MALAHALAH

wakita ana Pul a wetseha

a TIMUTE ya

1

1Na a wetse wakita aaha ka, iye Pul, mala meslire Yesuw Kiristi. Gà Mbulum, mala məmbə̀là à kwa, nda Yesuw Kiristi ata, wele ana kà sərakwa nda madzala gà gər kwa ka, a ta ge a dukw ana aka mbər metsìkè a kwa ya, na tə slərra iye ya ya. 2I wetseha wakita aaha ka, a kər Timute ana kà ne kəla gà ndzer a, aɗaba kàa gəs Yesuw nda gəzləŋ yak ilik.

Gà Mbulum Tsir kwa nda Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ta gik ŋgwal, ka ndza a tar are tsehe, dite ta vəlak matasla yam a gəzləŋ zayya lele.

Mege metsehe a gà mburma ana ti dzeŋge a duwa ka,

nda pàrsa ya

3A sèsiŋ ka, na ki ndze a riŋ i Efesiya ya, Timute, kamala ana i tsikik piŋŋe akahər ana i məsak riŋ à kər, i da aka ahəɗ Makaduniya ya. Ndza riŋ i fata, dite ka palawa ahəm a gà mburma ana tar riŋ i fata, ti tsik a bazlam Mbulum a mburma ndaka vatwa ŋa tsiye ya. 4Ki gweɗe a ter a asa ka, ta miyak à gà bazlam ana taf masakəŋa, ti tsik a i madzala gà gər tar a. Dite tə tə dzala gà gər aka gər zləm gà tsir tar ana akahər ata ya tsa. Ŋgulum ŋa a riŋ tsa. Aɗaba na tàa zazam bazlam tar ata ka, manəsa bazlam à sìkèh a ika magər tar hinne asa. Gà bazlam ata ka, kwets a riŋ à zlèk a gà mburma ana tar riŋ ti yehe a vatwa Mbulum a tsa. Aɗaba kà sərakwa vatwa ŋgar ka, say nda magəsa ŋgat nda gəzləŋ ilik. 5Ki tsik a ter a bazlam ata ka, dite ta waya mburma. Na aka sàs a tar mawàyà mburma ka, say gəzləŋ tar ma ge lele tsəɗaŋŋa, aruwaŋ ma ge iɗəm tsa. Ta gewa ka, dukw ana ŋgwal ŋa ya ɗekɗek. Dite ta gəs Mbulum nda gəzləŋ tar nda ndzer mbaŋa. Na tàa ge gà dukw ata fit ka, ta waya mburma kaɗəŋ. 6Gà mìsle ŋgiɗ pam ka, tar ka, tàa dzeye ika vatwa Mbulum a. Ta miyak à mege gà dukw ata. Ti tsik a i tar ka, bazlam ana a ge a ŋgulum asa tsiye. 7A sàs a tar medzeŋge məpala ahəm Mbulum a mburma, ta gweɗe a, waytsà mìi dzeŋge a kurum a nda ndzer. Tsaatsa, tə sər dukw ana ti tsik a ya tsa, kige tsa na ti dzeŋge a a mburma ya tsa.

8Kà sərakwa, məpala ahəm Mbulum ka, lele ndzer, na wura a ge a megemir ŋa ndaka vatwa ŋa ya. 9Ama kəla ka, dukw a riŋ ilik ma ta mətsakwa gər tsa. Aɗaba Mbulum a tike məpala ahəm ŋgar a bəɗ ka, agəra gà mburma ana tar gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a tsa. A tike a bəɗ ka, agəra gà mburma ana tar riŋ ti nis a à vatwa ŋgar a ivaɗ, kamala megweɗe ya, agəra gà na tə tsaraka aaka zləm tsiye, dite gà na tə sər hwarwa tsidze ya, nda gà ɓəzla bakal, nda gà mburma ana mandzaɗak i gəzləŋ tar, tar riŋ ti sewle ahər a ya. A tike a bəɗ ka, agəra gà na ta bets a gà tsir tar nda gà məmər tar a, dite ka, ta bets a mburma fit a asa mbaŋa. 10Mbulum a tike məpala ahəm ŋgar a bəɗ asa ka, agəra gà na tar riŋ ta ge a mezelme nda təv muva ya, nda gà na ta waya mehinneha aà gà asləka ŋgiɗ kamala gà zal nda məkəs a. Dite nda gà na tar riŋ ti dzewe a à mburma aà ɓele ya, agəra gà ɓəzla pàrsa, nda gà ɓəzla sida ana ti tsik a dukw ana ndzer tsiye. Dite asa ka, agəra gà mburma ana tar riŋ ta ge a gà dukw ŋgiɗ pampam ŋgwal ŋa tsa, ti nis a dər à guma ŋgar ana ŋgwal ŋa ya ya. 11Batsah meɗè à dukw aaha ka, a dara i bazlam ŋgwal ŋa ana Mbulum a tsikiŋ, a miyekiŋ dər ɗa a ahər a. Bazlam ŋgwal ŋa ata ka, biy mezlibe à Mbulum Batsah ŋana. Aɗaba ŋgat na a ne təv mipìsè ahəm nda maŋgayaba ana kəla pat a.

