MALAHALAH

wakita ana Pul a wetseha

a gà mburma Mbulum ana

i KURINTIYA ya

1

1Na a wetse a kurumaha wakita aaha ka, iye Pul, iye ana i sàs a Mbulum, a zla iye, a ne à iye mala meslire Yesuw Kiristi ya. Mì wetse ka, mər nda Sastanas, damər kwa ana ika vatwa Mbulum a. 2Mì wetseha ka, a kurum gà mburma Mbulum ana i Kurintiya ya. Mbulum na a pala kurum, aà mandza i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya. A zal a kurum, na dite kà nwim gà mburma ŋgar a. Mì geha wusa mbaŋa ka, a gà na ta heme a a Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya tserdze, ku mege ika ahəɗ awara tekeɗe ya. Aɗaba ŋgat ka, Batsah tar ŋa, dite Batsah mər ŋa asa mbaŋa. 3Gà Mbulum Tsir kwa nda Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ta ge a kurum ŋgwal ŋa, ta vəl a kurum matasla yam a gəzləŋ zayya lele.

Ŋgwal dukw ana gà mburma Mbulum ana i Kurintiya

ta ŋgat i təv Yesuw Kiristi ya

4Iye ihər i ge a kəkaaha a Mbulum kəla pat, agəra ana aka ge a kurum ŋgwal ŋa nda ahər Yesuw Kiristi ya. 5Kurum mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ka, Mbulum aka pise a kurum ahəm, kàa ŋgatum gà ŋgwal gà dukw ana pampam tserdze ya, nda təv megìse kurum. Ki ndzwim a ka, barbararra ika vatwa ŋgar. Aɗaba taŋa na kà sərum ikaba à gà dukw ana ndzer ŋa ya lele, dite ka, kà sərum meɗìfè à bazlam Mbulum a mburma asa mbaŋa. 6Kamala taŋa ya, aɗaba akahər ana mì ɗif a kurum à bazlam Yesuw Kiristi ya ka, kàa gəsum nda gəzləŋ kurum ədəts lele. 7Aɗaba taŋa, dukw ana Mbulum a dze a a gà mburma ŋgar a tserdze ka, kàa ŋgatum, kuɗa duwa a ge a kurum a tsidze. Dite kurum riŋ ihər ki vevwim a ka, pat ana Yesuw Kiristi à mère a nda ndzəɗa ŋgar ana tì zlibe a dər a ka, nda gà maŋgayaba. 8Ŋgat na à zlèk a kurum, dite ka, ki ndzwim a ɓəŋɓəŋ lele ika vatwa ŋgar, haa a pat mandəvandəv ŋana, dite pat seriye Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋana a ge a ya, aka ndzera ka, wura a sle a aà məma a kurum à bakal tsiye. 9Mbulum nda ahər ŋgar ŋa, na a zal a kurum, dite na ki ndzwim a i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi Kəla ŋgar hiywe ya. Ŋgat na a ne BATSAH kwa ŋa ya. Ama Mbulum ka, dukw ana aka mbər metsike ya ka, a ge a ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa.

Gà mburma Mbulum ana i Kurintiya ya, tə ndzək ba ikaba ya

təv pampam

10Gà damər gà, iye ihər i ge a kurum a kamkam nda zləm Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa: Bazlam kurum ma ge ka, ilik pəra, tsəka, wùràpə̀ppa ka ndzakum ba ikaba ya təv pampam tsa. 11Gà gəzləŋ kurum nda madzala gà gər kurum tekeɗe, ma ge ka, ilik mbaŋa. Gà damər gà, i tsik taŋa ka, aɗaba gà mburma ana i bəra dəm Kilewe ya, ta màhara ba ya, tə dara, ta gweɗiŋ ka, maàga a riŋ hinne na ika magər kurum a, kà sərum aaba ahəm tsa. 12Ama kà sərum dukw ana i waya i tsik a kurum a ya. Aɗaba ku weke ika magər kurum a, tar riŋ ti tsik a duwa ŋgiɗ pampam, agəra ana gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum a ka, tar riŋ ihər ta gweɗe a: «Mər ka, gà ɓəzla mazazama Pul.» Gà mìsle ŋgiɗ pam ta gwa: «Mər ka, gà ɓəzla mazazama Apalus.» Dite gà biy ŋgiɗ ibam, ta gweɗe a: «Mər ka, gà ɓəzla mazazama Piyer.» Dite gà biy ŋgiɗ asa ibam, ta gweɗe a i tar ka: «Mər ka, gà ɓəzla mazazama Yesuw Kiristi kuɗa.» 13Ama kurum kù gwaɗum, Kiristi dze ana, à ses a ba ikaba ya təv pampam a? Kurum kà dzalum dze ana, tə ndwandway aà dizl magə̀làwà ŋana, iye Pul na aɗaba kurum a ya? Kige tsa, ti tsilwiɓ à kurum a yam ana, nda zləm gà Pul a? Awaŋ, kataya tsidze.

14I ge kəkaaha a Mbulum, aɗaba ana Yàa tsilwiɓ à wura a yam ilik ika magər kurum a tsiye, say à gà Kirispus nda Gayus. 15Kamala taŋa ya, wura ilik a sle a aà megweɗe a ka, iye na a tsilwiɓ à kurum a yam nda zləm gà ya tsa. 16E/?eh, aka mìtsiŋ gər. Yàa tsilwiɓ à gà Sitefanas nda gà mburma ana i ga i ma ŋgar a mbaŋa. Ama na bəla Yàa tsilwiɓ à gà mìsle ŋgiɗ a yam asa ka, i sər tsa, aka mìtsiŋ gər. 17Ama Kiristi a slər iye ka, aà metsìlwìɓè à mburma a yam ɓav tsa. A slər iye ka, aà metsìkè bazlam ŋgwal ŋana a mburma seyiŋ ivaɗ. I təv ana i tsikewa a tar a ka, nda metsehe mburma tsa. Tsəka, ana ka, məməta ŋgar ana a mət aà dizl magə̀làwà ŋa ya ka, a ne a dukw taf masakəŋa.

Yesuw a ɗif à metsehe Mbulum a mburma

18Aɗaba gà mburma ana tar ti dzeye a ya ka, tar ta fə̀r aà bazlam ata aka gər məməta *Kiristi ana a mət aà dizl magə̀làwà ŋa ya ka, kamala ana dukw falày taf masakəŋa ya. Ama kwa ana Mbulum a mbil à kwe a ya ka, kà sərakwa dər, taŋa na ndzəɗa Mbulum a. 19Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a, a gwa ka:

«I ti dzeye a à gà mburma ana ta gweɗe a:

Waytsà mər ka, gà ɓəzla metsehe ya.

I ti niw a madzala gà gər

gà mburma ana ta gweɗe a:

Mər ka, gà ɓəzla masəra duwa ya.»*fa*

20Dite na kataya ana, taŋa gà mburma ana tàa ŋgat metsehe gər ahəɗ aaha kinehe ya ana, wànà tə sər duwa ya? Awaŋ, tə sər tsa. Kamala taŋa ya, gà mburma ana ti dzeŋge məpala ahəm gà Yahuda hinne ya tekeɗe, tə sər duwa tsa mbaŋa. Dite gà mburma ana ta mbetsewaba ahəm ika magər tar a tekeɗe, tə sər duwa ɓav tsa asa mbaŋa. Aɗaba Mbulum a ɗif dər parakkà, na à metsehe biy gər ahəɗ aaha ka, a ne dukw falày taf masakəŋa ya.

21Kaɗəŋ ndzer, gà mburma gər ahəɗ ka, Mbulum aka ɗif a tar à metsehe ŋgar ibam. Ama ka, tə sər ŋgat ŋa tsa. Aɗaba taŋa, Mbulum a waya məmbə̀là à mburma nda bazlam ana mər ihər mìi ɗif a dər a mburma ya. Gà mburma gər ahəɗ ka, tar ta gwa: Bazlam ata aka gər məməta Kiristi ana a mət aà dizl magə̀làwà ŋa ya ka, dukw falày taf masakəŋa. Ama Mbulum ŋgat ka, a sasar məmbə̀là à gà mburma ana ta gəs nda gəzləŋ tar a. 22Gà Yahuda ka, a sàs a tar ta ŋget a a dukw mene aà mburma, dite na ti sir a dər ka, bazlam ata ana ndzer kaɗəŋ a ya. Gà Girek i tar ka, ta waya ti sir a Mbulum nda metsehe tar. 23Ama mər, mìi ɗif a ka, à bazlam ana aka gər Kiristi ata tə ndwandway aà dizl magə̀làwà ŋa ya. Mìi gweɗe a: Ŋgat na mala məmbə̀là à mburma ya. Bazlam ata ka, à tìrfìɗ a gəzləŋ a gà Yahuda tərfə̀ɗ tərfə̀ɗ, a tsahən aà tar tsidze. Dite gà asiŋ gà mburma ana tar gà Yahuda tsiye ka, tar ta fir ahər a kamala ana dukw falày taf masakəŋa ya. 24Ama gà mburma ana Mbulum a pala tar, a ne à tar gà biy ŋgar a ka, ku mege tar gà Yahuda, ku gà Yahuda tsa tekeɗe ka, ta fir ahər a kamala ana dukw falày masakəŋa ya tə tsa. Aɗaba tar tə sər, Yesuw Kiristi ka, ndzəɗa Mbulum, dite ŋgat a ɗif ibam, à metsehe Mbulum a mburma asa mbaŋa. 25Na bəla gà mburma ta gweɗe a: Mbulum ka, metsehe ŋgar a riŋ tsa, ama tsaatsa tə sər dukw ana ta gwa ahər, dukw falày taf masakəŋa ya ka, dukw ata à zè a dər metsehe tar fit kweleŋ. Na bəla ti dzele a ka, ta gweɗe a: Mbulum ka, ndzəɗa ŋgar a riŋ tsa, dite megemir ŋgar ana ta gweɗe ahər a, ndzəɗa ŋa tsiye ka, tsaatsa, à zè a ndzəɗa tar fit asa mbaŋa.

Wura ilik a sle a aà masə̀ŋgə̀rà à ba ŋgar ika miɗ Mbulum tsa

26Gà damər gà, samatum kwaŋ, kurum ana Mbulum a zal a kurum a, kurum ana, gà dukùla? Gà ɓəzla masəra duwa ika magər kurum ka, ndaw tsa, na i təv are gà mburma gər ahəɗ a. Ika magər kurum ka, gà ŋgwal gà mburma ana i təv limana ya, kige tsa gà bàba ŋa ana ta kwere a mburma ya tekeɗe, tar ndaw ɓav tsa asa mbaŋa. 27Ama Mbulum a pala ka, gà na gà mburma gər ahəɗ ti tsik a aà tar, ta gwa, tar ka, gà ɓəzla falày, tə sər duwa tsiye, na dite ti ne gà biy ŋgar a. A pala tar ka, a sasar à nikiɗ a à gà na ta gwa ka, ndzihndzih mì sər duwa ya. A pala ka, gà na gà mburma gər ahəɗ ti tsik a aà tar, ta gweɗe a, ndzəɗa tar a riŋ tsiye, na dite a ndeɗe a hwarwa aka gà na ta gwa, dzəŋdzəŋ mər gà ɓəzla ndzəɗa ya. 28A pala ka, gà mburma ana taf masakəŋa, ta fir aà ter a kamala za ya, dite meɗè zləm tar a riŋ tsiye asa mbaŋa. A ge dər kataya ka, aɗaba a waya manəsa iɗəm à dukw gà mburma ana meɗè zləm tar a riŋ hinne, ta ge a dər ndzəɗa ya. 29Mbulum a pala mburma kamala taŋa ya ka, na dite wura ilik a sle a aà mege zlapa ika miɗ ŋgar asa tsiye.

30Ama kurum kinehe ka, Mbulum a zal a kurum, na dite a gaw akaba à kurum a təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya. Aɗaba Kiristi na a ne metsehe kwa ana a dara i təv Mbulum a ya. Nda təv Yesuw Kiristi mbaŋa asa na Mbulum a ne à kwa gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. Dite nda ahər ŋgar asa mbaŋa na a pəl a kwa à bakal, dite kà nekwa gà mburma ŋgar a. 31Kamala taŋa ya, ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a. Ta gwa ka: «Na wura aka waya masə̀ŋgə̀rà à ba ŋgar ka, mà sə̀ŋgə̀r aba agəra dukw ana Mbulum a ge ya.»*fb*

2

Pul a tsik bazlam Mbulum i Kurintiya

1Gà damər gà, akahər ata i təv ana i dara a təv kurum a, aà meɗìfè a kurum à dukw Mbulum ana makàhà ŋa, dite a pàt a kwa dər ndərzayya ya ka, Yàa tsik a kurum bazlam ana a geye a kurum a gà ndə̀kə̀zlə̀zlə̀mma, kà tsarakum tsiye tsa, dite Yàa zle à duwa nda metsehe mburma ɓav tsa asa mbaŋa. 2Ələk i dara a təv kurum a ka, i dzala, i gwa: Yàa daha aka magər kurum ka, i tsik a kurum a bazlam Yesuw Kiristi ɗekɗek, tsəka, i dzele a duwa ŋgiɗ tsa. I ɗif a kurum a dər ndeyndey ka, à məməta ŋgar ana a mət aà dizl magə̀làwà ŋa ya. 3Aka təv ana iye riŋ ika magər kurum a ka, ndzəɗa aà iye lele tsa. I gewa magəɗa hinne, i dzedzeriŋa. 4I màwa a kurum à bazlam Mbulum, i ɗifewa a kurum dər. Dukw ana i tsikewa a kurum a ka, a dara i metsehe mburma ya tsa. Yàa bana kurum nda bazlam ilik tsidze. Ama Mezite Mesife Mbulum na a ɗif a kurum à bazlam gà ata nda ndzəɗa ŋgar ndzer kaɗəŋ a. 5Aɗaba taŋa, megìse kurum ana kə̀ gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kurum a ka, agəra ana kə̀ ŋgatum ndzəɗa Mbulum a, tsəka, agəra ana kà dzum zləm a metsehe mburma ya tsa.

Masəra metsehe Mbulum

6Gà na tàa sime ika vatwa Mbulum a ka, i ɗif a ter a à dukw ana metsehe iɗəm a mbaŋa kaɗəŋ. Ama taŋa ka, metsehe gà mburma gər ahəɗ nda biy gà Əbay ana ta kwere a tar a iɗəm tsa kəla. Aɗaba ndzəɗa ata ka, à ndìv a aà tar a. 7Seyiŋ tsa, aɗaba metsehe ana i zla a kurumara ya ka, biy Mbulum ivaɗ. Ama taŋa ka, dukw ana makàhà ŋa, Mbulum aka ɗif dər a mburma akahər ata tsiye. I təv ana aka dza ba aà mege gər ahəɗ zukw tsiye ka, a səraba pat ana a ti ɗif a kwe a à dukw ata ya, na dite ka, ki ti ndzekwe a nda gà ŋgat i təv ndzəɗa ŋgar ana tì zlibe a dər a ya. 8Wura ilik ika magər gà mburma ana ta kwere a gər ahəɗ a ka, aka sər aà metsehe ata tsidze. Na mege tàa sər zləmana ka, ana ka, ti ndwendwey a BATSAH kwa ŋa, wele ana mezlibe ŋgar a za duwa tserdze ya, aà dizl magə̀làwà ŋa tsa. 9Dukw ata Mbulum a ge ya ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita ŋgar a kaɗəŋ. A gwa ka:

«Dukw ana are mburma aka ŋgatar ilik tsiye,

ndəna zləm tar aka tsaraka ilik tsiye mbaŋa,

ku mege tàa zlaŋa aaka gà gər tsa tekeɗe,

taŋa ka, dukw ana Mbulum a yaha

agəra gà na ta waya ŋgat a.»*fa*

10Ama kwa kinehe ka, Mbulum aka ɗif a kwa à dukw ata a yaha aɗaba kwa ya, nda ndzəɗa Mezite Mesife ŋgar. Aɗaba Mezite Mesife ata ka, a sər duwa tserdze. Ku mege dukw ana Mbulum a dzala i gəzləŋ ŋgar a tekeɗe, a sər mbaŋa. 11Weke na a sər dukw mìsle ŋgiɗ ana a dzele a i gər ŋgar a? Awaŋ, wura a sər tsa. Say i huɗ madzala gà gər ŋgar ilik na a səraba ya. I təv Mbulum tekeɗe, kamala taŋa ya mbaŋa. Say Mezite Mesife ŋgar ŋa ilik na a sər dukw ana ŋgat a dzele a ya, tsəka, mìsle ŋgiɗ a sir a tsa. 12Ama madzala gà gər ana kinehe ki dzelekwe a ya, a dara ka, i gər mburma ya tsa. A dara ka, i huɗ Mezite Mesife Mbulum ana a slərra a təv kwa ya, dite na kà sərakwa gà dukw ana a vəl a kwa biy taf a ahər tserdze ya ya. 13I təv ana mì fàfəlawa aka gà dukw ata Mbulum a ɗif dər a mburma ya ka, mì tsikewa gà bazlam ana gà mburma ti ɗif a mər dər nda metsehe tar a tsa. Ama mì tsikewa ka, dukw ana Mezite Mesife Mbulum a ɗif a mər dər a. Kamala taŋa ya, mìi ɗif a ka, à dukw ana ndzer, a dara i təv Mbulum a ya, a gà na tàa ŋgat Mezìtè Mesife Mbulum ata a gəzləŋ tar a.

14Wele ana aka ŋgat Mezìtè Mesife Mbulum ata a gəzləŋ ŋgar tsa, a zezem a madzala gà gər ŋgar pəra ya ka, à gis a dukw ana Mezite Mesife Mbulum ata a vile a a mburma ya ɓav tsa asa mbaŋa. A sir a tsa, à fir ahər a ka, kamala dukw falày taf masakəŋa ya. Aɗaba na Mezite Mesife Mbulum a riŋ à zlèk a ŋgat tsəka, a sle aà metsereke a tsidze. 15Ama wur ana Mezite Mesife Mbulum a riŋ i gəzləŋ ŋgar a ka, a sir a ikaba à gà duwa ya tserdze, wànà naha ana, ŋgwal ŋa ya, tsəna, ŋgwal ŋa tsiye ya? Ama ŋgat ka, mburma ti sle a aà mesirereha ikaba à dukw ana a dzele a i gər ŋgar a tsa. 16Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum, a gwa ka:

«Weke na a sir a dukw ana

Mbulum a dzele a i gər ŋgar a ya?

Dite weke na a ne mala meɗìfer à duwa ya?»*fb*

Ama kwa ana Mezite Mesife Mbulum i gəzləŋ kwa ya ka, kà dzalawukwa gà gər kalkal kamala ana Yesuw Kiristi a dzele a ya mbaŋa.

3

Mege megemir gà mburma Mbulum ka, ilik

1Gà damər gà, akahər ana iye riŋ ika magər kurum a ka, i fàfəlawa a kurum kamala ana i fèfil a ka, a gà mburma ana tàa ŋgat Mezite Mesife Mbulum a gəzləŋ tar a tsa. Aɗaba kurum akahər ata ka, kamala gà ɓəza ya mba, na i təv megìse kurum ana kə̀ gəsum Yesuw Kiristi ya, agəra ana ki zezemwim a dukw gər ahəɗ a. 2Aɗaba taŋa i dzeŋgewa a kurum ka, dukw ana kuɗa ihər tsiye pəra, tsəka, Yàa dzeŋge a kurum dukw ana mawùràba ŋa ya tsidze. Kà nwim ka, kamala gà ɓəza ndirkiz ana ta vile a ter a ka, awah ɗekɗek, ɗaf ka, ti sle a aà mazəma ŋa zukw tsiye. Ama haa kinehe tekeɗe ka, kà slwim aà mazəma ŋa zukw tsa. 3Aɗaba kurum ka, hiywe kamala gà mburma ana ti dzele a aka dukw gər ahəɗ a mba. Kurum ihər ki gwim a are aka gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum, dite ki geywim aaba a maàga asa mbaŋa dze ana, meme? Na kurum ihər ki gwim a kataya asa ana, taŋa ana, kamala gà mìsle ŋgiɗ ana ti zezem a gər ahəɗ mba ya tsiye. Kaɗəŋ, taŋa ka, kà zùm aba nda gà tar tsidze. 4Na wura a gweɗe a ka, a zezem a iye Pul, dite mìsle ŋgiɗ pam asa, a zezem a Apalus ana, taŋa ana, kurum kà nwim ka, kamala gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ana taf masakəŋa ya tsiye?

