Sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa
Ɔrɔ́mɩ
asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra
Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga
Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Ɔrɔ́mɩ asɔ́nnɩ́pa (1.7). A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná má’nɩ́ɲɔ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃gɩ waatɩ ʋ́ Pólna yɛ Kóorɛ́ntɩrá wɛra. Ɔrɔ́mɩ nɩɩ wá ɲísígi ku’-kiyaama tákɩrsɩ tɩ́ pã́nná, tɩ́rá yɛɛrɩ Pólnâa yɛ bɛɛ dé Yékírí wá mɩ́ɩna bu ní fãŋga.
Pɩ́ asɔ́nnɩ́pɛrá, támabɛ yɛ bʋ́ma tɩ́kɩ́ŋ ná Júdebinɛ, dé támabɩrá kɔ́nná. Asɔ́nnɩ́pɛ́ sɛɛ’rɩ Yékírí wá sɛɛrɛ ɩ́ nɩɩná, tʋ̃má Pól wá thĩnɔ wã.
Pólna bɛɛma dé pɩ tʋ dé khãa mɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩra khãa Yésúrá wɛrɩ, pɩ́ra Yékínna keŋ yɛ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi, tʋ̃má kɩ dée má ʋ́ mɩ́dége ya (1.17). Pólna sɛɛ’ma kha’ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ déerima mɩ́pɩ̃́ɩdébi yɛ̂ɛ dé mɩ́ɩ ɩ́ pɩ́ thĩ tʋʋrɩ dé ɩ́ kɩraa wa wɛra. Tɩ́rá yɛɛrɩ ná Yékírí wá tɛ̃́fɩ́mmɛ mʋ́wã, nɩ́nɛ́ yɛ́ ko wa (3.19-20). Yɛ Yékínna hɩ̃́mma nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ khãanɩ Yésúrá wɛra (3.21-24).
Sɛbɩ wá yɔ́ khayɩrá, mʋ kemma má Pól ná ɔ̌ɔ sɛɛrɛɛ wɛrɛ́sɩ ʋ́ ná pɔ̂ɔ sɛɛrɛɛ: ʋ pʋ́’ma yɛ́ hɩ̃́ŋgɩ́ŋ ʋ́ thĩna (8.31-35; 9.14 ná yɔ́ khaya). Pól wá mamandɔ́mmɩnɛ bɩ́ra; mʋ́nnáa ʋ mamaŋ sɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́pɩ́rá bú kã́ká’ pʋ́’ mɩ́ ʋ pʋ́’ pɩ wɛra.
Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya
Sɛɛrɛ nʋwãa dé-uma Júdebi ná támabɩ wá bɛ́ɛ’ wáa 1.1-17
Támabɩ ná Júdebi wá bɛ́ɛ’ yárgɩ́nnɩma Yékírí wá wɔ́ɔrɔ 1.18–3.20
Ná Júdebi ná támabɩra khãa Yésú Kírísirá, Yékínna hɩ̃́m-bɩma 3.21–4.25
Nɩ́’ pɩ́ khãanɩ Yésúrá wɛrɩ, pɩ nɩ́ɩnɛ́ɛma pãtɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛra 5.1–8.38
Pãtɩ́ Yékínna ba saabɩŋ nɩ́’ pɩ́ ʋ phɩ̃’nɩ khori wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɩna 9.1–11.39
Nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ kîi nʋʋ Yékínnɔ wɛra 12.1–15.13
Pãtɩ́ Pólna bɛ́ɛ dé ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ ɩ̃́ yóo wɛrɩ, ná phɩrgaŋ thɩɩra 15.14–16.27
1Thɩɩra
1Mɩ́nɩ́ Pól dé-minima Yésú Kírísi wá sʋ̃mdébiye. Yékírí yɩ́’-ʋrɩ-mɩma ɩ̃ dée mɩ Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa yɛ saa mɩ dé mɩ kɩ́ sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãanɔ nɩ́pa. 2Ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãana ʋ khɩrɩɩra hãanɩga nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã nɩ́pɩra, yɛ ʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɛ ʋ khɛɛrɩ sɛɛrɩyɛ sɩ ʋ́ sɛbɩrá. 3-4Ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãana sɛɛ’ma ʋ́ Bikhee ʋ́ déeri á Tamaŋ Yésú Kírísi wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ɲa. Nɩ́thɩ̃nasɩrá dé-uma Davíti wá kóyo yɛ Yékírí wá Niiná yaarɩgɔɔ huuminá ɩ̃ bʋkaa kha’ dé-uma Yékírí wá Bikhee ʋ̂ʋ wɔ́rgɛ wɛra. 5Yésú wá bárkárá Yékírí fɩ̃ɩnɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ a yɛ dée a Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ dé a sɛɛ’ duniɲathĩiɲi wá bɛ̂ɛ’ ʋ́ sɛɛrɛ pɩ́ khãa ʋ́ bʋ ɩ̃́ nú ʋ́ wágɩ yɛ́ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋga. 6Yɛ ɩ̃ bɩ́ Yésú Kírísi yɩ́’rɩ dé ɩ̃ dé ʋ́ wábɩ wɛrɩ, ɩ̃́ niina bʋ́ma tɛ̃ ʋ́ nɩ́pɩ́rá. 7Ɩ̃́ bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ Ɔrɔ́mɩná, ɩ̃ bɩ́ Yékírí fʋnnɩ yɛ yɩ́sɩ ɩ̃ dé ɩ̃ dé ʋ́ wábɩ wɛrɩ, ɩ̃bɩ́ra mɩ tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ yɛ̂ɛ hã ʋ́. Á Sii Yékírí ná Tamaŋ Yésú Kírísira fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ dé ɩ̃ mɩ́kɩrɩɩ yɛ́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo.
Pólna khɔrɔ’ma Ɔrɔ́mɩ asɔ́nnɩ́pɩra
8Mɩ khɩrɩ́ɩ thɩya’ma mɩ́ Yékínni Yésú Kírísi wá bárkárá ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ pɩ sɛɛ’ duniɲǎa bɛ́ɛ’rá pãtɩ́ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛra. 9Yékírí ʋ́ mɩ thɩya’ mɩ́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ yɛ̂ɛ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ ʋ́ Bikhěe mɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ mɩ́ sɛ́ɛrɛ́. Mɩ wógí’ma ɩ̃bɛ waatɩ wá bɛ̂ɛ’ mɩ́ Yékíŋ ɲɩ́ŋgɩ́rá. 10Mɩ ɲɩ́mma Yékírí dé ʋ yɛɛ mɩ́ bu dési wɛrá ɩ̃́ ná thɩya’ ɩ̃ ná ʋ́ khɔrɔ’mɛ. 11Mɩ khɔrɔ’-ɩ̃ma tákɩrsɩ, mɩ̂ɩ bɛɛ dé mɩ ná thɩya’ ɩ̃, yɛ́ hã ɩ̃ kɩrɩ gɩ́ ku’ri Yékírí wá Nii thã ɩ̃́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná. 12Mɩ bɛ́ɛ kha’ma kha’ ná mɩ thee ná ɲáa pãtɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, mɩ́ wɩ́sɛ́ tɩɩ mɩ yɛ ná ɩ̃ ɲáa pãtɩ́ mɩ́nɩ́ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, ɩ̃́ wɩ́sɛ́ tɩɩ ɩ̃ tɛ̃. 13Á nɩ́pa, mɩ bɛɛma dé ɩ̃ tʋ dé khɔrɔ’-mɩɲaa pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ dé mɩ ná thɩya’ ɩ̃ sɩ́ dé sã́ŋgɩ mɩ́ bú déegée ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá pãtɩ́ mɩ déegéeri támabɩrá wɛrɩ, sʋ̃mɩná yóo wɔ́ɔrɔ, yɛ mɩ buu dési wa. 14Yɛ fɔ́ mɩ́ yóo nɩ́pɩ wá wɔ́ɔ ɩ́ pã́gɩ́ɩrɩ ná pɩ́ wɔ́ɔ ɩ́ kaarɩ pã́gɩ́yá wɛrɩ, ná sɛbɩtʋbɩ ná sɛbɩkɔɔrɩbɩ thãná. 15Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ khɔrɔ’ tákɩrsɩ dé mɩ yóo Ɔrɔ́mɩná tɛ̃ ɩ̃́ ná sɛɛ’ ɩ̃ bɩ̂ɩ ní wɛrɩ, sɛɛrɛ nʋwãanɔ.
Sɛɛrɛ nʋwã̌a bárkárá Yékínna hɩ̃́ŋ nɩ́pɩra
16Sɛɛrɛ nʋwã̌a sɛɛ’mɩná khʋwɔŋ nɩɩsɩ wa, dé dé-uma wɔ́rɩ́ gɩ́ Yékínna khɛ ɩ̃́ hɩ̃́ŋ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Yésúrá wɛra. Júdebirâa wɔ̂ɔnnɛ sóo yɛ́ yáa hã támabɩra. 17Sɛɛrɛ nʋwãanâa bʋka’ kha’ khãamɩ wá tónna Yékínna keŋ yɛ́ khɛ nɩ́thɩ̃nɩgɩ nɩ́’ termemmi sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ kɩ́ khãa Yékínná khɩɩ wó khɩɩ ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ kha’ nɩ́nɩ́ ʋ́ Yékírí khɛɛrɩ nɩ́’ termemmi ʋ́ khãamɩ wá bárkárá wɛrɩ, bu-urma thakoogo.1.17 Ná keri Ábá 2.4
Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ déerima mɩ́pɩ̃́ɩdébe
18Yékírí ʋ̂ʋ ní thʋ’nná wɛrɩ, bʋka’-ʋrma kha’ má ɲámɩ́sɩ ya-sɩrma nɩ́’ pɩ́ kaɩrɩ ʋ́ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ dé mɩ́ kaatermenɲi wɛra. Pɩ́ mɩ́kaatermeŋ dégírá phiiri tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛra. 19Pébu, tɩ́ pɩ wɔ́nnɩ́ tʋ Yékírí wá mɩ́ɩná wɛrɩ, tɩ ɲáma koikoi pɩ́ sɔgɔmbɩrá, pébu, Yékírí wá thĩná bʋka’rɩ bɩ tɩ́. 20Ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ tɩ́ ʋ khonni duniɲanɩ wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ ɩ́ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ ɲá wã, ɩ́ déeri ʋ́ wɔ́rɩ́ gɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲâanɔ wã wɛrɩ, ná ʋ́ yékínsira ɲáma koikoi ná pɩ keri mɩ́ɩ ɩ́ ʋ déeri wɛra. Tɩ́rá yɛɛrɩ pɩ khabannɛ́ ɲa. 21Tʋ-bɩrɩ Yékírí yɛ pɩ khɛyɔɔ pɩ́ khɛmɩná wã, pɩ thɩɩgɔɔ kha’ ʋ́ ãníke ya, sɩ́ dée sã́ŋgɩ kã́ká’ yátɩ́sɛ́ baa bɩ́ bʋ, pɩ̂ɩ tápírgo, pɩ hakɩranɔ́ wã. 22Kha’-pɩrma kha’ wɔ́ɔmɛ ɩ̃bɩ́rɩ́ tʋʋrɩ yɛ phʋ̃nɩm-bɩrma; 23kaɩ-bɩrma Yékírí ʋ̂ʋ sáʋnɔ, ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ hu wa wɛrɩ, ʋ́ thɩya’mɩ, yɛ̂ɛ thɩya’ sɩ̃ŋ bɩ́ pɩ se’, pɩ́ khɛɛbɩnnɩ nɩ́thɩ̃na’ pɩ́ déeri mɩ́ huwonɲi ná mɩ́tábɩ ná dɛɛsɩ́ɲɩ́ɩtábɩ ná táa bɩ̂ɩ kpɔ́khasɩsɩnɛ wɛra.
24Tɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná yɛɛ pɩ̂ɩ dé denyugu sí pɩ khɔrɔ’ wɛrɩ, yɛ̂ɛ dé kãmbɩ nɩɩkhʋmɩ́ɲa. 25Kaɩ-bɩrma Yékírí wá mɩ́ ɩ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛrɩ, yɛ̂ɛ thoo nʋ́nʋʋɲa. Pɩ thɩya’ma Yékírí wá mɩ́ khoronɲini yɛ̂ɛ dé sʋ̃mɩnɩ yɛ̂ɛ hãa-ɩ yɛ kaɩ ʋ́ thĩ ʋ́ khonni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, ʋ́ thɩya’mɩna. Ʋ́rá mákɩ́nnɩ thɩya’mɩnɛ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. Amíina.
26Tɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná yɛɛ pɩ̂ɩ dé mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩ gɩ̂ɩ khʋ nɩɩsɩ wɛra. Hapɩ wá yatɩ sɛ́ɛ-bɩrma khoobiri yɛ pɩ́ tónnâa khɛ kãmba. 27Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, khoobi sɛ́ɛ-bɩrma hapɩrɩ yɛ pɩ́ thĩná ɲá kãmbɩ́ tarɩ wa, ɩ̃́ tarɩ kɩ́ khɛ kãmbɩ pɩ́ tónni ɩ̃́ kɩ́ dé nɩɩkhʋmɩ́ɲa; pɩ́ bursirâa ku’ pɩ́ bu mɛ́’na; dé sɩ́râa má’ pɩ́. 28Yɛ mʋ́ pɩ pɩ́ɩ tʋʋ Yékínni wã wɛrɩ, ʋ́ yɛɛ pɩ̂ɩ kã́ká’ kã́ká’ khĩŋkhãnnɩsa. Pɩ déma mɩ́kaadéenɲe. 29Pɩ tɔ́ɔyɩ ná kɩ dée má mɩ́ kaatermeŋ thĩiɲi thĩiɲi wá déme mʋ́wã, pɩ́ dɔ́sɩ pɩ̃́ɩ-sɩrma, pɩ khɔrɔ’ma mɩ́ɩɲɩ tápɩ̃́ɩnɛ, pɩ déma mɩ́pɩ̃́ɩɲa, dɔ́ɔkpóorêe bɛ́ɛ khʋ bɩ, nɩ́khʋkã́kásɛ̂ɛ bɩ́, pɩ́ bɛŋ na, pɩ fɩ̃mma nɩ́pa, pɩ́ dɔ́sɩ pɩ̃́ɩ-sɩrma, pɩ kha’ma nɩ́pa, 30pɩ hasɩ’ma nɩ́pɩ ɲísíse, ĩ’-pirma Yékíre, pɩ̃́ɩ-bɩrma nɩ́pɩ mɩ́ɲɛ, pɩ bɛɛma ɲísíge, pɩ foima, pɩ ma mɩ́pɩ̃́ɩdé kã́kásɛ, pɩ́ nú pɩ́ hũntábɩ wágɩ wa. 31Dé-birma hakɩra kpɩ’rɩba; tɩ́ pɩ kha’ wɛrɩ, pɩ́ dé ri ya, pɩ́ pã́anɲɩ kpɩ̃́nɩ́-ɩma, pɩ́ tʋ maɲɩnaŋ na. 32Tʋ-bɩrɩ dé Yékírí ʋ́ terenni wɛrɩ, kha’-ʋrma kha’ nɩ́’ pɩ̂ɩ dé ɩ́ mɩ́ɲɛ̌ɛ hũŋgiri wɛrɩ, mákɩ́m-bɩrma huume, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá pɩ́ thĩná kaɩ yɛ̂ɛ dé si; yɛ nɩ́’ pɩ̂ɩ dé si wɛrɩ, pɩ fʋʋ-bɩma tɛ̃.
2Yékínna ba thɩɩma nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ mákɩ́ŋ pɩ́ sʋ̃mdéenɲinɛ
1Tɩ́rá yɛɛrɩ, háarɩ mʋ̂ʋ pé tâa yɛ̂ɛ yárgɩ́ŋ pɔ́ɔ yɛ̂ɛ dé ɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩ kpokpooyiri, mʋ yárgɩ́mma mʋ́ thĩ, mʋ khabannɛ́ ɲa, pébu, ɩ́ kpokpooyira mʋ dé. 2Yɛ tʋ-arɩ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ dé ɩ́ mɩ́ɲɛ̌ɛ hũŋgiri wɛrɩ, Yékínna ba thɩɩ-bɩma ɩ̃́ mákɩ́ŋ thɩ̃ɲaanɔ. 3Mʋ́ mʋ̂ʋ yárgɩ́ŋ nɩ́’ pɩ̂ɩ dé ɩ́ mɩ́ɲɛ̌ɛ hũŋgiri yɛ písée yɛ̂ɛ déyee mʋ́ thĩni wɛrɩ, kem-muni má mʋ ba koma Yékírí wá thɩɩgɩrɩ bâa? 4Bá pãtɩ́ Yékírí kɩnnɩ kɔ́ŋ yɛ̂ɛ pã́’ yɛ̂ɛ yɛɛ mʋ wɛrɩ, mʋ yatɩya sɩ yaa? Mʋ tʋʋ dé Yékírí kɩrɩ-ʋma yɛ̂ɛ bɛɛ dé mʋ fɩ́kɩ́ŋ dɔ́ɔgɩ waa? 5Mʋ́ ɲíntã́ŋkpɩ̃́kɩ ná mʋ́ dɔ́ɔkaafɩ́kɩ́ŋgɩ yɛɛ-sɩrma mʋ́ hafɩya yɛ̂ɛ thoŋ Yékírí wá ɲámɩ́sɩ yɛ̂ɛ kɔɔ mʋ́ wɩ́sɔ kɩ́ tɛɛ khɩɩ ʋ́ ʋ́ ɲámɩ́sɩra ba ya nɩ́pɩ́rá, ʋ́ thɩɩ bɩ ɩ̃́ mákɩ́ŋ thɩ̃ɲaanɔ wɛrɩ, pɩ́ ɲá. 6Ʋ ba taama bɛ́ɛ’ ɩ̃́ mákɩ́ŋ pɩ́ sʋ̃mdéenɲinɛ.2.6 Ná keri Mák 62.1; Sɔs 24.12
7Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ hʋkɛɛ yɛ̂ɛ dé mɩ́kɩrɩɩ yɛ̂ɛ wɛ́ɛ sáʋ ná kpórsi ná thakoo mɩ́ɲáŋgɩrɩ wɛrɩ, pɩ́ra Yékínna ba hã kɩ́ thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra. 8Yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ bɛɛ dé pɩ́ ɲísíge ku’ yɛ kaɩ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ, yɛ̂ɛ dé mɩ́ kaatermenɲi wɛrɩ, Yékírí wá ɲámɩ́sɩra ba ya-bɩ́-bʋma tákɩrsa. 9Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛrɩ, ʋ́ yíbinna ba sãɩma yɛ dɔ́ɔsɛ́ kɩ́ kpʋ̃́wɔ̃ɔ. Júdebira sɩ ba khɩrɩ́ɩ naŋ sóo yɛ́ yáa hã támabɩra. 10Yɛ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé mɩ́kɩrɩɩ wɛrɩ, ʋ ba buma sáʋ ná kpórsi ná dɔ́ɔwóoŋgo. Júdebirâa ba khɩrɩ́ɩ bu sóo yɛ́ yáa hã támabɩra; 11pébu, Yékínna wɛ̂ɛ khoŋgiŋ na.
12Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ kaa tʋ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ ba hu sã́, dé mammɩná ba kɔ́’ pɩ ya. Yɛ ɩ́ pɛ̌ɛ bɛ́ɛ pɩ̂ɩ pɩ́ mammɩ wá déko yɛ̂ɛ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛrɩ, pɩ́ mammɩ wá mɩ́ɲɔ Yékínna ba thɩɩ bɩ. 13Kɩ dée má ɩ́pɛ bɩ̂ɩ nú pɩ́ mammɩnɩ kaadé bi pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wɛrɩ, pɩ́ra Yékínna khɛ nɩ́’ termembi wa, dé pɩ̂ɩ nú bi yɛ̂ɛ dé bi pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wɛrɩ, pɩ́ra ʋ khɛ nɩ́’ termembe. 14Táma bɩ̂ɩ mɩ́ɩ tʋʋ Yékírí wá mammɩnɩ wã yɛ̂ɛ dé tɩ́ pɩ́ kha’rɩ wɛrɩ, dé-girma má pɩ ma pɩ́ dɔ́sɩ́rá, pɩ́ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ tʋʋ bɩ ya wɛra. 15Pɩ́ dédɔ́mmɩ́nâa bʋká’ kha’ mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí wá mammɩna bɛɛ dé pɩ dé wɛrɩ, tɩ ma pɩ́ dɔ́sɩ́rá. Pɩ́ thĩ tʋ-bɩrɩ sɩ pɩ́ dɔ́sɩ́rá tɛ̃ yɛ pɩ́ kã́kásɩ́râa sɛɛ’ pɩ tɔ́ɔrá kha’ dé-biri pɩ̃́ɩnɩ yɛ́ sɛɛ’ pɩ tɔ́ɔrá kha’ dé-biri kɩnna. 16Ɩ́ mɩ́ɩɲɛ̌ɛ bɛ̂ɛ’ ba ku’ma khɩɩ ʋ́ Yékínna ba yɛɛ Yésú Kírísirá thɩɩ nɩ́pɩrɩ wɛra. Ʋ ba thɩɩma nɩ́pɩrɩ mɩ́ɩ ɩ́ kóori wɛrɩ, ɩ́ mɩ́ɲɔ. Yékírí wá sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ mɩ sɛɛ’ wɛrɩ, ʋ́rá kʋ̃nnɩ mʋ́.
