Filípibe

Sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa

Filípi

asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Filípi asɔ́nnɩ́pa. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, sɩ́ dɩɩsɩ digbée ná sɩ́mʋ́wã́a’ ná digbée ná kpɔɔ ná sɩ́ɲɔ wá sɔgɔmbɩrá ʋ tɩ̃’nɩ waatɩ ʋ́ Pólna yɛ karsó bʋ wɛra. Filípirá déeri Éerɔ́pɩ dʋ́gɩ́ɩ nɩɩ ɩ́ Pól sɛɛ’rɩ nɩ́pɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ (Mɩ́d 16.12-40) pɩ́ pɔ́ɔ pɩ́ɩ yɛ̂ɛ thoo Yésúri wɛra.

Tɩ́ ʋ yɛ karsórá yɛ̂ɛ yɛ degenso wɛrɩ, tɩ́ra Filípi asɔ́nnɩ́pɩ yɛkɛ’ra tigi’i ɩ̃ hãa Épáfóródítíi ná hãa-ʋ, ʋ̂ʋ thɩya’ pɩ (4.14-18). Pól ná ʋ́ karsó dóoŋginɛ mɛ’, nʋʋmɛ́ thã’nʋʋ, yɛ sɩ́râa bʋká’ kha’ thɔɔrá wɔ́nnɩ́ yɛɛ asɔ́nnɩ́nɛ́ dá’ dɔ́ɔwóoŋgi wa. Pól sɛɛ’-ʋrɩ-bɩma kha’ pɩ kɔ́’ Yésú Kírísi wá mɩ́ɩnɩ kɔ́’mɔ yɛ́ sɛ́ɛ mɩ́ɩ ɩ́ pɔ́ɔra mamaŋ, ɩ̂ɩ mɩ́ɩ dée thɩ̃ɲaa wã wɛrɩ, yɛ́ bɛŋ. Yɛ kha’ tɛ̃ kha’ pɩ sɛ́ɛ ɲísíbɛɛgɩrɩ yɛ́ hʋkɛɛ ɩ̃́ khɛɛbɩŋ Yésú Kírísira (1.27–2.18).

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Thɩɩrɩ ná Yékíŋ ɲɩ́ŋga 1.1-11

Filípi asɔ́nnɩ́pɩ nú-biri Pól wá mɩ́ɲa 1.12-26

Ɩ̃́ thoosiŋ Kírísiri yɛ́ kɔ́’ tɛ̃ yɔ́ bɔgɩ ɩ́ hãana’nɩ wɛra 1.27–2.18

Filípi asɔ́nnɩ́pɩ nú-biri Pól wá sʋ̃mdé tákãmbɩ wá mɩ́ɲa 2.19-30

Ɩ̃́ thoosiŋ Pólni yɛ́ kɔ́’ tɛ̃ yɔ́ bɔgɩ ɩ́ hãana’nɩ wɛra 3.1–4.9

Phɩrgaŋ sɛɛrɛ ná thɩɩra 4.10-35

Thɩɩra

¹Mɩ́nɩ́ Pól ná Tímóté, dé-arma Yésú Kírísi wá sʋ̃mdébibe. Aabɛ̂ɛ tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ pɩ́ déeri Yékírí wábɩ Yésú Kírísi wá bárkárá, yɛ̂ɛ Filípi nɩɩná wɛrɩ, ná ɩ̃́ nɩ́khãgɩbɩ, ná ɩ̃́ mɩ́kɔrsɩnnɩbɩra. ²Á Sii Yékírí ná á Tamaŋ Yésú Kírísira fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo.

Tɩ́ Pólna yɛ ɲɩ́ŋ Yékírí yɛ̂ɛ hã Filípi nɩ́pɩrɩ wɛra

³Waatɩ wó waatɩ ná mɩ wógíró ɩ̃bɛ, mɩ thɩya’ma Yékíre. ⁴Waatɩ wó waatɩ ʋ́ mɩ ɲɩ́ŋ Yékírí yɛ̂ɛ hã ɩ̃ wɛrɩ, tɩ nʋʋ-mɩ́ma ⁵ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ tɛ̃́fɩ́nnɩ mɩ sɛɛrɛnʋʋsɛɛkɩrá ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ dʋ́gɩ́ɩ khɩɩrá ɩ̃ ba nanɩ fɛɛrá. ⁶Khãa-mɩnɩ tʋʋ dé Yékírí ʋ́ kɔ́kɩ́nnɩ tɩ́ sʋ̃mɩ kɩɩnnɩ ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wɛrɩ, ʋ ba kɩ́ yóo-tíma ɩ̃́ ná sóo ri Yésú Kírísi wá písémbaŋkhɩɩrá. ⁷Mákɩ́n-tɩrɩ ná mɩ hɩ̃tɩ sɩ́ kã́kásɩnɛ, pébu, ɩ̃bɛ́ déeri nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ dɔ́gɩ́rá wɛra. Pãtɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ yee mɩ ʋ́ sʋ̃mɩná wɛrɩ, mʋ́nnáa ʋ fɩ̃ɩnɩ ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ tɛ̃ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́rɛ́ɛ mɩ waatɩ ʋ́ mɩnɛ karsórá ná waatɩ ʋ́ mɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɩ nɩ́pɩnɛ ɩ̃́ bʋká’ kha’ dé-sirma thɩ̃ɲaa wɛra. ⁸Yékírêe mɩ́ sɛ́ɛrɛ́, mɩ wɛ̂ɛ tʋ̃ŋ na. Fʋm-mɩnɩ-ɩ̃ma tákɩrsɩ pãtɩ́ Yésú Kírísi fʋnnɩ ɩ̃ wɛra. ⁹Tɩ́ mɩ ɲɩ́ŋ Yékínni wɛrɩ, tɩ́rá déeri ʋ yɛɛ ɩ̃́ fʋmmɩná kɩ́ dʋ’ kɩ́ yóo, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ hafɩ́ɩ tʋ Yékírí yɛ́ tʋ tɛ̃ tɩ́ déeri kɩnnɩ ná pɩ̃́ɩnɩ wɛrɩ, ¹⁰ɩ̃́ phɩ̃’nɩ́ khoŋ mɩ́ɩ tɩ́ kɩnnɩ kɔ́ŋ wɛra. Ná sɩ mʋ́nnáa, Yésú Kírísi wá písémbaŋkhɩɩrá, ɩ̃́ hɩ̃tɩ kã́ká’ kɩrsɛ yɛ pɩ́ ɲá ɩ̃bɔ bursi wa. ¹¹Ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékira ba teremma Yésú Kírísi wá bárkárá yɛ nɩ́pɛ́ fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ yɛ́ kpónnígôo tɛ̃.