5Apalus dze ana, weke? Dite iye Pul ana, weke ɗar ɓav a? Mər ka, gà ɓəzla megemir Mbulum məfara ŋa, a slər mər a təv kurum, na dite ka, ki giswim a Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kurum a ɗekɗek pəra. Kərga taŋa ya, mìi ge a ka, ku weke, kamala ana Mbulum a ɗifer dər a. 6Mər mì ne ka, kamala gà ɓəzla mifìte ya. Iye na i dza ba aà metsìkè bazlam Mbulum ika magər kurum, kamala wele ana a dzava duwa ya. Dite Apalus ŋgat ka, a daha, a səkah à megemir Mbulum ika magər kurum asa mbaŋa, kamala wele ana a dze a yam aà dukw ata ya, dite ka, ma ge ba ya. Ama Mbulum na mala meɗè dər ŋa, dite na a ge a ba ya. 7Kamala taŋa ya, wele ana a dzeve a duwa ya ka, a sle duwa tsa. Dite wele ana à dze ahər a yam a tekeɗe, a sle duwa ɓav tsa. Say Mbulum ilik na a sle a aà duwa ya. Aɗaba ŋgat na a sìkèh a dər, dite a ge a ba ya. 8Gà wele ana a dzeve a duwa ya, nda wele ana à dze ahər a yam a ka, tar ka, ilik. Ama kəla ka, Mbulum a vile a ter a dukw mayaba tar, ku weke a ŋget a ka, kamala biy megemir ŋgar ana a ge ya. 9Kamala taŋa ya, mər nda Apalus ka, mì gewa akaba mege megemir Mbulum i təv ilik ŋa məma, mər gà ɓəzla mege megemir ŋgar. Ama kurum kà nwim ka, kamala gùvàh Mbulum a.

Dite kurum kà nwim asa ka, kamala ga ana Mbulum à zlèzle a ya asa mbaŋa. 10Mbulum a giŋ ŋgwal ŋa hinne, na dite a slər iye, i dzar ba aà megemir ŋgar ika magər kurum a. Iye i ne ka, kamala wur ana à zlèzle a ga ka, a sər are mazlazla ŋa ya. I dzàha ka, ɓəŋɓəŋ lele. Ama kinehe ka, gà mìsle ŋgiɗ ti zlèzl aaka a kuɗa. Ku weke na à zlèzl aaka a ka, ma ge metsehe lele, na dite a de a ndaka vatwa ŋa ya. 11Mbulum aka mbər metike aɗəm Yesuw Kiristi, a ne kamala ga ata ya. Wura ilik a sle aà madzàha biy ŋgiɗ pam asa tsidze. 12Ama madzàha ga ata ka, gà mìsle ŋgiɗ tì zlèzl aaka a nda gura, gà biy ŋgiɗ nda ndzemde ana à wìwizl a are ya, gà biy ŋgiɗ asa ka, nda kur ana tsakala ŋa hinne, à sìkim a ba tsiye. Ama gà mìsle ŋgiɗ ibam, tì dze aaka a dizl, kige tsa, ti ndir ahər a vəza, dite gà naha asa ka, nda gùvùkw. 13Ama pat ana Mbulum a ta ge a seriye a gà mburma ya ka, ku mege weke, dukw megemir ŋgar à pèt a aba ndərzayya lele. Aɗaba a pat ata ka, Mbulum a ti dzik a à megemir gà mburma ŋgar tserdze nda akwa, dite ku weke a sir a dər kuɗa, wànà megemir ana a gewa ya ana, ŋgwal ŋa ya, tsəna, ŋgwal ŋa tsiye ya. 14Wur ana akwa ata à gis a ga ŋgar ana a ge ya tsəka, a ta ŋget a dukw mayaba ŋgar lele. 15Ama na bəla akwa ata ndìrɓek à gis a ga ŋgar ata a ge ya ka, a ta ŋget a dukw mayaba ŋgar tsidze. Mbulum ka, a ta mbil a à ŋgat dukw ŋgar, ama ŋgat kəla ka, kamala wele ana pitsew a bera i akwa ya gireŋ a.

16Kurum kà sərum te tsiye, kurum gà mburma Mbulum, kà nwim ka, kamala ga Mbulum batsah ŋana ŋgat mandza ŋa iɗəm, dite ka, Mezite Mesife ŋgar ibam, a riŋ mandza ŋa i gəzləŋ kurum a? 17Wur ana a nis a à ga Mbulum batsah ŋa ata ya ka, Mbulum tekeɗe, a dzeye a à ŋgat mbaŋa, aɗaba ga ata ka, tsəɗaŋŋa biy ŋgar ŋa. Na a ne ga ata ŋgat mandza ŋa iɗəm a ka, kurum.

Wura ma tə sə̀ŋgə̀r à ba ŋgar ika magər kurum tsa

18Wura ilik ma ta bana ba ŋgar tsa. Na wura a gweɗe a: Waytsà iye ka, mala metsehe kamala biy gà mburma gər ahəɗ aaha ta ŋgat a ka, ma ne kamala wur ana a sər duwa tsiye, ika magər kurum a ivaɗ, na dite ka, a ŋget a metsehe ndzer ŋana ya. 19I tsik kataya ka, aɗaba dukw ana gà mburma gər ahəɗ ti tsik ahər, ta gwa: Ŋgwal metsehe iɗəm a ka, Mbulum à fir ahər a kamala dukw falày taf masakəŋa ya. Ar ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Mbulum ka, à gis a gà ɓəzla metsehe a seriye i huɗ wirwir tar ana ta geyewa ya.»*fa* 20Ika tsèke ŋgiɗ mewetse ŋa a riŋ asa mbaŋa ka, ta gwa: «Əbay Mbulum a sər madzala gà gər gà ɓəzla metsehe. A sər, metsehe tar ata ka, taf masakəŋa.»*fb* 21Aɗaba taŋa, iye ihər i tsik a kurum ŋa: Wura ilik ma ge aba zlapa nda mburma i təv dukw ana wele ata a ge a ya tsa. Sərum dər, dukw tserdze ka, i ahər kurum ivaɗ. 22Mər nda Apalus nda gà Piyer ka, mì ne gà biy kurum, ku mege gər ahəɗ, ku mege kwiye i təv məməta nda təv mesife ana a ndze a ya tekeɗe, i ahər kurum mbaŋa. Nda gà ku mege gà dukw ana ta ge a ba kinehe ya, ndəna a ta ge a ba aka miɗ mba ya tekeɗe, taŋa tserdze ti ne gà biy kurum mbaŋa asa. 23Ama kurum ka, gà mburma Yesuw Kiristi, dite Yesuw Kiristi tekeɗe ka, biy Mbulum mbaŋa asa.

4

Ku weke ma ge zlapa ka, à Mbulum ilik

1A sèsiŋ ka, ku weke ma sər dər, mər ka, gà ɓəzla megemir Yesuw Kiristi. Aɗaba Mbulum a dza dukw ŋgar ana makàhà ŋa akahər ata ya ka, ahər a mər, na dite mìi ɗif a dər a mburma parzakkà ya. 2Ama kəla ka, wele ana mala ga ŋgar aka məsakar à duwa a ahər a ka, a waya ŋgat ma ne ka, mala ndzer. 3Iye ka, dukw ana ki dzelwim a nda təv ga ya ka, aka giŋ i gər a ndzìhhe tə tsa. Ku mege gà mìsle ŋgiɗ a sàs a tar mesire dər, wànà Yàa ge kalkal a, tsəna, Yàa ge tsiye tekeɗe ya ka, i dzele a duwa ɓav tsa. Ku mege iye ŋa tekeɗe, i sle aà megweɗe a ka, Yàa ge megemir kalkal, kige tsa, Yàa ge tsa tekeɗe ka, i sle a tsa. 4Ama iye ka, i sər bakal ana ika gər gà ya tsa kəla. Kamala megweɗe ya ka, iye mala ndzer. Ama i sər ɓav tsa. Yesuw BATSAH kwa ŋa ilik na a ta giŋ a seriye ga ya, tsəka, mìsle ŋgiɗ a riŋ tsa. 5Aɗaba taŋa, ka ta geywim aba seriye ika magər kurum ŋgaŋ ŋgaŋ kataya tsara tsa. Vavum pat ana Batsah kwa a tike məpàslà ahər ŋa ya ivaɗ. A pat ana aka màra ya ka, ŋgat na à pèt a à gà dukw ana makàhà ŋa i luvuŋ kinehe ya parzakkà lele ya. Dite gà dukw ana gà mburma ti dzele a i gà gəzləŋ tar a tekeɗe ka, a ta pèt a aba parakkà lele mbaŋa. A pat ata ka, Mbulum a ti zlibe a à ku mege weke kalkal kamala megemir ŋgar ana a ge ya.

6Gà damər gà, i tsik gà bazlam ata aka gər mər nda Apalus ka, aɗaba kurum, dite na i waya ka, ka sinkwim ba à duwa ilik te ya. A sèsiŋ ka, ka walum ikaba mburma ya tsa. Ki gwim a ka, kamala ana a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum a, tsəka, ka tə səkahum dər aaka tsa. Kamala megweɗe ya, wura ilik ma ge zlapa nda wele ana a ɗifer a à duwa ya, dite ka, à fir a aà mìsle ŋgiɗ kamala za ya tsa asa mbaŋa. 7Weke na a gwaɗak, kər ka, kà za gà mìsle ŋgiɗ nda dukw ana kə̀ ŋgat nda təv megìse ya? Mbulum tsiye na a ge megemir ata dze ya? Dite aàmala na ki ge a dər zlapa kamala ana kì ge ka, nda ahər yak a?

Pul a ɗif a kwa à vatwa ana ki zezemekwe a ya

8Ama kurum ki dzelwim a, ki gweɗwim a ka: Waytsà maa mbər meŋgete dukw ana Mbulum a vile a ya tserdze. Ki gweɗwim a asa: Mər ka, gà Əbay ŋa na ika vatwa Mbulum a. Na kataya ka, kurum tserdze ka, gà Əbay ŋa, ku mege mər gà Əbay ŋa tə tsa tekeɗe ya. Na mege kurum gà Əbay i təv Mbulum ndzer ka, ana ka, ŋgulum. Na mege kataya ka, ana ka, mər tekeɗe, ki gekwe akaba a Əbay ata nda gà kurum tserdze mbaŋa. 9Ama ka, kataya tsa. Mər gà ɓəzla meslire Yesuw Kiristi, i samata ka, kamala ana Mbulum aka ne à mər gà ɓəzla dəba mburma tserdze ya. Mər mì ne asa ka, kamala gà mburma ana seriye aka gəs tar, dite ta bets a tar ika miɗ mburma ya. Mər ka, kamala gà ɓəzla mesewere are ana ti sèwèr a ter a ɗa ika gər ahəɗ ka, fìyye mburma ta fir ahər a ya, nda gà ku mege ika miɗ gawla Mbulum tekeɗe ya. 10Kamala taŋa ya, mər ka, kamala gà ɓəzla falày ana taf masakəŋa ya, na aɗaba Yesuw Kiristi ya. Ama waytsà kurum ka, gà ɓəzla masəra duwa lele, na i təv magàwà ba kurum ana kə̀ gawum ba nda gà ŋgat a. Mər ka, ndzəɗa mər a riŋ tsa, ama kurum ka, ɓəŋɓəŋ gà ndzəɗa ŋa hinne. Mər ka, ta fir aà mər a bəsənnà kamala za ya. Ama kurum ka, tì zlibe a à kurum a ivaɗ. 11Haa kinehe mbakum, mər ka, may a ge a mər a hinne. Dite yam tekeɗe, à kiɗ a mər mbaŋa. Mì dzayawa akaba ka, gà makwàtsak gà petek duwa kìtsèw kìtsèw masakəŋa pəra. Ta gazlawa mər ka, hinne. Mì sùwayawa ku mege a ŋga, təv mendze mər a riŋ araha tsa. 12Mì gewa megemir bàlaarì nda ahər mər ŋa, na dite mìi mete a à may tsiye. Na bəla mburma tàa vəl a mər mezelme ka, mìi heme a a Mbulum, dite a pise a ter a ahəm a ivaɗ. Na bəla tàa vəl a mər mesewere are ka, mì gəsawa gəzləŋ pəra, mì màwa a tar dər aɗəm tsa. 13Na bəla gà mburma tàa ndavaya a mər ka, mì fàfəlawa a tar aaka nda himmè bazlam lìfèɗìɗe ivaɗ. Mər mì ne ka, kamala gwastak a masakəŋa, na i təv are gà mburma gər ahəɗ tserdze ya. Haa kinehe mbakum, ta fə̀rawa aà mər ka, kamala aruwaŋ ana mburma ta faɗawa, səlak səlak tə ndawa dər a dala ya.

14Dukw ana i wetse i faha ya, i tsik taŋa ka, aà mandàɗà dər aka kurum hwarwa agəra dukw ana ki gwim a ya tsa. Awaŋ, i tsik a kurum kamala taŋa ya ka, aɗaba ana, kurum gà ɓəza gà, i waya kurum hinne ya. A sèsiŋ ka, i ɗif a kurum a à metsehe, dite ka, ki mwimere a aka vatwa ana ŋgwal ŋa ya. 15Ku mege gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ a riŋ lufùw na ti ɗif a kurum a à duwa aka gər Yesuw Kiristi ya tekeɗe, dede kurum ka, ilik pəra. Iye na i ne dede kurum a. Kurum kà nwim gà ɓəza gà ka, aɗaba ana akahər ata, iye i lah metsike a kurum bazlam ŋgwal ŋana, dite kə̀ gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kurum ilik a. 16Aɗaba taŋa, iye ihər i ge a kurum a kamkam: Zazamum ka, mede gà ana i de a ya. 17A sèsiŋ ka, ki gwim a kamala taŋa ya. Aɗaba taŋa na i sləraha Timute a təv kurum mbaŋa ya. Dite ma daha ka, mə̀ mà aka meɗìfè kurum à mede gà ana i dawa ika vatwa Yesuw Kiristi ya. Dukw ana i dzeŋge a kurum a ya ka, kamala ana i dzeŋgewa a gà mburma tserdze, ku mege i ŋga ya mbaŋa. Ŋgat ka, kəla gà ana mandərkwasla ŋa ika vatwa Mbulum a. Dite ŋgat asa ka, a ge a megemir Mbulum ndaka vatwa ŋa lele asa mbaŋa.

18Ama i sər, gà mìsle ŋgiɗ a riŋ ika magər kurum a, tì sìŋgìr a à ba tar, aɗaba ana tə dzala ka, i dehe a a təv tar asa tsiye. 19Ama na mege BATSAH kwa ŋa aka waya ka, i dehe bise. Na Yàa daha ka, i ŋget a a gà na tə sə̀ŋgèrawa à ba tar ata ya kuɗa. Tsam ka, i ti sir a dər, wànà gà bazlam tar ata ŋgùrà ŋgùrà ya ana, taf masakəŋa pəra ya, tsəna, tàa ŋgat ndzəɗa i təv Mbulum a nda ndzer a ya. 20I tsik kamala taŋa ya ka, aɗaba ana *mekwere Mbulum ana a kwere a ya, a sir a aba ka, i ndzəɗa ya, tsəka, bazlam ɗekɗek ka, a ge a ŋgulum tsa. 21A sàs a kurum ana, dukùla? Wànà i təv ana i dehe a a təv kurum ana, i daha nda gà megwiymbiɗ i ahər a, na dite i ɗif a kurum a dər à metsehe ya ya? Tsəna, ki mbiɗwim a à madzala gà gər kurum, na dite i dehe a ka, nda gà ŋgwal bazlam ana lìfèɗìɗe, ki sirwim a dər ka, i waya kurum a ya?

5

Dukw hwarwa ana ika magər gà mburma Mbulum a

1Araha, i tsarakawa ka, ta gwa là, bazlam mawùràba ŋa a riŋ ika magər kurum. Kurum riŋ ihər ki gwim a mezelme, kamala megweɗe ya ka, mìsle ŋgiɗ ilik tàa həna nda məkəs tsir ŋgar. Assàh, taŋa dze ana, meme? Ku mege gà na tə sər Mbulum tsiye tekeɗe ka, tàa ge medzibe bakal ata kamala taŋa ya ilik tsidze. 2Dite ka, kurum riŋ ihər ki sìŋgìrwim a à ba kurum ivaɗ asa dze ana, meme na taŋa ya? Ama ka, ŋgulum ki tiwwim a ba kurum ivaɗ, na ki delewim a wele ata ika magər kurum a ya. 3Iye ka, Yàa mbər mesèseha ikaba seriye ŋa ya, kamala ana kwa tserdze mandza ŋa i təv ilik ŋa ya, tsaatsa, iye ka, diriŋ aà kurum a. Ama madzala gà gər gà ka, a riŋ mandza ŋa i təv kurum. 4I ge seriye ata ka, nda zləm Yesuw BATSAH kwa ŋa. Araha, na dukw ana ki gwim a ya. Yahum ba gər, dite madzala gà gər gà tekeɗe, a ndze a i təv kurum nda ndzəɗa Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa mbaŋa. 5Na kàa yahum ba gər kataya ka, miyakum à wele ata a ahər Əbay sitene, ma dzeye à slu ba ŋgar, dite bəla Mbulum a ta mbil a à mesife ŋgar, a pat ana Yesuw BATSAH kwa ŋa ata a ge a seriye a gà mburma ya.

6Aàmala na ki gwim a zlapa kataya dze ya? Ŋgwala tsa na taŋa ya. Kurum kà sərum ti tsiye, na bazlam ata ta gwa ka, giɗe ana a kwasawa à duwa ya, ku mege tə ndà aaka kwizikw tekeɗe ka, a kwese a dər hinne ya? Kamala taŋa ya, bakal ŋa, ku mege kwizikw tekeɗe ka, wànə̀nə̀nna à sìkèh a aka miɗ aka miɗ, haa a nis a à mayahaba gər kurum fit kweleŋ. 7Aɗaba taŋa, zlum iɗəm bakal ata à sìkèh a kamala giɗe ata a kwasawa à duwa ya ika magər kurum a. Kamala taŋa ya ka, ki ndzwim a tsəɗaŋŋa, kamala ɗaf ana giɗe ata ikəka tsəka, a kwese a tsiye. Taŋa i sər ndzer, Mbulum aka bara gəzləŋ kurum agəra Yesuw Kiristi ana a mət aɗaba kwa ya. Ŋgat a ne ka, kamala kəla təmaŋ ana ta kəɗ a Mbulum biy *megirive Paska ya. 8Aɗaba taŋa, gə̀rə̀vakwa lele, ama ki gìrìvekwe a kəla ka, dukw bakal mege iɗəm tsa. Aɗaba dukw bakal ata à sìkèh a, a ne a kamala giɗe ata a kwasawa à duwa ya. Dite ka, ki nekwe a gà mburma ana gà ndzer ŋa tsəɗaŋŋa, ki gekwe a dukw ana ŋgwala tsiye nda təv bakal asa tsa.

9Wakita ana ndavana aaka i wetse a kurumaha ya ka, Yàa tsik a kurumaha aɗəm, i gwaɗa a kurum ka, ka ndzawum i təv ilik ŋa nda gà na ta gewa mezelme nda təv muva ya tsa. 10I tsik taŋa ka, agəra gà mburma ana tə sər Mbulum tsiye tsa. Aɗaba gà ɓəzla mege mezelme nda gà ɓəzla məburnun, nda gà ɓəzla akəl nda gà na tə dzawa gurmits a bəɗ ika miɗ gà dukw ana ti neye dər mbulum tar a ka, tar ika mege dukw gər ahəɗ dukw tar. Na mege ki giswim a mendze nda gà tar tsəka, ana ka, bàlaarì, ki ndzwim a à gər kurum i kusak pam. 11Ama dukw ana i wetse a kurumaha ya ka, i tsik ka, agəra gà mburma ana ki zezemwim a Yesuw Kiristi ya seyiŋ ivaɗ. Na wura a gweɗe a, waytsà iye ka, mala mazazama Yesuw, dite ka, a ge a mezelme nda gà bəla a ge a məburnun aka dukw mburma, nda gà a dze a gurmits a bəɗ a dukw ana a zeler a mbulum ŋgar a, nda gà a wele a aà mburma ya nda pàrsa, kige tsa a kweye a à guzum, nda gà bəla a ge a akəl ka, taŋa ka, ka ndzawum i təv ilik ŋa nda gà ŋgat tsa, ku mege ɗaf tekeɗe, ka zəmum akaba nda gà ŋgat tsa asa.

