Sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́

Márkɩ

tɩ̃’nɩ Yésú wá mɩ́ɲɔ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Márkɩ ʋ́ déegéerá ʋ́ ná Pól ná Pɛ̂ɛnnɩ wɛrɩ, ʋ́rá tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛra. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná kpɔɔ ná mʋ́wã́a’ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga. Nɩ́’ pɩ́ ʋ tɩ̃’nɩ hãa ʋ́ wɛrɩ, pɩ dée Júdebi wa, dé támabɛ. Tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ̂ʋ bʋka’ pɩ eburusi ná áaráméɲɛ́sɩ wá sɛɛrɛbii ná Júdebi wá mammɩ wá tɩtã́ŋgɩnɛ (15.16, 3.17, 7.3-4).

Ʋ bɛɛma dé pɩ tʋ dé Yésú dé-uma Yékírí wá Bikhee ʋ́ déeri Tamaŋ ná Hɩ̃́nnáa sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ tʋ dé Yékínna hɩ̃́mma thĩiɲi wá bɛ̂ɛ’ (11.17; 13.10). Tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ sɛɛrɩyɛ mɩ́ɩ ɩ́ Yésú mamannɩ nɩ́pɩrɩ Yékírí wá mɩ́ɩná ná tãgɩmasimɩ́ ɩ́ ʋ déeri ná ʋ́ kɔ́’mɩ ná ʋ́ thɩɩmɩ ná yɔ́ mɩ́ɩ wá yɔ́ɔ ɩ́ pɩ déeruu ɩ̃ ná nanɩ ʋ́ ba’mɩ ná ʋ́ yamɩ ná yɔ́ mɩ́ kɔ́ŋgɔ́nɲɩ wá yɔ́ɔ.

A tʋʋ ná Márkɩ kpʋ̃́ʋ-ʋyaama 16.8 yɛ ɔɔ wɛrɛ́sɩ ʋ́ thĩná tɩ̃gɩ tábi tɩ́táa’ɩ 9-20 ɩ̃ nannɩɲa bʋ́ wa, tʋ̃má sɩ yɛ déma má kpa’-sɩrma.

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Yékínna sɔ́ɔbɩ́mma Yésúri dé ʋ dé ʋ́ sʋ̃mɩna 1.1-13

Yésú wá hɩ̃tansɩ Galíle maráará, ná mɩ́ɩ ɩ́ ʋ déeri ní wɛra 1.14–9.50

Tɩ́ Yésú ku’ri Galíle ɩ̃ yóo Jerúzalɛ́m wɛra 10.1-52

Yésú wá kɔ́’mɩ ná ʋ́ thɩɩmɩ ná ʋ́ humo 11.1–15.47

Tɩ́ Yésú yaarɩ huuminá yɛ bʋkaa ʋ́ thĩ ʋ́ mamannɩbibinɛ wɛra 16

1

Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ́ Jã́ Batísira sɛɛ’ wɛra

(Mat 3.1-12; Lúk 3.1-18; Jã́ 1.19-28)

1-2Sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yésú Kírísi ʋ́ déeri Yékírí wá Bikhee, ʋ́ mɩ́ɩnɩ wɛrɩ, kɔ́kɩ́ŋ-ʋma pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa Ézáyí wá sɛbɩrá kha’:

Manɩ Yékínna ba sʋ̃mma má sʋ̃nna ʋ́ khɩrɩɩ ʋ́ bʋ,

ɩ̃́ ná hafɩɩ ʋ́ khɩ̃ɩnna.1.1-2 Ná keri Mál 3.1

3Ɔ̌ɔ sʋ́rɩ́ɩ gbirinná kha’

Pɩ hafɩɩ khɩ̃ɩnnɩ ɩ̃́ saŋ tɩ́ Tamannɩ,

yɛ́ hafɩɩ ʋ́ khɩ̃ŋfɔ́rɔ́’ɩ́rá tereŋ.1.3 Ná keri Ézá 4.3

4Mʋ́nnáa sɩ buuri yɛ Jã́ Batísirá yaa yɛ̂ɛ sɛɛrɛɛ gbirinná kha’ nɩ́pɩra bátízé ɩ̃́ bʋká’ kha’ fɩ́kɩ́m-bɩrɩ dɔ́ɔgɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékíré sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã bɩ ɩ́. 5Júde maráa nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ ná Jerúzalɛ́m nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ yɛ yóoma Jã́ thãná nâa sɛɛ’ nɩ́pɩ́rá mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́ pɩ yɛ dé wɛrɩ, yɛ ʋ̂ʋ yɛ bátízé bi dágáa ʋ́ pɩ yɩ́’ Júrdɛ̃́ wɛra. 6Táa sɩ́ Jã́na yɛ yee wɛrɩ, ɲʋgʋmɩ́ndooge pɩ khɛɛra dée si. Ʋ yɛ kpɔ́’ma tɛ̃ dɔɔfãnaŋgbóró. Ʋ yɛ khɔɔma kpã́nsɩ́bɩ yɛ̂ɛ di sãŋga. 7Ʋ yɛ sɛɛ’ma nɩ́pɩrɩ kha’ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba baŋ wɛrɩ, ʋ tarɩ mana; má wɔ́nnɩ́ kpísí fárɩ́ɩ ʋ́ dɛɛkhara’ wʋ̃́ŋkpeegée yatɩrɩ wa. 8Mana bátízé-bima yɔ’mɔ yɛ ʋ́ra ba bátízé-bima Yékírí wá Nii bu.

Yésú wá bátízémi ná tɩ́ Sutãna má’nʋʋ ɩ̃ keri wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 3.13–4.11; Lúk 3.21-22; 4.1-13)

9Waatɩ ʋ́ Jã́na yɛ bátízé nɩ́pɩ wɛrɩ, tɩ́ pã́nná Yésúrá yaa Galíle maráa nɩɩ wá yɔ́ɔ bʋ, ɩ́ pɩ yɩ́’ Názáarɛ́tɩ wɛrɩ, ɩ̃ yóo Jã́ thãná ʋ́ bátízée-u Júrdɛ̃́ná. 10Ʋ́ ku’me yɔ’mɩná ná ʋ́ ɲáa ná thʋ’nna pã́gɩ́yá yɛ Yékírí wá Niiná sũuno koikoi ɩ̃ khɛɛbɩrɛ he’rii ɩ̃ sáa ʋ́ bʋ. 11Yɛ sɛɛrɛ̌ɛ kuso ní thʋ’nná ɩ̃ kha’ ʋ́wɛrá déeri má Bikheera, ʋ ma má dɔ́gɩ́rá; ʋ́ mɩ́ɩ nʋʋnɩ má tákɩrsa.

12Khaanná fɩ́, Yékírí wá Niiná yɛɛ ʋ́ yóo gbirinná, 13ɩ̃ ná dée khɩɩbɩ digbéeɲɔ, Sutãnaaná mágɔɔ ɩ̃ kere. Ʋ yɛma gbirinná ʋ́kpori ʋ́ ná fʋ̃́kɩtábɩrɩ yɛ Yékírí wá mɩnɩgɩbɩrâa yɛ tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ.

Yésú wá dʋ́gɩ́ɩ mamannɩbibi wá mɩ́ɲa

(Mat 4.12-22; Lúk 4.14-15; 5.1-11)

14Tɩ́ kpãnaa bʋ pɩ́ kɔ́rɩ́ Jã́ Batísiri ɩ̃ pã́gɔɔ. Mʋ́ pɩ pã́’nʋʋ sóo wɛrɩ, Yésúrá khɛɛ yóo Galíle maráará nâa sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ ku’ri Yékírí thã wɛrɩ, 15kha’ waatɩ naŋ-ʋrma; Yékírí wá ɩgɩ tɔ́’rɩ́ŋ-gɩma. Pɩ fɩ́kɩ́ŋ dɔ́ɔgɩ yɛ́ khãa sɛɛrɛ nʋwãaná.

16Mʋ́ ʋ yɛ tarɩ Galíle dákpóróo wá the’rá wɛrɩ, ʋ́ ɲáa Símɔ́ ná ʋ́ khɩ̃nɩɩ Ándéré ná pɩ hĩŋ yɔɔ. Pɩ yɛma burkɔ́rɔ́’rɩ́bɔ. 17Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ ba thoo ma, dé pɩ́ ba kɔ́’ burbi tʋ̃́wã, dé ma ba yɛɛma pɩ́ kɔ́’ nɩ́pɩ ɩ̃́ hã Yékíre. 18Pɩ́ tɔ sɛ́ɛ pɩ́ yɔɔbɩrɩ yɛ̂ɛ thowoo. 19Ʋ́ yóo wɔ́ɔnná tɛ̃ ɩ̃ ná ɲáa Jákɩ ná ʋ́ khɩ̃nɩɩ Jã́ pɩ́ déeri Zébédé wá bibi wɛrɩ, ná pɩ pɩ́ phosikirá yɛ̂ɛ hafɩɩ yɔɔbɔ. 20Pɩ́ ɲámɛ, ná ʋ yɩ́sɩ bɩ khaanná fɩ́; pɩ́ sɛ́ɛ pɩ́ sii Zébédé ná paabibiri phosikirá yɛ̂ɛ thowoo.

Tɩ́ Yésú nɩ́nnɩ ɔ̌ɔ kpéréŋgbée wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Lúk 4.31-37)

21Pɩ́ yóo Kápɛ́rnáwúm. Mʋ́ Júdebi wá kpáarɛ́ɛkhɩɩ nannɩ, Yésúrá yaa yóo pɩ́ pĩ́ŋgíŋkhanná ɩ̃ nâa mamaŋ nɩ́pa. 22Ʋ́ mamammɩ maana’-pɩyaama nɩ́pɩrɩ, pébu, ʋ́ra yɛ wɛ̂ɛ mamaŋ nɩ́pɩ pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩtʋbɩrɛ ya, dé ʋ́ mamammɩna yɛ dima. 23Yɛ hakɩra ná ɔ kpéréŋgbéetárɩ́yɛ̂ɛ yɛ bʋ́ pɩ́ pĩ́ŋgíŋkhanná, ʋ́ sʋ́rɩ́yá kha’ 24he ɩ̃bɩ ná ʋ́rɩ́ yaarɩ kãmbɛ Názáarɛ́tɩ Yésûu? Baŋ-ʋrma ɩ̃bɩ téurékharaa? Tʋ-manɩ dé dé-uma Yékírí Wáa ɩ̃ kuso Yékírí thã. 25Yésúrá dʋ́ráa kpéréŋgbéeri kha’ ʋ phii ʋ́ nʋ́gɩ yɛ́ ku’ wáɩrá. 26Kpéréŋgbéerá sígíríyé wáɩrɩ yɛ sʋ́rɩ́yá kɔ́ŋ yɛ kuso. 27Maagɛ́ kɔ́rɩ́ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ pɩ̂ɩ kʋ̃ŋ kha’ pé tágǎa! Mɩ́ fʋ̃nnɛ ʋ mamaŋ nɩ́pɩrɩ wɔ́rgɛ. Yɛ kha’ ʋ́ yatɩra dʋ́rma kpéréŋgbéebi pɩ́ nú ʋ́ wága. 28Khaanná fɩ́, ʋ́ ɲísígírá kuso Galíle maráa bɛ́ɛ’rá.

Bo’ri kɔ́ŋgɔ́mbɩ wá pã́aɲámmɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 8.14-17; Lúk 4.38-41)

29Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésú ná Jákɩ ná Jã́ná kuso pĩ́ŋgíŋkhanná ɩ̃ terme yóo Símɔ́ ná Ándéré thãná. 30Símɔ́ wá daafɩ̃ŋharɩ wá wɩ́sɛ̂ɛ yɛ kpʋ̃́ʋ, ʋ̂ʋ yɛ hʋ̃ŋkharɔ. Ʋ́ nammɛ, ná pɩ khɛɛ sɛɛrɩyɔɔ sɩ́. 31Yésúrá sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́yɔ́ ʋ́ yɛ kɔ́rɔɔ dékírá yaarɩgɔɔ, wɩ́kpʋ̃́ʋgɩ́rá sóo yɛ ʋ́ yaa kɔ́rɩ́ bɩ khɩrsa. 32Mʋ́ khɩɩ dóonni, pɩ́ khɛɛ bo’ribi wá bɛ́ɛ’ ná kpéréŋgbéetárbɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ yóo bí ʋ́ thãná. 33Nɩɩ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ ba pĩ́ní tʋtʋ̃ʋnná. 34Ʋ́ pã́anɩ́gá nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́ŋ bɩ̂ɩ yɛ bo’ thĩiɲi thĩiɲe wɛrɩ, yɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ wá kpéréŋgbéebe. Ʋ yɛ wɛ̂ɛ yɛɛ kpéréŋgbéebírâa bu sɛɛrɛɛkharɩ wa, pébu, tʋ-bɩyaa tárɩ́ kpoo ʋ́ ʋ déeri wɛra.

Yésúra sɛɛ’ma nɩ́pɩ Yékírí wá sɛɛrɛ Galíle maráará

(Lúk 4.42-44)

35Mʋ́ dɩɩgɩra yɛ baŋ faa wɛrɩ, Yésúrá yaa yóo wṹugo nâa ɲɩ́ŋ Yékíre. 36Mʋ́ Símɔ́ ná ʋ́ kãmbɩ yaarɩ dábɔɔ wɛrɩ, pɩ́ nâa wɛ́yɔɔ. 37Mʋ́ pɩ ɲáanʋʋ, pɩ́ sɛɛrɩyɔɔ kha’ bɛ̂ɛ’ ma ʋ́ wɛ́ɛmɔ. 38Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ yɛɛ ɩ̃bɛ́ yóo yɔ́ nɩɩ ɩ́ máagɩ́nnɩ fɩ́ wɛrɩ, ɩ̃́ ná sɛɛ’ ní tɛ̃ Yékírí wá sɛɛrɛ, dé sɩ́rɩ́ bʋ ma bannɩ. 39Ʋ́ yóo Galíle khaayɩ wá bɛ́ɛ’rá, nâa sɛɛ’ pɩ Yékírí wá sɛɛrɛ pɩ́ pĩ́ŋgíŋkhayɩrá yɛ̂ɛ nɩ́ŋ nɩ́pɩ kpéréŋgbéebe.

Dékpṹŋwáɩ wá pã́aɲámmɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 8.1-4; Lúk 5.12-16)

40Ɔ dékpṹné yóo Yésú thãná ná khuusiro yɛ ɲɩ́nɔɔ kha’ ná ʋ pɩ́, ʋ wɔ́nnɩ́ pã́aná’ ma yɛ́ khoŋ má ninigira. 41Ʋ́ maɲɩnáŋ kɔ́rɔɔ, ʋ́ wʋ́nnɩ́gá dékiri ɩ̃ phagɩ ʋ́ bʋ yɛ sɛɛrɩyɔɔ kha’ pɩ́-manɩ; ʋ́ ninigira khoŋ. 42Ʋ́ dékpṹmbosirá thĩnee khaanná fɩ́ yɛ ʋ́ ninigirá khoro. 43-44Yésúrá sɛɛrɩyɛ kpɩ̃́nnɩ́gɔ̂ɔ kha’ hã ʋ́ sɛɛ’ sɩ́ nɩ́nɩ́ wã, dé ʋ teréŋ yóo Yékírí wá thɔgɩnnaa thãná ɩ̃́ ná bʋka’ ʋ́ wɩ́sɩ yɛ́ khoŋ táa sɩ́ Moyízi kha’rɩ pɩ̂ɩ khoŋ wɛrɩ, pɩ́ tʋ dé pã́aɲáŋ-ʋrɩ yɛ ʋ́ ninigirá khoro. 45Yɛ ʋ́rá yóo nâa sɛɛ’ sɩ kɛ́nsɩ wá bɛ̂ɛ’. Sɩ́ dée mʋ́nnáa, Yésúrá yɛ́ wɔ́nnɩ́ dóoŋ nɩɩɲɔ mɛ́’nɩ wã dé ʋ yɛ yóoma gbiriŋ bu ɩ̃́ ná hɩ̃tɩ, yɛ nɩ́pɩ́rá ya kɛ́nsɩ kɛ́nsɩ kɩ́ yóo ʋ́ thãná.

2

Munuguwáɩ wá pã́aɲámmɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 9.1-8; Lúk 5.17-26)

1Mʋ́ tɩ buuri pɔ́ khɩbɩ wɛrɩ, Yésúrá fɩ́gɩ́ baa Kápɛ́rnáwúminá. Mʋ́ nɩ́pɩ núuni ná pɩ kha’ ʋ ma duko wɛrɩ, 2pɩ́ baa ba pĩ́ní pɩ wɔ́ɔrɛ ya, ɩ̃ taraa hɩ̃́nɩ́ tʋtʋ̃ʋnnɩ, tarɩkharɛ́ bu wa. Yésúra yɛ sɛɛ’-pɩma Yékírí wá sɛɛrɛ. 3Pɔ́ nɩ́’ pɩ́ɲɩ́ɩ’ khɛɛ ɔ munugu hʋ̃ntágɔ yɛ̂ɛ baŋ ʋ́ Yésú thãná. 4Yɛ pãtɩ́ nɩ́pɩ kɔ́nná ná taraa, pɩ yɛ́ bu ɩ̃́ naŋ ʋ́ Yésú thãná wã wɛrɩ, pɩ́ kã́nɩ́ duki wá thʋ’nná ɩ̃ khori tɔ́ tã́nnɩ kɛ́ŋ gɩ́ Yésúrɛ wɛrɩ, ɩ̃ sũunigo munuguri hʋ̃ntágɩ́rá ʋ́ the’rá. 5Pãtɩ́ Yésú ɲáanɩ khãa mɩ́ pɩ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ munuguri kha’ má biye, ʋ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ sóo-iri.

6Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ wá pɔ̂ɔ yɛ fɩ́ ɩ̃ hɩ̃taa, pɩ̂ɩ yɛ kʋ̃ŋ pɩ́ dɔ́sɩ́rá kha’ 7pée déeri ʋ̂ʋ sɛɛrɛɛ mɛ́’naa? Ʋ sãmakɛma Yékínnɔ kɛyɩɩ? Yɛ kha’ mâa wɔ́nnɩ́ yɛɛ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ́ sóo ná kɩ dée má Yékírí úkpo mʋ́wãa?

8Mʋ́ Yésú tʋʋrɩ pɩ́ kã́kásɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pée hãanɩ bɩ kã́kásɛ̌ɛ hũŋginɛ̂ɛ? 9Tɩ́ mʋ sɛɛ’ munuguri kha’ ʋ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ sóo-iri ná tɩ́ mʋ kha’ ʋ yáa khɛ ʋ́ hʋ̃ntágɩ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛ wɛrɩ, sʋ̃́nnɛ̂ɛ thɔɔ? 10Yɛ ma bɛɛma dé pɩ tʋ kha’ Nɩ́thɩ̃na’biira ma wɔ́rgɛ fa fãnɩŋgɩrá ɩ̃́ sɛ́ɛ nɩ́nɩ́ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hãa-ʋ ɩ́; yɛ sɛɛrɩyɛ munuguri kha’ 11ma sɛɛrɩyɔɔma kha’ ʋ yáa khɛ ʋ́ hʋ̃ntágɩ ɩ̃́ khũŋ. 12Wáɩrá yaa khaanná fɩ́ ɩ̃ khɛɛ ʋ́ hʋ̃ntágɩ ɩ̃ kuso nɩ́pɩ wá wɔ́ɔnná. Maagɛ́ kɔ́rɩ́ pɩ́ bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ kha’ ɩ̃bɩ́ra ɲáa ɩ́sɛ̌ɛ hũŋgi ɲáa wã.

