MASULA
wakita ana Pul a wetseha
a gà mburma Mbulum ana
i KURINTIYA ya
1Mege wusa
1Na a wetse a kurumaha wakita aaha ka, iye, Pul ana Mbulum a zla iye, a ne à iye mala meslire Yesuw Kiristi ya. Mì wetse ka, mər nda Timute, damər kwa ana ika vatwa Mbulum a. Mì wetseha ka, a kurum gà mburma Mbulum ana i Kurintiya ya, dite nda gà asiŋ gà ɓəzla magəsa Mbulum ŋgiɗ ana ta gəs nda gəzləŋ, ika ahəɗ Akaya ya tserdze. 2Gà Mbulum Tsir kwa nda Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, ta ge a kurum ŋgwal nda məvəla a kurum matasla yam a gəzləŋ zayya lele.
Mbulum à mèhe a à arəv a gà na tì sèwèr a are ya
3Gekwa kəkaaha a Mbulum ana ŋgat Tsir Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya. Ŋgat ka, a ge a ŋgwal a mburma, kamala tsir gà ɓəza ana a ge a dukw ŋgwal ŋa, a ge a gər a gà ɓəza ŋgar a. A mèkwehe a à arəv də̀ɗə̀ffa, a vile a kwe a ndzəɗa kəla pat. 4Ku mege ndeɗime, i təv ana mìi sèwèr a are hinne ya ka, ŋgat a vəlawa a mər ndzəɗa, na dite mər tekeɗe, mìi dehe a, mìi mèhe a à arəv a gà na tar riŋ ihər tì sèwèr a are ya mbaŋa ya. Mìi zlèk a tar ka, kamala ana Mbulum a zlak mər a mbaŋa. 5Kamala taŋa ya, Yesuw Kiristi aka sèwèr are ka, hinne, dite kinehe mər tekeɗe, mər ihər mìi sèwèr a are ka, hinne mbaŋa. Ama mezleke ana Mbulum à zlèk a mər a tekeɗe, hinne mbaŋa asa, aɗaba ana mər mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Kiristi ata ya. 6Taŋa mər riŋ ihər mìi sèwèr a are ka, aɗaba kurum, dite Mbulum à me a kurumehe a à arəv nda ahər mər, aà kə ŋgatum ndzəɗa ika vatwa ŋgar asa. Taŋa Mbulum a mà a məraha à arəv ka, aɗaba kurum mbaŋa asa, na dite ki ŋgetwim a ndzəɗa ɓəŋɓəŋ nda təv megìse mbaŋa ya. Kamala taŋa ya, ki slwim a aà məbàsà gəzləŋ i təv mesewere are ana ki sèwèrwim a ya, kamala mər a mbaŋa. 7Mì sər ndzer, ki ta ŋgetwim a ndzəɗa ika vatwa Mbulum ɓəŋɓəŋ lele. Aɗaba mì sər ka, Mbulum à me a kurumehe a à arəv kamala ana a mà a mər dərraha ya mbaŋa, agəra ana kàa gawum ba nda gà mər i təv mesewere are ana mìi sèwèr a ya.
8Gà damər mər, a sàs a mər ka, mìi ɗif a kurum a à mesewere are ana mì sèwèr ika ahəɗ Asiya ya. Mesewere are ata ka, a beha, a za ndzəɗa mər fit kweleŋ fètìte. Mì gwa ka, mesife mər aka ndəv, mìi mete a dər pəra. 9I fataya ka, mì dzala, mì gwa, naha ka, mər ka, i ɗa məməta kamala gà na seriye a gasa tar, ta bets a tar a. Ama Mbulum a ge dər kataya, dite mì gəs ka, ndzəɗa ba mər asa tsa. A waya mì gəs ka, ndzəɗa ŋgar ilik, na a ge a mər a ŋgulum a. Aɗaba ŋgat na a mbəlawa à mburma i məməta ya ya. 10Dite ŋgat asa mbaŋa na bizlir bizlir a beye à mər i biye ɗa məməta ata mìi mete a zləmana ya. Mì sər ka, a ta beye a à mər i təv gà mesewere are ŋgiɗ a kataya mbaŋa. Mì tike madzala gà gər mər aka ŋgat ka, aɗaba mì sər, ku mege aka miɗ mba tekeɗe ka, a ta mbele a à mər. 11Meheme kurum ana kurum ihər ki hemwim a a Mbulum aɗaba mər a tekeɗe, a riŋ à zlèk a mər mbaŋa. Kaɗəŋ, gà mburma hinne na tar riŋ ihər ta heme a a Mbulum aɗaba mər a. I dəba ŋa ya, na Mbulum tekeɗe, aka gəs meheme tar ata ta hemer a ya ka, gà mburma hinne ti ta ger a kəkaaha mbaŋa, agəra ŋgwal ŋgar ana a ge a mər a.
Pul a mà aà mada a Kurintiya ya
12Dukw ana mìi ge a dər zlapa ya ka, araha: I gəzləŋ mər ka, mì sər, mede mər ana mì dawa ika vatwa Mbulum a ka, nda gəzləŋ ilik ŋa, nda ndzer, kamala ana Mbulum a waya ya. Mede mər ata ŋgwal ŋa ndeyndey ka, ika magər kurum. Ndzəɗa mər ana mì ndza dər kataya ya, a dara ka, i madzala gà gər gà mburma gər ahəɗ a tsa. Ama a dara ka, i təv Mbulum ana a ge a mər ŋgwal ŋa ya. 13Aɗaba dukw ana mì wetse a kurumaha tserdze ya ka, a tsereke ba lele, duwa a riŋ iɗəm na makàhà ŋa ya tsa. Mì dzala ka, mì gwa, aka miɗ mba ka, ki tserekwim a parakkà lele kuɗa. 14Kamala taŋa ya, kinehe ka, kàa dzum ba aà matsaraka ŋa zaakwa zaakwa dukw ŋgar. Ama ka, kà sərum dər, a pat ana Yesuw BATSAH kwa ŋa à mère a ya ka, ki ti sìŋgìrwim a à mər a hinne, kamala ana mìi ta ge a zlapa nda kurum a mbaŋa.
15-16Agər ana i sər gà dukw ata ti ti ne a ndzer a ka, i gwa, i dehe a a təv kurum dzekwiŋ, na mege a ge a ba ya ya, dite ka, i waya i sìrìk a riŋ aba aka ahəɗ Makaduniya zləmana. Aləka i təv ana Yàa màhara ba i fataya ka, i ta mbìɗehe a gər a təv kurum asa. Ama kəla ka, ki ti zlèkwim a iye, na i təv ana i dze a ba aà mada aka ahəɗ Yuda ya. I dzala ka, i de a kurumehe a à mipìsè ahəm Mbulum masula ŋa zləmana, aà mà zlak kurum ika vatwa Mbulum a. Ama araha kinehe ka, Yàa ndzeha a təv kurum asa tsa. 17I təv ana i ɗifewa kurum à dukw ana i ta ge a ya ana, Yàa tsik a kurum nda arah sula ya? Awaŋ, aɗaba i təv ana i dzalawa dukw ana i gwa, i ta ge a ya ka, Yàa dzala gà gər kamala biy gà mburma gər ahəɗ a tsa. Wànà kà dzalum dze ana, i gweɗe a «haya», i dəba ŋa ya ka, i gweɗe a «awaŋ» asa ya? A ge a ba tsa na taŋa ya. 18Mbulum na mala sida gà ya. Dukw ana maa tsik a kurum a ka, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa. Taŋa dukw ana mì tsikewa a kurum a ka, maa gwa «haya», kige tsa «awaŋ» nda bazlam sula tsa. 19Aɗaba Yesuw Kiristi Kəla Mbulum, wele ana mər nda Silas, nda gà Timute mì ɗif a kurum à ŋgat ika magər kurum a ka, ŋgat a gweɗe a aà duwa «haya», dite i dəba ŋa ya, a gweɗe a «awaŋ» aka gər bazlam ŋa ilik ka, a gweɗe a tsidze. A tsik a ka, dukw ana ndzer a hiywe. 20Ŋgat a ɗif a kwa à dukw ana a sàs a Mbulum a ta vile a kwe a nda ndzer a kaɗəŋ. Aɗaba taŋa, ki slekwe aà megweɗe aaka a «*amin» nda zləm ŋgar, aà mazàmbàɗà dər à Mbulum. 21Biy ŋgiɗ asa ka, Mbulum nda gər ŋgar na a vəl a mər ndzəɗa ɓəŋɓəŋ ika vatwa Yesuw Kiristi, dite a vile a kurum a ndzəɗa ata mbaŋa ya. Ŋgat na a pala kwa aà megemir ŋgar a. 22A dzaya a kwa Mezite Mesife ŋgar a gəzləŋ kwa, dite kà sərakwa dər ka, kàa nekwa gà ɓəza ŋgar a. Nda ahər Mezite Mesife ŋgar ata mbaŋa, na ki sirekwe a dər ka, ki ta ŋgetekewe a a gà asiŋ gà dukw ŋgiɗ ana a gwa, a ta vile a kwe a ya.
23Ama Mbulum ka, mala sida gà. Ma lekiŋ, na kige i sàs pàrsa ya. Taŋa Yàa daha a təv kurum a Kurintiya zukw tsəka, aɗaba i waya tsa na i vile a kurum a matsəɓatsəɓ a gəzləŋ kurum a. 24Ama mər ka, maa ne gà Əbay aà makwàrà kurum nda təv megìse kurum ana kə̀ gəsum a ɓav tsa. Aɗaba mì sər ka, kàa gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kurum ɓəŋɓəŋ lele. Mì waya ka, ki gekwe a megemir nda gà kurum seyiŋ ivaɗ, na dite maŋgayaba kurum à sìkèh a ya.
21Aɗaba taŋa, i dehe a a təv kurum asa tsəka, agəra ana i dzala ka, i ta vile a kurum a matsəɓatsəɓ a gəzləŋ asa ya. 2Aɗaba na matsəɓatsəɓ i gəzləŋ kurum ka, iye tekeɗe, matsəɓatsəɓ i gəzləŋ ga mbaŋa. Dite ana, weke na a ta mìŋgehe a arəv asa kuɗa ya? Wura a riŋ tsa. 3Aɗaba taŋa na i wetse a kurumaha wakita ŋgiɗ ata ya. Taŋa ka, avukw ana i dehe a a təv kurum zləmana ya. Na mege i daha a təv kurum akahər ata ka, ki vilwimiŋ a matsəɓatsəɓ a gəzləŋ ivaɗ. Ama ana ka, say kurum ivaɗ na ki vilwimiŋ a maŋgayaba a gəzləŋ zləmana ya. Ama i sər ndzer, na iye riŋ nda gà maŋgayaba ka, kurum tserdze tekeɗe, ki ndzwim a nda maŋgayaba mbaŋa. 4I təv ana i wetse a kurumaha wakita ata ya ka, nda madzala gà gər ŋa hinne, aɗaba gəzləŋ a wir aà iye a tusswa hinne, haa i tuwa ka, tuwa yemere tsàkw tsàkw hinne mbaŋa asa. I waya tsa na i vile a kurum a matsəɓatsəɓ a gəzləŋ a. Ama i wetse a kurumaha ka, dite ka sərum dər ka, i waya kurum hinne ivaɗ.
Məpəla à bakal a wele ana a ge dukw ana ŋgwala tsiye
5Na wura ika magər kurum aka vəl matsəɓatsəɓ a gəzləŋ a mburma ka, a iye ɗekɗek tsa na a vəl matsəɓatsəɓ ata ya. Ama a vəl ka, a kurum tserdze, kige tsa ŋgulum i gweɗe a, a vəl matsəɓatsəɓ ata ka, a gà asiŋ ŋa ika magər kurum a ivaɗ, tsəka, a sèsiŋ i niw a dukw ana ndzer a ɓav tsa. 6Aɗaba kurum bagwal ŋa, dukw ana ki gwim a wele ata, kà tàtə̀kumar a ka, ide kuɗa na taŋa ya. 7Ama kinehe ka, say pə̀lumar à bakal ŋgar, kà mùmaraha à arəv. Aɗaba na kàa gwimer kataya tsəka, à mìt a à arəv ndeyndey, a miyek a à madzala gà gər ika vatwa Mbulum a fit kweleŋ. 8Aɗaba taŋa, iye ihər i ge a kurum a kamkam: Pə̀lumar à bakal ŋgar, na dite a sir a dər ka, kà wayum ŋgat nda ndzer a. 9I wetse a kurumaha wakita ata, i waya ka, i dzik dər à kurum, aà mesèmete ka, wànà kurum ihər ki gwim a dukw ana i tsikewa a kurum a ya, tsəna, ki gwim a tsiye ya. Araha, kàa tàtə̀kum a wele ata ka, hinne. Ama kinehe ka, say pə̀lumar à bakal ŋgar kuɗa pəra na a zeha ya. 10Na kàa pə̀lum à bakal a wele ata ka, iye tekeɗe, i piler a dər mbaŋa. Na bəla aka giŋ duwa biy na i piler a dər a ka, taŋa ka, Yàa pə̀lar dər nda ndzer dukw ŋgar. I pə̀lar dər ka, aɗaba kurum, ika miɗ *Kiristi. 11I ge dər kataya ka, aɗaba a sèsiŋ tsa na Əbay sitene a sewle aà kwe a ya. Aɗaba kwa ka, kàa mbər mesirekwa wirwir ŋgar ana a gewa ya lele, makàhà ŋa tsa.