12-13Mege seriye gà mburma ana tə sər Mbulum tsiye ka, ahəm gà tsa. Mbulum na a ti ses a ter a ikaba seriye tar a dukw tar. Ama biy kwa ka, ki gekwe a seriye gà na tar riŋ i təv mayahaba gər kwa ya seyiŋ ivaɗ. Ki gekwe a ka, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a, a gwa ka: «Dalawum wur ana a gewa bakal a, ika magər kurum a.»*fa*

6

Ki geywim aaba seriye ika miɗ gà na tə sər Mbulum tsiye tsa

1Na bəla wura a riŋ ta ge a maàga nda mìsle ŋgiɗ ika magər kurum, dite ka, a de a a seriye ŋa aka miɗ gà na tə sər Mbulum tsiye asa ana, meme? Taŋa ka, lele tsa. Say a wiz a ka, aà gà mburma Mbulum, na dite ti ses a ter a ikaba seriye tar a ivaɗ. 2Kurum kà sərum te tsiye, gà mburma Mbulum na ti ta ge a seriye a gà mburma ana ika gər ahəɗ a tserdze ya? Na kataya ana, dite meme na ki slwim a aà masàsà ikaba kəla bazlam ata ika magər kurum a te tsiye? 3Kurum kà sərum, ku mege gà gawla Mbulum tekeɗe ka, kwa na a ta ge a ter a seriye ya mbaŋa ya. Na ki gekwe a seriye a gà taŋa seyiŋ ana, sakwàn nda gà bazlam ana ɗa ika gər ahəɗ a ya? 4Ama na bəla hùrùm bazlam aka hitse ika magər kurum a ka, ki dwim a à seriye ŋa aka miɗ gà na təv mendze tar a riŋ ika magər kurum gà mburma Mbulum tsiye ana, meme? 5Hwarwa a ge a kurum a te tsiye? Wura a riŋ ilik na ika magər kurum matsaha ŋa, a sle a aà masàsà ikaba bazlam a gà asiŋ gà mburma Mbulum ana, a riŋ te tsiye? 6Dite aàmala na ki gwim a seriye aà gà asiŋ gà mburma Mbulum ŋgiɗ ika miɗ gà na tàa gəs Yesuw Kiristi tsiye ya?

7Kaɗəŋ, mege bazlam ana a riŋ ika magər kurum ki gwim a ya, na a sər ba ka, kurum riŋ ihər ki gwim a bakal a. Na bəla wura aka ge a kurum dukw ana ŋgwala tsiye, bəla a zla aà kurum duwa nda akəl a ka, ŋgulum ki giswim a gəzləŋ pəra, tsəka, ki dwim a aba a seriye aka miɗ mburma ka, ŋgwala tsa. 8Ama kurum ka, ki giswim a gəzləŋ tsa. Kurum riŋ ihər ki gwim a dukw ana ŋgwala tsiye a gà mìsle ŋgiɗ ivaɗ dze ana, meme? Ki ndzekwim a duwa aà gà mburma ya nda akəl, ku mege tar ka, gà damər kurum ana ika vatwa Mbulum tekeɗe ibam a ya. 9Kurum kà sərum ndzer: gà na ta gewa dukw ana ŋgwala tsiye ka, ta ŋget a təv mendze i *mekwere Mbulum ana a ta kwere a ya tsidze. Ka banum ba kurum tsa, sərum dər: gà mburma ana ta gewa mezelme nda təv muva ya, nda gà na ti dze a gurmits a bəɗ a dukw ana tə zalar mbulum tar a, nda gà na ta gewa muva ya, nda gà na ta waya mehinneha aà gà asləka ŋgiɗ kamala gà zal nda məkəs a, 10nda gà ɓəzla akəl, kige tsa gà ɓəzla məburnun, nda gà na ta kweye a à guzum a, nda gà na ta wele a aà mburma ya nda pàrsa ya, nda gà ɓəzla makàzàlà duwa aà mburma ya nda ndzəɗa, gà ɓəzla bakal ata tserdze ya ka, ti sle a aà mada a mekwere Mbulum tsidze. 11Akahər ata piŋŋe ka, gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum ta gewa gà dukw ata mbaŋa. Ama kinehe ka, Mbulum aka bara gəzləŋ kurum tsəɗaŋŋa lele. A ne à kurum gà mburma ŋgar gà tsəɗaŋŋa ŋana, ti ne gà ŋgwal ŋa ika miɗ ŋgar a. A ge dər kamala taŋa ya ka, aɗaba ana kə̀ gəsum Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ kurum a, dite ka, Mezite Mesife ŋgar ibam, mandza ŋa i gəzləŋ kurum mbaŋa ya.

Ba kurum ma ne ka, biy mazlə̀bà à Mbulum

12Bəla gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum a ka, ta gweɗe a: «Waytsà vatwa a riŋ aà mege gà dukw pampam tserdze.» Haya kaɗəŋ, ti sle aà mege ŋa. Ama i təv gà dukw ata ta ge a tserdze ya kəla ka, gà biy ŋgiɗ a riŋ iɗəm ta ge a ter a ŋgulum tsidze. Ku mege vatwa a riŋ aà mege ŋa tekeɗe, i waya tsa. Aɗaba a sèsiŋ tsa na i ne a ɓele gà dukw ata ya. 13Kurum kù gwaɗum: «Dukw mezime ka, aɗaba hitwis. Hitwis tekeɗe ka, aɗaba dukw mezime mbaŋa.» Haya, ar ka, kamala taŋa ya dukw ŋgar. Ama pat ŋgiɗ kəla ka, ku mege hitwis, ku mege dukw mezime tekeɗe, Mbulum a dzeye akaba à tar a sula məma fit mbaŋa. Ama i təv ba mburma ka, kataya tsa, aɗaba Mbulum a ge ka, aà mege mezelme nda təv muva tsa. A ge ka, na dite ki zèmbeɗekwe a dər à Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya ivaɗ. Aɗaba ŋgat na a kesle a ba kwa ya mbaŋa. 14Mbulum na a mbəlara à BATSAH kwa ŋa ata i məməta ya ya. Kamala taŋa ya, kwa tekeɗe, a ta mbilere a à kwa ya nda ndzəɗa ŋgar a mbaŋa.

15Kurum kà sərum te tsiye: ba kwa ka, magàwà ŋa nda ba Yesuw Kiristi ya? Wànà i zle a mezehe ba Yesuw Kiristi, dite i ge a dər muva ya? Awaŋ, a ge a ba tsa. 16Aɗaba kurum kà sərum ndzer: na wura a vile a ba ŋgar a məkəs ana muva ŋa ya ka, ba tar a ne ka, ilik nda məkəs ata. Aɗaba a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Gà mburma ata sula ya ka, ba tar a ne ka, ilik.»*fa* 17Ama wur ana a vəl ba ŋgar a ahər a BATSAH kwa ŋa ya ka, madzala gà gər ŋgar, nda biy BATSAH kwa ŋa a ne ka, ilik.

18Aɗaba taŋa, ki gwim mezelme nda təv muva tsidze, tsàkàlàk ndzum ihər a. Gà asiŋ gà bakal ana pampam gà mburma ta gewa ya ka, a ndze a aà ba tsa, makàhà ŋa. A dara ka, i madzala gà gər ŋgar a pəra. Ama wur ana a ge a mezelme nda təv muva ya ka, a nis a à ba ŋgar fit nda ahər ŋgar ŋa. 19Kurum kà sərum te tsiye: ba kurum a ne ka, ga Mezite Mesife Mbulum a? Mbulum a vəl a kurum Mezite Mesife ŋgar ata ka, aà dite ma ndza i gəzləŋ kurum a. Aɗaba taŋa, ba kurum a ne ka, biy kurum asa tsa. 20Mbulum aka mbùrùɗara kurum a təv ŋgar a nda dukw ana tsakala ŋa hinne ya. Aɗaba taŋa, zlə̀bum à Mbulum nda gà dukw ana ba kurum a ge a ya fit dze.

7

Bazlam mazla daala, nda mada a zal

1Kinehe ka, a sèsiŋ i fèfil a kurum a aka gər dukw ana kà wizwim aà iye, kà wetswim a huɗ wakita kurum ata ya. I gwaɗa a kurum ka: Na wura a zle a daala tsəka, a ge ŋgwal ŋa. 2Ama ka, ŋgwal ŋa mbaŋa na asləka a zlebe a daala ya, dəm ŋa ibam, a de a a zal a, na dite ka, ta ge a mezelme nda təv muva asa tsiye. 3Asləka ma ge a məkəs ŋgar ka, dukw ana a dar a gər lele ya. Məkəs tekeɗe ka, ma niw aba a zal ŋgar tsa mbeete. 4Ba məkəs ka, biy ŋgar ɗekɗek tsa. A ne ka, biy zal ŋgar mbaŋa. Asləka ibam, ba ŋgar ka, biy ŋgar ɗekɗek tsa asa. A ne ka, biy məkəs ŋgar mbaŋa asa. 5Kamala taŋa ya, gà zal nda gà məkəs ka, ti niweyeba à ba tar tsa. Say na bəla kà dzum akaba bazlam nda lìfèɗìɗe ŋa, a sàs a kurum ki ndzwim a iba ya pampam zaakwa ya pəra, na dite ki slwim a aà mahàmà a Mbulum lele ya. Ama ka, ka tə ndzum aba ya hinne tsa, dəlfay ki mwim akabiŋa, tsəka, ki ti slwim a aà makwàrà ba kurum asa tsa, Əbay sitene a ta bene a kurum, a dzeye a à kurum ika vatwa Mbulum a.

6Dukw ana i tsik a kurum aka gər mazla daala ya ka, Yàa gwaɗa a kurum ka, bàlaarì, ki gwim a kamala taŋa ya tsa. Seyiŋ tsa, i gwaɗa a kurum ka: Na a sàs a kurum mege kamala taŋa ya ka, bakal iɗəm tsa ivaɗ. 7I waya ka, ŋgulum mburma tserdze tə ndza magamza ŋa kamala iye ya mbaŋa. Ama ka, ŋgwal ŋa ɓav tsa na taŋa ya, aɗaba Mbulum aka vəl mendze pampam, ku mege a weke. A mìsle ŋgiɗ ka, a viler a məkəs, dite a biy ŋgiɗ aaha ka, a viler a ndzəɗa də̀kka aà mandza magamza ŋa kamala taŋa ya.

8Kinehe ka, iye ihər i fèfil a a gà na tàa zla daala ilik tsiye, nda gà dəm ana tàa da a zal ilik tsiye, nda gà madakwa gà məkəs tserdze. I gweɗe a ter a: Ŋgwal ŋa ka, ki ndzwim a kamala iye ana magamza ŋa ya mbaŋa. 9Ama na bəla ki slwim a aà makwàrà ba kurum tsəka, ŋgulum ki zlwim a daala. Gà dəm nda gà madakwa gà məkəs ibam, ti deye a zal, ndəna meèweke gà məkəs nda biy gà zal ɓìlè ɓìlè à gis a kurum hinne ya.

10Kinehe ka, iye ihər i fèfil a a gà na tàa ndzək daala ya, nda gà məkəs ana tàa daya a zal a. I tsik a taŋa ka, dukw ana a dara i madzala gà gər gà ya tsa. 11Ama bazlam ata ka, i Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, a gwa ka: Məkəs ma ta miyak à zal ŋgar tsa. Ama na bəla aka miyak à ŋgat ka, ma tə da a zal ŋgiɗ asa tsa. Na bəla a sasar gà zal ŋgiɗ tsəka, mə̀ mbəɗ gər a bəra zal ŋgar aaha ndeɗiŋa ya. Tə sər ba ivaɗ. Zal ŋa tekeɗe ka, ma tə dalawa məkəs ŋgar tsa mbaŋa.

12Kinehe ka, iye ihər i fèfil a a gà mburma ana tserdze ya. Dukw ana i tsik a ya, a dara ka, i bazlam gà ya, tsəka, i bazlam Yesuw Kiristi ya tsa. I gweɗe a: Na bəla wura a riŋ, ŋgat mala mazazama Yesuw Kiristi, daala ŋgar a riŋ, ama daala ŋgar ata ka, aka gəs Yesuw nda gəzləŋ zukw tsa. Na bəla a waya mandza nda zal ŋgar ata ka, wele ata ma dalawa ŋgat tsa. 13Kamala taŋa ya, na i təv məkəs ana ŋgat mala mazazama Yesuw a mbaŋa. Na bəla zal ŋgar ka, mala mazazama Yesuw tsa, ama na aka sasar ti ndze a nda məkəs ŋgar ata ka, məkəs aaha tekeɗe, mə̀ miyak à ŋgat tsa. 14Aɗaba məkəs ana zal ŋgar mala mazazama Yesuw zukw tsiye ka, Mbulum a fir a aà wele ata pam i ba nda gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ana tə sər Mbulum tsa ndeyndey a, agəra məkəs ŋgar aaha mala mazazama Mbulum a. I təv məkəs ana ŋgat mala mazazama Yesuw zukw tsiye tekeɗe, ar ka, kamala taŋa ya mbaŋa. Mege kataya tsəka, ana ka, gà ɓəza kurum tekeɗe, ti ne a kamala gà na tə sər Mbulum tsidze ya mbaŋa asa. Ama kinehe i təv gà ɓəza kurum ka, ŋgulum, tsəka, kamala taŋa ya asa tsa. Mbulum a fə̀r aà tar ka, pam. 15Ama kəla ka, na bəla wur ana ŋgat mala mazazama Yesuw tsiye, aka sasar mimìyàkà à biy ŋgiɗ aaha aka gəs a ka, tə da ikaba ya pəra. Biy ŋgiɗ aaha ta miyak dər a, ku mege məkəs, ku mege zal tekeɗe ka, ma dzala duwa tsa, aɗaba biy ŋgar ka, bakal ŋgar a riŋ tsa, a ziwe a gər ŋgar. Mbulum a zal a kurum ka, na dite ki ndzwim a nda zay lele ya. 16A kər məkəs ana kər kàa gəs Mbulum nda gəzləŋ yak a, meme na ki sir a dər ka, Mbulum a ta mbil a à zal yak aɗaba kər a? Kige tsa kər zal ŋa mbaŋa, meme na ki sir a dər ka, Mbulum a ta mbil a à məkəs yak aɗaba kər a? Ki sirwim a tsa.

Ndzum ka, kamala ana Mbulum a lah mezele a kurum a

17Araha kəla ka, ku weke ma zazam dukw ana Əbay Mbulum a vəlar a. Dite ka, ma ndzawa ka, kamala ana akahər ata Mbulum a zalar a mbaŋa asa. Taŋa ka, dukw ana i ɗifewa dər a gà mburma Mbulum i gà təv ga mayahaba gər tar ana ti yahawa ba aɗəm gər tserdze ya. 18Kamala taŋa ya, na bəla Mbulum a zalak, kàa mbər mesèse ba ka, ki ndzebe a masàsà ŋa kataya dukw yak. Nda gà bəla i təv ana Mbulum a zalak, kər masàsà ŋa zukw tsəka, ka tə sàs ba tsa mbaŋa. 19Na bəla kər masàsà ŋa, kige tsa bəla masàsà ŋa tsa ika miɗ Mbulum ka, ilik, duwa a riŋ a ge a ŋgulum tsa. Dukw ana a ge a ŋgulum a ka, ta gəs ahəm aà Mbulum lele. 20Ku weke ma zazam ka, vatwa ŋgar ana akahər ata Mbulum a zalar a. 21Na bəla kər ɓele akahər ana Mbulum a zalak a ka, ka dzala duwa tsa. Ama na bəla vatwa a riŋ, na ki ndze a nda mezìwè gər yak ka, ki gis a taŋa pəra. 22I gwa: Na bəla kər ɓele ka, ka dzala duwa tsəka, aɗaba ɓele ana Mbulum a zalar a ka, ndzəɗakkà a ndze a ka, a ziwe a gər ŋgar kuɗa, agəra ana mandza ŋa i təv ilik ŋa nda Yesuw Kiristi ya. Kamala taŋa ya mbaŋa, wele ana a ziwe a gər ŋgar, Mbulum aka zalar a ka, ŋgat aka ne ka, ɓele Yesuw Kiristi mbaŋa. 23Mbulum aka mbùrùɗara kurum a təv ŋgar a nda dukw ana à sìkim a ba tsiye. Aɗaba taŋa, ka nwim à ba kurum ka, gà ɓele mburma asa tsa. 24Ga damər gà, iye ihər i tsik a kurum ŋa: ku mege weke ma ge ka, megemir ana a ge akahər ata Mbulum a zalar dər a. Tə ndza i təv ilik ŋa nda Mbulum.

Bazlam aka gər gà magamza, nda gà madakwa gà məkəs

25Ka wizwim aà iye bazlam agəra gà magamza ana ti ndzeye a ya, nda gà dəm ana tàa da a zal ilik tsiye mbaŋa. Dukw ana i tsik a ya ka, i tsarakara ka, i təv Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya tsa. I tsik a ka, dukw ana i dzala nda madzala gà gər gà ya ɗekɗek. Ama ŋgulum ka, ki dzwìmiŋ aaka a zləm mbaŋa, aɗaba iye ka, mala ndzer, agəra ana Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa a giŋ ŋgwal ŋa ya.

26I gwa ka, ŋgulum gà asləka ti ndzeye a gà magamza ŋa, gà dəm ibam, ti ndzeye a aà ga ma. I tsik kataya ka, aɗaba i samata, mesewere are ana ki sèwèrwim a kinehe ya ka, a beha. 27Na bəla məkəs a riŋ aà kər ka, ka yaha vatwa aà madalawa ŋgat tsa. Na bəla ar aà kər tsəka, ka yaha vatwa aà mazla ŋa ɓav tsa asa. 28Ama ku mege i tsik kataya tekeɗe ka, na bəla ki zle a ka, bakal iɗəm tsa. Kige tsa dəm ga ma a waya a de a a zal tekeɗe ka, bakal iɗəm ɓav tsa asa mbaŋa. Ama sərum dər, gà na tàa zla daala ya, kige tsa gà na tàa da a zal a ka, tàa ŋgat mesewere are hinne ika gər ahəɗ. Aɗaba taŋa na i gwa, ki gwim kataya, tsəka, aɗaba i waya tsa na mesewere are ata a le aà kurum a ya.

29Gà damər gà, wur bazlam ana a sèsiŋ i tsik a kurum a ya ka, araha: Aɗaba məpàslà ahər ana Mbulum a tike a mər a ka, hinne asa tsa na a zeha ya, aka nikiɗ. Agəra taŋa, daga aà kinehe ya, gà na məkəs aà tar a ka, ta ge mege megemir Mbulum ka, kamala ana məkəs aà tar tsiye. 30Gà na ti tiwe a ya tekeɗe, ta ge ka, kamala ana duwa à tsìɓ a ter a tsiye. Dite gà na ta ŋgeye a ba ya ibam, ta ge ka, kamala ana ta ŋgeye a ba tsiye. Gà na tə sakamawa gà duwa ya tekeɗe ibam, tə ndza ka, kamala ana tàa sakama duwa tsiye mbaŋa. 31Gà na ta ge a megemir nda dukw gər ahəɗ aaha ya tekeɗe, tə ndza ka, kamala ana tàa tike aaka madzala gà gər tar tsiye. Aɗaba gər ahəɗ aaha a ndza kamala naha kinehe ya ka, kwilkwèndeh à ndìviŋa.