Mege kəkaaha a Mbulum agəra mendzer are tsehe

12Iye ihər i ge a kəkaaha a Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, agəra ana a zla iye kamala mala ndzer a. I ger a kəkaaha asa ka, aɗaba aka ne à iye mala meslire ŋgar asa mbaŋa. Aka viliŋ ndzəɗa aà megemir ŋgar ata asa. 13Aɗaba piŋŋe ka, Yàa tsik ahər dukw ana ŋgwala tsiye hinne, Yàa ndavayar hinne asa, Yàa sèwèr are a gà mburma ana ti zezem a ŋgat asa mbaŋa. Ama ku mege Yàa ge gà dukw ata kataya tekeɗe ka, Yàa ndze are tsehe a Yesuw Kiristi hinne. Aka giŋ dukw ana ŋgwal ŋa ya. Aɗaba akahər ata ka, Yàa gəs ŋgat nda gəzləŋ ilik zukw tsa. Dite i sər dukw ana i ge a ya tsa asa. 14Taŋa ŋgat BATSAH kwa ŋa aka pisiŋ ahəm hinne. Dite na kinehe a viliŋ ndzəɗa aà magəsa ŋgat nda gəzləŋ gà ilik, nda mawàyà ba ana a riŋ ika magər kwa mburma nda gà ŋgat a. 15Tsarakum, Yesuw a dara aka gər ahəɗ a ka, aà məmbàlà à gà ɓəzla bakal, kamala iye ana Yàa ge bakal ka, hinne, a za biy mburma tserdze ya. Bazlam aaha i tsik a ka, ŋgwal bazlam ndzer, pàrsa iɗəm tsa. Say gà mburma ta gəs a gəzləŋ tar lele. 16Naha i tsik taŋa ka, iye mala bakal batsah ŋana seyiŋ. Ama ka, Yàa ndze are tsehe a Yesuw Kiristi. Aka giŋ ŋgwal ŋa hinne. A giŋ ŋgwal ata ka, dite a ɗif a dər a mburma, meme na a gəs gəzləŋ kaɗəŋ a. I ndzer are tsehe ka, aɗaba a sasar aà mimèhe à arəv a mburma. Dite gà mburma ata tə sər ka, na tàa gəs ŋgat nda gəzləŋ ilik ka, ti ta ŋget a mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a aka miɗ mbaŋa. 17Ku weke mà zàmbaɗa à Əbay Mbulum ana mekwere ŋgar a ndze a aà biybiy a. Ŋgat na nda gà mesife ana à ndìv a tsiye. Ŋgat ilik na Mbulum Batsah ŋa, mburma a sle aà meŋgeter a tsiye. Mezembeɗe ma ge ka, biy ŋgar ilik. *Amin.

18Kər kinehe ka, kamala kəla gà ya, Timute. Yàa miyak aba à bazlam aaha a ahər yak a, kamala ana gà ɓəzla məma à guma Mbulum ti tsik piŋŋe ndakahər yak a. Dzala aka bazlam tar ata lele, ma ne dukw ahər yak. Dite megemir yak ma da aka miɗ aka miɗ nda ŋgwal ŋa. 19Bazlam Mbulum ma ndza i gəzləŋ yak kəla pat ndidwe ndidwe, aruwaŋ ma ta ge iɗəm tsa. Gà mìsle ŋgiɗ pam ka, tàa niw vatwa ata ŋgwal ŋa ya. Aɗaba taŋa, tar ka, tàa dzeye ika miɗ Mbulum a. Megìse tar a riŋ ta gis a Mbulum ndzer asa tsa. 20I liwiŋ gà mburma ata ka, gà Himanayas nda Aleksandire. Yàa dza tar a təv mesewere are Əbay sitene, ti sir a gà gər lele ŋgwal ŋa, dite ti ti tsik dukw ana ŋgwal ŋa tsiye, aà Mbulum asa tsa.

2

Meme na mahàmà a Mbulum nda ndzer ŋa ya?

1Malahalah dukw ana a sèsiŋ metsike a gà mburma Mbulum a ka, araha: Hamum a Mbulum agəra mburma tserdze. Ɗə̀vum a tar zləm a təv ŋgar, dite ka hamumar agəra tar. Gwimer kəkaaha, aɗaba tar ata tserdze ya mbaŋa. 2Hamumar agəra gà Əbay gà bàba ŋana, nda gà asiŋ ŋana tar riŋ ta kwere a mburma pampam asa mbaŋa. Hamumar ka, na dite ki ndzekwe a barbararra zayzay lele ya. Ki gekwe a magəɗa a Mbulum, dite ka, mede kwa tekeɗe, a ge a ika miɗ ŋgar lele ya. 3Na kàa gekwa gà taŋa ka, ŋgwal ŋa hinne, a tsahən aà Mbulum, mala məmbə̀là à kwa. 4Aɗaba a waya ka, na mburma tserdze ta mbala ya, dite tə sər dər guma ana ndzer a. 5Guma ata ka, biy mburma dze. Aɗaba Mbulum ka, ilik, dite wele ana a sər ba à gà mburma nda ŋgat a ka, ilik mbaŋa. Taŋa Yesuw Kiristi ana a ne mburma ya. 6A dara ka, a vəl mesife ŋgar aà məmbùrùɗà dərra mburma i bakal tar a tserdze. A ɗif dər a mburma, a sàs a Mbulum ka, mburma ta mbala fit dze. Mbulum nda gər ŋgar mbaŋa na a vəl pat ŋa, na dite a geba kataya ya. 7Aɗaba taŋa na Mbulum a slərra iye ya, i ne mala meslire ŋgar a. A slərra iye ya ka, aà meɗife à dukw ata a mburma, i tsik a guma ŋgar ndzer ŋana a gà mburma ana gà Yahuda tsiye, dite ka, ta gəs nda gəzləŋ ilik. I tsik taŋa ka, ndzer, tsəka, pàrsa iɗəm tsa.