Dukw ana Pul a dzala zləmana i Turuwas a
12I mah ba ka, i da a Turuwas aà metsìkè bazlam ŋgwal ŋa ana aka gər Yesuw Kiristi ya, a mburma. I ndzeha a fata ka, BATSAH kwa ŋa aka lèmbeɗiŋ aba təv a, a viliŋ vatwa aà metsìkè ŋa parakkà lele. 13I gwa zləmana ka, i lehe aà Titus, damər kwa i fata. Ama ka, aka daha tsa. I fataya ka, iye riŋ nda gà madzala gà gər hinne. Aɗaba taŋa na ŋgwìɗik i miyak à gà mburma Mbulum ana i Turuwas a, i mah ba i fataya tsara, i da aka ahəɗ Makaduniya.
Kà mbàyakwa aà duwa tserdze ka, aɗaba Yesuw Kiristi
14Gekwa kəkaaha a Mbulum, aɗaba ana a dza mər a ahər a Yesuw Kiristi, dite ŋgat a ne Batsah mər ŋa, a de à mər a aka miɗ kəla pat. Kamala taŋa ya, a sàs a Mbulum ka, a ɗif a dər a mburma tserdze, dite ka, ku weke ma sər dər, Kiristi na a mba aà duwa tserdze ya. A slər mər, aà metsìkè bazlam ata aka gər Kiristi ya, dite ka, aà gà mburma tə sər ŋgat. Bazlam ata mìi tsik a ya ka, ar kamala wirdè ana a ze hwaŋŋà ya. A zehe a ka, aà gà mburma tserdze, ku mege a ŋga. 15Kaɗəŋ, maa ne ka, kamala wirdè ana a ze hwaŋŋà, a tsahən aà Mbulum a, aɗaba ana mər ihər mìi tsik a bazlam Kiristi a mburma ya. Mìi tsik a ka, a gà na Mbulum riŋ ihər a mbele a à ter a ya, nda gà na ti dzeye a ya mbaŋa. 16A gà na Mbulum a mbele a à ter a ya ka, wirdè ata a ze aà ter a hwaŋŋà lele, ta gis a bazlam mər, dite ta ŋget a dər mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a. Ama gà na ti dzeye a ya ka, wirdè ata a zehe aà ter a ka, sìwìkìkìkke biy mimete dər mbaŋa. Dite kinehe ana, weke na a sle a aà megemir ata ya? 17Ama mər ka, mìi sle a aà mege ŋa, agəra ana Mbulum a slər ahər mər a, tsəka, mìi sle a ɓav tsa. Aɗaba gà mburma hinne, na ti tsikewa bazlam Mbulum a mburma ka, ta fə̀r ahər kamala dukw metsèkèle ya. A sàs a tar aà maŋgata dər nuba. Ama mər ka, mì gewa dər kamala taŋa ya tsa. Mì tsikewa bazlam ŋgar a mburma ka, nda gəzləŋ ilik ika miɗ ŋgar, agəra ana mər ka, gà ɓəzla meslire Kiristi ya.
3Masəra ba awiya ŋa ana gà Mbulum tə sər ba
nda mburma ya
1Aka biy kurum ana, mìi zlibe a aba nda ahər mər ŋa kamala ana kù gwaɗum a asa ya? Tsəna, mì wetsera gà wakita i təv mburma ya, dite mì da dərraha a təv kurum, mì pat a kurum dər, na dite ki sirwim a dər ka, mər gà ɓəzla meslire Mbulum gà ndzer ŋana ya ya? Awaŋ, ku mege a təv kurum tekeɗe, maa wiz medzibe wakita ata, dite mìi de a dər a təv gà mìsle ŋgiɗ aà məpàtà a tar dər ka, maa wiz ɓav tsa. Gà mìsle ŋgiɗ ka, ta gewa dər kamala taŋa ya seyiŋ. Ama mər ka, mì gewa dər kataya tə tsa. 2Kurum na kà nwim wakita mər, mewetse ŋa a riŋ i gəzləŋ mər a. Ku mege weke a sle a aà medzeŋge, a tsereke a lele. 3Ku weke a sir a dər ka, *Kiristi na a wetse wakita ata nda ahər mər, na dite mì da dərraha a təv kurum a. A wetse ka, nda yam dukw mewetse duwa tsa. Ama a wetse ka, nda Mezite Mesife Mbulum ana ŋgat a riŋ nda mesife ya. Dite dukw ata mewetse ŋa asa ka, ika beliŋ kur tsa, ama ar ka, i gəzləŋ mburma ivaɗ.
4Mì tsik taŋa ka, aɗaba Yesuw Kiristi ana a ɗif a mər dər ndzer, Mbulum na a ge a megemir ata nda ahər mər a. 5Mì sər, ndzəɗa mər ana mìi ge a dər megemir ata ya, a dara ka, i təv Mbulum a, tsəka, mìi gweɗe a, mìi ge a megemir ata nda ahər mər ka, mìi tsik a tsa, aɗaba ana mì sle tsiye. 6Ŋgat na a vəl a mər ndzəɗa ata, na dite mì ne gà ɓəzla meslire ŋgar, mìi tsik a bazlam masəra ba ŋgar ata awiya ŋa, tə sər ba nda gà mburma ya. Masəra ba ŋgar awiya ŋa ata ka, ar ka, kamala məpala ahəm ana ta wetse akahər ata piŋŋe ya tsa. Ama ki zezemekwe a ka, Mezite Mesife Mbulum ivaɗ. Aɗaba məpala ahəm ana ta wetse akahər ata piŋŋe ya ka, a dzeye a à mburma a məməta ana ika miɗ Mbulum a. Ama Mezite Mesife Mbulum ka, a vile a ter a mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a.
7Akahər ata, Mbulum a wetse məpala ahəm ŋgar ka, aka beliŋ kur. I fataya ka, gà mburma ta ŋgat a ndzəɗa Mbulum ana tì zlibe a dər, a za duwa tserdze ya. Dite yemere Musa a də̀v dzaydzay agəra ndzəɗa Mbulum ata mbaŋa. Ku mege dzaydzay ata a ndze a hinne tsa tekeɗe ka, gà mburma Isərayel ti sle məfàrà aà yemere Musa tsa, aɗaba ana a də̀v hinne, à wìwizl a are twiy twiy twiy kamala pat a. Ama na mege megemir məpala ahəm ata a zlere a məməta aka mburma ya ya, a riŋ nda gà ndzəɗa kamala taŋa ya ka, 8taŋa ka, megemir Mezite Mesife Mbulum ana a vile a mesife a mburma ya, a ge a megemir, à zè a taŋa kweleŋ fètìte. 9Na megemir məpala ahəm ata a gese a mburma i seriye Mbulum a, a riŋ nda gà ndzəɗa seyiŋ ana, sakwàn nda biy masəra ba awiya ŋa ana Mbulum a ne à ter a gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar, a ɗif a à ndzəɗa ŋgar ana, à zè a taŋa ivaɗ tsiye? 10Ndzəɗa Mbulum ana tə zlə̀b dər akahər ata piŋŋe, a pàt a kwa dər a ka, ta gaya akaba nda ndzəɗa ŋgar ana tì zlibe a dər awiya ŋa kinehe ya tsa, a za dər taŋa fètìte kweleŋ. 11Kaɗəŋ, na masəra ba miviye ŋa ata aka ndza hinne tsiye, aka ɗifekwa à ndzəɗa Mbulum ata seyiŋ ana, sakwàn nda masəra ba awiya ŋa aaha a ndze a aà biybiy a ya, à zè a taŋa tsiye.
12Aɗaba taŋa, mìi tsik a bazlam aka gər dukw ata ka, parakkà, mìi himbir a duwa asa tsa. Aɗaba mì sər, dukw ata ka, ndzer, pàrsa iɗəm tsa. 13Mìi ge a dər kamala Musa ana akahər ata a kaha dzaydzay Mbulum ata à div a ika yemere ŋgar nda petek a tsa. A ge dər kataya ka, a waya tsa na gà mburma Isərayel ta ŋgeter a, à ndìv a ihər a ya. Mər ka, mìi ge a dər kamala taŋa ya tə tsa. Mìi tsik a ka, parakkà lele. 14Ama gà mburma Isərayel ana akahər ata ya ka, ndakazləmzləm tàa tsaraka bazlam ata tsidze, haa kinehe hiywe mba. Aɗaba i təv ana ti dzeŋge a bazlam wakita biy masəra ba miviye ŋa ata ya ka, ti ne kamala gà ɓəzla mandakazləm a, tə sər tsa. Are tar makàhà ŋa zimirmir nda petek kamala biy Musa ana akahər ata ya. Say wur ana aka gəs Yesuw Kiristi ya, na petek ata wurat, a de a ika are ŋgar a ya. 15Ku mege kinehe tekeɗe, i təv ana tar riŋ ihər ti dzeŋge a wakita məpala ahəm Musa ya ka, metsehe tar mahə̀ndə̀kà ŋa titstsè pəra, kamala ana petek ata a riŋ à kèhe a are tar a. 16Ama dukw ana a ge ba nda Musa akahər ata ya ka, a ge a ba nda gà tar mbaŋa. Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum, ta gwa: «Na wura aka mbəɗ aba a təv BATSAH kwa ŋa ka, petek ata a ge a ikəka tsa, tàa zla ikəka ya.»*fa* 17Ama wele ana tə zalar BATSAH kwa ŋa i faha ya ka, tar magàwà ba ŋa nda Mezite Mesife Mbulum. I təv ana Mezite Mesife Mbulum iɗəm a ka, gà mburma ti ziwe a gər tar i fata kuɗa. Tar ti ne a kamala gà ɓele ya asa tsa. 18Taŋa, kwa ana tserdze kàa gə̀sakwa ŋgat a ka, kwa i luvuŋ ika miɗ Mbulum kamala ana petek ata a riŋ à kèhe a are kwa ya asa tsa. Kwa ihər ki ŋgetekewe a ndzəɗa BATSAH kwa ŋana ti zlibe a dər, a za duwa tserdze ya. Dite kwa asa tekeɗe, ki ti ndzìkìɗekwe a ba kamala ŋgat a. Kamala taŋa ya, ki ŋgetekewe a ndzəɗa nda mezlibe ŋgar mbaŋa, à sìkèh a aka miɗ aka miɗ. BATSAH kwa ŋa na a ge a taŋa ya. Tar nda Mezite Mesife Mbulum ka, i təv ilik ŋa.
4Kwa ka, ndzəɗa kwa a riŋ tsa, Mbulum na mala ndzəɗa ya
1Mbulum a ge a mər ŋgwal ŋa hinne. A vəl a mər mege megemir aaha a ahər, na dite mìi tsik a bazlam ŋgwal ŋana a mburma ya. Aɗaba taŋa na mìi zle a ihər madzala gà gər mər a tsidze ya. 2Maa niw gà dukw ana mburma ta ge a nda wirwir kìtsèh kìtsèh, a ndeɗe aka mər a hwarwa ya tserdze. Mər ka, mìi kèhe a dukw ana mìi ge a ya tsa. Dite mìi bene a mburma, kige tsa mìi mbìɗ a à bazlam Mbulum tsa asa mbaŋa. Ama mìi ɗif a ka, à ndzer ŋana parakkà ivaɗ. Mì waya ka, ku weke mà sər dər, bazlam ana mìi tsik a ya ka, ika miɗ Mbulum ndzer, pàrsa iɗəm tsa. 3Gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ka, tì dze a zləm a bazlam ŋgwal ŋa aaha mər ihər mìi ɗif a dər a mburma ya tsa. A ne i təv tar ka, kamala ana are tar makàhà ŋa nda petek a. Ama ku mege kataya tekeɗe ka, sərum dər, a ne makàhà ŋa ka, i təv gà na ti dzeye a ya ɗekɗek pəra, na ti tsereke a tsiye. 4Tə tsaraka bazlam ŋgwal ŋa ata tsəka, aɗaba ana Əbay sitene, mala makwàrà gər ahəɗ aaha, aka ge à tar guluf i huɗ metsehe tar, dite ta gəs tsiye. Aɗaba a waya tsa na ta ŋget a a dzaydzay ana à div a i təv tar a ya. Dzaydzay ata a dara ka, i huɗ ŋgwal bazlam ata aka gər ndzəɗa Yesuw Kiristi ana tì zlibe a dər a. Aɗaba Mbulum nda gər ŋgar a pàt à ba ka, nda təv Kiristi. 5I təv ana mìi tsik a bazlam ŋgwal ŋa ata ya ka, mìi tsik a aka gər ba mər ŋa tsa. Mìi tsik a ka, aka gər Yesuw Kiristi. Mì gwaɗawa a tar ka, ŋgat na Batsah ŋa ika gər gà mburma tserdze ya. Mər mì ne ka, gà ɓəzla meslire kurum pəra, aɗaba Yesuw. 6I təv ana Mbulum a ge gər ahəɗ akahər ata ya ka, a gwa: «Dzaydzay mà də̀v i luvuŋ.» Ama Mbulum ŋa ka, taŋa ilik hiywe na a vəl dzaydzay ŋgar ata à div a i gəzləŋ mər a mbaŋa. A ge dər kataya ka, aà məpàtà à ndzəɗa ŋgar ana tì zlibe a dər, à div a ika miɗ Kiristi ya. Aɗaba taŋa na mər ihər mìi tsik a bazlam ŋgwal ŋa ata a mburma ya.