32Ama a sèsiŋ ka, ka dzalum duwa tsa. Wur ana məkəs ihər tsiye, a tike a madzala gà gər ŋgar ka, aka mege megemir BATSAH kwa ŋa ɗekɗek, na dite à tsehin ahər a lele ya. 33Ama wele ana məkəs ihər a, ŋgat a tike a madzala gà gər i ŋgar ka, aka dukw ana ika gər ahəɗ a. A sasar a ge a ka, dukw ana à tsehin a aà məkəs ŋgar, 34dite aà Mbulum mbaŋa ya, fit sula məma. Kamala taŋa ya, madzala gà gər a de a ka, vatwa sula wàkit wàkit. I təv gà məkəs tekeɗe, ar ka, kamala taŋa ya mbaŋa. Məkəs ana zal ŋgar a riŋ tsiye, kige tsa, dəm ana aà ga ma ya, tar ti tike a madzala gà gər tar ka, aka megemir Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ɗekɗek pəra. A sàs a tar ta vile a gəzləŋ tar ka, a Mbulum, na dite ti zezem a ŋgat, ku i təv dukùla ya tserdze ya. Ama məkəs ana zal ŋgar a riŋ a, ŋgat a dzele a ka, aka dukw gər ahəɗ, a sasar a ge a ka, dukw ana à tsehin a aà zal ŋgar a mbaŋa.

35I tsik a kurum gà dukw ata ka, dite mà zlak kurum, tsəka, i pala a kurum ahəm tsa. A sèsiŋ ki gwim a ka, dukw ana a de a ndaka vatwa ŋa ya ivaɗ, dite ki gwim a mege megemir Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ kurum ilik.

36I fèfil a kinehe agəra gawla ana makasl ŋgar a riŋ a mbaŋa. Na bəla wele ata a dzele a, a gweɗe a: I miyek a à ŋgat. Tsaatsa, a tsik kataya ka, arəv tar ikaba, a waya mandàɗà hwarwa aka dəm aaha à gər ŋgar tsa, dite meèweke ba tar tekeɗe, ar ikaba ka, ŋgulum ma zla ŋgat kaɗəŋ, kamala ana a waya ŋgat ndeɗiŋa ya, bakal iɗəm tsa. 37Ama na bəla wele ata aka dzalara i gəzləŋ ŋgar a nda ndzer, a gweɗe a: I zle a makasl gà ata asa tsa. A ndze a də̀kka, a sle a aà makwàrà ba ŋgar ka, wura a peler a ahəm tsa. Taŋa ka, lele mbaŋa na a zle a tsiye. 38Kamala taŋa ya, wur ana a zle a daala ya ka, a ge lele. Wur ana a zle a tsiye tekeɗe, a ge taŋa ka, ŋgwal ŋa lele ndzer, à zè a dər wele ana aka zla ya.

39Aɗaba taŋa, naha i fèfil a ka, a məkəs ana zal ŋgar a riŋ nda are mba ya. I ŋgar ka, vatwa a riŋ aà mada a zal ŋgiɗ tsidze. Say na bəla zal ata aka mət a dzekwiŋ, taŋa ka, a sle a aà mada a zal ŋgiɗ kuɗa kamala ana ŋgat a waya ya, bakal iɗəm tsa. Ama mada a zal kəla ka, a bəra wur ana ŋgat mala mazazama Yesuw a mbaŋa. 40Iye i dzala asa ka, i gwa: Na a ndze a kataya, a de a a zal asa tsəka, maŋgayaba ŋgar a zè a biy na aka da a zal a ivaɗ. Ama i sər, dukw ana i tsik a i faha ya ka, Mezite Mesife Mbulum na a ɗifiŋ dər a mbaŋa.

8

Slu ana tə tàwàl dər fəla ya

1Kà wizwim aà iye, aɗaba slu dukw ana ta kəɗ, tə tàwàl dər fəla ya. Kurum kù gwaɗum, kwa tserdze ka, kà sərakwara iɗəm dukw ndzer ŋana ya. Haya kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa. Ama masəra dukw ata kamala taŋa ya ka, a vile a masə̀ŋgə̀rà aba a gà mìsle ŋgiɗ. Dukw ana à zlèk a mburma ivaɗ a ka, say masəra ba ana ki sirekwe a ba ika magər kwa ilik ilik tserdze ya. 2Na wura ŋgakŋgakəkka à sìŋgìr a à ba ŋgar, a gweɗe a, waytsà i sər duwa hinne, taŋa ka, ma sər dər, ŋgat ka, aka sər duwa kamala ana a da ndaka biy Mbulum a zukw tsa. 3Ama wur ana à sìŋgìr a à ba ŋgar tsa, a waya Mbulum ivaɗ a ka, ŋgat na Mbulum a gweɗe ahər a parakkà, wele aaha ka, biy ga ya.

4Aɗaba slu ana ta kəɗ, tə tàwàl dər duwa ya dze ana, wànà ki pèpìɗekwe a ya? Ama dukw ana iye i zlaŋa ya ka, araha: Kwa kà sərakwa dər dukw ana gà mburma gər ahəɗ ta ger a gər hirek hirek, ti ne dər mbulum tar a ka, mesife iɗəm tsa. Dite kà sərakwa mbaŋa, Mbulum ka, ilik, tsəka, biy ŋgiɗ a riŋ asa tsa. 5Ama ka, gà duwa ŋgiɗ a riŋ hinne i gər ŋa i mbulum, nda gà ika gər ahəɗ seyiŋ, na ga mburma ti zembeɗeye à ter a kamala ana gà mbulum tar a. Gà dukw ata ka, hinne, a ɗeme a ba tsa, na ta kwere a mburma ya. 6Ama ku mege kataya tekeɗe, i təv kwa ka, Mbulum ka, ilik pəra. Ŋgat na Tsir kwa ya. Gà dukw ana ika gər ahəɗ tserdze ya, tə dara ka, i ahər ŋgar a. A ge kwa mbaŋa, na dite kinehe kwa gà biy ŋgar a. Kamala taŋa ya, BATSAH kwa ŋa tekeɗe, ilik pəra mbaŋa, kamala megweɗe ya ka, Yesuw Kiristi. Mbulum a geye gà dukw tserdze ka, nda ahər ŋgar. Ki ŋgetekewe a mesife awiya ŋa ka, i təv ŋgar a mbaŋa asa.

7Mər ka, mì sər, na gà dukw ata gà mburma ata tì zèmbeɗe a dər a ka, mesife iɗəm tsiye. Ama gà mìsle ŋgiɗ pam ika magər kwa ka, tə sər tsa. Tar ka, na bəla tàa papəɗ slu ana tə tàwàl dər duwa ya ka, ti dzele a i gər tar, ta gweɗe a, mì zèmbeɗe a taŋa ka, à dukw ata ndzer. Aɗaba tar, tə zàmbaɗawa dər ka, kamala taŋa ya, tàa sər vatwa Mbulum fit zukw tsa. Aɗaba taŋa, na tàa papəɗ ka, a vile a ter a madzala gà gər hinne, ta gweɗe a, maa nəs ika miɗ Mbulum a. 8Ama kà sərakwa, dukw mezime ka, a sle a aà melèmbeɗe à kwa ika miɗ Mbulum tsa. Na kàa zəmakwa tekeɗe, à zlèk a kwa tsa. Na bəla kàa zəmakwa tsa ibam ka, a tsik a duwa tsa asa mbaŋa.

9Kurum ka, ki ziwim a gər kurum aà mazəma gà duwa ya tserdze kamala ana a sàs a kurum a dukw kurum. Ama kəla ka, gwim metsehe lele, tsəka, gà na tàa sime ika vatwa Mbulum zukw tsiye ka, ti ta ge a bakal aɗaba kurum. 10Samatum kwaŋ, na bəla kər wele ana kà səraba dukw aaha ka, a lèh a duwa tsiye, kər mandza ŋa i ga ana tì zèmbeɗe a iɗəm à dukw ata ti ne dər mbulum tar a, kər riŋ ihər ki pèpìɗ a slu ana ta vəl a dukw ata ya, dite wur ana aka sime ika vatwa Mbulum zukw tsiye, aka ŋgatak aaka ana, meme? Kà dzala ana, à pèpìɗ a mbaŋa tsiye? 11Kamala taŋa ya, dukw ana ki ge a ka, aɗaba ana kər kà səraba, dukw aaha ka, à lèh a duwa tsiye ka, a dzeye a à wele ana aka sime ika vatwa Mbulum tsiye. Ama sər dər ka, ge metsehe aɗaba damər yak ana Yesuw Kiristi a mət aɗaba ŋgat a. 12Na kàa ge duwa zləməŋa pəra kataya ka, ki ge bakal a damər yak, aɗaba ana ŋgat ka, ndzəɗa ŋgar a riŋ zukw tsa, dite a ge a dukw ana a dzala i gər ŋgar, a gwa, i ge dukw aaha ŋgwala tsiye. Ama a damər yak ɗekɗek tsa na kì ge bakal ata ya. Ama sər dər, kì ge bakal ata ka, aka gər Yesuw Kiristi mbaŋa. 13Aɗaba taŋa, na damər gà a ge a bakal, aɗaba iye, agəra ana i pèpìɗ a slu ata ya ka, ŋgulum i pèpìɗ a tsidze. Aɗaba i waya tsa na damər gà a dzeye a ika vatwa Mbulum a ya.

9

Mege megemir Mbulum Pul ana a ge biy taf a

1Fə̀rum aà mede gà ana i de a ya. Iye ana, i ziwe a gər gà tsiye? Iye mala meslire Mbulum asa tsiye? Dite Yàa ŋgat a Yesuw BATSAH kwa ŋa nda are gà mbaŋa tsiye? Kurum tserdze kà nwim gà mburma Mbulum ka, aɗaba iye, agəra ana i ge megemir a Yesuw BATSAH kwa ŋa ya. 2Ku mege gà mìsle ŋgiɗ ta gəs iye kamala ana iye mala meslire Mbulum tsiye tekeɗe, i təv kurum ka, kà sərum, iye ka, mala meslire ŋgar ndzer. Kə̀ gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ ka, aɗaba ana i ɗif a kurum à bazlam ŋgwal ŋa ya. Aɗaba taŋa, na a sər ba ka, iye mala meslire ŋgar ndzer kaɗəŋ a.

3Na gà mburma ti yehe a bakal i təv ga ya ka, araha na dukw ana i tsik a ter aaka a ya: 4Duwa a riŋ a peliŋ a ahəm a, na i ŋget a dukw mezime nda dukw mese, aɗaba megemir gà ana i gewa ya? 5Kurum kù gwaɗum ana, duwa a riŋ a peliŋ a ahəm a, na i zle a daala, dite mìi sìweye akaba a i təv ilik ŋa məma, kamala gà Piyer ana nda gà asiŋ gà ɓəzla meslire Mbulum, nda gà damər Yesuw ta gewa ya ya? 6Kurum kà dzalum ana, say mər nda Barnabas ɗekɗek, na mì gewa megemir, dite mì gala dər ba mər nda ahər mər ŋa ya ya? 7Wànà wele ana ŋgat sliwdze ya, a ge a megemir gùvəl ana, aà taf pəra ya? Awaŋ. Dite weke na, bəla aka fət gùvàh, aləka duwa aka nah ka, a zim a tsiye? A riŋ tsa. Weke na, à kiv a gà duwa ka, a ɗwits a awah ŋa, dite a se a tsiye? A riŋ tsa asa.

8Dukw aaha i tsik a kurum ka, taŋa a dara ka, i madzala gà gər mburma ya ɗekɗek tsa. Tàa wetse i wakita məpala ahəm Mbulum ka, kamala taŋa ya mbaŋa. 9Musa a wetse ka, a gwa: «Na sla a riŋ a gek a megemir ka, ka ta tiker *tikwirek aka bazlam tsa.»*fa* Kà dzalum, Mbulum a tsik taŋa dze ana, agəra gà sla ya? 10A tsik taŋa ana, aɗaba kwa ivaɗ tsiye? A tsik ka, aɗaba kwa ndzer dukw ŋgar. Gà mala meslìgè daw nda mala masàsà ŋa ka, gà ŋgwal ŋa ndzer, na ti tike a madzala gà gər tar tserdze aka dukw ana ti ta ŋget a iɗəm dukw maya ba tar a, aka miɗ a mba ya. 11Mì ɗif a kurum à vatwa Mbulum ka, kamala ana ti slige duwa a gùvàh a. Dite kà dzalum dze ana, na bəla mìi ŋget a dukw ana ika gər ahəɗ a, i ahər kurum ana, ŋgwala tsiye? 12Na gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ta wiz a dukw ana ti ndze a dər a, i təv kurum ana, mər mìi sle a mewize mbaŋa, a zè a dər biy tar ata tsiye?

Ama maa wiz aà kurum duwa ilik tsidze. Mì bàs gəzləŋ i mesewere are ana a le aà mər tserdze ya pəra mbaŋa, na dite ka, mìi hìndìk a a vatwa a bazlam ŋgwal ŋa ata aka gər Yesuw Kiristi, mburma tì dzer a zləm a tsiye. 13Kurum kà sərum, gà na ta gewa megemir i ga Mbulum batsah ŋana ya ka, ta ŋgatawa dukw ana ti ndze a dər a, i huɗ dukw ana gà mburma tə dzawa a fataya. Gà na ta batsawa duwa a Mbulum a tekeɗe, ta ŋgatawa iɗəm biy tar a mbaŋa, ta pèpìɗiŋa. 14I təv gà na ti tsik a bazlam ŋgwal ŋana a mburma ya mbaŋa ka, kamala taŋa ya. Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa a gwa ka: Say gà mburma tì dze a duwa a gà na ti tsik a bazlam gà ya.

15Ama ku mege kataya tekeɗe, iye ka, Yàa wiz aà kurum duwa ilik tsidze. Ku mege kinehe, Yàa gwaɗa a kurum ka, slirwimiŋara duwa ya ka, Yàa tsik ɓav tsa. Ŋgulum na i mət à may a ivaɗ, na ndəna i wiz aà kurum a duwa ya. Aɗaba wura ilik ma tə nəs à dukw maŋgayaba gà ana a ŋgeyiŋ dər ba i gəzləŋ a tsa. 16Metsìkè bazlam Mbulum ana i tsik a kurum a ya ka, aka viliŋ vatwa aà mege dər zlapa tsa, aɗaba megemir ata ka, i Mbulum na taŋa ya. Ŋgat na a gweɗiŋ, tsik a tar a. Aɗaba bəla na Yàa tsik a tar tsəka, ndelèɓ ndelèɓ mesewere are ika gər gà. 17Na mege i zla megemir ata nda meweye gà ka, ana ka, ŋgulum ta viliŋ a dukw maya ba gà zaakwa. Ama i zla ka, nda meweye gà tsa. Iye ihər i ge a ka, ka ta gwaɗum nda mezìwè gà gər gà tsa, aɗaba Mbulum na a viliŋ a ahər a. 18Dukùla na a ne dukw maya ba gà ata ya? Na a ne ka, bazlam ŋgwal ŋa ana i tsik a a mburma ka, biy taf, Yàa wiz duwa tsiye. Vatwa a riŋ te ibam, na ta viliŋ a duwa agəra bazlam ŋgwal ŋa ata i tsik a ter a ya. Ama ka, Yàa gəs tsa.

19Ku mege iye ɓele wura tsa tekeɗe, ama i həna à gər a bəɗ aà mene ɓele mburma tserdze ivaɗ, na dite i zlèk a mburma, ti dere a hinne, ta gis a Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar a. 20Na bəla iye riŋ ika magər gà Yahuda ya ka, i ndze a kamala tar a mbaŋa, na dite i zlèk a tar aà magəsa Yesuw Kiristi ana ta gəs nda gəzləŋ tar a. Məpala ahəm Musa ka, a kwere a iye asa tsa seyiŋ, ama i təv ana iye riŋ i liwiŋ gà na ti zezem a məpala ahəm ata ya ka, i ge a kamala tar a mbaŋa, dite na kìtseŋ kìtseŋ i gese a ter a ahər a təv Yesuw Kiristi ya. 21I təv ana iye riŋ ika magər gà mburma ana tə sər məpala ahəm Musa ata tsiye ka, i gewa kamala tar a mbaŋa, na dite ka, i gese a ter a ahər aka miɗ Mbulum mbaŋa ya. Yàa gwa ka, i gis a ahəm aà məpala ahəm Mbulum tsəka, Yàa tsik tsa, aɗaba i zezem a ka, məpala ahəm Yesuw Kiristi ndzer dukw ŋgar. 22Ama na iye riŋ ika magər gà mburma ana tàa sime ika vatwa Mbulum zukw tsiye ka, i newa à ba gà kamala tar a mbaŋa, na dite i yehere a tar a təv Mbulum a. Ku mege gà dukùla tekeɗe ka, na Yàa ndze a təv tar ka, i ndze a kamala tar a mbaŋa. I gewa dər kataya ka, aà dite gà asiŋ ŋana i liwiŋ tar a, ta mbala, na mege a ge a ba ya. 23Dukw ata i ge a tserdze ya ka, na dite bazlam ŋgwal ŋana ma da aka miɗ aka miɗ a. A sèsiŋ ka, i ŋget a dər mipìsè ahəm Mbulum ana a pisiŋ a ya, mər nda gà asiŋ gà mburma ana ta gəs bazlam ata tserdze mbaŋa ya.

24Kurum kà sərum, gà mburma hinne na tì dzer a ba aà mivele sah lele ya. Ama ələk ti ndze a a təv ana tì tìz aɗəm a ya ka, mburma ilik pəra na à lèh a, à zè a dər gà biy ŋgiɗ aaha ya. Ŋgat ka, a ŋget a dukw maya ba ŋgar. Aɗaba taŋa, iye ihər i tsik a kurum ŋa: Mərum aba, kamala gà ɓəzla metìze ata ya, dite na ki ŋgetwim a dukw maya ba kurum a. 25Wur ana a sasar a vel a sah lele ya ka, a tike a ndzəɗa aka ba ŋgar, kilɓesl kilɓesl à tètìɗ a à mile ŋgar dzekwiŋ, na dite à zè a dər gà biy ŋgiɗ aaha, a ŋget a dukw maya ba ŋgar a. Dukw maya ba ŋgar ata kəla ka, kwiɗèy à ndìviŋa, a ndze a hinne tsa. Ama kwa kinehe ka, tàtə̀ɗakwa à mile ika vatwa Mbulum, na dite ki ŋgetekewe a dukw maya ba ana a ndze a aà biybiy a. 26Aɗaba taŋa, iye ihər i vel a ka, kamala wele ana a vel a sah lele ya. Dite iye tekeɗe ibam, i mir a à ba ika vatwa Mbulum kataya mbaŋa kamala wele ana duzl a ge a madugwazlà ahər a mburma ka, a me a a bəɗ taf masakəŋa tsiye. 27I gìzl a ba gà nda ahər gà ŋa, dite na à gis aà iye a ahəm a. Aɗaba a sèsiŋ ka, iye na i zal a bəɗ aà mege dukw ata ya, dite ka, i ndze a iɗəm a bəɗ a ka, a ge a ba tsa. Kamala taŋa ya, a pat seriye Mbulum ka, ma ta mà à iye a dəba tsa, na iye ana i ɗif à bazlam ŋgar a mburma ya.

10

Dukw ana a ge ba piŋŋe, ta be a kwa dər à ɗaf a

1A kurum gà damər gà, a sèsiŋ ka, dzalum gà gər aka dukw ana a ge ɗa ba nda təv gà bàba gà tsir kwa ana akahər ata piŋŋe, tə zazam Musa ya. Mbulum a ndza a tar aka miɗ nda hulɓukw ŋgaŋŋa kamala akwa ya. A ɗif a tar à vatwa, a tar ata tserdze. Dite tə tsalara i duluv ana tə zalar duluv nduzzwa ŋa ya. 2Tar ata tserdze ya ka, kamala na Mbulum a tsilwiɓ à tar a hulɓukw ata, dite a duluv ata asa mbaŋa ya. Kamala taŋa ya, ti ne gà ɓəzla mazazama Musa. 3Gà tar ata tserdze ya ka, tə zəmawa dukw mezime ana Mbulum a dzaya a tarra i gər ŋa ya mbaŋa. 4Dite tə saya yam ana Mbulum a tə̀f a tar, a ŋgəzara i kuvəl a asa mbaŋa. Kuvəl ata ka, Yesuw Kiristi ana tə dəɗ akabara, a lakara tar a dze ya. 5Mbulum ka, a zlàkawa gà mburma ata tserdze kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa. Ama gà asiŋ ŋa i liwiŋ tar hinne na ta gewa dukw ana a tsahən aà Mbulum tsiye ivaɗ. Aɗaba taŋa na ta matawa i dala i kusak a.