8kamala taŋa ya, a sèsiŋ ka, gà asləka ta hama a Mbulum i təv mayahaba gər, ku mege i ŋga tserdze. Ta heme a ka, bakal ma ge i gəzləŋ tar tsa. Matsəɓatsəɓ ana tərfə̀ɗ tərfə̀ɗ a, nda mayaha ahəm tekeɗe, ma ge riŋ tsa asa mbaŋa.

9I gà məkəs ka, a sèsiŋ na ti dze akaba a gà petek ana a zle a arəv aà mburma ya tsa. Say petek ana ide zləməŋa pəra ya. Madùwàyà ba tar ma tə ndaha i tə̀vəməŋa ya tsa. Ti ta behe a à malàmà ambəz ŋger ŋger ŋger, dite ma zla arəv aà mburma ɓav tsa asa mbaŋa. Tə tə dza aaba dukw daala ana tsìrèslìslsle tsakala ŋa a beha hinne ya tsa asa. Tə tə dùwaya ba nda petek ana ɓə̀sl ɓə̀sl ɓə̀sl à sìkim a ba tsiye tsa mbaŋa. 10A sèsiŋ ka, megemir tar ana ta ge a ŋgwal ŋa ya na a ne a madùwàyà ba tar a ivaɗ. Gà məkəs ana ta gweɗe a, mìi ge a magəɗa a Mbulum a ka, ta ge kamala taŋa ya nda gəzləŋ tar ilik. 11I təv ana ti tsik a ter a bazlam Mbulum a ka, tə̀ dza zləm lele, tə ndza tìytìy, ta həna à gər a bəɗ a wur ana a ɗif a ter a dər a. 12I vile a vatwa a gà məkəs, ta hitse a aka miɗ gà asləka, aà meɗe a tar à guma Mbulum tsa. A sèsiŋ na ta kwere a gà asləka ya ɓav tsa asa. Say ti ndze a ka, tìytìy. 13Ti ndze a kataya ka, aɗaba malahalah ŋa ka, Mbulum a lah mege ka, Adama, dite a ge Hawa, məkəs ŋgar i dəba ya. 14Masula ŋa ka, aɗaba Əbay sitene a baza za ka, a Hawa, tsəka, a Adama tsa. Kamala taŋa ya, məkəs na a ya məpala ahəm Mbulum a dala ya. 15Ku mege kataya tekeɗe, gà məkəs ka, ta mbele a mbaŋa, aɗaba ana tar riŋ ta we a ɓəza ya. Ama kə̀la ka, say na tar riŋ ta gis a Mbulum kəla pat nda gəzləŋ ilik, ta weye a mburma, ta ge a ŋgwal ŋa ika miɗ Mbulum, dite ka, tar riŋ ta hinne a à gər tar a bəɗ lìɓɓet kəla pat asa mbaŋa ya dzekwiŋ.

3

Gà bàba ŋa ana ika magər gà mburma Mbulum a

1Na aka sàs a wura aà mene batsah ŋa ika magər gà mburma ana tar riŋ ti zezem a Yesuw Kiristi ya, aà meɗife a tar à metsehe ya ka, ŋgat ka, aka dzala aka ŋgwal megemir kaɗəŋ. Bazlam aaha i tsik a ka, ndzer. 2Ama wur ana a ge a megemir Mbulum ata ya ka, mede ŋgar ma ge ŋgwal ŋa lele nda təv gà mburma dze. Daala ma ge ihər ka, ilik. Ma ta kwaya à guzum tsa. Say ma ge ka, dukw ana ndaka vatwa ŋa lele ya. Dite gà mburma tə̀ zlə̀b à ŋgat. Say ma ge ka, mala məvəla ahər. Dite ma sər meɗìfè à metsehe a mburma lele mbaŋa. 3Ma ti ne ɓele guzum tsa. Ma ti ne mala tèrèŋgìz tsa asa mbaŋa. Say ma ne ivaɗ ka, mala himmè bazlam ana lìfèɗìɗe ya. Ma ti ne mala mege bazlam nda gà mburma tsa. Ma ta vəl gəzləŋ ŋgar a siŋgwe tsa asa. 4Say ma sər magəsa gà mburma ana i ga i ma ŋgar a lele. Ma ɗif à metsehe a gà ɓəza ŋgar, ta gəs ahər ahəm, ta hənar à gər a bəɗ lele asa. 5I tsik taŋa ka, aɗaba na wura aka sle aà magəsa gà mburma ana i ga i ma ŋgar a lele tsəna, meme na a sle a aà magəsa gà mburma Mbulum ɓav a? 6Wele ana à gis a gà mburma Mbulum ata ya ka, ma ti ne wur ana a gəs bazlam Mbulum kinkin a tsa, tsəka, biytsà à sìŋgìr a à ba ŋgar hinne ka, seriye Mbulum a ta gis a tar aka miɗ nda Əbay sitene mba. 7Wele ata à gis a gà mburma Mbulum a ka, mede ŋgar mà tsahən aà gà mburma ana ti zezem a Yesuw Kiristi tsiye mbaŋa, dite ta gis a bazlam ŋgar lele. Bəla na mede ŋgar ata aka ge ŋgwal ŋa tsəka, ta gweɗe a, ŋgat ka, ŋgwal mburma tsa. I fataya ka, aka dəɗ a ɓele Əbay sitene.