Ísíráyɛ́l bibi wá ɲíntã́ŋkpɩ̃́ka
17Yɛ mʋ́na, kha’-mʋnɩma kha’ mʋ ma Júdee, yɛ khãa maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, yɛ̂ɛ foi kha’ dé-muma Yékírí wá nɩ́na. 18Tʋ-mʋnɩ tɩ́ Yékínna khɔrɔ’ yɛ tʋʋ tɩ́ kɩnnɩ wɛrɩ, sɩ́ kuso Moyízi wá mammɩ wá karammɩná. 19Kha’-mʋnɩ kha’ mʋ́nâa bʋka’ darapɩ khɩ̃ɩnnɛ, yɛ dée tápírnɩ́pɩ wá táyɛ́sɩ́gɩ 20yɛ buu tʋ thĩnthĩmmi ná thɩ̃ɲaa thĩnthĩme, sɩ́ ku’ri Moyízi wá mammɩná yɛ̂ɛ bɔ’ hakɩrakpɩ’rɩbɩ yɛ̂ɛ mamaŋ bikɛrɛɛbɩra. 21Mʋ́na kha’ mʋ mamamma pɔ́ɔ waa, yɛ mʋ́ mamaŋ mʋ́ thĩ ɲaa? Mʋ́ mʋ̂ʋ sɛɛ’ pɔ́ɔrɩ kha’ hã pɩ́ sú wa yɛ̂ɛ sûu? 22Mʋ́ mʋ̂ʋ sɛɛ’ pɔ́ɔrɩ kha’ hã pɩ́ ku’ pɩ́ hapɩ wɛrɛ́sɩ pɩ́ khobi wá kpãnɩbɔ wa, yɛ̂ɛ dé sii? Mʋ́ mʋ́ kha’rɩ ĩ’-muma sɩ̃mmɩ́ɩnɩ wɛrɩ, pé mʋ̂ʋ doŋgiŋ sɩ̃ndusi wá mɩ́ɩnaa? 23Mʋ́ mʋ̂ʋ foi kha’ mʋ́ná tʋʋrɩ Moyízi wá mammɩnɩ wɛrɩ, yɛ pée déeri mʋ̂ʋ hasɩ’ pɩɩ? Ná mʋ hasɩ’ pɩ, Yékírí wá ɲísíge mʋ hasɩ’, 24dé ɩ̃bɩ Júdebirá déeri sã́ŋgɩ támabɩrâa hasɩ’ Yékíri wá ɲísígiri2.24 Ná keri Ézá 52.5; Ézé 36.22 pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛra.
25Ná mʋ huuriyo2.25 Júdekhobi wá bɛ̂ɛ’ yɛ huureema, sɩ́ bʋká’ kha’ Yékírí khoŋ-uri-bima nɩ́ɩnɛ́ɛsɛ. Ná keri Khohuureese tábii wá tɩtã́ŋgɩ wá khanná. yɛ̂ɛ dé tɩ́ Moyízi wá mammɩ kha’rɩ wɛrɩ, sɩ́ khohuureesi kɩrɩ-sɩ́nnɩ, yɛ ná mʋ huuriyo yɛ mʋ wɛ̂ɛ dé tɩ́ Moyízi wá mammɩ kha’rɩ ya, sɩ́ huureesi dé-sínnima phãɩɲa; dé-sirma má mʋ huuriyo wa. 26Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ kaarɩ huuriyo wɛrɩ, ná ʋ́ra dé tɩ́ Moyízi wá mammɩ kha’rɩ wɛrɩ, ʋ́ ná ʋ́ kaahuureesinɛ, Yékínná ba khɛyɔɔma má huuree-uma wãa? 27Nɩ́nɩ́ ʋ́ kaarɩ huuriyo yɛ̂ɛ dé tɩ́ Moyízi wá mammɩ kha’rɩ wɛrɩ, ʋ́ ba yárgɩ́mma mʋ́ mʋ́ huureeri yɛ̂ɛ pɩ́ mammɩná, yɛ mʋ wɛ̂ɛ dé bi ya waa? 28Kɩ dée má mɩ́ɩ ɩ́ Júdeera dé wɛrɩ, ɩ́râa yɛɛ ʋ́ dé Júdee ya. Yɛ kɩ dée má tɛ̃ kpɔ́’ tɩ́ pɩ khu’ wɛrɩ, sɩ́rá déeri huureesiri wa, 29dé ná pɩ kha’ nɩ́nɩ́ déeri Júdee, dɔ́ɔgɛ pɩ keŋ. Yɛ dɔ́ɔgɩ huureesirá déeri huureese. Sɩ́ huureesi ku’-sirma Yékírí wá Nii thã tʋ̃má sɩ kuso maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ́ thã wã. Ʋ́ tárɩ́ɩ wá hũŋgiri nɩ́pɛ́ fʋwɔɔ wa, dé Yékírêe fʋwɔɔ.
31Ná sɩ mʋ́nnáa, ɩ̃́ dé Júdee, sɩ́ thʋ̃nnâa ʋ̃nnaa? Khohuureesi wá thʋ̃nnâa ʋ̃nnaa? 2Sɩ́ thʋ̃nɩ kɔ́ŋ-ʋrɩ. Dʋ́gɩ́ɩ wánná déeri: pɩ́ra Yékírí hãanɩ ʋ́ sɛɛrɛnɔ dé pɩ kɔ́rɔɔ. 3Yɛ ná pɩ́ pɔ̂ɔ yɛ terme ɲa, pɩ́ kaateremmina wɔ́nnɩ́ yɛɛma Yékínná kaa tereŋ bâa? 4Kṹuŋ na! Háarɩ ná nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ tʋ̃mma, a tʋ kha’ Yékírí ʋ́ra sɛɛ’ma thɩ̃ɲaa pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛra. Kha’-ʋrma kha’
Nɩ́pɩ mákɩ́m-bɩrɩ ná pɩ tʋ kha’ mʋ́nɩ́ Yékírí terem-munima yɛ̂ɛ sɛɛ’ thɩ̃ɲaa
Yɛ háarɩ pɩ́ kha’ mʋ́ tʋ dé ya, ná pɩ ba ɲá ɩ̃́ tʋ kha’ mʋ́ wánnâa thɩ̃ɲaaná.3.4 Ná keri Mák 51.6
5Yɛ ná á kaateremminâa yɛɛ nɩ́pɩ́rá ɲá Yékírí wá teremmini, pé a ba khaa? Dé ná sɩ mʋ́nnáa, aabɩ nɩ́thɩ̃napɩra kha’ma kha’ ná a dé mɩ́ kaatermenɲi yɛ Yékírí wá ɲámɩ́sɛ̂ɛ ya aabɔ, má ʋ terme ɲa bâa? 6Kṹuŋ na. Dé ná Yékínna yɛ terme ɲa, mʋ́nnɩ ʋ wɔ́nnɩ́ dé yɛ́ thɩɩ duniɲanɩ́pɩraa? 7Yɛ ná dé-giri má mɩ́ nʋ́nʋʋnâa ba yɛɛ pɩ́ ɲá Yékírí wá thɩ̃ɲaanɩ koikoi ʋ́ bu kpórsi, pêe ba yɛɛ Yékínná kha’ dé-mini mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ tɛ̃ɛ? 8Ná sɩ mʋ́nnáa, á kha’ma térí kha’ a dé pɩ̃́ɩnɩ, sɩ́ fɩ́kɩ́ŋ dé kɩnnɩ wãa? Pɔ̂ɔ hasɩ’ mɩ́ ɲísígi kha’ mɩ́ná yɩ́’rɩ sɛɛrɛ wɛra. Yékínná ba yɛɛ bɩ ya; yɛ sɩ má’ pɩ́.
Nɩ́nɛ bʋ́ ɩ̃ terme ɲa
9Dé aabɩ Júdebira pã́ama pɔ́ɔrá bâa? Kṹuŋ na! Dé bʋka’-arɩ sóo kha’ aabɩ Júdebi ná támabɩrɩ, á bɛ̂ɛ’ ma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá déko 10pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’
Nɩ́nɛ bʋ́ ɩ̃ terme ɲa. Ʋ́kpo mɛ́’ ʋ́ra bʋ́ wa.
11Nɩ́nɛ bʋ́ yɛ̂ɛ tʋ wɔ́ɔmɩ wã;
nɩ́nɛ bʋ́ yɛ̂ɛ wɛ́ɛ Yékírí wa.
12Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ sɛ́ɛrɩma Yékírí wá khɩ̃ɩnna,
pɩ bâa kɩrɩ mɩ́ɩnɩ tʋ̃́wã.
Ɔɔ bʋ́ yɛ̂ɛ dé mɩ́kɩrɩɩ wa,
háarɩ ʋ́kpo mɛ́’, ʋ́ra bʋ́ wa.3.12 Ná keri Mák 14.1-3; 53.1-3; Bɔ’ 7.20
13Sɛɛrɛ kɩrǎa ku’ pɩ́ nʋ́sɩ́rá wa,
pɩ fɩ̃mma nɩ́pa,3.13 Ná keri Mák 5.10
pɩ́ sɛɛrɛra ma má sʋwǎa waŋgɛ.3.13 Ná keri Mák 140.4
14Pɩ́ nʋ́sɩ́rá tʋ tɔ́ɔ ná nɩ́’daŋgagɩ ná sɛɛrɛpɩ̃́ɩsɛɛkɛ mʋ́wã.3.14 Ná keri Mák 10.7
15Pɩ kpʋ̃́ʋma nɩ́khʋgɛ.
16Khaarɩ wó khaa tɩ́ pɩ tarɩ wɛrɩ, pɩ hasɩ’ma yɛ́ yɛɛ nɩ́pɛ́ ɲaanɩŋ,
17pɩ́ mako wɔ́ɔwóommɩ́ɲɔ wã,3.17 Ná keri Ézá 59.7-8
18pɩ́ phãnɩ Yékírí háarɩ má kɩ́rɩ́’rʋʋ wa.3.18 Ná keri Mák 36.2
19Yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yékírí wá sɛbɩra sɛɛ’ wɛrɩ, ʋ sɛɛ’-tɩ́ma ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mammɩ wá déko, pɩ́ tɩ̃’nɩ bʋ́ ʋ́ sɛbɩrá wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́nɛ́ bu tɔ́ɔ kha’ wa, yɛ duniɲanɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ tʋ dé Yékínna ba yárgɩ́m-bɩma. 20Pébu, nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ mammɩnɩ yɛ Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wã, dé mammɩna yɛɛma á tʋ dʋ́rʋ́m mɩ́ kpoo tɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ déeri wɛra.
Khãamɩ wá bárkárá Yékínna khɛ nɩ́thɩ̃nɩgɩ nɩ́’ termemme
21Yɛ wɛrá Yékírí bʋka’-ʋrɩ a pãtɩ́ ʋ khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termemmi wɛra. Moyízi wá sɛpɩ ná Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ wá sɛpɩ khɩrɩɩ-bɩyaa sɛɛrɩyɛ-sɩma sówo. Yɛ kɩ dée má Moyízi wá mammɩ wá bárkárá ʋ dé sɩ ya, 22dé nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Yésú Kírísirá wɛrɩ, Yékínna khɛyɔɔma nɩ́’ termemmi, pébu, ʋ wɛ̂ɛ khoŋgiŋ na, 23dé bɛ́ɛ’ déerima mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ɩ̃ bʋ̃́náa Yékírí wá sáʋrá. 24Yɛ tɩ́ Yésú Kírísi khonni bi mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá déko ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ bɩ wɛrɩ, sɩ́ bárkárá Yékínna fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ khɛ bɩ nɩ́’ termembi phãɩɲɩ, pɩ́ khoŋ mɩ́ɩnɩ wã. 25-26Yékírí sʋ̃ŋ-ʋrʋʋma ʋ́ ba huu, ʋ́ tarammɩná kpógí pãtɩ́ pɩ dé khoŋ thɔgɩnsɩ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ, nɩ́’ pɩ́ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛrɩ, Yékínná sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna. Yékírí dé-uri-sima ɩ̃́ bʋká’ kha’ tereŋ-uma, pébu, pɩ́ déerá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ khʋ̃ɩ wɛrɩ, ʋ yɛ pʋ́gɩ́ bɩ ya, dé pã́’-ʋyaama. Yɛ wɛrá ʋ khɛma nɩ́’ pɩ́ khãanɩ Yésúrá wɛrɩ nɩ́’ termembe sɩ́ dé sã́ŋgɩ bɛ́ɛ’ tʋ dé tereŋ-uma waatɩ wá bɛ̂ɛ’.
27Ná sɩ mʋ́nnáa, tʋ̃́nnɩ́ mɩ́nɛ̂ɛ bʋ́ tɛ̃, tɩ́ nɩ́nɛ bu kɩ́ foii? Tɩ́ra bʋ́ wa. Pée déerii? Pébu, kɩ dée má nɩ́nɩ́ wá mɩ́dégé déeri thaagɩ wa, dé khãa mɩ́ ʋ khãanɩ Yésúrá wɛrɩ, pɩ́rá déeri thaagɩra. 28Tʋ-arɩ dé khãa mɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɛ khãa Yésúrá wɛrɩ, pɩ́ra Yékínna keŋ yɛ́ khɛ nɩ́thɩ̃nɩgɩ nɩ́’ termemmi tʋ̃má kɩ dée má ɩ̃́ kɔ́’ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, sɩ́rɛ ya. 29Bá Yékírí dé-uma Júdebi wá tórí wâa? Ɩ̃ keŋ má dé-uma tɛ̃ támabɩ wá Yékírí waa? Iiyo, dé-uma pɩ́ wáa tɛ̃, 30pébu, ʋ́ Yékírí úkporâa bʋ́, ʋ́râa ba khɛ Júdebi ná támabɩrɩ nɩ́’ termembi sɩ́ ku’ pãtɩ́ pɩ khãanɩ Yésúrá wɛra. 31Ná sɩ mʋ́nnáa, sɩ bʋka’ma kha’ ná a khãa Yésúrá, a khɛma Moyízi wá mammɩnɩ má pɩ mɩ́ɩnɩ wã bâa? Kṹuŋ na, dé a khɛ-bɩma mɩ́ kpakpa’ra.
4Ábráhám wá khãamɩ wá bárkárá Yékíri khɛɛrʋʋ nɩ́’ termemme
1A khɛ á khãgaa Ábráhám wásɩrɩ ɩ̃́ keŋ. Pé ʋ wɔ́nnɩ buwoo? 2Ná dé-giyaa má Ábráhám wá mɩ́dégé yɛɛra Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi, ʋ yɛ wɔ́nnɩ́ foi. Yɛ Yékírí thã ʋ́rɩ́ ʋ́ wɔ́nnɩ́ foi wa. 3Dé tʋ-ɩ̃nɩ dé Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ Ábráhám khãa-ʋyaama Yékínná, ʋ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemme.4.3 Ná keri Sĩn 15.64Ná nɩ́nɛ déegíyé yɛ pɩ́ taa-ʋ, pɩ́ yɩ́’ sɩ́rɩ́ kha’ fɩ̃ɩ-bɩrɩ-ʋ́-bʋma dɔ́ɔgɩ wa, dé mákɩ́ŋ-ʋrɩ-sɩ́ma. 5Yɛ Yékírí thã ʋ́rɩ́, sɩ mʋ́nnáa wã, dé wɛ́ɛ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ keŋ ʋ́ mɩ́dégi wa wɛrɩ, yɛ khãa tʋʋ dé Yékínnâa wɔ́nnɩ́ khɛ mɩ́pɩ̃́ɩdéeri nɩ́’ termemmi wɛrɩ, ʋ́ khãamɩna Yékínna keŋ yɛ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemme. 6Sɩ́ kpoosira Davíti sɛɛ’rɩ nɩ́nɩ́ ʋ́ Yékíre wɛ̂ɛ keŋ ʋ́ mɩ́dégi yɛ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wã wɛrɩ, ʋ́ kɩrgɩ wá mɩ́ɩná kha’
7Nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ dé tɩ́ Yékírí kha’rɩ ya, yɛ ʋ́ sɛ́ɛ hãa bɩ tɩ́
Ɩ̃ yɛɛ pɩ́ tárɩ́ kpoobi wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná sóo wɛrɩ, kɩrɩ-bɩrɩ.
8Wɛ́ɛ ʋ́ Tamanna mɩ́ɩ thʋ̃’nɩɲa ʋ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ɲa wɛrɩ, kɩrɩ-ʋrɩ.4.8 Ná keri Mák 32.1-2
9Huureeribi4.9 Nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ Yékírí khonna Ábráhámɩnɔ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra Júdekhobi wá bɛ̂ɛ’ yɛ huuree. Tɩ́rá yɛɛrɩ Pólnâa yɩ́’ Júdebiri khátɛrá huureeribi yɛ̂ɛ yɩ́’ támabɩrɩ kaahuureeribe. wá tónná buuri kɩ́ kɩrgɛrɩ bâa bá kaahuureeribi wá niina bʋ́ma tɛ̃ɛ? Ɔ̃́’ɔ̃, huureeribi wá tónnɔ wã, dé sɩ́ra a sɛɛ’rɩ ɩ̃ mɛ́’nɩ kha’ Ábráhám khãa-ʋma Yékínná, ʋ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemme. 10Pãtɩ́ Yékírí khɛɛra Ábráhámɩnɩ nɩ́’ termemmi wɛrɩ, huuree-uyaama tɩ́ pã́anná bâa, bá ʋ yɛ huuriyo waa? Ɔ̃́’ɔ̃, ʋ́ waatɩrá ná ʋ yɛ nanɩ huuriyo thoŋ na. 11Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ bannɩ ba huuriyo. Yɛ sɩ́ huureesirâa bʋká’ kha’ Yékírí khɛ-ʋyaa-ʋma nɩ́’ termemmi ʋ́ khãamɩ wá bárkárá waatɩ ʋ́ ʋ yɛ mɩ́ɩ huuriyo wa wɛra. Mʋ́nnáa sɩ déeri, yɛ Ábráhámɩná dée nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ huuriyo wa yɛ khãa Yékínná wɛrɩ, pɩ́ siye. Yékírí khɛ-ʋrɩ-bɩ́rɩ́ma tɛ̃ nɩ́’ termembe. 12Á sekó Ábráhám dé-uma tɛ̃ ɩ́pɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ pɩ́ huureeri wɛrɩ, pɩ́ siye. Yɛ kɩ dée má dé-uma ɩ́pɛ bɩ́ huureeri ɲísígírá wɛrɩ, pɩ́ sii ya, dé dé-uma ɩ́pɛ bɩ́ huureeri yɛ khãa pãtɩ́ ʋ́ thĩ khãana waatɩ ʋ́ ʋ yɛ mɩ́ɩ huuriyo wa wɛrɩ, pɩ́ siye.
Khãamɩ wá bárkárá nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ bu tɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã a wɛra
13Kɩ dée má tɩ́ Ábráhám kɔ́’rɩ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná hãa ʋ́ ná ʋ́ kóibiri nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã bɩ duniɲanɔ wã, dé tɩ́ ʋ khɛɛrʋʋ nɩ́’ termemmi ɩ̃ dɛɛ ʋ́ khãamɩná wɛrɩ, sɩ́rɛ. 14Ná dé-giri má ɩ́pɛ bɩ́ kɔ́’rɩ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ́râa bu kɩrɩ gɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hãana’ wɛrɩ, khãamɩna yɛ kũnnɔ tʋ̃́wã, nʋ́hãanakɩ wá dɛɛ tɩ́ra bʋ́ tʋ̃́wã. 15Tɩ́ nɩ́pɩra buri maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, sɩ́râa yaara’ Yékírí wá ɲámɩ́sɩra. Yɛ ná mammɛ khaarɔ wa, nɩ́nɛ́ buri mammɔ wã.