7Mər ka, ndzəɗa mər a riŋ tsa. Mì ne ka, kamala mesigire dwaɗwa ana mbùrùf a keɗe a bise ya. Ama kəla ka, Mbulum aka tike ŋgwal dukw ata a gəzləŋ mər. Aɗaba a sasar gà mburma tə sər dər ndzer, ndzəɗa ana a za duwa tserdze biy megemir Mbulum a, a dara ka, i təv ŋgar a, tsəka, a dara i təv mər a tsa. 8Gà mesewere are ŋgiɗ pampam ta ŋgiɗits a mər hinne, ama ka, tàa ndəv à gà mesife mər kweleŋ tsa. Mì sər dukw ana mìi ge a ya asa tsa, a wise a mər a gər hinne, ama mìi gis a gəzləŋ hiywe. 9Gà ɓəzla mene are mər hinne tar riŋ ta ge a mər a matawak, ama Mbulum aka miyak à mər tsa. Tar riŋ ihər ta peze a mər a bəɗ, ama maa hitse aà mbulum hiywe, maa mata ɓav tsa. 10Ti yehe a vatwa aà məbatsa mər kəla pàt, kamala ana ta kəɗ Yesuw Kiristi ya mbaŋa. Ama mìi ndze a nda mesife, na dite mburma ti sir a dər ka, Yesuw ŋgat a riŋ nda mesife hiywe ya. 11I huɗ mandza aà bəra mər ana mìi ndze a ya, mər ka, i ɗa məməta agəra ana mìi zezem a Yesuw a. Ama ba mər aaha ndzəɗa iɗəm tsa, tsèfek tsèfek à mìt a mba ya ka, aka mət zukw tsa. Kamala taŋa ya, mburma ti sir a mesife Yesuw ka, nda təv mər. 12Kamala megweɗe ya, mər ka, i ɗa məməta hiywe. Ama kurum ka, mesife awiya ŋana a riŋ a ge a megemir i təv kurum.
13A riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, a gwa: «I tsik bazlam Mbulum a mburma ka, agəra ana i gəs ŋgat nda gəzləŋ a.»*fa* Ama mər ka, maa gəs Mbulum nda gəzləŋ mər ɓəŋɓəŋ lele, kamala wele ata a wetse ya mbaŋa. Aɗaba taŋa na mər tekeɗe, mìi ɗif a à bazlam ŋgar a mburma ya. 14Mər ka, mì sər, Mbulum ana a mbəlara à Yesuw BATSAH kwa ŋa i məməta ya ka, a ta mbil à mər a kamala ana a mbəl à Yesuw a mbaŋa. A ti dzik akaba a kwa aka miɗ ŋgar nda gà kurum tserdze. 15Mbulum a vəl a mər megemir ata ka, aɗaba kurum, dite a ta mbele a à gà mburma hinne, aɗaba ŋgwal ŋgar ana a ge a ter a ya. Kamala taŋa ya, gà na tar riŋ ta ger a kəkaaha, tì zèmbeɗe a à ŋgat a ka, tì sìkèh a aka miɗ aka miɗ lele mbaŋa.
Vavakwa dukw ana wura aka ŋgatar ilik zukw tsiye
16Aɗaba taŋa na ki zlèkwe a ihər madzala gà gər kwa tsidze ya. Aɗaba ku mege ndzəɗa ba kwa mà nikiɗ tekeɗe ka, Mbulum a vile a kwe a ndzəɗa awiya ŋa a gəzləŋ, aà mazazama vatwa ŋgar kəla pat. 17Gà mesewere are ana kwa ihər ki sèwèrekwe a kinehe ya ka, ti ndze a tsa, tì ndìv a mba. Ki ta ŋgetekewe a dər ka, mezlibe ana batsah ŋa ya. Mezlibe ata ka, a ti zè a dukw tserdze, dite a ndze a ka, aà biybiy. Agəra taŋa na ki fìrekwe a aà gà mesewere are ata ka, kamala ana mawura ba ŋa tsiye ya. 18Aɗaba kàa tikekwa madzala gà gər kwa aka dukw ana a ŋgeter a ba tsiye, tsəka, aka dukw ana mburma a ŋgeter a nda are ya tsa. Aɗaba gà dukw ana mburma ta ŋgeter a nda are ya ka, ti ndze a aà biybiy tsa. Ama ka, gà dukw ana mburma ta ŋgeter a nda are tsiye ivaɗ, na a ndze a aà biybiy a.
51Kà sərakwa, i təv ana mekìrìwè ga kwa aaha leyèh aka mbazla ya ka, Mbulum a ta vile a kwe aɗəm a ga ŋgiɗ pam, i gər ŋa i mbulum. I tsik taŋa ka, aka gər ba kwa aaha kinehe ya. I təv ana aka mət a ka, a ta vile a kwe aɗəm a ba ana i gər ŋa i mbulum a. Ŋgat à gər ŋgar na a ge ga ata a ndze a aà biybiy a ya. 2Kinehe kwa mandza ŋa ɗa ika gər ahəɗ ka, kwa ihər ki ŋgìrìzèkwe akabiŋa, aɗaba kà wayakwa hinne, na Mbulum a ta vile a kwe a ba awiya ŋa ata i gər ŋa i mbulum a ya. 3Na kàa ŋgatakwa ka, ki ti ndzekwe a nda ba awiya ŋa ata aà biybiy kuɗa, tsəka, ki ti ndzekwe a sàgùrɗùmma kamala wele ana petek ikaba tsiye asa tsidze. 4I təv ana kwa mandza ŋa nda gà ba kwa aaha hiywe mba ya ka, kwa ihər tə̀pasəssà ki bèsekwe a ba hinne. I fataya ka, a sàs a kwa aà megweɗe a Mbulum, zla aà mər ba aaha ya ka, a sàs a kwa ɓav tsa. Ama ka, a sàsakwa a vile a kwe a ba awiya ŋana, a ta mìt a tsa, a ndze a aà biybiy a, na dite ka, ba awiya ŋa ata à mbìɗ aɗəm a ba avukw miviye ŋa aaha à mìt a ya. 5Mbulum nda gər ŋgar na a ge megemir i gəzləŋ kwa ya, aà kə ŋgatakwa ba awiya ŋa ata. A vəl a kwa Mezite Mesife ŋgar, dite ki sirekwe a dər ka, a ta vile a kwe a ba awiya ŋa ata mbaŋa ya.
6Aɗaba taŋa na ku mege ndeɗime, ki ndzekwe a ɓəŋɓəŋ lele ya. Taŋa kà sərakwa ndzer, akahər ana kwa nda gà ba kwa aaha ya ka, kwa diriŋ aà BATSAH kwa ŋa ya. 7Kamala megweɗe ya, kàa ŋgatakwar zukw tsa. Ama kà sərakwa ki ta ŋgetekewe a a gà dukw ata ndzer ka, aɗaba ana kə̀ gə̀sakwa ŋgat nda gəzləŋ a. 8Ama kaɗəŋ, ki ndzekwe a ɓəŋɓəŋ lele dukw ŋgar. A sàsakwa ka, ki miyekikwe a à ba aaha, na dite ki ti ndzekwe a i təv ilik ŋa nda gà BATSAH kwa ŋa ya. 9Aɗaba taŋa, ku mege kwa mandza ŋa ɗa diriŋ aà ŋgat a, ku mege kwa mandza ŋa bise nda gà ŋgat tekeɗe, a sàsakwa ka, mege dukw ana ŋgat a waya ya ɗekɗek hiywe. 10Aɗaba kwa tserdze ka, bàlaarì, ki ta hitsekwe a aka miɗ Yesuw Kiristi, na dite à ses a kwe a ikaba seriye kwa ya ya. Ku weke a ŋget a duwa kalkal kamala megemir ŋgar ana a gewa ɗa ika gər ahəɗ a mbaŋa. Na bəla kàa gekwa dukw ana ŋgwal ŋa ya ka, a ta vile a kwe a dukw maya ba kwa. Ama na bəla kàa gekwa dukw ana ŋgwal ŋa tsiye ka, a ti sèwèr a kwe a are.
Mala mazazama Yesuw Kiristi ka, aka ne awiya mburma
11Na Batsah mər ŋa a ta ge a mər a seriye kamala taŋa ya ka, mìi ger a magəɗa. Aɗaba taŋa mbaŋa, na mər ihər mìi yehe a vatwa aà mandzàkàra mburma aka miɗ ŋgar a, dite na ti sir a dər ka, mər gà ndzer ŋa ya. Mbulum ka, a sər mər ka, lele. Ama i dzala ka, kurum tekeɗe, ki sirwim a iye i gəzləŋ kurum mbaŋa. 12A sàs a mər na mìi ge a zlapa à ba mər ika miɗ kurum a ɓav tsa. A sàs a mər ka, mìi ɗif a kurum a à vatwa ana ki ta ŋgeywim a dər ba aɗaba mər a ivaɗ. Taŋa ka, bəla gà mìsle ŋgiɗ ta wele a aà mər a ka, ki sirwim a mifefile a tar aakiŋa. Tar tə sə̀ŋgə̀rawa aba i tar ka, nda dukw ana ta ŋgeter a tsara ya, tsəka, ta fir a aà dəba tar dzekwiŋ tsa. Dite na bəla gəzləŋ tar manəsa ŋa tekeɗe ka, i tar duwa tsa. 13Wànà kà dzalum dze ana, mər gà mibe dala ŋa kamala ana gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ti tsik a ya? Ta fə̀r aà mər ka, kamala ana mər gà mibeyè a dala ŋa ya ka, aɗaba ana mì vəl ba mər a ahər a Mbulum nda gəzləŋ ilik a. Ama na bəla mər gà ɓəzla metsehe na aà are kurum a ivaɗ ka, i fataya ki sirwim a dər, a sàs a mər mazlàkà kurum. 14Mege megemir ana mìi ge a tserdze ya ka, agəra ana mì sər, Kiristi a waya kwa hinne ya. Ŋgat a mət ka, aɗaba mburma tserdze. Kamala taŋa ya, kà sərakwa ndzer, tar ata tserdze ya ka, tàa mata akaba nda gà ŋgat, na i təv are Mbulum a. 15Ŋgat a mət agəra mburma tserdze, na dite gà na tar riŋ nda mesife mba ya ka, ta ge dukw ana ba tar a waya ya asa tsiye, ama ka, ti yaha vatwa aà mege dukw ana a tsahən ahər a ivaɗ. Ta ge kataya ka, agəra ana a mət, dite Mbulum a mbəlara à ŋgat i məməta ya ka, aɗaba tar a mbaŋa.
16Aɗaba taŋa, mər kinehe ka, mìi fir a aà gà dukw ana mburma ta ge a i metìkè ba tar ana nda bəra pampam asa ya tsa. Akahər ata piŋŋe ka, maa ge kataya kaɗəŋ, maa fə̀r aà Kiristi kamala taŋa ya. Ama kinehe ka, pam, tsəka, mìi ge a dər kamala taŋa ya asa tsa. 17Aɗaba wur ana mandza ŋa i təv ilik ŋa nda Kiristi ya ka, aka ne mburma awiya ŋa. Mendze ŋgar ana piŋŋe ya ka, a riŋ asa tsa. Aka mbəɗ aba awiya ŋa.
*Kiristi na a sər ba à kwa nda gà Mbulum a
18Mbulum na a geye gà dukw ata tserdze ya. A slərra Kiristi ya, dite na a sər ba à kwa nda gà ŋgat a. Kinehe ka, a vəl a mər megemir metsìkè bazlam ata a mburma. A sasar ka, kà sərakwa ba nda gà ŋgat. 19Ndzer ŋana Mbulum a slərra Kiristi ya ka, aà mà sər ba à tar tserdze nda gà ŋgat. A ɗeme a bakal tar asa tsa. I fataya ka, a slər mər aà metsìkè bazlam masəra ba ŋgar ata a sər ba à mburma nda ŋgat a, a gà mburma.
20Aɗaba taŋa, mər ka, maa ne gà ɓəzla meslire Kiristi. Ar ka, kamala ana Mbulum nda gər ŋgar a zel a a mburma nda bazlam mər a. Mìi ge a kurum a kamkam, aɗaba Kiristi: Vəlumar vatwa, ma sər ba à kurum nda Mbulum. 21Kiristi ka, aka ge bakal duwa ilik tsidze. Ama ka, Mbulum a zla bakal kwa tserdze, a tike aka gər ŋgar. A ge dər kataya ka, aɗaba kwa, dite i təv ana kwa mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Kiristi ya ka, a ne a à kwa gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar.
6Pul a waya tə sər, ŋgat ka, mala meslire Mbulum
1Kamala taŋa ya, mìi ge akaba a megemir ka, i təv ilik ŋa nda Mbulum. Agəra taŋa, mìi ge a kurum a kamkam: Ŋgwal Mbulum ana a ge a kurum a ka, ma ne taf masakəŋa tsa. 2Mbulum a gwa ka:
«I təv ana məpàslà ahər gà aka sle,
i ge a ŋgwal ŋa a mburma ya ka,
i tsereke a meheme kurum ana ki hemwimiŋ a ya.
Dite pat ana a sèsiŋ i mbele à ter a ya tekeɗe ka,
i zlèk a kurum.»*fa*
Gà damər gà, və̀ɗəna ka, pat ana Mbulum a sasar mege a kwa ŋgwal a, aka ndze aɗəm kuɗa. Dite kinehe asa na a sasar məmbə̀là à kwa ya.
3A sàs a mər na mìi ge a dukw ana a vile a mendìfè sik a mburma ya te tsidze. Aɗaba mì waya na ta wele a aà mege megemir mər a ya tsa. 4Seyiŋ tsa, i huɗ dukw ana mìi ge a tserdze ya ka, a sàs a mər na mìi pèt a dər a mburma parakkà, mər ka, gà ɓəzla megemir Mbulum a ivaɗ. Ku mege gà mesewere are a riŋ hinne, ta ge a mər a matawak, nda gà kuɗa duwa ŋgiɗ pampam ta geye a mər a tekeɗe, mìi gis a gəzləŋ kataya pəra. 5Aɗaba gà mburma ta gazlawa mər hinne. Pat ŋgiɗ asa ka, ta gasa mər, tə dza mər a daŋgay. Ti lèvekeye aà mər ahəm hinne, nda mewìsè bazlam. Mì gewa megemir ka, nda bàlaarì. A gà pat ŋgiɗ asa ka, mì ndzewa are tsa, dite mì vàkawa wurwas nda may, mì məndzərawa dukw mezime asa tsa mbaŋa. 6I huɗ mendze mər ana mìi ndze a ya, a sər ba ka, mər gà ɓəzla megemir Mbulum. Mər mì pat ka, à tsəɗaŋŋa. Mìi ge a ka, dukw ana ndzer a. Mì bàsawa gəzləŋ, mì gewa gər a mburma lele. Mezite Mesife Mbulum a vəlawa a mər ndzəɗa aà megemir. Mì wayawa gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ tserdze nda gəzləŋ ilik. 7Mì ɗifewa à bazlam ndzer ŋana a mburma, Mbulum na a vəlawa a mər ndzəɗa ŋgar a. Nda gà dukw ata tserdze ya, na gà mburma tə sər ka, mər gà ɓəzla megemir Mbulum a. Mede mər ana ika miɗ Mbulum nda ndzer ŋa ya, a ne ka, dukw ahər mər ana mìi ge a gùvəl aà gà ɓəzla mene are mər a. Ama dukw ahər ata ka, a ne dukw ana mìi geye a dər ikaba ya nda təv tar a mbaŋa.