Gà mburma Mbulum ana tì zlèk a gà asiŋ gà mburma ŋgar a

8Ama mede gà mburma Mbulum ana tar riŋ tì zlèk a gà asiŋ gà mburma ŋgar a ka, ma ge lele mbaŋa. Ti tsikewa ka, dukw ana ndzer ŋa ya, ta màwa aka mifefile sula tsa. Ta beha à masà guzum tsa asa. Ta vəl gəzləŋ a mayaha siŋgwe hinne tsa asa mbaŋa. 9Say ta gəs bazlam ŋgwal ŋa ana Mbulum a ɗif dər a, nda gəzləŋ ilik kalkal lele kəla pat. 10Ama i təv ana ki dzwìm aɗəm a tar a ka, fə̀rum aà mede tar lele dzekwiŋ mbaŋa. Mede tar aka da a kurum a gər ndaka vatwa ŋa lele ka, taŋa ka, ti ne gà ɓəzla mazlàkà gà mburma Mbulum ana nda ndzer ŋa ya kuɗa. 11Mede gà məkəs tar ibam, ma ge ka, ilik mbaŋa asa. Ti ti tsik manəsa bazlam aà mburma tsa. Ama ta gəs gəzləŋ i təv guzum a, tə ta kwaya tsa. Say megemir tar ma da ka, ndaka vatwa ŋa lele nda təv dukw tserdze, ta gawuwa ahəm sula tsa. 12Məkəs ma ge aà mala mazlàkà gà mburma Mbulum ka, ilik pəra. Say mà gəs gà ɓəza ŋgar, nda gà asiŋ gà mburma ana i ga i ma ŋgar a ka, lele. 13Na gà ɓəzla mazlàkà gà mburma ata ta ge a mege megemir ndaka vatwa ŋa lele ka, tàa ŋgat gər tar. I dəba ŋa ya, ta ŋget a vatwa, aà metsìkè bazlam Yesuw Kiristi parakkà lele kuɗa, aɗaba ana tàa gəs ŋgat ka, nda gəzləŋ ilik a.

Ŋgwal dukw ana Mbulum a ɗif dər a

14Yàa dzala aà madaha a təv yak bise, Timute. Ama ka, Yàa ndzeha zukw tsa. I wetsekaha wakita aaha pəra. 15Aɗaba ku mege Yàa ndzeha bise tsa tekeɗe ka, wakita aaha a ɗifek a à dukw ana i tsikik a zləmana ya, dite ka, ki sir a dər ka, meme na gà mburma ti sle a aà mede ika magər gà mburma Mbulum ndaka vatwa ŋa lele ya. Na a ne gà mburma ata ka, gà na tar riŋ i huɗ mayahaba gər gà mburma Mbulum ana ŋgat a vile a ter a mesife ya. Gà mburma ŋgar ata na ndəzlzlà ti ne mendweŋe bazlam ŋgar ana ndzer a. 16Bazlam ndzer ŋa ata Mbulum a ɗif a kwa dər, dite meme na kinehe ki ndzekwe a ika miɗ ŋgar a ka, batsah bazlam kaɗəŋ ndzer. Wura a sle a aà mimbetse tsa:

Bazlam ata ti tsik ka, aà Yesuw Kiristi ana

a dara aka gər ahəɗ a, dite a ne mburma ya.

Mezite Mesife Mbulum a ɗif dər ka,

ŋgat na ŋgwal ŋa lele ya.

Gà gawla Mbulum tserdze tàa ŋgatar.

Gà mburma ti tsikewa bazlam ŋgar

a gà mburma ana ika gər ahəɗ a tserdze.

Ama gà asiŋ ŋa, ku mege i ŋga tserdze,

tàa gəs ŋgat nda gəzləŋ.

I dəba ŋa ya, tsəɗak Mbulum a zla ŋgat

a təv mezlibe ŋgar ana tì zlibe a à ŋgat a.

4

Gà mburma ana ti tsik a bazlam ka, nda pàrsa ya

1A pat ana gər ahəɗ aka à mendìve ya ka, gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ ta miyek a à megìse tar ana ta gəs Yesuw nda gəzləŋ ilik a. Aɗaba tì dze a zləm ka, a gà mburma ana ti ɗif a ter a à duwa nda pàrsa ya. I dəba ŋa ya, ti zezem a ka, bazlam ana sitene a tsik a ter a ya ɗekɗek pəra. Na a ɗif a à gà dukw ata parakkà lele ka, Mezite Mesife Mbulum. 2Gà mburma ana ta pese a ter a za ya ka, gà ɓəzla mimbèhè are. Dukw ana ti tsik a ya ka, nda pàrsa. Gà mburma ata ka, ti ne kamala zlir akwa ana aà lùŋguɗ à gis a ka, a wir ahər a tsiye. Tar tekeɗe, ti dzele a aka bakal ana i gəzləŋ tar tsa asa. 3Ama tar ta gweɗe a a mburma ka, mazla daala ka, lele tsa, ta pele a ter a ahəm. Ta gweɗe a asa ka, mazəma dukw aaha, kige tsa dukw aaka ka, lele tsa, awisl. Tsaatsa, Mbulum a ge gà dukw ata ka, dite mburma tə zəm. Ama gà na ta gəs Yesuw Kiristi, tə sər gà dukw ana nda ndzer a ka, ta ge kəkaaha a Mbulum, dite tə zəm, a ge a duwa tsa. 4Aɗaba dukw ana Mbulum a ge a ya ka, ŋgwal ŋa fit dze. Ka tawalakwa ikaba gà dukw mezime ya pampam tsa. Ki gekwe a kəkaaha a Mbulum, dite ki zimekwe a pəra. 5Aɗaba dukw mezime tserdze ka, lele, agəra ana Mbulum a tsik kataya ya, dite agəra ana kàa hamakwa aka gər ŋa ya asa mbaŋa.