Sɛɛrɛ nʋwãana yóoma wɔ́ɔrɔ

¹²Á nɩ́pa, mɩ bɛɛma dé ɩ̃ tʋ dé mɩ́ɩ tɩ́ nannʋŋ wɛrɩ, yɛɛ-sɩrɩ yɛɛma sɛɛrɛ nʋwãanâa yóo wɔ́ɔrɔ, ¹³yɛ dée sã́ŋgɩ tɛ̃ ɩthakho kpóróo wá sodáasɩ́bɩ ná nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ tʋʋ dé Kírísi wá mɩ́ɲɛ́ yɛɛrɩ mɩ̂ɩ karsórá. ¹⁴Yɛ mʋ́ mɩnɛ karsórá wɛrɩ, yɛɛ-sɩrma asɔ́nnɩ́pɩ wá fãŋgɛ́ buu fãŋgɩ Tamǎaŋ khɩ̃ɩnná ɩ̃ hafɩya buu phĩnni ɩ̃ hagɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛrɩ kaadé phãnɩgɛ.

^15-17Thɩ̃ɲaa-ʋ, pɔ́ɔ khɛɛrɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔkpóori yɛ̂ɛ bɛɛ dé pɩ́ ɲísíge ku’rí tarɩ mɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ pɩ̂ɩ sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩna. Pɩ kã́ká’ kɩrsɛ ya, pɩ bɛɛma dé pɩ hafɩ́ɩ nannɩŋ bʋ́ ɔ thɔɔra mɩ́ karsó wáará. Yɛ pɔ́ɔra sɛɛ’ma sɛɛrɛ nʋwãanɩ kã́ká’ kɩrsɛ. Mɩ́na pɩ fʋnnɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ pɩ̂ɩ dé mʋ́, pébu, Yékíré saarɩ mɩ dé mɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɩ nɩ́pɩnɛ ɩ̃́ bʋká’ kha’ dé-sima thɩ̃ɲaa.

¹⁸Háarɩ pɩ̂ɩ sɛɛ’ sɩ kã́ká’ kɩrsɛ wɛrɛ́sɩ sɔ́ kã́kásɛ, sɩ khɛɛ mɩ ɲa. Mɩ́ khãgɩnná déeri Kírísi wá mɩ́ɩna sɛɛ’ma, tɩ́ nʋwãa mɩ́ yɛ̂ɛ ba písí nʋʋ mɩ́ tɛ̃, ¹⁹pébu, tʋ-mɩnɩ dé ɩ́sɛ̌ɛ bɛ̂ɛ’ ba dé sã́ŋgɩ, Yékínná yɛɛ mɩ́ ku’ karsórá ɩ̃́ Yékíŋ ɲɩ́ŋgɩ ná Yésú wá Nii1.19 Yékírí wá Nii ná Yésú wá Nii, mɩ́ kpoore. wá tɛ̃́fɩ́mmɩ wá bárkárá. ²⁰Ɩ́tɛ tɩ́ mɩ khɔrɔ’ yɛ̂ɛ tɛɛ mɩ́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: hã nɩɩsɛ́ kɔ́’ mɩ ɲa, dé mɩ́ bu phĩnne; mɩ́ koori wo mɩ́ huuri wo, nɩ́pɩ́rá kɩ́ fʋʋ Kírísi wá ɲísí nʋʋgɩ ɩ̃́ dɛɛ mɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá pãtɩ́ pɩ yɛ fʋʋ gɩ fɩ́ kɩ́ naaŋ pṹníŋgi wɛra. ²¹Ná mɩ́nɔ, ná mɩ koo, Kírísi wáa mɩ déeri; mɩ́ yɛɛ huu ba’, sɩ dé-mɩ́-bʋma kɩrga. ²²Yɛ ná dé-giri má mɩ wɔ́nnɩ́ hɩ̃tɩma thakooge yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ dé nafamɩ́nɩ́, mɩ́ tʋ tɩ́ mɩ khoŋ tʋ̃́wã. ²³Mɩ́ kã́kásɩra ma sɩ́ɲɔ sɩ́ɲɔ: mɩ khɔrɔ’ma dé mɩ ku’ duniɲaná ɩ̃́ yóo Kírísi thã, sɩ́râa pã́a yɛ́ yáa pã́a; ²⁴yɛ ná mɩ písée kã́káa ɩ̃bɩ́nnɛ, mɩ́ keŋ ná mɩ thakooge, sɩ́rá písí pã́a mɩ́ huminá. ²⁵Yɛ mʋ́ mɩ khãanɩ tʋʋ dé sɩ́rá kɩnnɩ wɛrɩ, tʋ-mɩnɩ dé Yékínna ba hã mɩ thakoogi mɩ́ hɩ̃tɩ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’nɔ kpoogi ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃ ɩ̃́ wɔ́rɩ́ kɩ́ yóo wɔ́ɔrɔ yɛ́ bu dɔ́ɔwóoŋgi Yékírí wá khɩ̃ɩnná, ²⁶sɩ́ dé sã́ŋgɩ ná mɩ ba písée thee ɩ̃́ thãná, sɩ́ yɛɛ ɩ̃́ hafɩ́ɩ fʋʋ Yésú Kírísi wá ɲísí nʋʋgɩ ɩ̃́ dɛɛ mɩ́ bʋ.

Ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ pãtɩ́ sɛɛrɛ nʋwãanɛ wɛra

²⁷Wɛrá tɩ́ kpɩ̃́nnɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri ɩ̃́ yɛɛ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá mákɩ́ŋ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yésú Kírísi wá mɩ́ɩ wɛra. Ná sɩ mʋ́nnáa, yóo-mini ná ɲáa ɩ̃ wo, mɩ yóo ná ɲáa ɩ̃ ɲa wo, mɩ́ nú ná pɩ kha’ nɩɩnaŋ-ɩ̃nɩ tɩ́kpo bʋ, yɛ ɩ̃́ kã́kásɩ́rá dée kpoogi yɛ hãa kãmbɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ tɩ́kɩ́rá yɛ̂ɛ déegée sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́pɩ́rá khãa sɛɛrɛ nʋwãaná. ²⁸Hã ɩ̃́ yɛɛ ɩ̃́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ́rá khoŋ ɩ̃́ phĩnni wã, dé sɩ́râa yɛɛ pɩ́ tʋ dé pɩ yóoma téukharɩ, yɛ́ tʋ tɛ̃ dé Yékínna ba hɩ̃́ŋ-ɩ̃ma. Ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ ku’rima Yékírí thã, ²⁹pébu, kɩ dée má Yékírí fɩ̃ɩ-ʋrma ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ dé ɩ̃ khãa Kírísirá, sɩ́ tórí wa, dé ɩ̃́ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ tɛ̃ ɩ̃́ dɛɛ ʋ́ bʋ. ³⁰Yɛ wɛrá thɔɔra ʋ́ mɩ yɛ thɔɔra ɩ̃́ ɲáa wɛrɩ, ʋ́ thɔɔra kpokpoorá ɩ̃nɛ. Yɛ ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ dé ʋ́ thɔɔrará mɩnɛ háarɩ ná fɛɛ.

Yésú bu-uri kpórso

¹Mʋ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Yésú Kírísiri sɩ́ tɩɩrɩga ɩ̃́ wɩ́sɩ wɛrɩ, mʋ́ Yékírí fʋnnɩ ɩ̃ sɩ́ hãa ɩ̃ fãŋgɩ wɛrɩ, mʋ́ ʋ́ Nii déeri ɩ̃ kpoogi wɛrɩ, mʋ́ ɩ̃ maɲɩnaŋ kãmbɔ wɛrɩ, mʋ́ ɩ̃nɛ nʋmansɛ kãmbɔ wɛrɩ, ²ɩ̃ bɛŋ, ɩ̃ fʋŋ kãmbɩ pãtɩ́ Yékírí fʋnnɩ ɩ̃ wɛrɩ, ɩ̃ hɩ̃tɩ kã́ká’ kpoose yɛ́ yɛɛ ɩ̃́ dɔ́sɛ́ ɲá kãmba. Ná ɩ̃ dée mʋ́nnáa sɩ́ yɛɛ nʋʋmɛ́ thãgɔŋ. ³Hã ɩ̃́ dé mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ bɛɛ dé ɩ̃́ ɲísíge ku’rí tarɩ pɔ́ɔrɩ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ foi wa, dé ɩ̃ keŋ pɔ́ɔrá pã́a ɩ̃bɔ. ⁴Hã nɩ́nɛ́ kã́ká’ ʋ́ thĩ wá tónnɔ wã, dé ʋ kã́ká’ tɛ̃ pɔ̂ɔnnɛ. ⁵Ɩ̃ hɩ̃tɩ Yésú Kírísi wá kã́kásɩ wá hũŋge;

⁶Dé-uyaama kpoogi ʋ́ ná Yékínni yɛ ʋ hʋkɩya sɩ́ bʋ kha’ fɔ́ má ná Yékínná hɩ̃tɩ mágɩ́rɩ mágɩ́rɩ ya,

⁷dé ɲá-ʋma sɩ́ bɛ́ɛ’ yɛ yɛɛ sɩ yɛ dée ʋ́ wɩ́sɩ sʋ̃mdébiye. Hũŋ-uma nɩ́thɩ̃na’ pɛɛsɩ; khɛɛbɩŋ-ʋyaama nɩ́thɩ̃nɩgɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá,

⁸ɩ̃ dée ʋ́ wɩ́sɩ má ʋ mɩ́ɩnɩ wã, ɩ̃ núu Yékírí wágɩ ɩ̃ pɩ́ɩ pɩ́ khʋwɔɔ, ɩ̃ khʋwɔɔ nɩ́’batábɔkɔ.