16Tɩ́rá yɛɛrɩ, khãa mɩ́ nɩ́pɩ khãanɩ Yékínná wɛrɩ, pɩ́ra Yékínna dɛɛ yɛ́ fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã bɩ mɩ́ɩ tɩ́ ʋ́ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã bɩ wɛra. Sɩ́ dée mʋ́nnáa, mɩ́ɩ tɩ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hãana’ wɛrɩ, Ábráhám wá kóibi wá bɛ́ɛ’ niɲé hɩ̃taa bʋ́. Yɛ kɩ dée má nɩ́’ pɩ̂ɩ mammɩ wá déko wɛrɩ, pɩ́ tóro wa, dé nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ khãanɩ Yékínná pãtɩ́ Ábráhámɩnɛ wɛrɩ, pɩ́ niina bʋ́ma tɛ̃. Ábráhám dé-uma á bɛ́ɛ’ sii 17pãtɩ́ Yékírí sɛɛ’ra Ábráhámɩnɩ ʋ́ sɛbɩrá kha’ dé-manʋʋma thĩ kɔ́ŋgɔ́nɲɩ wá sii wɛra.4.17 Ná keri Sĩn 17.5 Yékírí ʋ̂ʋ hã huuribiri thakoogi yɛ̂ɛ khoŋ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ bʋ́ wa, ʋ́ nʋ́gɩsɛɛrɛ̌ɛ bárkárá wɛrɩ, ʋ́rɩ́ bʋ Ábráhám khãanɩ. Yékírí wá dékírí bʋ, dé-uma á bɛ́ɛ’ siye. 18Ná mʋ ɲáa pãtɩ́ mɩ́ɩɲɩnɛ yɛ wɛrɩ, mʋ́ kha’ nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãana’na wɛrɩ, sɩ yɛ́ wɔ́nnɩ́ dé ya, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá Ábráhámɩná kaɩ yɛ khãa Yékínná yɛ̂ɛ núunó’ ʋ́ bʋ kũ̂uŋ ɩ̃ ba taraa dée thĩ kɔ́ŋgɔ́nɲɩ wá sii ɩ̃ mákɩ́rá tɩ́ Yékírí sɛɛ’raa-ʋ kha’ mʋ́nnáa ʋ́ kóibira ba kɔ́ŋ wɛra.4.18 Ná keri Sĩn 15.5
19Waatɩ ʋ́ Yékírí sɛɛ’ra sɩ́ Ábráhámɩnɩ wɛrɩ, ʋ́ dɩsɩra yɛ ɲʋ́mɩ́mma dɩɩsɩ digbéemʋ́wã̂a’. Ábráhám ɲá-ʋyaa pãtɩ́ ʋ nanna hupã́nɩ́ yɛ ɲáa tɛ̃ ʋ́ harɩ wá kaahũmmina; yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá ʋ́ wɩ́sɛ mʋ́nɩ́ɲáa-ʋ wã dé ʋ yɛ khãama kũ̂uŋ. 20Nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãana’na wɛrɩ, ʋ tʋ̃́nnɩ́ɲá gɩ́ bʋ wa, dé khãa mɩ́ ʋ khãana Yékínná wɛrɩ, hafɩɩ-bɩrɩ hãa-ʋma fãŋgɩ ʋ̂ʋ fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋga. 21Khãa-ʋyaama tákɩrsɩ ɩ̃ tʋʋ dé Yékínna yɛma wɔ́rgɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩ tɩ́ ʋ hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ʋ ba dé wɛra. 22Tɩ́rá yɛɛrɩ, Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemme.
23Yɛ pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’ Yékírí khɛ-ʋrʋʋma nɩ́’ termemmi wɛrɩ, kɩ dée má ʋ́ kpoo pɩ dɛɛrɩ yɛ tɩ̃gɩ sɩ ya, 24dé tɩ̃’-sɩrma tɛ̃ ɩ̃ dɛɛ aa bɩ́ Yékíre ba khɛ nɩ́’ termembi, aa bɩ́ khãanɩ ʋ́ ʋ́ yaara’rɩ á Tamaŋ Yésúri huuminá wɛra. 25Yékírí hãana’-ʋrʋʋma pɩ́ khʋwɔɔ yɛ ʋ́ yaarɩgɔɔ huuminá sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ khɛ a nɩ́’ termembe.
5Yékírí ná nɩ́pɩra ma bɛmmɛ wɛrá
1Mʋ́ Yékírí khɛɛrɩ a nɩ́’ termembi khãa mɩ́ a khãanɩ ʋ́ bʋ pɩ́ bárkárá wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ bɛmmɛ́ hɩ̃taa á ná ʋ́ sɔgɔmbɔ, á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá. 2Yésú Kírísi ná khãa mɩ́ a khãanɩ ʋ́ bʋ wɛrɩ, sɩ́ bárkárá a wɔ́nnɩ́ tɔ́’rɩ́ŋ Yékírí ʋ́ fɩ̃ɩnɩ aabɔ dɔ́ɔgɩ wɛra. Ʋ́ dɔ́ɔfɩ́rɩ́gɩ́rá yɛɛrɩ âa kɔ́’ ʋ́ mɩ́ɩnɩ kɔ́’mɔ yɛ̂ɛ kpánnɛ́ɛ, pébu, khãa-arɩ tʋʋ dé a ba bu-bʋ́ma Yékírí wá sáʋrá. 3Yɛ sɩ́ tóro wa, dé háarɩ á yíbínnâa sãɩ ná a kɩ́ kpánnɛ́ɛma, pébu, yíbísãɩgɩrâa yɛɛ nɩ́thɩ̃nɩgɩrá hʋkɛɛ. 4Hʋkɛɛsɩrâa yɛɛ á dé sɔɔbɛ́nɩ́pɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná. Yɛ ná a dée sɔɔbɛ́nɩ́pɩ, sɩ́râa yɛɛ á khãa kɩ́ tɛɛ tɩ́ Yékírí kha’rɩ ma ba dé wɛra. 5Ná a pɩ́ khãamɩ wá hũŋginɛ, nɩɩsɛ́ kɔ́’ a ya, pébu, Yékírí wá Nii ʋ́ ʋ hãanɩ a wɛrɩ, ʋ́râa yɛɛ á tʋ á dɔ́gɩ́rá dé fʋŋ-ʋrɩ-ama tákɩrsa.
6Thɩ̃ɲaa-ʋ, a yɛ fãŋgɛ ya, yɛ mʋ́ Yékírí wá waatɩ nannɩ wɛrɩ, Kírísirá huu ɩ̃ dɛɛ nɩ́’ pɩ́ kaɩrɩ Yékírí wá mɩ́ɩ wɛra. 7Sɩ kpɩ̃́nɩ́ tákɩrsɩ pãtɩ́ nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ pɩ́ ɩ̃́ hu ɩ̃́ dɛɛ nɩ́’ termemmi bu wɛra. Yɛ pã́anɛ nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ ɲíi phĩnni ɩ̃́ hu ɩ̃́ dɛɛ nɩ́’ kɩraa bʋ. 8Yɛ Kírísi hu-uma ɩ̃ dɛɛ aa bɩ́ déerá mɩ́pɩ̃́ɩdébi wɛrɩ, sɩ́ bʋká’ kha’ Yékírí fʋŋ-ʋrɩ-ama. 9Mʋ́ kɩ déeri má Yékírí khɛ-ʋrɩ-ama nɩ́’ termembi Yésú Kírísi wá tarammɩ wá bárkárá wɛrɩ, khãa-arɩ tʋʋ dé ʋ́ bárkárá a ba ko Yékírí wá ɲámɩ́sɩra. 10Waatɩ ʋ́ a déerá Yékírí wá pɩ̃́ɩnɩ́bɩ wɛrɩ, ʋ́ yɛɛ bɛmmɛ́ hɩ̃taa á ná ʋ́ sɔgɔmbɔ ʋ́ Bikhěe humi wá bárkárá. Yɛ mʋ́nnɩ sɩrɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, khãa-arɩ tʋʋ dé Yékínna ba hɩ̃́ŋ-ama kutúru, pébu, ʋ́ Bikheera ma thakooge. 11Yɛ sɩ́ tóro wa, dé a kpánnɛ́ɛma ɩ̃ dɛɛ tɩ́ Yékírí déeri á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá wɛra. Ʋ́rá yɛɛrɩ bɛmmɛ́ hɩ̃taa á ná Yékírí wá sɔgɔmbɩrá.
Ádámá ná Yésú wá mɩ́ɲa
12Nɩ́nɩ́ ʋ́kpóo déeri sã́ŋgɩ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná dóoró duniɲaná, yɛ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná bannɩ huuminɛ. Mʋ́nnáa sɩ buuri yɛ huuminâa naŋ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’, pébu, nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ déerima mɩ́pɩ̃́ɩɲa. 13Waatɩ ʋ́ Yékínna yɛ mɩ́ɩ hãa Moyíziri ʋ́ mammɩnɛ thoŋ na wɛrɩ, mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna yɛ bʋ́ma duniɲaná. Yɛ ná mammɛ bʋ́ wa, Yékíré thʋ̃’nɛɛ mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ɲa. 14Yɛ hakɩra ná ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ Ádámá wá waatɩrá ɩ̃ ná nanɩ Moyízi wá waatɩrá, huumina yɛ khʋma háarɩ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ pãtɩ́ Ádámá wásɩrɛ ya. Yɛ ɔ Ádámâa ba baŋ.
15Yɛ mɩ́ɩ tɩ́ Ádámá wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna baŋ wɛrɩ, tɩ tɩ́kpo ná mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí wá dɔ́ɔfɩ́rɩ́gɩra baŋ wɛra. Thɩ̃ɲaa-ʋ, nɩ́nɩ́ ʋ́kpǒo mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ́ déeri sã́ŋgɩ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ huwo. Yɛ Yékíré fɩ̃ɲaa dɔ́ɔgɩ kɔ́ŋ ɩ̃ hãa nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ kɩrgɩ tákɩrsɩ nɩ́nɩ́ ʋ́kpǒo bárká bʋ. Ʋ́ nɩ́nɩ́ ʋ́kporá déeri Yésú Kírísi. 16Kɩrɩ gɩ́ Yékírí hãana’nɩ wɛrɩ, kɩ́ sʋ̃mdéenɲina ɩ́kpo ná Ádámáa mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá sʋ̃mdéenɲina. Nɩ́nɩ́ ʋ́kpǒo mɩ́pɩ̃́ɩdégé déeri sã́ŋgɩ Yékínná thɩɩ nɩ́pɩrɩ yɛ yárgɩ́yá bɩ. Yɛ mʋ́ mɩ́pɩ̃́ɩdégi bannɩ ba kɔ́rɔ́ɔ wɛrɩ, Yékínná fɩ̃ɲaa dɔ́ɔgɩ nɩ́pɩ́rá ɩ̃ hãa bɩ kɩrga. Kɩ́ kɩrgɩrá déeri tɩ́ ʋ khɛ nɩ́pɩ nɩ́’ termembi wɛra. 17Ná nɩ́nɩ́ ʋ́kpǒo mɩ́pɩ̃́ɩdége dée sã́ŋgɩ huuminâa khʋ, khãa-arɩ tʋʋ dé nɩ́’ pɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ dɔ́ɔgɩ kɔ́ŋ ɩ̃ khɛɛ bɩ nɩ́’ termembi wɛrɩ, pɩ ba buma thakoogi ɩ̃́ di ɩɩgɩrɩ nɩ́nɩ́ ʋ́kpo ʋ́ déeri Yésú Kírísi wɛrɩ, ʋ́ bárkárá.
18Tɩ́rá yɛɛrɩ, pãtɩ́ nɩ́nɩ́ ʋ́kpo wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ déeri sã́ŋgɩ Yékínná yárgɩ́yá nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa nɩ́’ termemmi úkpo wá mɩ́dégi déeri sã́ŋgɩ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ ko Yékírí wá thɩɩ gɩ́ ʋ yɛ ba thɩɩ nɩ́pɩrɩ yɛ́ yɛɛ pɩ́ bu thakoogo. 19Pãtɩ́ nɩ́nɩ́ ʋ́kpo wá ɲíntã́ŋkpɩ̃́kɩ déeri sã́ŋgɩ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ dée mɩ́pɩ̃́ɩdébi wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ, nɩ́nɩ́ ʋ́kpǒo núuni ɲíntã́nnɩ sɩ́rá déeri sã́ŋgɩ Yékínná khɛɛ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ nɩ́’ termembe.
20Maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ́rá bannɩ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná kɔ́rɔ́ɔ. Yɛ ná mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna kɔ́rɔ́ɔ, mʋ́nnáa Yékínna hafɩɩ kɩ́ fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ nɩ́pɩ́rá kũ̂uŋ. 21Pãtɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ bannɩ huuminɛ wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ, Yékírí wá dɔ́ɔfɩ́rgɩ wá bárkárá ʋ khɛ nɩ́pɩ nɩ́’ termembi ɩ̃́ hã bɩ thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛrɩ, á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá.
6Yésú Kírísi wá bárkárá a bu thakoogo
1Dé ná sɩ mʋ́nnáa, a kha’ma kha’ a kɩ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ Yékínná hafɩɩ kɩ́ fɩ̃ɩ aabɔ dɔ́ɔgɩ kɔ́ŋ bâa? 2Kṹuŋ na. Aa bɩ́ déeri má hu-arma ɩ̃ khori á dɛɛrɩ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná wɛrɩ, pé a sɩ̃ɩnɩ mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ tɛ̃ɛ? 3Ɩ̃ tʋʋ dé á bɛ́ɛ’ pɩ́ bátízéri ɩ̃ dée kpoogi á ná Yésú Kírísiri wɛrɩ, á bátízémina ma má hu-arma á ná ʋ́rɩ́ kpoogi waa? 4Mʋ́ kɩ déeri má hu-ama á ná Yésúri kpoogi sɩ́ kuso pãtɩ́ a bátízéri wɛrɩ, dé-sima tɛ̃ má kasɩ’-pɩrɩ-ama á ná ʋ́rɩ́ kpoogi, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pãtɩ́ Kírísi yaarɩ huuminá ʋ́ Sii ʋ̂ʋ sáʋnɔ ʋ́ bárkárá wɛrɩ, a sɛ́ɛ á sɔŋ dugubiri yɛ́ khɛ sɔŋ fʋ̃mba.
5Mʋ́ kɩ déeri má hu-arma pãtɩ́ ʋ huuri, ɩ̃ dée kpoogi á ná ʋ́rɩ́ wɛrɩ, mʋ́nnáa a ba ya huuminá tɛ̃ á ná ʋ́rɩ́ kpoogo. 6A tʋ kha’ ba’-pɩrma á sɔŋ dugubiri ná Yésú Kírísiri kpoogi nɩ́’batábɔkɩrá sɩ́ dé sã́ŋgɩ sɔnnʋ́ bu aabɔ fãŋgɩ á dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá dori tʋ̃́wã. 7Pébu, nɩ́nɩ́ ʋ́ huuri wɛrɩ, mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ́ bu ʋ́ bʋ wɔ́rgɩ tʋ̃́wã. 8Mʋ́ kɩ déeri má hu-arma á ná Kírísiri kpoogi wɛrɩ, khãa-arɩ tʋʋ dé a ba buma thakoogi pãtɩ́ ʋ́rɛ wɛrɩ, ɩ̃́ dé kpoogo. 9Tʋ-arɩ dé Yésú Kírísi ya-ʋrma huuminá, ʋ́ ba hu tʋ̃́wã. Huuminá bu ʋ́ bʋ wɔ́rgɩ tʋ̃́wã. 10Hu-uma ɩ̃ hasɩga mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá fãŋgɩrɩ sóo térí pã́a tɩ́kpo, yɛ wɛrá ʋ ma thakooge ɩ̃́ hã Yékírí sáʋ. 11Mʋ́nnáa sɩrɛ, ɩ̃bɩ́rɩ́ tɛ̃, ɩ̃ khɛ ɩ̃́ wɩ́sɩ má hu-ĩma, mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ́ bu ɩ̃bɔ wɔ́rgɩ wa, yɛ́ khɛ tɛ̃ ɩ̃́ wɩ́sɩ má ɩ̃ ma thakooge ɩ̃́ hã Yékírí sáʋ pãtɩ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Yésú Kírísi wɛra.
12Tɩ́rá yɛɛrɩ, waatɩ ʋ́ ɩ̃nɛ fa duniɲaná wɛrɩ, hã ɩ̃́ yɛɛ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná sa ɩ̃ ɩ́ déko ɩ̃́ yee ɩ̃ mɩ́pɩ̃́ɩkhɔrɔkɔ wa. 13Hã ɩ̃́ khɛ ɩ̃́ wɩ́sɩ wá tɔ́ kharɩ mɛ́’ ɩ̃́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá sʋ̃mɩnɩ wã, dé ɩ̃ nii ɩ̃́ wɩ́sɩ wá bɛ́ɛ’ Yékínnɔ má nɩ́’ pɩ́ huuri yɛ yaa, ɩ̃́ kɩ́ dé mɩ́ɩ tɩ́ terenni, tɩ́ déeri Yékírí wá sʋ̃mɩnɩ wɛra. 14Ná sɩ mʋ́nnáa mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná ba bu ɩ̃bɔ wɔ́rgɩ tʋ̃́wã, pébu, maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, ɩ̃ pɩ́ déko tʋ̃́wã, dé ɩ̃ ma Yékíŋ dɔ́ɔfɩ́ráa déko.
Ɩ̃́ dé ɩ́tɛ tɩ́ terenni wɛrɩ, tɩ́ doro
15Dé ná sɩ mʋ́nnáa a kha’ma kha’ mʋ́ a mɩ́ɩ yɛ̂ɛ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ́ déko tʋ̃́wã, dé a ma Yékíŋ dɔ́ɔfɩ́ráa wá déko wɛrɩ, a kɩ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ kɛyɩɩ? Kṹuŋ na. 16Ɩ̃ tʋʋ dé ná ɩ̃ hãanɩga ɩ̃́ thĩ yɛ̂ɛ nú nɩ́nɩ́ wágɩ pãtɩ́ dore nú ʋ́ tamaŋ wágɩ wɛrɩ, ɩ̃ déma ʋ́ tárɩ́ɩ wá dombi waa? Ná ɩ̃ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá dombi, sɩ bamma huume, yɛ ná ɩ̃ núu Yékírí wágɩ, sɩ hãa-ɩ̃ma thakoogi ɩ̃́ dé mɩ́ɩ tɩ́ terenni wɛra. 17Yɛ Yékírí wárɛ̂ɛ thɩɩrɩ, pébu, ɩ̃ bɩ́ déerá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá dombi khʋ̃ɩnɩ wɛrɩ, wɛrá ɩ̃ thooma ɩ̃́ dɔ́gɩnɛ mɛ’ mɩ́ɩ ɩ́ pɩ mamannɩ ɩ̃ wɛrɩ, ɩ́ dɔ́mmɩ́ná. 18Wɛrá Yékírí kuso’-uri-ɩ̃ma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá donsirá yɛ yɛɛ ɩ̃́ dée tɩ́ terenni wɛrɩ, tɩ́ dombo. 19Mʋ́ kɩ́ déeri má nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ wɔ́nnɩ́ haabɩ́ŋ tʋ ɩ́ mɩ́ɩɲɛ̌ɛ tɩtã́ŋgɩ wa wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ khɛɛ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ tarɩ duniɲaná wɛrɩ, yɛ̂ɛ bʋka’ ɩ̃ mɩ́ɩɲa. Pãtɩ́ ɩ̃ khɛɛra ɩ̃́ wɩ́sɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ dée si denyugusi ná mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá dombi, sɩ́ yɛɛ ɩ̃́ dée mɩ́pɩ̃́ɩ hũnsi hũnsi wá bɛ̂ɛ’ wɛrɩ, wɛrá ɩ̃ khɛ ɩ̃́ wɩ́sɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ dé sɩ́ mɩ́ɩ tɩ́ terenni wɛrɩ, tɩ́ dombo, tɩ́ nʋʋ Yékínnɔ.