Ŋgwal mala megemir Yesuw Kiristi

6Na ki ɗif a à bazlam ata a gà na ti ne gà damər yak ika vatwa Mbulum a ka, ki ne a mala megemir Yesuw Kiristi ŋgwal ŋa ndzer. Dite gà bazlam Mbulum ana kə̀ gə̀sakwa, nda gà guma ŋgwal ŋa ana ki zezem a kamala dukw mezime ana kər riŋ ihər ki zim a kəla pat a ka, tì sìkèhek a à ndzəɗa yak aka miɗ aka miɗ. 7Ka tə dza zləm a gà guma məfara ŋa ana a tsahən aà Mbulum tsiye tsa. Say mede yak ma da ka, aka miɗ aka miɗ kamala ana a sàs a Mbulum a. 8Na wura a ge a màhaw ika dàɓa, à tètìɗ a à mile ŋgar ka, taŋa ka, a ge a ŋgulum a slu ba ŋgar zaakwa. Ama wur ana à tètìɗ a à magəsa ahəm aà Mbulum ika vatwa Mbulum kəla pat a ka, taŋa ka, a ger a ŋgulum hinne dze. Aɗaba a ge a ŋgulum ka, a mesife ŋgar ana kinehe ika gər ahəɗ a, dite a ta ge a ŋgulum a mesife ana ika miɗ à ndìv a tsa aà biybiy a asa mbaŋa. 9Bazlam aaha ka, bazlam ana ndzer, biy megìse nda gəzləŋ ilik a lele. 10Agəra taŋa na kə̀ gə̀sakwa megemir ŋgar, dite kà vəlakwar ndzəɗa kwa fit, ki mirekwe ahər a aba sah lele ya. Aɗaba kàa tikekwa madzala gà gər kwa fit a təv Mbulum ana a riŋ nda mesife ya. Ŋgat ka, mala məmbə̀là à mburma tserdze. Ndeyndey ŋa ka, gà na tàa gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar ilik a.

11Timute, tsik a tar, ta ge gà dukw ata, dite ka ɗif a tar dər lele. 12Aɗaba na kər gawla, gà ɓəza mba ya ka, wura ma ta fə̀r aà kər ka, kamala kəla ndirkiz a ndeyndey ɓav tsa. Ama say ki ɗif a à vatwa a gà ɓəzla mazazama Yesuw Kiristi ivaɗ. Tə dəɗ aka bazlam yak ana ki tsik a ya, mege nda gà dukw ana ki ge a ŋgwal ŋa ika miɗ tar tekeɗe ya, bəla nda təv mawàyà mburma ya, kige tsa nda təv guma ana kə̀ gəs nda gəzləŋ yak ika miɗ Mbulum a, ku mege nda təv gəzləŋ yak ana lele, aruwaŋ iɗəm tsiye tserdze mbaŋa. Na kàa ge kataya ka, mede yak a ɗe a ter a à vatwa, dite na ti zezem a vatwa ata ŋgwal ŋa ya. 13Dzeŋge bazlam Mbulum ana i wakita ŋgar a ika miɗ mburma tserdze kəla pat. Tsik a tar bazlam ata, dite ka ɗif a tar aaka à bazlam ŋa lele, haa a pat ana i leha aà kər a ya. 14Ka ta fə̀r aà ndzəɗa ana Mbulum a vəlak a, kamala dukw masakəŋa ya tsa. A vəlak ndzəɗa ata ka, daga piŋŋe, akahər ana gà ɓəzla məma à guma Mbulum ti ɗif à madzala gà gər Mbulum ana a dzala aɗaba kər a. A vəlak ka, ndakahər gà bàba ŋana ika magər gà mburma Mbulum, ta hamar, tə dzaya aka kər ahər a. 15Taŋa ka, tike gər aka dukw ata ki ge a ya lele. Ki ge nda gəzləŋ yak ilik. Aɗaba gà mburma ta fə̀r aà kər ka, meme na kər ihər ki sìkèh à mede yak ika miɗ Mbulum a. 16Ge metsehe a mede yak ana ki de a ika vatwa Mbulum a. Dite ki ge metsehe agəra dukw ana ki ɗif a dər a mburma ya asa mbaŋa. Ka zazam gà dukw ata kəla pat. Na kàa tiker gər kamala taŋa ya ka, ki ta mbil a à ba yak, dite ki mbil a à gà mburma ana ta gəs bazlam yak a asa mbaŋa.

5

1Ka ti ɗif à metsehe a màndawal gà asləka nda magala tsa. Say ki ɗifer a dər ka, nda zèyezèye ŋa, kamala ana ŋgat ka, tsir yak a. Ki ɗif a dər a gà gawla gà mburma ibam ka, kamala ana ki tsik a ka, a gà damər yak a. 2Ki ɗe a dər a gà màndawal gà məkəs tekeɗe ka, kamala ana ki tsik a ka, a gà mama yak a. Dite a gà daala gà məkəs ibam ka, kamala ana ki tsik a ka, a gà damər yak gà dəm ŋana ya mbaŋa. Hwarwa ma ta ge a tar tsidze.

