɗ Girek kuɗa. ³A daha ka, a ndza kiye makər i fata. I dəba ŋa ya, a dzala, a waya mada aka ahəɗ Siriya, nda slə̀làh yam zləmana. Ama a tsaraka gà Yahuda tə dza akaba bazlam i magər tar, ta waya makə̀ɗà ŋgat ka, a mà aà vatwa ya. A gwa: «I mbìɗ a gər a dəba, aka ahəɗ Makaduniya asa.» A mah ba, a da. ⁴Tə da akaba nda gà Supatarus, kəla Pirus ana a dara i Bariya ya. Ama tar ka, diŋ. Tar nda gà Aristarkus, nda gà Sekundus gà Tesalunike, nda gà Gayus nda gà Timute gà Derbe, dite nda gà Tikikus, nda gà Tarufimus ana tə dara ika ahəɗ Asiya ya. ⁵Aləka gà mburma ata tserdze ya, tə lah aka miɗ. Tə da a Turuwas. Ta veve a mər i fata. ⁶Mər ŋa mì ndza i kwite Filipiya. Aləka i dəba ŋa ya, *megirive Paska a da iɗəm a ka, mì mah ba a təv tar nda slə̀làh yam. Mì ge aà vatwa mehinne ə̀zləm ka, mì ndze a təv tar kuɗa. Aləka mì ndza i fata kwaskwa ilik asa.

Mimbele Awitikus ana a mbəl i məməta ya, i Turuwas a

⁷A pat səbədà i hawa ka, mì yahaba gər, aà mazəma dukw mezime matəkəra dər aà məməta Yesuw. Pul a fàfəl a mburma ana mayahaba gər ŋa ya. A tsik a tar aba bazlam Mbulum a, haa a da tsikw a magər həvəɗ, aɗaba ana a ndze a i təv tar asa tsa, ndidwe ŋana a de a à tar a ya. ⁸Mì yahaba gər ka, a ga ana ika gər biy ŋgiɗ məmakər ŋa ya. I ga ata ka, gà lalampa a riŋ dzaydzay hinne. ⁹Ama i fata ka, wele duwa a riŋ gawla ŋa, mandza ŋa ika biye mendiwik, zləm ŋgar Awitikus. A dze a zləm a bazlam ata Pul a tsik a ya. Zàkwayiya ka, mendze are aka gə̀sar are ziremme. A dəɗara ika biye mendiwik ata i gər ŋa ya, gùp a bəɗ a. Gà mburma ata tə tarra a bəɗ a, tə daha, ta hitse à ŋgat ka, məməta ŋa. ¹⁰Aləka Pul a tarra a təv ŋgar a, a dara, a kirik aaka a bəɗ, ə̀ŋgəts a gəs aaba ŋgat. A gwaɗa a tar: «Arəv ma da à kurum a tsa, aka mət tsa, a riŋ nda are, dukw ŋgar.» ¹¹Pul a mbəɗ gər, a tsəl a ga ata asa. A daha, a sàs ikaba ɗaf ata ya, tə zəm. A tsik a tar bazlam hinne asa, mbulum a də̀v aaka à ŋgat. Dite a mah ba, a daba kuɗa. ¹²Gà mburma ata tserdze i fataya, tə dəɗara aka wele aaha a dəɗ a, a ma, nda gà maŋgayaba ya.

Gà Pul tə da i kwite Turuwas a, a Miletus

¹³I təv ana Pul a de a ya ka, mì lah aka miɗ, a gwaɗa a mər: «Dum. I lehe aà kurum a a kwite Asus.» Mər ka, mì tsala a slə̀làh yam, mì da dər a kwite Asus ata. Ama ŋgat a waya ka, a de a nda sik. ¹⁴Aləka a leha aà mər a fata ka, a tsəlaha a təv mər a slə̀làh yam ata mər iɗəm a, mì da akaba a kwite Mitilene nda gà ŋgat dze. ¹⁵Aləka mbulum a də̀v ndidwe ŋana ka, mì hitse i fataya, mì da a tə̀vəməŋa a riŋ bise nda kwite Kiyus. Dite ndidwe ŋa asa ka, mì da i fataya, mì ndze a kwite Samus. Ndidwe ŋa i ŋgiɗ asa ka, mì da a kwite Miletus. ¹⁶Mì mbə̀rə̀zl Efesiya a dəba kətsah zaakwa, aɗaba Pul a gwa ka: «I ta mìts a aà duwa ika ahəɗ Asiya i fata. I de a tsəma tsəma, na mege a ge a ba ya, tsəka, i ti le a aà *megirive Pantakwasta a Yeruzalem tsa.»

Pul a fàfəl a gà bàba ŋa ana i Efesiya tə daha a təv ŋgar a

¹⁷Aləka i təv ana tar riŋ mandza ŋa i kwite Mitilene i fataya ka, Pul a slər mburma i təv ŋgar ata ya, a təv gà mburma Mbulum ana i Efesiya ya, aà mazalaha a gà bàba tar ŋa ana i ga Mbulum i fataya. ¹⁸Aləka tə daha, ti ndzeha a təv Pul ka, Pul a gwaɗa a tar: «Ka sərum dər, meme na mendze gà ya, aka ana iye i təv kurum a, daga a pat malahalah ŋa ana i daha aka ahəɗ Asiya ya. ¹⁹Yàa ge meslire BATSAH kwa ŋa nda mahə̀nà gər a bəɗ lele, dite tàa sèwèriŋ aɗəm are hinne asa nda gà tuwa, agəra gà Yahuda ana ti dewa aà iye ala ya. ²⁰Kà sərum ka, Yàa həmbər dukw ana a ge kurum a ŋgulum, dite ka, a mbil a kurum a ilik tsidze. Yàa tsik a kurum i huɗ medzeŋge ana i dzeŋgewa a kurum i liwiŋ mburma i ga Mbulum a, dite ndəna i dawa a kurum dər aà ga aà ga tserdze ya. ²¹I tsikewa a gà Yahuda nda gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye, dite ta mbəɗ à gəzləŋ tar, a təv Mbulum, dite ka, ta gəs Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ tar. ²²Kinehe ka, i de a a Yeruzalem, kamala biy ana Mezite Mesife Mbulum a gweɗiŋ: Ge ya. Dite kwets i sər dukw ana a ta giŋ a ba a gər i fataya tsa asa. ²³Ama kəla ka, i sər, na Yàa ndze, ku mege a kwite awara ka, Mezite Mesife a gweɗewiŋ: <Gà mesewere are nda daŋgay a riŋ ta veve a kər, na i təv ana ki de aɗəm a ya.> ²⁴Ama iye ka, Yàa dzala mesife gà tə tsa. Dukw ilik a sèsiŋ ka, say i ndìv a à meslire ana Yesuw BATSAH kwa ŋa a viliŋ a, tsam ka, tsway, tsəka, duwa a riŋ tsa. Mege megemir ŋa ka, kamala megweɗe ya: Metsìkè bazlam Mbulum ŋgwal ŋa ana mburma a ndzer a dər are tsehe ya.

²⁵Iye i sər, Yàa ndəv à mendze gà ika magər kurum a, a kurum ana i tsik a kurum bazlam Əbay Mbulum a. Ama kəla ka, ki ŋgetwimiŋ a ɗa ika magər kurum asa tsa. ²⁶Aɗaba taŋa, iye ihər i gweɗe a kurum a mbakum: Na wura aka ta medzeye ilik ika magər kurum a ka, ahəm gà asa tsa. ²⁷Aɗaba Yàa mbər metsike a kurum aba ya dukw ana a sàs a Mbulum daga piŋŋe ya. Yàa həmbər aà kurum ilik tsidze. ²⁸Ka slum ba kurum, dite ka slum gà mburma ana Mezite Mesife Mbulum a dza a kurum tar a ahər a mbaŋa. Aɗaba Mbulum na a mbùrùɗara tar i bakal a nda məmbəz Kəla ŋgar a. Kə̀ kə̀vum tar, kamala gà ɓəza ana ta kiv a gà təmaŋ a. ²⁹Aɗaba i sər, na Yàa da ka, gà mburma ana kamala gà kəra dala ya, ti dere a aka magər kurum a. Dite kwets ti ta miyek a à gà təmaŋ ata ɓav tsa. ³⁰Ku mege gà mburma ana i liwiŋ kurum a tekeɗe, ti ta hitse a aà pàrsa hinne ika magər kurum, ta peze a kurum a za, dite gà asiŋ ŋa ika magər kurum a, ti zezem pàrsa tar ata. ³¹Aɗaba taŋa, ndzum nda metsehe, sərum dər ka, Yàa gàsl aà metsìkè a kurum nda gà tuwa ilik ilik tserdze, ku ndaàvəɗ, ku ndaàpat, haa a ge mive makər.

³²Kinehe ka, i ɗif à kurum a a ahər a Mbulum, dite nda bazlam ŋgwal ŋgar ana kà ndzumar dər are tsehe ya. Ŋgat ka, ndzəɗa ŋgar a riŋ aà masəkaha à megìse kurum ana ki giswim a dər ŋgat a, dite aà mivile a kurum gà dukw ŋgar ana tserdze, a gwa: I ta vile a a gà mburma gà ya. ³³Iye ka, Yàa wiz siŋgwe, kige tsa petek aà wura tsidze. ³⁴Ama kurum kà sərum, i ge megemir ka, nda ahər gà ŋa, aà meŋgete dukw ana i ndze a dər, dite nda gà màndàla gà asa ya. ³⁵Yàa ɗif a kurum à duwa tserdze, say ki gekwe a ka, kamala taŋa ya, na dite ki slekwe a aà mazlàkà gà ɓəzla matawak a. Dukw ana Yesuw BATSAH kwa ŋa a tsik a ka, mə̀ məts a kurum gər tsa. A gwa: <Kàa vəl dukw a mburma ka, ki ŋget a maŋgayaba hinne, à zè a biy na ta vəlak duwa ya ivaɗ.> «

³⁶Pul a tsik aba bazlam ata ya tsara ka, tə dza gurmits a bəɗ, a hama a Mbulum nda gà tar tserdze. ³⁷Aləka i təv ana a de a à tar a ka, tə dza akaba tuwa hinne, tə daha, ta geyer wusa, ta gəs aaba ŋgat nda gəzləŋ ilik. ³⁸Aɗaba dukw ana a dzala tar i təv Pul hinne ya ka, aɗaba ana a gwaɗa a tar: Ki ta ŋgetwimiŋ a asa tsiye. I təv ana à meh a ba ya ka, tə laka ŋgat tsìm a təv slə̀làh yam ana a de a dər a.

Pul a da a Yeruzalem

¹Aləka, ta məlak à mər a fata ka, mì tsala a slə̀làh yam, mì mah ba, mì da a kwite Kwas. Ndidwe ŋa ka, mì ndze a kwite Rudus. Aləka mì mah ba i fataya asa, mì da a kwite Patara. ²Mì ta medeha ka, maa leha aà slə̀làh yam ŋgiɗ a fata, à dzik a mburma aka ahəɗ Finikiya. Mì ndza aɗəm, dite mì zazəɗ aba aka miɗ. ³I təv ana mìi de a ya ka, mì ŋgataha a ahəɗ Kipurus i slə̀làh yam a, aka miɗ mər. Aləka mì ndze ahəraha ka, kətsah mì mbə̀rə̀zl aka tsèke ahər gùla. Mìi de a aka ahəɗ Siriya. Dite mì tsìmìɗ aba a Tirus, aɗaba ti ti dze a gà dukw ana i slə̀làh yam a ka, a fata. ⁴Mì ndze a fata ka, maa le aà gà ɓəzla magəsa Yesuw ana i fataya, dite mì ndza akaba nda gà tar kwaskwa ilik. Ama gà ɓəzla magəsa Yesuw ana i fataya, tə sər nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum aka mesewere are ana a ta ge a ba gər a Pul i Yeruzalem a. Ta gwaɗar: «Ka da tsa.» ⁵Mì ndəv à mendze mər kwaskwa ilik ŋa ata ka, mì mah ba, mì da. Tə laka mər tserdze nda gà məkəs tar, dite nda gà ɓəza tar ìzad aà kwite ya. Mì ndze aka gər dula ka, mì dzaya gurmits a bəɗ, mì hama a Mbulum. ⁶Dite mì geyaba wusa ilik ilik tserdze, mì tsala a slə̀làh yam. Tar tekeɗe, ta mbəɗ gər a ma tar mbaŋa.