6Gà dukw ata ka, ta be a kwa à ɗaf. Mbulum a sasar aà meɗife a kwa dər ka, kwa tekeɗe, ka zazamakwa meèweke dukw ana ŋgwala tsiye kamala i gà mburma ata tə zazamawa ya tsidze. 7Aɗaba gà asiŋ ŋa ana i liwiŋ tar a ka, tə dzawa gurmits a bəɗ a gà dukw ana ta geyewa nda ahər tar, ti ne dər mbulum tar a. Kamala na mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Tə daha, tə ndza ahər a bəɗ, tə zəmaya gà dukw mezime, nda masàyà duwa. Dite ta hitseye aà mbulum, tə dza ba aà megirive hinne kuɗa.»*fa* Ama ka, ka tə dzum gurmits a bəɗ a gà dukw ana mburma ti neye dər kamala mbulum a tsa. 8Gà asiŋ ŋa i liwiŋ tar asa ka, ta geye mezelme, ta hənayaha aà gà məkəs pampam. Agəra mezelme tar ata ta gewa ya ka, mburma dəbuw dzik səla gəra makər ta mata fit pat ŋa ilik. Kwa kinehe ka, ka ta geyekwa mezelme ata kamala ana gà mburma ata ta geye ya tsidze. 9Gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ asa ka, ti dzik à Mbulum BATSAH kwa ŋa. Aɗaba taŋa na gà mesiwiɗ tə dayara hinne, ti dzeye à gà mburma ata, dite ta mataya dər a. Ama kwa kinehe ka, ka ti dzikikwa à Mbulum kamala tar a asa tsa. 10Gà asiŋ ŋa ika magər tar asa ka, tə sayawa ahəm nda təv Mbulum ka, hinne. Aɗaba taŋa na gawla Mbulum ana a batsawa mburma ya, a dara a təv tar a, a batsaya gà taŋa fit a. Ama kurum ka, ka tə sayum ahəm aà Mbulum kamala tar a tsidze.

11Mbulum a geye gà dukw ata tserdze ya ka, aà mibe à ɗaf a mburma, dite na ta ge metsehe ya. Ta wetse a wakita ka, aà mibe a kwa dər à ɗaf, a kwa ana kinehe kàa ndzekwa a təv mandəvandəv gər ahəɗ ana à ndìv a ya mbaŋa. 12Aɗaba taŋa, wele ana a gweɗe a, waytsà iye mehìtsè ŋa ika vatwa Mbulum dzèŋŋe ya ka, say ma ge metsehe, tsəka, a ti dìɗ a ika vatwa Mbulum a. 13Dukw ana Əbay sitene a dzik a dər à kurum a ka, a riŋ a dzik a à mburma tserdze dukw ŋgar. Ama Mbulum ana ŋgat mala ndzer a ka, à zlèk a kurum kamala ana a tsik a. Na bəla Əbay sitene a sasar a dzik a à kurum nda dukw ana a za ndzəɗa kurum a ka, Mbulum a viler a vatwa tsidze. Seyiŋ tsa, medzike ana ti dzik a à kurum, a le aà kurum a ya ka, Mbulum a vile a kurum a ndzəɗa, dite na ki mirwim a aba ya. A zlèk a kurum, na dite ka, Əbay sitene a bene a kurum asa tsiye.

Zazamum ka, vatwa ilik, tsəka, sula tsa

14Gà masla gà ana i waya kurum hinne ya. Aɗaba taŋa, iye ihər i tsik a kurum ŋa: Mbəɗum dəba a mandza gurmits a bəɗ a gà dukw ata mburma ti ne dər mbulum tar a tserdze. 15I tsik a kurum taŋa ka, a kurum ana gà ɓəzla metsehe ya. Dzalum gà gər aka dukw ana i tsik a kurum a ya, wànà ndzer a, tsəna, ndzer tsiye ya? 16Dzalum gà gər ka, aka masà meɗwìtsè mawà dukw makwàsà ŋa ana kà sawukwa, kà tə̀kərawukwa dər aà məməta Yesuw, dite ki gewakwa dərraha kəkaaha a Mbulum a. Taŋa ana, magàwà ba ana kə̀ gawakwa ba a təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi agəra məmbəz ŋgar ana a dza dər a tsiye? Dite i təv ɗaf ana kà sasawakwaba ya ana, taŋa ana, magàwà akaba nda gà slu ba ŋgar tsiye? 17Taŋa tapa ɗaf ata ka, ilik pəra. Kwa tserdze ka, hinne. Ama ki zimekwe a ka, taŋa ilik pəra. Aɗaba taŋa, ku mege kwa hinne tekeɗe ka, kwa tserdze kàa nekwa ba ilik.

18Fə̀rum aà mendze gà Isərayel ana ti ndze a haa kinehe ya kwaŋ. Ta batsawa duwa, dite ta vile a a Mbulum. Gà na ta papəɗawa slu ŋa ya ka, tar mandza ŋa i təv ilik ŋa nda Mbulum ana ta vəlawar dukw ata ya. 19Kamala taŋa ya, a sèsiŋ aà megweɗe ana, là? Wànà a sèsiŋ i gweɗe a, dukw ana mburma ti ne dər mbulum tar a ka, dukw ana ndzer ŋa ya, tsəna, slu ata ta viler a ya ana, ndzəɗa iɗəm a? Awaŋ, kataya tsidze. 20Ama ka, sərum dər, dukw ana gà mburma ata tə sər Mbulum tsiye, ta batsayawa ka, a gà sitene, tsəka, a Mbulum tsa.*fb* Iye ka, a sèsiŋ na ki ndzwim a i təv ilik ŋa nda gà sitene ya tsa. 21Meme na ki slwim a aà mazla kup Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, ki swim a iɗəm meɗwìtsè mawà dukw ata makwàsà ŋa ya, dite i dəba ŋa ya asa ka, wudəgə̀r ki mbiɗwim a à ba, ki zlwim a kup gà sitene asa mbaŋa ya? A ge a ba tsa na taŋa ya. Kamala taŋa ya tekeɗe, ki slwim a aà mazəma ɗaf Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa, dite i dəba ŋa ya, kətsəkàl ki mbiɗwim a dər aba, ki zimwim a dukw mezime gà sitene asa ana, ki slwim a ya? A ge a ba tsa. 22Tsəna, a sàsakwa ana, na BATSAH kwa ŋa ma ge arəv nda təv kwa ya ya?*fc* Kurum kà dzalum dze ana, kà zum ŋgat nda ndzəɗa ivaɗ a?

Gwim dukw ana à zlèk a gà damər kurum a

23Gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum a, tar ihər ta gweɗe a ka, waytsà vatwa a riŋ aà megeye dukw pampam tserdze. Haya kaɗəŋ, ti sle a aà mege ŋa. Ama gà dukw ŋgiɗ a riŋ iɗəm ka, ta ge a ŋgulum tsa, tì zlèk a mburma aà maŋgata ndzəɗa ika vatwa Mbulum tsidze. 24Ka tə dzalum ka, aka dukw ana a ge a ŋgulum a ba kurum a ɗekɗek tsa. Dzalum ka, aka dukw ana à zlèk a gà mìsle ŋgiɗ a mbaŋa.

25Slu ana kàa lwim ahər i kwaskwa ya ka, papəɗum pəra, bakal iɗəm tsa. Ka dzalum duwa, ka wizwim aà tar ka, kə̀ kəɗum slu aaha ana, aà matawala duwa ya ka, ka wizwim tsa. 26I tsik kamala taŋa ya ka, aɗaba mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum ka, ta gwa: «Gər ahəɗ tserdze nda gà dukw ana iɗəm a ka, biy Əbay Mbulum.»*fd*

27Kamala taŋa ya mbaŋa, na bəla wur ana aka gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ ŋgar tsiye, aka kəɗ duwa, aka zalak dər a ma ŋgar aà mazəma ɗaf ŋa, dite bəla gər yak a waya mede ka, aləka kàa ndzeha ka, zəm dukw ana tàa vəlak a pəra, ka dzala duwa tsa. Ka wiz aà ŋgat ka, wànà kə̀ kəɗ dukw aaha ana, aà matawala duwa ya ka, ka ta wiz ahər tsa. 28Ama na bəla aka gwaɗak, dukw aaha ka, tə tàwàl dər duwa ka, kà papəɗ asa tsa, aɗaba ana aka tsikik a, dite agəra dukw ana ti dzele a ya mbaŋa. 29I tsik taŋa ka, aɗaba dukw ana a ta viler a madzala gà gər a, tsəka, aɗaba madzala gà gər yak tsa.

Biytsà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum a, a gweɗe a: Iye ka, i sle a aà mazəma dukw mezime tserdze, mewisle iɗəm tsa. Assàh, aàla na i ge a kamala ana mìsle ŋgiɗ a dzele a ya, tsəka, kamala ana i dzala nda gər gà ya ya? 30Na Yàa ge kəkaaha a Mbulum, aɗaba dukw mezime gà dze ana, aàmala na mìsle ŋgiɗ a viliŋ a bakal asa ya?

31Dukw ana i tsiker a ya ka, araha: Na ki zimwim a dukw mezime, kige tsa ki swim a dukw mese, nda gà bəla ki gwim a dukw pampam, ku mege awara tekeɗe, gwim ka, dukw ana, dite ki zlìbwim a dər à Mbulum a. 32Ki gwim a ka, dukw ana a vile a mendìfè sik a gà mìsle ŋgiɗ tsiye, ku mege gà Yahuda, ku mege gà Yahuda tsa, dite ku mege gà mayahaba gər gà mburma Mbulum tekeɗe ya. 33Gwim ka, kamala ana iye i gewa ya mbaŋa. Dukw ana i ge a ya fit ka, a sèsiŋ na i tsahən dər aà gà mburma ya tserdze. I dzele a ka, dukw ana a giŋ a ŋgulum a iye ya ɗekɗek tsa. I dzele a aka dukw ana a ge a ŋgulum a gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ a mbaŋa, na dite Mbulum a mbele à ter a ya.

11

1Zazamum ka, mede gà ana i de a ya, kamala iye ana i zezem a dukw ana Yesuw Kiristi a ge a ya mbaŋa.

Mege metsehe agəra madànà feɗere a gər

2I zlibe a à kurum, aɗaba ana kurum ihər ki dzelwim a aka bazlam gà tserdze kəla pat, dite kurum ihər ki zezemwim a ka, dukw ana i ɗif a kurum a dər mbaŋa ya. 3Ama a sèsiŋ ka, ki sirwim a mbaŋa, Yesuw Kiristi ka, ika gər gà asləka gà mburma tserdze. Asləka ibam, ika gər məkəs. Dite Mbulum ka, ŋgat ika gər Yesuw Kiristi mbaŋa. 4Aɗaba taŋa, na wura a heme a a Mbulum ika miɗ mburma, kige tsa à me a ter a à bazlam Mbulum ka, ma zla felère i gər a, tsəka, à ndeɗe a hwarwa aka Yesuw Kiristi ana ŋgat Əbay ika gər ŋgar a. 5Ama i təv gà məkəs ka, pam. Na bəla a heme a a Mbulum, kige tsa à me a à bazlam Mbulum a mburma, à kèhe a gər tsa, à pèt a dər kwàndàlàz kataya ka, taŋa ka, a ndaɗa hwarwa aka zal ŋgar mbaŋa. A ne à ba ŋgar kamala məkəs ana muva ŋa i gwala kurum ka, kùndemmè à zèz a ikaba ambəz a ya. 6Na bəla məkəs ana a ge a kataya, à dèn a feɗere a gər tsəna, dite aàla na à zèz a gər tsiye? Ama na bəla aka sàs ika ambəz ŋgar a, kige tsa aka zàz ka, ki sirekwe a dər, a ge taŋa ka, dukw hwarwa. Aɗaba taŋa, say mà dàn feɗere a gər.

7Ama na asləka mburma a heme a a Mbulum ka, ma zla felère i gər a. Aɗaba Mbulum a ge ŋgat ka, kamala mendzikiɗe ba ŋgar a. Taŋa a ɗif a ka, à ndzəɗa Mbulum ana a za gà dukw tserdze ya. Ama məkəs ka, mà dàn feɗere a gər, aɗaba ŋgat a ɗif a ka, à mezlibe zal ŋgar ɗekɗek pəra. 8Aɗaba kurum kà sərum, Mbulum a zla ka, slu ba məkəs, na dite a ge dər ba asləka mburma ya tsa. Ama a zla ka, slu ba asləka mburma ivaɗ, na dite a ge dər ba məkəs a. 9Kamala taŋa ya tekeɗe, Mbulum a ge asləka mburma ka, aɗaba məkəs tsa, a ge məkəs ka, aɗaba asləka mburma ivaɗ. 10Aɗaba taŋa, say gà məkəs tə dànaya feɗere a gər, na dite tì zlibe a dər à gà zal tar, dite agəra gà gawla Mbulum mbaŋa ya. 11Ama ku mege kataya tekeɗe, ika miɗ Yesuw BATSAH kwa ŋa ka, məkəs a ndze a à gər ŋgar tsa, say i ahər asləka mburma dukw ŋgar. Dite asləka mburma tekeɗe, a ndze a ka, à gər ŋgar ɓav tsa, say nda məkəs mbaŋa. 12Aɗaba Mbulum a zla slu ba asləka mburma, na dite a ge dər məkəs a. Ama kəla ka, gà məkəs na ta we a gà asləka mburma kinehe ya. Ama gà tar ata sula məma ya ka, Mbulum ana a ge duwa tserdze ya, na a ge tar a.

13Dzalum nda gà gər kurum dzekwiŋ: na bəla məkəs a dehe a a ga Mbulum, a heme a a Mbulum ka, ze madànà feɗere a gər ana, taŋa ana, lele ya? Tsikwim kwaŋ. 14Aɗaba ku mege i ŋga ka, mburma tə sər, na asləka mburma aka miyak à ambəz ŋgar, ma ge zubəl ŋa ka, dukw hwarwa ivaɗ na i təv wele ata ya. 15Ama na bəla məkəs ŋa aka miyak aaka à ambəz ŋgar ka, taŋa ka, ŋgwal ŋa ndzer. Aɗaba Mbulum a vəlar ambəz zùbəl ŋa kataya burrùɓ ka, na dite a kàhar dər gər a. 16Na bəla wura a sasar mimbètsè ahəm aka gər bazlam ata ka, ma sər dər, mər mì zazamawa ka, mege dukw ata i ga Mbulum, dite na gà asiŋ gà mburma Mbulum tekeɗe, ti zezem a vatwa ata mbaŋa ya.

Mazəma ɗaf biy matəkəra à məməta Yesuw

Mata 26:26-29; Markus 14:22-25; Luka 22:15-20

17Yaw, taŋa bazlam ŋgiɗ a riŋ pam na a sèsiŋ i ɗif a kurum a dər a asa mbaŋa. Ama na aka gər bazlam ata ka, i zlibe a kurum a asa tsa. Aɗaba i təv ana kà yahawum ba gər aà mazàmbàɗà à Mbulum a ka, ki gewim ka, dukw ana a ge a ŋgulum tsiye. Ki niswim a à ba ivaɗ. 18Aɗaba i tsaraka malahalah ŋa ka, ta gweɗiŋ: I təv ana kà yahawum ba gər aà mazàmbàɗà à Mbulum a ka, ki ndzekwim a ba iba ya təv pampam, na ika magər kurum gà mburma Mbulum a. Ama i dzala, i gwa, bazlam ata a ge a ka, ndzer kaɗəŋ, pàrsa iɗəm tsa. 19Ama kəla ka, ŋgwal ŋa ki ndzekwim a ba iba ya təv pampam seyiŋ dukw ŋgar, na dite ti sir a dər gà na ti zezem a Yesuw Kiristi nda gəzləŋ ilik a ya. 20Aɗaba i tsaraka, i təv ana kà yahawum ba gər a ka, aà mazəma ɗaf matəkəra dər aà məməta Yesuw BATSAH kwa ŋa tsa, kàa dzalum gà gər aka taŋa tsidze. 21Aɗaba ku mege weke a dzele a ka, aka mazəma dukw mezime ŋgar ana a dzəm ahər a ɗekɗek pəra. Kamala taŋa ya, gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ tàa kwaya dər, gà biy ŋgiɗ ibam, tàa ŋgat aà mezime tsa, may a riŋ a wir aà teriŋa. 22Na ki gwim a kataya ana, dite aàla na a sàs a kurum mazəmaya aba gà dukw mezime ŋa, nda gà masàyà gà duwa i gà ma kurum a tsiye? Wànà a sàs a kurum ana, mene à gà mburma Mbulum kamala za ya kəla ya? Tsəna, a sàs a kurum ana, mandàɗà hwarwa aka gà mburma Mbulum ana gà matawak ŋa ya ya? Wànà i tsik a kurum a dze ana, dukùla asa ya? Kà dzalum dze ana, i zlibe a à kurum a ya. Awaŋ, i zlibe a à kurum tsidze.

23Taŋa bazlam ana i dzeŋge a kurum a ka, Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa na a ɗifiŋ dər a. I tsik a kurum ka, dukw ana a ge ɗa ba ya. A ge ba ka, a pat duwa ndaàvəɗ, dite ti ta ge a ɗaf aà Yesuw BATSAH kwa ŋa a gà ɓəzla mene are ŋgar a ka, 24a zla ɗaf, a ge dərraha kəkaaha a Mbulum, dite a sasa ikaba ya, a gwaɗa a gà ɓəzla mazazama ŋgat: «Zəmum. Naha ka, slu ba gà ana i ta vile a aɗaba kurum a. Gwim dər kamala taŋa ya aka miɗ aka miɗ, kà tə̀kərawum dər aà iye.» 25I dəba mazəma ɗaf ata ya ka, a zla kup meɗwìtsè mawà dukw makwàsà ŋa ata iɗəm asa mbaŋa, dite a vəl a tar, a gwaɗa a tar: «Kinehe ka, sum dukw aaha. Naha ka, mendzikiɗe ba masəra ba Mbulum awiya ŋana ti sir a ba nda gà mburma ya, agəra məmbəz gà ana i ti dzeye a dər aɗaba kurum a. Ku mege ndeɗime, ki swim a kamala ana i ge dər kinehe ya, kà tə̀kərawum dər aà iye.» 26Bazlam Yesuw BATSAH kwa ŋa ata a ɗif dər a ka, ku mege ndeɗime, i təv ana ki zimwim a ɗaf kamala taŋa ya, nda masà dukw ata i kivit a ka, ki tsikwim a a mburma parakkà, na Yesuw BATSAH kwa ŋa a mət agəra məmbə̀là dər à kwa ya. Ki ɗifwim a ter a dər ka, daga aà kinehe ya, haa a pat ana a ta mère a ya.

27Aɗaba taŋa, na wura a zim a ɗaf Yesuw BATSAH kwa ŋa, kige tsa a se a dukw mese ŋgar ana i kivit a, ndaka vatwa ana à zlibe a dər à ŋgat a tsəka, seriye Mbulum à gis a ŋgat, agəra ana a ne bakal aà gà ba Yesuw Batsah kwa nda məmbəz ŋgar a. 28Aɗaba taŋa, say ku weke ma dzala dzekwiŋ. Na bəla bakal duwa a ŋgiɗits a ŋgat tsəka, ma zəm, dite ma sa mbaŋa. 29Na wura a zim a ɗaf Yesuw BATSAH kwa ŋa, dite a se a dukw mese ŋgar, na bəla a dzele a dər gà gər aka ba Yesuw Kiristi tsəka, a da à ba ŋgar aka miɗ seriye Mbulum nda ahər ŋgar ŋa. 30Aɗaba taŋa na gà asiŋ gà mburma hinne ika magər kurum, tar ka, i dukw məməta, gà biy ŋgiɗ ndzəɗa aà tar tsa, dite gà asiŋ ŋa ibam, tàa mata ya. 31Na mege kàa dzalakwa aaka dzekwiŋ ka, ana ka, Mbulum a gese a kwa aka miɗ seriye ŋgar kamala taŋa ya asa tsa. 32Ama na Mbulum a ɗifekwe a à metsehe kamala taŋa ya ka, a sasar mibekwa à ɗaf ivaɗ, na dite ka, a ta gew akaba a kwa aka miɗ seriye ŋgar nda gà ɓəzla bakal, ki dzeyekwe a tsiye ya.