20Pébu, waatɩ ʋ́ ɩ̃ yɛ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá donsirá wɛrɩ, ɩ̃́ dé tɩ́ terenni wɛrɩ, sɩ yɛ khɛɛ ɩ̃ ɲa. 21Mɩ́ɩ ɩ́ ɩ̃ yɛ dé khʋ̃ɩnɩ ɩ̂ɩ khʋ ɩ̃ nɩɩsɩ wɛrá wɛrɩ, ʋ̃nnɩ thʋ̃nɩ ɩ̃ yɛ bu bʋ̂ʋ? Ɩ́ mɩ́ɩɲɩna bamma huume. 22Yɛ wɛrá Yékírí kuso’-uri-ɩ̃ma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá donsirá yɛ yɛɛ ɩ̃́ dée ʋ́ dombi ɩ̃́ bu thʋ̃nɩ. Ʋ́ thʋ̃nná déeri: ɩ̃́ dé tɩ̂ɩ nʋʋ Yékínnɔ yɛ́ bu thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛrɩ, phɩrgaŋ pã́nná. 23Pébu, mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnâa baŋ huuminɛ, yɛ mɩ́ɩ tɩ́ Yékíre fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã a ɩ̃ dɛɛ tɩ́ a déeri kpoogi á ná á Tamaŋ Yésú Kírísiri wɛrɩ, tɩ́rá déeri thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra.
7A Moyízi wá mammɩ wá déko tʋ̃́wã
1Á nɩ́pa, ɩ̃ bɩ́ tʋʋrɩ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, ɩ̃bɩ́ra mɩ sɛɛrɛɛ: ɩ̃́ keŋ má ná nɩ́nɛ huu wa, tɩ́ mammɩ kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ kɩ́ dé yaa? 2Mʋ́nnáa sɩrɛ, harɩ ʋ́ yeeri khoo wɛrɩ, ná khoora huu kṹuŋ na, ʋ́ wɔ́nnɩ́ ku’ ʋ́ khǒo dékírá wa. Yɛ ná khoora huwo, tɩ́ pã́nná ʋ wɔ́nnɩ́ bu ʋ́ thĩ. 3Yɛ ná dé-giri má ʋ́ khoora ma thaagɛ yɛ ʋ́ ná yee ɔɔ, hãnɩŋ-ʋma. Yɛ ná khoora huwo, bu-uma ʋ́ thĩ, ʋ ma khɩ̃nnɛ ɩ̃́ yee ɔ khoo, yɛ tɩ́ pã́nná pɩ́ yɩ́’ sɩ́rɩ́ hãnɩŋgɩ tʋ̃́wã. 4Á nɩ́pa, mʋ́nnáa sɩrɛ ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ tɛ̃, hu-ĩma ɩ̃́ ná Kírísiri kpoogi, ɩ̃ buu ɩ̃́ thĩ, ɩ̃ Moyízi wá mammɩ wá déko tʋ̃́wã, dé dé-ĩma Kírísi ʋ́ yaarɩ huuminá wɛrɩ, ʋ́ wábɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ á dé tɩ̂ɩ nʋʋ Yékínnɔ wɛra. 5Khʋ̃ɩnɩ a yɛ déma tɩ̂ɩ nʋʋ aabɛ wɛra; yɛ mammɩná ba yaarɩga mɩ́pɩ̃́ɩdé yékiri âa yɛ dé mɩ́ɩ ɩ̂ɩ yóo aabɛ huumo wɛra. 6Yɛ wɛrá, bu-arma á thĩ, a mammɩ wá déko tʋ̃́wã, dé hu-arma ɩ̃ khori á dɛɛrɩ mɩ́ɩ tɩ̂ɩ yɛ dé a dombi wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á dé sʋ̃mɩnɩ́ hã Yékírí ɩ̃́ mákɩ́ŋ khɩ̃ŋ fʋ̃ŋ tɩ́ ʋ́ Niina bʋka’ a wɛrɩ, tʋ̃má á sʋ̃́nnɩ́ dé ri pãtɩ́ a yɛ dé ri khʋ̃ɩnɩ waatɩ ʋ́ a yɛ maŋ mɩ́ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá wɛrɩ, pɩ́ déko wa.
Mammɩnâa yɛɛ nɩ́nɛ́ tʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ mɩ́pɩ̃́ɩɲa
7Dé ná sɩ mʋ́nnáa, a kha’ma kha’ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, mɩ́ pɩ̃́ɩnɛ bâa? Kṹuŋ na. Yɛ ná mammɩna yɛ mʋ́wã, mɩ yɛ́ tʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã. Ná pɩ yɛ sɛɛrɩyɛ mɩ kha’ hã mɩ́ khɔrɔ’ mɩ́ɩnɩ tápɩ̃́ɩnɛ ɲa,7.7 Ná keri Ku’ 20.17; Wóg 5.21 mɩ yɛ́ tʋ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ɲa. 8Mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná tɔ dɛrɩ tɩ́ Yékírí kha’rɩ hã mʋ́ khɔrɔ’ mɩ́ɩnɩ tápɩ̃́ɩnɛ ɲa wɛrɩ, yɛ tɔ yɛɛ mɩ́ dóoró mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩ hũnsi hũnso. Yɛ ná mammɛ yɛ bʋ́ wa, mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná yɛ́ bu fãŋgɩ wa. 9Waatɩ ʋ́ mɩ yɛ mɩ́ɩ tʋʋ mammɩnɩ wɛrɩ wa, mɩ yɛ fɩ́ma mɩ́ dɔ́mɔ́ɔná yɛ pãtɩ́ mɩ bannɩ ba tʋʋ tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, mɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩdé yékírá yaa, 10mɩ́ huwo. Sɩ́ dée mʋ́nnáa, tɩ́ Yékírí kha’rɩ tɩ̂ɩ hãana’ thakoogi wɛrɩ, tɩ́ dée mɩ́ thã ʋ́rɩ́ huumo. 11Mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná tɔ dɛrɩ tɩ́rɩ́ bʋ, yɛ khɛɛ rɩ ɩ̃ fɩ̃nɩ mɩ mɩ́ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, ɩ́ khʋʋ mɩ.
12Moyízi wá mammɩ ku’-pirma Yékírí thã, yɛ tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, dá’-tɩrma sɔŋ ɩ̃ terme yɛ kɩraa. 13Dé mɩ́ɩ tɩ́ kɩnnɩ wɛrɩ, ban-tɩrɩ ba fɩ́kɩ́rá déema mɩ́ thã ʋ́rɩ́ huumoo? Kṹuŋ na, dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná déeri sã́ŋga. Mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná khɛɛrɩ kɩɩnnɩ ɩ̃ fɩ̃nɩ mɩ, mɩ́ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, ɩ́ khʋʋ mɩ. Sɩ́ dée mʋ́nnáa, tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna kɩraa kṹuŋ na.
Nɩ́thɩ̃nɩgɩ dé-uma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá doro
14Tʋ-arɩ dé maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, ku’-pirma Yékírí wá Nii thã. Yɛ dé-minima nɩ́thɩ̃nɩgɩ ɩ̃ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá doro. 15Tɩ́ mɩ bɛɛ dé mɩ dé wɛrɩ, mɩ́ dé tɩ́rɩ́ wa, dé mɩ́ɩ tɩ̂ɩ pɩ̃́ɩ mɩ́ wɛrɩ, tɩ́ra mɩ dé. Mɩ́ yatɩra tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ déeri mɩ̂ɩ mɛ́’nɩ wã. 16Yɛ ná mɩ dé tɩ́ mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ dé ya, sɩ́ra mɩ khɛ yɛ́ tʋ dé maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, kɩrɩ-bɩrɩ. 17Ná sɩ mʋ́nnáa, mɩ́ thãa sɩ ku’ri ya, dé mɩ́pɩ̃́ɩdé kã́ká’ sɩ̂ɩ mɩ́ bʋ wɛrɩ, sɩ́rá bannɩ sɩ́. 18Tʋ-mɩnɩ dé pãtɩ́ mɩ déeri nɩ́thɩ̃nɩgɩ wɛrɩ, mɩ́ thĩ wá fãŋgɛ́ wɔ́nnɩ́ dé kɩnnɩ wã. Pébu, mɩ khɔrɔ’ dé mɩ dé kɩnnɩ yɛ mɩ́ wɔ́rɩ́ wa. 19Ná mɩ kha’ mɩ dé kɩnnɩ, mɩ́ dé tɩ́rɩ́ wa, dé pɩ̃́ɩ tɩ́ mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ dé ya wɛrɩ, tɩ́ra mɩ písí dé. 20Yɛ ná mɩ́ dé tɩ́ mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ dé ya, tɩ́ pã́nná sɩ kuso mɩ́ thã tʋ̃́wã, dé mɩ́pɩ̃́ɩdé kã́ká’ sɩ̂ɩ mɩ́ bʋ wɛrɩ, sɩ́rɛ.
21Sɩ́ mɩ ɲáanɩ wɛrɩ, ná mɩ kha’ mɩ dé kɩnnɩ, pɩ̃̂ɩnna mɩ haabɩ́ŋ dé. 22Mɩ́ dɔ́gɩ́rɩ́ bʋ, khɔrɔ’-mɩnɩ Yékírí wá mammɩnɩ tákɩrsɩ, 23yɛ ná mɩ kha’ mɩ dé bi, tɔ́ mɩ́nɛ́ khʋ̃nɔŋ pɩ́ déminɛ, mɩ́ wɔ́nnɩ́ dé tɩ́ mɩ khɔrɔ’ dé mɩ dé wɛrɩ wa, dé tɩ dɛmma mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ̂ɩ mɩ́ bʋ wɛrɩ, ɩ̃́ déyoŋ ɩ́ doro. 24Ye! Mɩ́nɩ́ maɲɩnantã́ama wɛrɩ, mâa ba hɩ̃́nɔŋ mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ̂ɩ mɩ́ bʋ ɩ̂ɩ yóo mɩ́ huumo wɛraa? 25Mɩ thɩya’ma Yékírí pãtɩ́ ʋ́ hɩ̃́nnɩ mɩ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá wɛra.
Mɩ́ kã́kásɩ́rɩ́ bʋ, mɩ khɔrɔ’ma dé mɩ dé tɩ́ Yékírí wá mammɩ kha’rɩ wɛrɩ, yɛ pãtɩ́ mɩ déeri nɩ́thɩ̃nɩgɩ wɛrɩ, mɩ̂ɩ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲa.
8Thakoo gí Yékírí wá Niina hã Yékírí wá bibiri wɛrɩ, kɩ́ mɩ́ɲa
1Tɩ́rá yɛɛrɩ wɛrá, ɩ́pɛ bɩ́ déeri kpoogi pɩ́ ná Yésú Kírísiri wɛrɩ, Yékínná ba yárgɩ́ŋ bɩ ya. 2Pébu, Yékírí wá Nii wá fãŋ gɩ̂ɩ hãana’ thakoogi Yésú Kírísi wá bárkárá wɛrɩ, kɩ́ra ʋ khɛɛrɩ ɩ̃ khori a mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ná huumi wá déko. 3Maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ yɛ́ wɔ́nnɩ́ dé si ya, pébu, nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá dɔgɩɩsɩrá yɛɛrɩ ʋ yɛ́ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ pɩ ya; yɛ Yékínná dée si: sʋ̃ŋ-ʋrma ʋ́ Bikheeri ʋ́ baa nɩ́thɩ̃nasɔ ɩ̃ khɛɛbɩrɛ aabɩ mɩ́pɩ̃́ɩdébiri á nɩ́thɩ̃nasɩrá ɩ̃ khori mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá wɔ́rgɩrɩ nɩ́thɩ̃nɩgɩrá, 4sɩ́ dé sã́ŋgɩ aa bɩ̂ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛrɩ, á dé mɩ́ termeŋ ɲí Yékírí kha’rɩ Moyízi wá mammɩná wɛrɩ, tʋ̃má a wɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ a khɔrɔ’ wa.
5Nɩ́’ pɩ̂ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ pɩ khɔrɔ’ wɛrɩ, pɩ kã́ká’ma mɩ́ɩ ɩ̂ɩ nʋʋ pɩ́ thĩnɔ wɛra. Yɛ pɛ́ɛ bɩ̂ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛrɩ, pɩ kã́ká’ma mɩ́ɩ ɩ̂ɩ nʋʋ Yékírí wá Niinɔ. 6Ɩ̃́ kɩ́ kã́ká’ tɩ̂ɩ nʋʋ mʋ́ thĩnɔ wɛrɩ, sɩ bamma huume. Yɛ ɩ̃́ kɩ́ kã́ká’ tɩ̂ɩ nʋʋ Yékírí wá Niinɔ wɛrɩ, sɩ bamma thakoogi ná dɔ́ɔwóoŋge. 7Nɩ́’ pɩ̂ɩ kã́ká’ tɩ̂ɩ nʋʋ pɩ́ thĩnɔ wɛrɩ, pɩ déma Yékírí wá pɩ̃́ɩnɩ́ba; pɩ wɛ̂ɛ thoo tɩ́ Yékírí wá mammɩ kha’rɩ ya, yɛ pɩ́ yatɩrá wɔ́rɩ́ wa. 8Nɩ́’ pɩ̂ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ pɩ khɔrɔ’ wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲɛ́ wɔ́nnɩ́ nʋʋ Yékínnɔ wã.
9Yɛ ɩ̃bɩ́rɩ́, ɩ̃ wɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ ɩ̃ khɔrɔ’ wa, dé ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛma pãtɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛrɩ, pébu, ʋ́ Niina ma ɩ̃bɔ. Yɛ ná nɩ́nɛ Kírísi wá Niinɔ8.9 Yékírí wá Nii ná Kírísi wá Nii mɩ́ kpoore. wã, ʋ́ wɔ́nnɩ́ dé ʋ́ wáa wa. 10Yɛ ná Kírísira ma ɩ̃bɔ, háarɩ ná ɩ̃ huu ɩ̃ dɛɛ ɩ̃́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná, Yékírí wá Niina hã-ɩ̃ma thakoogo; pébu, Yékírí khɛ-ʋrɩ-ɩ̃ma nɩ́’ termembe. 11Wɛ́ɛ ʋ́ yaara’rɩ Yésú Kírísiri huuminá wɛrɩ, ná ʋ́ Niina ɩ̃bɔ, ʋ́ tárɩ́ kpoo ʋ́ yaara’rɩ Kírísiri huuminá wɛrɩ, ʋ́râa ba hã ɩ̃́ wɩ́’ huwonsiri thakoogi ʋ́ Nii ʋ̂ʋ ɩ̃bɔ wɛrɩ, ʋ́ bárkárá.
12Á nɩ́pa, mʋ́ sɩrɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, dé-sima má mɩ́ɩgɛ̂ɛ aabɛ. Kɩ́ mɩ́gɩ́rá déeri ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛrɩ, tʋ̃má kɩ dée má ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ á thĩna khɔrɔ’ wɛrɩ wa, 13dé ná ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ ɩ̃́ thĩna khɔrɔ’ wɛrɩ, ɩ̃ ba huma. Yɛ ná ɩ̃ wɔ́rɔ́ɔ sɛ́ɛ kɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékiri Yékírí wá Nii wá bárkárá, ɩ̃ ba buma thakoogo. 14Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ khɛɛrɩ khɩ̃ŋ tɩ́ Yékírí wá Niina bʋka’ pɩ wɛrɩ, pɩ́râa Yékírí wá bibiri, 15pébu, Yékírí wá Nii ʋ́ ɩ̃ buuri wɛrɩ, ʋ dée ɩ̃ dombi ɩ̃́ yɛɛ phãnɩgɛ́ písí kɔ́’ ɩ̃ tɛ̃ ɲa, dé ʋ dé-ĩma Yékírí wá bibi, sɩ́ yɛɛ á bɛ́ɛ’ kɩ́ yɩ́sɔɔ kha’ Babá!8.15 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’: abá ná siye. Abá wá tɩtã́ŋgɩ́rá déeri eburusirá babá.16Yékírí wá Nii wá yatɩ sɛɛ’-ʋrɩ-ama kha’ dé-arma Yékírí wá bibi, yɛ á thĩná tʋʋ sɩ á dɔ́gɩ́rá tɛ̃. 17Yɛ mʋ́ a déeri Yékírí wá bibi wɛrɩ, a ba buma kɩrɩ gɩ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã má bibiri wɛra. Yɛ á ná Kírísirâa ba bu gi kpoogi, pébu, ná a thɔɔra pãtɩ́ ʋ thɔɔraara wɛrɩ, má a ba bu-bʋ́ma ʋ́ sáʋrá tɛ̃.
Sáʋ ʋ́ Yékírí wá bibira ba bu naaŋ ʋ̂ʋ baŋ wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ɲa
18Khãa-mɩnɩ tʋʋ dé thɔɔra ʋ́ a thɔɔra wɛrá wɛrɩ, ʋ́ ná sáʋ ʋ́ Yékínna ba hã a naaŋ wɛrɩ, sɩ́ thoo kãmbɩ the’ ya. 19Yékírí wá mɩ́ khoronɲi wá bɛ̂ɛ’ kpáŋgɩ́mma yɛ̂ɛ tɛɛ khɩɩ ʋ́ Yékínna ba bʋka’ dɔ́ŋ mɩ́ ʋ́ bibi wá sáʋra ba hɩ̃tɩ wɛra. 20Pébu, Yékírí wá mɩ́ khoronɲi wá bɛ̂ɛ’ ma yɔ́ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ nafanɔ wã wɛrɩ, ɩ́ déko. Yɛ kɩ dée má ɩ́ thĩ̌i khɔrɔ’rɩ hɩ̃taa sɩ́ hɩ̃tansɩrá wa, dé ɔ̌ɔ déeri si. Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá khãa-ɩrɩ-tʋʋma 21dé ɔ khɩɩ ná ɩ ba buma ɩ́ thĩ, ɩ́ ba sóo tʋ̃́wã; ɩ ba buma tɛ̃ sáʋ ʋ́ Yékírí wá bibira bu wɛra. 22Tʋ-arɩ dé háarɩ ná fɛɛ, Yékírí wá mɩ́ khoronɲi wá bɛ̂ɛ’ thɔɔrama yɛ̂ɛ ũ’ pãtɩ́ dɔ́ɔrɛ kɔ́’ harɩ wɛra. 23Yɛ ɩ́ tóro wa, dé aa bɩ́ buuri Yékírí wá Niini sɩ́ bʋká’ kha’ a ba buma Yékírí wá mɩ́ɩ ɩ̃́ kpɛ́’ pʋ́ tɛ̃ wɛrɩ, á thĩna ũ’ma yɛ̂ɛ tɛɛ khɩɩ ʋ́ Yékínna ba dé a ʋ́ bibi kutúru ɩ̃́ hɩ̃́ŋ a mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ná huuminɛ wɛra. 24Sɩ́ra Yékírí dɛɛrɩ yɛ hɩ̃́nɩ́ a, âa sɩ́ tɛɛmɩná. Pébu, mɩ́ɩ tɩ́ nɩ́nɩ́ khãanɩ yɛ̂ɛ tɛɛ wɛrɩ, ná ʋ ba buu tɩ́ mɩ́nnɩ, ʋ wɔ́nnɩ́ písí kɩ́ tɛɛ dé ʋ ba bu ri tɛ̃ɛ? 25Yɛ ná a khãa yɛ̂ɛ tɛɛ mɩ́ɩnɩ, ná a nanɩ buu tɩ́ mɩ́nnɩ wã, a pã́’ kɩ́ tɛɛ-rɩma kũ̂uŋ.
26Mʋ́nnáa sɩrɛ, Yékírí wá Niina tɛ̃́fɩ́ŋ-ama tɛ̃ á dɔgɩɩkhayɩrá, pébu, á tʋ mɩ́ɩ ɩ́ a mákɩ́nnɩ ná a ɲɩ́ŋ Yékínni wã, dé Yékírí wá Niina ɲɩ́mma Yékírí ũsire á phɛɛnná yɛ̂ɛ hã a, á tʋ pãtɩ́ a sɛ̌ɛ’ yóo sí ya. 27Yɛ Yékírí ʋ̂ʋ ɲá nɩ́nɩ́ wá dɔ́gɩ wɛrɩ, ʋ́râa tʋ ɩ́tɛ tɩ́ ʋ́ Niina khɔrɔ’ wɛra; pébu, ʋ ɲɩ́mma Yékírí yɛ̂ɛ hã ʋ́ wábɩrɩ pãtɩ́ Yékírí wá thĩna khɔrɔ’ wɛra.