⁷Mì da i fataya. Slə̀làh yam a ndisl à mər a kwite Patulamayis. Mì ndzeha a fata ka, mì geye wusa a gà na ti ne gà damər mər i fataya. Mì vàk i fata pat ilik nda gà tar. ⁸Aləka ndidwe ŋana ka, mì mah ba nda sik i fataya, mì da a kwite Kaysariya. Mì ndzeha a fata ka, mì da a bəra Filip ana ŋgat mala metsìkè bazlam Mbulum a, mì həna i ma ŋgar. Ŋgat ka, ar i liwiŋ gà mburma ana təsəla ta pala tar i Yeruzalem, aà mazlàkà gà ɓəzla meslire Mbulum ana akahər ata ya. ⁹Ama wele ata ka, gà dəm ŋgar a riŋ faɗ, tàa da a zal zukw tsa. Gà dəm ata ka, ta màwa à bazlam Mbulum a mburma.

¹⁰Mì ge i fata mehinne diŋ ka, mala məma à guma Mbulum duwa, zləm ŋgar Agabus, a daha ika ahəɗ Yuda ya. ¹¹A daha a təv mər. A daha ka, a zla dukw madànà ba Pul, a dzaw dər ba ŋgar i sik a, nda ahər a. A tə̀kər dər kamala na ti ta ge a à Pul a. I dəba ŋa ya, a gwaɗa a tar: «Araha, wele aaha dukw madànà ba ihər a ka, gà Yahuda ti ti dzew a ŋgat i Yeruzalem kamala naha ya, kamala ana Mezite Mesife Mbulum a tsikiŋ a. Dite i dəba ŋa ya, ta gis a, ta vile a ŋgat a ahər a gà mburma ana tə sər Mbulum tsiye.» ¹²Mər ŋa nda gà mburma ana i fataya, mì tsaraka bazlam ata tsara ka, mì hama a Pul, dite ka, ma tə da a Yeruzalem tsa te. ¹³Ama a gwaɗa a mər: «Aàmala na ki tiwwim a, ki dzwìm a aà iye magəɗa asa ya? Iye ka, Yàa hadzal ba ga, Yàa dzala ka, ti ti dzew a iye ana, meme tsa. Aɗaba ku mege i ta mìt a a Yeruzalem agəra Yesuw BATSAH kwa ŋa tekeɗe ka, à lèh a duwa tsa.» ¹⁴I təv ana mì fə̀r ka, kwets à gis a mifefile mər ata tsiye ka, mì gəs meger kamkam asa tsa, dite mì gwaɗar: «Dukuməŋa ma ge ba, kamala ana a sàs a BATSAH kwa ŋa ya.»

¹⁵Mì ndza i fata zaakwa ka, mì yaha gər a kàzlàŋa mər. Mì mah ba, mìi de a a Yeruzalem kuɗa. ¹⁶Mì da akaba nda gà ɓəzla mazazama Yesuw ana i kwite Kaysariya i fataya. Mì daha ka, tə laka mər a bəra wele duwa, zləm ŋgar Manasun, aà mehinne i ma ŋgar. Wele ŋa ka, a dara ika ahəɗ Kipurus a. Ŋgat ka, mala magəsa Yesuw daga piŋŋe.

Pul a da a bəra Zakup

¹⁷I təv ana ndeɗiŋa mì ndze a Yeruzalem tsara ya ka, gà na ti ne gà damər mər i fataya, ta ŋgəzl aka mər nda gà maŋgayaba. ¹⁸Mì həna i fata. Ndidwe ŋa ka, Pul a da a bəra Zakup, mì dəɗ aaka. Gà bàba ŋa ana ika magər gà mburma Mbulum i fataya, ti yahabaha gər a ma ŋgar tserdze. ¹⁹Pul a geye a tar wusa, a ɗama a tar parakkà, dukw ana Mbulum a ge nda təv megemir ŋgar ana ika magər gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye. ²⁰Tə tsaraka bazlam ata lele ka, tə dza ba aà mazàmbàɗà à Mbulum. Aləka i dəba ŋa ya, ta gwaɗa a Pul: «Samata kwaŋ, damər mər, i faha ka, gà Yahuda hinne na tàa gəs Yesuw a. Ama hiywe tar riŋ ta ge a iɗəm metsehe a məpala ahəm Musa ya. ²¹Aɗaba tar tserdze ka, tə sər, kà gwaɗawa a gà asiŋ gà Yahuda ana tar mandza ŋa ika magər gà mburma ana tə sər Mbulum tsiye ka, say ta mbəɗ dəba a məpala ahəm Musa, tə tə sasa gà ɓəza tar asa tsiye, dite ta mbəɗ dəba a fəla gà Yahuda ana ta gewa ya asa mbaŋa ya. ²²Dite kinehe, mìi ge a ana, meme na kinehe ya? Aɗaba aləka ti sir aà kər a ka, kər ɗa i faha ndzer a. ²³Ŋgulum ki ge a kamala na mìi tsikik a ya. Araha, gà mburma naha faɗ, tàa mbər mimbeɗe aà mege meslire Mbulum i liwiŋ mər i faha, i huɗ mendze zaakwa ya. Aɗaba tar ka, i huɗ mendze ata ya ka, tə sawa dukw ana makwàsà ŋa ya tsa. Ambəz tekeɗe, tə zàzawa tsa. ²⁴Araha, mimbeɗe tar ata aka à mendìve ka, ki dwim a nda gà tar a batsah ga Mbulum ata, ta bets a gà duwa a Mbulum, ki zlèk a tar nda siŋgwe kamala ana məpala ahəm Musa a tsik a, dite ki zèz a ikaba ambəz a, aà mburma tserdze tə sər dər ka, dukw ana ti tsik nda təv yak ka, pàrsa masakəŋa. Dite ta gweɗe a ka, kər tekeɗe, ki zezem a məpala ahəm Musa mbaŋa. ²⁵Ama a gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye, ti ne gà ɓəzla mazazama Yesuw a ka, bazlam a riŋ asa tsa. Maa mbər mewetse a taraha wakita. Mì tsik a taraha ka, bazlam ana mì dza akaba akahər ata ya. Aɗaba mì gwa ka, tə ta papəɗ dukw ana ŋgwal ŋa tsiye tsa, kamala dukw ana ti zler ɗa aà matawala duwa ya, nda gà tə zəm məmbəz tsa, tə ta papəɗ dukw ana ta muruɗ mimwirwiɗe ya tsa, ti ta ge mezelme nda təv muva tsa asa mbaŋa.»

²⁶Kamala taŋa ya, Pul tekeɗe, a ge kamala ana a sàs a tar a kuɗa. Ndidwe ŋana ka, a daha, a ndzək gà mburma ata faɗ a. Tə da akaba a ga Mbulum, aà medze ba aà mege fəla tar ana ta gewa ya. Ta gwaɗa a mala mandəva kuɗa a Mbulum ata: «I huɗ mehinne təsəla ya ka, ki ndislekwe a à matawala fəla kwa ata nda məbatsa dukw masakəŋana a Mbulum a.»

Ta gəs Pul i ga Mbulum batsah ŋa ana i Yeruzalem a

²⁷Aləka mehinne təsəla ata aka à mendìve ka, gà asiŋ gà Yahuda ana tə dara ika ahəɗ Asiya ya, ta ŋgat a Pul i batsah ga Mbulum ata i Yeruzalem a. Tə slər ahər mburma, tə daha, ta gəs ŋgat. ²⁸Gà mburma ata ibam, ta wideye aaba hinne, ta gwaɗa a gà asiŋ gà mburma: «Dumara tsəma, kurum gà mburma aaha i Isərayel a. Araha, na wele ana a tsikewa manəsa bazlam nda təv gà Isərayel a, dite ka, nda təv məpala ahəm Musa ya, dite nda təv ga Mbulum batsah ŋa aaha kwa iɗəm a asa. Ama a zeke a dər ndeyndey, aɗaba araha, aka ndzəkara gà mburma ana gà Yahuda tsiye, a təv aaha ŋgwal ŋa lele tsəɗaŋŋa biy Mbulum a. Tàa nəs dər.» ²⁹Ti tsik kataya ka, aɗaba ana tàa mbər meŋgete a Tarufimus gà Efesiya i kə̀sà, ti sìweye a nda gà Pul a. Tə dzala i tar ka, ta gwa, a ge a ka, gà Pul tàa daha a batsah ga Mbulum ata nda wele ata. Tsaatsa tə daha ka, məma tsa.

³⁰Kə̀sà ata a wise ba hinne, gà mburma tə tə̀z akabaha tserdze, ti yahaba gər, ta gəs Pul. Tə sapara ŋgat a bəra ya. Aləka i dəba ŋa ya, gà asiŋ gà mburma tə dara i ga ya tsara. Tə daha, ta handaka a gà biye hərmaga ŋa. ³¹Ti yabaya aaka, ta waya makə̀ɗà ŋgat. Bazlam ata a ɗeha aà Əbay gà sliwdze gà Ruma ka, a daha, ³²a ndzək gà bàba gà sliwdze nda gà asiŋ gà sliwdze ŋgiɗ, dite ka, ta val a təv gà mburma ata tar riŋ ta ge a bazlam a. Ta ŋgat a gà Əbay nda gà sliwdze ata ti sìrìkaha a təv Pul a ka, ta miyak à ŋgat. Tàa lakar asa tsa. ³³Əbay sliwdze ata a gəs Pul, a gwaɗa a gà mburma ŋgar: «Dzawum ŋgat nda tsitsirɓe sula.» Dite i dəba ŋa ya, a wiz dukw ana Pul a ge ya, aà gà mburma ata. A gwaɗa a tar: «Naha ana, weke? A ge dze ana, meme?» ³⁴Ama gà mburma ana i fataya, tar riŋ ta wideye a nda ndzəɗa. Gà asiŋ ŋa ta gwa: «A ge naha, kige tsa, naaka.» Əbay gà sliwdze ata a fə̀r ka, a riŋ a tsereke a dukw ana ndzer ŋa ya, i təv gà mburma ata ya tsa. Tə dza akaba bazlam ŋgùrà ŋgùrà ŋgùrà ŋgùrà masakəŋa. A gwaɗa a gà mburma ŋgar ata: «Dum à Pul a təv ga ana kà ndzawakwa iɗəm a.» Aləka ta mah ba, tə da dər. ³⁵I təv ana ti ndze a təv ga ata ti de a dər aɗəm a ka, gà sliwdze ata tə zla ŋgat mezle mezle aka dàmbàzlà ga ata ti de a dər aɗəm a, aɗaba ana gà asiŋ gà mburma ata ta miyek a à ŋgat tsiye. ³⁶Aɗaba gà mburma ata tserdze ya, ti zezem a ŋgat nda gà Mewideye. I huɗ Mewideye tar ata ya ka, ta gwa: «Say kə̀ɗakwa ŋgat, mə̀ mət iɗəm a.»

Pul a fàfəl ikaba ya

³⁷I təv ana ti de a à Pul a ga ata ya ka, Pul a gwaɗa a Əbay gà sliwdze ata ndaka ahəm girek: «I ŋget a vatwa aà mifèfilek beya?» Əbay gà sliwdze ata a gwaɗar aaka: «Tsaka, kà sər ahəm girek a? ³⁸Iye i gwa, kər ka, ə̀lagwa kəla gà Ezipt ana a zlara mewìsè bazlam a kə̀sà ndavana aaka, dite a ndzək mburma dəbuw faɗ nda gà dukw ahər tar, a dza tar a kusak aà məbatsa mburma ya tsiye?» ³⁹Pul a gwaɗar aaka: «Awaŋ, iye ka, gà Yahuda, ta wa iye tekeɗe, i kwite Tarsus ika ahəɗ Kilikiya. Iye ka, kəla gà kwite ana ndzer a, tsəka, iye gà slele tsa. Kamkam, viliŋ vatwa aà məfàfə̀là a gà mburma aaha te.» ⁴⁰Əbay gà sliwdze ata a vəlar vatwa. I dəba ŋa ya, Pul a hitse aka dàmbàzlà ga ata, a zla ahər a Mbulum, a ge dər kətkətkət, kamala megweɗe ya ka, ndzum ɗikɗik. Aləka gà mburma ata tə ndza ɗikɗik ka, Pul a dza ba aà mifèfìlè a tar ndaka ahəm tar gà Yahuda. A gwaɗa a tar:

¹«Gà damər gà nda gà tsir gà, tsarakum dukw ana i tsik a kurum aaba ika ba gà ya dzekwiŋ.» ²Ama gà mburma ata tə tsaraka bazlam Pul ata à fèfil a ter a ndaka ahəm tar a ka, tə dzar zləm lele asa. Dite i dəba ŋa ya, Pul a gwaɗa a tar:

³«Iye ka, gà Yahuda. Ta wa iye ka, i kwite Tarsus ika ahəɗ Kilikiya. Ama i gəl ba ka, i faha i Yeruzalem. Ama mala medzeŋge məpala ahəm Mbulum Gamaliyel na a ɗifiŋ à məpala ahəm Mbulum gà tsir kwa nda ndzer ŋa lele ya. Akahər ata ka, Yàa zazam fəla gà tsir kwa tikwitstse kamala kurum ana ki zezemwim a kinehe ya mbaŋa. ⁴Yàa sèwèr are a gà ɓəzla mazazama Yesuw ka, hinne. Yàa gasa gà asləka, nda gà məkəs, Yàa dza tar a daŋgay. Tàa à mimete tekeɗe, Yàa miyak à tar tsidze. ⁵Gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum nda gà bàba ŋa ana ta kwere a gà gwala kwa ya tserdze, ti sle a aà mesire ka, dukw ana iye ihər i tsik a ya ka, ndzer kaɗəŋ. Akahər ata ka, Yàa wizeye wakita aà gà bàba ŋa ata ya, dite na ta viliŋ, i de a dər a təv gà bàba gà Yahuda ana i Damas a. Aɗaba na Yàa da ka, wakita ata a ne a sida gà, aà magə̀sara gà ɓəzla mazazama Yesuw ana i fataya, dite ka, aà medzewera tar a Yeruzalem a, tì sèwèr a tar are.»