33Kamala taŋa ya, gà damər gà, i təv ana ki yehwimebe a gər aà mazəma ɗaf BATSAH kwa ŋa ya ka, say ki vevwim a gà mìsle ŋgiɗ tserdze dzekwiŋ, dite ki zimwim a kuɗa ya. 34Na wura a riŋ may a wir a ahər a ka, say ma zəmara aba ɗaf ŋgar i ma ya dzekwiŋ, na dite mayahaba gər kurum ana ki yehwimebe a ya ka, Mbulum a ta gis a dər kurum a seriye ŋgar asa tsiye ya.

Ama gà asiŋ gà bazlam ŋgiɗ ana kà wizwim a, i ti ɗif a kurum a dər ka, say i təv ana Yàa ndzeha a təv kurum a dzekwiŋ.

12

Ndzəɗa ana Mezite Mesife Mbulum a vile a mburma ya

1Gà damər gà, kinehe ka, a sèsiŋ i fèfil a kurum a aka gər gà ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum ana a dzaya a mburma, aà megeye dər gà dukw pampam a kuɗa. I waya ka, ki sirwim a taŋa lele. 2Kurum kà sərum, akahər ana kàa gəsum Yesuw Kiristi nda gəzləŋ kurum zukw tsiye ka, kà zàmbaɗawum à gà fəla ana pampam tə sər bazlam tsa, kà nwim dər kamala mbulum a ya. Dukw ata ka, ədəts a gəs kurum, a fàr aka kurum ndzəɗa hinne kamala ana gəzləŋ ŋgar a waya ya. 3Aɗaba taŋa, i waya ka, kurum ana kàa gəsum Yesuw Kiristi a gəzləŋ kurum kinehe ya, na ki sirwim a ikaba à dukw aaha ya lele ya. Na Mezite Mesife Mbulum i ba wura ka, wele ata a sle aà megweɗe a aà Yesuw Kiristi: «Wisìh Yàa vəlak mezelme» ka, a sle a tsa. Kamala taŋa ya mbaŋa, wura a sle aà megweɗe a: «Yesuw a ne BATSAH kwa ŋa» ka, a sle a tsa, na Mezite Mesife Mbulum i ba ŋgar tsiye.

4Gà dukw ana Mezite Mesife Mbulum à dzèye a a mburma, dite na ta ŋget a ndzəɗa aà megeye dər gà duwa ya ka, pampam hinne. Ama Mezite Mesife Mbulum ata ka, ilik pəra. 5Kamala taŋa ya, gà megemir a riŋ pampam na Yesuw BATSAH kwa ŋa à dzèye a a mburma ka, dite ta ge a ya. Ama Yesuw Batsah kwa ŋana, a gwa, gwim a ka, ŋgat ŋa ilik pəra mbaŋa. 6Taŋa Mbulum a dzaya gà ndzəɗa a mburma ka, pampam, na dite ta ge a dər megemir ŋgar a. Ama ŋgat ana a dzaya a tar ndzəɗa aà megeye gà megemir ata ya ka, ilik mbaŋa asa. 7Ama Mezite Mesife Mbulum a riŋ a ge a megemir ka, i gà gəzləŋ kurum ilik ilik tserdze, na dite, kurum tekeɗe, ki zlìkwim a dər gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ nda ndzəɗa ana a dzaya a kurum a ya. 8Kamala taŋa ya, mìsle ŋgiɗ ka, Mezite Mesife Mbulum a vəlar ndzəɗa aà metsìkè ŋgwal metsehe lele. Ama Mezite Mesife ata ilik pəra. A biy ŋgiɗ ka, a viler a ndzəɗa aà masəra vatwa Mbulum lele, aà dite a ɗif a dər a mburma parakkà ya. 9Biy ŋgiɗ asa ka, Mezite Mesife Mbulum ata a vəlar ndzəɗa aà mege slagama nda təv magəsa Mbulum. A sər ka, a sle a aà mege dukw ana mawura ba ŋa ya tserdze. A mìsle ŋgiɗ asa ka, a vəlar ndzəɗa i ŋgar ka, aà məmbàlà à gà ɓəzla dukw məməta. Taŋa ka, Mezite Mesife Mbulum ŋa ata hiywe ilik ɗekɗek pəra. 10A vəl a mìsle ŋgiɗ ka, ndzəɗa ana biy megeye dər gà dukw mene aà mburma ya. A biy ŋgiɗ ka, a vəlar ndzəɗa aà məma à guma ana Mbulum a tsikar a, a mburma tèrihhwè lele. Gà biy ŋgiɗ ibam, ta ŋgat ndzəɗa i tar ka, aà masəra ikaba à dukw ana a dara i təv Mezite Mesife Mbulum a, nda biy Əbay sitene ya. Gà mìsle ŋgiɗ asa ka, ta ŋgat ndzəɗa i tar ka, aà metsìkè gà ahəm ana tar tekeɗe, tə sər tsiye. Gà biy ŋgiɗ asa ibam, ta ŋgat ndzəɗa i tar ka, aà məma à gà ahəm ata a mburma parakkà lele. 11Ama taŋa ka, Mezite Mesife Mbulum ŋa ata ilik na a dzèye a gà dukw ata tserdze a mburma ya. Kamala taŋa ya, pàk pàk à dzèye a gà ndzəɗa ata a mburma pampam, ku mege weke ka, kamala ana ŋgat a waya ya.

Ba mburma ka, ilik, ama gà dzerisl ba ŋana ka,

pampam hinne

12Taŋa kà sərakwa, ba mburma ka, ilik. Ama gà dzerisl ba ŋana iɗəm a ka, pampam. Ku mege gà dzerisl ba ŋa tar riŋ pampam hinne tekeɗe, ba ŋa ka, ilik pəra. Kamala taŋa ya, i təv mayahaba gər gà mburma Yesuw Kiristi ka, kataya mbaŋa. 13Aɗaba aka ana ti tsilwiɓ à kwa a yam a ka, kwa tserdze kà nekwa kamala ba ilik a, nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum ata ilik ŋa ya. Aɗaba ku mege gà Yahuda, ku mege gà na tar gà Yahuda tsiye, nda gà ku mege gà ɓele, nda gà na ti ziwe a gər tar a tekeɗe, Mbulum a vəl a kwa akaba Mezite Mesife ŋgar ka, ilik pəra.

14Kurum kà sərum, ba mburma ka, dzerisl ba ŋa iɗəm ka, ilik pəra tsa. Tar iɗəm ka, pampam diŋ. 15Na bəla sik a gweɗe a: «Iye ka, pam aà ba mburma ya, i ndze ahər tə tsa, aɗaba iye ka, ahər tə tsa.» Ama ku mege a tsik a kataya tekeɗe ana, dzerisl ba mburma ata hiywe dukw ŋgar tsiye? 16Kige tsa bəla zləm a gweɗe a: «Iye ka, pam aà ba mburma ya, agəra ana iye ka, are tsiye.» Tsaatsa, taŋa dze ana, ŋgat dzerisl ba mburma mbaŋa tsiye. 17Na bəla ba mburma fit ka, ndutsndutsùtstswa are ɗekɗek ana, dite meme na ti tsereke a duwa ya? Kige tsa na bəla ba mburma fit ka, habawbaw zləm ɗekɗek dze ana, dite meme na duwa a ze ahər a asa ya? 18Ama ka, Mbulum aka ge ba mburma kamala taŋa ya tsa. Seyiŋ tsa, a làmbaɗaya gà dzerisl ba ana i ba mburma ya tserdze ka, ndaka vatwa ŋa, kamala ana a tsahən ahər a ivaɗ. 19Na mege Mbulum a ge mburma ka, sùɗùkw ilik, dukw ŋgiɗ ihər asa tsidze ana, taŋa ana, ba asa ya? 20Ama ar ka, kamala taŋa ya tsa. Gà dzerisl ba a riŋ iɗəm pampam hinne. Ama ba ka, ilik pəra.

21Aɗaba taŋa, are a sle aà megweɗe a a ahər: Iye i waya kər tsəka, a sle a tsa. Kige tsa gər a gweɗe a a sik: Ki giŋ ŋgulum tsəka, a sle a ɓav tsa. 22Seyiŋ tsa, kamala gà sùwal ba ana ki fir a ahər a, a ndze a ka, masakəŋa, à lìm a aà duwa tsiye ka, tsaatsa, ŋgat na a ge a ŋgulum a ivaɗ. 23Gà təv ana aà kwa tì zlibe a dər tsiye ka, ki gekwe a metsehe aà medìweye gà təv ata ivaɗ. Nda gà təv ana biy mekèhe aà are mburma ya tekeɗe, ki kèhekwe a taŋa ndeyndey ivaɗ asa. 24Gà təv ana tar riŋ aà ba kwa, tə tsahən aà kwa lele, biy mekèhe tsiye ka, gùrmùmuɗa a ndze a kataya pəra. Aɗaba makàhà gà təv ata ka, a ge a ŋgulum tsa. Mbulum a ge ba mburma ka, dzeŋ a təv ilik ŋa ilik, na dite ki zlìbekwe a ndeyndey ŋana ka, à gà təv ana kà yàkwa a dala nda are ivaɗ a, kamala ana a ge a ŋgulum tsiye. 25Aɗaba a ge dər kataya ka, a waya tsa na ba kwa a ndze a tsàkàlàk təv pampam a. Ama a sasar ka, gà dzerisl ba ata ti zlèkeye a ba ilik ilik tserdze. 26Na dzerisl ba ŋgiɗ ilik a riŋ a wir a ka, gà təv ŋgiɗ aaha tserdze ya, ta wireye a mbaŋa. Na bəla tì zlibe a à təv ŋgiɗ ka, gà asiŋ ŋa aaha tserdze ya tekeɗe, ta ŋgeye a ba mbaŋa. Ku mege weke, ika magər kurum ka, aka ne dzerisl ba ŋgar.

27Taŋa kurum tserdze ka, kà nwim kamala ba Yesuw Kiristi ya mbaŋa. Ku mege weke ika magər kurum ka, aka ne dzerisl ba ŋgar. 28Kamala taŋa ya, na Mbulum a dzaya a tar a ba gà dzerisl pampam, na dite ku mege awara, ta geye a gà megemir ŋa ya. Malahalah ŋa ka, a ndzək gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ, a ne à tar gà ɓəzla meslire ŋgar. I dəba ŋa ya, a ndzək gà biy ŋgiɗ ka, gà na ta me a à guma ŋgar a. I dəba tar a asa ka, a ndzək gà mìsle ŋgiɗ pam, a ne à tar gà ɓəzla medzèŋgèyè bazlam ŋgar a mburma. Dite a ndzək gà biy ŋgiɗ asa, tar ka, ta ŋgat ndzəɗa i tar, aà megeye gà dukw mene aà mburma. Gà biy ŋgiɗ ibam, ti sle i tar ka, aà məmbàlà à gà mburma i dukw məməta tar a. Gà biy ŋgiɗ asa, tar ta ŋgat ndzəɗa i tar, aà mazlàkàyà mburma. Gà biy ŋgiɗ, tar ka, ta ŋgat ndzəɗa aà mandza ika miɗ mburma i təv mandza akaba ahəm. Dite gà naha i tar, ta ŋgat ndzəɗa ka, aà metsikeye gà ahəm ana tar tekeɗe, tə sər tsiye kuɗa. 29Taŋa kurum kà dzalum dze ana, meme? Wànà Mbulum a ndzək gà mburma ata tserdze ya, a ne à tar gà ɓəzla meslire ŋgar a? Tsəna, ku weke à me a à bazlam ŋgar, a dzeŋge a a mburma ya, kige tsa a ge a dukw mene aà mburma ya? 30Tsəna, gà tar ata tserdze ya, ti sle aà məmbàlà à mburma i dukw məməta ya ya? Kige tsa mburma tserdze ta fèfil a ndaka gà ahəm ana tar tekeɗe tə sər tsiye ya? Nda gà bəla ta me a à gà ahəm ata parakkà a mburma nda ndzer a? Awaŋ, kataya tsa. 31Ama iye ihər i tsik a kurum ŋa: Yahum iɗəm gà ŋgwal gà dukw ana Mbulum a dzèye a a mburma ya nda gəzləŋ ilik, na dite ki ŋgetwim a ya.

Kamala taŋa ya, kinehe ka, i ɗif a kurum a à vatwa ana ŋgwal ŋa, a za dər gà biy ŋgiɗ aaha tserdze ya, na dite ki zezemwim a taŋa ya.

13

Mawàyà mburma na a za gà duwa tserdze ya

1Taŋa na bəla wura aka ŋgat ndzəɗa aà mifefile ndaka ahəm gà kwite ŋgiɗ tserdze, ku mege ndaka ahəm gà gawla Mbulum ana i gər ŋa ya tekeɗe, ama na a waya mburma tsəka, taŋa ka, aka ne kamala mèdìyè ana ti leke a ka, ɗùh ɗùh ɗùh a ge a zləm a mburma taf masakəŋa ya, kige tsa kamala ndzemde ana ŋgwaz ŋgwaz ta gìzl a ka, a tsahən tsiye. 2Na mege wura aka ŋgat ndzəɗa aà məma à bazlam Mbulum a mburma lele, nda gà bəla aka sər vatwa ŋgar, nda gà dukw ana makàhà ŋa i təv ŋgar a fit, kige tsa aka gəs bazlam Mbulum maràhà ŋa i gəzləŋ tsìsl, na dite a sle aà megweɗe a a kwite aaha: «Hitse i faha ya,« dite a de a kaɗəŋ tekeɗe ya ka, ama na a waya gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ tsəka, taŋa ka, a ne kamala dukw ana taf masakəŋa ya hiywe mba. 3Ku mege wura ma dzaya aba gà limana ŋgar a fit a gà ɓəzla matawak a, kige tsa mə vəl ba ŋgar aɗaba bazlam Mbulum, ta wànà iɗəm ŋgat a tekeɗe, na a waya gà asiŋ gà mburma ŋgiɗ tsəka, taŋa ka, a ger a ŋgulum tsidze.

4Aɗaba taŋa, wur ana a waya mburma ya ka, ədəts à gis a gəzləŋ, a ge a dukw ana ŋgwal ŋa ya, a mìsle ŋgiɗ. A ge a are aka dukw mburma tsa, a ge a zlapa tsa. Ŋgakŋgakəkka à sìŋgìr a à ba ŋgar ɓav tsa asa mbaŋa. 5Mala mawàyà mburma ka, a ge a dukw ana a ndeɗe a dər akaba hwarwa nda təv gà mìsle ŋgiɗ a tsa. Dite a ge a dukw ana a ge a ŋgulum ka, a ba ŋgar ɗekɗek a ɓav tsa asa. Duwa à tsìɓer a nda təv mburma tsa. Na bəla wura aka ge aà ŋgat bakal a ka, a tike a matsəɓatsəɓ ŋa a gəzləŋ ŋgar tsa asa. 6Wur ana a waya mburma ya ka, a ŋgeye a ba a bakal ana gà mburma ta ge a ya tsidze. Ama a ŋgeye a ba ka, a dukw ana ta ge a ŋgwal ŋa ya ivaɗ. 7Taŋa wur ana a waya mburma ya ka, à gis a gəzləŋ i təv mesewere are ya tserdze. A simehe a a dukw ana mburma ta ger a ŋgwal ŋa tsiye fit mbaŋa. Ku ndeɗime, a de a aka miɗ aka miɗ nda magəsa Mbulum nda gəzləŋ ŋgar. A tike a madzala gà gər ŋgar ka, kəla pat a təv Mbulum, na dite dukw tserdze a de a i təv ŋgar lele ya.

8Mawàyà mburma ka, à ndìv a tsa, a ndze a aà biybiy. Ama gà bazlam Mbulum ana ta màwa dər a mburma ya ka, tì ndìv a mba. Dite ku mege tàa ŋgat ndzəɗa aà metsìkè gà ahəm ana tar tə sər tsiye tekeɗe, a ti ndìv a mba asa. Masəra gà dukw ana mburma tə səraya nda təv Mbulum a tekeɗe ibam, à ti ndìv a mbaŋa asa. 9Aɗaba kàa sərakwa gà dukw ana ndzer ŋa ya ka, kweleŋ zukw tsa. Bazlam Mbulum ana kà màwukwa dər a mburma ya tekeɗe, kàa sərakwa fit ɓav tsa mbaŋa. 10Ama i təv ana Mbulum a ti ɗifekwe a à gà dukw ana ndzer ŋa ya ka, gà dukw ana ta ge a ŋgulum kinehe tə̀ma ya ka, tì ndìv a kuɗa.

11Ar ka, kamala kəla ndirkiz a. Aka ana kər kəla ŋa ya ka, ka fàfəlawa kamala kəla ndirkiz ana à fèfil a ya. Madzala gà gər yak tekeɗe, kamala taŋa ya asa mbaŋa. Aləka i təv ana kə̀ gəl ba, kì ge gawla ya ka, ki miyek a à dukw gà ɓəza ndirkiz a kuɗa. 12Ama kinehe ka, are kwa a de a aba ya zukw tsa, ki ŋgetekewe a a gà duwa ka, zìyye kamala kwataramà ana ki fir a iɗəm a ka, kùlàhtàhha are a slala iɗəm a tsiye tə̀ma. Aləka a ndze a a tə̀vəməŋa mba ka, ki hitsekwe a aka miɗ Mbulum dzìrìk, ki ŋgetekewer a ndzùzlzlwa lele kuɗa. Kinehe ka, kà sərakwa ŋgat fit kweleŋ zukw tsa. Ama a pat ana aka ndzera ya ka, ki sirekwe a ŋgat lele kuɗa, kamala ana ŋgat a sər kwa kinehe ya mbaŋa.

13Aɗaba taŋa, kinehe ka, gà duwa a riŋ makər na tì ndìv a tsiye. Kamala megweɗe ya: magəsa Mbulum ana kə̀ gə̀sakwa nda gəzləŋ kwa ya, nda metìkè madzala gà gər kwa ana ki tikikwe a nda təv ŋgar a, na dite dukw tserdze a de a lele ya, nda mawàyà mburma. Ama kəla ka, mawàyà mburma na a za gà dukw ata tserdze ya.

14

Bazlam aka gər ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum ana

a vile a a mburma ya

1Mərum aba hinne, na dite ki ŋgetwim a mawàyà ba ana ki weywim a dər mburma ya. Yahum ka, ndzəɗa ana Mezite Mesife Mbulum à dzèye a a mburma aà megeye dər gà dukw pampam a asa mbaŋa, na dite ki ŋgetwim a ya. Ama yahum ndeyndey ŋana ka, ndzəɗa məma à bazlam Mbulum ana a ɗif a kurum dər, ki mwim a dər a mburma ya. 2Na wura à fèfil a ndaka ahəm ana ŋgat aka sər tsiye ka, mifefile ŋgar ata ka, say Mbulum ilik na a tsereker a ya, tsəka, mburma tsa. A tsik a taŋa ka, dukw ana makàhà ŋa ya, nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum. 3Ama wele ana à me a à bazlam Mbulum a mburma ndaka ahəm kwite ŋgar, a gà asiŋ ŋgar a, dukw ana a tsik a ya ka, à zlèk a tar, à me a terehe a arəv, na dite ta ŋget a ndzəɗa ɓəŋɓəŋ lele ya. 4Wur ana à fèfil a ndaka ahəm ata ŋgat aka sər tsiye ka, a ge a ŋgulum a ba ŋgar ɗekɗek pəra. Ama wele ana à me a à bazlam Mbulum a mburma ndaka ahəm kwite ŋgar a ka, taŋa ka, à zlèk a gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana i kwite ata ya tserdze.