28Tʋ-arɩ dé nɩ́’ pɩ́ fʋnnɩ Yékírí, pɩ́ ʋ yɩ́’rɩ ɩ̃ mákɩ́rá ʋ́ saabɩnsɩnɛ wɛrɩ, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ̂ɩ naŋ bɩ, ʋ ba yɛɛma tɩ́ dé kɩnna. 29Pɩ́ Yékírí khɩrɩɩra tʋʋ wɛrɩ, khɩrɩɩ-ʋyaa kha’ma kha’ ma ba dé-bima pɩ́ khɛɛbɩŋ má Bikheeri sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná bu bi kɔ́ŋgɔ́mbɩ yɛ Bikheerá dé pɩ́ mánɩ́kho khãgaara. 30Pɛ́ɛ bɩ́ ʋ khɩrɩɩra kha’ pɩ ba khɛɛbɩŋ ʋ́ Bikheeri wɛrɩ, yɩ́’-ʋrɩ-bɩma tɛ̃. Mʋ́ ʋ yɩ́’rɩ bɩ wɛrɩ, ʋ́ khɛɛ bɩ nɩ́’ termembe. Mʋ́ ʋ khɛɛrɩ bɩ nɩ́’ termembi wɛrɩ, ʋ́ hãa bɩ sáʋ.
Fʋŋ mɩ́ Yékírí fʋnnɩ a wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲa
31Ná sɩ mʋ́nnáa, a kha’ma kha’ ná Yékíre aabɛ, mâa wɔ́nnɩ́ dé a pɩ̃̂ɩ? 32Ʋ yɛɛ ʋ́ thĩ wá Biiri wa, dé hãana’-ʋrʋʋma pɩ́ khʋwɔɔ ɩ̃ dɛɛ á bɛ́ɛ’ pʋ. Ná ʋ hãanɩga ʋ́ Biiri pɩ́ khʋwɔɔ, mʋ́nnɩ ʋ ba dé yɛ́ kaa fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ aabɔ ɩ̃́ hã á ná ʋ́rɩ́ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’? 33Mâa ba kha’ Yékírí wá nɩ́’ pɩ́ ʋ phɩ̃’nɩ khori wɛrɩ, dé-biri mɩ́ɩnaa? Ʋ́ra bʋ́ wa, dé Yékírêe khɛ bɩ nɩ́’ termembe. 34Mâa ba yárgɩ́ŋ nɩ́’ pɩ́ Yékírí phɩ̃’nɩ khori wɛraa? Ʋ́ra bʋ́ wa, dé Yésú Kírísi hu-uma, yɛ sɩ́ tóro wa, dé ya-ʋma huuminá ɩ̃ hɩ̃taa Yékírí wá dé’ diŋgo yɛ̂ɛ ɲɩ́nɔɔ yɛ̂ɛ hã a. 35Pêe wɔ́nnɩ́ kpɩsɩɩ á ná Kírísi ʋ́ fʋnnɩ a wɛrɩ, kãmbɔɔ? Tɩ́ mɩ́ tɩ́ra bʋ́ wa. Yíbísãɩgɩ ná dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɩ ná fʋ̃́ʋsɩ́ŋ mɩ́ nɩ́pɩra fʋ̃́ʋsɩ́ŋ a, ná khʋ̃mɩgɩ ná ɲaanɩŋ ná mɩ́ɩ tɩ̂ɩ khʋ phãnɩgɩ wɛrɩ, ɩ́ wɔ́rɩ́ wa. Yɛ háarɩ pɩ̂ɩ khʋ a, sɩ́ wɔ́nnɩ́ kpɩsɩɩ á ná Kírísiri kãmbɔ wa. 36Tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’
Khɩɩ wó khɩɩ pɩ bɛɛma á khʋma,
yɛ̂ɛ keŋ a má sã́nɩ́ bɩ́ pɩ yóo khʋkharɩ wɛrɩ, ɩ̃ dɛɛ mʋ́nɩ́ bʋ.8.36 Ná keri Mák 44.23
37Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá, bu-arma wɔ́rgɩ yɛ yaa buu wɔ́rgɩ wɛ́ɛ ʋ́ fʋnnɩ a wɛrɩ, ʋ́ bárkárá. 38Pébu, khãa-mɩnɩ tʋʋ dé huumi ná thakoogi ná mɩnɩgɩbɩ ná yɔ́ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ wɔ́rgɩ ná fãŋgɩnɛ wɛrɩ, ná wɛrɩ wá mɩ́ɩ ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ba baŋ wɛrɩ, 39ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ thʋ’nná ná fãnɩŋgɩrá wɛrɩ, ná Yékírí wá mɩ́ khoronni wá tɔ̂ɔ bʋ́ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ kpɩsɩɩ á ná Yékírí ʋ́ fʋnnɩ a á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá wɛrɩ, kãmbɔ wa.
9Ísíráyɛ́l bibi wá phɩ̃’ khommi ná pɩ́ ɲíntã́ŋkpɩ̃́kɩ wá mɩ́ɲa
1Dé-minima Yésú Kírísi wáa, mɩ́ tʋ̃ŋ na; sɛɛrɛ ʋ́ mɩ bɛ́ɛ sɛɛ’ wɛrɩ, thɩ̃ɲaa-ʋ, pébu, Yékírí wá Nii wá bárkárá mɩ tʋʋrɩ mɩ́ dɔ́gɩ́rá dé thɩ̃ɲaa mɩ sɛɛ’. 2-3Mɩ́ kã́kásɩ ɲagɩmɩn-sɩrma tákɩrsɩ yɛ mɩ́ dɔ́sɩ́râa kpʋ̃́wɔ̃ŋ waatɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ dɛɛ mɩ́ nɩ́’ pɩ́ déeri Júdebi wɛra. Dé-arma thĩ kpooro. Mɩ́ yatɩra yɛ bɛɛma dé ná Yékínna yɛ wɔ́nnɩ́ daŋga mɩ ɩ̃́ kpɩsɩɩ mɩ Kírísirá sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ bu hɩ̃́mmɩ, tɩ yɛ nʋʋ mɩ́. 4Dé-birma Ísíráyɛ́l bibe. Yékírí dé-uri-bima ʋ́ bibe; ɲá-bɩrma Yékírí wá sáʋra; pɩ́ra ʋ yɛ khoŋ nɩ́ɩnɛ́ɛsɛ; pɩ́ra ʋ hãanɩ ʋ́ mammɩnɛ ɩ̃ bʋkaa bɩ dɔ́ŋ mɩ́ pɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ thɩɩgɔ́ɔ yóo wɛra; pɩ́ra ʋ yɛ hã nʋ́ʋga. 5Dé-birma Ábráhám ná Ízákɩ ná Jakɔ́pɩ wá kóibo. Nɩ́thɩ̃nasɩrá, pɩ́ thĩinná Kírísi wá yatɩ ku’ri. Dé-uma Yékírí yɛ taraa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’; a kɩ́ kpónnígôo waatɩ wá bɛ̂ɛ’. Amíina.
6Kɩ dée má mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba dé wɛrɩ, kaa-ʋrɩ dée-rima wã, dé Ísíráyɛ́l bibi wá bɛ́ɛ’ déeri Ísíráyɛ́l bi thĩnthĩmbi Yékírí thãná wã. 7Yɛ kɩ dée má Ábráhám wá kóibi wá bɛ́ɛ’ déeri ʋ́ kói thĩnthĩmbi Yékírí thãná wã, dé Yékírí sɛɛ’-ʋrma Ábráhámɩnɩ kha’ Ízákɩ wá kóibira pɩ ba yɩ́’ ʋ́ thĩne.9.7 Ná keri Sĩn 21.128Sɩ́râa bʋká’ kha’ biibi wá bɛ́ɛ’ pɩ́ pɩ hũnni wɛrɩ, pɩ́ bɛ́ɛ’ déeri Yékírí wá bibi wa, dé pɩ́ pɩ hũnni ɩ̃ mákɩ́rá nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãana’na wɛrɩ, pɩ́rá déeri Ábráhám wá kói thĩnthĩmbiri Yékírí thã. 9Pébu, Yékírí hãana’-ʋyaama nʋ́ʋgɩ kha’ kó’ri pã́ambɛ̌ɛ sii ná ma ba písí baŋ yɛ Sáarara ba hɩ̃tɩma bikhoonɔ.9.9 Ná keri Sĩn 18.10, 14
10Kɩ dée má sɩ́ tóro wa, dé mʋ́nnáa Érébéka wásɩ déeri: bu-uma phãmbikho bíɲɔ ʋ́ khoo Ízákɩ ʋ́ déeri á khãgaa wɛra. 11-12Biibira yɛ nanɩ dée kɩnnɩ wɛrɛ́sɩ pɩ̃́ɩnɩ wã; pɩ́ yatɩra yɛ nanɩ hũni bi thoŋ na, yɛ Yékínná sɛɛrɩyɛ Érébékarɩ kha’ khɩ̃nɩɩnâa ba tarɩ mánɩ́khoora.9.11-12 Ná keri Sĩn 25.23 Mʋ́nnáa sɩrɛ, Yékírí ʋ̂ʋ yɩ́’ nɩ́pɩ wɛrɩ, ʋ wɛ̂ɛ keŋ nɩ́nɩ́ wá mɩ́déenɲi yɛ́ phɩ̃’nɩ́ khoroo wa, dé ʋ phɩ̃’nɛ́ɛ khomma pãtɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra. Mʋ́nnáa ʋ́ saabɩndɔ́mmɩnɛ. 13Yɛ sɩ yóoma kpoogi tɛ̃ sɩ́ ná sɩ́ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá wɛrɩ kha’
Jakɔ́pɩra ma fʋnnɩ yɛ kaɩ Ézáyúra.9.13 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ Ézáyúra ma ĩ’ni (Mál 1.2-3).
14Ná sɩ mʋ́nnáa, a kha’ma kha’ Yékínna terme ɲa kɛyɩɩ? Kṹuŋ na. 15Pébu, Yékírí sɛɛ’-ʋma Moyíziri kha’
Nɩ́nɩ́ ʋ́ ma bɛɛ dé ma maɲɩnaŋ wɛrɩ, ʋ́ra ma maɲɩnaŋ;
yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ ma bɛɛ dé ʋ́ nʋmansɛ kɔ́’ ma wɛrɩ, ʋ́ nʋmansɛ̂ɛ kɔ́’ ma.9.15 Ná keri Ku’ 33.19
16Sɩ́râa bʋká’ kha’ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá khɔrɔ’mɩ wɛrɛ́sɩ ʋ́ hʋkɛɛsɔ sɩ ku’ri ya, dé Yékírí ʋ̂ʋ maɲɩnaŋ nɩ́pɔ wɛrɩ, ʋ́ thãa sɩ ku’ri. 17Tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ Yékírí sɛɛ’-ʋma Éjípíti ɩthakho Fáaráwɔ̃́nɩ kha’
Ma ba khɛyɔɔma ɩ̃́ bʋka’ nɩ́pɩrɩ kha’ manâa wɔ́rgɩnɛ
yɛ́ yɛɛ má ɲísígírá ku’ duniɲǎa kɛ́nsɩ wá bɛ́ɛ’rá.
Sɩ́ra ma dɛɛrɩ yɛ saa-ʋ ɩɩgɩrá.9.17 Ná keri Ku’ 9.16
18Sɩ́râa bʋka’ kha’ Yékínna maɲɩnamma ʋ́wɛ ʋ́ ʋ bɛɛ dé ʋ maɲɩnaŋ wɛrɩ, yɛ ʋ́wɛ ʋ́ ʋ bɛɛ dé ʋ kpɩ̃́’ ɲíntã́nnɩ wɛrɩ, ʋ yɛɛma ʋ kpɩ̃́’ ɲíntã́nna.
Yékírí wá ɲámɩ́sɩ ná ʋ́ maɲɩnantʋgɩ wá mɩ́ɲa
19Pã́anɛ mʋ ba kha’ ná sɩ mʋ́nnáa, pée déeri yɛ Yékínná kha’ nɩ́pɩ yárgɩ́m-bɩrɩɩ? Pébu, mâa wɔ́nnɩ́ khʋ̃ŋ Yékínni kha’ hã ʋ́ dé tɩ́ ʋ kha’rɩ mâa dé wɛrɩ waa? 20Mʋ́ mʋ́ déeri nɩ́thɩ̃nɩgɩ wɛrɩ, mʋ́nâa maa yɛ̂ɛ ha’rɩ́ kha’ Yékínna tʋʋ dée yaa? Dé kókóróke wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ tárɩ́ɩ ʋ́ má’nɩ gɩ wɛrɩ, kha’ pée déeri yɛ ʋ́ mágɩ́ ma mɛ́’nɛɛ? 21Ɩ̃́ keŋ má nambémmá’náana ma khɩ̃nnɛ ɩ̃́ khɛ tɛbɩ kpokpoogiri ɩ̃́ má’ kókóró’ kí pɩ dé mɩ́ kɩnnɛ ná kɩ́ pɩ kaa dé mɩ́ kɩnnɛ wɛrɩ waa?
22Yékínna yɛ bɛ́ɛ bʋka’ma nɩ́pɩrɩ kha’ má ɲámɩ́sɩ ya-sɩrma yɛ pɩ́ tʋ tɛ̃ dé ma ma wɔ́rgɛ, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá ʋ́ pã́gɩ́ kɔ́ŋ yɛ yɛɛ ɩ́pɛ bɩ́ yaara’ra ʋ́ ɲámɩ́sɩ ɩ̃ mákɩ́rá khʋʋmɛ wɛra. 23Dé-uri-sima sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́pɩ wá nʋmaŋ sɩ́ kɔ́’rʋʋ, pɩ́ ʋ khɩrɩɩrɩ sɔ́ɔbɩ́rɔ́ saa dé pɩ ba bu bú ʋ́ sáʋrá wɛrɩ, ʋ́ yɛɛ pɩ́ tʋ dé ʋ́ sáʋra wɔ́ɔrɛ ná nu’mi wã. 24Yɛ aabɩ́rá déeri pɩ́ nɩ́’ pɩ́ ʋ yɩ́’rɩ wɛra. Yɛ kɩ dée má á bɛ́ɛ’ déeri Júdebi wa, dé támabɛ̂ɛ bʋ́ tɛ̃. 25Sɩ́ra Yékírí wá thĩ kha’rɩ ʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́nnáa Óozée sɛbɩrá kha’
Nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ dée má nɩ́pɩ wa,
ma ba yɩ́’-pɩma má nɩ́pa;
nɩ́’ pɩ́ ma yɛ mɩ́ɩ fʋrɩ wa,
ma ba yɩ́’-pɩma nɩ́’ pɩ́ ma fʋnnɩ.9.25 Ná keri Óoz 2.25
26Khaa tɩ́ pɩ́ yatɩ kha’ra pɩ dée má nɩ́pɩ wa wɛrɩ,
pɩ ba yɩ́’-pɩma manɩ thakoo Yékírí wá bibe.9.26 Ná keri Óoz 2.1
27Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa Ézáyí sɛɛrɛɛ-ʋ́nnɩ tɛ̃ Ísíráyɛ́l bibi wá mɩ́ɩná kha’
háarɩ Ísíráyɛ́l bibirá kɔ́rɔ́ɔ má sɔ́bɩ́yɔkéŋ sɩ̃mɩhɩ̃kɛ,
pɩ́ Yékínna ba hɩ̃́ŋ wɛrɩ, pɩ́ ba kɔ́ŋ na.
28Pébu, tɩ́ Tamaŋ kha’rɩ wɛrɩ, ʋ ba dé-rima fa duniɲaná pãtɩ́ ʋ kha’rɩ, yɛ ʋ́ ba dáɩ yɛ́ dé ri ya.9.28 Ná keri Ézá 10.22-23
29Sɩ́ra Ézáyí sɛɛ’ra tɛ̃ kha’
Ná Tamaŋ Wɔ́nnáana yɛ yɛɛ á kóibi wá pɔ́ɔ thakooge ya, á wásɩra yɛ ba hɩ̃tɩma má Sódɔ́mɩ nɩ́pɩ wásɛ;
a yɛ ba khɛɛbɩmma má Gómɔ́ɔrɩ nɩ́pɛ.9.29 Ná keri Ézá 1.9
Ísíráyɛ́l bibira khãa Yésúrá wa
30Ná sɩ mʋ́nnáa, a kha’ma kha’ táma bɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ wɛ́ɛ teremmini wã wɛrɩ, pɩ́ra Yékírí písénni khɛɛ nɩ́’ termembi ɩ̃ dɛɛ khãa mɩ́ pɩ khãanɩ Yésúrá wɛra. 31Yɛ Ísíráyɛ́l bi bîi yɛ bɛɛ dé pɩ kɔ́’ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ khɛ bɩ nɩ́’ termembi wɛrɩ, pɩ wɔ́rɔ́ɔ wa. 32Pée déeri sɩ̂ɩ mʋ́nnâa? Tɔ́ɔ yɛɛrɩ ya, dé Ísíráyɛ́l bibi kem-biyaa má ɩ̃bɩ mɩ́dégêe ba yɛɛ Yékínná khɛ ɩ̃bɩ́rɩ́ nɩ́’ termembi tʋ̃má pɩ yɛ khɛɛ sɩ má khãamɛ Yékíre keŋ na. Kpoo-birma pʋ́rɩ́gɩ́rá ɩ̃ wáa 33pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ Yésú wá mɩ́ɩná wɛra. Tɩ̃’-sɩrma kha’
Ɩ̃ keŋ, ma sama Síɲɔ́ná pʋ́rga.
Ná nɩ́nɛ kpoo kɩ́ pʋ́rgɩ́rá, ʋ khéŋkhéríma;
ná nɩ́nɛ kpoo kɩ́ pʋ́rgɩ́rá, ʋ wáma;
yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba khãa gɩ́ bʋ wɛrɩ, nɩɩsɛ́ ba kɔ́rɔɔ wa.9.33 Ná keri Ézá 8.14; 28.16
101Á nɩ́pa, tɩ́ mɩ khɔrɔ’ mɩ́ dɔ́gɩnɛ ná tɩ́ mɩ ɲɩ́ŋ Yékínni wɛrɩ, tɩ́rá déeri Ísíráyɛ́l bibira tʋ hɩ̃́mmɩ wá khɩ̃ɩnna. 2Mɩ́ thĩ tʋ-mɩnɩ dé pɩ hʋkɛɛma dé pɩ kɔ́’ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ, dé khɩ̃ŋ tɩ́ pɩ wɔ́nnɩ́ khɛ wɛrɩ, tɩ́ra pɩ kɔɔrɩ. 3Pɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé pɩ tʋ khɩ̃ŋ tɩ́ Yékíre khɛ yɛ́ khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termemmi wã, yɛ̂ɛ wɛ́ɛ pɩ́ thĩ wá khɩ̃ŋ tɩ́ pɩ wɔ́nnɩ́ khɛ yɛ́ tereŋ wɛra. Sɩ́ dée mʋ́nnáa, pɩ́ kaɩ khɩ̃ŋ tɩ́ Yékíre khɛ yɛ́ khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termemmi wɛra. 4Pébu, mʋ́ Kírísi bannɩ wɛrɩ, mammɩ wá kpʋ̃́ʋnɩ́ɲáanɔ ʋ́ra, sɩ́ dée sã́ŋgɩ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛrɩ, ʋ́ra Yékíre khɛ nɩ́’ termemme.
Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Yésúrá wɛrɩ, Yékínna hɩ̃́nɔɔma
5Moyízi tɩ̃’nɛɛ-ʋma ɩ̃ bʋkaa dɔ́ŋ mɩ́ Yékíre khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termemmi ʋ́ mammɩ wá bárkárá wɛra. Kha’-ʋyaama kha’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé mammɩnɩ wɛrɩ, ʋ́râa ba bu thakoogi pɩ́ bárkárá.10.5 Ná keri Lév 18.56Yɛ wɛrá ná nɩ́nɛ bɛɛ dé ʋ tʋ dɔ́ŋ mɩ́ Yékíre khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termemmi sɩ́ kuso ʋ́ khãamɩná, ʋ tʋ kha’ tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ hã mʋ́ kha’ mâa ba kã́ŋ ní thʋ’nná wã,10.6 Ná keri Wóg 30.12 (dé ná mʋ kʋ̃nɩ mʋ́nnáa dé-giri má kha’-mʋnɩma kha’ mâa ba kã́ŋ ní thʋ’nná ɩ̃́ sũuno’ Kírísiraa?) 7wɛrɛ́sɩ hã mʋ́ kha’ mâa ba sũŋ ní tã́ŋ kokokirá wa,10.7 Ná keri Wóg 30.13 (dé ná mʋ kʋ̃nɩ mʋ́nnáa, dé-giri má kha’-mʋnɩma kha’ mâa ba yaara’ Kírísiri huuminâa?) 8Yɛ tʋ̃́nnɛ Yékírí wá sɛbɩ ʋ́rɩ́ kha’rɩ sɩ́ mɩ́ɩnâa? Kha’-ʋma kha’ má sɛɛrɛra ma mʋ́ the’ tɔ́tɔ́’; ʋ ma mʋ́ nʋ́gɩ́rá yɛ̂ɛ mʋ́ dɔ́gɩ́rá.10.8 Ná keri Wóg 30.14 Ʋ́ sɛɛrɛrá déeri sɛɛrɛ ʋ́ a sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ khãa Kírísirá wɛra.