⁹Tɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná hãa-ʋ kpórí sí tannɩ kpórsi wá bɛ̂ɛ’, yɛ hãa-ʋ ɲísí gí tannɩ ɲísísi wá bɛ̂ɛ’,

¹⁰sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékírí wá mɩ́ khoronɲi wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ ní thʋ’nná ná fa fãnɩŋgɩrá ná the’nná ní wɛrɩ, ɩ́ nú Yésú wá ɲísígi, ɩ̃́ khuusíŋ thɩɩgɔɔ,

¹¹yɛ́ kha’ Yésú Kírísirá déeri Tamannɩ sɩ́ hã Sii Yékínni sáʋ.

Asɔ́nnɩ́pɩ mákɩ́m-bɩrɩ ná pɩ dé táyɛ́sɩ́nɩ́pa

¹²Mɩ́ másaba, tɩ́ mɩ yɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, ɩ̃ yɛ déma tɩ́ mɩ mamannɩ ɩ̃ wɛrɩ, yɛ wɛrá mɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wa, ɩ̃ hafɩɩ kɩ́ dé ri. Ɩ̃ déegée phãnɩgɩ ná kpámmɛ kpoogi ɩ̃́ bʋká’ kha’ Yékírí hɩ̃́ŋ-ʋrɩ-ɩ̃ma. ¹³Pébu, Yékírêe hã ɩ̃ fãŋgɩ ɩ̃̂ɩ khɔrɔ’ tɩ̂ɩ nʋʋ ʋ́ wɛrɩ, yɛ̂ɛ dé ri. ¹⁴Mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ dé wɛrɩ, hã ɩ̃́ dé ri wṹugínsi ná pã́nɩ́gɛ ya, ¹⁵sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã pɩ́ ɲá ɩ̃bɔ bursi ná sɔŋ na, dé mʋ́nnáa ɩ̃ ba dé Yékírí wá bi bí dá’rɩ khakharɩ nɩ́’ pɩ̃́ɩbɩ wá dɔ́ sɩ́ kʋrɩnnɩ wɛrɩ, pɩ́ sɔgɔmbɩrá. Pãtɩ́ kʋsa’ɩra yɩ́ŋ ɩ̃́ yɛ́’rɛ́’ kɛ́ŋgɩrɩ wɛrɩ, ɩ̃bɩ́ra hɩ̃tɩ mʋ́ tɛ̃ pɩ́ sɔgɔmbɩrá ¹⁶ɩ̃́ sɛɛ’ pɩ sɛɛrɛ ʋ̂ʋ hãana’ thakoogi wɛra. Ná sɩ mʋ́nnáa Kírísi wá písémbaŋkhɩɩrá ɩ̃ ba yaara’ mɩ́ wɔ́ɔrɩ thʋ’rɔ; pébu, sɩ́râa ba bʋká’ kha’ mɩ́ sʋ̃mɩsɩ ná mɩ́ foriisira yóo phãɩɲɩ wã. ¹⁷Khãa mɩ́ ɩ̃ khãanɩ Yésúrá wɛrɩ, dé-sirma má thɔgɩnsɛ ɩ̃ khonni hãa Yékíre. Yɛ háarɩ ná mɩ́ hukhɩɩra nanɩ, mɩ́ kpánnɛ́ɛ yɛ ɩ̃́ kpánnɛ́ɛ mɩ́ kpoogo. Mɩ́ humina ba déma má sarga ʋ́ pɩ khonni ɩ̃́ kpɛ́’ pʋ́ ɩ̃́ thɔgɩnsɩrá wɛra. ¹⁸Tɩ́rá yɛɛrɩ, ɩ̃bɩ́rɩ́ tɛ̃, ɩ̃ kpánnɛ́ɛ, yɛ mɩ́ kpánnɛ́ɛ ɩ̃bɛ kpoogo.

Sʋ̃mɩ tɩ́ Tímóté ná Épáfóródíti déeri wɛra

¹⁹Ná Tamaŋ Yésúra pɩ́ɩ khátɛ ná kɩ́rɩ́ʋ ná mɩ ba sʋ̃ŋ Tímóté ɩ̃́ thãná ɩ̃́ bú nú ɩ̃́ mɩ́ɩ, sɩ́ wóoró’ mɩ́ dɔgɩ, ²⁰dé mɩ́ ná ʋ́kporâa kã́ká’ ɩ̃bɛ tʋ̃má nɩ́nɛ wɛ̂ɛ kã́ká’ ɩ̃bɛ ya. ²¹Pɔ́ɔra kã́ká’ma pɩ́ thĩ wá mɩ́ɲɛ, tʋ̃má pɩ wɛ̂ɛ kã́ká’ Yésú Kírísi wá mɩ́ɲɛ ɲa. ²²Yɛ ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ tárɩ́ kpoo ʋ́ Tímóté déeri wɛra. Mɩ́ ná ʋ́rɩ́ tɩ́kɩ́ŋ-arɩ sɛɛrɩyɛɛma sɛɛrɛ nʋwãanɩ kpoogi pãtɩ́ sii ná biye tɩ́kɩ́ŋ déegée wɛra. ²³Tɩ́rá yɛɛrɩ ná mɩ ba wɔ́rɔ́ɔ tʋʋ dé’ kí mɩ́ wásɩrɛ wɛrɩ, ʋ́ra mɩ sʋ̃ŋ térí ʋ́ thee ɩ̃́ thãná. ²⁴Yɛ khãa-mɩnɩ Tamanná ɩ̃ tʋʋ dé khátɛ ná kɩ́rɩ́ʋ ná mɩ́ thĩna ba thée ná thɩya’ ɩ̃.