Pul a ɗama, meme na a mbəɗ à gəzləŋ ŋgar a

Gà Ɓəzla Meslire 9:1-19; 26:12-18

⁶«Malahalah ŋa ka, i mah ba, i de a a kwite Damas. Aləka magər pat a ge ka, Yàa à mendze kuɗa. I pə̀r ikaba ya ka, dzaydzay duwa a pàtara i gəza mbulum a wurat, a lawara iye tits a fata. ⁷I dəɗ dər a bəɗ tsara, dite i tsarakara mifefile duwa a ɗera i gəza mbulum a, a gweɗiŋara ka: <Sawul, Sawul, aàmala na ki sèwèriŋ a are kataya ya?> ⁸I gwaɗar aakaha: <Kər ana, weke, Batsah ga ŋa?> A gweɗiŋ aakara: <Iye Yesuw gà Nazaret ana kər riŋ ihər ki sèwèriŋ a are hinne ya.> ⁹Gà asiŋ gà mburma ana mì da akaba tserdze ya, tàa ŋgat a dzaydzay dukw ata, ama tàa tsaraka mifefile wele ata a fèfiliŋ a tsa. ¹⁰I gwaɗar: <I ge ana, meme, Batsah ga ŋa?> BATSAH kwa ŋa ata a gweɗiŋ: <Hitse aà mbulum, dite ka da a kwite Damas. Na kàa daha ka, ti tsikik a riŋ dukw ana Mbulum a gwaɗak, ge ya.> ¹¹I hitse aà mbulum. I fə̀r ikaba ya ka, tùtùrkumma Yàa ge guluf, i ŋgat a vatwa asa tsa, aɗaba dzaydzay ata a də̀v hinne ya ka, aka ndìŋ aka are. Gà mburma ata mì da akaba dze ya, ta gesiŋ ahər, mì tsìmìɗ aba a kwite Damas kuɗa.

¹²Ama i kwite ata ka, wele duwa a riŋ, zləm ŋgar Ananiyas. Wele ata ka, a gewa magəɗa a Mbulum lele. A dzawa gurmits a bəɗ a məpala ahəm kwa gà Yahuda mbaŋa. Gà Yahuda ana i fataya tekeɗe, ti zlibe a à ŋgat hinne asa. ¹³A daha a təv ga, a gweɗiŋ: <Sawul, damər gà. Ama kinehe, are yak mà hə̀ndə̀k ba.> I fataya tsara ka, are gà a hə̀ndə̀k ba kaɗəŋ, i ŋgat a wele ata ndzih ndzih lele. ¹⁴A gweɗiŋ: <Mbulum gà tsir kwa aka zla kər, dite ka, ka sər dukw ana a sasar ki ge a ya, aà kə ŋgat a wele ana ilik bakal ŋgar a riŋ tsiye, dite na kinehe, kà tsarakara mifefile i bazlam ŋgar asa ya. ¹⁵Ama kinehe ka, Mbulum aka slər kər aà metsìkè dukw ana kə̀ ŋgatar a, ndəna kà tsaraka ika miɗ mburma tserdze ya. ¹⁶Kinehe ki bebe a əla asa ya? Hitse aà mbulum, ti tsilwiɓ à kər a yam nda maɗə̀và zləm ŋgar, dite i dəba ŋa ya, Mbulum à pìlek a à bakal yak.> «

Pul a ɗama, meme na tə slər ŋgat a təv gà mburma ana

tar gà Yahuda tsiye

¹⁷«I dəba ŋa ya, i mbəɗ gər a Yeruzalem. A pat duwa, i təv ana iye riŋ i heme a a Mbulum a ka, sunwa a da aka iye. ¹⁸I ŋgat a Yesuw, a gweɗiŋ: <Da i kwite Yeruzalem a tsəma tsəma, gà mburma ana i faha ya, ta gis a bazlam yak ana ki tsik a ter a aɗaba iye ya tsa.> ¹⁹I gwaɗar aakaha: <Kaɗəŋ, Batsah ga ŋa, aɗaba tə sər ka, i dawa a gà ga mahàmà a Mbulum gà Yahuda akahər ata. I gasawara iɗəm gà mburma yak a. I gazlawa tar, dite i dzawa tar a daŋgay asa. ²⁰Ta kəɗ Etiyen ana mala sida yak a ka, ahəm gà iɗəm mbaŋa. A diŋ a gər. Yàa vava à gà petek gà mburma ana ta kəɗ ŋgat a.> ²¹Dite i dəba ŋa ya, a gweɗiŋ asa: <Da, i slir a kər diriŋ a təv gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye.> «

Pul ika miɗ Əbay gà sliwdze

²²Gà mburma tə dza zləm a mifefile Pul ata lele. Ama i təv ana a riŋ a tsik a ter a bazlam ata, a gwa ka, i de a a təv gà na gà Yahuda tsiye ka, a tsəɓ a tar hinne. Əndats tə tə̀rə̀tsar ikaba bazlam ata ya. Tə dza ba aà Mewideye, ta gwa: «Kə̀ɗakwa wele aaha fit a biye daw. Ŋgulum mə̀ mət iɗəm a, tsəka, ma ndza à bəra tsa.» ²³Ta wideye hinne, tə lakaya dər a ahəɗ nda petek bum bùm bum bum, argwadwa tutukwtukkwa aà gəza mbulum. ²⁴Əbay gà sliwdze gà Ruma ata a gwaɗa a gà mburma ŋgar: «Dum dər a ga ana kà ndzawakwa iɗəm a. Na kàa dum dərraha ka, kə̀ gə̀zlum ŋgat nda megwiymbiɗ, dite ma tsik a kwa dukw ana gà Yahuda aaha ta wideye dər aaka hinne ya.» ²⁵Gà mburma ata tə da dər a ga ata, tə daha, tə dzaw ŋgat. Aha ŋana ti leker a ya ka, a gwaɗa a batsah sliwdze ana i fataya: «Wànà ki slwim a aà magə̀zlà wele ana gà Ruma ya mbaŋa ya, dite ka, na seriye aka gəs ŋgat tsiye dər akaba ya?» ²⁶Batsah sliwdze ata a tsaraka bazlam Pul ata tsara ka, a da a təv Əbay tar. A daha, a gwaɗar: «Ki ge a dze ana, meme, wele aaha ka, gà Ruma ya?» ²⁷Əbay sliwdze ata a tsaraka kataya ka, a daha a təv Pul, a wiz ahər, a gwaɗar: «Tsikiŋ kwaŋ, wànà kər ana, gà Ruma ndzer a?» Pul a gwaɗar aaka: «Haya.» ²⁸Əbay gà sliwdze ata a gwaɗar: «Yàa dza siŋgwe hinne, dite na i ne gà Ruma ana ndzer a.» Pul a gwaɗar: «Ama iye ka, gà Ruma à gər mewe gà ya, dukw ŋgar.» ²⁹Gà mburma ana ndeɗiŋa ta gìzl a ŋgat, ta gwa, mə̀ fàfəl ndzer ŋa zləmana ya, ti lèlekw i təv ŋgar a, ta miyak à ŋgat tsara. Əbay gà sliwdze ata tekeɗe, a ge magəɗa hinne, aɗaba ana a tsaraka Pul ka, gà Ruma ya, dite ka, aka mbər medzewe ŋgat nda tsitsirɓe ndeɗiŋa asa ya.

Pul ika miɗ seriye

³⁰A sàs a Əbay gà sliwdze ata mesire ndzer ŋana, aàla na gà Yahuda ta vəl bakal a Pul dze ya? Aɗaba taŋa na, ndidwe ŋa a pə̀lara tsitsirɓe ana i ahər Pul a, dite a zal a gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum nda gà bàba ŋa ana ta kwere a gà Yahuda ya tserdze, ti yahaba gər. Dite i dəba ŋa ya ka, a hitse à Pul aka miɗ tar.

¹Pul a dza are aà mayahaba gər mburma ata ndzazlzla lele. A gwaɗa a tar: «A kurum gà damər gà, iye mandza ŋa ika miɗ Mbulum ka, nda gəzləŋ ilik lele, à gər ana i gəs ŋgat, haa kinehe ya.» ²*Batsah mala mandəva kuɗa a Mbulum Ananiyas, a tsaraka bazlam Pul ata kataya tsara ka, a gwaɗa a gà mburma ata mehìtsè ŋa i fataya: «Lakayumar aka bazlam.» ³Pul a gwaɗar: «Mbulum a lekik a mbaŋa, a kər aaha gəzləŋ yak sula ya. Ka ndza a faha aà mege seriye ga ka, kamala ana məpala ahəm Mbulum a tsik a. Ama kər kə̀ gwaɗa a mburma ka, lakayumar dze ana, kà tsik taŋa ana, dukw ana məpala ahəm Mbulum a tsik a ya?» ⁴Gà mburma ana a riŋ bise i fataya, ta gwaɗa a Pul: «Ki ndeveye a a batsah mala mandəva kuɗa a Mbulum dze ana, meme?» ⁵Pul a gwaɗa a tar: «Yàa sər dər ka, ŋgat mala mandəva kuɗa a Mbulum tsa te, gà damər gà. Ama i sər, a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum, a gweɗe a mbaŋa ka: <Ka ti tsik manəsa bazlam aà Əbay ana i gwala yak a tsidze.> «*fa*

⁶Ama Pul a samata ka, gà mburma ata mayahaba gər ŋa ya, tàa tə̀rə̀ts ba ikaba ya. Gà *Saduki pam, gà *Farisa tekeɗe, pam. Aɗaba taŋa, a fàfəl nda ndzəɗa, a gwaɗa a tar: «Gà damər gà, iye ka, gà Farisa, gwala gà tekeɗe ka, gà Farisa ndzer. Ta giŋ a seriye kinehe ka, aɗaba ana i gwa ka, gà məməta ti sle aà məmbə̀lara i məməta ya asa ya.» ⁷A tsik aba bazlam ata ya ka, gà Farisa nda gà Saduki tə ndzək ba iba ya təv sula. Tə dza ba aà mimbètsèba ahəm ika magər tar hinne. ⁸Aɗaba ana gà Saduki ta màr aba à taŋa hiywe, ta gwaɗawa ka: Gà məməta ti sle aà mimbile asa tsa, gà gawla Mbulum nda gà Mezite Mesife tekeɗe ka, tar riŋ tsa. Ama gà Farisa tekeɗe ibam, ta gwaɗawa i tar ka: Gà dukw ata tserdze ya ka, tar riŋ. ⁹I dəba ŋa ya, gà mburma ata tə səkah à Mewideye duwa huwwa hinne asa. Tsam ka, gà asiŋ gà ɓəzla medzeŋge məpala ahəm Musa ana i liwiŋ gà Farisa ya, hə̀rgə̀gə̀z ta hitse aà mbulum, ta pala ahəm hinne. Ta gwa: «Mì sər dukw ana ŋgwal ŋa tsa, wele aaha a ge ya tsidze. Biy tsa Mezite Mesife, kige tsa gawla Mbulum ilik na a fàfəlar a bìleme.»