5A sèsiŋ ka, kurum tserdze ki fèfilwim a ndaka gà ahəm ata kurum ka sərum tsiye. Ama a sèsiŋ ndeyndey ŋana ka, kurum tserdze ki mwim a à bazlam Mbulum a mburma ndaka ahəm kwite kurum ivaɗ. Taŋa ka, ŋgwal ŋa. A za dər na ki fèfilwim a ndaka ahəm ata ka sərum tsiye. Aɗaba wur ana à fèfil a kamala taŋa ya ka, say mìsle ŋgiɗ mə̀ mà dər ndaka ahəm kwite kurum, na dite bazlam ŋgar ata a vile a ndzəɗa a megìse gà mayahaba gər gà mburma Mbulum tserdze ya. 6Gà damər gà, na bəla i dehe a a təv kurum ka, i fèfil a kurum a ndaka ahəm ana kà sərum tsiye dze ana, dite dukùla na a ge a kurum a iɗəm ŋgulum a? Na bəla i dehe a ka, say i ɗif a kurum a à dukw ana makàhà ŋa biy Mbulum a ivaɗ, kige tsa i ɗif a kurum a à metsehe, nda gà bəla i me a kurum a ka, à bazlam Mbulum, kige tsa i dzeŋge a kurum a duwa asa mbaŋa. Na Yàa ge dər kataya ka, taŋa na à zlèk a kurum nda ndzer a.

7Dzalum gà gər aka gà dukw ana mburma tə tarawa dər à dimis a kwaŋ, kamala gà vagam nda gandzavəl a. Ama na bəla mala məvata ŋa, kige tsa mala medzè ŋa a ter a dər ka, dèrevek dèrevek ndaka vatwa ŋa tsəna, meme na mburma ti sir a biye ɗa ŋa, tì dzer aakaha a ya? 8Nda təv məvata tsìtsèkw tekeɗe, ar ka, kamala taŋa ya mbaŋa. Na bəla gà mburma ana i gà kwite ŋgiɗ a, ta ge a gùvəl aà gà biy ŋgiɗ, ama na mala məvata tsìtsèkw aka tsəl aɗəm lele tsəna, weke na à hèdzèl a ba aà mada a gùvəl ŋa ya? A riŋ tsa. 9Yawwa, i təv kurum tekeɗe, ar ka, kamala taŋa ya mbaŋa. Na ki fèfilwim a a mburma ka, daɗəkɗəkka wura a sər dukw ana ki tsikwim a ya tsəna, meme na ti tsereke a dukw ana ki tsikwim a ter a ya? Aɗaba ki fèfilwim a taŋa ka, kamala ana i magər himbiɗ huwwa taf masakəŋa ya. 10Kamala taŋa ya, gà ahəm gà kwite ŋgiɗ tar riŋ pampam hinne ika gər ahəɗ, ku mege gà slàla awara ta fèfil a ba a ndaka ahəm kwite tar lele. 11Ama na bəla iye i tsereke a ahəm tar ata tsəka, a giŋ a ŋgulum tsa. Taŋa ka, wele ata à fèfiliŋ a ndaka ahəm ŋgar ata ya, a ne à iye ka, kamala ana iye slele ya, dite iye asa tekeɗe, i ne ika miɗ ŋgar ka, kamala slele ya asa mbaŋa. 12Ama araha, ika magər kurum tekeɗe, ki gewim dər kamala taŋa ya mbaŋa. Lele, na kurum riŋ ihər ki yehwim a ka, gà ndzəɗa ana Mezite Mesife Mbulum à dzèye a a mburma ya, nda gəzləŋ ilik, na dite ki ŋgetwim a ya. Taŋa ka, a tsahən aà kurum hinne seyiŋ. Ama kəla ka, yahum ndeyndey ŋana ka, medzibe ndzəɗa ana ki zlèkwim a dər gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ a, na dite ka, ta ŋget a ndzəɗa nda təv megìse tar ana ta gəs Mbulum nda gəzləŋ ɓəŋɓəŋ lele ya ya.

13Aɗaba taŋa, na wura aka ŋgat ndzəɗa aà mifefile ndaka ahəm ana ŋgat aka sər tsiye ka, say ma hama a Mbulum, na dite Mezite Mesife Mbulum a viler a ndzəɗa aà məmaya dər a mburma ndaka ahəm kwite ŋgar asa mbaŋa ya. 14Na bəla iye ihər i heme a a Mbulum ndaka ahəm ata iye Yàa sər tsiye ka, taŋa iye riŋ i hemer a nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum kaɗəŋ, madzala gà gər gà kə̀la ka, a riŋ iɗəm tsa. 15Ama na kataya ana, i ge a dze ana, meme? I waya kinehe ka, i hemer a nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum ata, dite biy ŋgiɗ i hemer a nda madzala gà gər gà asa mbaŋa. Nda gà na i təv malàhà dimis a tekeɗe, i ge a dər kamala taŋa ya mbaŋa ya. I lèh a nda ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum ata, dite biy ŋgiɗ, i lèh a nda madzala gà gər asa mbaŋa. 16Ama na bəla ki ge a kəkaaha a Mbulum ndaka ahəm ana kər kàa sər tsa, dite ka, gà mburma ata ti tsereke a ya tsəna, ta gweɗe aaka a «*Amin» dze ana, meme? Aɗaba tar ka, tàa tsaraka dukw ana kà tsik a tsa, 17ku mege meheme yak ata ki heme a ka, ndzer, a tsahən aà gəzləŋ yak a tekeɗe, a ge a ŋgulum a mìsle ŋgiɗ tsidze.

18Taŋa iye ihər i ge a kəkaaha a Mbulum, aɗaba ana i fèfil a ndaka ahəm ana iye Yàa sər tsiye ka, i za dər kurum fit kweleŋ. 19Ama ku mege kataya tekeɗe, i təv ana mər mayahaba gər ŋa nda gà asiŋ gà mburma Mbulum a ka, a sèsiŋ na i tsik a ter a guma Mbulum nda metsìkè a tar gà bazlam ŋgiɗ pampam hinne ya tsa, say biye ə̀zləm pəra. Ŋgulum ka, ti tsereke a lele, na ndəna i we a bazlam vìrìɗìɗɗe masakəŋa ndaka ahəm ana ti tsereke a tsiye ya.

20Gà damər gà, ka tə dzalum duwa kamala gà ɓəza ndirkiz a tsa. Dzalum gà gər ka, kamala ana kurum gà bàba gà mburma ya. Ama nda təv mege bakal ka, nwim kamala gà ɓəza kəla ndirkiz ana kwizikw tə sər ikaba à dukw bakal a tsiye. 21A riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, a gwa:

«I ti slirre a gà mburma ana

ta fèfil a ndaka gà ahəm kwite ŋgiɗ a,

a təv gà mburma aaha,

ti ti tsik a ter a bazlam gà ndaka ahəm ata.

Ama ka, i sər, ku mege kataya tekeɗe,

gà mburma tì dziŋ aaka a zləm ɓav tsa.»*fa*

22Aɗaba taŋa, mifefile ata ndaka ahəm ana ti tsereke a tsiye, a be a à ɗaf ka, a gà na tàa gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar tsiye, na ti sir a dər, tar ka, ika magər mayahaba gər kurum tsiye. Tsəka, agəra gà na tàa mbər megìse Yesuw Kiristi nda gəzləŋ a tsa. Ama i təv məma à bazlam Mbulum ka, pam. A ge a ŋgulum a gà na tàa gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar a ivaɗ, na dite ti sir a dər ka, Mbulum na a vəl a mər ndzəɗa ya, tsəka, agəra gà na tàa gəs tsiye tsa.

23Tsarakum kwaŋ, na bəla i təv ana kurum gà mburma Mbulum kàa yahum ba gər a ka, kurum tserdze, ku mege weke, à dze a ba aà mifefile ndaka ahəm ana ŋgat aka sər tsiye, dite gà mburma ana tàa gəs Yesuw Kiristi nda gəzləŋ tar zukw tsa, nda gà na tar i bəra ya, tàa dara aka magər kurum ana, ta gweɗe a, kurum gà məba a dala tsiye? 24Ama na ki mwim a à bazlam Mbulum a mburma tserdze ndaka gà ahəm kwite kurum ka, i dəba ŋa ya, gà mburma ana tàa gəs Yesuw nda gəzləŋ tar zukw tsiye, nda gà na tə sər dukuməŋa zukw tsiye, ti dere a aka magər kurum a ka, taŋa dukw ana ki tsikwim a ter a ya, ti sir a dər ka, maa ge bakal ndzer kuɗa. Aɗaba dukw ana tə tsaraka ya ka, a vile a ter a madzala gà gər hinne. 25Kamala taŋa ya, gà dukw ana gà makàhà ŋa i gà gəzləŋ tar tə dzalawa ya ka, à pètere a a bəra ya ndərzayya kuɗa. Ti ti dze a gurmits a bəɗ ika miɗ Mbulum, dite tì zèmbeɗe a dər, ta gweɗe a parakkà: «Mbulum ka, a riŋ ika magər kurum ndzer.»

Yahum ba gər ndaka vatwa ŋa lele

26Aɗaba taŋa, gà damər gà, na kataya dze ana, ki gekwe a ana, meme? Ama i təv ana ki yehwimebe a gər a ka, mìsle ŋgiɗ à lèh a i ŋgar dimis, mìsle ŋgiɗ a dzeŋge a bazlam Mbulum a mburma, dite mìsle ŋgiɗ ibam, a me a à dukw ana Mbulum a tsiker a, a mburma. Biy ŋgiɗ ka, à fèfil a i ŋgar ndaka ahəm ana ŋgat aka sər tsiye, dite naha ka, à me a dərra iɗəm a parakkà. Ama dukw ana ki gwim a tserdze ya kəla ka, say biy ana gà mburma Mbulum ta ŋget a ndzəɗa ɓəŋɓəŋ, ti de a dər aka miɗ aka miɗ lele ya. 27Na bəla wura a riŋ à fèfil a ndaka ahəm ana ŋgat aka sər tsiye ka, say mìsle ŋgiɗ a me a dər, kige tsa, tar sula, bəla makər, tsəka, ma za taŋa tsa. Ku weke a waya à fèfil a ndaka gà ahəm ata ŋgat aka fàfəl dər ilik tsiye ka, say gà mburma a riŋ ta mèye a dər aka mimbe aka mimbe dzekwiŋ. 28Ama na bəla wura a riŋ à me a dər tsəka, tə ndzaba tìytìy, ta fàfəl ika miɗ mburma tsa. Ŋgulum ka, mə fàfəl a Mbulum i gəzləŋ ŋgar, a tserekeriŋa. 29Ama gà mburma ana tàa ŋgat ndzəɗa aà məma à bazlam Mbulum a mburma ya tekeɗe, say bəla sula, kige tsa makər na ta fèfil a ya, na dite gà asiŋ ŋa aaha ti tsereke a lele, tì dze aaka a zləm, ti sir a dər ka, wànà bazlam tar ata ti tsik ana, a da ndaka vatwa ŋa ndzer kaɗəŋ a ya?

30Na wura a riŋ à me à bazlam Mbulum a mburma, i dəba ŋa ya ka, Mbulum aka ɗif à duwa a mìsle ŋgiɗ ika magər kurum a ka, a ger həɗəmma, a waya meɗìfè dər a mburma i təv ana wele malahalah ŋa aaha à fèfil a mba ya ka, ŋgat ata à fèfil a ya, ma ndza tìytìy, mə vəl vatwa a wele ŋgiɗ aaha, mə̀ fàfəl. 31Vatwa ka, a riŋ dukw ŋgar, na i wur ana aka ŋgat ndzəɗa aà məma à bazlam Mbulum a mburma ya. Ama ki fèfilwim a kəla ka, ilik ilik aka mimbe aka mimbe tsəka, ŋgùrà ŋgùrà tsa. Kamala taŋa ya, ku weke ika magər kurum, a sinike a ba aà duwa, ta mèrehe a à arəv. 32Wur ana aka ŋgat ndzəɗa aà məma à bazlam Mbulum a ka, ndzəɗa ŋgar a riŋ aà magəsa gəzləŋ mbaŋa. A ndze a tìytìy tə̀ma, dukw ŋgar. 33Aɗaba dukw ana a de a ndaka vatwa ŋa tsiye ka, a tsahən aà Mbulum tsidze. A sasar ka, na ki ndzekwe a zayya lele ika magər kwa ya ivaɗ.

Ama gà məkəs ana ika magər kurum a ka, ta ge kamala gà asiŋ gà məkəs ŋgiɗ ana ta gewa ika magər gà mayahaba gər gà mburma Mbulum a mbaŋa. 34I təv ana ki yehwimebe a gər a ka, tə ndzaba ɗikɗik, aɗaba vatwa a riŋ tsa na ta fèfil a ya. Say ta həna à gər a bəɗ kamala ana məpala ahəm Mbulum a tsik a mbaŋa asa. 35Na bəla duwa a riŋ tàa tsaraka i ga Mbulum tsa, dite a sàs a tar mewize ka, ta wiz ika magər mburma i fata tsa. Ta gəs gəzləŋ haa a təv ana tàa ndze a ma ya dzekwiŋ, dite ta wiz aà gà zal tar kuɗa. Aɗaba taŋa ka, dukw hwarwa na gà məkəs ta fèfil a ika magər gà mayahaba gər gà mburma Mbulum a.

36A kurum gà mburma Mbulum ana i faka ya, kà dzalum dze ana, bazlam Mbulum a dza ahər ba ana, i təv kurum a ya? kige tsa a dara ana, a təv kurum a ɗekɗek a? 37Na bəla wura a gweɗe a, iye ka, Yàa ŋgat ndzəɗa Mezite Mesife Mbulum, kige tsa, iye mala məma à bazlam Mbulum a mburma ka, ma sər dər, dukw ana i wetse a kurum i faha ya ka, dukw ana BATSAH kwa ŋa a tsik a. 38Ama na bəla a sasar magəsa dukw ana i wetse ya tsəka, Mbulum tekeɗe, a ger a hayaffà aà magəsa ŋgat ɓav tsa mbaŋa te.

39Aɗaba taŋa, gà damər gà, yahum ndzəɗa ana ki mwim a dər à guma Mbulum a mburma ya, nda gəzləŋ ilik, dite ka ta palum ahəm a gà na ta fèfil a ndaka ahəm ana tar tə sər tsiye tsa mbaŋa. 40Ama dukw ana ki gwim a tserdze ya kəla ka, gwim tèrihhwè ndaka vatwa ŋa lele hiywe.

15

Məmbə̀lara Yesuw Kiristi i məməta ya

1Gà damər gà, kinehe ka, a sèsiŋ bazlam ŋgwal ŋa ana i ɗif a kurum dər akahər ata ya, mə̀ mà a kurumara a gər a asa. Aɗaba kàa gəsum nda gəzləŋ, dite megìse kurum ata tekeɗe, ɓəŋɓəŋ lele. 2Ŋgwal bazlam ata ka, biy na Mbulum a mbil a dər à kurum a, na bəla kurum ihər ki dwim a dər aka miɗ aka miɗ nda magəsa ŋa nda gəzləŋ ilik, kamala ana i tsik a kurum a ya. Na kataya tsəka, megìse kurum ata a ne a taf masakəŋa.

3Sərum dər ka, Yàa ɗif a kurum à dukw ana Yesuw Kiristi a ɗifiŋ dər a mbaŋa. Dukw ana i tsik a kurum malahalah ŋa ya ka, araha: Yesuw Kiristi aka mət aɗaba bakal kwa, kamala ana ta wetse i wakita Mbulum piŋŋe, ta gwa, a ta ge a ba ya. 4A mət ka, ti le ŋgat a biye. Ama i huɗ mehinne makər a ka, a mbəlara i məməta ya, kamala ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum, ta gwa, a ta ge a ba ya. 5I dəba ŋa ya ka, a pàt aba a Piyer, dite a pàt aba a gà kurwa gəra sula ŋa aaha kuɗa. 6Dite ka, a pàt aba a gà asiŋ gà damər kwa ŋgiɗ ana ika vatwa Mbulum, ku mege tə za dərməka ə̀zləm a asa. Gà tar ata tserdze ya, ta ŋgatar a təv ilik ŋa. Aà gər mendze tar ata ya ka, gà asiŋ ŋa ika magər tar a ka, tàa mata. Ama bagwal ŋa ka, tar riŋ aà bəra mba hiywe haa kinehe. 7I dəba ŋa ya asa ka, a pat aba a Zakup, dite a gà asiŋ gà ɓəzla meslire Mbulum tserdze kuɗa.

8Aka mandəvandəv ŋana ka, a dara, a pètiŋ aba a iye mbaŋa. Ama iye ka, nìheɓiɓiɓɓè kamala kəla ana ta wa ka, kiye ŋa aka ndze aɗəm tsiye, na ika miɗ Mbulum a.*fa* 9Iye ka, kəla ŋa na ika magər gà ɓəzla meslire Mbulum tserdze ya. I pə̀r aaba ka, i sle duwa tsa na ti zeliŋ a mala meslire Mbulum a. Aɗaba Yàa sèwèr are a gà mburma Yesuw akahər ata ka, hinne. 10Ama ka, Mbulum aka giŋ ŋgwal ŋa, na dite ka, i ne mala meslire ŋgar kamala ana kurum ihər ki ŋgetwimiŋ a kinehe ya. Taŋa mege ŋgwal ŋgar ata a giŋ a ka, aka ne taf masakəŋa tsa. Seyiŋ tsa, Yàa ge megemir ka, hinne, a za biy gà ɓəzla meslire Mbulum ana tserdze ya ivaɗ. Ama ka, iye tsa na a ge megemir ata ya kəla. Mbulum nda ŋgwal ŋgar ata a giŋ a, na a ge megemir ata nda təv ga ya. 11Ama ku mege iye na a tsik a bazlam ŋgwal ŋa ata a mburma ya, nda gà bəla gà mburma ata tekeɗe ka, a tsik a duwa tsa. Aɗaba mər tserdze ka, bazlam ŋgwal ŋa ata ilik, na mìi ɗif a dər a mburma ya, kamala ana iye ihər i tsik a kurum a kinehe, dite kə̀ gəsum nda gəzləŋ kurum lele ya mbaŋa.

Mimbile ana gà mburma ti ta mbilere a i məməta ya ya

12Ŋgwal bazlam ata mì ɗifewa dər a ka, araha: Mbulum a mbəlara à *Kiristi i məməta ya. Na kataya ana, dite meme na gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum ta gweɗe a ka, mburma a mbilere a i məməta ya asa tsiye? 13I gwaɗa a tar ka, na mege ta mbilere a i məməta ya tsəka, taŋa ka, Kiristi tekeɗe, aka mbəlara iɗəm a tsa mbaŋa. 14Ama na mege ŋgat aka mbəlara iɗəm a tsəka, taŋa ka, kamala megweɗe ya ka, bazlam Mbulum ana mì ɗifewa dər a mburma ya ka, a ne dukw taf masakəŋa. Dite kurum tekeɗe, megìse kurum ana kə̀ gəsum bazlam mər a ka, a ne biy taf masakəŋa mbaŋa. 15Na mege kataya ka, taŋa mì sasa pàrsa aà Mbulum, aɗaba ana maa mbər metsike a mburma parakkà, Mbulum aka mbəlara à Kiristi i məməta ya ya, tsaatsa, pàrsa ya. Ama na Mbulum a mbilere a à mburma i məməta ya tsəka, taŋa ka, aka mbəlara à Kiristi iɗəm ɓav tsa mbaŋa. 16Kamala taŋa ya, wura a mbilere a i məməta ya tsəka, taŋa Kiristi tekeɗe, aka mbəlara iɗəm a tsa mbaŋa. 17Ama na Kiristi aka mbəlara i məməta ya tsəka, taŋa megìse kurum ana kà gəsum ŋgat a tekeɗe, a ne taf masakəŋa, Mbulum aka pəl a kurum à bakal kurum tsa haa kinehe mba. 18Taŋa ka, kamala megweɗe ya: Gà na ta gəs Kiristi ya, tàa mata ka, tàa dzeye kweleŋ mbaŋa. 19Na bəla kà tikikwa madzala gà gər kwa aka Kiristi ka, dite mà zlak kwa, ma gekwa ŋgulum a mendze kwa ana kinehe ɗa ika gər ahəɗ pəra, taŋa ka, mburma ti tiwe a kwa, à zè a dər biy gà mìsle ŋgiɗ tserdze.