²⁵Kem-mini sɩ́ mákɩ́rá ná mɩ yɛɛ á asɔ́nɩ́kãnɩ Épáfóródíti ʋ́ ɩ̃ sʋ̃nna mɩ́ thãná dé ʋ ba hã mɩ mɩ́ɩ tɩ́ mɩ kpʋ̃́ʋ wɛrɩ, ʋ́ písi ní ɩ̃́ thãná. Mɩ́ ná ʋ́rá déeri Yékírí wá sʋ̃mɩnnɩ kpoogo; pãtɩ́ sodáasɩ́bɛ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ kpoogi wɛrɩ, mʋ́nnáa mɩ́ ná ʋ́rɩ́ fʋ̃́ʋsɩ́nnɩ ɩ̃ dɛɛ sɛɛrɛ nʋwãaná. ²⁶Pébu, ʋ yɛ khɔrɔ’ma ɩ̃́ bɛ́ɛ’ tákɩrsɩ yɛ mʋ́ ʋ tʋʋrɩ dé nú-ĩni ʋ́ bosiri wɛrɩ, sɩ́ ɲagɩmɩɲa ʋ́ kã́kása. ²⁷Thɩ̃ɲaa-ʋ, bo’-uma kṹuŋ tákɩrsa; yɛɛ-tɩyaa kɩ́rɩ́ʋ ná hu-uri, yɛ Yékínná maɲɩnaŋ ʋ́ bʋ. Yɛ kɩ dée má ʋ́ tónna ʋ maɲɩnannɩ ɲa, dé maɲɩnaŋ-ʋma mɩ́ thĩná tɛ̃ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩ́ yɛ́ bu sɔ́ dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɩ́ kpɛ́’ pʋ́ tʋ̃́wã. ²⁸Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ bɛ́ɛ haabɩ́ŋ yɛɛ ʋ́ thee ɩ̃́ ɲáa-ʋ, ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wóo yɛ́ mɩ́ dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɩ́rá kpɛɛyɛ. ²⁹Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ pã́náa kɔ́rɔɔ ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ pãtɩ́ pɩ kɔ́’ Tamǎaŋ nɩ́nɩ́ wɛra. Ɩ̃ kpónnó’ pɩ́ nɩ́pɛ̌ɛ hũŋgiri, ³⁰pébu, Kírísi wá sʋ̃mɩnɛ́ déeri sã́ŋgɩ ʋ̂ʋ yɛ bɛ́ɛ hu; doŋgiŋ-ʋma ʋ́ thagɩ ɩ̃ tɛ̃́fɩ́rɛ́ɛ mɩ ɩ̃́ phɛɛnná, pébu, ná ɩ̃bɛ̂ɛ yɛ fɩ́, ɩ̃ yɛ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ.

Mʋ́ a dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ tereŋ Yékírí wá wɔ́ɔrɔɔ?

¹Yɛ wɛrá á nɩ́pa, ɩ̃ kpánnɛ́ɛ ɩ̃́ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Tamannɩ wɛra. Sɩ́ mɩ tɩ̃’na hãa ɩ̃ wɛrɩ, sɩ́ kpoosira mɩ písénni yɛ̂ɛ tɩ̃’ yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ tɛ̃; yɛ sɩ́ tɩ̃’mɩná fonno’ mɩ ɲa, dé sɩ ba tɛ̃́fɩ́ŋ-ɩ̃ma ɩ̃́ buri wa. ²Ɩ̃ kɔrsɩŋ ɩ̃́ wɩ́sɩ bɛrɛmbɩ ná mɩ́pɩ̃́ɩdébɛnɛ ná pɩ́ nɩ́pɛ bɩ̂ɩ hʋkɛɛ khohuureesirá tápɩ̃́ɩnɛ sɩ́ déeri nɩ́thɩ̃na’ huureesi wɛra. ³Aabɩ khohuureesira pɩ yɩ́’ huureese, pébu, aabɩ́ra thɩya’ma Yékírí ʋ́ Nii wá bárkárá. Yésú Kírísirá á wɔ̂ɔnnɛ, ʋ́rɩ́ bʋ aabɩ́rɩ́ khãanɩ, tʋ̃má nɩ́pɩ wá mammɛ ɲa. ⁴Ná mammɩnɛ, mɩ́ thĩ mɩ́na yɛ wɔ́nnɩ́ kha’ kɔ́’-mɩɲaa-bɩma tákɩrsa. Nɩ́nɛ bʋ́ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ kha’ kɔ́’-manɩ bɩ ɩ̃ taraa mɩ́nɩ́ tɛ̃ɛ? ⁵Mɩ́ mɩ́ pɩ hũnni ɩ̃ huuriyo mɩ khɩɩbɩ má’nɩ́sãa’ khɩɩrá, mɩ́ mɩ́ déeri Ísíráyɛ́l bii ɩ̃ kuso Bɛ̃́jámɛ́ wá thĩno yɛ dée Eburu thĩnthĩme. Ná maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, ná pɩ́ thoominɛ bɩ́rɩ́, pãtɩ́ aabɩ Fáarísibira thoo bi wɛrɩ, mʋ́nnáa mɩ thoori bi. ⁶Kha’-mɩ́ɲaa mɩ́ná kɛrɩ pɩ́ mɩ́ɲɛ ɲa, sɩ́rá banna mɩ́ fʋ̃́ʋsɩ́rá asɔ́nnɩ́pɩra. Ná teremminɛ bɩ́ra, nɩ́ɩnɛ́ɛ-mɩnɩma pãtɩ́ mammɩnɛ wɛra; nɩ́nɛ́ yɛ́ bu mɩ́ bʋ khakharɩ wa.