Mazlàkà gà madakwa gà məkəs ana wur tar a riŋ tsiye

3fafəl a gà madakwa gà məkəs ana wur tar a riŋ tsiye lele, kà zlak tar. 4Ama na madakwa məkəs ŋa a riŋ nda gà ɓəza, kige tsa nda gà ɓəza gà ɓəza ŋgar ka, say ki ɗif a ter a dər, meme na ti sle a aà magəsa gà mama tar lele ya, bəla məmər tar, kige tsa batsah məmər tar a. Malahalah ŋa ka, say gà ɓəza ata ti sinike a ba à mazlàkà tar dzekwiŋ, kamala gà tsir tar ana ta waya tar, ta gala tar piŋŋe ya. Aɗaba taŋa ka, a tsahən aà Mbulum. 5Ama madakwa məkəs ana wur ŋgar a riŋ tsa, biy mandza are tsehe ya ka, ŋgat a tike madzala gà gər ŋgar ka, a təv Mbulum ilik, a hemer a kəla pat i hawa i mèkwède, dite ka, mà zlak ŋgat. 6Ama kəla ka, madakwa məkəs ana aka waya ka, say dukw gər ahəɗ ɗekɗek a ka, a ne kamala məməta ŋa ya, ku mege ŋgat a riŋ nda are ŋgar tekeɗe ya. 7Aɗaba taŋa, ɗif a tar à guma ata, ta gəs gà mburma tar lele. Gà madakwa gà məkəs ata ibam, wura ma tə ɗə̀v a tar zləm a təv matsama bazlam tsa. 8Na wur ana a ge a gər a gà mburma ŋgar tsəka, ŋgwal ŋa tsa. Ndeyndey ŋa ka, wur ana a ge a gər a ga mburma ana i ga i ma ŋgar a tsiye. Taŋa ka, ŋgwìɗik aka miyak à bazlam Yesuw ana kə̀ gə̀sakwa ya. Ama ka, ŋgulum wur ana aka gəs Yesuw tsiye.

Mege megemir gà madakwa gà məkəs ana ta gewa ika magər

gà mburma Mbulum a

9Madakwa məkəs ŋa mive ŋgar a sle dzik ndilik tsəka, ka ta wetse zləm ŋgar a liwiŋ gà na tì zlèk a tar a tsa. Ki wetse a ŋgat ka, say na a da a zal ka, ilik pəra ya. 10Dite megemir ŋgar ana a ge a ya, gà mburma tə sər dər ka, ŋgwal ŋa lele, kige tsa na aka gala gà ɓəza ŋgar nda metsehe lele ya, nda gà bəla a gewa gər a gà mbəlakw ana tə dawaha a ma ŋgar a, dite bəla a barawa ahəɗ aà sik a gà mburma Mbulum ana tə dawaha mbaŋa ya, kige tsa na bəla a zlàkawa gà ɓəzla mesewere are asa ya. Na kàa ŋgatar, a gewa gà megemir ana ŋgwal ŋa ya kataya ka, wetse ŋgat kuɗa.

11Ama kə̀la ka, ka ta wetse zləm gà madakwa gà məkəs ana gà daala ŋa ya tsa. Aɗaba na bəla meèweke gà zal aka gəs tar ka, ta miyek a à vatwa Yesuw Kiristi. 12Na tàa miyak dər ka, seriye Mbulum à gis a tar. Aɗaba megweɗe ana ta gwa ika miɗ Mbulum, mìi ge a meslire ŋgar, a sàs a mər gà zal asa tsiye ka, aka ne pàrsa. 13Ku mege bəla tə da a zal tsa ndeɗiŋa tekeɗe ka, ta mìts a ka, aà mayaha duwa zilikw zilikw ika biye hərmaga mburma ya ɗekɗek, sìrètitte ta ge a megemir ɓav tsa. Ndeyndey ŋa ta mìts a ka, aà melèvekè bazlam aà mburma ɗekɗek. Ta ge a tsàpà nda rawraw hinne, ti tsik a ka, bazlam ana biy metsike tsiye. 14Aɗaba taŋa na a sèsiŋ ka, ta wetse a zləm gà madakwa gà məkəs ana gà daala ŋa ya tsiye. I waya ka, tə da a zal asa, ta waya mawà kəla, dite ta ge gər a gà ɓəza tar, ta gəs tar lele. Na tàa ge kamala taŋa ya ka, gà ɓəzla mene are kwa ta ŋget a vatwa aà metsìkè aà kwa dukw ana ŋgwal ŋa tsiye asa tsa. 15I tsik kataya ka, aɗaba gà asiŋ gà madakwa gà məkəs ŋgiɗ a riŋ tàa miyak à vatwa Mbulum. Tàa mbəɗ gər aka mazazama Əbay sitene.

16Na məkəs ana a zezem a Yesuw Kiristi ya, wur ŋgar a riŋ madakwa ŋa ka, say mà zlak ŋgat, na ŋgwal ŋa ya. Aɗaba mazlàkà medzibe gà madakwa gà məkəs ata ka, gà mburma ana i ga Mbulum a tsa na à gis ahər a ahər a. Na aka zlak ŋgat ka, taŋa gà mburma ana i ga Mbulum a, ta ŋget a vatwa aà mazlàkà gà madakwa gà məkəs ana wura tar a riŋ tsiye lele.

Mede gà bàba ŋana ika magər gà mburma Mbulum a

17Gà bàba ŋana tar riŋ ta ge a megemir ndaka vatwa ŋa ika magər gà mburma Mbulum a ka, zlə̀bum à tar hinne. Ta ŋgat dukw maya ba tar mbaŋa. Ndeyndey ŋa ka, gà na tar riŋ ti tsik a bazlam Mbulum, ti ɗif a à guma ŋgar a mburma ya. 18Aɗaba Mbulum a gwa i wakita ŋgar a ka: «Na sla a riŋ a gik a megemir ka, ka tiker *tikwirek aka bazlam tsa.»*fa* Dite a gwa asa ka: «Wur ana aka ge megemir a ka, ma ŋgat dukw maya ba ŋgar mbaŋa.»*fb* 19Na wura aka dara a təv yak a, aà metsikik dukw ana ŋgwala tsa aà wele ana batsah ŋa ika magər gà mburma Mbulum a ka, ka ta gəs zukw tsa. Ki gis a ka, say na kàa tsaraka aà gà mburma ya sula, kige tsa makər a dzekwiŋ. 20Na gà bàba ŋa ata tàa ge bakal ka, tsik a tar aà metsehe ika miɗ mburma tserdze, dite gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ ta ge a magəɗa.