¹⁰Tə səkah à mimbètsèba ahəm huwwa ika magər tar hinne asa, haa Əbay gà sliwdze ata a ge magəɗa. A gwa: Bìleme ta kiɗ a Pul. A gwaɗa a gà mburma ŋgar: «Dumara, gə̀sumara iɗəm Pul a, kà mùm à ŋgat a ga ata kà ndzawakwa iɗəm a.»

¹¹Aləka həvəɗ a ge ka, BATSAH kwa ŋa a hitse a tsaka Pul. A gwaɗar: «Arəv ma da à kər a tsa, mər aba, kàa ge sida ga i faha i Yeruzalem ka, ndzer lele. Ama a sèsiŋ ka, ki ta ge a i kwite Ruma kataya mbaŋa asa.»

Tə dza akaba bazlam aà Pul

¹²Ndidwe ŋana i mèkwède ka, gà asiŋ gà Yahuda tə dza akaba bazlam, ta mbaɗa, ta gwa: Maa kəɗ Pul tsəka, mìi zim a ɗaf tsa, mìi se a yam tsa. ¹³Gà mburma ana tə dza ba aà Pul a ka, tì zè a dzik faɗ. ¹⁴Tə da a təv gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum nda gà bàba ŋa ana ta kwere a gà Yahuda ya. Tə daha, ta gwaɗa a tar: «Mər ka, maa mbàɗa, mì gwa ka, mìi zim a duwa tsidze, na maa kəɗ Pul tsiye. ¹⁵Aɗaba taŋa kurum nda gà asiŋ gà bàba ŋa ana ta kwere a kwa ya tserdze, dumaha, gwaɗum a Əbay gà sliwdze ka, ma zla a kurumara Pul a faha ya, gwaɗumar ka: <Mìi dze a zləm a bazlam ŋgar ana a tsik a ya asa dzekwiŋ.> Ama mər ka, mìi dze a ba aà vatwa, mìi kiɗ a ŋgat, na i təv ana ti dere a a faha ya.»

¹⁶Ama damər Pul a riŋ dəm ŋa. Dəm ata ka, kəla ŋgar a riŋ asləka ŋa. Kəla ata aka tsaraka bazlam makə̀ɗà Pul ata ta kiɗ a ya, a da a ga ata gà sliwdze tə ndzawa iɗəm a. A daha, a be à ɗaf a Pul. ¹⁷Pul a tsaraka kataya tsara ka, a zal a batsah sliwdze ilik. A gwaɗar: «Laka kəla aaha a təv Əbay kurum kwaŋ, aɗaba a sasar a ta fefilekiŋa.» ¹⁸Batsah sliwdze ata a laka ŋgat a təv Əbay tar ata. A da dərraha ka, sliwdze aaha a gwaɗa a Əbay tar aaha: «Pul ata i daŋgay a, na a slərra iye ya. A zeliŋ, a gweɗiŋ, lakara kəla aaha a təv yak a, aɗaba a sasar à fèfilekiŋa.»

¹⁹Əbay gà sliwdze ata a gəs kəla ata kətsah a zlawak à gər tar. A daha, a gwaɗar: «Ki gweɗiŋ ana, meme?» ²⁰Kəla aaha a gwaɗar: «I gwaɗak ka, gà Yahuda tàa tsik akaba bazlam, aà mewize aà kər Pul ndidwe, dite ka hitse a tar dər aka miɗ mayahaba gər tar asa, waytsà mìi tsereke a bazlam Pul kalkal ŋa na lele ya. ²¹Ama ka, kà ta gəs mifefile tar ata tsidze, aɗaba gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ tì zè a dzik faɗ ka, tì dze a ba aà vatwa aà makə̀ɗà Pul. Tàa mbər mimbeɗe, ta gwa: Maa kəɗ Pul tsəka, mìi zim a ɗaf tsidze, ku mege yam tekeɗe, mìi se a tsa ana, meme? Ta bebe a ka, mifefile yak pəra na a zeha ya.» ²²Əbay gà sliwdze ata a gwaɗa a kəla ata: «Ka ti tsik bazlam aaha kà tsikiŋ a, a wura ilik asa tsidze.» I dəba ŋa ya, a gwaɗar: «Daba kuɗa.»

Tə da à Pul a bəra Əbay Filikus

²³I dəba ŋa ya, Əbay gà sliwdze ata a zal a gà bàba gà sliwdze sula tsara. A gwaɗa a tar: «Yahum gər a gà sliwdze dərməka sula, gà mburma ana nda gà piris a, dzik təsəla, dite gà mburma ana nda gà suwal a, dərməka sula mbaŋa, dite kà màhum ba kurum ata tserdze ya, nda ndzemde tswiɗ ŋa ndaàvəɗ aaha kinehe ya. Ka dum à Pul a kwite Kaysariya, a bəra Əbay Filikus. ²⁴Yahum gà piris, ti ndze a à ŋgat a bəra Əbay ata nda zay lele, duwa a ger a ika vatwa tsiye.» ²⁵Dite Əbay gà sliwdze ata a daha, a wetse a tar wakita a ahər. I huɗ wakita ŋgar ata a wetse ya ka, a gwa:

²⁶«Iye Kəlawdiyus Lisiyas, i geha wusa a batsah Əbay Filikus. ²⁷I wetsekaha wakita aaha ka, i gwaɗak, wele aaha i sləraha ya ka, gà Yahuda. Tàa gəs ŋgat, ta waya mekìɗe. I dəba ŋa ya, i tsaraka, ŋgat tekeɗe, gà gwala gà Ruma ka, i ndzək gà sliwdze ga, ta be à ŋgat i ahər tar a. ²⁸I dəba ŋa ya asa, i zla ŋgat aka miɗ mayahaba gər gà Yahuda, aɗaba a sèsiŋ mesire dər ka, aàmala na ta waya makə̀ɗà ŋgat dze ya. ²⁹Aləka i samata ka, aka ge duwa biy makə̀ɗà ŋgat nda metìkè ŋgat a daŋgay tsa asa. Ta màr à bakal ka, nda təv gà dukw ana ndaka vatwa məpala ahəm tar a pəra. ³⁰Aləka i tsaraka, gà asiŋ gà Yahuda a riŋ ta waya makə̀ɗà ŋgat aà vatwa, dite na i slərakaha tsara ya. I gwaɗa a gà na ta màr à bakal a ka, ki gwim a seriye ŋgar ka, a təv yak. Taŋa ka, bazlam gà aka ndəv.»

³¹I dəba ŋa ya, gà sliwdze ata ta ge dər kamala ana ti tsik a tar a. Tə zla Pul ndaàvəɗ ata tsara, tə da à ŋgat a kwite Antipatiris. ³²Aləka ndidwe ŋana ka, gà sliwdze ata tə da nda sik a, ta mbəɗara gər a təv mendze tar aaha tə ndzawa iɗəm a. Ta miyak à gà na tə da nda piris a. Tə da aka miɗ nda gà Pul. ³³Aləka ti ndze a kwite Kaysariya tsara ka, tə daha, ta vəl wakita ata a Əbay Filikus ata kuɗa, dite ta vəlar Pul a ahər mbaŋa. ³⁴Əbay Filikus ata a dzeŋge wakita aaha ka, a gwaɗa a Pul: «Ka ndzawa ana, ika ahəɗ awara?» Pul a gwaɗar: «Iye ka, gà Kilikiya.» ³⁵Əbay ata a tsaraka kataya ka, a gwaɗar: «I ge a seriye yak ka, say gà na ta gəsara kər a, ti dere a dzekwiŋ.» I dəba ŋa ya, a gwaɗa a gà sliwdze ŋgar: «Dum à Pul a bəra Əbay *Hiridus, ta kaslum ŋgat a fata.» Tə tsaraka kataya ka, Pul a hitse aà mbulum, tə da à ŋgat a fata.

Bakal ana gà Yahuda ta vəl a Pul a

¹I dəba ŋa ya, a ge mehinne ə̀zləm ka, gà *batsah mala mandəva kuɗa a Mbulum ata, zləm ŋgar Ananiyas, nda gà asiŋ gà bàba ŋa ana ta kwere a gà Yahuda ya, dite nda gà wele ana a tsik a bazlam parak parak lele ya, zləm ŋgar Tartulus a mbaŋa, tə daha a kwite Kaysariya. Tə da a təv Əbay Filikus, aà mege seriye Pul kuɗa. ²Əbay ata a zalaha a Pul. Aləka Pul a daha ka, tə dza ba aà mege seriye ŋa. Tartulus a mà à bakal a Pul. A gwaɗaha a Əbay ata:

«Batsah mər ŋa, kinehe mìi ndze a zay lele ka, agəra kər, agəra mekwere yak ana kər ihər ki kwere a nda metsehe lele ya. Aɗaba gà dukw ana gà ŋgwal ŋa tsiye fit dze ka, kàa làmbaɗa dər. ³Mì gəs kər nda maŋgayaba, ku mege i ŋga na ika ahəɗ yak a. Aɗaba ku mege dukula mì ŋgat ka, aɗaba kər. Mì gik kəkaaha hinne. ⁴Ama a sèsiŋ na i gese a à kər a masakəŋa ya tsa. Aɗaba taŋa kamkam, dza zləm a dukw ana mìi tsikik a ya nda ŋgwal yak ana ki ge a ya te. ⁵Mì sər aà wele aaha ka, ŋgat mala manəsa à kə̀sà ndzer. A wise a bazlam i liwiŋ gà Yahuda ana ika gər ahəɗ tserdze ya. Ŋgat tekeɗe, Əbay i fəla pàrsa gà mburma ana mì zal a tar gà Nazaret a asa. ⁶Ama aka yaha vatwa aà manəsa a mər à ga Mbulum mər batsah ŋana mbaŋa asa, dite aɗaba taŋa na mì gəs ŋgat a. {Mì gwa, zləmana mìi ge a seriye ŋgar ka, ndaka vatwa məpala ahəm mər. ⁷Ama Lisiyas ana Əbay gà sliwdze ya, a da aakaha a magər mər, a kə̀zala à mər a nda ndzəɗa. ⁸I dəba ŋa ya, a gwaɗa a mər, dum, ta gwim seriye ŋgar a təv yak, dite na araha, mì da dərra ya.} Na ka wiz aà wele ŋa kinehe ka, kər nda gər yak ki sir a dukw ana mì ge dər ahər seriye ya.»

⁹Gà asiŋ gà Yahuda ana i fataya, ta gaw akaba ahər ahəm, ta gwaɗar: «Kataya, kataya kaɗəŋ ndzer, pàrsa iɗəm tsa.»

Pul a fàfəl ikaba ika miɗ Filikus a

¹⁰I dəba bazlam tar ata ya ka, Əbay ata a vəl vatwa a Pul, aà mifefile mbaŋa. A ger wiyèw nda ahər, a gwaɗar: «fafəl.» Pul a gwaɗar aaka: «I sər ka, kər na mala mege seriye ana i faha, kàa ndza iɗəm hinne ya. Aɗaba taŋa, iye riŋ nda maŋgayaba, aɗaba ana Yàa ŋgat vatwa aà mege seriye ba gà ika miɗ yak a. ¹¹Kər ki sle a mewize aà mburma, ti tsikik a mendze gà. Aka ge kinehe ka, à zè a mehinne kurwa gəra sula tsa na i da a Yeruzalem, aà mandza gurmits a bəɗ a Mbulum a. ¹²A gər ana i daha a fataya ka, maa mbetseba ahəm nda gà Yahuda i ga Mbulum batsah ŋa ata ilik tsidze. Ku mege i gà ga ana ti yahawaba aɗəm gər pampam a, kige tsa i huɗ kwite i kə̀sà ata tekeɗe ya, maa wise aba duwa ilik ɓav tsa asa. ¹³Kinehe gà mburma aaha ta gwa, waytsà a ge naha, kige tsa a ge naaka, ə̀ndap ə̀ndap ə̀ndap ə̀ndap, kwets ndzer ŋa a riŋ tsa. Ti sle aà metsìkè a dukw ana ndzer ŋa, ta gəs dərra iye a təv yak a tsa. ¹⁴Ama kəla ka, ndzer ŋa na i ge a meslire Mbulum gà tsir mər ka, nda mazazama vatwa Yesuw ana ta gwa, fəla pàrsa ya. Tsaatsa, iye tekeɗe, Yàa gəs dukw ana mewetse ŋa i wakita məpala ahəm Musa nda biy gà ɓəzla məma à guma Mbulum a fit dze. ¹⁵Aɗaba i sər ndzer, kamala tar ana tə sər a mbaŋa, Mbulum a mbilere a à gà ɓəzla bakal nda gà na gà ŋgwal ŋa ya tserdze i məməta ya. ¹⁶Aɗaba taŋa na iye riŋ kəla pat, a sèsiŋ mendze ika miɗ Mbulum nda gəzləŋ ŋgwal ŋa lele, dite nda gà ika miɗ gà mburma ya.