⁷Sɩ́ mɩ yɛ keŋ kha’ sɩ ma thʋ̃nnɔ wɛrɩ, mɩ́ keŋ sɩ́rɩ́ mɩ́ɩnɩ tʋ̃́wã, ɩ̃ dɛɛ Yésú Kírísi wá mɩ́ɩná. ⁸Yɛ mɩ́ yatɩ kem-minima Tamaŋ Yésú Kírísi wá tʋmɩná dée mɩ́ bʋ mɩ́ kpakpa’rɩ ɩ̃ taraa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, mɩ sʋ̃́nnɩ́ keri yɔ́ mɩ́ɩnɩ mɩ́ɩnɩ tʋ̃́wã. Ɲá-mɩnɩma ɩ́ mɩ́ɩɲɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ yɛ yɛyɛɛ; mɩ kereema má tákhɔbsɛ sɩ́ dé sã́ŋgɩ mɩ́ dé Kírísi wáa, ⁹mɩ́ ná ʋ́rá dé kpoogo. Kɩ dée má Yékírí khɛ-ʋrʋmma nɩ́’ termemmi sɩ́ kuso pãtɩ́ mɩ thoo mammɩnɩ wã, dé ku’-sirma pãtɩ́ mɩ khãanɩ Yésú Kírísirá wɛra. Pɩ́ teremmi ku’-pirma Yékírí thã. Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Kírísirá wɛrɩ, ʋ́ra Yékínna khɛ nɩ́’ termemmina. ¹⁰Tɩ́ mɩ khɔrɔ’ wɛrɩ, tɩ́rá déeri ɩ̃́ tʋ Kírísi ná wɔ́rɩ́ gɩ́ yaara’rʋʋ huuminá wɛrɩ, yɛ́ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ pãtɩ́ ʋ fʋ̃́ʋsɩ́nnɩ wɛrɩ, yɛ́ nii mɩ́ thakoogi pãtɩ́ ʋ niini ʋ́ wágɩrɩ wɛrɩ, ¹¹sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɔ khɩɩ mɩ́ ya huuminá ná Yékíre pɩ́ya.

Ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá

¹²Kɩ dée má bu-minima mɩ́ɩɲɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ wɛrɛ́sɩ nam-mɩnɩma kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá wã, dé mɩ hʋkɛɛma kɩ́ horo’ ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá ɩ̃́ bu taasɩ, pébu, Yésú Kírísi yɛɛ-ʋrɩ mɩ́ dée ʋ́ wáa sówo. ¹³Á nɩ́pa, mɩ kha’ nam-mɩnɩma kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá thoŋ na, dé mɩ́ɩ tɩ́ mɩ dé wɛrɩ, mɩ́ fĩ́níi keŋ kpãnaa bʋ wa, dé tɩ̂ɩ wɔ́ɔnná wɛrɩ, tɩ́rɩ́ bʋ mɩ saarɩ wɔ̂ɔnna. ¹⁴Mɩ kɩ́ hʋkɛɛma kɩ́ horo’ kɩ́ yóo ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá ɩ̃́ bu taa sɩ́ Yékírí yɩ́’rɩ a dé a bu ní ʋ́ thãná Yésú Kírísi wá bárkárá wɛra. ¹⁵Á bɛ́ɛ’ pɩ́ hĩini khoosi Yékírí wá khɩ̃ɩnná wɛrɩ, a hɩ̃tɩ sɩ́ kã́kásɛ. Ná ɩ̃́ kã́kásɩra sɩ́kpo ná mɩ́ wásɩrɩ tɔ́ mɩ́nɩ́ bʋ, Yékíre ba bʋka’ ɩ̃ sɩ́, sɩ́ yɛ́sɩ́yɛ. ¹⁶Mɩ́ khãgɩnná déeri, nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ a nɩ́ɩnɛ́ɛnɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná ɩ̃ ba nanɩ ná fɛɛrɩ wɛrɩ, a kɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná.

