Títi

Sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa

Títiri

wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ asɔ́nnɩ́nɩ́ ʋ́ pɩ yɛ yɩ́’ Títi wɛra. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná kpɔɔ ná sɩ́mʋ́wã́a’ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga.

Títira yɛ dée Júdee ya, dé Gɛ́rɛ́kɩɩ-ʋ (Gál 2.1-3). Pól sɛɛ’-ʋyaama kha’ ʋ hɩ̃tɩ Kɛ́rɛ́tɩrá ɩ̃́ phɩra’ sɔ́ sʋ̃mɩ sɩ́ yɛɛra wɛrɩ yɛ́ sa asɔ́nnɩ́khãgɩbɩ pɩ́ kɩ́ keŋ asɔ́nnɩ́pɩra (1.5). Pól bʋka’-ʋrʋʋma dɔ́ŋ mɩ́ asɔ́nnɩ́khãgaa mákɩ́nnɩ ná ʋ hɩ̃tɩ wɛra (1.6-9). Sɛɛ’-ʋrʋʋma tɛ̃ kha’ ʋ bɔ’ khokhãgɩbɩ ná hakhãgɩbɩ ná nákɔrbombi ná dombiri (2.1-10) yɛ́ sɛɛ’ asɔ́nnɩ́pɩrɩ tɩ́ pɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ kɩ́ dé, ná pãtɩ́ pɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ bɛŋ wɛra (3.1-11).

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Thɩɩra 1.1-4

Ɩ̃́ phɩ̃’nɩ́ khoŋ asɔ́nnɩ́khãgɩbɩ yɛ́ dʋ́kɩ́ŋ ɩ́pɛ bɩ́ kpaʋrɩ wɛra 1.5-16

Khokhãgɩbɩ ná hakhãgɩbɩ ná nákɔrbombi ná dombi wá bɔ’mɔ 2.1-10

Pãtɩ́ sɛɛrɛ nʋwãana fɩ́kɩ́ŋ asɔ́nnɩ́nɩ́ wá nɩ́ɩnɛ́ɛdékiri wɛra 3.1-11

Phɩrgaŋ bɔgɩyɔ 3.12-15

Thɩɩra

^1-4Mɩ́nɩ́ Pólnâa tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ mʋ́nɩ́ Títi mʋ́ mʋ́ déeri mɩ́ bi dɔ́ɔráa ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ mɩ́ ná mʋ́na Yékírí wá khɩ̃ɩnná kpoogi wɛra. Dé-minima Yékírí wá sʋ̃mdébii ná Yésú Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa. Yékíré saarɩ mɩ dé mɩ tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́’ pɩ́ ʋ phɩ̃’nɩ khori wɛrɩ, pɩ́ khãa ʋ́ bʋ yɛ́ tʋ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaa ʋ̂ʋ bʋka’ pãtɩ́ a wɔ́nnɩ́ kɔ́’ Yékírí wá mɩ́ɩɲɩnɩ kɔ́’mɔ wɛra. Sɩ́râa ba dé sã́ŋgɩ pɩ́ khã̌a tʋ dé ɔ khɩɩ ná pɩ ba buma thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra. Yɛ ʋ́ khɩɩra pɩrɛ tɛɛmɩná mɛ́’na. Kɩ́ thakoogira Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã a ná duniɲana yɛ nanɩ sĩnniɲe thoŋ na, yɛ ʋ́ tʋ̃ŋ na. Waatɩ ʋ́ ʋ khonna wɛrɩ, mʋ́ ʋ nannɩ, ʋ́ bʋkaa ʋ́ sɛɛrɛnɔ nɩ́pɩrɩ, pɩ́ sɛɛrɩyɔɔ. Ʋ́ sɛɛrɛra á Hɩ̃́nnáa Yékírí hãanɩ mɩ dé mɩ sɛɛ’ ʋ́ nɩ́pɩra. Á Sii Yékírí ná Yésú Kírísi ʋ́ déeri á Hɩ̃́nnáa wɛrɩ, pɩ fɩ̃ɩ mʋ́ bʋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã mʋ dɔ́ɔwóoŋgo.