¹⁷Yàa ndza i slele mive diŋ, Yàa da a Yeruzalem tsa. Ama kinehe ka, i mbəɗ gər a fata. I daha à siŋgwe a gà mburma gà ana i fataya, dite i waya məvəla dukw taf ŋana a Mbulum asa mbaŋa. ^18-19Aləka i təv ana i ndəv à matawala fəla mər ata nda məvəla dukw masakəŋana a Mbulum a ka, gà asiŋ gà Yahuda ana tə dara ika ahəɗ Asiya ya, ti leha aà iye a fata. Ti leha aà iye tekeɗe ka, kwets mayahaba gər gà mburma a riŋ hinne tsa, maàga ibam, a riŋ tsa asa. Ta gewa seriye ka, ŋgulum tar ana ti dere a, ta ge a aà iye seriye a təv yak a, na tàa leha aà bakal gà ya. ²⁰Kige tsa kinehe ka, wiz aà gà mburma aaha ta gəsara iye ya, ti tsikik a bakal ana ta gəs dər iye aka miɗ mayahaba gər gà mburma ata ndavana aaka ya. ²¹Bəla tsiw, ta gis iye ka, agəra ana i tsik a tar dukw ilik nda magala ika miɗ tar, i gwaɗa a tar ka: <Kə̀ gə̀sumara iye a seriye aka miɗ kurum a mbakum ka, aɗaba ana i sər ndzer, gà məməta ta mbilere a i məməta ya mba ya.> «

²²Ama Filikus ka, a sər dukw ana nda təv megemir Yesuw Kiristi ya lele. A sìrìk à seriye ŋa aka miɗ, a gwaɗa a gà mburma ana ta ge seriye aà Pul a: «I təv ana Lisiyas, Əbay gà sliwdze aka dara ka, dite i ses a ikaba bazlam ŋa ya kuɗa.» ²³A gwaɗa a batsah gà sliwdze: «Da à Pul a ga daŋgay, kə kasla ŋgat i fata. Ama ki ger məɗək hinne tsa kəla. Ka ta pala ahəm a gà masla ŋgar ana ti dere a, ta fir aaka a ya tsa.»

Pul ika miɗ gà Filikus nda məkəs ŋgar Durusil

²⁴Aləka i dəba mehinne zaakwa ya ka, gà Filikus tə daha nda məkəs ŋgar Durusil ana dəm gà Yahuda ya. Tə slər mburma aka Pul, aɗaba ta waya mesikehe à matsaraka dukw ana ŋgat a tsikewa nda təv Yesuw Kiristi, meme na magəsa ŋa nda gəzləŋ a. ²⁵Aləka Pul a daha ka, a dza ba aà mifefile a tar. A ɗif a tar à duwa pampam hinne. Ti ta metsereke dukw ana ta ge a nda ndzer a, nda magəsa gəzləŋ, dite nda seriye ana a dere a ika miɗ mba ya ka, Filikus a ge magəɗa hinne, a gwaɗa a Pul: «Yaw, taŋa ka, ki sle a aà medeba na kinehe ya. Aka təv ana Yàa ŋgat vatwa ka, i mèkehe a à mezele asa.» ²⁶Aka biy ŋgar ka, Pul à dziŋ a siŋgwe mba. Aɗaba taŋa a zalawaraha aà mifefile nda ŋgat.

²⁷Kərga taŋa ya, tàa ndza mive sula hiywe kataya. Aləka i dəba ŋa ya, tə zla iɗəm Filikus i fataya, ti tike aɗəm Purukiyus Festus, a mbəɗ ba aà makwàrà mburma i fata. I təv ana Filikus a dara iɗəm a ka, a miyak à Pul i daŋgay i fata. A sasar məpəla dər tsəka, dite gà Yahuda ta waya ŋgat hinne.

Pul a wiz seriye i təv batsah Əbay gà Ruma

¹I təv ana ti tike Festus a Əbay, a həna iɗəm pat makər a ka, a mah ba i Kaysariya i fataya, a da a Yeruzalem. ²A ndzeha a fata ka, gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum nda gà bàba gà Yahuda tserdze, tə daha a təv ŋgar, ta wiz ihər bazlam Pul a, ta gwaɗar: ³«Kamkam, zla a mərra Pul a faha ya, aà mege a mər seriye i faha te.» Ti tsikar kataya ka, dite tì dzer a ba aà vatwa, ta kiɗ a ŋgat. ⁴Ama Festus a gwaɗa a tar: «Pul ka, a riŋ a ndze a i daŋgay i ma gà i Kaysariya. Ama kinehe i huɗ mendze zaakwa ya ka, i mbìɗ a gər a ma.» ⁵A gwaɗa a tar asa: «Na aka sàs a kurum ka, gà bàba ŋa ana i liwiŋ kurum a, tə̀ dəɗ aka iye. Na wele ŋa aka ge bakal ka, ki ta gwim a seriye ŋa ka, a fata.»

⁶I dəba ŋa ya, Festus ibam, aka ndza riŋ i fata kwaskwa ide lele nda gà tar. Aləka i dəba ŋa ya, a mbəɗ gər a ma a Kaysariya. Dite gà mburma ata tə dəɗ aaka. Ndidwe ŋana ka, a da a ga seriye, a gwaɗa a tar: «Zelwimiŋara Pul a tsara.» ⁷Aləka Pul a daha ka, gà Yahuda ata tə dəɗ aakaha i Yeruzalem a, ti ler tits i təv seriye. Ta màr à bakal pampam hinne, kwets wur bazlam ŋa a riŋ ɓav tsa. ⁸Bazlam tar ata a ndəv ka, Pul a fàfəl ikaba ya te. A gwaɗa a tar: «Yàa ge bakal duwa nda təv məpala ahəm Musa tsa, kige tsa nda təv ga Mbulum batsah ŋa ana i Yeruzalem a tsa, dite kige tsa nda təv batsah Əbay gà Ruma tsidze asa mbaŋa.» ⁹Festus a sasar, dite gà Yahuda ta ŋgaya ba agəra ŋgat. A gwaɗa a Pul: «Wànà a sàsak ana, ki tèkwe a a Yeruzalem, i ta ge a seriye yak a fataya?» ¹⁰Pul a gwaɗar aaka: «Ŋgulum ki tèkwe a dər ka, a təv batsah Əbay gà Ruma. Ŋgat na a ti ses a iba seriye aaha ya, tsəka, aɗaba kər nda gər yak kà sər, Yàa ge bakal duwa a gà Yahuda ilik tsa. ¹¹Na Yàa ge dukw ana ŋgwal ŋa tsa biy mekìɗè dər iye ya tekeɗe ibam ka, Yàa niw məməta tə tsa, na iye ya. Ama dukw ana ta viliŋ dər bakal a, tàa tsik wur ŋa tsəka, wura a sle a aà mivile a tar iye tsa. Say batsah Əbay gà Ruma na a ta giŋ a seriye ga ya.»

¹²Gà Festus tə tsaraka bazlam ŋgar ata kataya ka, ta mà akaba à bazlam nda gà mburma ŋgar. Dite i dəba ŋa ya, a gwaɗar: «Na kàa tsik kataya ka, ki dwim a dər ka, a təv ŋgar kaɗəŋ.»

Pul ika miɗ seriye Agaripa nda damər ŋgar məkəs ŋa Bernike

¹³Aləka i dəba mehinne zaakwa ya ka, gà batsah Əbay Agaripa nda damər ŋgar a riŋ məkəs ŋa, zləm ŋgar Bernike, tə daha a kwite Kaysariya, aà mege wusa a Festus. ¹⁴Tə ndza i fata mehinne diŋ. I huɗ mendze tar ata ya ka, Festus a tsik bazlam Pul a batsah Əbay ata. A gwaɗar: «Wele duwa naha, i le ahərra aka ana Filikus a da i faha ya ka, a miyak à ŋgat i daŋgay hiywe. ¹⁵Yàa da a Yeruzalem zaakwa. I daha ka, gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum nda gà bàba ŋa ana ta kwere a gà Yahuda ya, tə dza ahər gwìdze a təv ga. Ta hemiŋ hinne, ta gweɗiŋ: <Kamkam, say seriye mà gəs ŋgat ndzer.> ¹⁶Ama i gwaɗa a tar aaka ka: <Fəla mər gà Ruma ka, ta gis a mburma kataya, ta kiɗ a ŋgat, ti ze medze tar aà ba gər ika miɗ seriye tsa. Ku weke a tsik a biy ŋgar, bəla ndzer ŋana ana, biy weke dzekwiŋ.> ¹⁷A gər ana i dara a faha ya ka, gà mburma ata mì da akabara ya, Yàa məts aà duwa tsidze. Ndidwe ŋana tsara ka, i da a ga seriye. I gwaɗa a tar: <Zelwimiŋaha a Pul, ma dara.> ¹⁸Aləka Pul a daha ka, gà na ta ge ahər seriye ya, dzìrìk tə daha, tits ti ler. I dzala ka, aka ge dukw ana ŋgwal ŋa tsiye. Tsaatsa Yàa le aɗəm aà wur bazlam ilik tsa. ¹⁹Ama i tsaraka, ta mbetseba ahəm ka, ndaka təv fəla tar ana ti zezem a ya, dite ndaka təv wele duwa tə zalar Yesuw, a mət kuɗa ka, Pul a gwa, aka mbəlara i məməta ya pəra. ²⁰Gər aka wisiŋ, i sər meme na i ses a ter a ikaba bazlam ata ya tsa. Aɗaba taŋa na i gwaɗa a Pul: <A sàsak ana, ki tèkwe a a Yeruzalem, na dite i ta ge a seriye medzibe bazlam yak aaha ya kəla ya?> ²¹Ama Pul tekeɗe, a gəs a fata tsa. A gwa: <Say batsah Əbay gà Ruma na a ti sèsiŋ a iba seriye ga ya ya.> Dite i gwaɗa a sliwdze ka: <Kaslum ŋgat a faha tə̀ma, say pat ana Yàa ŋgat vatwa aà maslə̀rà ŋgat a təv batsah Əbay a dzekwiŋ.> «

²²Agaripa a tsaraka kataya ka, a gwaɗa a Festus: «Iye tekeɗe, a sèsiŋ metsereke mifefile wele ata nda zləm gà mbaŋa.» Festus a gwaɗar aaka: «Taŋa ka, ki ti tsereke a mifefile ŋgar ndidwe.»

²³Ndidwe ŋana ka, gà Əbay Agaripa nda Bernike damər ŋgar ata tə daha, dìgwìɗìhha ku weke nda gà mburma ŋgar. Gà Əbay gà sliwdze, dite nda gà mburma ana gà bàba ŋa ana i kwite ata ya, tə dəɗ aka tar. Tə daha, ta patsa a ga ana gà Əbay tə dzawa aɗəm ba ya. Tə daha ka, Festus a gwaɗa a gà mburma ŋgar: «Zelwimiŋaha a Pul, ma dara.» Gà mburma tə daha, tə zalaha a Pul. A daha. ²⁴I dəba ŋa ya, Festus a gwa: «Kər batsah Əbay Agaripa nda kurum gà mburma ana mayahaba gər ŋa i faha kinehe ya tserdze. Araha, wele ana gà Yahuda, ga na i Yeruzalem nda gà na ɗa i faha ta ge ahər seriye a təv ga ya. Tə dara à bazlam ŋa a təv ga ya hinne. Ta wiz aà iye, ta gwa: <Ma ndza aà bəra asa tsidze.> ²⁵Ama iye ka, Yàa le aà bakal wele aaha biy mekìɗè dər ŋgat a biye ya tsa. Ama ŋgat nda gər ŋgar na a gwa: <Ŋgulum batsah Əbay gà Ruma na a ti sèsiŋ a iba seriye ga ya.> Aɗaba taŋa na i dzala, i gwa, i slir a ŋgat a fataya. ²⁶Ama iye ka, i sər wur bazlam ana ndzer, i wetsehe a a batsah Əbay gà Ruma ya tsa. Aɗaba taŋa na i zalaraha aka miɗ kurumaha tserdze ya. I zalaraha ndeyndey ka, aka miɗ yak batsah Əbay Agaripa. Ka wiz ihər bazlam ŋa ya te. Na kàa wiz ihər a ka, bəla i sle aà meŋgete a wur bazlam i huɗ bazlam ŋgar ana a tsikik a ya zaakwa, na dite i wetsehe a batsah Əbay kwa ata ya. ²⁷Aɗaba i dzala ka, lele tsidze na ki zle a mburma a daŋgay kataya, ki slir a ŋgat a təv batsah Əbay a Ruma, dite ki wetser a wakita a ahər ka, ka ze mesire bakal ŋgar ana a geye ya.»