¹⁷Á nɩ́pa, ɩ̃ kɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ mɩ́nɛ wɛrɩ, yɛ́ písí kɩ́ keŋ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ aabɩ́rɛ wɛrɩ, yɛ́ kɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛ mʋ́. ¹⁸Sɛɛ’-mɩnɩ ɩ̃ sɩ́ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ yɛ písée yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ sɩ́ tɛ̃ ɲímíthĩmise kha’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ bʋ́ dé-birma Kírísi wá pɩ̃́ɩnɩ́ba. Kaɩ-bɩrma Yésú wá humi nɩ́’batábɔkɔ, sɩ́ mɩ́ɲa. ¹⁹Pɩ ba phɩrá’ téuma; pɩ́ dɔ́sɩ́râa pɩ́ Yékínna; yɛ sɩ̂ɩ khʋ nɩɩsɩ wɛrɩ, sɩ́râa pɩ́ thã ʋ́rɩ́ nákɔrgɩra. Pɩ́ wɛ̂ɛ kã́ká’ tɔ́ɔ wa ná duniɲamɩ́ɲɛ mʋ́wã. ²⁰Yɛ aabɩ́ra ma thʋ’rɩ sɩrgɩ nɩ́pa. Á Hɩ̃́nnáa ná á Tamaŋ Yésú Kírísi ʋ́ a tɛɛ wɛrɩ, nínáa ʋ ba yáa baŋ ²¹ɩ̃́ ba fɩ́kɩ́ŋ á wɩ́’ sɩ́ kaarɩ kɩraa wɛrɩ, sɩ́ hɩ̃tɩ pãtɩ́ ʋ́ wɩ́’ sɩ̂ɩ sáʋnɔ wɛra. Ʋ́ fãŋ gɩ́ ʋ ba wɔ́rɩ́ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ saa-ɩ ʋ́ déko wɛrɩ, kɩ́ bárkárá ʋ ba dé si.

¹Tɩ́rá yɛɛrɩ, mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, ɩ̃ kɔ́’ Tamǎaŋ khɩ̃ɩnnɩ dé’ síɲɔ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná. Mɩ khɔrɔ’-ɩ̃ma tákɩrsa. Ɩ̃bɛ̂ɛ hãŋ dɔ́ɔwóoŋgi yɛ dée mɩ́ sʋ̃mɩnɩ wá thʋ̃nna.

Tɩ́ Pól bɔ’rɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

²Mɩ ɲɩ́mma Évódi ná Sɛ̃́tísiri ɲánnɩ ɲánnɩ kha’ pãtɩ́ pɩ déeri Tamaŋ wábɩ wɛrɩ, pɩ bɛŋ. ³Mʋ́ mʋ́ déeri mɩ́ sɔɔbɛ́ sʋ̃mdé tákãnɩ wɛrɩ, mɩ ɲɩ́m-mʋma dé mʋ tɛ̃́fɩ́ŋ pɩ́ hapɛ bɩ́ɲɔná bɛŋ, dé mɩ́ ná pɩ́rɩ́ ná Kílémã́ ná mɩ́ sʋ̃mdé tákãmbɩ wá pɔ́ɔrá tɩ́kɩ́nnɩ déegíyé ɩ̃ foriyo ɩ̃ sɛɛrɩyɛ nɩ́pɩrɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ. Pɩ́ bɛ́ɛ’ ɲísíse bʋ́ma thakoosɛbɩrá.4.3 Sɛbɔ ʋ́ Yékíre tɩ̃’ nɩ́’ pɩ́ buuri thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛrɩ, pɩ́ ɲísísi bú.

⁴Ɩ̃ kpánnɛ́ɛ, pãtɩ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Tamannɩ wɛra. Mɩ kʋ̃m-mʋ́ma tɛ̃ kha’ ɩ̃ kɩ́ kpánnɛ́ɛ. ⁵Ɩ̃ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ tʋ sábárɩ́, nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ ɲá. Tamǎaŋ bampã́nna ma nammɔ. ⁶Hã ɩ̃́ yɛɛ dɔ́ɔsɛ́ kpʋ̃́ʋ ɩ̃ mɩ́ɩnɔ wã, dé mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ̂ɩ naŋ ɩ̃ wɛrɩ, ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékínni ɲɩ́ŋ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ thɩɩgɔɔ yɛ́ sɛɛrɩyɔɔ tɩ́ ɩ̃ kpʋ̃́ʋ wɛra. ⁷Ná sɩ mʋ́nnáa, Yékírí wá dɔ́ɔwóoŋ gí tannɩ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá kã́kásɩ wɛrɩ, kɩ́râa ba wóoró’ ɩ̃́ dɔ́sɩrɩ yɛ́ yɛɛ ɩ̃́ kã́kásɩ́rá hɩ̃tɩ kharɩ kpooro, pãtɩ́ ɩ̃ déeri Yésú Kírísi wábɩ wɛra. ⁸Á nɩ́pa, mɩ́ phɩrgaŋ sɛɛrɛrá déeri, ɩ̃ yɛɛ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaa, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ mákɩ́nnɩ kpónnóke, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ terenni, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ dá’rɩ sɔŋ, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ mákɩ́nnɩ yɛ̂ɛ nʋʋ nɩ́pɛ, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩnɩ wá ɲísí gí ku’ri, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ kɩnnɩ ná tɩ́ nɩ́pɩra fʋʋ wɛrɩ, ɩ́ bɛ́ɛ’ hɩ̃tɩ ɩ̃́ kã́kásɔ. ⁹Tɩ́ mɩ mamannɩ ɩ̃ ná tɩ́ ɩ̃ buuri mɩ́ thãná ná tɩ́ mɩ sɛɛ’rɩ ɩ̃́ núu ná tɩ́ mɩ déeri ɩ̃́ ɲáa wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ déyee ɩ́ dɔ́mmɩ́ná, dé Yékírí ʋ̂ʋ hãana’ dɔ́ɔwóoŋgi wɛrɩ, ʋ ba hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ.