Tɩ́ Yésú yɩ́’rɩ Léví dé ʋ thoo ma wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 9.9-13; Lúk 5.27-32)

13Yésúrá písée yóo Galíle dákpóróorá, nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ thowoo ní, ʋ̂ʋ mamaŋ bɩ. 14Mʋ́ ʋ mamannɩ bɩ sóo yɛ khɛɛ yɛ̂ɛ tarɩ wɛrɩ, ʋ́ ɲáa Álífé wá bikhee Léví ná ʋ hɩ̃taa dãmphohɩ̃́ŋkhanná. Ʋ́ sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ yáa thoo ma. Ʋ́ yaa yɛ̂ɛ thowoo. 15Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésúrá bâa di Léví thãná. Dãmphohɩ̃́nnɩ́ kɔ́ŋgɔ́mbɩ ná mɩ́pɩ̃́ɩdébêe yɛ di pɩ́ ná Yésú ná ʋ́ mamannɩbibiri kpoogo; pébu, pɩ́ nɩ́pɩ wá hũŋgirâa yɛ thowoo kɔ́ŋ. 16Yékírí wá sɛbɩtʋ bɩ̂ɩ yɛ Fáarísibi wá khɩ̃ɩnná wɛrɩ, mʋ́ pɩ ɲáanɩ ná Yésúra di ʋ́ ná dãmphohɩ̃́nnɩ́bɩ ná mɩ́pɩ̃́ɩdébiri wɛrɩ, pɩ́ sɛɛrɩyɛ ʋ́ mamannɩbibiri kha’ pée déeri yɛ ʋ̂ʋ di ʋ́ ná dãmphohɩ̃́nnɩ́bɩ ná mɩ́pɩ̃́ɩdébiraa? 17Mʋ́ Yésú núuni si wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ kɩ dée má ɩ́pɛ bɩ̂ɩ kperkperi wɛrɩ, pɩ́râa kpʋ̃́ʋ boso’ra bʋ wa, dé bo’ribêe kpʋ̃́ʋ ʋ́ bʋ. Yɛ kha’ kɩ dée má nɩ́’ pɩ̂ɩ dé pɩ́ wɩ́sɩ nɩ́’ termembi wɛrɩ, pɩ́ yɩ́kharɛ ma bannɩ ɲa, dé mɩ́pɩ̃́ɩdébi wá yɩ́kharɛ ma bannɩ.

Tɩ́ pɩ pʋ́’rɩ Yésúri sũŋkɔ́kɩ wá mɩ́ɲɔ wɛra

(Mat 9.14-17; Lúk 5.33-39)

18Jã́ Batísi wá mamannɩbibi ná Fáarísibi wábɩra yɛ kɔ́’ma sũŋ. Ɔ khɩɩ pɔ́ɔ ba pʋ́gɩ́ Yésúri kha’ pée déeri yɛ Jã́ wá mamannɩbibi ná Fáarísibi wábɩ́râa kɔ́’ sũŋ yɛ ʋ́ wábɩra wɛ̂ɛ kɔ́rɔɔ waa? 19Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ha’yee wá nɩ́ɩnɛ́bɛ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ sũŋ waatɩ ʋ́ pɩrɛ ha’yeenɔ wɛrɩ bâa? Yɛ kha’ waatɩ ʋ́ pɩrɛ kpoogi wɛrɩ, sɩ́ wɔ́nnɩ́ dé ya. 20Yɛ ɔ khɩyɛ ba naŋ ʋ́ pɩ ba khɛ ha’yeeri ɩ̃́ tarɩ ʋ́ yɛ́ sɛ́ɛ bɩ, tɩ́ pã́nná pɩ ba kɔ́’ sũŋ. 21Yɛ písée sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ nɩ́nɛ́ khɛ dóobí fʋ̃nnɩ́ dɛ’ dóobí tʋ́gánnɩ wã, tʋ̃má dóobí fʋ̃ʋnna ba yámma tʋ́gâannɩ ɩ̃́ haɩ rɩ. Tɩ́ pã́nná tɩ́ haɩmɩna ba pɩ̃́ɩ kɔ́ŋ. 22Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, pɩ́ yee divɛ̃́ bomi ɲándɔrɩ dugoo bʋ wa, tʋ̃má ná divɛ̃́na ba khãgɩ, ʋ haɩma ɲándɔnnɩ, divɛ̃́ná kpó’, yɛ pɩ́ bʋ̃́nɩ́ sɩ́ bɛ́ɛ’rá. Tɩ́rá yɛɛrɩ, pɩ yeema divɛ̃́ bomi ɲándɔrɩ fʋ̃ŋ bʋ.

Yésúrá buuri kpáarɛ́ɛkhɩɩra

(Mat 12.1-8; Lúk 6.1-5)

23Ɔ khɩɩ Yésú ná ʋ́ mamannɩbibi dóonná bilékhãmarsɔ yɛ̂ɛ tara. Ʋ́ khɩɩ dé-uyaama Júdebi wá kpáarɛ́ɛkhɩɩ wá ɔɔ. Ʋ́ mamannɩbibirâa yɛ yéŋ yɛ̂ɛ kpɔɔ bilétɔsɩra. 24Fáarísibirá pʋ́gɔɔ kha’ pée déeri yɛ pɩ̂ɩ dé mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃bɩ Júdebira khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ dé kpáarɛ́ɛkhɩɩrá waa? 25-26Yésúrá kha’ dé pɩ karma Yékírí wá sɛbɩrá tɩ́ déerá Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa Ábɩ́yátáarɩ wá pã́nná wɛrɩ waa? Tɩ́ khʋ̃mɩgɩ kɔ́’rá Davíti ná ʋ́ kpãnaanɩ́pɩrɩ yɛ pɩ yɛ mɩ́ɩnɛ ɲa wɛrɩ, ɩ̃́ keŋ má dóoŋ-uyaama Yékírí wá dukirá ɩ̃ khɛɛ phã́anɩ sɩ́ pɩ saara Yékírí wá ɲísígírá wɛrɩ,2.25-26 Júdebira yɛ sama phã́anɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́ɲɔ Yékínthɩya’duki wá dɔ́gɩ́rá, sɩ́ dé sarga. Pɩ́ kpáarɛ́ɛkhɩɩ wó kpáarɛ́ɛkhɩɩ pɩ yɛ khɛ-sɩma yɛ́ sa fɩ́ sɔ́ fʋ̃nsa (Ku’ 25.30). ɩ̃ khɔɔ yɛ hãa ʋ́ kpãnaanɩ́pɩrɩ tɛ̃ ɲaa? Yɛ hakɩra ná nɩ́’ maa yɛ khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ khɔɔ sɩ ya ná kɩ dée má Yékírí wá thɔgɩnnɩbɛ ya. 27Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ nɩ́thɩ̃nɩgɩra Yékírí dɛɛrɩ yɛ khori kpáarɛ́ɛkhɩɩrɩ tʋ̃má kɩ dée má kpáarɛ́ɛkhɩɩra ʋ dɛɛrɩ yɛ khori nɩ́thɩ̃nɩgɩrɩ wa. 28Tɩ́rá yɛɛrɩ Nɩ́thɩ̃na’biirá buuri kpáarɛ́ɛkhɩɩ wá yatɩra.

3

Tɩ́ Yésú pã́aná’nɩ ɔ wáɩ Júdebi wá kpáarɛ́ɛkhɩɩ bʋ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 12.9-14; Lúk 6.6-11)

1Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésúrá písée dóoró Júdebi wá pĩ́ŋgíŋkhanná; ɩ̃ hakɩra ná ɔ wáyɛ̂ɛ yɛ fɩ́, ʋ́ déki hu-giyaama. 2Pɔ̂ɔ yɛ tɛ́ɛ ʋ́ ná ʋ ba pã́anɩ́gɔ̂ɔ kpáarɛ́ɛkhɩɩrá, pɩ́ bu ʋ́ bʋ kɔ́kharɩ ɩ̃́ yárgɩ́yɔ̂ɔ. 3Ʋ́ tɔ sɛɛrɩyɛ wáɩ wá dé’ kí huuri wɛrɩ, kha’ ʋ yáa nɩɩnɩ khátɛrá nɩ́pɩ wá sɔgɔmbɩrá. 4Yɛ pʋ́gɩ́ bɩ kha’ ɩ̃bɩ́ra khɩ̃nnɛ ɩ̃́ dé kɩnnɩ kpáarɛ́ɛkhɩɩrá bâa bá ɩ̃́ dé pɩ̃́ɩnaa? Ɩ̃́ hɩ̃́ŋ nɩ́nɩ́ bâa bá ɩ̃́ khʋwɔɔ? Pɩ hɩ̃́ŋgɩ́rá wa. 5Ʋ́ ɲámɩ́sɛ́ yaa bɩ́ bʋ, ʋ́ keri bi pɩ̃́ɩsɩ pɩ̃́ɩsɩ yɛ tɩ́ písée dóorôo ɩ̃ dɛɛ pɩ́ núkpɩ̃́nɩ́sɩ́rá. Ʋ́ sɛɛrɩyɛ wáɩrɩ kha’ ʋ wʋ́nná’ ʋ́ dékira. Ʋ́ wʋ́nnɩ́gá gɩ kɩ́ tɔ pã́aɲáa ɩ̃ hɩ̃taa pãtɩ́ kɩ yɛ wɛra. 6Mʋ́ Fáarísibi ku’ri Júdebi wá pĩ́ŋgíŋkhanná wɛrɩ, pɩ tɛɛ tɔ́ɔ tʋ̃́wã, dé pĩ́ŋgím-birma pɩ́ ná Éródi wá nɩ́pɩrɩ, dé pɩ keŋ pãtɩ́ pɩ ba dé yóo yɛ́ khʋ Yésú khoroo bú wɛra.

Nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ̂ɛ yɛ thoo Yésúra

7Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá yaa yóo Galíle dákpóróorá ɩ̃ ná hɩ̃taa ní. Nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ yaa Galíle maráa ná Júde maráa 8ná Jerúzalɛ́m ná Ídúmé maráa ná Júrdɛ̃́ wá tɔ́ he’nná ná Tíiri maráa ná Sídṍ maráará bâa thowoo. Pãtɩ́ pɩ núuná tɩ́ ʋ yɛ dé wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛra pɩ́ baa ʋ́ thãná.

9Yésúrá sɛɛrɩyɛ ʋ́ mamannɩbibiri kha’ pɩ sɔ́ɔbɩ́ŋ phosiki ɩ̃́ saŋ ma, ná nɩ́pɩra bâa fʋ̃fʋ̃ʋ ma, má bú dóoŋ bʋ́. 10Mʋ́ ʋ yɛ pã́aná’ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ wɛrɩ, nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ yɛ bo’ wɛrɩ, pɩ́ bɛ́ɛ’ yɛ bɛɛ dé pɩ pha’ ʋ́ bʋ. 11Mʋ́ kpéréŋgbéetárbɩra yɛ wɔ́nnɩ́ ɲáa-ʋ wɛrɩ, pɩ yɛ wáma ʋ́ wɔ́ɔnná kɩ́ sʋ́rɩ́ɩ kha’ ʋ́rá déeri Yékírí wá Bikheera. 12Ʋ yɛ dʋ́kɩ́mma kpéréŋgbéebiri tákɩrsɩ kha’ hã pɩ́ bʋka’ tárɩ́ kpoo ʋ́ ma déeri wɛrɩ wa.

Tɩ́ Yésú phɩ̃’nɩ khori ʋ́ sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ kpɔɔ ná pɩ́ɲɔnɩ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 10.1-4; Lúk 6.12-16)

13Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ kã́nɩ́ kɔ́ tátíko, yɛ yɩ́sɩ nɩ́’ pɩ́ ʋ yɛ kpʋ̃́ʋ wɛrɩ, pɩ́ yóo ʋ́ thãná. 14Ʋ́ phɩ̃gɩ khori bú nɩ́pɩ kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ, ɩ̃ dée bi ʋ́ sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ, dé ʋ́ ná pɩ́ra kɩ́ miŋ kpoogi yɛ ʋ́ sʋ̃ŋ bɩ pɩ́ kɩ́ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɩ, 15yɛ hãa bɩ khɩ̃nnɩ dé pɩ kɩ́ nɩ́ŋ nɩ́pɩ kpéréŋgbéebe. 16Nɩ́pɩ kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ bɩ́ ʋ phɩ̃’na khori wɛrɩ, pɩ́rá déeri: Símɔ́ ʋ́ ʋ yɩ́’ Pɛ́ɛrɩ 17ná Jákɩ ná ʋ́ khɩ̃nɩɩ Jã́ pɩ́ déeri Zébédé wá bi bí ʋ yɩ́’ Bóanɛ́rjɛ́sɩ, (kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri nɩ́’ pɩ̂ɩ má yɔgɩ wá dʋ́rámmɛ) 18ná Ándéré ná Filípi ná Baartelemí ná Matíyé ná Tómásɩ ná Álífé wá bikhee Jákɩ ná Tádé ná Símɔ́ ʋ́ pɩ yɩ́’ Zélɔ́tɩ19ná Ísíkárɩ́yɔ́tɩ Júdásɩ ʋ́ bannɩ ba hãanɩga Yésúri pɩ́ kɔ́rɔɔ wɛra.

20Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésúrá dóoró duko. Nɩ́pɩ́rá pĩ́ní tɛ̃ pɩ wɔ́ɔrɛ ya, ʋ́ ná ʋ́ mamannɩbibirá yɛ́ bu dikharɩ wa. 21Mʋ́ ʋ́ kórgi nɩ́pɩ núuni si wɛrɩ, pɩ́ baa dé pɩ ba khɛyɔɔ, pébu, pɩ́ thĩna yɛ kʋ̃mma kha’ ʋ́ thagɩ ya-gɩrma.

Tɩ́ nɩ́pɩ kha’rɩ Yésú wá fãŋgɩ ku’-kirma kpéréŋgbéebi wá nɩ́khãgaa thã wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 12.22-32; Lúk 11.14-23; 12.10)

22Yékírí wá sɛbɩtʋ bɩ́ yaara Jerúzalɛ́m ɩ̃ baa wɛrɩ, pɩ yɛ kʋ̃mma kha’ kpéréŋgbéebi wá nɩ́khãgaa Béelzébulîi3.22 Béelzébúl, ʋ́ kpoora pɩ yɩ́’ Sutãnaana. Yésúrá, yɛ ʋ́ bárkárá ʋ nɩ́ŋ kpéréŋgbéebira. 23Ʋ́ yɩ́sɩ bɩ yɛ̂ɛ sɛɛrɛɛ bɩ́ sɔsɔ kha’ mʋ́nnɩ Sutãna wɔ́nnɩ́ nɩ́ŋ ʋ́ thĩ ɩ̃́ yôo? 24Ná kɔ́ ɩthasɩrgɩ wá nɩ́pɛ yaa kãmbɔ, kɩ́ sɩrgɩra ba wáma. 25Yɛ ná kɔ́ kórgi nɩ́pɛ yaa kãmbɔ, kɩ́ kórgira ba wáma. 26Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, ná Sutãnǎa thĩna yaa ʋ́ thĩná, sɩ déma má kpɩkɩŋ-ʋma khaa ɩ́ɲɔ; ʋ wáma, ʋ́ wánnɩ sóo-tima. 27Yɛ kha’ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ dóoŋ kho hʋwáa duko ɩ̃́ khɛ ʋ́ tásɩ fãŋgɔ ná ʋ kaa khɩrɩ́ɩ fɔ́gɔɔ wa, dé ʋ fɔ́gɔɔma sóo yɛ́ wɔ́nnɩ́ khɛ sɩ.

28Ma sɛɛ’-pɩma kha’ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ nɩ́pɩra dé ná kʋsa’ɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ pɩ kʋsa’ Yékínni wɛrɩ, Yékínna ba sɛ́ɛ sɩ, 29yɛ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ kʋsa’ Yékírí wá Nii wɛrɩ, Yékínná ba sɛ́ɛ sɩ kṹuŋ na; ʋ́ tárɩ́ɩ wá hũŋgi wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná sóo kṹuŋ na. 30Tɩ́ Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ kha’ra kha’ kpéréŋgbée wáarʋʋ wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ kʋ̃nɩ mʋ́.

Yésú wá nɩ́’ dɔ́ɔrɩ́bɔ

(Mat 12.46-50; Lúk 8.19-21)

31Yésú wá nɩ́ɲáa ná ʋ́ khɩ̃nɩbɩrá baa du’ kí Yésúrɛ wɛrɩ ɩ̃ ba nɩɩnaa kpaagɩrá yɛ kha’ pɩ yɩ́sɔɔ. 32Nɩ́pɩ hɩ̃tam-bɩyaama ɩ̃́ sã́nɩ́ kṹnoo, pɩ́ sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ́ nɩ́ɲáa ná ʋ́ khɩ̃nɩbɩ [ná ʋ́ khɩ̃harbɩra] ma kpaagɩrá yɛ̂ɛ kpʋ̃́ʋ ʋ́ bʋ. 33Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pʋ̃́nnɛ̂ɛ má nɩ́ɲáa ná má khɩ̃nɩbɩraa? 34Yɛ keri ɩ́pɛ bɩ́ hɩ̃tanna sã́nɩ́ kṹnoo wɛrɩ, yɛ kha’ ɩ́pɛrâa má nɩ́ɲáa ná má khɩ̃nɩbɩra. 35Pébu, nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé tɩ́ Yékíre khɔrɔ’ wɛrɩ, ʋ́rá déeri má khɩ̃nɩɩ ná má khɩ̃harɩɩ ná má nɩ́ɲáana.

4

Sɔ’ kɩ̂ɩ sɛɛ’ tɩ̃ɩgɛɛrǎa mɩ́ɲa

(Mat 13.1-9; Lúk 8.4-8)

1Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésúrá kpɔɔgɩ yóo Galíle dákpóróorá nâa mamaŋ nɩ́pɩ tɛ̃ kɩ́ kéŋgírá. Mʋ́ nɩ́pɩ bannɩ ba kɔ́rɔ́ɔ wɛrɩ, ʋ́ kã́nɩ́ phosiko ɩ̃ hɩ̃taa bʋ́ yɔ’mɩná. Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ yɛma kpaagɔ dákpóróo wá kéŋgírá. 2Sɔsɛ ʋ khɛɛra yɛ̂ɛ mamaŋ nɩ́pɩrɩ mɩ́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ. Mʋ́ ʋ yɛ mamaŋ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ ba kha’ 3pɩ nú, ɔ̌ɔ yɛ tɩ̃ɩ ʋ́ tátɔɔgɔ. 4Mʋ́ ʋ yɛ tɩ̃ɩgɛɛsɩrá wɛrɩ, yɔ́ biiyirá wáa khɩ̃ŋgéŋgo wúrípé baa ba diyee. 5Yɔ́ɔrá wáa kɛ’rɩsɔ. Mʋ́ sɩ́ fãnɩŋkhaara yɛ kɔ́rɔ́ɔ wa wɛrɩ, ɩ́ haabɩra fĩɲe. 6Yɛ mʋ́ khɩɩ kpʋ̃́ʋnɩ, ɩ́ hʋwa ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ nínsira yɛ buu bakɩya wa wɛra. 7Yɔ́ɔrá wáa hũwõnsi wá kharɔ. Mʋ́ ɩ fĩini wɛrɩ, hũwõnsirá yaa kɔ́rɛɛ, ɩ wɔ́rɔ́ɔ yee biiyi ya. 8Yɛ yɔ́ɔrá wáa fãnɩŋ kɩrgɔ. Mʋ́ ɩ fĩini ɩ̃ khãgɩ wɛrɩ, ɩ́ yee biiye. Yɔ́ɔrá yee biiyi digbée ná kpɔɔgɔ, yɔ́ɔrá yee biiyi digbéesãa’, yɔ́ɔrá yee biiyi digbéemʋ́wã̂a’. 9Yɛ kha’ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ nú, ʋ kã́ká’.

Pée déeri yɛ Yésúrâa sɔ’ sɔsɔɔ?