8I huɗ mendze mər a ka, gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ tì zèmbeɗe à məriŋa. Gà biy ŋgiɗ ka, ti ndeveye a mər a pìslìɗìɗe. Gà asiŋ ŋa tì zlibe à məriŋa. Ama gà biy ŋgiɗ ti tsik a dukw ana ŋgwala tsiye aka gər mər. Ta fir aà mər a ka, kamala ana mər ka, gà ɓəzla pàrsa ya. Ama tsaatsa, mər mìi tsik a ka, dukw ana ndzer ŋa ya ivaɗ. 9Ta gwaɗawa ka, tə sər mər tsa, mər ka, gà ɓəzla falày taf masakəŋa. Ama tsaatsa, gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ tserdze tə sər mər lele dukw ŋgar. Ta fə̀rawa aà mər ka, kamala ana mər ka, gà məməta ŋa ya. Ama ka, mər riŋ nda mesife lele dukw ŋgar mbaŋa. Ti sèwèrewa a mər are hinne, ama tàa bats mər zukw tsa seyiŋ. 10Ku mege ta vile a mər a matsəɓatsəɓ a gəzləŋ hinne tekeɗe ka, mìi de a aka miɗ aka miɗ nda maŋgayaba lele hiywe. Mər ka, mì ne kamala gà ɓəzla matawak a, ama mər ihər mìi ge a Əbay à gà mburma hinne ika vatwa Mbulum seyiŋ ivaɗ. Mi ne kamala ana duwa mər a riŋ tsidze ya. Ama nda ndzer kəla ka, dukw tserdze a riŋ aà mər dukw ŋgar.
11A kurum gà mburma ana i Kurintiya ya. Mì fàfəl a kurum ka, parakkà, maa həmbər aà kurum duwa ilik tsidze. 12Dite maa niw mawàyà ba nda gà kurum ilik tsidze asa. Ama kurum na kà wayum mər tsiye ivaɗ. 13I fèfil a kurum a ka, kamala ana kurum gà ɓəza gà ya. Ka həmbərum aà mər duwa tsa. Pàtum à dukw ana i gəzləŋ kurum a. Wayum mər kamala ana mər tekeɗe, mìi weye a kurum a mbaŋa.
Gà dzaydzay nda luvuŋ ti ndze a i təv ilik ŋa tsa
14Kə gawum ba a təv ilik ŋa nda gà na tàa gəs Yesuw nda gəzləŋ tar tsiye tsa. Ka ta gwim akaba megemir i təv ilik ŋa nda gà tar tsidze. Aɗaba meme na gà dukw ana ŋgwal ŋa ya, ndəna ŋgwala tsiye ka, ti sle aà mendze akaba a i təv ilik ŋa ya? Wànà gà təv dzaydzay ŋa ti sle aà megewe a ba nda təv luvuŋ a? 15Kà sərakwa, gà *Kiristi nda Əbay sitene ka, ti sle a aà mandza akaba ahəm tsidze. Aɗaba taŋa, wele ana aka gəs Yesuw nda gəzləŋ a, nda wele ana aka gəs tsiye ka, ti sle a aà mandza akaba madzala gà gər tar a təv ilik ŋa ɓav tsa mbaŋa. 16Wànà kà dzalum dze ana, dukw ana gà mburma ti ne dər mbulum nda ahər tar ŋa ya ana, a sle a aà mendze i ga Mbulum batsah ŋana ya? Awaŋ, a ge a ba tsidze. Yaw, sərum dər ka, kwa na kà nekwa ga Mbulum batsah ŋa ata ŋgat a riŋ nda mesife ya. Aɗaba Mbulum a gwa ka:
«I ti ndze a ika magər gà mburma gà,
i ta ŋget a təv mendze gà i fata.
Iye i ti ne a Mbulum tar, dite tar tekeɗe,
ti ti ne a gà mburma gà mbaŋa.»*fb*
17Aɗaba taŋa, Mbulum a tsik a gà mburma ŋgar asa mbaŋa, a gwaɗa a tar:
«Dumara ika magər gà mburma ana
tàa gəs iye tsiye.
Miyakum à tar ŋgwìɗik.
Kà lə̀mum aà dukw ana aruwaŋ ihər a tsidze.
Na kàa gwim dər kataya ka, i gis a kurum lele.*fc*
18I ti ne a Tsir kurum, dite kurum tekeɗe,
ki ti nwim a gà ɓəza gà mbaŋa, ku mege
gà asləka ŋa, ku mege gà dəm ŋa tekeɗe ya.
Na a tsik taŋa ka, Mbulum ana
a kwere a duwa tserdze ya.»*fd*
71A kurum gà masla gà ana i waya kurum hinne ya. Mbulum aka tsik a kwa i sida ya, a gwa, a ta vile a kwe a gà dukw ata tserdze ya. Aɗaba taŋa, say barakwa dukw ana ŋgwala tsiye, aà ba kwa ya, dite ma ne tsəɗaŋŋa na i təv are Mbulum a. Kà barakwara dukw ana ŋgwala tsa i gəzləŋ kwa ya asa mbaŋa. Mede kwa ana ki tèkwe a ika vatwa Mbulum a, ma ge ka, kamala ana ŋgat a waya ya. Ka hənakwar à gər a bəɗ tiɓìzl lele.
Pul a waya ka, tə sər ba lele
2Gəsum mər nda gəzləŋ kurum lele. Aɗaba mər tekeɗe, maa ge dukw ana ŋgwala tsiye, a wura ika magər kurum a ilik tsidze. Asa ka, wura aka dzeye ika vatwa Mbulum a agəra mər tsa, dite maa zla duwa aà wura ya nda wirwir a ɓav tsa asa mbaŋa. 3Ka ta gwaɗum, i tsik taŋa ka, biy na i mà a kurum à bakal a ɓav tsa. Ar ka, kamala ana i lah metsike a kurum ndeɗiŋa ya. Mì waya kurum hinne, duwa ilik ma ta mà ba à kwa tsa. Ku mege kàa matakwa, kwa i təv ilik ŋa, ku mege kwa riŋ nda mesife tekeɗe, kwa i təv ilik ŋa hiywe mbaŋa. 4I sər, kurum ka, gà ɓəzla megìse ndzer dukw ŋgar. Aɗaba taŋa, iye ihər i ndze a barbararra, aɗaba kurum ivaɗ. I huɗ mesewere are mər ana mìi sèwèr a ya tekeɗe, i ye a ba tsa, i ŋgeye a ba ivaɗ. Maŋgayaba gà ata a rèhiŋ a gəzləŋ ka, tsìsl lele.
Gà matsəɓatsəɓ nda maŋgayaba
5Maa sèwèr are ka, hinne kaɗəŋ. Ku mege i təv ana mì ndze aka ahəɗ Makaduniya ya tekeɗe, maa ŋgat vatwa aà mesìfìkà ba tsidze. Dukw ana mawùràba ŋa ya, a lewa aà mər ku mege i ŋga, ndaka vatwa ŋgiɗ pampam hinne. Gà mburma ti newa a mər are hinne, ta gewa aà mər maàga. Mì dzalawa gà gər i gəzləŋ mər hinne agəra gà ɓəzla mazazama Mbulum mbaŋa. 6Ama na bəla gà mburma ta gweɗe a, dukw ata mìi sle a asa tsəka, Mbulum na a me a terehe a à arəv a. A mà a məraha à arəv ka, nda mede Titus ana a dara ya. 7Ama mede ŋgar ana a dara ya ɗekɗek tsa. A mà a məraha à arəv ka, nda bazlam ana a tsik a mər a mbaŋa. A tsik a mər ka, meme na kà mùmaraha à arəv a. A gwaɗa a mər asa ka, a sàs a kurum aà meŋgetiŋ asa zləmana ŋa, nda gà na kurum riŋ ihər ki dzelwim a gà gər aka dukw kurum ana ki gwim ŋgwala tsiye ya. Dite a sàs a kurum hinne na ki wiywimiŋ a ba, ki geywim a ika iye ya nda təv gà ɓəzla mene are gà ana ti niŋ a ya. I təv ana i tsaraka taŋa ya ka, i səkah à maŋgayaba hinne asa kuɗa.
8I sər wakita gà ana i wetse a kurumaha akahər ata ya ka, aka vəl a kurum matsəɓatsəɓ a gəzləŋ hinne dukw ŋgar. Ama Yàa dzala aɗəm duwa hinne ɓav tsa. Malahalah ŋa ka, i dzala, i gwa, assàh, i wetse kataya ana, meme kuɗa ya. Aɗaba i samata, wakita ata i wetse a kurumaha ya ka, aka vəl a kurum matsəɓatsəɓ a gəzləŋ zaakwa dukw ŋgar. 9Ama kinehe ka, iye riŋ ihər i ŋgeye a ba. Ama ka, agəra ana i vəl a kurum matsəɓatsəɓ a gəzləŋ a tsa. Iye ihər i ŋgeye a ba ka, agəra ana kà dzalum gà gər aka dukw ata ki gwim ŋgwala tsiye, dite i dəba ŋa ya, kà mbəɗum à gà madzala gà gər kurum kuɗa ya. Aɗaba madzala gà gər kurum ata kà dzalum a ka, kamala ana Mbulum a waya ya. Agəra taŋa, maa ge a kurum dukw ana ŋgwala tsiye nda wakita ata tsidze. 10Na bəla wura a riŋ a ge a matsəɓatsəɓ kamala ana a sàs a Mbulum a, i fataya ka, à mbìɗer a à madzala gà gər ŋgwal ŋana ivaɗ. Kamala taŋa ya ka, Mbulum a mbil a à ŋgat. Medzìbe matsəɓatsəɓ ata ka, wura a dzele a dər akaba gà gər tsidze. Ama na bəla wura a ge a matsəɓatsəɓ kamala ana gər ahəɗ a waya ya ka, taŋa na a de a à ŋgat a məməta ana ika miɗ Mbulum a ya. 11Kaɗəŋ, kì gwim matsəɓatsəɓ kurum ata ka, kamala ana Mbulum a waya ya. Ama kinehe ka, samatum kuɗa kwaŋ, na kà mbəɗum dər à madzala gà gər kurum a. A sàs a kurum meɗife dər parakkà, na kà wayum mege dukw bakal asa tsiye. Ki gwim matsəɓatsəɓ i gəzləŋ kurum, nda magwàɗà ika magər kurum ka, aàla dze ya, na dukw ata a ge ba ya? Aɗaba taŋa, ki gwim magəɗa hinne agəra dukw ata a ge ba ika magər kurum a. Iye riŋ ihər i kiv a kurum a ka, hinne, aɗaba ana a sàs a kurum ki ŋgetwimiŋ a asa ya. A sàs a kurum ka, mege dukw ana Mbulum a waya ya, na kà tàtə̀kum a wele ata a ge bakal a ya. Taŋa dukw ata tserdze ya, a dara ka, i təv Mbulum a. Kamala taŋa ya, kà pàtum dər parakkà, aɗaba ana gər kurum aà mege dukw ata asa tsidze ya.
12Aɗaba taŋa, wakita ata i wetse a kurumaha ya ka, i wetse aɗaba wele ana a ge bakal ata ya, kige tsa, agəra wele ana ta ge ihər bakal a ya ɓav tsa asa. Ama i wetse ka, dite mə vəl a kurum vatwa ika miɗ Mbulum parakkà, ku weke ma sər dər ka, kà wayum mər ndzer nda gəzləŋ ilik. 13Aɗaba taŋa na kinehe arəv a mà a məraha ya.
Arəv aka mà a məraha lele kaɗəŋ. Ama ka, taŋa ɗekɗek tsa. Mì ŋgaya ba ndeyndey ka, aɗaba Titus ana maŋgayaba i gəzləŋ ŋgar hinne ya. A ŋgaya ba ka, agəra ana kurum tserdze kà mùmaraha à arəv a. 14Aka ana i sləraha ŋgat a təv kurum a ka, Yàa zlə̀b à kurum ika miɗ ŋgar. Ama kinehe, mezlibe gà ata i zlə̀b à kurum a ka, a ne aka iye hwarwa taf masakəŋa tsa. Aɗaba gà dukw ana mì tsikewa a kurum tserdze ya ka, ndzer, pàrsa iɗəm tsa. Kamala taŋa ya, mezlibe mər ana mì zlə̀b à kurum ika miɗ Titus a tekeɗe, ar ka, ndzer mbaŋa. 15Aka ana a daha a təv kurum a ka, kàa gəsum ŋgat lele, nda magəɗa ŋa, nda gà medzedzere i ba kurum hinne. Kurum tserdze na a gəs ahər ahəm a. Ama kinehe, a samata dukw ana ki gwimer ŋgwal ŋa ya ka, a səkah à mawàyà kurum hinne asa ivaɗ. 16I ŋgaya ba hinne ka, aɗaba i sər, kurum ka, gà ɓəzla ndzer kaɗəŋ.