Pul a ge seriye ika ba ŋgar a, ika miɗ Agaripa

¹Aləka Agaripa a gwaɗa a Pul: «I vilek a vatwa kinehe ka, fàfəl ika ba yak a kuɗa.» Pul a zla ahər a mbulum, kamala megweɗe ya ka, i fèfil a kurum a te. Dite a dza ba aà mifefile. A gwaɗa a Əbay ata:

²«A kər batsah Əbay Agaripa, Yàa ŋgaya ba hinne, aɗaba ana Yàa ŋgat vatwa aà mifefile ika ba gà ya və̀ɗəna ika miɗ yak a, agəra gà dukw ana tserdze gà Yahuda ta viliŋ dər bakal a. ³Maŋgayaba gà ndeyndey ka, aɗaba kər kà sər mendze gà Yahuda, dite nda mimbètsèba ahəm agəra fəla tar ana ta gewa fit dze ya. Iye ihər i gek a kamkam, dza zləm a mifefile gà ana i tsik a ya lele te.

⁴Gà Yahuda tserdze tə sər mendze gà, à gər ana i ge gawla ya. Maa ndza akaba dze, dite i ndzawa i Yeruzalem asa ya. ⁵Daga piŋŋe, ku weke tə sər ka, iye gà *Farisa. Tar ŋa na ti tsikik a. I zezem a məpala ahəm Mbulum nda ndzer ŋa à gà Yahuda ya. ⁶Ama kinehe ka, iye i seriye. Aɗaba iye riŋ nda madzala gà gər aka dukw ana ndzer, Mbulum a tsik i sida ya, a gwa, i ta vile a mər a ya, a gà bàba gà tsir mər a. ⁷Gà gwala ga mburma mər ana kurwa gəra sula tserdze ya, tàa dzala aka dukw ata mbaŋa. Agəra taŋa na ta gewa megemir a Mbulum ku ndaàvəɗ, ku ndaàpat hinne ya. Aɗaba taŋa na gà Yahuda ta mìŋ à bakal ka, agəra dukw ata mbaŋa. Yaw, taŋa dze ana, wànà lele ya, wànà lele tsiye, Əbay? ⁸Aɗaba la na kurum gà Yahuda ka dzalum ka, kà nwim dər pàrsa aà dukw ana Mbulum a gwa ka, i ta mbilere a mburma i məməta ya kaɗəŋ a tsiye?

⁹Ama iye nda gər gà tekeɗe, akahər ata Yàa dzala gà duwa hinne, aà manəsa à bazlam Yesuw gà Nazaret, kamala i kurum ata kà dzalum a mbaŋa. ¹⁰I ge gà dukw ata fit dze ka, i Yeruzalem. I ŋgat ndzəɗa ka, i təv gà bàba gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum a. Yàa gasa gà ɓəzla mazazama Yesuw hinne a daŋgay. I təv ana ta gewa a tar seriye, ta bets a tar a ka, i gwaɗawa, kəkaaha, lele ndzer mbaŋa. ¹¹I sèwèrewa a tar are hinne i gà ga mahàmà a Mbulum ana i fataya, dite ka, ta miyak à magəsa Yesuw fit. Matsəɓatsəɓ ga ika gər tar hinne. I yahawa tar, ku mege i gà kwite ŋgiɗ a diriŋ tekeɗe. I dawa aka tar pəra, aà mesewere a tar are.»

Pul a ɗama, meme na a mbəɗ à gəzləŋ ŋgar a

Gà Ɓəzla Meslire 9:1-19; 22:6-16

¹²«Kərga taŋa ya, gà Əbay gà ɓəzla mandəva kuɗa a Mbulum ta viliŋ ndzəɗa a ba, tə slər iye a kwite Damas. ¹³A təv ana i mah ba, i de a ya ka, magər pat a ge aà iye ika vatwa. I fə̀r ikaba ya ka, i ŋgat a təv dzaydzay ŋa hinne, a za madə̀và pat ana aà gəza mbulum a. A le mər tits nda gà mburma ana mər dze ya, batsah Əbay gà. ¹⁴Mì dza a bəɗ fit. Dite i tsarakara iɗəm mifefile duwa i fataya ndaka ahəm mər gà Yahuda ya. Mifefile ŋa a ɗe à iye ka: <Sawul, Sawul, aàmala na ki sèwèriŋ a are kataya ya? Ki sèwèrebe a are ka, a ba yak, kamala sla ana à sèwèrebe a are, a sər ahəm aà mala ga ŋgar tsiye.> ¹⁵I gwaɗar aakaha: <Kər ana weke, Batsah ga ŋa?> A gweɗiŋ aakara: <Iye Yesuw ana kər riŋ ihər ki sèwèriŋ a are ya. ¹⁶Ama hitse aà mbulum. I pàtak aba ka, dite ki ne a mala meslire gà. Ki ta me a à dukw ana kə ŋgatar və̀ɗəna ya, ndəna i ɗifek a dər aka miɗ mba ya. ¹⁷I slir a kər a təv gà Yahuda nda gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye. Dite i be a à kər a i ahər tar a. ¹⁸A sèsiŋ ka, ki hìndìk a ter a are, na dite ta mère a i luvuŋ a, a təv dzaydzay ŋa ya ya, dite ka, ti dere a i mekwere Əbay sitene ya, a təv Mbulum a. Aɗaba na tàa gəs iye ka, Mbulum à pìl a à bakal tar, dite ta ŋget a təv mendze a liwiŋ gà mburma ana Mbulum a pala tar a.> «

Pul a ɗif à megemir ŋgar

¹⁹«Ama Əbay Agaripa, iye ka, Yàa niw dukw ana i ŋgatar, ndəna i tsarakara i mbulum a tsa. ²⁰I lah məma à bazlam ata ka, a gà mburma ana i gà kwite Damas nda Yeruzalem a dzekwiŋ, dite na i ti tsik a gà mburma ana tserdze i Yuda ya, i dəba ŋa ya, a gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye tserdze ya mbaŋa. I gwaɗawa a tar ka, tə dara, ta mbəɗ à gà gəzləŋ tar aka miɗ Mbulum, dite ta ge gà megemir gà ŋgwal ŋa ana ta pèt a dər, dite mburma a sir a dər ka, tàa mbəɗ à gà gəzləŋ tar kaɗəŋ ndzer a. ²¹Aɗaba taŋa na, i da a ga Mbulum batsah ŋa ata ya ka, gà Yahuda tə daha, ta gəsara iɗəm iye ya, ta waya mekìɗè iye ya. ²²Ama Mbulum a zlèk iye i təv tar a haa kinehe, dite iye riŋ ihər i ge a sida ŋgar ika miɗ mburma tserdze, ika miɗ gà ɓəza nda gà bàba ŋana fit dze. Yàa tsik aɗəm duwa ŋgiɗ ika gər biy gà ɓəzla məma à guma Mbulum nda gà biy Musa ana ti tsik akahər ata ya tsa. ²³Ta gwaɗawa ka: Mala məmbàlà à mburma ana Mbulum a gwa, i slir a kurumehe a ya ka, tì sèwèrer a are, ta kiɗ a ŋgat, dite a ta mbilere a i məməta ya. Ŋgat na à lèh ahər a ya. A ti tsik a bazlam ana a vile a dzaydzay a gà Yahuda, nda gà na tar gà Yahuda tsiye mbaŋa.»

Pul a ɗe à vatwa magəsa Yesuw a Agaripa

²⁴I təv ana Pul à fèfil a ikaba ika miɗ tar kamala taŋa ya ka, Festus a wideye aka Pul, a gwaɗar: «Kər ka, kàa be a dala, Pul. Aɗaba medzeŋge yak ana kà dzeŋge hinne ya ka, ka vəlak mibe a dala.» ²⁵Pul a gwaɗar aaka: «Yàa be a dala tsa, batsah Əbay. Dukw ana i tsik a ya ka, nda ndzer ŋa nda metsehe gà lele, pàrsa iɗəm tsa. ²⁶Aɗaba ana Əbay Agaripa a sər mifefile ŋa fit dze ya. Ama iye ka, magəɗa a giŋ a tsəka, agəra taŋa. Aɗaba dukw ana a ge ba ka, makàhà ŋa tsa, are ihər tserdze. ²⁷A kər, batsah Əbay Agaripa, wànà kàa gəs dukw ana gà ɓəzla məma à guma Mbulum ti tsik a tsiye? Iye i sər ka, kàa gəs.» ²⁸Agaripa a gwaɗar aaka: «Kà dzala ana, i gis a Yesuw agəra bazlam yak ata kà tsikiŋ a tsara ya?» ²⁹{Pul a gwaɗar aaka mbaŋa: «Ku mege kinehe tsara, bəla aka miɗ mba tekeɗe ka, iye i heme a a Mbulum, aɗaba kər, nda gà mburma ana ɗa i faha ya tserdze, dite ka nwim gà ɓəzla magəsa Mbulum kamala iye ya. Ama i waya ka, tə dzaw kurum a daŋgay kamala iye ya tə tsa kəla.»}

³⁰Aləka i dəba ŋa ya, gà bàba gà Əbay ata nda gà Bernike, dite nda gà mburma ana a riŋ mayahaba gər ŋa i təv ata ya, ta hitse aà mbulum, ti dere a a bəra ya. ³¹Aləka i təv ana ti dere a a bəra ya ka, ta gwaɗaba ika magər tar: «Wele aka ka, aka ge dukw ana ta kiɗ a dər ŋgat, kige tsa, tì yè a dər ŋgat a daŋgay a tsa.» ³²Ama Agaripa a gwaɗa a Festus: «Wele aaha ma wiz seriye a təv batsah Əbay ana i Ruma ya tsəka, ana ka, kàa pəl à ŋgat.»

Tə da à Pul a kwite Ruma nda slə̀làh yam

¹I dəba ŋa ya, Əbay a tike a mər pat məpàslà ahər mada aka ahəɗ Italiya nda slə̀làh yam. Aləka i təv ana pat ŋa a ndze aɗəm a ka, ta vəl Pul a ahər a batsah sliwdze duwa. Tə dzar ahər gà asiŋ gà ɓəzla daŋgay ŋgiɗ, dite ma da à tar a Ruma. Zləm sliwdze ata ka, Yuliyus. Ŋgat ka, batsah ŋa i liwiŋ gà asiŋ gà sliwdze ana ta mbewaha a batsah Əbay gà Ruma ya. ²Mì tsala akaba a slə̀làh yam ana a dara i Adaramitiya ya. A de a ndaà gùva ahəɗ Asiya ya, nda təv mandza ba tar ana tə dzawa ba ya. Mì da kuɗa. Ama mì da akaba nda gà wele duwa a riŋ, zləm ŋgar Aristarkus. A dara i Tesalunike ya, ika ahəɗ Makaduniya ya. ³Aləka mbulum a də̀v ndidwe ŋana ka, mì ndze a kwite Sidun. Mì daha ka, sliwdze aaha ndeɗiŋa tə zalar Yuliyus a, a ge ŋgwal a Pul hinne. A vəlar vatwa aà məfə̀rà aka gà masla ŋgar ana i fataya, dite ta vəlar gà duwa, ta ger gər lele. ⁴Mì mah ba i fataya ka, nda slə̀làh yam asa. I təv ana mìi de a ya ka, himbiɗ a dza ba aà mege hinne, à mère a à mər ndàra a dəba ya. Agəra taŋa na mì da ndaà ba ahəɗ Kipurus a. Ahəɗ ata ka, yam a ler tits. Ar ka, i magər yam. ⁵Mì mbə̀rə̀zl gà ahəɗ Kilikiya nda Pamfiliya və̀r ndazl aka tsèke ahər mezime mər. Mì da ndaka magər yam, mì da a kwite Mira ana ika ahəɗ Likiya ya. ⁶Mì ndzeha a fata ka, batsah sliwdze ata a ŋgat slə̀làh yam ana a dara i kwite Aleksandiriya ya, a de a aka ahəɗ Italiya ya ka, mì dara i naha ya, mì da a taŋa. Dite mì mah ba tsara.