(Mat 13.10-17; Lúk 8.9-10)

10Mʋ́ Yésú ku’ra nɩ́pɩ́rá wɛrɩ, pɩ́ pɔ́ɔ ná ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔná yóo ná pʋ́gɔɔ sɔsɩ wá tɩtã́ŋgɩnɛ. 11Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ Yékíré yɛɛrɩ pɩ́ tʋʋ ʋ́ ɩgɩ wá mɩ́ ɩ́ kóori wɛra; yɛ pɔ́ɔ bɩ́rɩ́, mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ bɩ́rɩ́-bʋma má sɔsɛ. 12Sɩ́ dée mʋ́nnáa,

Pɩ ba kennee yɛ pɩ́ ba ɲá mɩ́ɩnɩ wã,

pɩ ba nú tákɩrsɩ yɛ pɩ́ ba tʋ bʋ́ kpoori wa.

Ɩ́sɛ dé-sirma sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã pɩ́ fɩ́’rɩ́ písi manɩ Yékínná má sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã bɩ ɩ́ ya.4.12 Ná keri Ézá 6.9-10

13Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ dé pɩ tʋʋ sɔkɛ̌ɛ tɩtã́ŋgɩrɩ wa kɛyɩɩ? Yɛ kha’ ná pɩ tʋʋ sɔkɛ̌ɛ tɩtã́ŋgɩrɩ wa, mʋ́ pɩ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ tʋ sɔ́ɔ tɩtã́ŋgɩ́raa?

Sɔ’ kɩ̂ɩ sɛɛ’ tɩ̃ɩgɛɛrǎa mɩ́ɩ wɛrɩ, kɩ́ tɩtã́ŋga

(Mat 12.18-23; Lúk 8.11-15)

14Tátɔɔ gɩ́ tɩ̃ɩgɛɛra tɩ̃ɩnɩ wɛrɩ, kɩ́rá déeri Yékírí wá sɛɛrɛra. 15Pɔ̂ɔ bʋ́, khɛɛbɩm-bɩrma khɩ̃ŋgéŋ gí tátɔɔgɩ wáarɩ wɛra. Pɩ núma Yékírí wá sɛɛrɛrɩ, yɛ Sutãnáa ba khoroo khaanná fɩ́ pɩ́ dɔ́sɩ́rá. 16Pɔ́ɔrâa bʋ́ khɛɛbɩm-bɩrma kɛ’rɩ sɩ́ tátɔɔgɩ wáarɩ wɛra. Pɩ núma Yékírí wá sɛɛrɛrɩ ɩ̃́ hɩ̃́nɔɔ fɩ́ khaanná mánsɛ, 17yɛ pɩ nínse yɛ̂ɛ bakɛɛ ya, dé pɩ kɔ́rɔɔma khɩɩ bɩ́ɲɔ, yɛ ná yíbísãɩgɩ wɛrɛ́sɩ fʋ̃́ʋsɩ́mmɛ nanɩ bɩ ɩ̃ dɛɛ Yékírí wá sɛɛrɛrá, pɩ́ sɛ́ɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnna. 18Pɔ́ɔrâa bʋ́ khɛɛbɩm-bɩrma hũwõŋ sí tátɔɔgɩ wáarɩ wɛra. Pɩ núma Yékírí wá sɛɛrɛrɩ, 19yɛ duniɲamɩ́ɩ wá dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɩ ná hensi ná yɔ́ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ kɔ́’ nɩ́pɩ yéki wɛrɩ, sɩ́râa fɩ̃nnɩ́ yáŋ bɩ ɩ̃́ kɔ́’ sɛɛrɛrɩ pãtɩ́ wṹuge kɔ́’ tátɔɔgɩ kɩ́ wɔ́nnɩ́ khã’ ɩ̃́ yee biiyi ya wɛra. 20Pɔ́ɔrâa bʋ́, khɛɛbɩm-bɩrma fãnɩŋ kɩrɩ gɩ́ tátɔɔgɩ wáarɩ wɛra. Pɩ núma Yékírí wá sɛɛrɛrɩ ɩ̃́ kɔ́rɔɔ yɛ́ tɔ’ pãtɩ́ tátɔɔgɩra tɔ’ wɛra. Kɔ́ɔrá yee biiyi digbée ná kpɔɔgɔ, kɔ́ɔrá yee biiyi digbéesãa’, kɔ́ɔrá yee biiyi digbéemʋ́wã̂a’.

Sɔ’ kɩ̂ɩ sɛɛ’ fɩtɩ̃nakhɛ’rɩ wá mɩ́ɲa

(Lúk 8.16-18)

21Yɛ kha’ nɩ́nɛ́ dɛɛrɛ’ fɩtɩ̃nakhɛ’rɩ yɛ́ khɛ táagɩ́ si’ ri wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ yee ri kpɩ̃́ŋphɩ̃kɔ wa, dé ʋ dʋ’-rɩma kɔkɔtɛgɛɛ bʋ. 22Pébu, mɩ́ɩnɛ́ wɔ́nnɩ́ kóo ná nɩ́pɛ ba kaa ɲá nɩ ɲa; yɛ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ sike’ mɩ́ɩnɩ ná tɩ ba kaa ku’ toroo bʋ wa. 23Yɛ kha’ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ nú, ʋ kã́ká’. 24Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ tɛ̃ kha’ pɩ yee kɔrsɩŋ tɩ́ pɩ nú wɛra. Táa gɩ́ pɩ khɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ hã pɔ́ɔrɩ wɛrɩ, kɩ́ kpokpoogira pɩ ba khɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ hã bɩ. Pɩ́ yatɩra ba hafɩ́ɩ nannɩm-bʋ́ma. 25Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩnɛ, Yékíre ba hãa-ʋma ɩ̃́ nannɩŋ, yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ dá’rɩ mɩ́ɩnɩ wɛrɩ, háarɩ tɛ́ɛ tɩ̂ɩ ʋ́ kɩ́rɩ́ʋ wɛrɩ, Yékínna ba hɩ̃́nɔɔ-tɩ́ma.

Sɔ’ kɩ̂ɩ sɛɛ’ tátɔɔgɩ wá mɩ́ɲa

26Yɛ khabɩ tɛ̃ kha’ Yékírí wá ɩgɩ khɛɛbɩŋ-gɩrma pãtɩ́ nɩ́nɛ tɔɔ ʋ́ tátɔɔgɔ. 27Háarɩ ʋ́ hʋ̃nɩ wo, ʋ́ hɩ̃taa dɔɔkoo khɩbɛɛgɩ tɩ́kɩ́ŋ ná iseŋginɛ wo, tátɔɔgɩra fĩma ɩ̃́ khã’; ʋ́ tʋ dɔ́ŋ mɩ́ sɩ dé yɛ̂ɛ yóo wa. 28Fãnɩŋgɩrâa yɛɛ tátɔɔgɩrá fĩ ɩ̃́ khã’ ɩ̃́ phuri’ ɩ̃́ yee biiye. 29Yɛ ná kɩ nanɩ sóo, ʋ kɔ́kɩ́mma kɩ́ sɩ̃gɩ’ kɩ, pébu, sɩ̃gɩra naŋ-ʋrma.

Sɔ’ kɩ̂ɩ sɛɛ’ mútárdɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 13.31-32, 34; Lúk 13.18-19)

30Yɛ písée khabɩ tɛ̃ kha’ pée mɩ́nɛ ɩ̃bɩ́ra wɔ́nnɩ́ khɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ Yékírí wá ɩgɩnɛ̂ɛ? Kʋ̃́nnɩ́ sɔkɛ ɩ̃bɩ́ra wɔ́nnɩ́ khɛ ɩ̃́ bʋka’ dɔ́ŋ mɩ́ kɩrɛ wɛraa? 31Khɛɛbɩŋ-gɩrma pãtɩ́ pɩ dé khɛ naŋ gɩ́ pɩ yɩ́’ mútárdɩ, tɩ́ bi tɩ́ sénni duniɲatátɔɔsɩ wá bɛ́ɛ’rá wɛrɩ, ɩ̃́ tɔɔ rɩ. 32Yɛ ná pɩ tɔɔ rɩ, tɩ fĩma ɩ̃́ khã’ ɩ̃́ tarɩ nansɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ dé de’ kpakpasɩ wúrípé tannɩ́ sa bʋ́ pɩ́ sesi ɩ̃́ hɩ̃tɩ wóomo.

33Sɔ’ sɛ̌ɛ hũŋgi wá kɔ́ŋgɔ́nsɛ ʋ yɛ khɛ yɛ̂ɛ sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ Yékírí wá sɛɛrɛ. Mɩ́ɩɲɩ wá tɩtã́ŋ gɩ́ pɩ yɛ wɔ́nnɩ́ tʋ wɛrɩ, ɩ́ mɩ́ɩna ʋ yɛ sɛɛ’ pɩ. 34Sɔsɩ wá tóre ʋ yɛ khɛ yɛ̂ɛ sɛɛrɛɛ bɩ́. Yɛ ná ʋ́ ná ʋ́ mamannɩbibira bâa pí tórí, ʋ́ bʋka’ pɩ sɩ́ bɛ́ɛ’ tɩtã́ŋgɩnɛ.

Tɩ́ Yésú nɩ’na’nɩ sarkpórgi wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 8.23-27; Lúk 8.22-25)

35Kɩ́ fʋ̃nǎa sʋ̃́nɩ́ŋgɩrɩ ʋ́ sɛɛrɩyɛ ʋ́ mamannɩbibiri kha’ pɩ yɛɛ ɩ̃bɛ́ sagɩ dákpóróo wá tɔ́ he’nná. 36Ʋ́ mamannɩbibirá khɛyɔɔ phosi’ kí ʋ kã́nná hɩ̃taa wɛrɩ, pɩ́ taraa yɛ sɛ́ɛ nɩ́pɩrɩ fɩ́. Yɛ sɔ́ phosisêe yɛ thowoo. 37Mʋ́ pɩ yɛ yóo wɛrɩ, sarkpórgé yaa yɛ̂ɛ fú’ fãŋgɛ, yɔ’mɩnâa dóoŋ phosikirá kɩ̂ɩ bɛ́ɛ hĩi. 38Yɛ Yésú ʋ́râa ní kpãnaaná ɩ̃ hʋ̃nɩ kpɛ́ɛ piti bu. Pɩ́ yaarɩgɔɔ yɛ sɛɛrɩyɔɔ kha’ Nɩ́khãgaa, dé ɩ̃bɩ́ra téuma yɛ tɩ́ khɛyɔɔ waa? 39Mʋ́ ʋ yaarɩ wɛrɩ, ʋ́ dʋ́ráa sargɩrɩ kha’ kɩ nɩɩnaa, yɛ sɛɛrɩyɛ yɔ’mɩnɩ kha’ pɩ wóo dĩi. Sargɩrá nɩɩnaa yɛ kɛ́ŋgɩ́rá wóo dĩi.40Yɛ ʋ́ sɛɛrɩyɛ ʋ́ mamannɩbibiri kha’ pée déeri yɛ pɩ̂ɩ phãnaa? Pɩ khãa má bʋ thoŋ na kɛyɩɩ? 41Phãnɩgɛ́ kɔ́rɩ́ bɩ tákɩrsa, pɩ̂ɩ yɛ kʋ̃ŋ kha’ pé nɩ́thɩ̃na’ thĩnúu wɛrɩ sargɩ ná yɔ’mɛ́ taraa yɛ̂ɛ nú ʋ́ wágaa?

5

Tɩ́ Yésú nɩ́nnɩ ɔ wáɩ wá kpéréŋgbéebi wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 8.28-34; Lúk 8.26-39)

1Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá khɛɛ yóo ɩ̃ ná sagaa dákpóróo wá tɔ́ he’nná, tɩ́ déeri Géerásɩbɩ wá sɩrga. 2Yésú wá sũmme phosikirá ná ɔ kpéréŋgbéetárɩ́yɛ kuso ní dúusírá ɩ̃ thukiroo. 3Dúuso ʋ yɛ hʋ̃ŋ; nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ yɛ́ wɔ́nnɩ́ kpɔ́gɔɔ yɔrgɩsɛ tʋ̃́wã, 4dé pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ pɩ yɛ kpɔ́gɔɔma kpɩ̃ŋŋmɩnɩnsɛ dɛɛsɩrá, ɩ̃́ kpɔ́gɔɔ yɔrgɩsɛ, yɛ ʋ̂ʋ yɛ kpɔɔ kpɩ̃ŋŋmɩnɩnsɩrɩ yɛ̂ɛ kpaka’ yɔrgɩsɩra. Nɩ́nɛ́ yɛ́ wɔ́rɔɔ wa. 5Khɩbɛɛgɩ tɩ́kɩ́ŋ ná iseŋginɛ, ʋ yɛ tɔnnɛɛma dúusi ná tátísírá. Ʋ yɛ sʋ́rɩ́ɩma yɛ̂ɛ khɛ pʋ́rsɩ yɛ̂ɛ nʋma’ ʋ́ wɩ́sa.

6Mʋ́ ʋ ɲáanɩ Yésúri déeyéŋ wɛrɩ, ʋ́ horgo yóo ná khuusiro ʋ́ wɔ́ɔnná, 7yɛ sʋ́rɩ́yá kha’ he ɩ̃bɩ ná ʋ́rɩ́ yaarɩ kãmbɛ, Yékɩ́ŋ Kpóróo wá Bikhee Yésûu? Yɛ kha’ ma ɲɩ́nɔɔma ʋ keŋ Yékínni, hã ʋ́ dé ma pɩ̃́ɩ ɲa. 8Yésú kha’-ʋyaama kha’ kpéréŋgbéera ku’ wáɩrá, tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ kʋ̃nɩ mɛ́’na. 9Yésúrá pʋ́gɔɔ kha’ mʋ́ pɩ yɩ́sɔɔ? Ʋ́ kha’ pɩ yɩ́’-mama Kũnno, pébu, ɩ̃bɩ́ra ma kɔ́ŋ. 10Yɛ ʋ yɛ ɲɩ́mma Yésúri ɲánnɩ ɲánnɩ kha’ hã ʋ́ yɛ́ nɩ́ŋ ɩ̃bɩ́rɩ́ sɩrgɛrá wa.

11Yɛ hakɩra ná kɔ́ tɔ́rbɔ́ŋkpókêe yɛ fɩ́ kɔ́ tátíki wá the’ yɛ̂ɛ diiree; pɩ yɛ wɔ́ɔrɛ ya. 12Kpéréŋgbéebírá ɲɩ́nɩ́ Yésúri kha’ ʋ yɛɛ ɩ̃bɛ́ dóoŋ bí bu. 13Yésúrá hãa bɩ khɩ̃nnɩ pɩ́ kuso ɩ̃ dóoró tɔ́rbɔ́ŋkpókírá. Tɔ́rbɔ́ŋkpókírá giree ɩ̃ dugiyo sũuno bʋ́ dákpóróorá ɩ̃ huu bú. Pɩ yɛ ɲʋ́mɩ́mma tɔ́rbɔ́mbɩ kɩ̃mɩ.

14Mʋ́ tɔ́rbɔ́ŋkhʋnnɩbɩ ɲáanɩ sɩ, pɩ́ kpásá ɩ̃ ná tɩyaa sɩ nɩɩ khãgɩɩ tɩ́kɩ́ŋ ná dúgó’írá. Nɩ́pɩ́rá baa ba ɲáa ɩ́tɛ tɩ́ tannɩ wɛra. 15Mʋ́ pɩ nannɩ Yésú thãná ɩ̃ ɲáa wáɩ ʋ́ kpéréŋgbée kɔ́ŋgɔ́mbɩ wáará wɛrɩ, ná ʋ yee táasɩ ɩ̃ hɩ̃taa, mɩ́ɩnɛ yɛ ʋ́ bʋ wa wɛrɩ, phãnɩgɛ́ kɔ́rɩ́ bɩ. 16Nɩ́’ pɩ́ ɲáaná mɩ́ɩ ɩ́ tannɩ wɛrɩ, pɩ́ khɛɛ ɩ̃ thoo bi kpéréŋgbéetárɩ́ɩ wá pã́aɲámmɩ ná tɔ́rbɔ́mbɩ wásɩnɛ. 17Mʋ́ nɩ́pɩ núuni si, pɩ́ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ ɲɩ́ŋ Yésúri kha’ ʋ ku’ ɩ̃bɩ sɩrgɩrá.

18Mʋ́ Yésú kã́nná phosikirá dé ma tarɩ wɛrɩ, wáɩ ʋ́ kpéréŋgbéebi wáará wɛrɩ, ʋ́ ɲɩ́nɔɔ kha’ ʋ yɛɛ má thowoo. 19Yésúrá kaɩ yɛ sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ khũŋ ɩ̃́ ná sɛɛ’ ʋ́ nɩ́pɩrɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ Tamaŋ déeruu wɛrɩ, ná pãtɩ́ ʋ maɲɩnannɩ ʋ́ bʋ wɛra. 20Ʋ́ khɛɛ yóo nâa sɛɛ’ Dékápól maráará mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ Yésú déeri ʋ́ bʋ wɛra. Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ yɛ nú si wɛrɩ, sɩ yɛ dé-bí-buma maaga.

Harɩ wá pã́aɲámmɩ ná biharɩɩ ʋ́ huura wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 9.18-26; Lúk 8.40-56)

21Yésúrá khɛɛ phosiki ɩ̃ kpɔɔgɩ písée dákpóróo wá tɔ́ he’nná. Nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ pĩ́ŋgíré ʋ́ the’rá, dákéŋgírá. 22Júdebi wá pĩ́ŋgíŋkharɩ wá nɩ́khãgǎa ɔɔ ʋ́ pɩ yɛ yɩ́’ Jáirísi wɛrɩ, ʋ́ baa. Mʋ́ ʋ ɲáanɩ Yésúri wɛrɩ, ʋ́ wáa hurse ʋ́ the’rá, 23yɛ ɲɩ́nɔɔ kha’ má biharɩyɛ̂ɛ déso; ʋ thee ɩ̃́ ná dʋgɔɔ dési, ʋ́ pã́aɲɩ ɩ̃́ hɩ̃tɩ thakooge. 24Yésúrá khɛyɔɔ pɩ̂ɩ yóo; nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ sã́nná dʋ́gɔɔ, ʋ yɛ́ bu fɩ́sɩ́ɩkharɩ wa.

25Ɩ̃ hakɩra ná ɔ harɛ̂ɛ yɛ bʋ́, ʋ̂ʋ yɛ dɔ́ɔɲá kaakpeeyeŋge. Sɩ́ bosi dé-siri-úma dɩɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́ɲɔ. 26Thɔɔra-ʋyaama tákɩrsɩ boso’ri kɔ́ŋgɔ́mbɩ wá déko; khɛ-ʋyaama mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ yɛ ʋ́ wɛrɩ, ɩ̃ bosigo pɩ́ thãná yɛ sɩ kɩraa sɩ ya, dé yɛɛ-sɩyaa sergeema. 27-28Mʋ́ ʋ núuni Yésú wá mɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ́ kha’ háarɩ má phagɩ ʋ́ tásɩ́rá ná ma pã́aɲa. Yɛ dóoró nɩ́pɩ́rá ɩ̃ misiye Yésú wá kpãnaaná ɩ̃ phagɩ ʋ́ kpɔ́rgɔ́ɔrá. 29Mʋ́ ʋ pha’rɩ ʋ́ bʋ, tarammɩná kpeeyee khaanná fɩ́, ʋ́ thĩná tʋʋ dé pã́aɲám-manɩ.