81Gà damər gà, a sàs a mər ka, mìi ɗif a kurum a à dukw ana gà ɓəzla magəsa Yesuw ana ika ahəɗ Makaduniya ta ge ya. Ta ge dukw ata ka, agəra ŋgwal Mbulum ana a ge megemir nda gà tar a. 2Ti dzikewa à megìse tar ana ta gəs a, nda mesewere are hinne. Ama ku mege kataya tekeɗe, maŋgayaba tar riŋ hinne ivaɗ. Tar gà matawak ŋa hinne seyiŋ, ama ka, tàa dzaya siŋgwe hinne aà megemir Mbulum mbaŋa. 3Iye ihər i tsik a kurum ŋa: Tàa dzaya siŋgwe hinne, kamala ana ndzəɗa tar a sle ya. Awaŋ, kataya tsa. Ŋgulum i gweɗe a ka, tə dza ka, a za ndzəɗa tar kweleŋ fètìte. Mandza siŋgwe ata tə dza ya ka, nda meweye tar, tsəka, wura na a tsik a tar a tsa asa mbaŋa. 4Ta ge a mər kamkam hinne, ta gwaɗa a mər: «Vəlum a mər vatwa aà metìkè aɗəm ahər mər te,« na tì zlèk a dər gà mburma Mbulum ana ika ahəɗ Yuda ya. 5Dukw ana ta ge ya ka, a za dukw ana mì dzala, mì gwa, ti ta ge a zləmana ya. Ta ge dukw ata ka, kamala ana a sàs a Mbulum a. Kamala taŋa ya, ta vəl ba tar a BATSAH kwa ŋa dzekwiŋ, dite na ta ge dukw ana mì tsik a tar a mbaŋa ya.
6I təv kurum ka, Titus aka lah medeha, aka dza ba aà mayaha gər a siŋgwe i təv kurum a akahər ata. Aɗaba taŋa na mì wiz ŋgat asa ka, mə̀ mbəɗaha gər a təv kurum, dite mà ndəv à megemir dukw taf kurum ata kà vəlum a, ika magər kurum a ya. 7Kurum ka, gà Əbay ŋa, na ika vatwa Mbulum a, kà zùm dər gà mìsle ŋgiɗ kweleŋ. Megìse kurum ana kə̀ gəsum *Kiristi nda gəzləŋ a ka, ɓəŋɓəŋ lele. Kurum ihər ki tsikwim a bazlam ŋgwal ŋana a mburma parakkà. Kurum ka, kà sərum dukw ana ndzer a, kà vəlum ba kurum a megemir Mbulum ka, nda gəzləŋ ilik. Meweye kurum ana kà wayum mər a tekeɗe, hinne asa mbaŋa. Aɗaba taŋa, gwim megemir ŋgwal ŋa ata ka, nda gəzləŋ ilik mbaŋa, mà za biy gà mìsle ŋgiɗ.
8Dukw ana i tsik a kurum i faha ya ka, i fàr aka kurum ndzəɗa na aà məvəla siŋgwe ata ya tsa. Ama i fàfəl aka gər gà mìsle ŋgiɗ ka, dite mà zlak kurum mbaŋa. Aɗaba a sèsiŋ ka, i vile a kurum a vatwa, dite ku weke ma sər dər ka, kà wayum gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ nda ndzer kaɗəŋ a. 9Kurum kà sərum ŋgwal ana Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa a ge a kurum a. Ŋgat ka, Əbay ŋa hinne. Ama ku mege kataya tekeɗe, a ne à ba ŋgar mala matawak aɗaba kurum ivaɗ. A ge aba matawak kataya ka, dite na kurum ki nwim a gà Əbay ŋa i gəzləŋ kurum a.
10I tsik a kurum a ka, dukw ana i dzala aka gər bazlam siŋgwe ata ya ɗekɗek, tsəka, məpala ahəm iɗəm tsa. Aɗaba də̀z ka, malahalah ŋa kurum na kà wayum mayaha gər a siŋgwe ata ya dukw ŋgar. Dite kurum na a lah medzibe aà megemir ŋa ya asa mbaŋa. I samata ka, lele na mandəva à megemir ŋa ya kuɗa. 11Kinehe ka, gwim nda gəzləŋ ilik kamala ana kà lah medzwim ahər ba ya mbaŋa. Ndə̀vum à megemir ŋa lele. Dzum ka, kamala ana ndzəɗa kurum a sle ya. 12Aɗaba na ki vilwim a duwa a Mbulum nda maŋgayaba kamala ana kàa ŋgatum a ka, à gis a lele. Ama na bəla kàa ŋgatum duwa tsəka, Mbulum a gweɗe a: «Vilwimiŋ dukw» ka, a gweɗe a tsa.
13Ka tə dzalum ka, i zle a mesewere are ika gà mìsle ŋgiɗ a, i tike a aka gər kurum, dite ka, tar tə ndza barbararra, dite kurum ka, kà sawarum are ya tsa. Awaŋ, a sèsiŋ ka, ki ndzwim a kalkal, tsəka, maturək duwa ma ge a kurum ba a gər tsa. 14Kinehe ka, kurum kàa ŋgatum duwa hinne, a za biy tar. Aɗaba taŋa, ŋgulum ka, vəlum a gà na tàa ŋgat duwa tsiye mbaŋa te. Na bəla pat ŋgiɗ duwa aka sle aà kurum hinne, dite tar tàa ŋgat duwa hinne ka, ti ti zlèk aɗəm a kurum mbaŋa. Kamala taŋa ya, na ki dzèywim a ba a gà dukw kurum, ku mege weke a ŋget a kalkal a. 15Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a, a gwa ka:
«Wur ana aka ŋgat dukw mezime hinne ya,
aləka i təv ana a zəm a ka,
aka zeha ihər a ɓav tsa.
Dite wur ana a ŋgat zaakwa pəra ya tekeɗe,
a zəm ka, a sle i ŋgar ide mbaŋa.»*fa*
Gà Titus nda gà ɓəzla mazlàkà ŋgat
16Titus ka, a vəl ba ŋgar aà mazlàkà kurum, kamala mər ana a sàs a mər mazlàkà kurum a mbaŋa. Mər ihər mìi ge a kəkaaha a Mbulum, agəra ana a làmbaɗa gəzləŋ ŋgar kamala taŋa ya. 17Ŋgat ka, aka gəs kamkam mər ana mì ger a. Ama ka, taŋa ɗekɗek tsa. Ŋgat nda gər ŋgar na a dzala, a gwa, i dehe a a təv kurum a dukw ŋgar. Aɗaba a sasar ka, à zlèk a kurum ndzer. 18Mìi slirehe a tar ka, nda mìsle ŋgiɗ ilik asa. Wele ata ka, gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana ɗa i faha ya tserdze, tə zləbawa à ŋgat, aɗaba ana a tsikewa bazlam ŋgwal ŋa aka gər *Kiristi ya ka, lele ya. 19Ama mìi slirehe a ŋgat ka, agəra taŋa ɗekɗek ɓav tsa. Aɗaba gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana ɗa i faha ya, na tə zla ŋgat a. A sàs a tar ka, mà laka mər i təv ana mìi de a à siŋgwe ata aka ahəɗ Yuda ya. Kamala taŋa ya na ŋgwal megemir ata a ti sìkèh a à mezlibe ana ti ti zlibe a dər à BATSAH kwa ŋa, dite a ti ɗif a dər a mburma mbaŋa, ti sir a dər ka, a sàs a mər mazlàkà mburma nda ndzer, wirwir iɗəm tsiye.
20Siŋgwe ata ka, hinne, dite mìi kesle a à gər mər ka, biytsà, gà mburma ti ti wele a aà mər a, ta gweɗe a, waytsà gà mburma aaha ka, ti zimiŋa. Ama ka, mì waya kataya tsa. 21Aɗaba a sàs a mər mege dukw ana ŋgwal ŋa ya, ika miɗ mburma mbaŋa, tsəka, ika miɗ BATSAH kwa ŋa ɗekɗek tsa.
22Mìi slirehe a mìsle ŋgiɗ pam asa, ti dehe a nda gà mburma ata sula ya. Wele ata ka, maa dzik à ŋgat sik diŋ, dite mì samata ka, a waya mazlàkà kurum nda ndzer dukw ŋgar. Kinehe tekeɗe, a sasar à zlèk a kurum, à zè a taŋa asa mbaŋa, aɗaba ana a tsaraka meɗè zləm mede kurum ana ika vatwa Mbulum ŋgwal ŋa lele ya. 23Titus ka, mì gewa akaba megemir Mbulum nda ŋgat. Mì vəlawa a ba ahər ŋa, aà mazlàkà dər kurum. Ama gà mburma ata sula ti de akabaha a nda gà Titus a ka, gà mayahaba gər gà mburma Mbulum na tə sləraha tar a təv kurum a. Na gà mburma tàa ŋgat a megemir tar ana ta ge a ya ka, ti ti zlibe a à Kiristi. 24Wayum gà mburma ata nda gəzləŋ ilik, dite gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ata tə sləraha tar a təv kurum a, ti tsereke taŋa ka, ti sir a dər, dukw ana mì tsik aà tar ŋgwal ŋa nda təv kurum a ka, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa.
9Pul a waya, ti yaha gər a siŋgwe ka, bise
1A ge a ŋgulum tsa na i wetse a kurumaha a wakita aka gər siŋgwe ana ki ti slirwimehe a a gà mburma Mbulum ana ika ahəɗ Yuda ya asa ya. 2Aɗaba i sər ka, a sàs a kurum mazlàkà tar nda gər kurum ndzer dukw ŋgar. Yàa zlə̀b à kurum ika miɗ gà mburma Mbulum ana ɗa ika ahəɗ Makaduniya i faha ya ka, hinne. I gwaɗa a tar ka: «Gà mburma Mbulum ana ika ahəɗ Akaya ya, tàa dza ba aà matsakala ŋa daga də̀z. A sàs a tar, tì zlèk a dər gà mburma Mbulum ana ika ahəɗ Yuda ya.» I təv ana i tsik a tar taŋa ya ka, gà asiŋ ŋa ika magər tar hinne, ta ŋgat metsehe aà mazlàkà tar mbaŋa. 3Ama kinehe ka, i slirehe a gà damər kwa ata a təv kurum, dite ki yehwim a riŋ à ba gər a siŋgwe ata ya dzekwiŋ, kamala ana i tsik a gà mburma ata, i gwaɗa a tar ka, ki ta gwim a ya. I fataya na maa ndzeha a təv kurum a ka, dukw ana i zlə̀b dər à kurum ika miɗ tar a ka, a ne a ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsiye. 4Tsəka, na bəla mər nda gà mburma ana ɗa ika ahəɗ Makaduniya i faha ya, maa le aà kurum, ama kàa yahum gər a siŋgwe ata, aka sle tsəka, hwarwa a ta giŋ a i təv tar ka, hinne. Aɗaba Yàa mbər mezlibe à kurum, i gwaɗa a tar ka: «I sər ndzer, ti yehe a gər a siŋgwe ata.» Tsaatsa ka, pàrsa. Ama ka, hwarwa a ta ge a ndeyndey ka, a kurum na ika miɗ tar a mbaŋa. 5Aɗaba taŋa na i dzala ka, i gwa, ŋgulum i wiz a gà damər kwa ata makər a, ti lehehe a a təv kurum dzekwiŋ, na dite ələk mìi ti dehe a ya. A sèsiŋ ka, kurum nda gà tar ata ki yehwimer a gər kamala ana kà tsikwim i sida ya, kù gwaɗum, mìi ta ge a ya. Kamala taŋa ya, ələk i ndzehe a a təv kurum ka, kàa mbər meyehwim aba gər a siŋgwe ata ya. Taŋa na a ti ɗif a dər a mburma parakkà, ti sir a dər ka, kàa vəlum duwa nda gəzləŋ ilik, wura a fàr aka kurum ndzəɗa mifère tsiye.