⁷Mì da zèyezèye gireŋ, mì ge mehinne diŋ aà vatwa, agəra himbiɗ ana à mère a à mər ndàra a dəba ya. Aləka mì ndze ɗegìrgìr melive nda kwite Kinidus ka, ndeyndey mìi sle aà mede asa tsa. Tə̀luwur mì mà aà vatwa ya. Mì da ndàra a Kereta. Ahəɗ ata ka, malàwàrà ŋa nda yam. Mì twilik ba ndaà gùva kwite Salmuni a riŋ i fata mbaŋa. ⁸Mì da ndaà ba ahəɗ ata nda mawura ba ŋa, dite mì ndze a gà tə̀vəməŋa a riŋ tə zalar gà ŋgwal təv mandza aɗəm slə̀làh yam a. Gà tə̀vəməŋa a riŋ bise nda kwite Lasiya, keɗeleŋŋè lele.

⁹Maa ndza aà vatwa ka, hinne, dite i huɗ mede mər ata ya mbaŋa ka, pat ndəra gà Yahuda aka mbər mede iɗəm a dəba ya. Aɗaba aka ndze a kiye ata kamala taŋa ya ka, wura a de a aka vatwa asa tsa. Ta ŋgeye a aba slə̀làh yam tar aà gìgìze ya, agəra himbiɗ ana a ge a hinne, yam a tsele akaba a ya. Ta veve a i fata kiye diŋ, tsəka, ti dzeye a yam. Ama Pul a fə̀r, gà mburma aaha ta waya mada aka miɗ ka, a be a tar à ɗaf. ¹⁰A gwaɗa a tar: «I samata ka, medzeye i mede kwa aaha ki tèkwe a nda slə̀làh yam a. Araha, slə̀làh yam nda gà dukw ana iɗəm a tserdze ka, ti nisiŋa. Dite kwets kwa ŋa tekeɗe, ki beyekwe a tsa asa, biy tsa ki dzeyekwiŋa.» ¹¹I təv ana ta meh a ba ya ka, mala məpaka slə̀làh yam nda mala slə̀làh yam ŋa ka, ta gwa: «Tàkwa dər akaba aka miɗ.» Aləka batsah sliwdze ata a tsaraka mifefile Pul ata kataya ka, a dza aà zləm ɓav tsa. A gəs ka, biy gà mburma aaha ta gwa, tàkwa dər akaba ya. ¹²Ama təv ata ka, lele tsa na aà mandza aɗəm i huɗ kiye ata himbiɗ a ge a hinne asa ya. Aɗaba taŋa gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ fit dze ka, ta waya mede aka miɗ pəra. A sàs a tar na mege ti sle a ka, ti ti dze a ba a Finika a riŋ i fata ika ahəɗ Kereta zləmana. Tar ŋa ti ndze a i fata tə̀ma. Aɗaba təv ata ka, kətsah à himbiɗ a, ŋgulum, a ndzeha a fata lele tsa.

Himbiɗ a ge hinne ika gər yam

¹³Ama tə samata ka, himbiɗ aka dza ba aà mege fèr fèr fèr. A teh a taraha a i dəba ya, à zlèk a tar aà mede, ta gwa i tar ka, ki ndzekwiŋa, tàkwa. Tə daha, ti ndiwiɗera ara ana i huɗ yam, tə dàn ahər slə̀làh yam a. Dite ta mah ba, tə da ndaà ba kwite ahəɗ Kereta ata. ¹⁴Zàmma tsəka, batsah himbiɗ a hitse aà mege ika ahəɗ ata. Zləm himbiɗ ata ka, himbiɗ ana a dara i kadwa ya. ¹⁵A zla slə̀làh yam tar ata diriŋ aka tsèke ŋgiɗ. A de a dər a təv ŋa. Ama ta waya mehìtsè à slə̀làh yam ata mər iɗəm a, dite ta mbìɗehe a gər ŋa ser a himbiɗ ka, ta mba ahər tsa. Pəlŋgay pəlŋgay himbiɗ mesìweye aà mər pəra. ¹⁶Aləka a da à mər a tə̀vəməŋa a riŋ tə zalar Kawuda, ar i magər yam. Mì ndze aà ba kwite ahəɗ ata ka, a tats ika mər himbiɗ ata ya, a ge ŋgùlum. Ama slə̀làh yam ata ka, kəla ŋa ihər aà mendzwil ŋa, madànà ŋa, himbiɗ à gìrìv a dər hinne. Tə dàn ahər ka, bəla batsah ŋana aka nəs ika vatwa ka, ti de a nda kəla ŋa ata. I fata kuɗa ka, mì ŋgəl aɗəm à kəla ŋa ata a batsah ŋana nda gireŋ. ¹⁷I təv ana mì ŋgəl dər aɗəm aba ya ka, ti ndìwìɗ liɓir aà gùva slə̀làh yam ata, dite ma ger ŋgulum, aɗaba ana himbiɗ a nis a dər a. Ta ge magəɗa hinne, aɗaba hewiyeŋ a riŋ bise aà gùva Libiya. Slə̀làh yam ata a ndif ahər a sik ka, ti dzeye a a yam. Agəra taŋa na tə dzar dizl duwa a yam, dite ma ŋge ahər a. ¹⁸Ama himbiɗ ata ka, a riŋ a ge a hiywe, aka mət aaka ɓav tsa. Yam a tsele akabiŋa, a ɓezle a dər. Ndidwe ŋana ka, tə dzara iɗəm à gà dukw tar a əŋgal, aɗaba ana a be, slə̀làh yam à pèts a dər akaba a huɗ yam a. ¹⁹Dite ndidwe ŋgiɗ asa ka, gà ɓəzla slə̀làh yam tə dzara iɗəm à gà dukw megemir tar ana iɗəm a, a yam a mbaŋa. ²⁰Ama aka ge mehinne diŋ, wura aka ŋgat a pat, kige tsa a gà mawusawus tsidze. Say himbiɗ ɗekɗek na a ge a hinne ya. Aka mət aaka tsidze. Aɗaba taŋa mər ata tserdze ya, maa mah aba gər a fit, mì gwa ka, mìi dzeyiŋa.

²¹Wura aka zəm duwa tsa mehinne diŋ. Dukw mezime a mbàha tsa. Ama Pul a hitse aà mbulum aka miɗ tar kuɗa, a gwaɗa a tar: «Na mege kàa gəsum mifefile gà ndeɗiŋa ka, ana ka, ki tèkwere a ika ahəɗ Kereta ya tsidze. Na ka ndzakwa i fata ka, mesewere are aaha a le aà kwa tsa, gà dukw ata tekeɗe, ti nis a tsa asa mbaŋa. ²²Ama kinehe ka, arəv ma da à kurum a ɓav tsa, wura ilik a dzeye a tsa. Say slə̀làh yam aaha kwa iɗəm a ilik na a dzeye a ya. ²³Aɗaba i huɗ həvəɗ aaha mbakum a ka, gawla Mbulum ana iye mburma ŋgar, iye riŋ i ger a meslire ŋgar a, aka dara a təv ga ya. ²⁴A dara, a gweɗiŋ: <Magəɗa ma gik tsa Pul, a sàs a Mbulum ka, say ki ndze a aka miɗ batsah Əbay gà Ruma ata ndzer, dite a ta mbil a à gà asiŋ ga mburma ana i slə̀làh yam aaha tserdze ya, aɗaba kər mbaŋa.> ²⁵Agəra taŋa, arəv ma da à kurum a ɓav tsa, gà wele, aɗaba i sər ka, Mbulum a riŋ ndzer. A ta ge a ka, kamala ana i tsaraka ya kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa. ²⁶Ki beyekwe a ka, aka ahəɗ ŋa a riŋ malàwàrà ŋa nda yam tits.»

²⁷Ama taŋa ka, himbiɗ a riŋ a de a à mər ika gər yam ata, tə zalar Adiriya hiywe pəra. Aka ge ka, mehinne kurwa gəra faɗ. Aləka a pat duwa, magər və̀ɗ a ge ka, gà ɓəzla slə̀làh yam ata ta fə̀r ikaba ya zìyye, ta ŋgat a duwa, kamala ahəɗ a. Tə dzala ka, ta gwa, maa à mendze aka ahəɗ. ²⁸Ama ti yà aɗəm ara duwa, madzə̀và ŋa ihər liɓir. Ti live, tə samata ka, gwètitik dzik səla. Tə da i fataya zaakwa aka miɗ asa ka, ti yà aɗəm asa, tə samata ka, gwètitik kurwa gəra ə̀zləm pəra. ²⁹Ta ge magəɗa hinne. Ta gwa, slə̀làh yam a ti ndif a sik aà kur i huɗ yam ka, ki dzeyekwiŋa. Aɗaba taŋa na tə ndzək liɓir, tə dànaya ahər gà bàba gà ara faɗ aà mendzwil ŋa. Tə dza dər akaba a huɗ yam, dite slə̀làh yam ata ma ŋge ahər a fata, ma da asa tsa. I gər tar ka, ta gwa, mbulum mà də̀v bise. ³⁰Ama ndaàvəɗ ata, gà ɓəzla meslire mala slə̀làh yam ata ti yaha vatwa aà madàra iɗəm a, ta gwa, mìi beyiŋa. Ta gwaɗa a gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ana iɗəm a: «Mìi dèneye a gà bàba gà ara ŋgiɗ aà gər ŋa mbaŋa.» Tsaatsa ta ge a dabari ka, aà mazla kəla slə̀làh yam ata, ta waya ti de a dər aka ahəɗ ata zləmana. Aɗaba a sle aà mendze aɗəm mburma fit tsa. Tə daha, tə zla kəla ŋa ata madzə̀và ŋa aà batsah ŋa aaha ya, ti tikere a a yam a. ³¹Ama Pul ka, aka sər a taraha aka dukw ana tə dzala ya, a gwaɗa a batsah gà sliwdze ata nda gà asiŋ ŋgar a: «Na gà ɓəzla məpaka slə̀làh yam aaha tàa da à kwa ya ka, ki dzeywimiŋa, tsəna, weke na à dzik a kwa asa ya?» ³²Gà sliwdze ata tə tsaraka bazlam Pul ata kataya tsara ka, tə daha, tə sàs iba liɓir aaha madànà ŋa aà kəla slə̀làh yam ata ya, dite himbiɗ ma da dər aka magər yam diriŋ à tar a, ti ndze ahər asa tsa.

³³Aləka aka mbulum ana wekikikiki à div a ya ka, Pul a gwaɗa a gà mburma ana i fataya tserdze: «Zəmum dukw mezime zaakwa. Araha, kà ndzakwa mehinne kurwa gəra faɗ aà vatwa, kàa mə̀ndzərum duwa tsidze, agəra ana a mba a kurumaha tsiye. ³⁴Agəra taŋa na i gwaɗa a kurum ka, zəmum dukw mezime zaakwa ya, dite mə vəl a kurum ndzəɗa, tsəka, ki metwimiŋa. Ama arəv ma da à kurum a tsa, wura ilik i magər kurum a, a dzeye a tsidze.» ³⁵Pul a tsik aba bazlam ata ya ka, a zla ɗaf ata, a hitse dər aka miɗ tar ata tserdze ya, a ge dərraha kəkaaha a Mbulum. I dəba ŋa ya, a sàs iba ya, a dza ba aà mazəma ŋa. ³⁶Gà mburma ata tserdze ya, ta mà aba à arəv, tə daha, tə dza ba aà mazəma ɗaf ata mbaŋa. ³⁷Mər i slə̀làh yam ata fit dze ka, dərməka sula nda dzik təsəla gəra ndilik. ³⁸Tə zəm ɗaf ata a sle tar lele ka, tə dzàyara iɗəm à gà dukw mezime tar ana ti ndze a dər a, a yam a, dite ka, slə̀làh yam ata mi be ndeyndey asa tsa.

Slə̀làh yam a ndif sik aà hewiyeŋ

³⁹Mbulum a də̀v ka, gà ɓəzla slə̀làh yam ata ta ŋgataha a ahəɗ duwa ika magər yam. Tə sər ahəɗ ŋa tsa. Ta fə̀raha ka, tulwah a riŋ iɗəm gunukw zaakwa, biye i fata hinne tsa. Ta gwa, a hitsekwa aba à slə̀làh yam a fataya, na mege a ge a ba ya. ⁴⁰Tə daha, tə tarətsa gà liɓir ana tə dànaya aà ara aaha i huɗ yam ndeɗiŋa ya. Ta məsak aɗəm à ara ŋa a fata. Tə daha, ta pə̀laya liɓir aà zəva ŋa ana ta peke a dər slə̀làh yam a. I dəba ŋa ya, tə dàn petek aà mbulum aka miɗ ŋa, dite himbiɗ ma tahar lele. Ta waya mede ser aka tulwah ata. Aləka i təv ana ti de a ya ka, himbiɗ a de aɗəm a à tar nda ndzəɗa. ⁴¹I təv ana tàa à mendze aɗəm a ka, nus tàa le aà hewiyeŋ. Slə̀làh yam ata a mba aà mede asa tsa. Gər ŋa aka pəts aɗəm. Mendzwil ŋa a ɓezle a hinne, agəra himbiɗ ana a tsele akaba a à yam a. Zàmma tsəka, ɓul ɓùl ɓul ɓul mendzwil ŋa ata aka haɓa ikaba ya.