30Khaanná fɩ́ Yésúrá tʋʋ dé ʋ́ fãŋgɩ wá kɔ́ɔ ku’ri; ʋ́ fɩ́gɩ́ nɩ́pɩ́rá ɩ̃ pʋ́gɩ́ kha’ máa pha’rɩ má tásɩ́râa? 31Ʋ́ mamannɩbibirá sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ ɲáa pãtɩ́ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ sã́nnɩ dʋ́gɔɔ, ʋ́ bu fɩ́sɩ́ɩkharɩ wa, yɛ ʋ̂ʋ pʋ́’ dé máa pha’rɩ ʋ́ bʋʋ? 32Yésúrâa yɛ keŋ nɩ́’ pɩ́ máagɩ́nná ʋ́ wɛrɩ, ɩ̃́ bú tʋ tárɩ́ɩ ʋ́ pha’rɩ ʋ́ bʋ wɛra. 33Mʋ́ harɩ tʋʋra ɩ́tɛ tɩ́ déerá ʋ́ bʋ wɛrɩ, phãnɩgɛ́ kɔ́rɔɔ ʋ̂ʋ kpáŋ, yɛ ba wáa hurse Yésú wá wɔ́ɔnná yɛ sɛɛrɩyɔɔ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ, ʋ kówoo tɔ́ɔ wa. 34Yésúrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ má biharɩya, pãtɩ́ ʋ khãanɩ má bʋ wɛrɩ, pã́aɲáŋ-ʋrɩ. Ʋ yóo dɔ́ɔwóoŋge, dé ʋ́ bosi sóo-siri kutúru.

35Yésúra yɛma sɛɛrɛɛrá ná pɔ̂ɔ yaa Júdebi wá pĩ́ŋgíŋkharɩ wá nɩ́khãgǎa nɩɩná ɩ̃ ba sɛɛrɩyɔɔ kha’ hã ʋ́ ɲaanɩ́ŋ fonno’ nɩ́khãgaarɩ wa, dé ʋ́ biharɩɩ hu-uma sówo. 36Yɛ Yésúra hɩ̃́nɩ́ pɩ́ sɛɛrɛrɩ wa, yɛ sɛɛrɩyɛ wáɩrɩ kha’ hã ʋ́ yɛɛ phĩnné khoroo wa, dé ʋ khãa má bʋ dʋ́rʋ́m. 37Ʋ pɩ́ɩ dé nɩ́nɛ thowoo Jáirísi wá khanná wã ná kɩ dée má Pɛ́ɛrɩ ná Jákɩ ná ʋ́ khɩ̃nɩɩ Jã́na mʋ́wã. 38Mʋ́ pɩ nannɩ wɛrɩ, Yésúrá ɲáa ná kɛ́ŋgɩra kpʋ̃́wã́a. Nɩ́pɩra yɛ fʋʋma yɛ̂ɛ sʋ́rɩ́ya. 39Ʋ́ dóoró dukirá yɛ kha’ pée déeri yɛ pɩ̂ɩ fʋʋ yɛ̂ɛ dé mɛ́’naa? Yɛ kha’ biira huu wa, dé ʋ hʋ̃mma. 40Mʋ́ ʋ kʋ̃nnɩ mʋ́, pɩ̂ɩ mánɔɔ. Yɛ ʋ́ nɩ́nɩ́ bɩ kha’ pɩ ku’; yɛ khɛɛ bii wá sii ná ʋ́ nɩ́ɲáanɩ ná pɛ́ɛ bɩ́ tã́anáa-ʋ wɛrɩ, pɩ́ dóoró khaa tɩ́ biira yɛ wɛra. 41Mʋ́ pɩ dóonni, ʋ́ kɔ́rɩ́ biiri dékírá yɛ sɛɛrɩyɔɔ kha’ Tálíta kṹmi (kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri biharɩ’ya, má sɛɛrɩyɔɔma kha’ ʋ ya).

42Khaanná fɩ́ biharɩ’ɩrá yaa yɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ (ʋ yɛma dɩɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́ɲɔnɔ). Maagɛ́ kɔ́rɩ́ nɩ́pɩrɩ tákɩrsa. 43Yésúrá sɛɛrɩyɛ kpɩ̃́nnɩ́gá bɩ kha’ hã pɩ́ yɛɛ nɩ́nɛ́ nú si ya; yɛ kha’ pɩ hã biirá di.

6

Tɩ́ Názáarɛ́tɩ nɩ́pɩ kaɩrɩ Yésúri wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 13.53-58; Lúk 4.16-30)

1Yésúrá yaa tɩ́ khanná ɩ̃ baa nɩɩ ɩ́ ʋ khã’na wɛra. Ʋ́ ná ʋ́ mamannɩbibirá banna. 2Mʋ́ Júdebi wá kpáarɛ́ɛkhɩɩ nannɩ, ʋ́ dóoró pɩ́ pĩ́ŋgíŋkhanná yɛ̂ɛ mamaŋ nɩ́pa. Nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́ŋ bɩ̂ɩ yɛ núunó’ ʋ́ mamammɩnɩ wɛrɩ, maagɛ́ kɔ́rɩ́ bɩ pɩ̂ɩ yɛ kʋ̃ŋ kha’: he ʋ mamannɩ ɩ́ mɩ́ɩɲɛnaa? Máa hãanʋʋ pɩ́ wɔ́ɔmɛnɛ ná wɔ́rgɩ ʋ̂ʋ dé tãgɩmasimɩ́ɲɛnaa? 3Yɛ kha’ keŋ má se’reeraarɔ waa? Ɩ̃́ keŋ má ʋ́ nɩ́ɲáana pɩ yɩ́’ Márɩ́yámu yɛ̂ɛ yɩ́’ ʋ́ khɩ̃nɩbɩrɩ Jákɩ ná Jozɛ́sɩ6.3 Jozɛ́fɩra Gɛ́rɛ́kɩbɩra yɩ́’ Jozɛ́sɩra (Mat 13.55). ná Júdi ná Símɔ́ wãa? Ɩ̃́ keŋ má ʋ́ khɩ̃harbɩra fɩ́ma ɩ̃bɩ́nnɛ kpoogi waa? Kã́ká’ sɩ̂ɩ yɛ bɩ́ mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra pɩ wɔ́rɔ́ɔ khãa ʋ́ bʋ wa. 4Yɛ Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ́ sénné’ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa tɔ́ kharɩ manɔ wã ná kɩ dée má ʋ́ bihũnnɩɩ ná ʋ́ thĩ wá nɩ́pɔ ná ʋ́ kórgírâa-ʋ wa. 5Sɩ́ dée mʋ́nnáa, ʋ wɔ́rɔ́ɔ dée fɩ́ tãgɩmasimɩ́nɩ wã ná kɩ dée má pɔ́ bo’ribe ʋ dʋ’rɩ dési, pɩ́ pã́aɲáa wã. 6Pãtɩ́ pɩ mɩ́ɩ khãa Yésúrá wa wɛrɩ, sɩ́ maanɩgɔɔ.

Yésú wá mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ wá sʋ̃mma

(Mat 10.5-15; Lúk 9.1-6)

Yésúra yɛ tɔmma nɩɩ ɩ́ sã́nná kṹní Názáarɛ́tɩrɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ mamaŋ nɩ́pɩ 7ɩ̃ ba yɩ́sɩ ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔnɩ dé ʋ sʋ̃ŋ bɩ nɩ́’ pɩ́ɲɔ pɩ́ɲɔ. Mʋ́ ʋ yɛ bɛ́ɛ sʋ̃ŋ bɩ wɛrɩ, ʋ́ hãa bɩ khɩ̃nnɩ dé pɩ kɩ́ nɩ́ŋ nɩ́pɩ kpéréŋgbéebe. 8Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ná pɩ yóo, hã pɩ́ khɛ mɩ́ɩnɩ wã ná kɩ dée má tábɔ’yɛ mʋ́wã. Hã pɩ́ khɛ diimi wã, hã pɩ́ khɛ sɩrɩyóokotosi wa, hã pɩ́ khɛ tigi’i wa, 9dé pɩ yee dɛɛkharasɩ tʋ̃má hã pɩ́ dʋkɩŋ kpɔ́rgɩ́ bɩ́ɲɔ bɩ́ɲɔ wã. 10Yɛ písée sɛɛrɩyɛ bɩ tɛ̃ kha’ du’ kí pɩ kɩ́ɩyánnɩ, pɩ hɩ̃tɩ fɩ́ ɩ̃ ná naŋ pɩ́ ku’mi fɩ́ ɩ̃́ yóo tɔ́ kharɔ. 11Yɛ ná pɩ nanɩ tɔ́ kharɩ yɛ pɩ pɩ́ɩ ɩ̃ sagɩra bɩ wɛrɛ́sɩ pɩ núu pɩ́ sɛɛrɛrɩ wa, pɩ ku’ tɩ́ khanná, yɛ́ khɩ’ra’ pɩ́ dɛɛkpãŋgbã́ŋ sɛ́yɔɔ fɩ́ ɩ̃́ bʋká’ kha’ mɩ́pɩ̃́ɩnɛ pɩ déeri.

12Pɩ́ yóo nâa sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ kha’ pɩ fɩ́kɩ́ŋ dɔ́ɔgɔ. 13Pɩ yɛ nɩ́mma nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ wá kpéréŋgbéebi yɛ̂ɛ kɔɔ nʋ́ʋmɩ bo’ri kɔ́ŋgɔ́mbɩ wá thasɔ yɛ̂ɛ pã́aná’ pɩ.

Jã́ Batísi wá khʋmɩ wá mɩ́ɲa

14Ɩthakho Éródi nú-uyaama Yésú wá mɩ́ɩ, pébu, ʋ́ ɲísígi ku’-kiyaama kɛ́nsɩ wá bɛ̂ɛ’. Pɔ́ɔrâa yɛ kʋ̃ŋ kha’ Jã́ Batísi ya-ʋma huuminá tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ buu wɔ́rgɩ yɛ̂ɛ dé tãgɩmasimɩ́ɲa. 15Pɔ́ɔrâa kʋ̃ŋ kha’ Élíi-u, pɔ́ɔrâa kʋ̃ŋ tɛ̃ kha’ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa ɔɔ-ʋ pãtɩ́ pɔ́ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ wá pɔ́ɔrɛ wɛra. 16Yɛ mʋ́ Éródi núuni si, ʋ́ kha’ Jã́ ʋ́ ma yɛɛrɩ pɩ́ kpagɩ ʋ́ thagɩrɩ wɛrɩ, ʋ́rá yaarɩ.

17-18Mɩ́ɩ tɩ́ yɛɛra Éródirá yɛɛ pɩ́ kpagɩ Jã́ wá thagɩrɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri ʋ́ thĩ fagɩɩ-ʋyaama ʋ́ sekpookãŋ Filípi wá harɩ Éródíyádi, yɛ Jã́ná sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ yeyoo wa. Éródirá yɛɛ pɩ́ kɔ́rɩ́ fɔ́gɔɔ yɛ pã́gɔɔ. 19Éródíyádi wá ɲámɩ́sɩ ya-sɩyaama Jã́ná, ʋ̂ʋ yɛ bɛɛ ʋ́ khʋmɩ, yɛ ʋ yɛ́ wɔ́rɩ́ wa. 20Pébu, Éródi tʋ-ʋyaama dé Jã́ dé-uma nɩ́’ termemmi yɛ dée tɛ̃ Yékírí wáa, tɩ́rá yɛɛra ʋ̂ʋ yɛ phãnɔɔ. Ʋ yɛ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ́ɩnɛ nanɔɔ wã. Ná ʋ núu Jã́a sɛɛrɛrɩ, sɩ yɛ ɲagɩmɩmma ʋ́ kã́kásɩ, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá ʋ yɛ khɔrɔ́’ núunó’ma ʋ́ sɛɛrɛra.

21Yɛ ɔ khɩɩ, mʋ́ Éródi wá hũŋkhɩɩ nannɩ pɩ̂ɩ yɛ dé sɩ́ kɛrsɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ yɩ́sɩ ʋ́ kpãnaanɩ́pɩ ná sodáasɩ́nɩ́khãgɩbɩ ná Galíle maráa nɩ́’ pã́ampã́ambɩra. 22Mʋ́ pɩ yɛ diiminá wɛrɩ, Éródíyádi wá biharɩɩrá dóoró tɩ́ khanná ɩ̃ sã́nɩ́, tɩ́ nʋwãa Éródi ná nɩ́’ pɩ́ ʋ yɩ́’rá wɛra. Éródirá sɛɛrɩyɛ biharɩɩrɩ kha’ ʋ ɲɩ́ŋ mɩ́ɩ tɩ́ ʋ bɛɛ wɛrɩ, dé má hãa-ʋ tɩ́. 23Yɛ karaa kha’ ʋ ɲɩ́ŋ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ʋ bɛɛ wɛrɩ, háarɩ ná má sɩrɩhe’ tɩ́kporɔ, ma ba hãa-ʋ tɩ́. Yɛ ná ma hãa-ʋ tɩ́ ya, hã Yékínná yɛɛ ma wã. 24Biharɩɩrá kuso ná pʋ́gɩ́ ʋ́ nɩ́ɲáanɩ kha’ pé ma ɲɩ̂ɩŋ? Ʋ́rá sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ ɲɩ́ŋ Jã́ Batísi wá thaga. 25Ʋ́ dóoró haabɩnsɛ ɩthakhoo thãná ɩ̃ ná ɲɩ́nɔɔ kha’ ma bɛɛma dé ʋ hã ma Jã́ Batísi wá thagɩnɛ khɩ̃ɩphɛ’rɔ wɛrwɛntɛra. 26Tɩ́ dóorôo tákɩrsɩ yɛ mʋ́ ʋ kanna nɩ́’ pɩ́ ʋ́ yɩ́’rá wɛrɩ, pɩ́ wɔ́ɔnná, ʋ kaɩ wa. 27Ʋ́ sʋ̃nɩ khaanná fɩ́, ʋ́ sodáasɩ́ wá ɔɔ dé ʋ ná kpa’ Jã́ wá thagɩ́ baŋ gɩ́. Ʋ́rá yóo ná kpagɩ Jã́ wá thagɩrɩ karsórá 28ɩ̃ yee gi khɩ̃ɩphɛ’rɔ ba hãa gɩ́ biharɩɩrɩ, ʋ́rá hãa gɩ́ ʋ́ nɩ́ɲáana. 29Mʋ́ Jã́ wá mamannɩbibi núuni si wɛrɩ, pɩ́ yóo ná khɛɛ ʋ́ kpɩ̃gɩrɩ ná kasɩga gɩ.

Tɩ́ Yésú hãanɩ khoobi kɩ̃ŋ bɩ́ɲɔ ná kpársɩ́mʋ́wã́a’ dii wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 14.13-21; Lúk 9.10-17; Jã́ 6.1-14)

30Mʋ́ Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ yóori yɛ baa wɛrɩ, pɩ́ ba pĩ́ŋgíré ʋ́ the’rá yɛ thowoo mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ pɩ déeri ná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ pɩ mamannɩ nɩ́pɩrɩ wɛra. 31Mʋ́ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ yɛ baŋ pɩ́ thãná, pɩ́ yatɩrá yɛ́ bu dikharɩ wa wɛrɩ, Yésúrá kha’ pɩ yɛɛ ɩ̃bɛ́ ku’ kɛ’ gbiriŋ bu ɩ̃́ ná kpáarɛ́ɛ kɩ́rɩ́ʋ. 32Pɩ́ khɛɛ phosiki dé pɩ yóo gbiriŋ bu ɩ̃́ ná hɩ̃tɩ ní pɩ́kpo kɛ’; 33nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ ɲáa bɩ pɩ́ yóomíná ɩ̃ tʋʋ bɩ. Nɩ́pɛ́ kuso nɩɩ khãgɩɩ wá bɛ́ɛ’rá dɛɛsɛ ɩ̃ horgo yóo ná khɩrɩya nanɩ bɩ́ bʋ.

34Mʋ́ Yésú ku’ri phosikirá, ʋ́ ɲáa nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ pɩ́ maɲɩnáŋ kɔ́rɔɔ, pébu, pɩ yɛma má sã́nɩ́ bɩ́ dá’rɩ khʋnnɛɛna. Ʋ́ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ mamaŋ bɩ mɩ́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ. 35Mʋ́ khɩɩra yɛ dóommíná wɛrɩ, ʋ́ mamannɩbibirá sɛɛrɩyɔɔ kha’ ɩ̃bɩ́ra ma gbiriŋ bu, yɛ khɩɩrâa dóommíná. 36Yɛ kha’ ʋ yɛɛ pɩ́ yóo dúgó’i ná nɩɩ ɩ́ sã́nnɩ kṹní ɩ̃bɩ́rɩ́ wɛrɩ, ɩ̃́ ná doŋ diimí di. 37Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ́ thĩna hã pɩ́ di. Pɩ́ kha’ ʋ bɛɛma dé ɩ̃bɩ́ra khɛ fergibi má’nɩ́sãa’ taasɩ6.37 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ dénáarɩbɩ kpárga. ɩ̃́ doŋ phã́anɩ ɩ̃́ hã pɩ́ khɔɔ? 38Ʋ́ pʋ́gɩ́ bɩ kha’ phã́anɩ sɩ́mʋ́nnʋ̂ʋ bɩ̂ɩ? Yɛ kha’ pɩ ná keŋ. Pɩ́ ná pʋ́gɩ́rá yɛ ba sɛɛrɩyɔɔ kha’ phã́anɩ sɩ́mʋ́wã́a’ ná buri bíɲɔ̂ɔ ɩ̃bɩ́nnɛ. 39Ʋ́ tɔ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ yɛɛ nɩ́pɩ́rá hɩ̃tɩ wṹu boŋgirá ginnakhayɩ ginnakhaya.

40Pɩ́ hɩ̃taa, pɔ́ɔrɩ digbéemʋ́wã̂a’ mʋ́wã̂a’, pɔ́ɔrɩ digbéeɲɔ ná kpɔɔ kpɔɔgɔ. 41Ʋ́ khɛɛ phã́anɩ sɩ́mʋ́wã́a’ ná buri bíɲɔnɩ ɩ̃ wʋ́gɩ́yá keri thʋ’nná yɛ thɩɩga Yékírí kha’ ʋ́ ãníke. Yɛ kpekire phã́anɩsɩrɩ ɩ̃ hãa sɩ́ ʋ́ mamannɩbibiri dé pɩ kpɩkɩŋ sɩ́ nɩ́pɩra. Pɩ́ kpɩkɩra bɩ sɩ́. Yɛ khɛɛ tɛ̃ buri bíɲɔnɩ ɩ̃ kpɩkɩra bɩ́ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’. 42Pɩ́ bɛ́ɛ’ khɔɔ kpũni si. 43Phã́anɩ kpṹsi ná buri kpṹ’ pí yɛɛrɩ wɛrɩ, sɩ yɛ hĩima kpɔmbɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́ɲɔ. 44Nɩ́’ pɩ́ khɔɔra phã́anɩsɩrɩ wɛrɩ, khoobi wá tónna yɛma kɩ̃ŋ bɩ́ɲɔ ná kpársɩ́mʋ́wã̂a’.

Tɩ́ Yésú nɩ́ɩnɛ́ɛnɩ yɔ’mɩ wá thagɔ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 14.22-33; Jã́ 6.15-21)

45Mʋ́ sɩ tannɩ, khaanná fɩ́ Yésúrá kɔ́rɩ́ ʋ́ mamannɩbibiri fãŋgɔ kha’ pɩ khɛ phosikiri ɩ̃́ khɩrɩɩ dákpóróo wá tɔ́ he’nná ɩ̃́ yóo Bɛ́tɩ́sáɩdá kɛ́ŋgɩ́rá ná ma sɛɛ’ nɩ́pɩ́rá khũŋ. 46Mʋ́ ʋ yɛɛrɩ nɩ́pɩ́rá khũni wɛrɩ, ʋ́ khɛɛ yóo tátíko dé ʋ ná ɲɩ́ŋ Yékíre.