Mbulum a waya ki vilekwebe a duwa ka, nda maŋgayaba
6Dukw ana a sèsiŋ i tsik a kurum a ya ka, araha: Na wura aka slige hinne tsa dùts pəra ka, dukw ana a ta pele a i bəɗ a tekeɗe, hinne tsa, kwizikw pəra mbaŋa. Na wura aka slige gìllìm hinne ka, a ŋget a dukw mezime hinne mbaŋa. 7Ama siŋgwe ata ka, ku mege weke mə vəl kamala ana a dzala i gər ŋgar a, tsəka, mə vəl nda madzala gà gər ŋa tsa. Dite ka, mə vəl kamala ana wura a fàr aaka ndzəɗa aà məvəla ŋa ya tsa asa mbaŋa. Aɗaba Mbulum a waya ka, wele ana a vile a duwa nda maŋgayaba ya ivaɗ. 8Aɗaba ŋgat ka, a sle a aà məvəla a kurum duwa hinne, dite ki ziwim a gər kurum fàgàr fàgàr, kuɗa duwa a ge a kurum a asa tsa. Kamala taŋa ya, duwa aà kurum hinne ka, ki gwim a dər ŋgwal a gà mìsle ŋgiɗ hinne mbaŋa. 9Ar ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum, ta gwa ka:
«Wur ana a vile a ahər fə̀làh fə̀làh
a gà ɓəzla matawak a ka,
ŋgwal ŋgar ata a ndze a aà biybiy.»*fa*
10Taŋa Mbulum na a vile a hwife a gà ɓəzla meslìgè duwa ya, dite dukw mezime ana ti zim a ya tekeɗe, a vile a ter a mbaŋa. A ta vile a kurum a wur duwa kamala ana gər kurum a waya ya mbaŋa. A slil a dər, a ge a ba hinne, dite gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ta ŋget a duwa hinne i ahər kurum a mbaŋa. 11A ta pise a kurum a ahəm hinne, aà ka vəlum ahər a gà mìsle ŋgiɗ fə̀làh fə̀làh. Kamala taŋa ya, gà mburma hinne ti ta ge a kəkaaha a Mbulum, agəra dukw ana ki vilwim a ka, mìi de a ter a dərraha nda ahər mər a. 12Siŋgwe ata ki vilwim a ya, à zlèk a ka, gà mburma Mbulum ndzer dukw ŋgar. Ama duwa ŋgiɗ a riŋ asa. Aɗaba gà mburma hinne na ti ta ge a kəkaaha a Mbulum agəra taŋa ya mbaŋa asa. 13Məvəla dukw taf kurum ata na à pèt a à ndzer kurum a mburma parakkà, ti sir a dər, gəzləŋ kurum ŋgwal ŋa, kàa gəsum ŋgwal bazlam ata aka gər Yesuw Kiristi ya ka, ndzer kaɗəŋ, dite kàa gəsum ahər ahəm lele asa ya. Na tàa samata, ki gwim a kataya ka, gà mburma hinne ti ti zèmbeɗe a à Mbulum. Ti ti zlibe a dər mbaŋa, agəra ana ki vilwim a ter a gà dukw kurum fə̀làh fə̀làh, dite ki vilwim a a gà asiŋ gà mburma Mbulum ŋgiɗ tserdze mbaŋa ya. 14Dukw ana ki ta vilwim a ter a ya ka, a ti ɗif a dər, Mbulum na a ge a kurum a ŋgwal ŋa hinne, a za duwa tserdze ya. I təv ana tàa samata, ŋgat na a ge a kurum ŋgwal kataya ya ka, ti ta weye a kurum hinne, ta heme a a Mbulum aɗaba kurum mbaŋa. 15Gekwa kəkaaha a Mbulum aɗaba dukw ana a vəl a kwa ya. Taŋa ka, a za duwa tserdze, biy megèr wusa ŋa ka, nda bazlam asa tsa.
10Pul a fàfəl a gà na ta wala megemir ŋgar a
1Iye Pul, a sèsiŋ i fèfil a kurum a aka gər ba gà. Kamkam kurum, aɗaba gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum tar riŋ ihər ta gweɗe a aà iye ka, akahər ana ŋgat ɗa mandza ŋa ika magər kwa ya ka, tiɓìzl a hənawakwa à gər a bəɗ. Ama i təv ana aka da aà kwa ya diriŋ a ka, ŋgakŋgakəkka, à fèfil a kwere a nda ndzəɗa ya kuɗa. Ar ka, kamala ana magəɗa kwa a ger a asa tsiye. Ama iye ka, a sèsiŋ i ge a ŋgwal ŋa a mburma ivaɗ, i fèfil a ter a ka, nda himmè bazlam, kamala *Kiristi ya mbaŋa. 2Aɗaba taŋa, iye ihər i ge a kurum a kamkam asa mbaŋa: Mbəɗum à madzala gà gər kurum, na dite Yàa daha a təv kurum ka, ki ŋgwim aà iye bàlaarì, i fàfəl a kurum nda ndzəɗa asa tsiye. Gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ riŋ ika magər kurum i fata ka, tar riŋ ihər ta gweɗe aà iye a ka, waytsà megemir gà ana i ge a ya ka, biy Mezite Mesife Mbulum tsa. I zezem a ka, dukw gər ahəɗ ɗekɗek pəra. Ama medzibe gà mburma ata ka, i sər, i sle a aà meɗife a ter a à ndzəɗa gà dukw ŋgar. 3Kaɗəŋ, aɗaba mər ka, gà mburma taf masakəŋa. Ama gùvəl ana mər ihər mìi ge a ya ka, kamala biy gà mburma gər ahəɗ a tsa. 4Dukw ahər mər tekeɗe, kamala biy gà mburma gər ahəɗ a tsa asa mbaŋa. Gà dukw ahər ata ka, Mbulum ivaɗ na a vəl a mər a. Ar ka, ndzəɗa ŋa hinne. Nda taŋa na mìi mbezle a dər à təv màŋgwàɓà gà ɓəzla mene are Mbulum ana tə dzayawa aɗəm ba ya. Mìi gis a dər ahəm aà are a gà na ŋgəraw ti dzele a duwa nda pàrsa ŋa ya. 5Dite mìi mbete a à bazlam gà mburma ana tə sə̀ŋgə̀rawa à ba tar, ta hìndìk a a vatwa a mburma, dite ka, tə sər Mbulum nda ndzer tsiye tserdze. Dukw ana mìi tsik a ya ka, a sàs a mər mburma ta miyak à madzala gà gər tar ana ŋgwala tsiye, dite ta gəs ahəm aà Kiristi ivaɗ. 6Na kàa ɗifwim a mər kataya ka, mìi sir a dər ndzer, taŋa ka, ki giswim aà mər a ahəm lele. Mər tekeɗe, mìi hèdzèl a ba, mìi tètìk a a gà na ta gəs aà mər ahəm tsiye ya.
7Kurum kà fə̀rum ka, aà dukw ana a pàt aba, are kurum a ŋgatar a ɗekɗek pəra tsa. Ama na wura ika magər kurum, a gweɗe a, waytsà, iye ka, mburma Kiristi ka, ma sər dər, mər tekeɗe, gà mburma Kiristi kamala ŋgat a mbaŋa. 8I sər, ndzəɗa ana BATSAH kwa ŋa a viliŋ a ahər a ka, a za biy wele ata asa mbaŋa. Biytsà taŋa ka, i sə̀ŋgə̀r à ba gà hinne, ama ka, hwarwa a giŋ a ɓav tsa. Aɗaba BATSAH kwa ŋa na a viliŋ ndzəɗa ata ya. A viliŋ taŋa ka, aà mazlàkà dər kurum, aà magəsa ŋgat, tsəka, aà medzeye à kurum tsa. 9I tsik taŋa ka, aɗaba a sèsiŋ tsa na ki gweɗwim a ka, i waya mandza aà kurum magəɗa nda gà wakita gà ata ya. 10Aɗaba gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum ta gweɗe a, Pul a wetse a mər wakita ŋgar ata, dukw ana a wetse aɗəm a ka, mawura ba ŋa hinne, nda ndzəɗa na a tsik aɗəm a. Ama akahər ana ŋgat mandza ŋa ɗa ika magər kwa ya ka, mbile ŋa, dite bazlam ŋgar ana a tsikewa ya tekeɗe ibam, biy taf masakəŋa ana, meme? 11Gà na ta fèfil a kamala taŋa ya ka, tə sər dər, dukw ana mì wetse a kurumaha a gà wakita mər a ka, mìi ta ge a kalkal kamala taŋa ya mbaŋa, na i təv ana maa daha, mìi ndze a riŋ ika magər kurum a.
12Gà mburma ata ka, tar ta gweɗe a, waytsà, mər ka, gà bàba ŋa. Ama mər ka, mìi sle a aà megweɗe a, mər ka, gà bàba ŋa tə tsa. A sàs a mər ka, mìi geye akaba a à ba mər nda gà tar ti tsidze. Aɗaba tar ta fə̀r aà ba tar ka, kamala ana wura a riŋ i dəba tar asa tsiye, dite ti live a ba à ba tar ŋa ika magər tar kamala taŋa ya ɗekɗek pəra. Ama metsehe tar a riŋ tsidze na taŋa ya. 13Mər ka, mìi zlibe a à ba mər nda ahər mər ŋa, kamala taŋa ya tsa. Mìi ŋgeye a ba ka, nda megemir ana Mbulum a vəl a mər a ahər a, tsəka, nda duwa ŋgiɗ tsa. Na a ne megemir ata Mbulum a vəl a mər a ka, ŋgwal bazlam ana mì dawa dər aka ahəɗ ŋgiɗ pampam, haa a təv kurum tekeɗe ya. 14Kurum ka, ika ahəɗ ana Mbulum a ɗif a mər dər, dite a sləraha aɗəm mər aà metsike a kurum bazlam ŋgwal ŋa ata aka gər Kiristi ya mbaŋa. Kamala taŋa ya, i təv ana mì daha a təv kurum a, mì zazam ka, dukw ana Mbulum a tsik a mər a, tsəka, maa tàwàɗ ika kwiye ŋa ya tsa. 15Aɗaba taŋa, mìi ge a aba zlapa taf nda megemir ana gà mìsle ŋgiɗ ta ge ya tsa. Mege megemir gà mburma ata ka, ahəm mər tə tsa. Ama mì tike madzala gà gər mər ka, aka kurum ivaɗ. Mì waya ka, megìse kurum ana kə̀ gəsum Yesuw nda gəzləŋ kurum a, mà səkah ɓəŋɓəŋ lele, dite megemir mər ana mìi ge ika magər kurum a tekeɗe, à sìkèh a mbaŋa. Ku mege kataya tekeɗe, mìi ge a ka, à zè a biy na Mbulum a tsik a mər a ɓav tsa. 16I dəba ŋa ya ka, mìi ŋget a vatwa aà mada aka miɗ aka ahəɗ ana diriŋ ika miɗ kurum a kuɗa, dite na mìi ti tsik a bazlam ŋgwal ŋana a gà mburma ana i fata, tàa tsaraka ilik zukw tsiye mbaŋa ya. Mì waya mada a fata ka, aɗaba a sàs a mər tsa na gà mburma tì zlibe a à mər agəra megemir gà mìsle ŋgiɗ ana ta geye ya.
17Ama ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a, ta gwa ka: «Na wura aka waya maŋgayaba agəra megemir ana a ge ya ka, say mà ŋgaya ba agəra dukw ana BATSAH kwa ŋa a ge ya ivaɗ a.»*fa* 18Aɗaba Mbulum a waya ka, gà na tì zlibe a à ba tar a tsa, say à gà na ŋgat à zlibe a à tar a ivaɗ.
11Gà Pul nda gà ɓəzla metsìkè bazlam Mbulum ana
nda pàrsa ya
1Kinehe ka, vilwimiŋ vatwa aà mene à ba gà kamala mala falày ana taf masakəŋa ya zaakwa, nda mege aba zlapa ŋgakŋgakəkka. Haya kaɗəŋ, kamkam vilwimiŋ ahər vatwa. 2Iye riŋ i ge a sələk aɗaba kurum ka, hinne, kamala biy Mbulum ana a riŋ a ge a sələk aɗaba kurum ana a waya kurum a mbaŋa. Kurum kà nwim ka, kamala dəm ana i ma gà, i waya i vile a a mìsle ŋgiɗ ilik pəra ya, kamala megweɗe ya, i vile a ka, a *Kiristi. I waya dəm ata ka, wura mə bana aà mendze nda ŋgat tsa. Ma ndza tsəɗaŋŋa, na dite i viler a ya. 3Iye ihər i ge a magəɗa, aɗaba biytsà wura a riŋ a peze a kurum a za, metsehe kurum ana ki zezemwim a dər Kiristi nda gəzləŋ ilik a ka, a ge a riŋ asa tsa. Aɗaba kurum kà sərum, meme na mesiwiɗ ata a daha, a paza za a Hawa nda wirwir a mbaŋa ya. 4I ge magəɗa agəra kurum ka, aɗaba ana bəla mala metsìkè kurum bazlam Mbulum nda pàrsa a dehe a a təv kurum, a dzeŋge a kurum a ka, ki vilwimer a vatwa, ki dzwìm a zləm a duwa ana a dzeŋge a kurum a ya lele. Ama tsaatsa, bazlam gà mburma ata ti tsik a aka gər Yesuw a ka, pam nda biy mər, tsəka, ilik tsa. Dite Mezite Mesife ana ti tsikewa ahər, ta gwa, ki ta ŋgetwim a ya tekeɗe, ar ka, pam nda biy na kà lah meŋgetwim akahər ata piŋŋe ya mbaŋa. Aɗaba tar ti tsik a kurum a ka, bazlam ŋgiɗ pam, tsəka, bazlam ŋgwal ŋa ana mì lah metsìkè a kurum akahər ata ya tsa. Ama kurum ka, ka dzum zləm a dukw ana ti tsik a ya ana, meme?
5Kurum kù gwaɗum aà gà mburma ata ka, waytsà tar ka, gà bàba gà ɓəzla meslire Mbulum kuɗa. Ama iye ka, i sər ndzer, tar ka, tə za dər iye tsa. 6Bəla iye ka, i sər mifefile ana, dite ka, mà tsahən aà mburma dzekwiŋ a tsa. Ama nda təv masəra bazlam Mbulum ka, i sər lele dukw ŋgar. Taŋa ka, i pàtawa a kurum dər ka, parakkà lele, ku mege ndeɗime, ku mege meme tekeɗe ya.
7Akahər ata, i təv ana i tsikewa kurum bazlam ŋgwal ŋa ana a dara i təv Mbulum a ka, Yàa gwaɗa a kurum, pìlwimiŋ dukw maya ba gà ka, Yàa tsik a kurum tsidze. I həna à gər a bəɗ tiɓìzl aɗaba kurum, na dite i zlèk a kurum ika vatwa Mbulum a ivaɗ. Tsəna, wànà i ge taŋa ana, bakal ivaɗ a? 8I təv ana iye riŋ i ge a megemir Mbulum ika magər kurum a, na a dzèɗiŋ siŋgwe ka, gà asiŋ gà mburma Mbulum ŋgiɗ pam, tsəka, kurum tsa. I ge à tar matawak ivaɗ, na dite i zlak dər kurum a. 9Aka na iye riŋ mandza ŋa i təv kurum mba ya ka, kuɗa duwa a slewiŋ za hinne tekeɗe, Yàa wiz aà kurum duwa ilik tsidze. Say gà ɓəzla magəsa Yesuw ana ika ahəɗ Makaduniya ya na tə dara, ta viliŋ dukw ana i ndza dər a fit dze ya. Akahər ata ka, Yàa sèwèr a kurum are nda təv gà dukw ana ti slewa aà iye ya tsa. Dite ka, i sər, ku mege kinehe, ku mege aka miɗ mba tekeɗe ka, a sèsiŋ i wiz aà kurum a duwa tsidze. 10Iye ihər i ge a zlapa ka, agəra ana Yàa gəs siŋgwe i ahər kurum a ilik tsiye. Iye riŋ i ge a riŋ zlapa ata ka, ika ahəɗ Akaya, wura ilik a sle mimbìɗiŋ a ba aka zlapa gà ata i ge a ya tsa. Aɗaba dukw ana i tsik a kurum a ya ka, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa. Ar ka, kamala ana Kiristi a tsikewa ndzer a hiywe mbaŋa. 11Aɗaba la na i tsik a kurum taŋa ya? Wànà kù gwaɗum ana, i waya kurum tsa ivaɗ a? Awaŋ, aɗaba Mbulum ka, a sər, i waya kurum nda ndzer dukw ŋgar.