9Ná mʋ wɔ́rɔ́ɔ sɛɛrɩyɛ nɩ́pɩ wá wɔ́ɔrɔ kha’ Yésú Kírísirá déeri Tamannɩ yɛ khãa mʋ́ dɔ́gɩ́rá dé Yékírí yaara’-ʋrʋʋma huuminá, Yékínna ba hɩ̃́ŋ mʋ. 10Pébu, ɩ̃́ khãa mʋ́ dɔ́gɩ́rá, sɩ́râa yɛɛ Yékínná khɛ mʋ nɩ́’ termemme. Ɩ̃́ sɛɛ’ nɩ́pɩ wá wɔ́ɔrɔ kha’ Yésú dé-uma Tamaŋ, sɩ́râa yɛɛ Yékínná hɩ̃́ŋ mʋ, 11dé Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛrɩ, nɩɩsɛ́ ba kɔ́rɔɔ wa.10.11 Ná keri Ézá 28.16
12Mʋ́ sɩrɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, kpɩkɩra bʋ́ Júdebi ná támabɩrá wa; Tamaŋ kpoorâa bɩ́. Ʋ́ dɔ́gɩra fɩ̃ɩma, ʋ́ khoŋgiŋ na, nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ yɩ́’rʋʋ, ʋ tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔma. 13Pébu, tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ yɩ́’rɩ Tamannɩ wɛrɩ, ʋ ba hɩ̃́nɔɔma.10.13 Ná keri Jow 3.5
14Yɛ mʋ́ pɩ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ yɩ́sɔɔ kaa khãa ʋ́ bʋʋ? Yɛ mʋ́ pɩ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ khãa ʋ́ bʋ kaa nú ʋ́ mɩ́ɲaa? Yɛ mʋ́ pɩ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ nú ʋ́ mɩ́ɩ ná kɩ dée má nɩ́nɛ́ sɛɛ’rɩ bɩ sɩ́ yaa? 15Yɛ mʋ́ nɩ́nɛ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ pɩ sɩ́ ná kɩ dée má sʋ̃m-bɩrʋʋma wãa? Yɛ tɩ́rá yɛɛrɩ sɩ́ tɩ̃gɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’ ɩ́pɛ bɩ́ bannɩ bâa sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɩ wɛrɩ, pɩ́ bammɩ kɩrɩ-bɩrɩ.10.15 Ná keri Ézá 52.716Yɛ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ hɩ̃́nɩ́ sɛɛrɛ nʋwãanɩ wã. Mʋ́nnáa sɩ nannɩ yɛ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa Ézáyírá kha’ á Tamaŋ, máa khãanɩ sɛɛrɛ ʋ́ ɩ̃bɩ́rɩ́ sɛɛ’rɩ wɛraa?10.16 Ná keri Ézá 53.117Sɩ́ dée mʋ́nnáa, sɛɛrɛ ʋ́ a nú wɛrɩ, ʋ́râa yɛɛ á khãa yɛ ʋ́ sɛɛrɛrâa sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩna.
18Dé Júdebira núu sɛɛrɛ nʋwãanɩ wã bâa? Iiyo, nú-biruu. Ɩ̃́ keŋ má
Duniɲanɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ núunima pɩ́ nʋ́gɩrɩ
yɛ pɩ́ sɛɛrɛrá nanɩ duniɲǎa kpʋ̃́ʋnɩ́ɲáanɩ10.18 Ná keri Mák 19.5 wãa?
19Dé Ísíráyɛ́l bibira tʋʋ sɛɛrɛ̌ɛ tɩtã́ŋgɩ wa bâa? Tʋ-bɩrɩ tɩtã́ŋga. Yékírí sɛɛ’-ʋyaa Moyíziri kha’ ʋ sɛɛ’ pɩ kha’
Manɩ Yékínna ba fɩ̃ɩma dɔ́ɔgɩ thĩ tɩ́ pɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ yatɩŋ na wɛrɩ, tɩ́ nʋŋ bɩ;
ma ba fɩ̃ɩma dɔ́ɔgɩ thĩ tɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋʋmɛ ɲa wɛrɩ, pɩ́ ɲámɩ́sɛ́ ya tɩ́ bʋ.10.19 Ná keri Wóg 32.21
20Yékínná písée sɛɛrɩyɛ tɛ̃ Ézáyíri kha’ ʋ sá’rɩ́ sɛɛ’ pɩ kha’
nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ wɛ́ɛ manɩ Yékínni wã, ɲá-bɩrɩ ma.
Nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ pʋ́’ ma mɩ́ɩnɩ wã, bʋka’-manɩ-bɩma má thĩ.10.20 Ná keri Ézá 65.1
21Yɛ písée sɛɛrɩyɛ Ísíráyɛ́l bibi wá mɩ́ɩná kha’
ma yɩ́’-pɩma kaa kpáarɛ́ɛ dé pɩ baŋ má thãná,
yɛ pɩ́ kaɩ yɛ̂ɛ dé ɲíntã́ŋkpɩ̃́’mɩ́ɲa.10.21 Ná keri Ézá 65.2
11Yékínna kaɩ Ísíráyɛ́l bibiri wa
1Ná sɩ mʋ́nnáa, ɔɔ ba kha’ dé Yékírí kaɩ-ʋrma ʋ́ nɩ́pɩrɩ bâa? Kṹuŋ na. Mɩ́ thĩ wá yatɩra ma Ísíráyɛ́l biye, ɩ̃ dée Ábráhám wá kói, ɩ̃ kuso Bɛ̃́jámɛ́ wá thĩno. 2Yékínna kaɩ ʋ́ nɩ́’ pɩ́ ʋ khɩrɩɩra phɩ̃gɩ khori wɛrɩ wa. Tʋ-ɩ̃nɩ Yékírí wá sɛbɩ wá kha tɩ́ Élíra yɛ sɛɛ’ Yékínni Ísíráyɛ́l bibi wá mɩ́ɩná wɛrɩ kha’
3Ɩ̃bɩ Tamaŋ, khʋ-bɩrɩ ʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩrɩ, yɛ hasɩga ʋ́ thɔgɩŋkhoŋkhayɩra.
Yɛ manɩ kporá yɛɛrɩ yɛ pɩ̂ɩ bɛɛ dé pɩ khʋ́ khoŋ ma bʋ́.11.3 Ná keri 1Ɩt 19.10, 14
4Yɛ pé Yékírí sɛɛ’rʋʋ? Ɩ̃́ keŋ má sɛɛ’-ʋrʋʋma kha’
Khoobi kɩ̃ŋ bɩ́sãa’ ná kpársɩ́mʋ́wã́a’ ma saarɩ fɩ́ má ɲísígírá, pɩ̂ɩ mɩ́ɩ thɩɩga sɩ̃mɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Báal wɛrɩ wa11.4 Ná keri 1Ɩt 19.18 waa?
5Mʋ́nnáa sɩrɛ fɛɛrɩ tɛ̃, Yékírí fɩ̃ɩ-ʋma dɔ́ɔgɩ ɩ̃ phɩ̃gɩ khori pɔ́ɔ kɩ́rɩ́ʋ. 6Yɛ ná dɔ́ɔgɛ ʋ fɩ̃ɩnɩ ɩ̃ phɩ̃gɩ khori bi, mɩ́dégi wá nii ɩ́ra bʋ́ tʋ̃́wã. Tʋ̃má ná mɩ́dégi wá niina yɛ bʋ́ma, pɩ yɛ́ yɩ́’ kɩ dɔ́ɔfɩ́rɩ́gɩ tʋ̃́wã.
7Ná a kha’ a keŋ tɩ́ Ísíráyɛ́l bibira yɛ wɛ́ɛ wɛrɩ, pɩ buu ri ya, dé ɩ́pɛ bɩ́ Yékírí phɩ̃’nɩ khori pɩ́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, pɩ́rá buunni, yɛ pɔ́ɔ dɔ́ɔmɩ́nɩ́pɩ́rá fɩ̃gɩ 8pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá wɛrɩ kha’
Yékírí dé-uri-bima pɩ́ dée má hʋ̃m-bɩrma
ɩ̃ phii pɩ́ yíbíiri, pɩ́ ɲá wã
ɩ̃ fɩ̃gɩ pɩ́ ɲíntã́nɲɩnɩ, pɩ́ nú wã
ɩ̃ ná nanɩ háarɩ ná fɛɛra.11.8 Ná keri Wóg 29.3; Ézá 6.10; 29.10
9Ɩthakho Davíti kha’-ʋrɩ tɛ̃ kha’
Pɩ́ dimina dé bɩ́ bʋ yáŋgɩ ná yɔɔ ɩ̃́ kɔ́’ pɩ
ɩ̃́ dé bɩ́ bʋ thĩmmeŋkharɩ, yɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá hakɛ̌ɛ kɔ́’ pɩ.
10Pɩ́ yíbíira tã́aɲɩ, hã pɩ́ ɲá wã,
yɛ waatɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ kɩ́ forii má nɩ́nɩ́ kpóŋgéeri kpʋ̃́kɩ́yá.11.10 Ná keri Mák 69.23-24
11Ná sɩ mʋ́nnáa, dé tɩ́ Ísíráyɛ́l bibi sɛ́ɛrɩ khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, téu-bima kutúru bâa? Kṹuŋ na. Dé pɩ́ bursirá yɛɛrɩ Yékínná hɩ̃́nɩ́ támabɩrɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ tɩ́ nʋŋ bɩ. 12Ná pɩ́ bursi ná tɩ́ pɩ sɛ́ɛrɩ khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, sɩ dée kɩrgɩ támabɩrá, ná pɩ ba fɩ́gɩ́ baa ɩ̃ hĩi pɩ́ nʋ́gɩ́rá, kɩ́ kɩrgɩrá ba wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ nʋ́ʋgɛ ya.
Támabɩ wá hɩ̃́mmɩ wá mɩ́ɲa
13Mɩ́nɩ́ mɩ́ Tamaŋ sʋ̃nnɩ ɩ̃bɩ támabɩ wá sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, ɩ̃bɩ́ra mɩ sɛɛrɛɛ wɛrá kha’ sʋ̃mɩ tɩ́ mɩ dé ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, sʋ̃mɩ kpakpa’rɛ tɩ́ mɩ khɔrɔ’rɩ. 14Mɩ dé-rima, sɩ́ dé sã́ŋgɩ tɩ́ nʋŋ mɩ́ Júde kãmbɩrɩ, Yékínná hɩ̃́ŋ pɩ́ pɔ́ɔ. 15Pébu, ná Yékíre saa bɩ́rɩ́ kɛ́nnɔ thoŋ, yɛ ʋ́ ná duniɲanɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ bɛrɩ, ná Yékínna ba khɛɛ baa bɩ́, sɩ ba déma má pãtɩ́ nɩ́nɛ hu yɛ́ ya wɛra.
16Ná mʋ khori dʋ́gɩ́ɩ mɩ́nɩ́ mɩ́ɩnɔ ɩ̃ hãa Yékírí, tɩ́ tɔɔra déma tɛ̃ Yékírí wára. Ná táhugi wá nínsira dée Yékírí wásɩ, kɩ́ desira déma tɛ̃ Yékírí wása. 17Ísíráyɛ́l bibira ma má ólívíyéha gɩ́ pɩ kã’nɩ wɛra. Ná Yékínna khuu kɩ́ desi wá sɔ́ɔ yɛ khɛɛ mʋ́nɩ́ támaa mʋ́ mʋ̂ʋ má wṹugi ólívíyédeke wɛrɩ, ɩ̃ máa mʋ bʋ́, mʋ́ná buu yɛ̂ɛ yáŋ hoo gîi ya nínsírá wɛrɩ, 18hã mʋ́ foi wa. Háarɩ mʋ̂ʋ foi, tʋʋ kha’ mʋ́ná kpónni nínsiri wa, dé nínsírá kpónni mʋ́na.
19Pã́anɛ mʋ ba kha’ Yékírí khu-uma tádesiri sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ khɛ́ máa mʋ bʋ́. 20Thɩ̃ɲaa-ʋ, pɩ́ kaakhãamɩná yɛɛrɩ Yékínná khuu sɛ́ɛ bɩ́rɩ́ yɛ khɛɛ máa mʋ́nɩ́ fɩ́ ɩ̃ dɛɛ mʋ́ khãamɩná. Tɩ́rá yɛɛrɩ mʋ kɔrsɩŋ; hã mʋ́ bɛɛ ɲísígi wa, 21dé ná Yékínna yɛɛ de’ thĩnthĩnsiri wa, pã́anɛ ʋ́ ba yɛɛ mʋ́nɩ́ tɛ̃ ɲa. 22Tʋʋ kha’ Yékírí kɩrɩ-ʋma yɛ̂ɛ pɩ̃́ɩ tɛ̃. Ʋ́ kɛrɩ ɩ́pɛ bɩ́ sɛ́ɛrɩ khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ wa, yɛ fɩ̃ɩ-ʋrɩ-mʋ́nɩ́-bʋma dɔ́ɔgɔ. Yɛ fɔ́ mʋ́ tʋ waatɩ wá bɛ́ɛ’ dé fɩ̃ɩ-ʋrɩ-mʋ́-bʋma dɔ́ɔgɩ tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ hɩ̃́nɩ́ mʋ, tʋ̃má ʋ ba khú sɛ́ɛ-mʋ́nɩma tɛ̃. 23Yɛ ná Ísíráyɛ́l bibira sɛ́ɛ pɩ́ kaakhãamɩnɩ, Yékínna ba máa-bɩ-bʋ́ma, pébu, ʋ ma kɩ́ wɔ́rgɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ khɛ́ máa bɩ bʋ́ tɛ̃. 24Mʋ́ mʋ́ déeri wṹugi ólívíyéde’ thĩnthĩŋgi wɛrɩ, ná Yékínna ba wɔ́rɔ́ɔ máa mʋ́nɩ́ ólívíyé kãgammɩná, dé pɩ́rɩ́ bɩ́ déeri ólívíyé kãgammɩ wá de’ thĩnthĩnsi wɛrɩ, pɩ́ra mʋ ba sʋ̃́nnɩ́ kha’ tɛ̃ɛ?
Ísíráyɛ́l bibi wá hɩ̃́mmɩ wá mɩ́ɲa
25Á nɩ́pa, mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɩ̃ kɔɔ bʋ́ tɔ́ɔ mɩ́ɩ tɩ́ kóorá tɩ́ mɩ ba sɛɛ’ ɩ̃ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ keŋ má ɩ̃bɛ́ sóori wɔ́ɔmɩnɩ wã. Tɩ́ mɩ́nná déeri: Ísíráyɛ́l bibi wá pɔ́ɔ déeri núkpɩ̃́nɩ́sɩ yɛ̂ɛ ba hɩ̃tɩ sɩ́ núkpɩ̃́nɩ́sɩ́rá ɩ̃́ ná naŋ khɩɩ ʋ́ támabɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ Yékíri phɩ̃’nɩ khori wɛrɩ, pɩ ba baŋ Kírísi thãná. 26Ná sɩ taraa, Yékínna ba hɩ̃́mma Ísíráyɛ́l bi thĩnthĩmbi wá bɛ́ɛ’ pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ kha’:
Síɲɔ́ná Hɩ̃́nnáana ba ku’
ɩ̃́ dé sã́ŋgɩ Jakɔ́pɩ wá kóibírá sʋ̃́nnɩ́ kaɩ Yékírí wá mɩ́ɩnɩ tʋ̃́wã.
27Sɩ́râa ba dé nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ ma ba khoŋ bí,
ɩ̃́ hɩ̃́ŋ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna.11.27 Ná keri Ézá 59.20-21; 27.9; Jér 31.33-34
28Ná mʋ kha’ mʋ keŋ sɛɛrɛ nʋwã̌a he’ tírí bʋ, Júdebi dé-birma Yékírí wá pɩ̃́ɩnɩ́bɩ yɛ sɩ́ dée ɩ̃bɩ támabɩ́rɩ́ bʋ kɩrga. Yɛ ná mʋ kha’ mʋ keŋ pãtɩ́ Yékírí phɩ̃’nɩ khori bi wɛrɩ, sɩ́ he’ tírí bʋ, dé-birma nɩ́’ pɩ́ Yékírí fʋnnɩ ɩ̃ dɛɛ pɩ́ sekóbírá. 29Pébu, ná Yékíre hãa mʋ, hã-ʋrɩ-mʋma; yɛ ná ʋ yɩ́sɩ mʋ, yɩ́’-ʋrɩ-mʋma. 30Khʋ̃ɩnɩ ɩ̃bɩ támabɩra yɛ wɛ̂ɛ nú Yékírí wágɩ wa, yɛ wɛrá ʋ́ maɲɩnaa ɩ̃bɔ ɩ̃ dɛɛ Júdebi wá ɲíntã́ŋkpɩ̃́kɩ́rá. 31Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, wɛrá kpɩ̃́’-pɩrma ɲíntã́nnɩ Yékínná sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ maɲɩnaŋ bɩ́ bʋ pãtɩ́ ʋ maɲɩnannɩ ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ wɛra. 32Pébu, Yékírí yɛɛ-ʋrma nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ hɩ̃taa pɩ́ ɲíntã́ŋkpɩ̃́kɩ́rá sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ maɲɩnaŋ bɛ́ɛ’ pʋ.
33Tamaŋ Yékírí wá kɩrɩmɩ wá ɲʋgʋnnʋ bʋ́ wa.
Ʋ́ wɔ́ɔmɩ ná ʋ́ tʋʋmɩna tarɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’.
Mâa tʋ Tamǎaŋ saabɩnsaa?
Mâa tʋ ʋ́ déegédɔ́mɔ̂ɔ?
34Mâa tʋ Tamǎaŋ kã́kásaa?
Máa bɔ’rʋʋ ɲâa?11.34 Ná keri Ézá 40.13
35Máa hãanʋʋ mɩ́ɩnɩ
kɩ dée má yee-uruuma mɩ́ɩgaa?11.35 Ná keri Jɔ́b 41.3
36Ʋ́rá khonni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’; ʋ́ bárkárá mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ bʋ́; ʋ́râa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ.
A kɩ́ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’! Amíina.
12Nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ kîi nʋʋ Yékínnɔ wɛrɩ, kɩ́ mɩ́ɲa
1Tɩ́rá yɛɛrɩ á nɩ́pa, mʋ́ Yékírí maɲɩnannɩ aabɔ wɛrɩ, mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma dé ɩ̃ khɛ ɩ̃́ wɩ́sɩ́ hã Yékínni pãtɩ́ ɩ̃ dé khoŋ thɔgɩnsɩ́ hãa-ʋ wɛrɩ, sɩ́ dé má thɔgɩŋ sɩ̂ɩ thakooge yɛ̂ɛ nʋʋ ʋ́, sɩ́ déeri ʋ́ wásɩ wɛrɩ, dé sɩ́rá déeri Yékínthɩya’ thĩnthĩŋgira. 2Hã ɩ̃́ dé pãtɩ́ duniɲa wɛ̌ɛ nɩ́pɩra dé ya, dé ɩ̃ yɛɛ Yékínná fɩ́kɩ́ŋ ɩ̃ ɩ̃́ hã ɩ̃ kã́ká’ fʋ̃nsɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ tʋ tɩ́ ʋ bɛɛ. Tɩ́ ʋ bɛɛ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: tɩ́ kɩnnɩ, ná tɩ̂ɩ nʋʋ ʋ́, ná tɩ́ dá’rɩ sɔŋ wɛra.
3Pãtɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ sɛɛ’ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ kha’ khaa tɩ́ ɩ̃ nanɩ wã, hã ɩ̃́ sa ɩ̃́ wɩ́sɩ fɩ́ ya, dé bɛ̂ɛ’ yee wɔ́ɔmɩ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ khãa mɩ́ Yékírí hãanɩ bɩ wɛra. 4Wɩ́kha tɩ́kpôo aabɛ, yɛ ɩ́ kpɩkɩŋkhayɩrá kɔ́rɔ́. Yɛ kpɩkɩŋkhayɩ wá bɛ́ɛ’ ná ɩ́ sʋ̃mɩna. 5Mʋ́nnáa sɩrɛ, kɔ́ŋ-arma yɛ tɩ́kɩ́rá dée wɩ́kha tɩ́kpo, sɩ́ kuso pãtɩ́ a déeri kpoogi á ná Kírísiri wɛra; dóoŋ-arma kãmbɔ pãtɩ́ wɩ́sɩrɛ wɛra. 6Yékírí fɩ̃ɩ-ʋrɩ-aabɔɔma dɔ́ɔgɩ ɩ̃ hãa á bɛ́ɛ’ ná á mɩ́hãanɩgaŋ thĩiɲi thĩinɲe. Wɛ́ɛ ʋ́ Yékírí yɛɛrɩ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ yɛ̂ɛ sɛɛ’ ʋ́ nʋ́gɩsɛɛrɛ wɛrɩ, ʋ kɩ́ sɛɛrɩyɔɔ ɩ̃́ mákɩ́ŋ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɛ. 7Wɛ́ɛ ʋ́ Yékírí yɛɛrɩ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ wɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ wɛrɩ, ʋ kɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ; wɛ́ɛ ʋ́ ʋ yɛɛrɩ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ wɛ̂ɛ mamaŋ nɩ́pɩ ʋ́ mɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ kɩ́ dé si; 8wɛ́ɛ ʋ́ ʋ yɛɛrɩ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ wɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ pɔ́ɔrɩ pɩ́ bu fãŋgɩ ʋ́ khɩ̃ɩnná wɛrɩ, ʋ kɩ́ dé si; wɛ́ɛ ʋ́ ʋ yɛɛrɩ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ wɛ̂ɛ hã pɔ́ɔrɩ mɩ́ɩɲɩ wɛrɩ, ʋ kɩ́ dé si ʋ́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ; wɛ́ɛ ʋ́ ʋ hãanɩ nɩ́khãgɩsɩ wɛrɩ, ʋ kpã’ wɔ́ɔrɩ ʋ́ sʋ̃mɩná; wɛ́ɛ ʋ́ ʋ yɛɛrɩ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ wɛ̂ɛ maɲɩnaŋ pɔ́ɔrá wɛrɩ, ʋ kɩ́ dé si mánsɛ.
9Ɩ̃ fʋŋ kãmbɩ ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. Ɩ̃ ĩ’ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ yɛ́ khɔrɔ’ mɩ́kɩrɩdége. 10Ɩ̃ fʋŋ kãmbɩ pãtɩ́ hakpookãmbɛ fʋŋ kãmbɩ wɛra. Ɩ̃́ bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo mákɩ́nnɩma ná ɩ̃ yee si thaagɔ kha’ mákɩ́ŋ-ɩ̃nɩ ná ɩ̃ khɩrɩ́ɩ kpónnó’ pɔ́ɔra. 11Hã ɩ̃́ thãnthãnnɩ wã, dé ɩ̃ hʋkɛ́ɛ déegée. Ɩ̃ déegée ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ ɩ̃́ hã Tamanna. 12Mʋ́ ɩ̃ khãanɩ tʋʋ dé nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãana’nɩ, kɩ ba déma wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ kpánnɛ́ɛ. Ná pɩ sãɩna’ ɩ̃́ yíbíri, ɩ̃ pã́’. Ɩ̃ hʋkɛɛ kɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí waatɩ wá bɛ̂ɛ’. 13Ɩ̃ tɛ̃́fɩ́ŋ Yékírí wá bɩ̂ɩ degenso wɛrɩ, yɛ́ kɩ́ wɔ́rɩ́ khɩrɩsagɩka.
14Nɩ́’ pɩ̂ɩ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ ɩ̃ wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ kha’ Yékíre tɛ̃́fɩ́ŋ bɩ. Ɩ̃ kɩ́ kha’ Yékíre tɛ̃́fɩ́ŋ bɩ, tʋ̃má hã ɩ̃́ daŋga bɩ ya. 15Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ kpánnɛ́ɛ, ɩ̃ kpánnɛ́ɛ ɩ̃́ ná bɩ́rɩ́ kpoogo; ɩ́pɛ bɩ̂ɩ fʋʋrɔ, ɩ̃ fʋʋ ɩ̃́ ná bɩ́rɩ́ kpoogo. 16Ɩ̃ hɩ̃tɩ kã́ká’ kpoose. Hã ɩ̃́ bɛɛ ɲísígi wa, dé ɩ̃ kɩ́ máa ɲaanɩnnɩbɩrá.12.16 Pɔ́ɔ kha’-pɩrma tɛ̃ kha’ ɩ̃ pɩ́ sʋ̃mɩ tɩ́táa’ya. Hã ɩ̃́ keŋ má ɩ̃́ kporá tʋʋrɩ wɔ́ɔmɩnɩ wã.
17Hã ɩ̃́ khɛ pɩ̃́ɩnɩ́ taa pɩ̃́ɩnɩ wã. Ɩ̃ hʋkɛɛ kɩ́ dé nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ mɩ́kɩrɩya. 18Ɩ̃ hʋkɛɛ ɩ̃́ dé tɩ́ ɩ̃ wɔ́nnɩ́ dé wɛrɩ, ɩ̃́ ná nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ bɛŋ. 19Á nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, hã ɩ̃́ khoŋ dimi ɲa, dé ɩ̃ yɛɛ sɩ ɩ̃́ hã sɩ́ Tamaŋ Yékínna, dé tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’:
Manɩ Tamanâa khoŋ dimina; manâa ba taa bɛ́ɛ’ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́ pɩ déeri wɛra.12.19 Ná keri Wóg 32.35
20Yɛ tɩ̃gɩ bʋ́ tɛ̃ kha’
Ná khʋ̃mɩgɛ kɔ́rɩ́ mʋ́ pɩ̃́ɩnáa, mʋ́ hã ʋ́ di,
ná ɲʋ́ʋsɛ kɔ́rɔɔ, mʋ́ hã ʋ́ ɲʋ́,
dé ná mʋ́ dé mʋ́nnáa,
sɩ déma má naabise mʋ kɔɔrɩ ʋ́ thagɩrá.12.20 Ná keri Sɔs 25.21-22
21Hã mʋ́ yɛɛ mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ́ wɔ́rɩ́ mʋ wã, dé mʋ pã́náa dé mɩ́kɩrɩɩ ɩ̃́ wɔ́rɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna.
13Ɩ̃́ nú nɩ́’ pɩ̂ɩ wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, pɩ́ wága
1Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ mákɩ́nnɩ ná pɩ núma nɩ́’ pɩ̂ɩ wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, pɩ́ wága. Pébu, Yékíré saarɩ sɩ mʋ́, yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ kɩ́ wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, Yékíré hãanɩ bɩ gɩ́. 2Tɩ́rá yɛɛrɩ, nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ kaɩ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, pɩ́ wánnɩ, dé-giri má tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ kaɩrɩ. Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ dé mʋ́nnáa wɛrɩ, tɩ ba ku’ pɩ́ bʋ. 3Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé kɩnnɩ, ʋ́ phãnɩ fãgɩmambɩ wa, dé wɛ́ɛ ʋ̂ʋ dé pɩ̃́ɩnɩ wɛrɩ, ʋ́ra phãnɩgɛ kɔ́’. Ná mʋ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mʋ phãnɩ bɩ ya, mʋ́ dé kɩnnɩ, pɩ́ fʋʋ mʋ. 4Pébu, mʋ́ kɩrgɛ Yékírí dɛɛrɩ yɛ saa bɩ tɩ́ sʋ̃mɩná. Yɛ ná mʋ dé pɩ̃́ɩnɩ, mʋ́ phãnɩ bɩ, dé kɩ dée má phãɩɲɛ pɩ dɛɛrɩ yɛ hãa bɩ khotágɩnɛ ɲa, dé pɩ fɩ́ma Yékírí wá ɲísígírá ɩ̃́ bɔ’ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ dé pɩ̃́ɩ wɛrɩ, pɩ́ tʋ dé Yékírí wá ɲámɩ́sɩ ya-sɩrɩ-bɩ́-bʋma. 5Tɩ́rá yɛɛrɩ mʋ mákɩ́rá ná mʋ dɛɛ Yékírí wá ɲámɩ́sɩ wá tónná yɛ nú pɩ́ wágɩ wa, dé mákɩ́m-mʋnɩma ná mʋ kpónnó’ pi, pébu tʋ-mʋnɩ mʋ́ dɔ́gɩ́rá dé sɩ́rá kɩnnɩ.
6Sɩ́ kpoosirá yɛɛrɩ tɛ̃ ɩ̃̂ɩ khoŋ dãmphorɩ, pébu, pɛ́ɛ bɩ̂ɩ hɩ̃́nɔɔ wɛrɩ, Yékíré saarɩ bɩ dé pɩ dé tɩ́ sʋ̃mɩnnɩ tɩ́ dɔ́mmɩ́ná. 7Ɩ̃ hã nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ tɩ́ pɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ bu wɛra: pɛ́ɛ bɩ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ khoŋ dãmpho thĩiɲi thĩiɲí hã wɛrɩ, ɩ̃́ khonní hã bɩ ʋ́; wɛ́ɛ ʋ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ phãnɩ, ɩ̃́ phãnɔɔ; wɛ́ɛ ʋ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ kpónnó’, ɩ̃́ kpónnígôo.
Ɩ̃ fʋŋ kãmba
8Hã ɩ̃́ yɛɛ nɩ́nɩ́ wá mɩ́gɛ́ hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ ya ná kɩ dée má kãmbɩ fʋmmɩ wá mɩ́gɛ mʋ́wã, dé wɛ́ɛ ʋ́ fʋnnɩ ʋ́ kãnɩ wɛrɩ, mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, kha’rɩ, ɩ́ bɛ́ɛ’ ʋ déeri. 9Tɩ́ Yékírí kha’rɩ
Hã mʋ ku’ mʋ́ harɩ wɛrɛ́sɩ mʋ́ khoo wá kpãnaa bʋ wa;
hã mʋ́ khʋ nɩ́nɩ́ wã;
hã mʋ́ sú wa;
hã mʋ́ wɔ́ɔrɛ́ ku’ mʋ́ kãnɩ wá mɩ́nɔ wã13.9 Ná keri Ku’ 20.13-15, 17; Wóg 5.17-19, 21;
ná yɔ́ mɩ́ ɩ́ pɩ́ mammɩ kha’rɩ wɛrɩ, ná tɩ́ ʋ kha’rɩ
Mʋ fʋŋ mʋ́ kãnɩ pãtɩ́ mʋ fʋnnɩ mʋ́ thĩ wɛrɩ,13.9 Ná keri Lév 19.18
dé-sima sɛɛrɛ kpoo. 10Ná mʋ fʋrɩ mʋ́ kãnɩ, mʋ́ déyoo pɩ̃́ɩ ɲa. Tɩ́rá yɛɛrɩ, ná mʋ fʋrɔɔ, dé-munima mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ Moyízi wá mammɩ kha’rɩ wɛra.
Ɩ̃́ sɔ́ɔbɩ́ŋ kɩ́ tɛɛ Kírísi wá písémbammɩna
11Ɩ̃ khɛ sɩ khɛɛmɔ, dé ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ waatɩ ʋ́ arɛ wɛra; ɩ̃ ya dɔɔmɩná wɛrá dé hɩ̃́mmɩ tɔ́’rɩ́m-bɩrɩ aabɛ ɩ̃ taraa fʋ̃naa tɩ́ a khãanɩ Yésúrá wɛra. 12Táagɩra bamma faa, dɩɩgɩra bɛ́ɛ yɛ́kɩ́mma. Tɩ́rá yɛɛrɩ, a sɛ́ɛ tápírmɩ́ɩnɩ yɛ́ khɛ khotá sɩ̂ɩ yɛɛ á nɩ́ɩnɛ́ɛ táyɛ́sɩ́gɔ wɛra. 13A nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ sɩ mákɩ́nnɩ wɛrɩ, má a ma khɩbɛɛgɔ. A sɛ́ɛ didɔ́gɩ ná thãɲʋ́ pɩ̃́ɩgɩ ná khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩ ná mɩ́khĩŋkhãnnɩdégi ná kaabɛmmɩnɩ ná dɔ́ɔkpôonna. 14Ɩ̃ khɛ Tamaŋ Yésú Kírísi wá dédɔ́mɔ́ɔ. Hã ɩ̃́ kɩ́ kã́ká’ mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́ ku’ri nɩ́thɩ̃nasɔ wɛrɩ, ɩ̃́ ba tannɩ́ déyee ya.
14Hã mʋ́ kha’ mʋ́ kãnɩ wã
1Ɩ̃ kɔ́’ ʋ́wɛ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋʋmɛ kɔ́ŋ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wã wɛrɩ, hã ɩ̃́ khabɔɔ wa, háarɩ ʋ́ kã́kásɩ́râa sɩ́kpo ná ɩ̃́ wásɩra. 2Ɔɔ wɔ́nnɩ́ kha’ khãa-manɩma, mana wɔ́nnɩ́ di mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋʋmɛ kɔ́ŋ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wã wɛrɩ, ʋ́rá kaɩ khakhɔɔgɩra. 3Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ di mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, hã ʋ́rá beeyi wɛ́ɛ ʋ̂ʋ kaa khɔɔ khaa wɛrɩ wa. Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ kaa khɔɔ khaa wɛrɩ, hã ʋ́rá kha’ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ di mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ wa, dé Yékírí pɩ́-ʋrʋʋma pãtɩ́ ʋ pɩ́ɩrɩ mʋ́nɩ́ tɛ̃ wɛra. 4Mʋ́nâa maa yɛ̂ɛ kha’ ɔ̌ɔ sʋ̃mdébiyee? Tereŋ-uri wo, ʋ terme ɲa wo, sɩ khɛɛ mʋ́nɩ́ wã, dé ʋ́ ná ʋ́ tamaŋ wásɛ sɩ́ra. Yɛ ʋ ba tereŋ, pébu, Tamanna ma wɔ́rgɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ ʋ́ tereŋ.
5Pɔ́ɔra kemma kha’ khɩɩbɩra taŋgɩmma kãmbɩ yɛ pɔ́ɔ thã ʋ́rɩ́, pɩ ma kpoogi; ɔɔ taraa ɔɔ wa. Yɛ sɩ́ mɩ́ɩná, ná bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo tʋʋ dé kã́ká’ sɩ̂ɩ bɩ́ wɛrɩ, kɩrɩ-sɩrɩ, sɩ́rá déeri mɩ́ khãgɩnna. 6Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ keŋ kha’ khɩɩbɩra taŋgɩmma kãmbɩ wɛrɩ, Tamaŋ Yékínna ʋ dɛɛrɩ yɛ̂ɛ dé si. Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ di mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, Tamanna ʋ dɛɛrɩ yɛ̂ɛ dé si, pébu, ʋ thɩɩgɔɔma. Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ khɔɔ khaa wa wɛrɩ, Tamanna ʋ́rɩ́ dɛɛrɩ yɛ̂ɛ dé si tɛ̃ yɛ̂ɛ thɩɩgɔɔ. 7Pébu, á ɔɔ bʋ́ yɛ̂ɛ thakooge ɩ̃́ dɛɛ ʋ́ thĩ wásɔ wa, yɛ á ɔ̌ɔ hu ɩ̃́ dɛɛ ʋ́ thĩ wásɔ wa. 8Ná a thakooge, Tamanna a dɛɛrɩ yɛ̂ɛ thakooge; á huu ba’ ʋ́ra a dɛɛrɩ yɛ huwo. Mʋ́ sɩrɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, á koori wo, á huuri wo, Tamaŋ wábɛ a déeri. 9Pébu, Kírísi hu-uma yɛ yaa sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ dé huuribi ná nɩ́kooníŋgobi wá Tamaŋ. 10Yɛ mʋ́ mʋ̂ʋ kaa khɔɔ khaa wɛrɩ, pée déeri mʋ̂ʋ kha’ mʋ́ asɔ́nɩ́kãnnaa? Mʋ́ mʋ̂ʋ di mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, pée déeri mʋ̂ʋ beeyi mʋ́ asɔ́nɩ́kãnnaa? Ɔ khɩɩ ná a bɛ̂ɛ’ ba ná nɩɩnɩma Yékírí wá wɔ́ɔrɔ ʋ́ thɩɩ a, 11dé tɩ̃’-sɩrma kha’
Manɩ Tamaŋ Yékínna ma thakooge,
bɛ̂ɛ’ ba khuusiŋ má wɔ́ɔrɔ,
bɛ̂ɛ’ ba tʋ dé manɩ Tamanná déeri Yékínna.14.11 Ná keri Ézá 45.23
12Mʋ́nnáa bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo ba thoo Yékínni mɩ́ɩ ɩ́ pɩ déeri wɛra.
Hã mʋ́ yee mʋ́ kãnɩ burso wa
13Tɩ́rá yɛɛrɩ hã á sʋ̃́nnɩ́ kha’ kãmbɩ tʋ̃́wã; dé ɩ̃ hʋkɛɛ, hã ɩ̃́ yɛ́ dé mɩ́ɩnɩ sɩ́ yee ɩ̃́ asɔ́nɩ́kãnɩ burso wa. 14Khãa-mɩnɩ tʋʋ Tamaŋ Yésú wá bárkárá dé mɩ́ɩnɛ bʋ́ ɩ̃ kpɔrmɔ wã. Yɛ ná ɔɔ keŋ kha’ tɔ́ mɩ́nɩ́ kpɔrɩnnɩ, tɩ wɔ́nnɩ́ dé-ʋ́-bʋma mɩ́ɩna. 15Yɛ ná mʋ dima diimi yɛ sɩ́ ɲagɩmɩŋ mʋ́ kãnɩ wá kã́kásɩ, má mʋ fʋrɔɔ pãtɩ́ Yékírí kha’rɩ ya. Hã mʋ́ dɛɛ diimo yɛ́ yɛɛ wɛ́ɛ ʋ́ Kírísi dɛɛrɩ yɛ huu wɛrɩ, ʋ́ téu wa. 16Mɩ́ɩ tɩ́ mʋ́nɩ́ kenni kha’ kɩrɩ-tɩrɩ wɛrɩ, hã mʋ́ yɛɛ tɩ́ baŋ khakɩnsɛ ya. 17Yékírí wá ɩgɩ wá mɩ́ ɩ́ra dée diimi ná ɲʋ́ʋmɩ wã, dé ʋ́ Nii wá bárkárá a wɔ́nnɩ́ dé tɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, ɩ̃́ bɛŋ yɛ́ bu dɔ́ɔwóoŋgo, 18pébu, wɛ́ɛ ʋ̂ʋ dé Kírísi wá sʋ̃mɩnnɩ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ɲɛ ba nʋʋma Yékínnɔ, yɛ nɩ́pɛ́ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋga.
19Ná sɩ mʋ́nnáa a hʋkɛ́ɛ dé mɩ́ɩ ɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ baŋ bɛmmɛ, yɛ́ dé tɛ̃ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ yɛɛ á tɛ̃́fɩ́ŋ kãmbɩ ɩ̃́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wɛra. 20Hã mʋ́ dɛɛ diimo yɛ́ hasɩ’ Yékírí wá sʋ̃mɩnɩ wã. Mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ kɩnnɩ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ di sã́, dé ná mʋ di diimi pɩ̂ɩ yee mʋ́ kãnɩ burso, sɩ́ra kɩraa wa. 21Yɛ ná mʋ ba khɔɔma khaa, wɛrɛ́sɩ mʋ́ ɲʋ́ thãamɩ wɛrɛ́sɩ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ mʋ ba di tɩ̂ɩ yee mʋ́ kãnɩ burso wɛrɩ, tɩ pã́a mʋ́ yɛɛ rɩ. 22Tɩ́ mʋ́nɩ́ tʋʋrɩ sɩ́ mɩ́ɩná wɛrɩ, mʋ́na yɛɛ sɩ́ hɩ̃tɩ mʋ́ ná Yékírí wá thɛ́ɛ. Nɩ́nɩ́ wá dɔ́ gɩ́ hãanʋʋ ʋ̂ʋ dé mɩ́ɩnɩ kaa tʋ̃́nnɛ́ɛ wɛrɩ, kɩrɩ-ʋ́nnɩ. 23Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ diiri mɩ́ɩnɩ yɛ tʋ̃́nnɩ́ɲá wɛrɩ, Yékínna yárgɩ́yɔ̂ɔma, pébu, ʋ khãa Yékínná yɛ dée ri ya. Yɛ hakɩra ná mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ mʋ dé wɛrɩ, ná mʋ dée ri kaa khãa Yékínná, mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ.