47Waatɩ ʋ́ khɩɩ dóonni wɛrɩ, Yésú wá mamannɩbibira yɛma phosikirá dákpóróo phĩinná yɛ Yésú ʋ́râa yɛ kpaagɩrá ʋ́kpora. 48Ʋ́ ɲáa pãtɩ́ ʋ́ mamannɩbibira yɛ forii tákɩrsɩ phosiki wá sɔɔmɩná ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ sargɩra yɛ fú’ yɛ̂ɛ thukiŋ bi, phosikirá yɛ́ wɔ́nnɩ́ yóo wa wɛra. Waatɩ ʋ́ dɩɩgɩra yɛ bɛ́ɛ yɛ́kɩ́ŋ wɛrɩ, ʋ̂ʋ nɩ́ɩnɛ́ɛ yɔ’mɩ wá thagɩrá yɛ̂ɛ yóo pɩ́ thãná, ɩ̃ ba ná dée má ʋ bɛ́ɛ tarma. 49Mʋ́ pɩ ɲáanɩ ná ʋ nɩ́ɩnɛ́ɛ yɔ’mɩ wá thagɩrá wɛrɩ, pɩ́ keŋ má the’ree-u, pɩ́ sʋ́rɩ́yá; 50pébu, pɩ́ bɛ́ɛ’ ɲáanáa-ʋ yɛ phĩnné khori bi. Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ ɲíi phĩnni, hã pɩ́ phãnɩ wã, dé manɔ. 51Yɛ kã́nɩ́ bɩ́ kpoogi phosikirá, sargɩrá nɩɩnaa. Maagɛ́ kɔ́’rá bɩ tákɩrsɩ, 52pébu, tãgɩmasimɩ́ɩ ɩ́ ʋ déerá ɩ̃ khɛɛ phã́anɩ ɩ̃ hãa nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ wɛrɩ, pɩ yɛ tʋʋ kɩ́ tɩtã́ŋgɩ wa. Pɩ́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́nɩ́ fɩ̃’-ʋyaama.

Bo’ribi wá pã́aɲámmɩ Jénézárɛ́tɩrá

(Mat 14.34-36)

53Pɩ́ khɛɛ ɩ̃ ná nanɩ Jénézárɛ́tɩ sɩrgɩrá ɩ̃ nɩ’nɩga pɩ́ phosikira. 54Pɩ́ sũmme phosikirá ná nɩ́pɩra tʋʋ Yésúra. 55Nɩ́pɛ́ yaa ʋ́ maráa bɛ́ɛ’rá ɩ̃ khɛɛ bo’ribi hʋ̃ntásɔ yɛ̂ɛ yóo bí khaarɩ wó khaa tɩ́ pɩ núuná ná pɩ kha’ Yésúrɛ wɛra. 56Khaarɩ wó khaarɩ tɩ́ ʋ yɛ yóo wɛrɩ, nɩɩ tɩ́táa’yɛ ba’, nɩɩ khãgɩyɛ ba’ wɛrɛ́sɩ dúgó’ye ba’ nɩ́pɩra yɛ bâa sama bo’ribiri pĩ́ŋgíŋkpã́ɩsɩ́rá yɛ̂ɛ yɛ ɲɩ́nɔɔ kha’ ʋ yɛɛ ɩ̃bɩ yatɩrá bú pha’ ʋ́ kpɔ́rgɩ́nʋ́kpɛ́’nná. Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ yɛ pha’ tɩ́ bʋ wɛrɩ, pɩ yɛ pã́aɲɩma.

7

Júdebi wá khãgɩbɩ wá mammɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 15.1-9)

1FáarísibiYékírí wá sɛbɩtʋbɩ wá pɔ́ɔ kuso Jerúzalɛ́m ɩ̃ ba pĩ́ŋgíré Yésú wá the’rá, 2ɩ̃ ɲáa ná ʋ́ mamannɩbibi wá pɔ̂ɔ di dé’ kpʋ̃́nɩ́sɛ kaa tɩsɩra ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ Júdebi wá khãgɩbɩ wá mammɩnɛ wɛra. 3Yɛ hakɩra ná Fáarísibi ná Júdebi wá tɔɔrá yɛ́ di kaa tɩsɩ’ désiri tákɩrsɩ pãtɩ́ pɩ́ khãgɩbɩ wá mammɩ kha’rɩ wɛrɩ wa. 4Ná pɩ yaa pĩ́ŋgíŋkpã́ɩgɔ baa, ná pɩ wɩ́rɩ́sá wa, pɩ́ di ya. Yɛ pɩ thooma pɩ́ mammɩ wá pɔ́ɔrɩ pãtɩ́ ombitɩsɩkɩ ná kókórótɩsɩkɩ ná khɩ̃ɩnambéŋ tɩsɩkɩ ná [tɛ́bɩ́tɩsɩkɩrɛ] wɛra. Pɩ́ mammɩ mʋ́bɩ́ɩ-bɩyaama. 5Mʋ́ Fáarísibi ná Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ ɲáaná ná Yésú wá mamannɩbibira di kaa tɩsɩ’ désiri wɛrɩ, pɩ́ pʋ́gɔɔ kha’ pée déeri yɛ ʋ́ mamannɩbibira wɛ̂ɛ thoo ɩ̃bɩ khãgɩbɩ wá mammɩnɩ wã yɛ̂ɛ di kaa tɩsɩɩ?

6Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ damaaranɩ́pɛrɩ, Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa Ézáyí wá nʋʋsɛ bɩ́ bʋ ná ʋ tɩ̃’nɩɲa kha’

Nʋ́ʋgɔ nɩ́pɩra thɩya’ ma

tʋ̃má pɩ́ dɔ́sɩ déeyén-siri-máma.

7Pɩ ɲaanɩmma yɛ̂ɛ thɩya’ ma,

tʋ̃má tɩ́ nɩ́pɩ kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́ra pɩ mamaŋ nɩ́pɩrɩ yɛ kha’ Yékírí wá khɩ̃nnɛ.7.7 Ná keri Ézá 29.13

8Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ sɛ́ɛ-bɩrma tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ thoo nɩ́pɩ wá mamma.

9Yɛ písée sɛɛrɩyɛ bɩ tɛ̃ kha’ kha’-pɩ́nnɩ kha’ wɔ́ɔmɛ pɩ́rɩ́ tʋʋrɩ mɛ́’nɩ ɩ̃ sɛ́ɛ tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ ba’ pɩ́ wánnɩ kɛyɩɩ? 10Moyízi kha’-ʋma kha’ mʋ kpónnó’ mʋ́ sii ná mʋ́ nɩ́ɲáa7.10 Ná keri Ku’ 20.12; Wóg 5.16nɩ́nɩ́ ʋ́ kʋsa’rɩ ʋ́ sii wɛrɛ́sɩ ʋ́ nɩ́ɲáa, pɩ khʋwɔɔma.7.10 Ná keri Ku’ 21.17; Lév 20.911Yɛ pɩ́rá kha’ ná nɩ́nɛ sɛɛrɩyɛ ʋ́ sii wɛrɛ́sɩ ʋ́ nɩ́ɲáa kha’ mɩ́ɩ tɩ́ ma yɛ ba hãa-ʋ wɛrɩ, dé-tirma Kɔ́rbánɩ (kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri mɩ́ɩ tɩ́ nɩ́nɩ́ khonni hãa Yékírí wɛra). 12Ná pɩ dé mʋ́nnáa, pɩ́ yɛɛ tárɩ́ɩrá bú tɛ̃́fɩ́ŋ ʋ́ sii wɛrɛ́sɩ ʋ́ nɩ́ɲáanɩ tʋ̃́wã. 13Yɛ kha’ pɩ ɲáa pãtɩ́ pɩ khɛ pɩ́ maŋ mɩ́ pɩ mamaŋ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ khʋ Yékírí wá sɛɛrɛrɩ waa? Yɛ sɩ́ tóro wa, dé pɩ déma ɩ́ hũŋgi wá kɔ́ŋgɔ́nɲɔ.

Mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ni’ne’ nɩ́thɩ̃nɩgɩrɩ wɛra

(Mat 15.10-20)

14Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ písée yɩ́sɩ nɩ́pɩrɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ pɩ kha’ pɩ núunó’ má sɛɛrɛrɩ ɩ̃́ tʋ tɩtã́ŋga. 15Yɛ kha’ kɩ dée má mɩ́ɩ tɩ̂ɩ dóoŋ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá dɔ́gɩ́rá wɛrɩ, tɩ́râa ni’nigoo wa, dé tɩ̂ɩ ku’ ʋ́ dɔ́gɩ́rá wɛrɩ, tɩ́râa ni’nigoo. [16Yɛ kha’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ nú, ʋ kã́ká’.] 17Mʋ́ Yésú yaarɩ nɩ́pɩ thãná ɩ̃ khũni nɩɩná wɛrɩ, ʋ́ mamannɩbibirá pʋ́gɔɔ sɔkɩ wá tɩtã́ŋgɩnɛ. 18Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ dé dá’-pɩ́nnɩma hakɩra tɛ̃ɛ? Yɛ kha’ pɩ tʋʋ dé mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ̂ɩ dóoŋ nɩ́nɩ́ wá dɔ́gɔ wɛrɩ, tɩ́ wɔ́nnɩ́ ni’nigoo wa waa? 19Pébu, tɩ wɛ̂ɛ dóoŋ ʋ́ kã́kásɔ wa, dé tɩ dóomma dɔ́ɔgɔ sóo yɛ pɩ́ tʋ̃má pɩ yóo wṹugo ɩ̃́ ná khonní sɛ́ɛ rɩ. Sɛɛ’-ʋma sɛɛrɛ wɛrɩ ɩ̃́ bʋká’ kha’ tɔ̂ɔ bʋ́ yɛ̂ɛ kaa di ya. 20Yɛ kha’ mɩ́ɩ tɩ̂ɩ ku’ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá kã́kásɩ́rá wɛrɩ, tɩ́râa ni’nigoo, 21pébu, nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá dɔ́gɩ́rá kã́ká’ pɩ̃́ɩsɩra ku’. Sɩ́râa baŋ khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩ ná súuri ná nɩ́khʋgɩ 22ná ɩ̃́ ku’ mʋ́ khoo wɛrɛ́sɩ mʋ́ harɩ wá kpãnaa bʋ ná tigikhɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩ ná dɔ́ɔpɩ̃́ɩsɩ ná ɩ̃́ khɛ wɔ́ɔmɩ nɩ́nɩ́ bʋ ná mɩ́khĩŋkhãnnɩdégi, ná dɔ́ɔkpóori ná nɩ́kʋkɩ ná ɲísíbɛɛgɩ ná wɔ́ɔkpɩ’mɩ́ɩɲɩnɛ. 23Ɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ́ɛ bɛ̂ɛ’ ku’ma nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá dɔ́gɔ yɛ́ ni’nigoo.

Ɔ támaharɩ wá khãamɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 15.21-28)

24Yésúrá yaa tɩ́ khanná ɩ̃ yóo Tíiri maráa bʋ. Mʋ́ ʋ nannɩ ní wɛrɩ, ʋ́ dóoró kɔ́ duko; ʋ yɛ wɛ̂ɛ bɛɛ dé nɩ́nɛ tʋ má mɩ́ɩ ɲa. Yɛ pɩ́ ba kaɩ yɛ tʋwa. 25Ɔ harɛ̂ɛ yɛ bʋ́, kpéréŋgbée wáará ʋ́ biharɩya. Mʋ́ ʋ núuni Yésú wá mɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ́ tɔ baa ba wáa hurse ʋ́ the’rá. 26Ʋ́ hanna yɛma támaa, yɛ yaa Fénísí ʋ̂ʋ yɛ Síirí sɩrgɩrá wɛra. Ʋ yɛ ɲɩ́mma Yésúri dé ʋ nɩ́ŋ má biharɩɩ wá kpéréŋgbéera. 27Yésúrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ yɛɛ bikɛrɛɛbɩrá dí hĩi sóo, dé sɩ mákɩ́rá ná pɩ khɛ bikɛrɛɛbɩ wá dimí kpó’ pí bɛrɛmbɩ wa. 28Yɛ hanná sɛɛrɩyɔɔ kha’ á Tamaŋ, bɛrmɛ wɔ́nnɩ́ di dii mí bikɛrɛɛbɩra di pɩ̂ɩ kpókó’ wɛra. 29Yésúrá kha’ pãtɩ́ ʋ sɛɛrɛɛrɩ mɛ́’nɩ wɛrɩ, ʋ khũŋ, dé kpéréŋgbée ku’-uri ʋ́ biharɩɩrá. 30Mʋ́ harɩ fɩ́’rɩ khũni wɛrɩ, ʋ́ ná ɲáa ná ʋ́ biira hʋ̃nɩ tɛ́bɩ́rá; kpéréŋgbée ku’-uyaama yɛ sɛ́yɔɔ.

Ɔ núŋmanɩwáɩ wá pã́aɲámmɩ wá mɩ́ɲa

31Yésúrá yaa Tíiri maráará ɩ̃ thoo Sídṍ maráa bʋ ɩ̃ yaa thoo Dékápól maráa bʋ, ɩ̃ baa Galíle dákpóróorá. 32Nɩ́pɛ́ baa ɔ núŋmanaanɔ; sɛɛrɛra yɛ kpɩ̃́nɩ́-ʋ́ma. Mʋ́ pɩ bannɩ ʋ́ wɛrɩ, pɩ́ ba ɲɩ́nɩ́ Yésúri dé ʋ dʋgɔɔ dési ʋ́ pã́aɲa. 33Ʋ́ khɛyɔɔ nɩ́pɩ́rá ɩ̃ kuso ʋ́ kɛ’ ɩ̃ khɛɛ ʋ́ dégémbii ɩ̃ yeyee wáɩ wá ɲíntã́nɲɩ́ná yɛ sugi sãasɩ yɛ phagɩ ʋ́ dɛrɛŋgɩrá. 34Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ wʋ́gɩ́yá keri thʋ’nná yɛ yárɩ́ sarmɩ yɛ kha’ Éfátá (kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri ɩ pã́gɩ́ɩ). 35Khaanná fɩ́ ʋ́ ɲíntã́nɲɩ́ná pã́gɩ́yá, dɛrɛŋgɩrá fárɩ́yá yɛ ʋ̂ʋ sɛɛrɛɛ tákɩrsa. 36Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ hã pɩ́ yɛ́ sɛɛ’ sɩ́ nɩ́nɩ́ wã. Yɛ pãtɩ́ ʋ yɛ sɛɛ’ pɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa pɩ yɛ hafɩɩ yɛ̂ɛ tɩɩ sɩ. 37Mʋ́ maagɩ kɔ́’rá nɩ́pɩrɩ ná taraa wɛrɩ, pɩ̂ɩ kʋ̃ŋ kha’ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ ʋ dé wɛrɩ, kɩrɩ-ɩrma tákɩrsa. Yɛ kha’ ʋ déma núŋmanɩbɩrâa nú yɛ̂ɛ dé nʋ́máanɩ́bɩ́râa sɛɛrɛɛ.

8

Tɩ́ Yésú hãanɩ nɩ́pɩ kɩ̃ŋ bɩ́ɲɔ́ɔ dii wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 15.32-39)

1Ɔ khɩɩ, nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ pĩ́ŋgínná tɛ̃ Yésú wá the’; yɛ mʋ́ pɩ yɛ mɩ́ɩnɛ yɛ̂ɛ di ya wɛrɩ, Yésúrá yɩ́sɩ ʋ́ mamannɩbibiri yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ 2nɩ́pɛ̌ɛ maɲɩnáŋ kɔ́’rɩ ma, dé khɩɩ bɩ́sãa’nɔ̂ɔ mɛ́’nɩ ná pɩ ma má the’ yɛ pɩ mɩ́ɩnɛ yɛ̂ɛ di tʋ̃́wã. 3Ná ma yɛɛ pɩ́ khũni khʋ̃mɩgɛ, pɩ́ ba ná naŋ na; dé pɩ́ pɔ́ɔ yaarɩma déeyéŋ. 4Ʋ́ mamannɩbibirá sɛɛrɩyɔɔ kha’ he ɩ̃bɩ́ra ɲá diimi ɔ gbiriŋ wɛrá ɩ̃́ hã pɩ́ dí hĩi? 5Ʋ́ pʋ́gɩ́ bɩ kha’ phã́anɩ sɩ́mʋ́nnʋ̂ʋ bɩ̂ɩ? Pɩ́ kha’ phã́anɩsɩ má’nɩ́ɲɔ. 6Ʋ́ tɔ sɛɛrɩyɛ nɩ́pɩrɩ kha’ pɩ hɩ̃tɩ fãnɩŋgɩrá, yɛ khɛɛ phã́anɩsɩ má’nɩ́ɲɔnɩ ɩ̃ thɩɩga Yékírí kha’ ʋ́ ãníke yɛ kpekire hãa sɩ́ ʋ́ mamannɩbibiri kha’ pɩ kpɩkɩŋ sɩ́ nɩ́pɩra. Pɩ́rá khɛɛ kpɩkɩra bɩ sɩ́. 7Buri tɩ́táa’pɛ̂ɛ yɛ bɩ́ tɛ̃; Yésúrá khɛɛ bɩ ɩ̃ thɩɩga Yékírí kha’ ʋ́ ãníke yɛ kha’ pɩ khɛ́ kpɩkɩŋ bɩ́ nɩ́pɩrɩ tɛ̃. 8Pɩ́ khɔɔ kpũni si yɛ kpṹ’ sí yɛɛra wɛrɩ, sɩ yɛ hĩima kpɔmbɩsɩ má’nɩ́ɲɔ. 9Nɩ́’ pɩ́ khɔɔra sɩ wɛrɩ, pɩ yɛ ɲʋ́mɩ́mma nɩ́pɩ kɩ̃ŋ bɩ́ɲɔ. Yɛ tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésúrá kha’ pɩ khũŋ, 10yɛ tɔ kã́nɩ́ phosiko ʋ́ ná ʋ́ mamannɩbibiri ɩ̃ yóo Dálmánútá maráa bʋ.

Fáarísibira yɛ bɛ́ɛ ɲáma tɔ́ mɩ́ tɩ̂ɩ bʋka’ Yékírí wá wɔ́rgɩ wɛra

(Mat 16.1-4)

11Fáarísibé baa ba kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ pã́nɩ́ Yésúnɔ. Yɛ mʋ́ pɩ yɛ bɛ́ɛ mágɔɔ ɩ̃́ keŋ wɛrɩ, pɩ́ kha’ ʋ dé tɔ́ tãgɩmasimɩ́nɩ́ ɩ̃bɛ́ tʋ ná ʋ́ wɔ́rgɩ ku’-kirma Yékírí thã. 12Ʋ́ yárɩ́ sarmɩ yɛ kha’ pée déeri yɛ wɛrɩ wá nɩ́pɩ́râa bɛɛ dé pɩ ɲá tɔ́ tãgɩmasimɩ́naa? Yɛ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ pɩ́ ba ɲá tɔ́ɔ wa. 13Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ khɛɛ phosiki ɩ̃ kpɔɔgɩ písée dákpóróo wá tɔ́ he’nná.