12Yàa gəs siŋgwe i ahər kurum a tsa. Ama aka miɗ mba tekeɗe, i ta gis a tsa mbaŋa. Aɗaba a sèsiŋ ka, i hìndìk a aka bazlam a gà mburma ana tì sìŋgìr a à ba tar, ta gis a siŋgwe i ahər kurum a, dite ta gweɗe a, waytsà mər ka, gà ɓəzla meslire Mbulum, mìi ger a megemir ka, kalkal kamala ana iye Pul i ge a ya. 13Tsaatsa, gà mburma ata ka, tar gà ɓəzla meslire Mbulum nda ndzer ŋa tsa. Tar ka, gà ɓəzla pàrsa. Ta bene a mburma nda wirwir, ti newa à ba tar kamala ana tar ka, gà ɓəzla meslire Kiristi ya. 14Taŋa ka, ma ge aà kurum kamala dukw mene aà mburma ya tsa. Aɗaba pat ŋgiɗ Əbay sitene nda gər ŋgar tekeɗe ka, a ne a à ba ŋgar kamala ana ŋgat ka, gawla Mbulum ana a dara i təv dzaydzay ŋa ya mbaŋa. 15Aɗaba taŋa, na gà ɓəzla mazlàkà ŋgat tar ihər ti ne a à ba tar kamala ana tar gà ɓəzla meslire Mbulum a ka, ma ne aka kurum kamala dukw mene aà mburma ya ɓav tsa. Ama a pat mandəvandəv gər ahəɗ ka, ti ta ŋget a ŋgwal duwa tsa, kalkal megemir tar ana ta gewa ya mbaŋa.
Pul a sèwèr are ka, agəra ana mala meslire Mbulum a
16Say i me a kurum aà metsìkè ŋa asa: Wura ma ta gwa aà iye ka, mala falày taf masakəŋa tsa. Ama na bəla ki gweɗwim a aà iye a kamala taŋa ya ka, taŋa vilwimiŋ vatwa aà mege aba zlapa zaakwa mbaŋa, kamala ana kà vəlawum vatwa a gà ɓəzla falày ata taf masakəŋa ya mbaŋa. 17Dukw ana i tsik a kurum i faha ya ka, taŋa: BATSAH kwa ŋa tsa na a slər ahər iye ya. Awaŋ, i təv ana i ge a aba zlapa kamala taŋa ya ka, i fèfil a kamala wele ana metsehe ŋgar a riŋ tsiye. 18Ama i samata ka, gà mburma hinne na tar ihər ta ge a zlapa nda dukw gər ahəɗ a. Aɗaba taŋa, iye tekeɗe, i ge a aba zlapa kamala tar a mbaŋa. 19Kurum kù gwaɗum ana, kurum gà ɓəzla metsehe tsəna? Aɗaba taŋa, na bəla gà ɓəzla falày masakəŋa tàa dara a təv kurum a ka, ki giswim a tar nda gà maŋgayaba hinne. Ki vilwim a ter a vatwa, na dite ta fèfil a kurum a ya. 20I təv ana ti newa à kurum gà ɓele ya ka, kə̀ gə̀sawum gəzləŋ pəra. Na bəla ti ndzeke a aà kurum duwa ya nda wirwir a, nda gà bəla ta bene a kurum, dite ta fir aà kurum a kamala za ya, kige tsa asa, bəla ta ge a kurum a matawak ŋguɗuts ŋguɗuts ka, ki giswim a ter a gəzləŋ dze ana, meme na taŋa ya? 21Assàh, iye ka, hwarwa a giŋ a aà metsìkè ŋa hinne. Aɗaba mər ka, mì ge magəɗa, na mìi ge a à kurum a kamala taŋa ya.
Kinehe ka, iye ihər i fèfil a kurum a kamala ana iye mala falày masakəŋa ya kuɗa. Ama na bəla gà mìsle ŋgiɗ ta ge a zlapa nda dukw ŋgiɗ ka, iye tekeɗe, i ge a zlapa nda dukw ata mbaŋa. 22Tar ta gweɗe a ka: «Mər tsiye na gwala gà Yahuda ya?» Ama iye tekeɗe, i gwala tar mbaŋa. Ta gweɗe a asa ka: «Mər ana gà Isərayel tsiye?» Ama iye tekeɗe, kataya mbaŋa. Tar ihər ta gweɗe a asa ka: «Mər ana, gà ɓəza Abəraham batsah tsir mər ana akahər ata ya tsiye?» Yaw, dite iye tekeɗe ana, kəla ŋgar mbaŋa tsiye? 23Tar ta gweɗe a asa mbaŋa ka: «Mər ana gà ɓəzla megemir *Kiristi tsiye?» Ama iye tekeɗe ka, kamala taŋa ya mbaŋa asa. I za dər akaba tar kətəɓ kweleŋ kəla. Iye ihər i fèfil a taŋa ka, kamala ana Yàa be a dala ya. Aɗaba Yàa ge megemir ata ka, hinne, a za biy tar. Dite tàa tike iye a daŋgay ka, sik diŋ, a za biy tar asa. Ta gə̀zlawa iye hinne, i ndzawa ka, kamala ana iye i ɗa məməta ya sik diŋ, a za biy tar asa mbaŋa. 24Dite gà bàba gà Yahuda tàa gə̀zlawa iye nda màkùràkur pat ilik ka, dzik makər gəra tswiɗ, haa sik ə̀zləm. 25Gà Əbay gà Ruma tàa gazla iye nda zəva ndày ndày sik makər mbaŋa. Dite gà mburma duwa tàa kalawa iye nda kur sik ilik, ta waya makə̀ɗà iye asa mbaŋa. Dite medzige makər asa na slə̀làh yam aka mbazla à iye a huɗ yam a. Taŋa sik ilik asa ka, Yàa vàk ika magər yam. Ku mege ndaàpat, ku mege ndaàvəɗ tekeɗe, iye mandza ŋa hiywe ika gər yam pəra. 26I huɗ mesìweye gà ana i sùwayawa hinne ya ka, i sèwèrewa are agəra maazaw ana a waya mazla iye ya. Gà ɓəzla makàzàlà mburma tàa sliŋ za ka, hinne. Gà na tar gà Yahuda tsiye, ku mege gà gwala gà, gà Yahuda tekeɗe, ta gewiŋ matawak mbaŋa. Kamala taŋa ya, i sèwèrewa are ka, hinne, ku mege i batsah kwite, ku mege i kusak, nda gà ika batsah duluv tekeɗe ya. Gà na ta gwa, waytsà mər ka, gà ɓəzla mazazama Yesuw, tsaatsa pàrsa ya, ti sèwèrewiŋ are ka, hinne mbaŋa asa. 27I gewa megemir ka, bàlaarì nda mesewere are ŋa pəra. Sik diŋ, Yàa ŋat vatwa aà mendze are tsa. A gà pat ŋgiɗ ka, i ndzawa nda may pəra, mege yam tekeɗe, Yàa sa tsa, i bàsawa. Sik diŋ Yàa ŋgat vatwa aà mazəma duwa tsidze. Mege mə̀tasl tekeɗe, a slewiŋ za hinne mbaŋa, agəra ana petek riŋ aà iye tsiye. 28Kamala taŋa ya, gà mesewere are ŋgiɗ tar riŋ asa mbaŋa. Ama ka, taŋa ɗekɗek tsa, aɗaba kəla pat i dzalawa gà gər hinne ka, aka gər gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana tserdze ya. Mege metsehe ana i ge a ter a ya, na a riŋ a ŋgiɗits a iye ya. 29Na wura a riŋ mbile ŋa, ndzəɗa ihər tsa, na ika vatwa Mbulum a ka, taŋa iye tekeɗe, a wir aà iye a kamala wele ata ya mbaŋa. Na bəla wur ana ika vatwa Mbulum a, aka dəɗ a bakal ka, a wir aà iye a i gəzləŋ turturtur hinne.
30Kà wayum na i ge zlapa ya tsə̀nà? Ama i ge a zlapa ata ka, à mbile gà ata ika miɗ Mbulum a, tsəka, ndzəɗa gà a riŋ tsa. 31Mbulum Tsir Yesuw BATSAH kwa ŋa ka, a sər, dukw ana iye ihər i tsik a ya ka, ndzer, tsəka, pàrsa iɗəm tsa. Ku weke mà zlə̀b à ŋgat aà biybiy. 32Akahər ata, i təv ana iye riŋ mandza ŋa i Damas mba ya ka, Əbay duwa a riŋ i fata, zləm ŋgar Aretas. Mala sik ŋgar a riŋ a kwere a kwite ata. Wele ata ka, a dza gà sliwdze aka biye hərmaga zlagam ana a lawara kwite ata tits a, a waya à gis a iye zləmana. 33Ama gà mburma Mbulum ana i fataya, tə daha, tə zla tàkwasa duwa, tə dàn ahər liɓir, dite ti tike aɗəm iye kùtùz. Sìrìhihhe tə tarra à iye a bəɗ a ndaka biye mendìwek zlagam ata ara a bəra ya. Kamala taŋa ya, na dite i be aà ŋgat a ya.
12Dukw ana BATSAH kwa ŋa a pàt dər a Pul i sunwa ya
1Kinehe ka, say i de a aka miɗ nda mege aba zlapa, ku mege i sər ka, a ge a ŋgulum a wura tsa tekeɗe ya. Ama asa ka, i fèfil a kurum a aka gər dukw ana BATSAH kwa ŋa a pètiŋ dər i sunwa ya ya. 2I sər, mala magəsa Yesuw duwa a gəs ŋgat nda gəzləŋ ilik ka, Mbulum aka zla ŋgat a təv ŋgar a gər ŋa. Aka ge kinehe ka, mive kurwa gər faɗ pəra. Bəla a da à ŋgat a fata ka, i huɗ sunwa ŋgar ata a da aaka ya, kige tsa bəla ba ŋgar ŋa na a da a fata nda ndzer a ka, i sər ɓav tsa. Say Mbulum ilik na a sər taŋa ya. 3Iye ihər i tsik a kurum a asa mbaŋa: I sər wele ata ka, Mbulum aka tsəl à ŋgat a təv ŋgar a gər ŋa nda ndzer kaɗəŋ. Ku mege mede ŋgar ata a da ya, bəla a da ka, nda gà ba ŋgar fit, kige tsa, bəla meme tekeɗe ka, wura a sər tsa, say Mbulum ŋa ilik na a sər a. 4I təv ana a ndzeha a fataya ka, a tsaraka bazlam duwa ka, a màr dər daɗəkɗəkka, wura ilik a sle aà metsìkè ŋa ndaka ahəm ŋgar tsidze, dite aka vəl vatwa a wura aà metsìkè ŋa tsa asa mbaŋa ya. 5Iye ka, i ge a aba zlapa nda ahər gà ŋa, aɗaba wele ata ka, iye ŋa naha. Ama nda təv gà dukw ŋgiɗ i təv ga ka, i ge a aba zlapa tsa, say i ɗe a aba zləm ka, nda mbile gà ata ika miɗ Mbulum a. 6Na bəla a sèsiŋ mege aba zlapa nda gà duwa ŋgiɗ asa ka, taŋa ka, iye mala falày masakəŋa ɓav tsa. Aɗaba dukw ana i tsik a ya ka, ndzer, tsəka, pàrsa iɗəm tsa. Ama ka, i tsik a tsa. I waya tsa na mburma tì zlibe à iye a ka, ta gweɗe a, ŋgat ka, batsah ŋa, agəra dukw ana i ge a dər zlapa zləmana ya ya. Seyiŋ tsa, a sèsiŋ ivaɗ ka, na tì zlibe à iye a agəra ana tə tsaraka dukw ana ndzer a, i bazlam gà ya ya, nda gà na ta ŋgatawa a dukw ana i gewa ya, tsəka, tə̀ zlə̀b à iye, mà za i gər a taŋa ya tsa.