Asɔ́nnɩ́khãgɩbɩ wá mɩ́ɲa

⁵Yɛɛ-mɩnɩ-mʋma Kɛ́rɛ́tɩrá dé mʋ hafɩɩ yɔ́ mɩ́ ɩ́ yɛɛra wɛrɩ, yɛ́ sa asɔ́nnɩ́khãgɩbɩ nɩɩ khãgɩɩ wó nɩɩ khãgɩɩ pãtɩ́ mɩ kha’rɩ mʋ̂ʋ dé wɛra. ⁶Asɔ́nnɩ́khãgaa mákɩ́ŋ-ʋma ná ʋ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékira kɩrɩ, hã pɩ́ ɲá ʋ́ bʋ sɔŋ na; mákɩ́ŋ-ʋma ná ʋ dé harɩ ʋ́kpo tárɩ́ya, ʋ́ bibi mákɩ́m-bɩrma ná pɩ dé asɔ́nnɩ́pɩ, hã pɩ́ dé ɲísíhasɩ’mɩ́ɩ ɲa, hã pɩ́ dé ɲíntã́ŋkpɩ̃́’nɩ́bɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́pɩ́rá bu bɩ́ bʋ khakharɩ wa, ⁷dé asɔ́nnɩ́khãgaa mákɩ́ŋ-ʋma ná ʋ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékira kɩrɩ, hã pɩ́ ɲá ʋ́ bʋ sɔŋ na, pébu, dé-uma nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ kɔrsɩŋ Yékírí wá mɩ́ɲa. Ʋ mákɩ́rá ná ʋ keŋ kha’ ʋ pã́ama pɔ́ɔrá wa, ʋ mákɩ́rá ná ʋ dé ɲámɩ́nɩ́nɩ́ wã, ʋ mákɩ́rá ná ʋ dé thãɲʋ́ pɩ̃́ɩ wã, ʋ mákɩ́rá ná ʋ dé kpéikhãɩ wã, ʋ mákɩ́rá ná ʋ dé tigikhɔrɔ’ pɩ̃́ɩ kɩ́ fɩ̃ŋ kɩ́ di nɩ́pɩ wa. ⁸Mákɩ́ŋ-ʋrma ná ʋ dé khɩrɩsagɩ’ra, ɩ̃́ dé nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ khɔrɔ’ mɩ́kɩrɩdégi, ɩ̃́ dé nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé mɩ́ɩɲɩ wɔ́ɔmɛ ɩ́ dɔ́mmɩ́ná, ɩ̃́ dé nɩ́’ termemme, ɩ̃́ dé nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ kã́ká’ kɩrsɛ, ɩ̃́ dé nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ ʋ́ wɩ́sa.

⁹Mákɩ́ŋ-ʋma ná ʋ kɔ́’ Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ́ pɩ wɔ́nnɩ́ khãa wɛrɩ, tákɩrsa. Ʋ́ sɛɛrɛra yóoma kpoogi ʋ́ ná tɩ́ pɩ mamannʋʋ wɛra. Mʋ́nnáa ʋ ba wɔ́nnɩ́ khɛ mamaŋ mɩ̂ɩ yóo kpoogi pɩ́ ná Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, ɩ̃́ bɔ’ pɔ́ɔrɩ yɛ́ bɛ’rɛ’ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ pɩ́ɩ ʋ́ sɛɛrɛrɩ wa wɛrɩ, pɩ́ nʋ́sa; ¹⁰dé kɔ́ŋgɔ́mbɛ bʋ́ ɩ̃ kpaʋ yɛ̂ɛ fɩ̃ŋ yɛ̂ɛ bunno’ nɩ́pɩ pɩ́ sɛɛrɛ yátɩ́sɛ. Júde bîi pɩ́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, bʋ́náa pɩ́ nɩ́pɩ wá hũŋgi kɔ́nnɩ. ¹¹Hã mʋ́ yɛɛ pɩ́ bu sɛɛrɛɛkharɩ wa, dé mɩ́ɩ ɩ̂ɩ mɩ́ɩ mákɩ́rá mamammɛ ɲa wɛrɩ, ɩ́ra pɩ mamaŋ nɩ́pɩrɩ yɛ̂ɛ bunno’ kórsi kutúru, ɩ̃ dɛɛ tigi’yo. ¹²Pɩ́ Kɛ́rɛ́tɩ kãnɩ wá yatɩ ʋ́ déerá ɲáaná wɛrɩ, ʋ́rá kha’ra kha’ pɩ́ Kɛ́rɛ́tɩ nʋ́nʋʋbɛrɩ, pɩ ma má fʋ̃́kɩtábɛ, thãnthãnnɩbɛ, pɩ wɛ̂ɛ kã́ká’ tɔ́ɔ wa ná kɩ dée má diime mʋ́wã. ¹³Yɛ thɩ̃ɲaa ʋ sɛɛ’rɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ, dʋ́kɩ́rá bɩ tákɩrsɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ khãa tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛrɩ, ¹⁴yɛ́ sɛ́ɛ Júdebi wá kpɩrsɩ ná nɩ́’ pɩ́ sɛ́ɛrɩ thɩ̃ɲaanɩ wɛrɩ, pɩ́ mammɩna. ¹⁵Nɩ́’ pɩ̂ɩ kã́ká’ kɩrsɛ wɛrɩ, pɩ́ thãná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ kɩnnɩma yɛ nɩ́’ pɩ́ dá’rɩ kã́ká’ kɩrsɩ yɛ pɩ wɛ̂ɛ khãa Tamanná wã wɛrɩ, mɩ́ɩnɛ bʋ́ ɩ̃ kɩraa pɩ́ thãná wã, dé pɩ kã́ká’ kɩrsɛ ya; yɛ háarɩ pɩ́ dée mɩ́pɩ̃́ɩnɩ ná sɩ́ dé bi mɩ́ɩnɩ wã. ¹⁶Pɩ kha’ma kha’ tʋ-ɩ̃bɩ́nnɩ Yékírí yɛ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírâa bʋká’ kha’ kaɩ-bɩrʋʋma. Pɩ́ mɩ́ɩɲɩ pɩ̃́ɩ-ɩrma Yékínnɔ. Kpaʋ-bɩrma yɛ pɩ́ wɔ́nnɩ́ dé háarɩ má mɩ́ kɩrɩ tɩ́kpoo-u wa.