Fáarísibi ná Éródira ma pãtɩ́ thãhɩrbɩɩrɛ wɛra

(Mat 16.5-12)

14Yésú wá mamannɩbibi pha-bɩyaama, pɩ yɛ khɛɛ phã́anɩsɩ kɔ́ŋ na, dé kɩ́kpo pɩ khɛɛra kã́nɩ́ phosikirá. 15Yésúrá sɛɛrɩyɛ kpɩ̃́nnɩ́gá bɩ kha’ pɩ kɔrsɩŋ pɩ́ wɩ́sɩ FáarísibiÉródithãhɩrbɩɩrá. 16Mamannɩbibirâa yɛ pã́nɩ́ kãmbɩ kha’ pãtɩ́ ɩ̃bɩ́ra mɩ́ɩ khɛɛ phã́anɩsɩ kɔ́ŋ na wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ kʋ̃nɩ mʋ́. 17Yésúrá tʋʋ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pée déeri yɛ pɩ̂ɩ kʋ̃ŋ kha’ ɩ̃bɩ́ra phã́anɩsɛ yaa? Yɛ kha’ dé mɩ́ɩ ɩ́ ma déeri wɛrɩ, pɩ ɲáa-ɩ ná fɛɛ yaa? Pɩ tʋʋ bʋ́ kpoori waa? Pɩ́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́pɩ fɩ̃’-pɩrma bâa? 18Yɛ kha’ ɩ̃́ hɩ̃tɩ yíbíye yɛ pɩ́ ɲá wãa? Ɩ̃́ hɩ̃tɩ ɲíntã́nɲɛ yɛ pɩ́ nú wãa? Yɛ kha’ pha-bɩrma 19tɩ́ ma kpekinni phã́anɩ sɩ́mʋ́wã́a’nɩ ɩ̃ hãa nɩ́pɩ kɩ̃ŋ bɩ́ɲɔ ná kpársɩ́mʋ́wã́a’ná khɔɔ kpũni si wɛrɩ, kpɔmbɩ sɩ́mʋ́ŋ pɩ ho’ra yee sɩ́ hĩɲee? Pɩ́ kha’ kpɔmbɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́ɲɔ. 20Yɛ tɩ́ ma kpekinna phã́anɩsɩ má’nɩ́ɲɔnɩ ɩ̃ hãa nɩ́pɩ kɩ̃ŋ bɩ́ɲɔná khɔɔ kpũni si wɛrɩ, kpɔmbɩ sɩ́mʋ́ŋ pɩ ho’ra yee sɩ́ hĩɲee? Pɩ́ kha’ kpɔmbɩsɩ má’nɩ́ɲɔ. 21Ʋ́ kha’ yɛ háarɩ ná fɛɛ pɩ tʋʋ kpoori waa?

Ɔ dargɩ wá pã́aɲámmɩ wá mɩ́ɲa

22Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá khɛɛ ɩ̃ nanɩ Bɛ́tɩ́sáɩdá. Mʋ́ pɩ nannɩ ní, nɩ́pɛ́ khɛɛ ɔ dargɩ ba hãa ʋ́ Yésúri yɛ ɲɩ́nɔɔ dé ʋ pha’ ʋ́ bʋ. 23Ʋ́ kɔ́rɔɔ dékírá ɩ̃ kuso ʋ́ nɩɩná ɩ̃ ná sugi sãasɩ ɩ̃ kɔwɔɔ yíbíirá yɛ dʋgɔɔ dési yɛ pʋ́gɔɔ kha’ ʋ ɲá mɩ́ɩnaa? 24Ʋ́ tʋʋyaa yɛ kha’ ma ɲáma nɩ́pɩ, pɩ́ khɛɛbɩrɛ má táhuse, dé pɩ nɩ́ɩnɛ́ɛma. 25Ʋ́ písée dʋgɔɔ désinɛ yíbíirá, ʋ́ pã́aɲáa yɛ̂ɛ ɲá. Ʋ yɛ ɲáma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ koikoi. 26Yésúrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ ʋ khũŋ, hã ʋ́ dóoŋ nɩɩ wá yatɩrá wa.

Yésúrá déeri Yékírí wá Sakhanɩ́nna

(Mat 16.13-20; Lúk 9.18-21)

27Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá khɛɛ yɛ̂ɛ yóo nɩɩ ɩ́ tɔ́’rɩ́nná Sézáaré Filípi marâanɔ wɛra. Mʋ́ pɩ yɛ khɩ̃ɩnná yɛ̂ɛ yóo wɛrɩ, ʋ́ pʋ́gɩ́ bɩ kha’ ma kpoo nɩ́pɩ kha’rɩ ma déerii? 28Pɩ́ kha’ pɔ́ɔra kʋ̃mma kha’ ʋ́rá déeri Jã́ Batísira, pɔ́ɔrâa kʋ̃ŋ kha’ Élíi-u, pɔ́ɔrâa kʋ̃ŋ kha’ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa ɔɔ-ʋ. 29Yɛ Yésúrá pʋ́gɩ́ bɩ kha’ ná pɩ́rɛ, ma kpoo ma déerii? Pɛ̂ɛnná kha’ dé-uma Yékírí wá Sakhanɩ́na. 30Ʋ́ sɛɛrɩyɛ kpɩ̃́nnɩ́gá bɩ kha’ hã pɩ́ sɛɛ’ má mɩ́ɩ nɩ́nɛ́ nú si ya.

Tɩ́ Yésú sɛɛ’rɩ ʋ́ humi ná ʋ́ yamɩ wá mɩ́ɩ wɛra

(Mat 16.21-28; Lúk 9.22-27)

31Ʋ́ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ sɛɛ’ pɩ kha’ mákɩ́n-tɩrɩ ná Nɩ́thɩ̃na’biira fʋ̃́ʋsɩ́ŋ kɔ́ŋ, yɛ Júdebi wá khokhãgɩbɩ ná Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná ʋ́ sɛbɩtʋbɩrá kayɔɔ yɛ́ yɛɛ pɩ́ khʋwɔɔ yɛ khɩɩ bɩ́sãa’ khɩɩrá ʋ́ ya. 32Sɛɛ’-ʋyaa-bɩ-sɩ́ma, ʋ kóo bi tɔ́ɔ wa. Pɛ̂ɛnná yɩ́sɩ kuso ʋ́ kɛ’ ɩ̃ khɛyɔɔ sɩ́ dɛsɔ. 33Yɛ Yésúrá fɩ́gɩ́ ɩ̃ keri ʋ́ mamannɩbibiri yɛ dʋ́ráa Pɛ̂ɛnnɩ kha’ ʋ tannɩ́ sʋ̃́ʋ má the’ Sutãna, dé ʋ wɛ̂ɛ kã́ká’ pãtɩ́ Yékínna kã́ká’ wa, dé nɩ́thɩ̃na’ kã́kásɛ̂ɛ ʋ́.

Pãtɩ́ nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ dé Yésú wá mamannɩbii wɛra

34Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ yɩ́sɩ nɩ́pɩ ná ʋ́ mamannɩbibiri yɛ sɛɛrɩyɛ kha’ ná nɩ́nɛ bɛ́ɛ dé má mamannɩbii, ʋ kaɩ ʋ́ wánnɩ yɛ́ kpóŋ ʋ́ nɩ́’batábɔkɩ8.34 Kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri ɩ̃́ hɩ̃tɩ fʋ̃́ʋsɩ́mmɩ ná huumi wá hɩ̃tansa. kɩ́ thoo ma; 35dé wɛ́ɛ ʋ̂ʋ tʋ̃́ŋ ʋ́ thagɩ, ʋ ba bʋ̃́nɩ́-gɩ́-bʋma, yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba nii ʋ́ thagɩ ɩ̃́ dɛɛ má ná sɛɛrɛ nʋwãaná wɛrɩ, ʋ́râa ba ko. 36Yɛ kha’ ná nɩ́nɛ buu duniɲǎa bɛ́ɛ’ yɛ bʋ̃́náa ʋ́ thakoogo, ʋ̃nnɩ thʋ̃nɩ̂ɩ bʋ̂ʋ? 37Bá pée mɩ́nɛ nɩ́thɩ̃nɩgɛ wɔ́nnɩ́ khɛ ɩ̃́ pɛ́ŋgɩ́ŋ tɩ́ ʋ́ thakoogoo? 38Yɛ kha’ wɛrɩ wá nɩ́pɩ khɛɛbɩm-bɩrma nɩ́’ pɩ̂ɩ hãnɩŋ wɛrɩ, yɛ dée mɩ́pɩ̃́ɩdébe. Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ ba kaa thoo má ná má sɛɛrɛrɩ, pɩ́ wɛrɩ wá nɩ́pɩ wá sɔgɔmbɩrá, ɩ̃ dɛɛ nɩɩsɔ wɛrɩ, Nɩ́thɩ̃na’biira ba kaɩma ʋ́ tárɩ́ɩrɩ ɩ̃ dɛɛ nɩɩsɔ tɛ̃ fʋ̃naa tɩ́ ʋ ba baŋ ʋ́ Sii wá sáʋnɔ ná ʋ́ mɩnɩgɩbɩnɛ wɛra.

9

1Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ nɩ́’ pɩ́ pĩ́nni mɛ́’nɩ wɛrɩ, pɔ́ɔrá ba hu kaa ɲá Yékírí wá ɩgɩ wá nu’mini wã.

Tɩ́ Yékírí bʋka’rɩ Yésú wá sáʋnɔ ʋ́ mamannɩbibiri wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 17.1-13; Lúk 9.28-36)

2Mʋ́ sɩ tannɩ tɩ́ khɩɩbɩ má’nɩ́kpo, Yésúrá khɛɛ Pɛ́ɛrɩ ná Jákɩ ná Jã́ ɩ̃ yóo bí kɔ́ tátí’ sʋ̃nɩgɔ kɛ’. Yésúrá fɩ́kɩ́rá pɩ́ wɔ́ɔnná. 3Ʋ́ táyeensirá fɩ́kɩ́rá yɛ̂ɛ fɩ̃ɩ phɩphɩphɩ yɛ̂ɛ yɩ́ŋgɩ́ŋ. Nɩ́thɩ̃nɩgɛ bʋ́ fa duniɲaná yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ fʋ́’ táagɛ́ fɩ̃ɩ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wã. 4Pɩ́ kha’ pɩ keŋ ɩ̃ ɲáa ÉlíMoyízi ná pɩ kpɔrɩ Yésúnɔ. 5Pɛ̂ɛnná sɛɛrɩyɛ Yésúri kha’ Nɩ́khãgaa, ɩ̃bɩ bammɩ khátɛrá kɩrɩ-bɩrɩ; yɛ kha’ ɩ̃bɛ ba’ gbata bɩ́sãa’: ʋ́rɩ́ ʋ́kpo, Moyízi úkpo, Élí úkpo. 6Ʋ yɛ tʋʋ tɩ́ ʋ yɛ kha’ wa, pébu, phãnɩgɛ́ kɔ́’rá bɩ. 7Mʋ́nnɩ ʋ yɛ sɛɛrɛrá wɛrɩ, tátʋ̃́nɩ́gɛ́ ba kaa bɩ, yɛ sɛɛrɛ̌ɛ kuso ní tátʋ̃́nɩ́gɩ́rá kha’ ʋ́wɛrá déeri má Bikhee ʋ̂ʋ má dɔ́gɩ́rá wɛra. Pɩ kɩ́ nú tɩ́ ʋ kha’ wɛra. 8Ʋ́ mamannɩbibirá kha’ pɩ keŋ, pɩ ɲáa nɩ́nɩ́ fɩ́ pɩ́ the’rá wa ná kɩ dée má Yésú úkpora mʋ́wã. 9Mʋ́ pɩ yaara tátíkírá yɛ̂ɛ sũŋ wɛrɩ, Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ná Nɩ́thɩ̃na’biira yaa huuminá wã, hã pɩ́ sɛɛ’ tɩ́ pɩ ɲáanɩ wɛrɩ, nɩ́nɛ́ nú si ya. 10Pɩ́ pɩ́ya, dé bem-bɩyaa yɛ̂ɛ pʋ́’ma kãmbɩ kha’ ɩ̃́ ya huumo, kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́râa kʋ̃́nnaa?

11Tɩ́ kpãnaa bʋ, pɩ́ pʋ́gɔɔ kha’ pée déeri yɛ Yékírí wá sɛbɩtʋbɩrá kha’ mákɩ́n-tɩrɩ ná Élíra khɩrɩ́ɩ baŋ Yékírí wá Sakhanɩ́nnâa? 12Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ thɩ̃ɲaa-ʋ, pãtɩ́ pɩ kʋ̃nnɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa-ʋ. Mákɩ́n-tɩrɩ ná Élírâa khɩrɩ́ɩ bannɩ́ ba hafɩɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ saa-ɩ ɩ́ kharɔ. Yɛ pée déeri sɩ́ tɩ̃gɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’ mákɩ́n-tɩrɩ ná Nɩ́thɩ̃na’biira fʋ̃́ʋsɩ́ŋ kɔ́ŋ yɛ pɩ́ sénnígôo? 13Yɛ ma sɛɛ’-pɩma kha’ Élí baŋ-ʋrma sówo yɛ pɩ́ fʋ̃́ʋsɩ́rɔ̂ɔ pãtɩ́ pɩ khɔrɔ’ ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛra.

Ɔ bikhoo’i wá kpéréŋgbée wá nɩ́mmɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 17.14-21; Lúk 9.37-43a)

14Mʋ́ pɩ fɩ́’rɩ yóo pɔ́ mamannɩbibi thãná wɛrɩ, pɩ́ ɲáa nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ pɩ́ the’rá yɛ ɲáa pɩ́ ná Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ ná pɩ pã́nɩ́ kãmba. 15Mʋ́ nɩ́pɩ ɲáanɩ Yésúri wɛrɩ, sɩ́ maanɩga bɩ, pɩ́ horgo yóo dé pɩ ná thɩɩgɔɔ. 16Ʋ́ pʋ́gɩ́ bɩ kha’ pée mɩ́nɛ pɩ buuri yɛ̂ɛ pã́nɩ́ kãmbaa? 17Ɔ̌ɔ sɛɛrɩyɛ bʋ́ nɩ́pɩ́rá kha’ Nɩ́khãgaa, bam-manɩma má biinɔ ʋ́ thãná, kpéréŋgbée déeri ʋ́ nʋ́gɩ́rá máa. 18Khaarɩ wó khaa tɩ́ ʋ yaarɩ ʋ́ wɛrɩ, ʋ du’rí hĩnooma fãnɩŋgɩrá, sãakhʋsɩrá kɩ́ ku’, ʋ́ kɩ́ khɔɔ yɩ́gɩ́ɩrɩ yɛ́ déyoo ʋ́ hʋʋ kɔk. Má ɲɩ́nɩ́ ʋ́ mamannɩbibiri dé pɩ nɩ́ŋ ʋ́ ku’ yɛ pɩ wɔ́rɔ̂ɔ wa. 19Yésúrá kha’ pɩ́ wɛrɩ wá nɩ́pɩ, pɩ wɛ̂ɛ khãa Yékínná wã. Pã́a ɩ́mʋ́ŋ ma ba sʋ̃́nnɩ́ pã́’ ɩ̃́ hɩ̃tɩ bɩ́ tɛ̃ɛ? Yɛ kha’ pɩ khɛ bǐi baŋ ʋ́ má thãná.

20Pɩ́ khɛɛ baa ʋ́. Mʋ́ bii ɲáanɩ Yésúri wɛrɩ, kpéréŋgbéerá sígíríyôo fãŋgɛ, biirá wáa fãnɩŋgɩrá yɛ̂ɛ pĩ́níŋ pĩ́níŋ, sãakhʋsɩrâa ku’. 21Yésúrá pʋ́gɩ́ bii wá siiri kha’ tɩ́ sɩ kɔ́’rɩ yɛ̂ɛ déyoo wɛrɩ, dáɩ-tɩrɩɩ? Siirá kha’ ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ háarɩ ʋ́ bikɛrɛɛsɔ. 22Yɛ kha’ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ kpéréŋgbée hĩŋ-uruuma naagɩ ná yɔ’mɔ dé ma khʋwɔɔ. Yɛ kha’ ná ʋ wɔ́nnɩ́ dé tɔ́ɔ, ʋ́ fɩ̃ɩ ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃bɩ́ra. 23Yésúrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ pée déeri ʋ́ kha’ ná mʋ wɔ́rɔ̂ɔ? Nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Yékínná wɛrɩ, mɩ́ɩnɛ bʋ́ tɩ̂ɩ kpũnní dé ya. 24Bii wá siirá sʋ́rɩ́yá khaanná fɩ́ kha’ khãa-manɩ ʋ́ bʋ, yɛ ʋ tɛ̃́fɩ́ŋ ma má hafɩ́ɩ khãa ʋ́ bʋ. 25Mʋ́ Yésú ɲáanɩ ná nɩ́pɩra yɛ horo’ yɛ̂ɛ baŋ ʋ́ thãná wɛrɩ, ʋ́ dʋ́ráa kpéréŋgbéeri kha’ ʋ́ ʋ̂ʋ máa nɩ́pɩ nʋ́sɩ yɛ̂ɛ núŋmanɩ nɩ́pɩ wɛrɩ, ma sɛɛrɩyɔɔma kha’ ʋ ku’ bii wɛrá, hã ʋ́ sʋ̃́nnɩ́ fɩ́’rɩ́ baŋ ʋ́ bʋ tʋ̃́wã. 26Kpéréŋgbéerá sʋ́rɩ́yá yɛ sígíríyé biiri tákɩrsɩ yɛ kuso. Biirá dée má hu-uma, kɔ́ŋgɔ́mbɛ̂ɛ kʋ̃ŋ kha’ hu-uma sówo. 27Yɛ Yésúrá kɔ́rɔɔ dékírá ɩ̃ yaarɩgɔɔ, ʋ́ yaa.

28Mʋ́ Yésú ná ʋ́ mamannɩbibi dóonni kɔ́ duko ɩ̃ ná hɩ̃taa pɩ́ tónni wɛrɩ, pɩ́ pʋ́gɔɔ kha’ pée déeri yɛ ɩ̃bɩ́ra wɔ́rɔ́ɔ nɩ́nɩ́ kpéréŋgbéeri waa? 29Ʋ́ kha’ ná Yékíŋ ɲɩ́ŋgɛ mʋ́wã, nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ nɩ́ŋ kpéréŋgbée wɛ́ɛ hũŋgiri wa.

Tɩ́ Yésú písénni yɛ̂ɛ sɛɛ’ ʋ́ humi ná ʋ́ yamɩ wá mɩ́ɩ wɛra

(Mat 17.22-23; Lúk 9.43b-45)

30Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá yaa tɩ́ khanná yɛ̂ɛ kpekiŋ Galíle maráara. Yésúra yɛ wɛ̂ɛ bɛɛ dé nɩ́pɩra tʋ ʋ́ kharɩ wa, 31pébu, ʋ yɛ mamamma ʋ́ mamannɩbibiri yɛ̂ɛ sɛɛ’ pɩ kha’ pɩ́ ba dáɩ yɛ́ hãana’ Nɩ́thɩ̃na’biiri pɩ́ kɔ́’rɩ́ khʋwɔɔ yɛ ʋ́ ya khɩɩ bɩ́sãa’ khɩɩrá wa. 32Yɛ ʋ́ mamannɩbibira yɛ tʋʋ ʋ́ sɛɛrɛ́ɛ tɩtã́ŋgɩ wa, yɛ pɩ yɛ hagɩ pʋ́gɔɔ wa.

Mâa kpórsinɛɛ?

(Mat 18.1-5; Lúk 9.46-48)

33Pɩ́ khɛɛ ná nanɩ Kápɛ́rnáwúm. Mʋ́ pɩ dóonni dukirá wɛrɩ, Yésúrá pʋ́gɩ́ bɩ kha’ pée mɩ́nɛ pɩ buura yɛ̂ɛ pã́nɩ́ kãmbɩ khɩ̃ɩnnâa? 34Pɩ́ kpɩ̃’ kpɩ̃’, pébu, pɩ yɛ pã́nɩ́ma kãmbɩ kha’ mâa kpórse pɔ́ɔrá pɩ́ sɔgɔmbɩrâa? 35Ʋ́ tɔ hɩ̃taa yɛ yɩ́sɩ ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔnɩ yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ná nɩ́nɛ bɛɛ nɩ́khãgɩsɩ, ʋ́ dé phɩrgaŋ nɩ́nɩ́ bɛ́ɛ’rá yɛ́ dé bɛ́ɛ’ sʋ̃mdébiye. 36Yɛ khɛɛ ɔ bii ɩ̃ saa-ʋ pɩ́ sɔgɔmbɩrá, yɛ kɔ́rɔɔ yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ 37nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ ba kɔ́’ bii wɛ́ɛ hũŋgi kɔ́kɩrɩ ɩ̃ dɛɛ má bʋ, má thĩna ʋ kɔ́’rɩ kɔ́kɩra. Yɛ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ kɔ́’rɩ ma kɔ́kɩrɩ, kɩ dée má mana ʋ kɔ́’rɩ kɔ́kɩrɩ wa, dé wɛ́ɛ ʋ́ sʋ̃nnɩ ma wɛrɩ, ʋ́ra ʋ kɔ́’rɩ kɔ́kɩra.

Nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ dée Yésú wá pɩ̃́ɩnɩ́bɩ wa, dé-birma ʋ́ nʋʋnɩba

(Lúk 9.49-50)

38Jã́ná sɛɛrɩyɛ Yésúri kha’ Nɩ́khãgaa, ɲá-ɩ̃bɩ́nnɩ ɔ wáɩ ná ʋ nɩ́ŋ kpéréŋgbéebi ʋ́ ɲísígírá yɛ ɩ̃bɩ́râa yɛ bɛ́ɛ khʋ̃nɔɔ kha’ hã ʋ́ dé si ya, pébu, ʋ wɛ̂ɛ thowoo pãtɩ́ ɩ̃bɩ́ra thowoo wɛrɩ wa. 39Yésúrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ hã pɩ́ khʋ̃nɔɔ wã, dé nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ wɔ́nnɩ́ dé tãgɩmasimɩ́nɩ má ɲísígírá yɛ́ písí sɛɛ’ má ɲísí pɩ̃́ɩgɩ fɩ́ khaanná wã; 40dé nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ dée ɩ̃bɩ pɩ̃́ɩnáa wã, ʋ́rá déeri ɩ̃bɩ nʋʋnaana. 41Nɩ́nɩ́ ʋ́ wɔ́nnɩ hãa bɩ yɔ’mɩ pɩ́ ɲʋ́ʋ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ pɩ déeri Sakhanɩ́nɩ́ wábɩ wɛrɩ, ma sɛɛ’-pɩma kha’ ʋ́ ba dá’ ʋ́ taasɩrɩ kṹuŋ na.

Ɩ̃́ yee kɔrsɩŋ

(Mat 18.6-9; Lúk 17.1-2)

42Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba yɛɛ bikɛrɛɛbɛ bɩ́ khãanɩ má bʋ wɛrɩ, pɩ́ ɔ̌ɔ buri, tɩ pã́a pɩ́ fɔ́gɔɔ náŋ kpakpakɛ págɩ́yɔ yɛ́ hĩnoo sɔ́bɩ́yɔkɔ ɩ̃́ khʋwɔɔ. 43Yɛ ná mʋ́ dékêe ba yee mʋ burso, mʋ́ kpa’rɩ́ sɛ́ɛ gɩ, dé ná mʋ dékpṹŋge yɛ buu thakoo mɩ́ɲáŋgɩ, tɩ pã́a tɩ́ mʋ hɩ̃tɩ dé’ síɲɔnɔ yɛ́ dóoŋ fʋ̃́ʋsɩ́nnagɔ, kɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ pĩ́i ɲa wɛra. [ 44Tɩ́ khanná duri bîi khɔɔ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wɛrɩ, pɩrɛ. Pɩ́ hu wa, yɛ kɩ́ nagɩrá pĩ́i ɲá wã.9.44 Ná keri Ézá 66.24] 45Yɛ ná mʋ́ dɛgɛ̂ɛ ba yee mʋ burso, mʋ́ kpa’rɩ́ sɛ́ɛ gɩ, dé ná mʋ dɛɛkpoore yɛ buu thakoo mɩ́ɲáŋgɩ, tɩ pã́a tɩ́ mʋ hɩ̃tɩ dɛɛ sɩ́ɲɔnɔ yɛ pɩ́ hĩŋ mʋ fʋ̃́ʋsɩ́nnagɔ wɛra. [ 46Tɩ́ khanná duri bîi khɔɔ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wɛrɩ, pɩrɛ. Pɩ́ hu wa, yɛ kɩ́ nagɩrá pĩ́i ɲá wã.] 47Yɛ ná mʋ́ yíbírêe ba yee mʋ burso, mʋ́ kʋgɩ́ɩ sɛ́ɛ rɩ, dé ná mʋ yíbkpoore yɛ mʋ́ niɲé hɩ̃taa bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá, tɩ pã́a tɩ́ mʋ hɩ̃tɩ yíbí íɲɔnɔ yɛ pɩ́ hĩŋ mʋ fʋ̃́ʋsɩ́nnagɔ wɛra. 48Tɩ́ khanná duri bîi khɔɔ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wɛrɩ, pɩrɛ. Pɩ́ hu wa, yɛ kɩ́ nagɩrá pĩ́i ɲá wã.

49Yɛ kha’ pãtɩ́ pɩ yee sɔ́bɩ́gɩ sargɩ hũnsi hũnsirá wɛrɩ, mʋ́nnáa naagɩra ba sãɩna’ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ yíbíri, pɩ́ hɩ̃tɩ kaadé sɔnnɔ. 50Sɔ́bɩ́gɩ mɩ́ kɩnnɛ, yɛ ná kɩ wɔ́rɔ́ɔ thɩsɩya, pée mɩ́nɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ khɛ́ phʋ̃nna’ kɩ tɛ̃ɛ? Pɩ khɛɛbɩŋ sɔ́bɩ́gɩ, yɛ́ bɛŋ.

10

Yaŋkpɩkɩŋgɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 19.1-12; Lúk 16.18)

1Yésúrá yaa fɩ́ ɩ̃ yóo Júde maráa ʋ̂ʋ dágáa ʋ́ pɩ yɩ́’ Júrdɛ̃́ wɛrɩ, ʋ́ tɔ́ he’nná. Nɩ́pɩ́rá ná pĩ́ní fɩ́ tɛ̃, ʋ́ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ mamaŋ bɩ pãtɩ́ ʋ mánɩ́ɩná sɩ́ wɛra. 2Mʋ́ Fáarísibira yɛ bɛ́ɛ mágɔɔ ɩ̃́ keŋ wɛrɩ, pɩ́ baa ba pʋ́gɔɔ kha’ khoo khɩ̃nnɛ ɩ̃́ sɛ́ɛ ʋ́ haraa? 3Yésúrá pʋ́gɩ́ bɩ kha’ pé Moyízi sɛɛ’rɩ bɩɩ? 4Pɩ́ kha’ Moyízi kha’-ʋrɩ kha’ ná khoo kha’ ma sɛ́ɛ má harɩ, ʋ tɩ̃’ yaŋkpɩkɩnsɛbɩ́ hãa-ʋ yɛ́ sɛ́yɔɔ. 5Yésúrá kha’ pɩ́ núkpɩ̃́nɩ́sɩ́rá yɛɛrɩ Moyízirá tɩ̃gɩ sɛɛrɛ wɛrɩ hãa bɩ ʋ́, 6tʋ̃má duniɲǎa kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá Yékírí khoŋ-uma khoo ná hara.10.6 Ná keri Sĩn 1.27; 5.27Tɩ́rá yɛɛrɩ khoorâa sɛ́ɛ ʋ́ sii ná ʋ́ nɩ́ɲáa yɛ́ máa ʋ́ hanná,8pɩ́ dé nɩ́nɩ́ ʋ́kpo10.8 Ná keri Sĩn 2.24. Gɛ́rɛ́kɩsɩrá, kha’-pɩrma kha’ wɩ́’ kpooso wɛrɛ́sɩ kpɔ́kha kpoo. pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛra. Tɩ́ pã́nná pɩ́ dé nɩ́’ pɩ́ɲɔ tʋ̃́wã, dé pɩ déma nɩ́nɩ́ ʋ́kpo. 9Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí tɩ́kɩ́nnɩ wɛrɩ, hã nɩ́nɛ́ yɛ́ kpɩkɩŋ nɩ ɲa.

10Mʋ́ Yésú ná ʋ́ mamannɩbibi nannɩ nɩɩná wɛrɩ, pɩ́ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ pʋ́gɩ́rɔ̂ɔ tɛ̃ mɩ́ɩɲɩ yaŋkpɩkɩŋgɩ wá mɩ́ɩná. 11Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ nɩ́nɩ́ ʋ́ sɛ́ɛrɩ ʋ́ harɩ yɛ yee ɔɔ, ʋ́ tárɩ́ɩ ku’-uma ʋ́ harɩ wá kpãnaa bʋ. 12Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, harɩ ʋ́ kaɩrɩ ʋ́ khoo yɛ yee ɔɔ, ʋ́ tárɩ́ɩ ku’-uma ʋ́ khǒo kpãnaa bʋ.

Tɩ́ Yésú yeeri bikɛrɛɛbɩ dʋwaabɩ́ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 19.13-15; Lúk 18.15-17)

13Nɩ́pɛ́ khɛɛ bikɛrɛɛbɩ baa dé Yésúra dʋ’ pɩ dési yɛ́ ɲɩ́ŋ Yékírí hã bɩ, yɛ ʋ́ mamannɩbibirá khɛɛ bɩ sɩ́ dɛsɔ. 14Mʋ́ Yésú ɲáanɩ sɩ, tɩ nʋwãa ʋ́ wa, ʋ́ kha’ pɩ yɛɛ bikɛrɛɛbɩrá baŋ má thãná, hã pɩ́ nɩ́ŋ bɩ ya, dé nɩ́’ pɩ̂ɩ pãtɩ́ bikɛrɛɛbɛrɛ wɛrɩ, pɩ́ niɲêe ba hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá. 15Yɛ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ ba pɩ́ dé Yékíre dé ʋ́ ɩɩ pãtɩ́ bikɛrɛ’ɩrɛ wɛrɩ wa, ʋ́ niɲé ba hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá kṹuŋ na. 16Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ̂ʋ khɛ bikɛrɛɛbɩ yɛ̂ɛ kpóŋ bi yɛ̂ɛ dʋ’ pɩ dési yɛ̂ɛ yee bi dʋwaabɩ́.

Heŋkhoo wá mɩ́ɲa

(Mat 19.16-30; Lúk 18.18-30)

17Waatɩ ʋ́ Yésúra yɛ yóo kɔ́ kɛ́ŋgɔ wɛrɩ, ɔ wáyɛ́ horgo ná khuusiro ʋ́ wɔ́ɔnná yɛ pʋ́gɔɔ kha’ Nɩ́khãgɩ kɩraa, pé ma dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ bu thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛrɩ, Yékírí thãnâa? 18Yésúrá kha’ pé ʋ̂ʋ yɩ́’ ma Nɩ́khãgɩ kɩraa? Nɩ́’ kɩraa bʋ́ wa, ná Yékírí úkpo mʋ́wã. 19Yɛ kha’ tʋ-ʋrɩ dé Yékírí kha’rɩ kha’ hã mʋ́ khʋ nɩ́nɩ́ wã, hã mʋ́ ku’ mʋ́ harɩ wɛrɛ́sɩ mʋ́ khoo wá kpãnaa bʋ wa, hã mʋ́ sú wa, hã mʋ́ tʋ̃nnɩ́ hã nɩ́nɩ́ wã, hã mʋ́ wá nɩ́nɩ́ bʋ wa, yɛ́ kɩ́ kpónnó’ mʋ́ sii ná mʋ́ nɩ́ɲáa.10.19 Ná keri Ku’ 2.12-16; Wóg 5.16-2020Wáɩrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ Nɩ́khãgaa, háarɩ má bikɛrɛpã́nɛ ma kɔ́’rɩ ɩ́ mɩ́ɩɲɛnɩ kɔ́’mɔ. 21Yésúrá keroo, ʋ́ mɩ́ɲɛ́ nʋwãa ʋ́ yɛ ʋ́ sɛɛrɩyɔɔ kha’ mɩ́ɩ tɩ́kpóo kpɩ’rʋʋ. Ʋ ná doŋgiŋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ ʋ́ wɛrɩ, ɩ̃́ khɛ ɩ́ tigi’iri ɩ̃́ hã ɩ́ pɔ́ɔrɩ́bɩ yɛ́ ba thoo ma, dé ʋ́ bu kɩrgɩ ní thʋ’nná. 22Mʋ́ wáɩ núuni si, tɩ́ pɩ̃́ɲáa ʋ́, ʋ́ khũni wɔ́ɔkpãgɩrɛ, pébu, ʋ yɛma hense tákɩrsa.

23Yésúrá keri ʋ́ mamannɩbibiri yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ hense wɛrɩ, sɩ kpɩ̃́nɩ́ tɩ́ ʋ́ niɲe hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá wɛra. 24Ʋ́ sɛɛrɛrá sóo ʋ́ mamannɩbibi wá hakɩra. Yɛ Yésúrá kha’ má bibe, sɩ kpɩ̃́nɩ́ tɩ́ nɩ́nɩ́ wá niɲe hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá wɛra. 25Yɛ kha’ ɲʋgʋmɩ́ŋ wá dóommi mɩ́sɩ̃ntã́nnɔ, thɔɔ-sɩ́nnɩ ɩ̃ taraa nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ hense wɛrɩ, tɩ́ ʋ́ niɲe hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá wɛra. 26Sɩ́ hafɩya sóo pɩ́ hakɩra, pɩ̂ɩ sɛɛrɛɛ pɩ́ tónni kha’ ná sɩ mʋ́nnáa, mâa wɔ́nnɩ́ bu hɩ̃́mmaa? 27Yésúrá keri bi yɛ kha’ nɩ́thɩ̃napɩ thãná sɩ kpũnní dé, tʋ̃má Yékírí thãa-ʋ wã, pébu, Yékíré kpũŋ mɩ́ɩnɩ wã.

28Pɛ̂ɛnná kha’ yɛ ɩ̃bɩ́rá sɛ́ɛ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ thowoo? 29Yésúrá kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ ná nɩ́nɛ dɛɛ má mɩ́ɲɔ ná sɛɛrɛ nʋwãaná yɛ sɛ́ɛ ʋ́ duki ba’, ʋ́ mánɩ́khobi ba’, ʋ́ khɩ̃nɩbɩ ba’, ʋ́ máhapɩ ba’, ʋ́ khɩ̃harbɩ ba’, ʋ́ nɩ́ɲáa ba’, ʋ́ sii ba’, ʋ́ bibi ba’, ʋ́ khãmarsɩ ba’, 30ʋ ba buma fɛɛrɩ dusi ná mánɩ́khobi ná khɩ̃nɩbɩ ná máhapɩ ná khɩ̃harbɩ ná nɩ́ɩbɩ ná biibi ná khãmarsɩ, sɩ́ khayɩ digbéemʋ́wã̂a’ yɛ́ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ dʋ’ pʋ́. Yɛ nǎaŋ duniɲa ʋ̂ʋ ba baŋ wɛrɩ, ʋ́ bu thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra. 31Yɛ kha’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ bʋ́ ɩ̃ dée wɔ́ɔrɩ nɩ́pɩ yɛ̂ɛ ba dé phɩrgaŋ nɩ́pa; yɛ kɔ́ŋgɔ́mbɛ̂ɛ bʋ́ tɛ̃ ɩ̃ dée phɩrgaŋ nɩ́pɩ yɛ̂ɛ ba dé wɔ́ɔrɩ nɩ́pa.

Tɩ́ Yésú písénni yɛ̂ɛ sɛɛ’ ʋ́ humi ná ʋ́ yamɩ wá mɩ́ɩ tɛ̃ wɛra

(Mat 20.17-19; Lúk 18.31-34)

32Yésú ná ʋ́ mamannɩbibira yɛ yóoma Jerúzalɛ́m, Yésúrâa wɔ́ɔnná. Ʋ́ mamannɩbibi wá dɔ́sɛ̂ɛ kpʋ̃́ʋ bɩ yɛ phãnɩgɛ́ kɔ́rɩ́ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ yɛ thoo bɩ wɛra. Yésúrá yɩ́sɩ tɛ̃ ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ wá tónni yɛ̂ɛ sɛɛ’ pɩ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ yɛ ba nanɔɔ wɛrɩ kha’ 33pɩ nú: ɩ̃bɩ́ra yóoma Jerúzalɛ́m, yɛ nínáa pɩ ba ná hãana’ Nɩ́thɩ̃na’biiriYékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná ʋ́ sɛbɩtʋbɩrá kɔ́rɔɔ yɛ́ kha’ pɩ khʋwɔɔ, yɛ́ tʋ̃má pɩ hã ʋ́ támabɩra. 34Pɩ́rá mánɔɔ, ɩ̃́ su’ sãasɩ́ kɔwɔɔ, ɩ̃́ khɩrɔɔ thĩnne yɛ́ khʋwɔɔ. Yɛ khɩɩ bɩ́sãa’ khɩɩrá ʋ́ ya huuminá.

Ɲɩ́ŋ tɩ́ Zébédé wá bikhebi ɲɩ́nnɩ Yésúri wɛra

(Mat 20.20-28)

35Jákɩ ná Jã́ pɩ́ déeri Zébédé wá bikhebi wɛrɩ, pɩ́ baa Yésú thãná ba sɛɛrɩyɔɔ kha’ Nɩ́khãgaa, ɩ̃bɩ́ra bɛɛma dé ʋ dé tɩ́ ɩ̃bɩ́ra ba ɲɩ́nɔɔ wɛra. 36Ʋ́ pʋ́gɩ́ bɩ kha’ pé pɩ bɛɛ dé ma dêe? 37Pɩ́ kha’ ná ʋ ba baa sáʋnɔ yɛ̂ɛ di ʋ́ ɩgɩrɩ, ʋ́ yɛɛ ɔɔrá hɩ̃tɩ ʋ́ dé’ diŋgirá yɛ ɔɔrá hɩ̃tɩ ʋ́ dé’ mɩ́ŋgɩ́rá. 38Yésúrá kha’ pɩ tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ ɲɩ́ŋ na; yɛ kha’ pɩ wɔ́nnɩ́ tɛɛ thɔɔra ʋ́ ma thɔɔra wɛrɛ́sɩ pɩ ba wɔ́nnɩ́ bátízé bátízé mí ma ba bátízé10.38 Khátɛrá, pãtɩ́ Yésú kha’rɩ bátízémi wɛrɩ, ʋ́ fʋ̃́ʋsɩ́mmɩ ná ʋ́ humi wá mɩ́ɲɛ ʋ sɛɛ’rɩ (Lúk 12.50). wɛraa? 39Pɩ́ kha’ iiyo, ɩ̃bɩ́ra ba wɔ́rɔ. Ʋ́ kha’ pɩ ba thɔɔra pãtɩ́ mana thɔɔra wɛrɩ, yɛ́ bátízé pãtɩ́ mana ba bátízé wɛrɩ sã́, 40dé tɩ́ pɩ kha’rɩ ɔɔra hɩ̃tɩ má dé’ diŋgirá yɛ ɔɔrá hɩ̃tɩ má dé’ mɩ́ŋgɩ́rá wɛrɩ, má thãa sɩ ba ku’ wa, dé tárɩ́ bɩ́ má Sii hafɩɩrɩ saa ɩ́ hɩ̃taŋkhayɩnɛ wɛrɩ, pɩ́ra ʋ ba hã ɩ́.