Tɩ́ Pól thɩya’rɩ Filípi nɩ́pɩrɩ ɩ̃ dɛɛ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ́ pɩ tɛ̃́fɩ́nnʋʋ wɛra

¹⁰Mɩ kpánnɛ́ɛma tákɩrsɩ yɛ̂ɛ thɩya’ Tamannɩ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ písénni wógíró mí ɩ̃ tɛ̃́fɩ́rɛ́ɛ mɩ wɛra. Thɩ̃ɲaa-ʋ, sɩ́ kã́kásɩra yɛ ɩ̃bɛ dé ɩ̃ yɛ buu tɩ́ kharɩ wa. ¹¹Kɩ dée má mɩ́ɩnɛ́ kpɩ’rɩ mɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ kʋ̃ŋ mʋ́wã, dé háarɩ mɩ̂ɩ sʋ̃́nnɩ́ hɩ̃tansɔ, tɩ nʋʋ-mɩ́ma. ¹²Tʋ-mɩnɩ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ pɔ́ɔmɩ yɛ tʋʋ tɛ̃ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ dafori wɛra. Mánɩ́ɩ-mɩnɩma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ ná khaayɩ wá bɛ́ɛ’rá. Di-mini hĩi wo, mɩ khʋ̃mɩgɔ wo, bu-mini mɩ́ɩnɩ wo, mɩ́ɩnɩ kpɩ’rʋŋ wo, sɩ́ déyoŋ mɩ́ɩnɩ wã. ¹³Mɩ wɔ́nnɩ́ déma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, wɛ́ɛ ʋ̂ʋ hãŋ fãŋgɩ wɛrɩ, ʋ́ bárkárá. ¹⁴Yɛ tɩ́ ɩ̃ tɛ̃́fɩ́nnɩ mɩ mɩ́ foriisirá wɛrɩ, kɩrɩ-sɩrɩ.

¹⁵Ɩ̃bɩ Filípi nɩ́pɩ ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ, waatɩ ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãa kɔ́kɩ́nnɩ ní Másédóníná4.15 Filípi asɔ́nnɩ́’ pɩ́ Pólna tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ yɛ̂ɛ hã ʋ́ wɛrɩ, ɩ́ nɩɩna ma Másédóní sɩrgɔ. ná waatɩ ʋ́ mɩ ku’ri ní wɛrɩ, ɩ̃́ tónná déeri asɔ́nnɩ́’ pɩ́ tɛ̃́fɩ́nnɩ mɩ, mɩ́ buu mɩ́ɩnɩ ɩ̃bɛ, yɛ ɩ̃bɛ́ buu mɩ́ɩnɩ mɩ́nnɔ tɛ̃ wɛra. ¹⁶Yɛ waatɩ ʋ́ mɩ́ yatɩra yɛ Tésálóníkirá wɛrɩ, kɩ dée má pã́a tɩ́kpoo ɩ̃ sʋ̃nnɩ tɛ̃́fɩ́rɛ́ɛ mɩ ɲa, dé hã-ɩ̃nʋmma tɩ́ mɩ yɛ kpʋ̃́ʋ wɛra. ¹⁷Kɩ dée má mɩ bɛɛma dé ɩ̃ hãŋ mɩ́ɩnɩ wã, dé mɩ bɛɛma dé ɩ̃ kɩ́ dé mɩ́kɩrɩɩ, tɔ́ɔ hafɩɩ kɩ́ dʋ’ ɩ̃́ taasɩrá. ¹⁸Mʋ́ Épáfóródíti bannɩ ba hãa mɩ ɩ̃́ sʋ̃ʋnnɛ́ wɛrɩ, mɩ́ buu mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ taraa pãtɩ́ mɩ yɛ kã́ká’ wɛra; mɩ́ɩnɛ kpɩgɩ mɩ ɲa. Ɩ̃́ sʋ̃nnɩ dé-tirma má pãtɩ́ pɩ khoŋ thɔgɩŋ sɩ́ hã Yékírí sɩ̂ɩ núu nʋʋ, sɩ́ Yékírí pɩ́ɩrɩ yɛ nʋwãa ʋ́ wɛra. ¹⁹Mɩ́ Yékínna ma sáʋnɔ yɛ̂ɛ hense tákɩrsa; ʋ ba hã ɩ̃ mɩ́ɩɲɛ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ ɩ̃ kpʋ̃́ʋ wɛrɩ, sɩ́ ku’ pãtɩ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Yésú Kírísiri wɛra. ²⁰A kɩ́ fʋʋ á Sii Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ́ɛ’ kaa kpáarɛ́ɛ. Amíina.

Phɩrgaŋ thɩɩra

²¹Ɩ̃ thɩya’ Yékírí wábɩ wá bɛ́ɛ’ Yésú Kírísi wá ɲísígírá. Mɩ́ ná mɩ́ asɔ́nɩ́kãŋ bɩ̂ɩ fará wɛrɩ, pɩ thɩya’ ɩ̃. ²²Yékírí wábɩ wá bɛ̂ɛ’ thɩya’ ɩ̃. Pɩ̂ɩ déegée ɩthakho kpóróo Sézáarɩ wá kórgírá wɛrɩ, pɩ thɩya’ ɩ̃ tákɩrsa. ²³Á Tamaŋ Yésú Kírísi dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ kpoogo.