Pãtɩ́ asɔ́nnɩ́pɩ wá nɩ́ɩnɛ́ɛdéki mákɩ́nnɩ ná kɩ hɩ̃tɩ wɛra

¹Yɛ mʋ́na mamaŋ nɩ́pɩrɩ mamaŋ mɩ̂ɩ yóo kpoogi pɩ́ ná Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛra. ²Sɛɛrɩyɛ khokhãgɩbɩrɩ kha’ pɩ kɩ́ tʋ kɩ́ kɔ́’ pɩ́ wɩ́sɩ ɩ̃́ dé sɔɔbɛ́nɩ́pɩ, ɩ̃́ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ wɔ́ɔmɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ ɩ́ dɔ́mmɩ́ná. Pɩ khãa ɩ́tɛ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛrɩ, ɩ̃́ fʋŋ pɔ́ɔrɩ pɩ́ dɔ́gɩnɛ mɛ. Ná mɩ́ɩnɛ nanɩ bɩ, pɩ́ pã́’ ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá. ³Sɛɛrɩyɛ hakhãgɩbɩrɩ tɛ̃ kha’ pɩ yɛɛ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá mákɩ́ŋ pãtɩ́ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɛ wɛra; hã pɩ́ hasɩ’ nɩ́pɩ ɲísísi wa, hã pɩ́ dé thãɲʋ́ pɩ̃́ɩbɩ wa, dé pɩ kɩ́ hã nɩ́pɩ bɔgɩ kɩrɩya. ⁴Pɩ mamaŋ hãnɩmboŋ bí yeeri khoobi wɛrɩ, kha’ pɩ fʋŋ pɩ́ khobi ná pɩ́ bibira. ⁵Pɩ dé tɛ̃ ha’ pɩ̂ɩ wɔ́ɔmɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ ɩ́ dɔ́mmɩ́ná, hã pɩ́ hɩ̃tɩ sɔnnɔ wã, pɩ dé pɩ́ duki sʋ̃mɩsɩ, pɩ dé ha’ kɩrbɩ, pɩ kɩ́ kpónnó’ pɩ́ khobiri, sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́nɛ́ bú kha’ Yékírí wá sɛɛrɛra kɩraa wa.

⁶Sɛɛrɩyɛ nákɔrbombiri kha’ pɩ hɩ̃tɩ wɔ́ɔmɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ ɩ́ dɔ́mmɩ́ná, ⁷mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá. Mʋ́ thĩ wá yatɩra dé mɩ́kɩrɩɩ pɔ́ɔrá ɲá ɩ̃́ thoosiŋ mʋ. Mamaa nɩ́pɩ Yékírí wá sɛɛrɛnɔ ʋ́ dɔ́mmɩ́ná kaadé sɔ́ kã́kásɛ yɛ́ dé si sɔɔbɛ́sɛ. ⁸Kɩ́ sɛɛ’ sɛɛrɛ ʋ̂ʋ yóo kpoogi ʋ́ ná Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛra; hã pɩ́ bu mʋ́ kɔ́kharɩ wa, sɩ́ dé sã́ŋgɩ mʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ́rá bu á khakharɩ wa, nɩɩsɛ́ kɔ́’ pɩ.