⁴²Ama gà sliwdze ata tə dzala, ta gwa: Ŋgulum batsakwa iɗəm gà ɓəzla daŋgay aaha ya, tsəka, ti ta beye a à kwa nda zlə̀zlàŋ a. ⁴³Ama batsah tar ŋa a pala tar ahəm, aɗaba a sasar na ta kiɗ a Pul a tsa. A gwaɗa a tar: «Ku weke ma yaha vatwa aà matsəla iɗəm a.» Dite a daha, a gwaɗa a gà mburma ana tə sər mezlìzlìŋe ya: «Ndabayum a yam, ka tsalum aka gìgìze.» ⁴⁴Dite a gwaɗa a gà asiŋ ŋa mbaŋa: «Ku weke, ma gasaba aà gà dizl aaha pampam, a haɓara ika slə̀làh yam aaha ya, ma tsəl dər iɗəm a.» Ta ge dər kamala ana a tsik a tar a ka, ta beye aka gìgìze tserdze, duwa aka ge a tar kwizikw tsidze.

Pul ika ahəɗ Malta ana malàwàrà ŋa nda yam a

¹Aləka mì beyera i yam ata ya, mì tsala aka gìgìze ka, mì tsaraka zləm ahəɗ ata malàwàrà ŋa nda yam a ka, Malta. ²Gà mburma ana a riŋ i fataya, ta gwaɗa a mər: «Tàkwa a ma mər.» Mì da akaba. Mì daha ka, ta ge a mər gər hinne. I dəba ŋa ya, yam a dza. Mə̀tasl a ge a mər a hinne. Tə daha, ta vàt a mər akwa. ³Pul a daha, a kurəs tsèɓtsèɓ tsalaka, a ndà aà akwa. Tsaatsa mesiwiɗ iɗəm. Aləka i təv ana hùzzwa akwa à vìɗer a ya ka, a dara iɗəm a, ə̀ndəts a gəs ahər à Pul a. ⁴Gà mburma ata i fataya, ta ŋgat a mesiwiɗ ata ndzàkwàlàkka aà Pul kataya ka, ta gwa: «Wele aaha ka, a ge a ka, mala məbatsa mburma. Ku aka bera i yam a tekeɗe, aka be i seriye Mbulum a ɓav tsa.» ⁵Ama Pul a gwatsaka aba à mesiwiɗ ata ya, gwàtsak a akwa ata ya. Duwa aka wur ahər tsidze. ⁶I madzala gà gər tar ka, ta gwa, ahər a slesle aakiŋa, à dìɗ a dər aà mbulum a zlùts mba, à mìt a dər tsara. Ta vava ahər a fata hinne. Ta fə̀r ka, duwa aka ger tsidze. Tsam ka, kə̀rə̀zl ta mbəɗ à madzala gà gər ŋgiɗ tsara, ta gwa: «Wele aaha ka, maàfəla wur ŋa, a ge a ka, Mbulum.»

⁷Ama wele duwa a riŋ ika ahəɗ ata, batsah tar ŋa. Zləm ŋgar Pubiliyus. Ga ŋgar a riŋ, nda gà gùvàh ŋgar hinne bise nda təv ata mər iɗəm a. Wele ata a gəs mər nda maŋgayaba lele. Mì ndza i ma ŋgar mehinne makər. ⁸Aka ana mì daha ya ka, tsir Pubiliyus ata a riŋ mahə̀nà ŋa ika slə̀làh, màràɓàraɓ ihər, za a heleriŋa məmbəz məmbəz. Pul a daha a təv ŋgar a ga. A daha, a hama a Mbulum agəra ŋgat, a tike ahər aka gər ŋgar, dite a mbəl i dukw məməta ŋgar ata ya tsara. ⁹Ama gà asiŋ gà ɓəzla dukw məməta ana i kwite ata ya, tə tsaraka kataya tsara ka, tə dayaha a təv Pul, dite ta mbala mbaŋa. ¹⁰I dəba ŋa ya, gà mburma ata i kwite ata ya tserdze, tə zlə̀b à mər hinne. Tə dzaya a mər gà duwa. I təv ana mìi meh a ba ya ka, tə dzaya a mər gà dukw ana a ge a mər a ŋgulum ika vatwa ya ya hinne.

Pul a ndze a kwite Ruma

¹¹Mì ge i fata kiye makər. I dəba ŋa ya, mì da i fataya nda slə̀làh yam ana a dara i Aleksandiriya ya. Slə̀làh yam ata aka ndza ika ahəɗ ata malàwàrà ŋa nda yam a ka, kiye diŋ, aɗaba himbiɗ aaha ndeɗiŋa a ge a hinne ya. Aka ndze a kiye ŋa pəra ka, tə dànayawa aba ya kataya. Zləm slə̀làh yam ata ka, mawusa mbulum. ¹²Mì ndze a kwite Sirakus ka, mì həna i fata mehinne makər. ¹³Mì hitse i fataya ka, mì da ndaà gùva duluv, mì ndze a kwite Regiyum. Ndidwe ŋana ka, mì mah ba, mì ndze a kwite Putiyuli. I huɗ mede mər ata ya ka, mì ge mehinne sula aà vatwa pəra, aɗaba himbiɗ ana a màwara ika tsèke gular a. A zlak mər, a tah a mərra i dəba ya. ¹⁴I fata ka, mì le riŋ aà gà ɓəzla magəsa Yesuw ana ti ne gà damər mər i fataya. Ta gwaɗa a mər: «Kamkam, ndzum ɗa i təv mər kwaskwa ilik te.»

Dite i dəba ŋa ya, mì tsìmìɗ aba a Ruma kuɗa. ¹⁵Aka ana mər riŋ aà vatwa mìi de a mba ya ka, tsaatsa gà ɓəzla magəsa Yesuw ana ti ne gà damər mər i fataya, tàa tsaraka, mər riŋ mìi dehiŋa. Ta ŋgəzlaha aka mər tsikw a tə̀vəməŋa na a riŋ, tə zalar gà ga mbəlakw makər. Gà asiŋ ŋa erre a kwaskwa Apiyus asa, aà melime nda gà mər. Pul a ŋgat a tar ka, a ge kəkaaha a Mbulum, dite arəv a màraha kuɗa. ¹⁶I Ruma i fata ka, ta vəl vatwa a Pul, a ziwe a gər ŋgar. Tə ndzawa ka, nda sliwdze ana a kesle a ŋgat a ilik pəra.

Pul a tsik bazlam Mbulum i Ruma

¹⁷I dəba mehinne makər a ka, Pul a zal a gà bàba gà Yahuda ana i kwite Ruma ya. Gà mburma ata ti yahaba gər, tə daha a təv ŋgar. A gwaɗa a tar: «Gà damər gà, tàa gəs iye i Yeruzalem, ta vəl iye a ahər a gà Ruma. Ama ka, Yàa ge a tar dukw ana ŋgwal ŋa tsiye, nda təv məpala ahəm gà tsir kwa ya tsa tekeɗe, ta gəs dər akaba iye pəra. ¹⁸Gà Ruma ata ta giŋ seriye. Tə samata ka, tàa le aɗəm aà bakal ana biy mekìɗè dər iye ya tsa. I dəba ŋa ya, ta waya məpəla à iye kuɗa. ¹⁹Ama a sàs a gà Yahuda tsidze. Aɗaba taŋa na i gwa, bàlaarì, i de a a təv batsah Əbay gà Ruma, ma ti sèsiŋ iba seriye ga ya ya. Ama i de a ka, i ta me a à bakal a gà gwala gà ɓav tsa. Aɗaba ma ti sèsiŋ iba ndzer ŋana ya pəra. ²⁰Taŋa na i wiz kurum aà metsìkè a kurum a zləm kurum te ya. Iye ihər i zle a tsitsirɓe aaha ka, aɗaba iye ihər i ge a meslire wele ana gà mburma Isərayel tə dzalawa a təv ŋgar a.» ²¹Gà mburma ata tə tsaraka kataya ka, ta gwaɗar: «Maa ŋgat a wakita ana tə slərra ika ahəɗ Yuda agəra kər a tsa. Dite tàa slərra wura ilik i liwiŋ gà damər kwa ya ɓav tsa asa. Wura aka ɗama a mər bakal yak ana kì ge ya tsa. ²²Ama a sàs a mər metsereke dukw ana kà dzala ya dzekwiŋ. Aɗaba mì sər, ku i ŋga tserdze, gà mburma ta fèfil a ka, ŋgwal ŋa tsa aka dukw kurum ana ki zezemwim a kinehe ya.»

²³Ti tike məpàslà ahər a Pul, ta gwaɗar: «Say pat ŋgiɗ na ki ɗif a mər a dər a.» Aləka pat məpàslà ahər tar ata a ndze aɗəm ka, gà mburma hinne tə daha a təv ŋgar ana a hənawa iɗəm a. Tə daha ka, a ɗif a tar à *mekwere Mbulum ana a kwere a aka miɗ mba ya. A dza ahər ba daga à gər mèkwède ya, tsikw a hawa. A ɗif a tar ka, à dukw ana i huɗ wakita məpala ahəm Musa ya, dite nda biy gà ɓəzla məma à guma Mbulum ana akahər ata ya tserdze mbaŋa. A ɗe a tar à ndzer ŋa ana agəra Yesuw a, dite ka, ta gəs ŋgat. ²⁴I huɗ bazlam ŋgar ata ya ya ka, gà mìsle ŋgiɗ əŋgal tàa gəs. Ama gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ tàa gəs tsa. ²⁵I təv ana aləka ti deye a ikaba ya ka, ahəm a da a tar aaba tsa, ta mbetseba a ahəm hinne, agəra bazlam ata Pul a tsik a tar a. I dəba ŋa ya, Pul a gwaɗa a tar asa: «I samata ka, dukw ana Mezite Mesife Mbulum a tsik a gà tsir kurum ana akahər ata ya ka, kaɗəŋ ndzer, kamala ana a tsik a Ezaya, mala məma à guma Mbulum a. ²⁶A gwaɗar:

<Daha, gwaɗa a gà mburma aaha:

Nda zləm ka, ki tserekwimiŋa, ama ki sirwim a tsa.

Ki ŋgetwimeriŋa, ama ki sirwim a tsa asa mbaŋa.

²⁷Aɗaba gà mburma aaha ka,

tàa ne aaba gà mandàkugùrum.

Tàa raraɗa ahər a gà zləm tar.

Tàa handakaya aka gà are tar, tsəka, ana ka,

ti tserekiŋa, kige tsa ta ŋgeteriŋa,

dite ti sir a kuɗa. Ta mbiɗere a ahəm

a təv ga ya, i mbele a tar.> «*fa*

²⁸Pul a tsik aba taŋa ya ka, a səkah aaka à bazlam ŋgiɗ asa. A gwaɗa a tar: «Sərum dər ka, Mbulum a slərra bazlam mendìwìɗè gər mesife ya kinehe ka, a gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye. Aɗaba tar ka, ta gis a bazlam ata.» ²⁹{Pul a tsik a tar aba bazlam ata ya ka, gà Yahuda tə daya a gà ma nda gà bazlam ika magər tar huwwa.}

³⁰I dəba ŋa ya, Pul a ndza i fata mive sula. A hənawa i ga ana ta pə̀lawa siŋgwe ŋa ya. I fata ka, a ziwe a gər ŋgar. Gà mburma ana tə dawaha a təv ŋgar a ka, à gis a tar, a fàfəlawa a tar himmè lele. ³¹A tsikewa bazlam mekwere Mbulum ana a ta kwere a aka miɗ mba ya. A dzeŋgewa a tar, a gwaɗawa a tar ka, weke na Yesuw Kiristi ya, nda dukw ana Yesuw a gewa ya tserdze, parakkà lele. Wura a peler a ahəm tsa, a ziwe a gər ŋgar.