15Hã mʋ́ dé tɩ̂ɩ nʋʋ mʋ́ thĩnɔ wã, dé mʋ dé tɩ̂ɩ nʋʋ mʋ́ kãnnɔ wɛra
1Aa bɩ̂ɩ tʋʋmɛ kɔ́ŋ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wɛrɩ, hã á dé tɩ̂ɩ nʋʋ aabɛ ya, dé mákɩ́n-tɩrɩ ná a tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋʋmɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná kɔ́ŋ na wɛrɩ, khaa ɩ́ pɩ kɔ́’ yɛ̂ɛ kpũŋ wɛra. 2Á bɛ̂ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo pã́náa kɩ́ dé tɩ̂ɩ nʋʋ á asɔ́nɩ́kãnnɔ ɩ̃́ dɛɛ ʋ́ kɩrɩyɔ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná. 3Yésú wá yatɩra yɛ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ʋ dé tɩ̂ɩ nʋʋ ʋ́ thĩnɔ wã, dé pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá Kírísi wá mɩ́ɩná kha’
Kʋsa’ ɩ́ pɩ kʋsa’rɩ ʋ́rɩ́ Yékínni wɛrɩ, mana pɩ khʋsa’rɩ ɩ́ wɛrɩ,15.3 Ná keri Mák 69.10
sɩ́rá buuruu. 4Mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ khɩrɩɩra tɩ̃gɩ Yékírí wá sɛbɩrá wɛrɩ, tɩ̃’-sɩrma ɩ̃́ mamaŋ a, á hʋkɛɛ ɩ̃́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná. Sɩ́ bárkárá a wɔ́nnɩ́ khã̌a tʋ dé tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, tɩ ba déma. 5Yékírí ʋ̂ʋ yɛɛ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ hʋkɛɛ ɩ̃́ bu fãŋgɩ ʋ́ khɩ̃ɩnná wɛrɩ, ʋ yɛɛ ɩ̃́ bɛŋ pãtɩ́ Yésú Kírísira bɛɛ wɛrɩ, 6sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ tɩ́kɩ́ŋ ɩ̃́ fʋʋ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá Sii Yékírí wá ɲísí nʋʋga.
Júdebi ná támabɛ Kírísi dɛɛrɩ yɛ baa
7Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ kɔ́’ kãmbɩ kɔ́kɩrɩ pãtɩ́ Kírísi kɔ́’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, sɩ́ hã Yékírí sáʋ. 8Mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ Kírísi baŋ-ʋrɩ déegíyéema má sʋ̃mdébiyo Júdebi wá sɔgɔmbɩrá, ɩ̃ dée mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí hãanɩ pɩ́ khãgɩbɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba dé wɛrɩ, pɩ́ tʋ dé Yékínna sɛɛ’ma thɩ̃ɲaa. 9Ʋ́ bammɩ dé-birma tɛ̃ sã́ŋgɩ támabɩrâa fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ʋrɛ nʋmansɛ wɛrɩ, ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá wɛrɩ kha’
Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ ba fʋʋma mʋ́nɩ́ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ támabɩrá,
yɛ́ tɩ̃nnɛ́ɛ kpónnó’ mʋ.15.9 Ná keri 2Sá 22.50; Mák 18.50
10Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrma tɛ̃ kha’
Ɩ̃bɩ támabɩ, ɩ̃ kpánnɛ́ɛ ɩ̃́ ná ʋ́ nɩ́pɩra.15.10 Ná keri Wóg 32.43
11Kha’-ʋma tɛ̃ kha’
Támabɩ wá bɛ̂ɛ’, ɩ̃ fʋʋ Tamǎaŋ ɲísí nʋʋga;
nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋga.15.11 Ná keri Mák 117.1
12Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa Ézáyí kha’-ʋ́nnɩ tɛ̃ kha’
Jésé wá kóira ba yama pãtɩ́ táhugira kɩ̃́ʋ wɛrɩ,
ɩ̃́ dé duniɲathĩiɲi wá bɛ́ɛ’ ɩya;
ʋ́râa ba dé wɛ́ɛ ʋ́ pɩ́ bɛ̂ɛ’ khãa yɛ̂ɛ tɛɛ wɛra.15.12 Ná keri Ézá 11.10
13Yékírí ʋ́ a khãanɩ yɛ̂ɛ tɛɛ wɛrɩ, ʋ yɛɛ nʋʋmɛ́ thã’ ɩ̃ ɩ̃́ yɛɛ ɩ̃́ bu dɔ́ɔwóoŋgi tákɩrsɩ ɩ̃́ dɛɛ khãa mɩ́ ɩ̃ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ hafɩ́ɩ khã̌a tʋ ʋ́ Nii wá wɔ́rgɩ wá bárkárá dé nʋ́ʋ gɩ́ ʋ hãana’nɩ wɛrɩ, kɩ ba déma.
Pól wá sʋ̃mɩnɩ támabɩ wá sɔgɔmbɔ
14Á nɩ́pa, mɩ́ thĩ khãa-mɩnɩ tʋʋ dé ɩ̃́ dɔ́gɩra fɩ̃ɩma tákɩrsɩ yɛ ɩ̃̂ɩ tʋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ bɔ’ tɛ̃ kãmba. 15Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá, sɛbɩ ʋ́ mɩ tɩ̃’nɩ hãa ɩ̃ wɛrɩ, sɛɛ’-mɩnɩ ɩ̃ yɔ́ khayɩrá yɔ́ mɩ́ɩ kaadé phãnɩgɛ ɩ̃́ wógí’ ɩ̃, sɩ́ kuso pãtɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ 16ɩ̃ dée mi Yésú Kírísi wá sʋ̃mdébii ɩ̃bɩ támabɩ wá sɔgɔmbɩrá wɛra. Yékírí sa-ʋrɩ-mɩma, mɩ̂ɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ ku’ri ʋ́ thã wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ támabɩrá dé Yékírí wábɩʋ́ Nii wá bárkárá yɛ́ dé tɛ̃ má mɩ́ɩ tɩ́ mɩ khonní hã Yékírí tɩ̂ɩ nʋʋ ʋ́ wɛra. 17Yékírí wá sʋ̃mɩ tɩ́ mɩ dé wɛrɩ, yaara’-tɩrɩ mɩ́ wɔ́ɔrɩ thʋ’rɔ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ mɩ́ ná Yésú Kírísi déeri kpoogi wɛra. 18Pébu, mɩ́ ha’rɩ́ sɛɛ’ tɔ́ɔ wa ná kɩ dée má tɩ́ Kírísi khɛɛrɩ mɩ ɩ̃ yɛɛ támabɩrá núu Yékírí wágɩ wɛrɩ wa. Sɛɛrɛ ná mɩ́déenɲi 19ná tãgɩmasimɩ́ ɩ̂ɩ bʋka’ Yékírí wá wɔ́rgɩ wɛrɩ, ná ʋ́ Nii wá wɔ́rgɩ wá bárkárá sɩ déeri. Mʋ́nnáa mɩ khɛɛrɩ ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ Jerúzalɛ́m ɩ̃ sɛɛrɩyɛ nɩ́pɩ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩ wɛrɩ tákɩrsɩ ɩ̃ ná nanɩ háarɩ Ílíirí maráa bʋ. 20Hʋkɛɛ-mɩnɩma ɩ̃ sɛɛrɩyɛ nɩ́pɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ khaa ɩ́ Kírísi wá mɩ́ɲɛ yɛ sɛɛrɩyɛ ya, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩ́ yɛ́ déegée khaa tɩ́ ɔɔ buuri ná ʋ déegíyé wɛrɩ wa. 21Yɛ déegée-minima ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’
Pɛ́ɛ bɩ́ pɩ yɛ mɩ́ɩ sɛɛrɩyɛ bɩ ʋ́ mɩ́ɩ ɲa wɛrɩ, pɩ ba ɲáa-ʋ;
pɛ́ɛ bɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ núu ʋ́ mɩ́ɩ ɲa wɛrɩ, pɩ ba tʋ bʋ́ kpooro.15.21 Ná keri Ézá 52.15
Pól wá sɩrɩyóogi wá mɩ́ɲa
22Sɩ́ sʋ̃mɩsɩrá kɔ́’rá mɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ mɩ̂ɩ yɛ bɛ́ɛ thee ní ɩ̃́ thãná, yɛ mɩ wɔ́rɔ́ɔ wa. 23Yɛ wɛrá mʋ́ mɩnɛ sʋ̃mɩnɛ ní sɩ́ kɛ́nsɩ́rá tʋ̃́wã, yɛ sɩ́ dée dɩɩ kɔ́ŋgɔ́nsɩ ná mɩ yɛ khɔrɔ’ma kṹuŋ dé mɩ ná thɩya’ ɩ̃ yɛ mɩ wɔ́rɔ́ɔ wa wɛrɩ, 24ná mɩ́ bâa yóo Ɛ́sɩ́páɲɩ sɩrgɩrá, mɩ ba nɩɩnɩ́ thɩya’ ɩ̃. Mɩ khɔrɔ’ma dé mɩ hɩ̃tɩ á dé háarɩ má ɔ waatɩʋ kɩ́rɩ́ʋ kãmbɛ yékírá yóo, yɛ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ mɩ́ yóo Ɛ́sɩ́páɲɩná. 25Yɛ wɛrá mɩ yóoma Jerúzalɛ́m ɩ̃́ ná hãana’ Yékírí wá bɩ̂ɩ ní wɛrɩ, pɩ́ sʋ̃nna. 26Másédóní sɩrgɩ asɔ́nnɩ́pɩ ná Ákáyɩ́ sɩrgɩ asɔ́nnɩ́pɩ́rá khɔrɔ’rɩ dé pɩ yɛkɛ́’ tɛ̃́fɩ́ŋ pɔ́ɔrɩ́ bɩ̂ɩ bʋ́ Yékírí wá bɩ̂ɩ Jerúzalɛ́mɩná wɛra. 27Pɩ́rá khɔrɔ’rɩ dé pɩ dé si, yɛ pɩ́ yatɩ mákɩ́m-bɩrma ná pɩ dé si; pébu, ná ɩ̃bɩ támabɩra wɔ́rɔ́ɔ buu bú Yékírí wá kɩrgɩrá Júdebi wá bárkárá, mákɩ́ŋ-ɩ̃bɩ́nnɩma tɛ̃ ná ɩ̃ hã bɩ bʋ́ ɩ̃́ dékimɩ́ɩná, sɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ bɩ. 28Ná mɩ ba hãa bɩ sʋ̃nnɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ sóo ɩ̃ dée mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ mákɩ́nnɩ wɛrɩ, yɛ bâa yóo Ɛ́sɩ́páɲɩná, mɩ ba nɩɩnɩ́ thɩya’ ɩ̃. 29Ná mɩ ba thee ɩ̃́ thãná, khãa-mɩnɩ tʋʋ dé Kírísira ba tɛ̃́fɩ́mma á bɛ́ɛ’ tákɩrsa.
30Á nɩ́pa, mʋ́ Yékírí wá Nii yɛɛrɩ âa fʋŋ kãmbɩ wɛrɩ, mɩ́ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma wɛrá á Tamaŋ Yésú Kírísi wá ɲísígírá dé ɩ̃ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ á hʋkɛɛ tákɩrsɩ Yékíŋ ɲɩ́ŋgɩ́rá. 31Ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí, ʋ́ hɩ̃́ŋ mɩ Júde maráa nɩ́’ pɩ́ kaarɩ khãa Yésúrá wɛrɩ, yɛ sʋ̃ŋ tɩ́ mɩ yóo dé mɩ ná hã Yékírí wá bɩ̂ɩ Jerúzalɛ́mɩná wɛrɩ, pɩ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ nɩ pɩ́ dɔ́gɩnɛ mɛ. 32Ná sɩ dée mʋ́nnáa, yɛ Yékínná pɩ́ɩ, mɩ́ thee ɩ̃́ thãná mánsɛ ɩ̃́ ná kpáarɛ́ɛ kɩ́rɩ́ʋ. 33Yékírí ʋ̂ʋ hãana’ dɔ́ɔwóoŋgi wɛrɩ, ʋ hɩ̃tɩ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’nɔ. Amíina.
16Pól wá thɩɩra
1Mɩ bɛ́ɛ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ á asɔ́nɩ́harɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Fébé, ʋ́ déeri Sáŋkíré asɔ́nnɩ́pɩ wá mɩ́kɔrsɩnnaa wɛrɩ, dé-urma sɔɔbɛ́nɩ́na. 2Ɩ̃ kɔ́rɔɔ kɔ́kɩrɩ Tamǎaŋ ɲísígírá pãtɩ́ pɩ kɔ́’ Yékírí wáa wɛra. Ná ʋ bâa kpʋ̃́ʋ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩnɔ, ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ, dé tɛ̃́fɩ́ŋ-ʋrɩ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɔ. Tɛ̃́fɩ́ŋ-ʋrɩ mɩ́ thĩ wá yatɩra.
3Ɩ̃ thɩya’ Pírísíli ná Ákílásɩ. Mɩ́ ná pɩ́râa dé Yésú Kírísi wá sʋ̃mɩnnɩ kpoogo. 4Dɛɛ-bɩyaama mɩ́ mɩ́ɲɔ yɛ̂ɛ bɛ́ɛ hu sɩ́ dée sã́ŋgɩ mɩ́ buu koo. Kɩ dée má mɩ́ kporâa thɩya’ pɩ ya, dé táma asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ wɛrɩ, pɩ thɩya’-pɩma tɛ̃. 5Ɩ̃ thɩya’ asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ pĩ́ŋgíŋ pɩ́ thãná wɛra. Ɩ̃ thɩya’ Épáɩnɛ́tɩ ʋ́ mɩ fʋnnɩ, ʋ́ déeri dʋ́gɩ́ɩ nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Kírísirá Ází sɩrgɩrá wɛra. 6Ɩ̃ thɩya’ Márɩ́yámu ʋ́ déegéeri tákɩrsɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛra. 7Ɩ̃ thɩya’ mɩ́ Júde kãŋ bɩ́ déeri Ándóróníkísi ná Jíníyásɩ16.7 Pɔ́ɔ kha’-pɩrma Jíníyá, kɩ́ déeri ha’ɲísíge. wɛra. Mɩ́ ná pɩ́râa yɛ karsórá. Dé-birma Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩ bɩ́ bɛ́ɛ’ tʋʋrɩ wɛra. Pɩ yatɩrá khɩrɩɩrɩ tʋʋ Yésú mɩ́ bʋ.
8Ɩ̃ thɩya’ Ámpílíyátísi ʋ́ mɩ fʋnnɩ, ɩ̃ dɛɛ tɩ́ á bɛ́ɛ’ déeri kpoogi á ná Tamannɩ wɛra. 9Ɩ̃ thɩya’ Írbɛ̃́. Á ná ʋ́râa dé Kírísi wá sʋ̃mɩnnɩ kpoogo. Ɩ̃ thɩya’ tɛ̃ Sítákísi ʋ́ mɩ fʋnnɩ wɛra. 10Ɩ̃ thɩya’ Ápɛ́lɛ́sɩ ʋ́ déeri sɔɔbɛ́nɩ́nɩ́ Kírísi wá khɩ̃ɩnná wɛra. Ɩ̃ thɩya’ Áarísítóbíl wá kórgi nɩ́pɩra. 11Ɩ̃ thɩya’ mɩ́ Júde kãnɩ Éródíyónina. Ɩ̃ thɩya’ Náarsísi wá kórgi nɩ́’ pɩ́ déeri Tamaŋ wábɩ wɛra. 12Ɩ̃ thɩya’ Tírífɛ́nɩ ná Tírífósi pɩ̂ɩ dé Tamǎaŋ sʋ̃mɩnnɩ wɛra. Ɩ̃ thɩya’ Pɛ́ɛrsídi ʋ́ a fʋnnɩ wɛra. Dé-urma Tamǎaŋ sʋ̃mɩnnɩ tárkɩrsa. 13Ɩ̃ thɩya’ Úrúfúsi ʋ́ pɩ saarɩ Tamǎaŋ sʋ̃mɩná wɛra. Ɩ̃ thɩya’ ʋ́ nɩ́ɲáanɩ, dé dé-uma má mɩ́ thĩ wá nɩ́ɲáa-ʋ. 14Ɩ̃ thɩya’ Ásɩ̃́ŋkíríti ná Fílégṍ ná Ɛ́rmɛ́sɩ ná Pátóróbásɩ ná Ɛ́rmásɩ ná á asɔ́nɩ́kãmbɩ wá pɔ́ɔ bɩ̂ɩ bɩ́ kpoogi wɛra. 15Ɩ̃ thɩya’ Fílólɔ́gɩ ná Júlí ná Néeré ná ʋ́ khɩ̃harɩɩ ná Ólɩ̃́mpásɩ tɩ́kɩ́ŋ ná Yékírí wábɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ bɩ́ ní kpoogi wɛra.
16Ɩ̃ thɩya’ kãmbɩ dámʋ́gʋ́thɩɩra. Kírísi wá nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ wɛrɩ, pɩ thɩya’ ɩ̃.
Phɩrgaŋ bɔgɩyɔ
17Á nɩ́pa, mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ ɩ̃ kɔrsɩŋ ɩ̃́ wɩ́sɩ nɩ́’ pɩ́ kaɩrɩ mamaŋ mɩ́ pɩ mamannɩ ɩ̃ wɛrɩ, yɛ̂ɛ baŋ kpɩkɩŋgɛ, yɛ̂ɛ yee nɩ́pɩ burso wɛra. Ɩ̃ kpɩsɩɩ bɩ́ bʋ, 18dé pɩ́ nɩ́pɛ̌ɛ hũŋgira wɛ̂ɛ dé Tamaŋ Kírísi wá sʋ̃mɩnɩ wã, dé pɩ́ dɔ́sɛ pɩ déegée yɛ̂ɛ hã. Pɩ phʋ̃nna’ma nʋ́ʋsɩ yɛ̂ɛ fɩ̃ŋ yɛ̂ɛ bunno’ nɩ́’ pɩ̂ɩ bʋ́ púrgi Yékírí wá khɩ̃ɩnná wɛra. 19Yɛ ɩ̃bɩ́rɩ́, bɛ́ɛ’ tʋʋrɩ dé ɩ̃ núma Tamaŋ wágɩ, tɩ́ nʋwãa mɩ́. Yɛ mɩ bɛɛma dé ɩ̃ tʋ tɩ́ kɩnnɩ ɩ̃́ kɩ́ dé ri, yɛ́ kónníŋ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna. 20Yékírí ʋ̂ʋ hãana’ dɔ́ɔwóoŋgi wɛrɩ, ʋ́ ba dáɩ yɛ́ khɛ ɩ̃ ɩ̃́ wɩ̃́ɩ pɛtɩŋ Sutãnaanɩ wã. Á Tamaŋ Yésú dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ.
21Mɩ́ sʋ̃mdé tákãnɩ Tímótêe thɩya’ ɩ̃. Mɩ́ Júde kãŋ bɩ́ déeri Lísíyísi ná Jázɔ́nɩ ná Sósípátɛ́ɛrɩ wɛrɩ, pɩ thɩya’ ɩ̃ tɛ̃. 22Mɩ́nɩ́ Tɛ́rtíyísi ʋ́ Pólna yɛ sɛɛrɛɛ mɩ̂ɩ tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ wɛrɩ, mɩ thɩya’-ɩ̃ma Tamǎaŋ ɲísígírá.
23Mɩ́ khɩtákhoo Gáyísi ʋ́ thã ʋ́ asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pĩ́ŋgíŋ wɛrɩ, ʋ thɩya’ ɩ̃. Érásíti ʋ́ déeri nɩɩ wá tigikɔ́nnɩ wɛrɩ, ʋ́ ná á asɔ́nɩ́kãnɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Kʋ́wártísi wɛrɩ, pɩ thɩya’ ɩ̃. [ 24Á Tamaŋ Yésú Kírísi dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’nɔ. Amíina.]
Ɩ̃́ fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋga
25A thɩya’ Yékírí ʋ̂ʋ wɔ́rgɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ hã ɩ̃ fãŋgɩ ʋ́ khɩ̃ɩnná, sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yésú Kírísi wá mɩ́ɩ, ʋ́ mɩ sɛɛ’ wɛrɩ, ʋ́ bárkárá. Ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãaná déeri mɩ́ɩ tɩ́ kóorá khʋ̃ɩ khʋ̃ɩ wɛra. 26Yɛ wɛrá Yékírí ʋ̂ʋ bʋ́ waatɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, sɛɛ’-ʋrma kha’ pɩ bʋka’ tɩ́ duniɲathĩiɲi wá bɛ́ɛ’ ɩ́ tʋ rɩ ʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ wá sɛpɩ wá bárkárá, sɩ́ dé sã́ŋgɩ bɛ́ɛ’ khãa má bʋ yɛ́ nú má wága.
27A fʋʋ Yékírí úkpo ʋ́ déeri wɔ́ɔmɩ wá tárɩ́ɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ́ɛ’ Yésú Kírísi wá bárkárá. Amíina.