⁹Sɛɛrɩyɛ dombiri kha’ pɩ kɩ́ kpónnó’ pɩ́ tamambɩrɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá, ɩ̃́ dé mɩ́ɩ ɩ̂ɩ nʋʋ bɩ́ wɛra. Hã pɩ́ pákɩ́ŋ pɩ́ nʋ́gɩ, ¹⁰wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ sú bí tɔ́ mɩ́nɩ́ wã. Pɩ dé sɔɔbɛ́nɩ́pɩ waatɩ wá bɛ́ɛ’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́pɩ́rá kpónnó’ mamaŋ mɩ̂ɩ sɛɛ’ á Hɩ̃́nnáa Yékírí wá mɩ́ɩnɩ wɛra.

¹¹Yékírí bʋka’-ʋrɩ a kha’ má dɔ́gɩra fɩ̃ɩma. Kɩ́ dɔ́ɔfɩ́rgɩ wá bárkárá nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ bu hɩ̃́mma. ¹²Kɩ mamaŋ-ama kha’ hã á kaɩ Yékírí wá mɩ́ɩnɩ wã, yɛ̂ɛ mamaŋ a tɛ̃ kha’ a sɛ́ɛ duniɲǎa mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩrɩ yɛ́ hɩ̃tɩ fa duniɲaná wɔ́ɔmɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ ɩ́ dɔ́mmɩ́ná, ɩ̃́ dé nɩ́’ pɩ́ terenni wɛrɩ, ɩ̃́ kɔ́’ Yékírí wá mɩ́ɩɲɩ kɔ́’mɔ. ¹³Mʋ́nnáa a mákɩ́nnɩ ná a kɩ́ dé kɩ́ tɛɛ khɩɩ kpóróo ʋ́ a ba ɲá Yésú Kírísi ʋ́ déeri á Yékíŋ Kpóróo ná á Hɩ̃́nnáa wɛra. Ná ʋ ba písée baa, tɩ́ra a ba ɲá ʋ́ sáʋra. ¹⁴Ʋ́rá hãana’nɩ ʋ́ thakoogi á phɛɛnná ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ a mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá, ɩ̃ wɩ́rɩ́sá a á dée ʋ́kpo wábɩ yɛ̂ɛ hʋkɛɛ yɛ̂ɛ dé mɩ́kɩrɩya.

¹⁵Mʋ́ kɩ déeri má Yékíré hãanɩ mʋ khɩ̃nnɩ dé mʋ kɩ́ mamaŋ nɩ́pɩ ɩ́ mɩ́ɩɲɩnɛ yɛ́ kɩ́ bɔ’ pɩ kha’ pɩ kɩ́ déyee ɩ́ dɔ́mmɩ́ná wɛrɩ, kɩ́ dé si. Hã mʋ́ yɛɛ nɩ́nɛ́ sénné’ mʋ wã.

Nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ duki ná nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ fʋ̃ŋgɩ wá mɩ́ɲa

¹Kɩ́ wógí’ asɔ́nnɩ́pɩrɩ kha’ mákɩ́m-bɩrɩ ná pɩ kpónnó’ fãgɩmambɩ ná nɩ́’ pɩ̂ɩ wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, ɩ̃́ nú pɩ́ wágɩ yɛ́ sɔ́ɔbɩ́ŋ ɩ̃́ hɩ̃tɩ mɩ́kɩrɩ hũnsi hũnsi wá déhɩ̃tãnsa. ²Hã pɩ́ hasɩ’ nɩ́nɩ́ wá ɲísígi wa, hã pɩ́ khãɩ kpéiri wa, pɩ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ tʋ sábárɩ́ yɛ̂ɛ bɛɛ wɔ́ɔwóonno; pɩ kɩ́ kpónnó’ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’, ³dé á thĩna yɛma khʋ̃ɩnɩ hakɩrakpɩ’rɩbɩ yɛ dée nɩ́’ pɩ́ kpaʋra wɛra; buri-ayaama. Dé-ayaama mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩ wá dombi yɛ̂ɛ dé tɩ̂ɩ nʋʋ aabɛ wɛra. A yɛ déma mɩ́ɩ ɩ́ pɩ̃́ɩnɩ, a yɛma dɔ́ɔkpóoye, á mɩ́ɩ daa-ɩyaama nɩ́pɩrɩ yɛ á ĩgi kãmba.