7Iye ka, i sle a aà mene à ba gà mala zlapa hinne dukw ŋgar, agəra ana Mbulum aka ɗifiŋ à gà ŋgwal gà dukw ana pampam, wura aka ŋgatar ilik zukw tsiye ya. I fataya ka, Mbulum a giŋ dukw ana a wir aà iye a hinne ya mbaŋa, dite ka, na i ge zlapa asa tsiye. Mesewere are gà ata ka, ar ka, kamala ana gawla Əbay sitene a lekeyiŋ a, dite ka, i ne aba mala meɗe zləm asa tsiye. 8I fataya ka, i hama a BATSAH kwa ŋa medzige makər, aɗaba dukw məməta ata. I gwaɗar: «Be aà iye i mesewere are aaha ya te.» 9Ama ka, a gweɗiŋ aakara: «Ŋgwal gà ana i gik a ana, a slek a tsiye na ki bis a dər a. Aɗaba akahər ana kər mbile ŋa ya ka, ndzəɗa gà a ge a megemir i təv yak hinne.» I tsaraka taŋa ka, i gəs gəzləŋ nda maŋgayaba lele kuɗa, i ge a zlapa ka, aɗaba ana iye mbile ŋa ika miɗ Mbulum a, dite gà mburma tə sər dər ka, ndzəɗa *Kiristi na a ndze a i təv ga ya. 10Agəra taŋa na i ŋgeye a ba lele, i huɗ mendze gà ana i ndze a ka, ndzəɗa aà iye tsiye ya. Ku mege ta giŋ a dukw ana ŋgwal ŋa tsiye, ta giŋ a matawak, nda gà bəla mesewere are ŋgiɗ a le a aà iye, kige tsa duwa a wisiŋ a gər aɗaba ana i zezem a Kiristi ya ka, i ndze a lele. Aɗaba i təv ana ndzəɗa gà a riŋ asa tsiye ivaɗ, na i ŋgatawa ndzəɗa ndzer ŋa ana i təv ŋgar a ya.
Pul a dzala gà gər hinne agəra gà ɓəzla magəsa Yesuw ana
i Kurintiya ya
11Iye ihər i ge a zlapa kataya ka, aɗaba i ne à ba gà kamala ana iye mala falày masakəŋa taf a. Ama kəla ka, kurum na kà fàrum aka iye ndzəɗa aà mege à ba gà kataya ya. I ge a aba zlapa ka, aɗaba ana kàa zlə̀bum à iye tsiye. Ana ka, say kurum na ki zlìbwim a à iye ya ivaɗ, tsəna, kataya tsiye? Aɗaba ku mege iye ka, duwa taf masakəŋa tekeɗe, gà asiŋ gà ɓəzla meslire Mbulum kurum ata kə̀ gwaɗum, tar gà bàba ŋa ya ka, tə za dər iye tsidze. 12Aɗaba kurum kà sərum, akahər ana iye riŋ mandza ŋa i təv kurum a ka, i gewa megemir Mbulum ka, nda magəsa gəzləŋ, dite na a geye gà dukw mene aà mburma ŋgiɗ pampam hinne nda ahər gà ya. Nda taŋa na ki sirwim a dər ka, iye na mala meslire ŋgar nda ndzer a. 13Dukw ana i gewa a gà asiŋ gà ɓəzla magəsa Yesuw ana nda gəzləŋ a i tsèke ŋgiɗ a ka, Yàa ge i təv kurum mbaŋa, tsəka, Yàa wala ikaba mburma ya tsa. Say duwa ŋgiɗ ilik pəra, na Yàa ge i təv kurum tsiye. Kamala megweɗe ya ka, Yàa wiz aà kurum duwa, Yàa gwaɗa a kurum ka, zlakum iye nda dukw mezime ka, Yàa wiz tsa. Kamkam, pìlwimiŋ à bakal gà, agəra ana i ne à kurum bakal kamala taŋa ya ya.
14Kinehe ka, Yàa hadzal ba, i waya na i dehe a a təv kurum məmakər ŋa ya asa. Ama kinehe tekeɗe, a sèsiŋ na i wiz aà kurum a duwa ya tsa. A sèsiŋ ka, ki giswim a iye lele ivaɗ, tsəka, i waya siŋgwe kurum ɓav tsa. A ne ka, kamala ana i təv gà tsir nda gà ɓəza tar a mbaŋa. Aɗaba gà tsir na ta gele a gà ɓəza ya ivaɗ, tsəka, gà ɓəza na ta ge a ter a gər a tsa. 15Kamala taŋa ya, ku mege i vile a gà dukw gà fit, nda gà bəla i vile a ba gà, i mìt a, na dite i zlèk a dər kurum a tekeɗe ka, a wir aà iye a tsa, i ŋgeye a ba ivaɗ. Wànà kà wayum iye hinne asa tsəna, aɗaba ana i waya kurum hinne, a za dər meweye ana i waya gà mìsle ŋgiɗ a kəla ya?
16Kurum kà sərum, iye ka, Yàa gwaɗa a kurum: «Zlakum iye nda dukw mezime» ka, Yàa tsik a kurum tsa. Wànà kataya tsiye? Ama gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum ka, ta gwa: «Biy tsa, Pul a bene a mburma nda wirwir hinne, a bene a aà kwa siŋgwe ya.» 17Aɗaba meme na i bene a kurum kamala taŋa ya ya? Wànà kà dzalum dze ana, Yàa slala aà kurum i yam a nda təv gà mburma ana i sləraha tar i təv ga ya ya? Awaŋ, Yàa ge dər kataya tsa. 18Iye ka, Yàa ge kamkam a Titus, dite ka, ma daha a təv kurum. I sləraha tar ka, nda damər kwa ana ika vatwa Mbulum, kà sərum ŋgat a. Dite wànà Titus a daha a təv kurum ana, aka ndzək dərra aà kurum duwa nda wirwir a ya? Awaŋ, aɗaba dukw ana Titus a ge a ya, ndəna iye i ge a ya ka, ilik, dite madzala gà gər mər tekeɗe, ilik asa mbaŋa.
19Bəla akahər ana mì wetse a kurumaha a huɗ wakita aaha ya, na kà dzalum, kù gwaɗum ka: «A ge a ka, gà mburma aaha ta geye ikaba tar a pəra, na ika miɗ mər a.» Ama ka, kataya tsa. Aɗaba mìi fèfil a ka, ika miɗ Mbulum kamala ana a sàs a *Kiristi ya. A kurum gà masla mər ana mì waya kurum hinne ya: Mì tsikeye a kurum gà dukw ata tserdze ya ka, aà mà zlak kurum. A sàs a mər ka, ki dwim a aka miɗ aka miɗ, ki ŋgetwim a ndzəɗa ika vatwa Mbulum a. 20Iye ihər i ge a magəɗa aɗaba kurum ka, hinne, na bəla i təv ana i dehe a a təv kurum ka, i le aà kurum a ika vatwa ŋa, kamala ana i waya ya tsiye. Na aka ge kataya kaɗəŋ ka, mede gà ata i dehe a a təv kurum a tekeɗe, à tsehin aà kurum a tsa mbaŋa. I fataya ka, iye riŋ nda magəɗa hinne, aɗaba na bəla Yàa daha ka, i le aà kurum a, kurum riŋ ihər ki gwim a maàga, kige tsa, ki gwim a aba sələk nda gà matsəɓatsəɓ riŋ ika magər kurum, kige tsa mimbètsèba ahəm a riŋ ika magər kurum wùràpə̀ppa, dite kurum riŋ ihər ki ndzekwim a ba ikaba ya təv pampam, ki tsikwim a dukw ana ŋgwala tsiye aà gà mìsle ŋgiɗ, nda gà bəla ki lèvèkwim a ahəm aà mburma. Kige tsa asa, bəla kurum ihər ki gwim a aba a zlapa, nda gà bəla mewìsè bazlam a riŋ hinne ika magər kurum a. 21Iye riŋ ihər i ge a magəɗa hinne, aɗaba i təv ana bəla Yàa daha a təv kurum asa ya ka, Mbulum Tsir kwa ma ta mà à iye a bəɗ ika miɗ kurum tsa. I ge a magəɗa ka, agəra ana bəla i ta ŋget a a gà ɓəzla bakal ana ika magər kurum hinne, a sàs a tar məmbə̀ɗà à madzala gà gər tar tsiye ya. Na bəla tar riŋ ti de a aka miɗ aka miɗ nda mege muva, nda mayaha gà məkəs ana tsilikw tsilikw a, dite nda mege dukw mezelme ana biy hwarwa dukw metsike tsiye asa ka, i ti tiwe a aɗaba tar hinne.
13Pul a be a tar à ɗaf mandəvandəv ŋa
1Kinehe ka, iye riŋ i dehe a a təv kurum məmakər ŋa mba asa. Yàa daha ka, i ta ge a seriye gà na ta gewa dukw ana ŋgwala tsiye. I ta ge a ka, kalkal kamala ana wakita Mbulum a tsik a, a gwa ka: «Na wura a de a à mìsle ŋgiɗ aka miɗ seriye ka, say na bəla gà mburma sula, kige tsa makər tàa ŋgatar aka mege bakal ŋa ɗegìrgìr ndzer a, tsəka, ti sle a aà mada à ŋgat aka miɗ seriye tsa.»*fa* 2Aka ana i daha a təv kurum masula ŋa ya ka, Yàa be à ɗaf a gà na ta ge bakal a, nda gà asiŋ ŋa ana ika magər kurum tserdze ya mbaŋa. Kinehe, Yàa ndzeha a təv kurum zukw tsəka, i be a kurumehe a à ɗaf asa mbaŋa. Aɗaba i gwaɗa a kurum: Na Yàa màra asa ka, i ti tètìk a a gà mburma ata tserdze ya. 3Wànà a sàs a kurum ana, na ki sirwim a dər ka, *Kiristi na a fàfəl a kurum nda bazlam gà ya tsiye? Yaw, na kataya ka, i ɗif a kurum a dər kaɗəŋ. Aɗaba i təv ana ŋgat a ge a megemir i təv kurum a ka, ŋgat mbile ŋa tsa. Ama ŋgat ka, a ge a nda ndzəɗa ana i təv kurum a ivaɗ. 4I təv ana tə ndwandway ŋgat aà dizl magə̀làwà ŋa ya ka, aka həna à gər ŋgar a bəɗ kaɗəŋ, a ne à ba ŋgar kamala ana ŋgat mbile ŋa ya. Ama kinehe ka, aka mbəlara i məməta ya, a riŋ a ndze a nda mesife, aɗaba ndzəɗa Mbulum kuɗa. Mər mandza ŋa ka, i təv ilik ŋa nda gà ŋgat. Kamala taŋa ya, mər tekeɗe, mì həna à gər a bəɗ, mì ne à ba mər gà mbile ŋa mbaŋa. Ama mər mìi ndze a kəla ka, nda mesife ŋgar mbaŋa. I təv ana maa ndzeha a təv kurum a ka, mìi ge a megemir nda ndzəɗa ana Mbulum a vəl a mər a.
5Kinehe ka, dzikwim à ba kurum nda təv megìse dzekwiŋ. Kà samatum lele, aà ka sərum dər, wànà kàa gəsum Yesuw ana, nda ndzer a? Aɗaba kurum kà sərum, Yesuw Kiristi ka, ŋgat mandza ŋa i gəzləŋ kurum ana, wànà kà sərum tsiye? Na kataya tsəka, kàa dzawum ika vatwa ŋgar a. 6Ama ku mege meme tekeɗe, i dzala ka, ki sirwim a dər ndzer, mər ka, maa dzawa ika vatwa Mbulum a tsidze. Mər ka, gà ɓəzla meslire Mbulum nda ndzer. 7Ama a sàs a mər na mìi ne a à ba mər gà ŋgwal ŋa, dite aà gà mburma ta gwa aà mər, tar ka, gà ɓəzla meslire Mbulum a tsa kəla. Aɗaba dukw ana mər mì waya ya ka, mìi heme a a Mbulum, na dite ki gwim a dukw bakal asa tsiye. Ki gwim a ka, dukw ana ŋgwal ŋa ya, ku mege mì ne i təv gà mìsle ŋgiɗ ka, gà ɓəzla meslire Mbulum nda ndzer tsa tekeɗe ya. 8I huɗ meheme mər ana mì hamawa a Mbulum kamala taŋa ya ka, mì waya mìi ge a ka, dukw ana ndzer a, tsəka, mìi nis a à dukw ana ndzer a tsa ivaɗ. 9Na bəla kurum ka, gà ndzəɗa ŋa ika vatwa Mbulum, ama mər ka, gà mbile ŋa na i təv are kurum a tekeɗe ka, mìi ŋgeye a ba ivaɗ. Aɗaba taŋa, mìi heme a a Mbulum, dite mà zlak kurum, aà ka simwim ika vatwa ŋgar a. 10I wetse a kurumaha gà dukw ata tserdze ya ka, Yàa daha a təv kurum zukw tsa. Aɗaba ələk i ti dehe a ka, kàa mbər məmbə̀ɗum à madzala gà gər kurum, dite na i fèfil a kurum a nda magala asa tsiye. Aɗaba Mbulum ka, aka viliŋ ndzəɗa aà meɗife a kurum à metsehe ndzer kaɗəŋ. Ama i ŋgat ndzəɗa ata ka, aà manəsa dər à kurum tsa kəla. A viliŋ ka, dite i zlak dər kurum nda təv mede kurum ana ki sìkèhwim a dər aka miɗ aka miɗ ika vatwa ŋgar a.
Mege wusa
11Gà damər gà, kinehe ka, bazlam gà aka ndəv a faha. Ndzum zayzay lele. Gəsum ahəm aà dukw ana i tsik a kurum a lele, dite ka simwim aba ika vatwa Mbulum. Bazlam kurum ma ge ka, ilik pəra. Ndzum ika magər kurum ka, zayzay lele. Na ki ndzwim a kataya ka, Mbulum ana ŋgat mala mawàyà kwa ya, nda məvəla a kwa matasla yam a gəzləŋ a ka, a ndze a i təv kurum mbaŋa.
12Geywimeba wusa ika magər kurum nda gəzləŋ ilik lele mbaŋa, kamala ana kurum nda gà damər a. Gà mayaha ba gər gà mburma Mbulum ana ɗa i faha ya tserdze, ta ge a kurumaha wusa.
13Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa mə vəl a kurum ŋgwal ŋgar ana a ge a kwa ya, aka miɗ aka miɗ. Meweye Mbulum ana a waya kwa ya tekeɗe, ma ndza i gəzləŋ kurum, dite Mezite Mesife ŋgar ibam, ma gaw akaba kurum a təv ilik ŋa asa mbaŋa.