20Ama ka, kataya tsa. Kiristi aka mbəlara i məməta ya ndzer kaɗəŋ. Ŋgat na a lah mimbilera i məməta ya ya. Aɗaba taŋa, gà asiŋ gà mburma ana tserdze ta mata ya tekeɗe, ti ta mbilere a i məməta ya mbaŋa. 21Aɗaba gà mburma ta mete a ɗa ika gər ahəɗ ka, agəra mburma ilik na a zlara məməta ya ya. Kamala taŋa ya tekeɗe, mìsle ŋgiɗ ilik na a hə̀ndə̀k i vatwa ya, na dite mburma ti ta mbilere a i məməta ya ya mbaŋa. 22Aɗaba taŋa, mburma tserdze ta mete a ka, agəra ana tar gà ɓəza Adama ya. Ta mete a kamala ŋgat a mbaŋa. Ama na tàa gəs Kiristi nda gəzləŋ tar ka, ti ta mbilere a i məməta ya kamala ŋgat a mbaŋa asa.

23Ama dukuməŋa a ge a ba ndaka vatwa ŋa, tsəka, a ndeb aaka a tsa. Taŋa Kiristi ka, ŋgat na a lah aà məmbə̀lara i məməta ya ya. A pat ana à mère a ya ka, Mbulum a ta mbele a à gà na ti ne gà mburma ŋgar a mbaŋa kuɗa. 24I dəba ŋa ya ka, sùndàl Kiristi a ti dze a iɗəm à gà ɓəzla mene are Mbulum ana tserdze ya, ku mege gà Əbay nda gà na ndzəɗa tar a riŋ hinne tekeɗe ya fit. Aka dzeye iɗəm à tar a ka, dite gər ahəɗ à ndìv a kuɗa. Ŋgat tekeɗe, à me a à mekwere Əbay ŋgar ahər a Mbulum Tsir ŋgar, a kwere a kuɗa. 25Aɗaba say Kiristi a kwere a tə̀ma, haa a pat ana Mbulum à dzer a gà ɓəzla mene are ŋgar tserdze aà huɗ sik ŋgar a dzekwiŋ.*fb* 26Mandəvandəv mala mene are Mbulum ata a dzeye a dər a ka, məməta ana ta mete a ya. 27Aɗaba mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum ka, a gwa: «Mbulum aka dza gà dukw tserdze aà huɗ sik Kəla ŋgar.»*fc* A tsik ba kamala taŋa ya ka, Mbulum nda ba ŋgar ŋa dze tsa na Kiristi a kwere a ya. Aɗaba ŋgat ŋa ivaɗ na à dze a gà dukw tserdze aà huɗ sik Kəla ŋgar ata ya. 28I təv ana Kəla Mbulum a ta kwere a gà dukw ata tserdze ya ka, dite tiɓìzl a hinne a à gər a bəɗ a Mbulum Tsir ŋgar ana a vəlar ndzəɗa ata tserdze ya. Kamala taŋa ya, Mbulum ka, a ti ne a Əbay ika gər gà mburma nda gà dukw ana tserdze ya kuɗa.

29Ama ka, dzalum gà gər aka bazlam ŋgiɗ aaha asa dzekwiŋ. Aàla na gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ a riŋ ika magər kurum ka, a sàs a tar ti tsilwiɓ a aba a yam avukw wele ana aka mbər mimìte, tàa tsilwiɓ dər a yam tsiye ya? Na gà mburma ta mbilere a i məməta ya nda ndzer tsəna, metsìlwìɓè tar ata ti tsilwiɓ aba a yam avukw gà məməta ya ana, dukùla na a ge a ter a iɗəm ŋgulum dze ya? 30Kamala taŋa ya, ku mege mər tekeɗe, na mì sər gà mburma ta mbilere a i məməta ya tsəna, dite aàmala na mì zla akaba mesewere are kəla pat a? 31Sərum dər ndzer, gà damər ga, kəla pat tserdze iye ka, i ɗa məməta. I tsik a kurum taŋa ka, aɗaba ana i ŋgaya ba agəra kurum a. I ŋgaya ba ka, agəra ana kurum nda gà mər tserdze magàwà ba ŋa nda gà Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya. 32Gà asiŋ gà mburma ana ɗa i kwite Efesiya ya, tàa sèwèriŋ are ka, hinne. Ar ka, kamala ana i ge gùvəl aà gà dukw dala ana gà ŋgwal ŋa tsiye. Na bəla i dzele a ka, kamala ana gà mburma gər ahəɗ ti dzele a ya ana, dite gùvəl ata i ge a ya ana, a giŋ a ŋgulum la? Na mege Mbulum a ta mbilere a à mburma i məməta ya tsəka, ana ka, ŋgulum zazamakwa bazlam minew ata, a gwa ka: «Gekwa məburnun, zəmakwa aba dukw mezime ya, kà sakwa guzum, aɗaba pat ŋgiɗ ka, sìkwèɗ duwa kwa a ta ge a riŋ asa tsa, ki metekwe a fit.»*fd*

33Aɗaba taŋa, ka banum ba kurum tsa. Sərum dər ka, na ki ndzwim a i təv ilik ŋa nda gà na ta ge a bakal a ka, kurum tekeɗe, ki dìɗwim a a bakal bise, kamala tar a mbaŋa. Ti nis a à mede kurum ana ŋgwal ŋa ya. 34Agəra taŋa, kinehe ka, pìɗekeywim i mekweye ya, ki gwim bakal asa tsa. Aɗaba i samata, gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ ika magər kurum a ka, tàa sər Mbulum zukw tsa. I tsik a kurum taŋa ka, dite gurɓə̀ts hwarwa ma ge a kurum.

Ba ana Mbulum a ta mbil a dərra i məməta ya ya

35Taŋa biytsà mìsle ŋgiɗ a gweɗe a ka: «Gà mburma ti ta mbilere a i məməta ya dze ana, meme? Dite i təv ana, Mbulum aka mbəlara à tar ana, ba tar a ti ndze a dze ana, meme asa ya?» 36Na wura a tsik a kataya ka, ndə̀fakkà wele ata ka, metsehe ŋgar a riŋ tsa. Aɗaba taŋa, ar ka, kamala hwife ana ki slige a ya. Say ti tike a a biye dzekwiŋ, na dite a slil a ya. 37Hwife ana ti slige a ya ka, ku mege wur daw, mege wur dukùla tekeɗe ka, taŋa wur ŋa ɗekɗek tə̀ma tsəka, slàmbah ŋa zukw tsa. 38I dəba ŋa ya, Mbulum na a ge a ya, na dite a slil a ka, a ɗe a kuɗa ya. A ge a ba kamala ana ŋgat a sasar a. Taŋa Mbulum na a vəl medzibe ba ata nda gà wur gà duwa pampam kataya ya.

39Ba gà asiŋ gà dukw ŋgiɗ ana mesife iɗəm a tekeɗe, Mbulum a ge ba tar pampam mbaŋa. Ba mburma ka, pam nda biy gà dukw ata. Dite ba gà ɗiyeŋ tekeɗe, pam nda biy kilif asa mbaŋa.

40Ama gà medzibe gà dukw ata a riŋ pampam a ka, ika gər ahəɗ ɗekɗek tsa. Aɗaba gà dukw ana tar riŋ madzàvàyà ŋa aà gəza mbulum a tekeɗe, tar ka, pampam mbaŋa. Metsehine tar tekeɗe, ar ka, kamala biy gà dukw ana ɗa ika gər ahəɗ a ɓav tsa. 41Ama gà dukw ana aà gəza mbulum a pampam mbaŋa. Aɗaba pat ka, medìve ŋgar pam nda biy kiye. Dite kiye tekeɗe, medìve ŋgar pam nda gà mawusawus asa. Dite ika magər gà mawusawus ibam, tì div a ka, pampam asa mbaŋa.

42I təv ana Mbulum a ta mbilere a à mburma i məməta ya tekeɗe, a ta ge a ka, kamala taŋa ya mbaŋa. Ba mburma aka mət ka, a ndzikiɗ ba wur daw ana tàa slige ya. Tàa le a biye ka, gùdzuɓ a ndze a tsa, a gwinekiŋa. Ama ba ana Mbulum a mbil a dər a ka, a gwineke a asa tsa, a ndze a ka, aà biybiy. 43Məməta ana ti le a a biye ka, gwilwìmber gwilwìmber ndzəɗa iɗəm tsa, a tsahən tsa. Aləka aka ta mimbile ka, ndzəɗa ŋa, à tsehin a lele ndzer kuɗa. 44Aɗaba tə zlawa mburma a biye ka, slu ba gər ahəɗ ɗekɗek pəra. Aləka i təv ana a ta mbil a ya ka, a ŋget a ba awiya ŋa ana Mezite Mesife Mbulum a viler a ya. Kamala ba kwa ana kinehe ya ka, ki ta ŋgetekewe a ba ana Mezite Mesife Mbulum a vile a kwe a ya aka miɗ tekeɗe, kataya mbaŋa. 45Aɗaba a riŋ mewetse ŋa i wakita Mbulum ka, a gwa: «Adama malahalah ŋa na Mbulum a vəlar mesife ya.»*fe* Wele ana a ndə̀vara aba i dəba Adama ya ka, *Kiristi. Tar ka, ilik nda Mezite Mesife Mbulum ana a vile a mesife awiya ŋa a mburma ya. 46Ama kə̀ ŋgatawukwa malahalah ŋa ka, ba ana biy Mezite Mesife Mbulum ata ya zukw tsa. Kə̀ ŋgatawukwa ka, ba ana biy gər ahəɗ masakəŋa ya dzekwiŋ, dite i dəba ŋa ya, ki ŋgetekewe a ba awiya ŋa ana Mezite Mesife Mbulum a vile a kwe a ya kuɗa. 47Malahalah mburma ka, Adama, ŋgat a ne mburma gər ahəɗ pəra. Mbulum a ge ŋgat ka, nda ahəɗ. Ama wele ata a mbe aka Adama ka, ŋgat a dara i mbulum i gər ŋa ya. 48Gà mburma gər ahəɗ ti ndzikiɗ ba ka, kamala Adama ata Mbulum a ge ŋgat nda ahəɗ a. Dite gà mburma ana ti ti ndze a i təv Mbulum i gər ŋa ya tekeɗe, ti ndzikiɗ ba ka, mìsle ŋgiɗ aaha a dara i mbulum i gər ŋa ya mbaŋa. 49Ama kinehe ka, kà ndzìkìɗekwe ba wele ata Mbulum a ge ŋgat nda ahəɗ a tə̀ma. Aka miɗ mba ka, ki ti ndzìkìɗekwe a ba wele ata a dara i mbulum i gər ŋa ya kuɗa.

Məmbə̀ɗà ba ŋgiɗ i təv ana Yesuw Kiristi à mère a ya

50Gà damər ga, iye ihər i tsik a kurum a nda ndzer: Wura a sle aà mede a a *mekwere Mbulum nda gà slu ba ŋgar nda mesife kataya tsa. Aɗaba dukw ana à mìt a ya ka, ti sle a aà mendze akaba a nda dukw ana a ndze a aà biybiy a tsa.

51Tsarakum kwaŋ, i ɗif a kurum a à dukw ana makàhà ŋa ya: Ba kwa tserdze ka, a ta mete a fit tsa, ama ba kwa ata tserdze ya ka, sùwùɗ ki ta mbìɗekwe a ba ŋgiɗ. 52Aka mandəvandəv gər ahəɗ ka, ta vèt a mezleliŋ. Tàa vàt ka, ki ta mbìɗekwe a ba ŋgiɗ sùrat kataya tsara, kamala ana wura a ge a mbitsèkw a. Na bəla tàa vàt mezleliŋ ata ka, gà na tàa mbər mimete ya, ti ta mbilere a i məməta ya. Ti ta ŋget a ka, ba ana à mìt a asa tsiye. Ama kwa ana kinehe kwa riŋ nda mesife hiywe mba ya ka, ki ta ŋgetekewe a ba ana awiya ŋa ya asa mbaŋa. 53Aɗaba ba kwa ana kinehe à mìtiŋa, dite a gwineke a ya ka, say a ti ne a ba ana à mìt a asa tsa, a ndze a aà biybiy a. 54I təv ana ba kwa à mbìɗ a ba ŋgiɗ kamala taŋa ya ka, taŋa dukw ana mewetse ŋa a riŋ i wakita Mbulum a, a ge a ba kuɗa. Ta gwa ka:

«Məməta a riŋ asa tsa,

Mbulum aka dzeye dər fit kweleŋ.

55Taŋa a kər məməta, ndzəɗa yak ŋa ana,

i ŋga kuɗa ya?

Dite simir yak ana,

kà mbalawuwa dər mburma ya ana,

ar i ŋga na kinehe ya?

Aɗaba taŋa, ama kinehe kər ka,

ki sle a aà mege dukw ana ŋgwal ŋa tsiye

a mburma asa tsa.»*ff*

56Yaw, taŋa məməta a ŋgat ndzəɗa aà mege dukw ana ŋgwal ŋa tsiye a mburma ka, agəra ana ta gewa bakal a. Dite i huɗ mege dukw ata ya tekeɗe, kà sərakwa, naha ana bakal a ka, agəra məpala ahəm Mbulum. 57Ama ka, gekwa kəkaaha a Mbulum, aɗaba ana a vile a kwe a ndzəɗa aà məmbà dər aà gà bakal nda məməta fit, nda ahər Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa ya.

58Aɗaba taŋa, gà damər gà ana i waya kurum hinne ya. Ndzum ka, nda ndzəɗa ɓəŋɓəŋ lele, ka ti yum ba tsidze. Gwim megemir Yesuw BATSAH kwa ŋa ka, nda gəzləŋ ilik aka miɗ aka miɗ. Kurum kà sərum, megemir ana ki gwim a aɗaba ŋgat a ka, a ne a taf masakəŋa tsa.

16

Ti yehe a gər a siŋgwe aà mazlàkà dər gà mburma

Mbulum ana i Yeruzalem a

1Kinehe ka, a sèsiŋ i fèfil a kurum a aka gər bazlam siŋgwe ana ki yehwimer a gər, aà mazlàkà dər gà mburma Mbulum ana i Yeruzalem a. Ama ki gwim a dər ka, kamala ana i tsik a gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana ika ahəɗ Galatiya ya mbaŋa. 2Kəla ladà, ku mege weke, tsə̀nə̀hum akaba siŋgwe zaakwa zaakwa kamala dukw ana kàa ŋgatum, Mbulum aka vəl a kurum a. Ki gwim a dər kataya, na dite ələk aka təv ana Yàa ndzeha a təv kurum ka, siŋgwe ata aka sle, kàa mbər mayahumar gər a. 3Yàa daha ka, i wetse a wakita, i vile a ahər a gà na kà palum tar aà megemir ŋa ya, dite ka, i slir a dər tar a Yeruzalem. 4Na bəla Yàa samata, a ge a ba ka, mìi de akaba a nda gà tar tserdze a təv ilik ŋa.

Dukw ana a sàs a Pul a ge a ya

5A sèsiŋ ka, i de a aka ahəɗ Makaduniya, dite na i dehe a a təv kurum a. Aɗaba i waya ka, i lìm a aka gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana i fataya tserdze. 6Aləka na Yàa ndzeha a təv kurum ka, i ti ndze a riŋ ika magər kurum zaakwa dukw ŋgar. Kamala taŋa ya, na mege a ge a ba ka, i ndze a riŋ i təv kurum, haa a təv ana mə̀tasl aka dza ahər ba, dite aka ndəv iɗəm a ya. Aləka i təv ana i mèhe a ba ya asa ka, ki zlèkwim a iye nda təv mesìweye gà ana i de a ku mege a ŋga ya. 7Na Yàa daha aà məfə̀rà aka kurum ata ka, a sèsiŋ tsa na i ndze a i təv kurum rà/?raats zaakwa pəra ka, i de a aà kurum a tsara ya. Na BATSAH kwa ŋa aka waya ka, ki ti ndzekwe a zàkwayiya lele dukw ŋgar i təv ilik ŋa.

8Ama kinehe kəla ka, a sèsiŋ, i ndze a ɗa i kwite Efesiya mba, haa a pat *megirive Pantakwasta. 9Aɗaba Yàa ŋgat vatwa aà megemir Mbulum parakkà lele, a de a aka miɗ aka miɗ. Dite asa ka, agəra ana gà ɓəzla mene are gà ɗa hinne i faha, ti nisiŋ a à mege megemir a.

10Na Timute aka ndzeha a təv kurum ka, gəsum ŋgat lele, na dite a ge a magəɗa tsiye. Aɗaba ŋgat ka, a gewa mege megemir BATSAH kwa ŋa kamala ana iye i gewa ya mbaŋa. 11Aɗaba taŋa, wura ilik ma ta fə̀r ahər ka, kamala za ya tsa. Zlakum ŋgat nda təv mesìweye ŋgar ata a dere a ya, na dite a de a dər aka miɗ aka miɗ nda zayya lele, tsìm a ndzere a a təv ga ya tekeɗe, lele asa mbaŋa ya. Aɗaba mər tserdze nda gà asiŋ gà mburma Mbulum ana ɗa i faha ya ka, mər ihər mìi veve a ɗa ŋgat.

12Ama damər kwa Apalus ka, Yàa tsiker sik diŋ, i gwaɗar ka, tə daha a təv kurum nda gà asiŋ gà mburma Mbulum, dite ta ge a kurum wusa te. Ama ka, a niw medeha kinehe tə̀ma. Aka miɗ zaakwa ka, bəla a ŋget a vatwa, a dehiŋa.

Mandəvandəv bazlam nda mege wusa

13Ndzum ka, nda metsehe lele. Dite megìse kurum ana kə̀ gəsum ŋgwal bazlam ata nda gəzləŋ ilik a ka, ka dum dər aka miɗ aka miɗ. Arəv ma da aà kurum a tsa, gəzləŋ kurum ma ndza ka, ɓəŋɓəŋ lele. 14Dukw ana ki gwim a tserdze ya ka, gwim nda mawàyà ba ana ki weywim a dər gà asiŋ gà mìsle ŋgiɗ a.

15Gà damər ga, kurum kà sərum gà Sitefanas nda gà mburma ana i ma ŋgar a tserdze. Dite kà sərum mbaŋa ka, tar na tə lah aà magəsa Yesuw Kiristi ika ahəɗ Akaya a riŋ i faka ya. Tar ka, ta vəl ba tar aà megemir Mbulum, na dite tì zlèk a gà mburma Mbulum lele ya. I ge a kurum kamkam: 16Gəsum ahəm aà gà medzibe gà mburma ata. Hənum à gər a bəɗ a gà asiŋ gà na a ta ge a megemir Mbulum ika magər gà mburma Mbulum a lele, a təv ilik ŋa nda gà tar ata tserdze ya mbaŋa.

17Iye ihər i ŋgeye a ba ka, hinne, agəra ana gà Sitefanas nda Fartunatus, nda gà Akayus, tə dara a təv ga ya ya. Tə dara ka, avukw kurum ana ki dwimera, ki zlèkwim a iye zləmana ya. 18Tàa mìŋaha à arəv, kamala ana ta mà a kurumaha à arəv a mbaŋa. Medzìbe gà mburma ata ka, zlə̀bum à tar lele.

19Taŋa gà mayahaba gər gà mburma Mbulum ana pampam ɗa ika ahəɗ Asiya i faha ya, ta ge a kurumaha wusa hinne. Gà Akila nda daala ŋgar Piriskila nda gà asiŋ gà mburma Mbulum ana ti yahawabaha gər a təv tar a, ta ge a kurumaha wusa tserdze mbaŋa, nda zləm Yesuw Kiristi BATSAH kwa ŋa. 20Gà asiŋ gà mburma Mbulum ana ɗa i faha ya tserdze, ta ge a kurumaha wusa mbaŋa.

Geywim a ba wusa ika magər kurum ilik ilik tserdze nda gəzləŋ ilik.

21Taŋa kinehe, iye ihər i wetse a kurumehe a nda ahər gà ŋa kuɗa. Iye Pul, i ge a kurumaha wusa mbaŋa.

22Na wura a waya BATSAH kwa ŋa nda gəzləŋ ilik tsəka, Mbulum mə vəlar mezelme. Gər a gwa, Marana ta, kamala megweɗe ya ka: «Batsah mər ŋa, dara te.»

23Yesuw BATSAH kwa ŋa ma ge a kurum ŋgwal ŋa aka miɗ aka miɗ.

24I waya kurum tserdze ka, agəra ana kwa mandza ŋa i təv ilik ŋa nda gà Yesuw Kiristi ya.