⁴Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá ɔ waatɩ̂ɩ ba nanɩ á Hɩ̃́nnáa Yékínná bʋkaa kha’ má dɔ́gɩra fɩ̃ɩma yɛ fʋrɩ nɩ́pɩrɩ ⁵ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ a. Yɛ kɩ dée má mɩ́ɩ ɩ́ terenni wɛrɩ, ɩ́ra a déeri ya, dé maɲɩnaŋ-ʋrma aabɔ. Wɩ́rɩ́’-ʋrɩ-ama ɩ̃ khori á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ ɩ̃ yɛɛ á hũni fʋ̃ŋ yɛ hãa a thakoo fʋ̃ŋgɩ ʋ́ Nii wá bárkárá. ⁶Yékírí hã-ʋrɩ-ama ʋ́ Niinɔ ba’ á Hɩ̃́nnáa Yésú Kírísi wá bárkárá ⁷sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ dɔ́ɔfɩ́rgɩ wá bárkárá ʋ́ keŋ a nɩ́’ termembi yɛ́ dé a ʋ́ bi bîi ba bu thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo, kɩ́ a khãa yɛ̂ɛ tɛɛ wɛra.

⁸Sɛɛrɛ wɛrɩ, dé-uma thɩ̃ɲaa, mɩ̂ɩ bɛɛ dé mʋ́ sɛɛ’ pɩ ʋ́ ɩ̃́ kpɩ̃́nná’ pɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ́pɛ bɩ́ khãanɩ Yékínná wɛrɩ, pɩ́ kɩ́ hʋkɛɛ kɩ́ dé mɩ́kɩrɩya. Sɩ́rá kɩnnɩ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́na; ⁹tʋ̃má hã mʋ́ yee mʋ́ nʋ́gɩ pã́nɩ́ yátɩ́sɩ ná hũmbʋkakɩ ná kpéiri ná ɩ̃́ pã́nɩ́ tápɩ̃́ɩnɛ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲɔ wã, dé sɩ́ wɔ́nnɩ́ kɩrɩ mɩ́ɩnɩ wã, sɩ thʋ̃nnɔ́ wã. ¹⁰Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ baŋ kpɩkɩŋgɛ wɛrɩ, ná mʋ bɔgɔɔ pã́a tɩ́kpo, pã́a ɩ́ɲɔ, ná ʋ sɛ́ɛ sɩ ya, mʋ́ kpɩsɩ́ɩ sɛ́yɔɔ, ¹¹dé tʋ-mʋnɩ dé ʋ́ tárɩ́ɩ wá hũŋgi sɛ́ɛ-ʋma khɩ̃ɩnna. Yɛ mʋ́ ʋ kaɩrɩ yɛ̂ɛ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ yárgɩ́ŋ-ʋrma ʋ́ thĩ.

Phɩrgaŋ bɔgɩyɔ

¹²Ná mɩ ba sʋ̃nɩ Ártémásɩ wɛrɛ́sɩ Tísíkiri mʋ́ thãná, mʋ́ pã́náa kagɩɩ mɩ Níkópólísirá, dé mɩ bɛɛ dé mɩ hɩ̃tɩ-níma sarkhɩɩrá sóo. ¹³Pã́náa tɛ̃́fɩ́rɛ́ɛ Zénásɩ ʋ́ déeri tʋ̃́ʋhãana’naa ná Ápólɔ́sɩrɩ pɩ́ sɩrɩyóogírá sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩ́ɩnɛ́ kpɩ’ pɩ ya. ¹⁴Mákɩ́n-tɩrɩ ná á asɔ́nɩ́kãmbɩra tʋ dé mákɩ́m-bɩrɩ ná pɩ kɩ́ hʋkɛɛ kɩ́ dé mɩ́kɩrɩɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ wɔ́nnɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́’ pɩ̂ɩ degenso tákɩrsɩ wɛrɩ, yɛ́ dé sã́ŋgɩ tɛ̃ pɩ́ thĩná dé nafanɩ́pa.

¹⁵Mɩ́ ná pɛ́ɛ bɩ̂ɩ fará kpoogi wɛrɩ, pɩ thɩya’ mʋ. Thɩɩga ɩ́pɛ bɩ̂ɩ khɔrɔ’ á mɩ́ɩ yɛ khãa Tamanná pãtɩ́ arɛ wɛra. Yékíŋ dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’nɔ kpoogo.