21Iye ihər i gik a kamkam, Timute, ika miɗ Mbulum, ika miɗ Yesuw Kiristi asa mbaŋa, dite ika miɗ gawla Mbulum ana a ndzək tar a: Ama zazam dukw ana i tsikik a nda ndzer. Iye ihər i gik a kamkam asa ka, ka tə dàn bemeze aà wura a tsa. Ama ka, ka ta wìy ba a wura aɗaba ana ŋgat wur yak a tsa asa. Ka ta ge kataya tsa, na i təv megemir yak a. 22Na aka sàsak mazla wura aà megemir i ga Mbulum ka, say fə̀r aà metsehe ŋgar lele dzekwiŋ, dite na ki tike aɗəm a ŋgat, ki tiker a ahər aka gər a. Ka tə ndàb a bakal gà mìsle ŋgiɗ tsa. Ama say kasla iɗəm ba yak a lele.

23Agəra dukw məməta ana a wurawa aà kər i hitwis a ka, ka sawa yam ɗekɗek tsa, say ki se a meɗwitse mawà dukw ana makwàsà ŋa ya zaakwa, dite mə pə̀lak à hitwis yak ana ŋgwal ŋa tsa, a wurawa aà kər kəla pat a.

24Gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ riŋ ka, ti ndze a aka miɗ seriye dzekwiŋ tsa, na bakal tar à pèt a a bəra ndərzayya ya. Ama biy gà mìsle ŋgiɗ à pèt a ka, say na tàa ndze aka miɗ seriye ya dzekwiŋ. 25Mege i təv megemir ana mburma ta ge a ŋgwal ŋa kinehe ya tekeɗe ka, à pèt a aba bise kamala taŋa ya mbaŋa. Ku mege aka pàt aba kinehe tsa tekeɗe ka, a sle a aà makàhà ba tsa, à pèt a aba aka miɗ mba.

6

Mendze gà ɓele ana tì zlibe a à gà ɓəzla ga tar a

1Say gà ɓele ana ika magər kurum, ti ziwe a gər tar tsiye ka, tə̀ zlə̀b à gà ɓəzla ga tar lele. Na tàa zlə̀b à tar ka, wura a tsik a manəsa bazlam aà Mbulum asa tsa, kige tsa aà guma ana kwa ihər ki tsikikwe a ya tsa. 2Na bəla gà ɓəzla ga tar ata tar riŋ ti zezem a Yesuw Kiristi nda gà tar tserdze ka, tə ta dzala ka, mər ilik ika miɗ Yesuw Kiristi tsam ana, là ŋa ya, aàmala na mìi zlibe a à tar a asa ya tsa. Seyiŋ tsa, ŋgwal ŋa ka, ta ge a tar megemir nda gəzləŋ ilik lele, mà za dər na tə lah ahər piŋŋe ya. Aɗaba gà ɓəzla ga tar ata ta gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ a, ta waya tar, dite tar tekeɗe, ta ge ŋgwal a gà mburma aaha mbaŋa. Araha, naha ka, gà dukw ana ki ɗif a dər a mburma, ki mbizle a ter aaka a, ta ge kamala taŋa ya.

Bazlam mazazama limana nda bazlam ŋgwal ŋa ana ndzer a

3Na wura a ɗif a ka, à bazlam ŋgiɗ pam, à gis bazlam Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋana ndzer a tsa, nda gà dukw ana ti ɗifewa a kwa dər agəra mede kwa ana ika miɗ Mbulum a tsəka, 4taŋa ŋgat ka, kamala mala hala gawla ana i liwiŋ mburma, à sìŋgìr a à ba ŋgar ka, tsaatsa, ŋgat ŋa a sər duwa tsidze ya. A sər i ŋgar ka, are mimbètsè ahəm, nda mayaha ahəm pìrèh pìrèh aà gà mburma ɗekɗek. Aɗaba wele ata aka ge gà dukw ata kataya ka, na ika magər tar nda gà mburma ka, say mene ba are, nda mege maàga kəla pat nda mandàvàyà ba, nda gà madzala gà gər gà dukw ana ŋgwal ŋa tsa masakəŋa taf nda təv mìsle ŋgiɗ a. 5Ama bazlam ana ti tsik a ika magər tar biy maàga ya ka, à ndìv a tsa, vìrìɗìɗɗe kəla pat. Aɗaba metsehe tar ana ti dzele a ya ka, kəzlah aka ndaha ika vatwa ya, dite ka, tə sər dukw ana ndzer a tsa asa. Aɗaba gà taŋa ti dzele a i tar ka, na tàa zazam vatwa Mbulum ka, limana tar a ge a riŋ ka, hinne.

6Kaɗəŋ, kàa zazam vatwa Mbulum nda ndzer ka, ki ŋget a limana hinne, kamala megweɗe ya ka, dukw ana à ndìv a tsa i təv ŋgar a. Ama ka, say na kàa ŋgaya ba a dukw ana kə ŋgat a pəra. 7Aɗaba ta wara kwa ya ka, sakurɗumma kataya, duwa aà kwa i ahər tsa. Ama ki slekwe a aà mendzìke dər duwa a ahər ɓav tsa na ki metekwe a ya asa mbaŋa. 8Aɗaba taŋa, na kàa ŋgatakwa dukw mezime nda petek ka, taŋa ka, biy kwa ide. 9Ama gà na ta waya mesikehe à limana hinne ya ka, Əbay sitene na a beze a ter a za ya, tì dìɗ a a ɓele ŋgar mba. Ti dzele a gà gər ka, aka meèweke gà dukw pampam. Gà dukw ata na a vile a ter a mendìfè sik masakəŋa ika vatwa ya ya, dite a nis à ter a, ti dzeye a kweleŋ a. 10Aɗaba madzala gà gər siŋgwe ka, a we a bakal tserdze vìrìɗìɗɗe kamala dukw ana mawà ŋa ya. Aɗaba gà mìsle ŋgiɗ a riŋ kataya, tàa məsak à vatwa Mbulum agəra ana tàa vəl gəzləŋ tar a siŋgwe, ti yehe a tsilikw tsilikw a. Dite ka, gəzləŋ a wir aà ter a hinne asa, aɗaba dukw ata ti yehe a nda madzala gà gər tar a.

Mandəva à meɗìfè à metsehe

11Ama kinehe ka, Timute, kər ana mburma Mbulum a ka, are yak ma ta ge ika gà dukw ata ŋgwal ŋa tsiye tsa. Mər aba, dite ka ne mala ndzer ika miɗ Mbulum, zazam vatwa ŋgar lele. Vəlar gəzləŋ yak kəla pat. Ka waya mburma lele. Gəs gəzləŋ i təv dukw ana ŋgwal ŋa tsa tserdze ya, dite kà fàfəl a mburma lìfèɗìɗe asa mbaŋa. 12Ne mala aka miɗ i təv magəsa gəzləŋ ana ika vatwa Mbulum a, kamala gà wele ana tì dzìr a ba aà mivele, ta mir aaba a sah lele ya. Gəs vatwa mesife ana à ndìv a tsa aà biybiy a nda gəzləŋ yak, dite ma ne biy yak. Aɗaba Mbulum a zalak ka, aà mesife ata akahər ata kà tsik ika miɗ mburma hinne, meme na kə̀ gəs bazlam Yesuw Kiristi nda ndzer a gəzləŋ yak a ya. 13Iye ihər i gweɗek a nda zləm Mbulum, mala məvəla mesife a gà dukw ana tserdze ya, dite nda zləm Yesuw Kiristi, wele ana a tsik dukw ana ndzer a, ika miɗ Əbay Puntiyus Pilatus akahər ata ya: 14Tike gər a guma ata Mbulum a tsikik a. Ma ta mətsak gər tsa. Ka ta ge dukw ana, dite mburma ta mèk a à bakal ŋa ya tsa, haa a pat ana Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa à mère a i mbulum a. 15A mère a ka, a pat məpàslà ahər ŋgar ana Mbulum a tsiker a. Aɗaba ŋgat na ndzəɗa ŋgar a za gà dukw tserdze ya. Ŋgat ka, Mbulum ilik. Ŋgat asa ka, təv mipìsè ahəm nda maŋgayaba kəla pat. Ŋgat na batsah ŋa ika gər gà Əbay tserdze ya, nda gà ika gər gà bàba ŋana tserdze ya asa mbaŋa. 16Aɗaba ŋgat ilik na a ndze a aà biybiy a. A ndze a ka, i təv dzaydzay ŋa ana wura a sle a aà mede aɗəm a tsiye. Wura a aka ŋgatar ilik tsa, dite kinehe tekeɗe, wura a riŋ a sle aà meŋgeter a zukw tsa asa ya mbaŋa. Gà mburma tə̀ zlə̀b à ŋgat, Əbay ŋgar ma ndza aà biybiy. *Amin.

17Gwaɗa a gà ɓəzla limana ana ika gər ahəɗ kinehe ya ka, ti ɗe à gər tar agəra limana tsa, dite tə ta fə̀r aà limana tar ata kamala dukw ana ŋgwal ŋa ndzer a tsa asa. Aɗaba tə sər pat ana à ndìv a ya tsa. Say tə dzala ka, Mbulum na ŋgwal ŋa ndzer, a vile a kwe a dukw tserdze ya, dite na ki ŋgeyekwe a dər ba ya. 18Gwaɗa a tar ka, say ta gewa ka, dukw ana ŋgwal ŋa ya, tə̀ zlak mburma lele, ta vəl ahər fə̀làh fə̀làh. Ta ge gà ɓəzla hə̀za tsa. 19Na tàa gewa kataya ka, ta kèhe a aba duwa ya ka, a təv ŋgwal ŋana lele, a nis a tsa, aləka ti ta ŋgeye a dər ba aka miɗ mba ya, na dite ka, ta ŋget a mesife ndzer ŋa ana i təv Mbulum a.

20Ana mà Timute: Kasla megemir ana Mbulum a vəlak a ahər a lele, manəsa bazlam ma tə dara i bazlam yak a tsidze. Ka tə dza zləm a bazlam gà mburma ana ti tsik a ka, ta gwa i tar ka, metsehe, tsaatsa ŋgwal metsehe duwa tsiye ka, ma tə dara i bazlam yak a tsidze mbaŋa. 21I tsik taŋa ka, aɗaba gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ a riŋ ta gwa, metsehe tar a riŋ ka, hinne. Tsaatsa, metsehe tar ŋa ka, ndìfwille masakəŋa. Tar ka, tàa dzeye ika vatwa Mbulum a.

Taŋa Mbulum mi pisewa a kurum ahəm hinne.