41Mʋ́ pɔ́ mamannɩbibi kpɔɔgɩ núuni si wɛrɩ, pɩ́ ɲámɩ́sɛ́ yaa Jákɩ ná Jã́ná. 42Yésúrá yɩ́sɩ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ tʋ-bɩrɩ dé nɩ́’ pɩ́ duniɲanɩ́pɩra yɩ́’ nɩ́khãgɩbɩ wɛrɩ, pɩ́rá písénni yɛ̂ɛ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ bɩ yɛ pɩ́ nɩ́’ kpórbírâa di pɩ́ wága. 43Yɛ pɩ́ thã ʋ́rɩ́, sɩ mʋ́nnáa wã; dé tárɩ́ɩ ʋ̂ʋ bɛɛ dé ʋ bu kpórsi pɩ́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, ʋ́rá yɛɛrɩ mákɩ́rá ná ʋ dé pɩ́ sʋ̃mdébiira, 44yɛ ʋ̂ʋ bɛɛ nɩ́khãgɩsɩ pɩ́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, ʋ́ra dé pɩ́ bɛ́ɛ’ donna. 45Pébu, Nɩ́thɩ̃na’biira baa dé pɩ ba dé sʋ̃mɩnɩ́ hãa-ʋ wã, dé baŋ-ʋrma dé ʋ ba dé nɩ́pɩ wá sʋ̃mdébii yɛ́ pɛ́ŋgɩ́ŋ ʋ́ thakoogi ɩ̃́ hɩ̃́ŋ kɔ́ŋgɔ́mbɔ.

Ɔ dargɩ wá pã́aɲámmɩ Jéríkó

(Mat 20.29-34; Lúk 18.35-43)

46Mʋ́ Yésú ná ʋ́ mamannɩbibira yɛ yóomíná Jerúzalɛ́mɩná ɩ̃ ná nanɩ Jéríkórá ɩ̃ dóoró nɩɩná yɛ̂ɛ ku’ wɛrɩ, nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ̂ɛ yɛ thowoo. Ɩ̃ hakɩra ná ɔ dara’ɲɩ́nnâa yɛ khɩ̃ŋgéenná ɩ̃ hɩ̃taa. Pɩ yɛ yɩ́sɔɔma Bártímé yɛ̂ɛ yɩ́’ ʋ́ siiri Tímé. 47Ʋ́ núu ná pɩ kha’ Názáarɛ́tɩ Yésûu tarɩ, ʋ́ sʋ́rɩ́yá kha’ Davíti wá kói Yésú, ʋ fɩ̃ɩ má bʋ. 48Yɛ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ̂ɛ yɛ dʋ́kɩ́rɔ̂ɔ kha’ ʋ phii ʋ́ nʋ́ga; yɛ ʋ́ hafɩya sʋ́rɩ́yá kha’ Davíti wá kóyo, ʋ fɩ̃ɩ má bʋ. 49Yésúrá nɩɩnaa yɛ kha’ pɩ yɩ́sɔɔ. Pɩ́ yɩ́sɔɔ kha’ ʋ tɩɩ wɩ́sɩ yɛ́ ya dé Yésúra yɩ́sɔɔma. 50Ʋ́ sɛ́ɛ ʋ́ kpɔ́rgɩ́kpórgiri yɛ kpɩ́ráa yaa ɩ̃ yóo Yésú thãná. 51Yésúrá pʋ́gɔɔ kha’ pé ʋ bɛɛ dé ma dêe? Ʋ́ kha’ Nɩ́khãgaa, ma bɛɛma dé ma písí ɲá tɛ̃. 52Yésúrá kha’ ʋ yóo, dé pãtɩ́ ʋ khãanɩ má bʋ wɛrɩ, sɩ́rá pã́aná’nʋʋ. Ʋ́ ɲáa khaanná fɩ́ yɛ yaa yɛ̂ɛ thoo Yésúra.

11

Yésú wá ɩthadóommi Jerúzalɛ́mɩná

(Mat 21.1-11; Lúk 19.28-40; Jã́ 12.12-19)

1Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá khɛɛ yɛ̂ɛ yóo ɩ̃ ná nanɩ tátí’ kɩ́ pɩ yɩ́’ Ólívíyékhãmargɩ kɩ̂ɩ Bɛ́tɩ́fájɛ́ ná Bétání wá the’ wɛra. Pɩ yɛ déeyée Jerúzalɛ́mɩnɔ tʋ̃́wã. Yésúrá sʋ̃nɩ ʋ́ mamannɩbi bíɲɔ 2kha’ pɩ yóo nɩɩ ɩ̂ɩ wɔ́ɔnná wɛrɩ, dé pɩ́ nammɛ pɩ ba ɲá kãŋgogibii fɔ́gɔ́ŋ ʋ́ nɩ́nɛ kã́nɩ́ ɲáa wã; pɩ́ fárɩ́ɩ baŋ ʋ́. 3Yɛ ná nɩ́nɛ pʋ́gɩ́ bɩ kha’ pé pɩ̂ɩ fárɩ́yɔ̂ɔ, pɩ́ kha’ tamannâa kpʋ̃́ʋ ʋ́ bʋ, dé ná ʋ sóo ʋ́ bʋ, ʋ ba yɛɛ ʋ́ baŋ khaannáa fɩ́. 4Pɩ́ yóo ná ɲáa ɔ kãŋgogibii fɔ́gɔ́ŋ tɔ́ tʋtʋ̃nnɔ kpaagɩrá fɩ́, khɩ̃nnɩ wá the’, pɩ̂ɩ fárɩ́yɔ̂ɔ. 5Pɔ̂ɔ yɛ fɩ́, pɩ́rá pʋ́gɩ́ bɩ kha’ pé pɩ dé mɛ́’naa? Pée déeri yɛ pɩ̂ɩ fárɩ́yɔ̂ɔ? 6Pɩ́ sɛɛrɩyɛ bɩ mɩ́ɩ tɩ́ Yésú sɛɛ’ra bɩ wɛra. Pɩ́ sɛ́ɛ pɩ́ taraa kãŋgogibiinɔ. 7Mʋ́ pɩ nannɩ ʋ́ Yésú thãná wɛrɩ, pɩ́ dʋkaa ʋ́ bʋ dóobíi yɛ Yésúrá kã́na. 8Nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ khɛɛ pɩ́ dóobíi yɛ pɔ́ɔrá kpɔɔ tã́másɩ wṹugírá pɩ́ bɛrsɛɛ khɩ̃ɩnná. 9Nɩ́’ pɩ̂ɩ thowoo kpãnaaná ná pɩ̂ɩ yɛ wɔ́ɔnná wɛrɩ, pɩ yɛ sʋ́rɩ́ɩma kha’

Ozána.11.9 Tɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri eburusirá: hɩ̃́nɩ́ a. Pɩ yɛ kerooma Yékírí wá Sakhanɩ́nɩ́, tɩ́rá yɛɛrɩ pɩ̂ɩ yɛ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ yɛ̂ɛ kʋ̃ŋ mʋ́ (Mák 118.25-26).A fʋʋ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ baŋ Tamǎaŋ ɲísígírá wɛrɩ, ʋ́ ɲísí nʋʋga.

10A fʋʋ ɩɩ ʋ̂ʋ ba khɛ á sekó Davíti wá ɩgɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ ɲísí nʋʋga.

Ozána wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ní thʋ’nná wɛra.

11Ʋ́ ná dóoró Jerúzalɛ́mɩná, Yékínthɩya’dukirá ɩ̃ keri mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’. Yɛ mʋ́ khɩɩra yɛ bɛ́ɛ dóoŋ wɛrɩ, ʋ́ kpɔɔgɩ písée Bétání ʋ́ ná ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔna.

Taaŋhagɩ wá daŋgamɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 21.18-19)

12Kɩ́ dɩɩgɛ́ yɛ́kɩ́rɛ́, tɩ́ pɩ ku’ra Bétáníná yɛ̂ɛ písi Jerúzalɛ́mɩná wɛrɩ, khʋ̃mgɛ́ kɔ́rɩ́ Yésúra. 13Ʋ́ ɲáa kɔ́ taaŋhagɩ ní déeyéŋ wã́sɛ, ʋ́ yóo dé ʋ ná keŋ ná ʋ buu sɔ́ taambisi ʋ́ di. Yɛ mʋ́ ʋ nannɩ ní, ʋ́ ɲáa tã́má’ tórso, pébu, taambisi wá pã́nɛ ɲa. 14Ʋ́ kha’ kɩ́rá ba senní ɲá, nɩ́nɛ́ tannɩ́ di kɩ́ bigi tʋ̃́wã. Mʋ́ ʋ kʋ̃nnɩ mʋ́, ʋ́ mamannɩbibirá núu si.

Tádoŋginnibi wá nɩ́mmɩ Yékínthɩya’dukirá

(Mat 21.12-17; Lúk 19.45-48; Jã́ 2.13-22)

15Pɩ́ khɛɛ yóo ná nanɩ Jerúzalɛ́m. Mʋ́ pɩ nannɩ ní, Yésúrá dóoró Yékínthɩya’duki wá kpóntʋ̃ʋnná, ɩ̃ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ nɩ́ŋ nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ doŋgiŋ ná pɩ̂ɩ yɛ doŋ táasɩ bʋ́ wɛra. Ʋ́ póyí nɩ́’ pɩ̂ɩ pɛ́ŋgɩ́ŋ tigi’i wɛrɩ, pɩ́ taabárɩ́bɩ, ná pɩ̂ɩ doŋgiŋ táfɩ́rhe’ribi wɛrɩ, pɩ́ khosi, ɩ̃ sɛ́ɛ sɩ. 16Ʋ yɛ́ pɩ́ yɛɛ nɩ́pɛ́ dóoŋ táasɛ bʋ́ Yékínthɩya’dukirá ɩ̃́ tarɩ wa. 17Ʋ yɛ sɛɛ’-pɩma kha’ ɩ̃́ keŋ má tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ Yékírí kha’-ʋma kha’ Má dukira ba déma duniɲathĩiɲi wá bɛ́ɛ’ Yékíŋ ɲɩ́ŋkharɩ11.17 Ná keri Ézá 56.7 waa? Yɛ pɩ́rá khɛɛ dée gi súuríbi wá khara.11.17 Ná keri Jér 7.1118Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná ʋ́ sɛbɩtʋbɩrá núu si, pɩ̂ɩ yɛ keŋ pãtɩ́ pɩ ba dé yɛ́ khʋ́ khoroo bʋ́ wɛra; pébu, pɩ yɛ phãnɔɔma ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ʋ́ mamammɩna yɛ maana’ nɩ́pɩrɩ wɛra. 19Mʋ́ khɩɩra yɛ dóoŋ wɛrɩ, Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá kuso nɩɩná.

Taaŋha gɩ́ Yésú daŋgarɩ wɛrɩ, kɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 21.20-22)

20Mʋ́ dɩɩgɩ yɛ́kɩ́nnɩ pṹníŋgi, Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirâa yɛ tarɩ khɩ̃ŋ tɩ́ taaŋhagɩrɛ wɛrɩ, ʋ́ mamannɩbibirá ɲáa ná kɩ hʋwa tɩ́kɩ́ŋ ná nínsinɛ. 21Pɛ̂ɛnná wógíró mɩ́ɩ tɩ́ tanna wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ Yésúri kha’ Nɩ́khãgaa, ʋ keŋ taaŋha gɩ́ ʋ daŋgarɩ wɛrɩ, hʋʋ-gɩma. 22Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ khãa Yékínná. 23Yɛ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ ba sɛɛ’ tátíkɛrɩ kha’ kɩ ya kɩ́ khanná ɩ̃́ ná wá sɔ́bɩ́yɔkɔ, yɛ khãa tʋʋ ʋ́ dɔ́gɩ́rá dé tɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, tɩ ba déma, yɛ ʋ tʋ̃́nnɩ́ɲá wã, sɩ ba déma sɩ́ dɔ́mmɩ́ná. 24Yɛ kha’ tɩ́rá yɛɛrɩ ma sɛɛ’-pɩma kha’ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ pɩ ɲɩ́ŋ Yékínni wɛrɩ, pɩ khã̌a tʋ kha’ bu-binni. Ná sɩ mʋ́nnáa, pɩ ba bu ri.

25Ná pɩ bɛ́ɛ ɲɩ́ŋ Yékírí yɛ wógíró dé ɔ̌ɔ déeri bi mɩ́ɩnɩ tɩ́ pɩ̃́ɲáa bɩ́, pɩ́ sɛ́ɛ hãa-ʋ tɩ́, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ Sii ʋ̂ʋ ní thʋ’nná wɛrɩ, ʋ́ sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã bɩ ɩ́ tɛ̃. [ 26Yɛ ná pɩ wɛ̂ɛ sɛ́ɛ pɔ́ɔ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã bɩ ɩ́ ya, pɩ́ Sii ʋ̂ʋ ní thʋ’nná wɛrɩ, ʋ́ ba sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã bɩ ɩ́ tɛ̃ ɲa.]

He Yésú wá wɔ́rgɩ ku’rii?

(Mat 21.23-27; Lúk 20.1-8)

27Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá khɛɛ ná nanɩ Jerúzalɛ́mɩná ɩ̃ dóoró Yékínthɩya’dukirá. Mʋ́ Yésúra yɛ tɔnnɛɛ Yékínthɩya’dukirá wɛrɩ, Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná ʋ́ sɛbɩtʋbɩ ná Júdebi wá khokhãgɩbɩrá baa ba 28pʋ́gɔɔ kha’ kʋ̃́nnɩ́ wɔ́rgɛ ʋ buuri yɛ̂ɛ dé ɩ́sɛraa? Máa hãanʋʋ tɩ́ khɩ̃ɩnnɛ̂ɛ? 29Yésúrá kha’ mana ba pʋ́’ pɩ tɛ̃ mɩ́ɩ tɩ́kpo. Ná pɩ khori kɩ́ nʋ́gɩ, tɩ́ pã́nná maná bʋka’ pɩ wɔ́rɩ́ gɩ́ ma buuri yɛ̂ɛ dé si wɛra. 30Yɛ kha’ pãtɩ́ Jã́na yɛ bátízé nɩ́pɩ wɛrɩ, Yékírí thã sɩ ku’ri bâa bá nɩ́pɩ thãa-ʋ? Pɩ khoŋ kɩ́ nʋ́gɩ má keŋ. 31Pɩ́ ɲáa kãmbɩ yɛ kha’ ná ɩ̃bɩ́ra kha’ Yékíré sʋ̃nnʋʋ, ʋ ba kha’ yɛ pée déeri yɛ ɩ̃bɩ́ra khãa ʋ́ bʋ waa? 32Yɛ ɩ̃bɩ́rá ha’rɩ́ kha’ tɛ̃ nɩ́pɛ ya… Pɩ yɛ phãnɩma nɩ́pɩrɩ ɩ̃ dɛɛ tɩ́ pɩ yɛ keŋ Jã́nɩ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́ thĩnthĩmee wɛra. 33Pɩ́ tɔ sɛɛrɩyɛ Yésúri kha’ ɩ̃bɩ́ra tʋʋ wa. Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ maná ba bʋka’ pɩ tɛ̃ wɔ́rɩ́ gɩ́ ma buuri yɛ̂ɛ dé si ya.

12

Sɔ’ kɩ̂ɩ sɛɛ’ busã́mbi pɩ̃́ɩbɩ wá mɩ́ɩ wɛra

(Mat 21.33-46; Lúk 20.9-19)

1Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésúrá kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ sɛɛrɛɛ bɩ́ sɔsɔ. Kha’ ɔ wáyɛ́ sʋ̃nna ʋ́ divɛ̃́khãmargɩ ɩ̃ mágɩ́ kpémí ɩ̃ sã́nɩ́ miniɲe gi yɛ kpãɲɩ bʋ́ pó’ kpakpa’ kɩ́ pɩ dé wɩ̃́ɲá’ divɛ̃́bisiri ɩ̃́ khoŋ sɩ́ yɔkɩrɩ wɛra; yɛ yaa mágɩ́ tɛɛrɛkharɩ bʋ́ tɛ̃. Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ hãa gɩ́ busã́mbibi dé pɩ kɩ́ keŋ gi yɛ yaa yóo sɩrgɔ.2Waatɩ ʋ́ tábisi nannɩ wɛrɩ, ʋ́ sʋ̃nɩ ʋ́ sʋ̃mdébii wá ɔɔ busã́mbibi thãná dé ʋ ná hɩ̃́ŋ má nǐi ba hã ma ʋ́. 3Mʋ́ ʋ yóori, busã́mbibirá khɩrɔɔ yɛ nɩ́nɔɔ ʋ́ khũni dé’ pórse. 4Ʋ́ sʋ̃nɩ ɔɔ tɛ̃, pɩ́ khɩrɔɔ thaagɩrá yɛ khoroo keu. 5Ʋ́ písée sʋ̃nɩ ɔɔ tɛ̃, pɩ́ khʋwɔɔ. Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ sʋ̃nɩ pɔ́ kɔ́ŋgɔ́mbɩ, pɩ́ khɩrɩ pɔ́ɔrɩ yɛ khʋʋ pɔ́ɔra. 6Ʋ́ thĩ wá bi dɔ́ɔrá ʋ̂ʋ ʋ́ dɔ́gɩ́rá wɛrɩ, ʋ́kporá yɛɛra. Ʋ́ phɩrga sʋ̃nɩ ʋ́rɩ́ yɛ kha’ pɩ ba yatɩŋ ʋ́ra. 7Yɛ mʋ́ ʋ yóori, busã́mbibirá ɲáa-ʋ wɛrɩ, pɩ́ sɛɛrɩyɛ kãmbɩ kha’ ʋŋkhɛɛraará wɛ; pɩ yɛɛ ɩ̃bɛ́ khʋwɔɔ yɛ́ bu khãmarɩ gɩ́ ʋ yɛ ba ʋnnɩ́ khɛ wɛra. 8Mʋ́ pɩ kʋ̃nnɩ mʋ́ wɛrɩ, pɩ́ kɔ́rɩ́ khʋwɔɔ yɛ khɛɛ sɛ́yɔɔ khãmarkéŋgírá.

9Mʋ́ Yésú sɔ’rɩ sɔkɩrɩ sóo wɛrɩ, ʋ́ pʋ́gɩ́ nɩ́pɩrɩ kha’ yɛ pée mɩ́nɛ khãmartárɩ́ɩra ba dé wɛrá fâa? Yɛ kha’ ʋ ba bammá ba khʋ busã́mbibiri yɛ́ hã khãmargɩnɛ pɔ́ɔ. 10Yɛ kha’ pɩ karma Yékírí wá sɛbɩrɩ waa? Kha’-ʋyaama kha’

Pʋ́rɩ́ gɩ́ má’nɛ́ɛnɩ́bɩ kaɩra sɛ́ɛ wɛrɩ,

Kɩ́rá bannɩ ba dée pʋ́rɩ́ gɩ́ kɔ́’rɩ dukiri wɛra

11Tamaŋ thã sɩ ku’ri

Yɛ dée ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ tãgɩmasi.12.11 Ná keri Mák 118.22-23

12Mʋ́ Júdebi wá nɩ́khãgɩbɩ tʋʋrɩ dé ɩ̃bɩ́ra ʋ sɔ’rɩ sɔkɛnnɛ wɛrɩ, pɩ̂ɩ yɛ bɛɛ ʋ́ kɔ́’mɩ, yɛ phãnɩgɛ́ kɔ́rɩ́ bɩ nɩ́pɩnɛ, pɩ́ tɔ yɛyɔɔ yɛ taraa.

Ɩ̃́ khoŋ dãmphó hã Ɔrɔ́mɩ ɩthakho kpóróo Sézáarɩ

(Mat 22.15-22; Lúk 20.20-26)

13Pɩ́ sʋ̃nɩ pɔ́ FáarísibiÉródi wá nɩ́pɩ Yésú thãná sɩ́ dé sã́ŋgɩ ná ʋ sɛɛrɩyɛ buroo, pɩ́ bu ʋ́ kɔ́khara. 14Mʋ́ pɩ nannɩ ní, pɩ́ kha’ Nɩ́khãgaa, tʋ-ɩ̃bɩ́nnɩ dé ʋ sɛɛ’ma thɩ̃ɲaa, ʋ́ phãnɩ nɩ́nɩ́ wã, ʋ́ wɛ̂ɛ keŋ nɩ́pɩ yíbkpóríyo wa, dé ʋ mamamma nɩ́pɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɛ thɩ̃ɲaa bʋ. Yɛ kha’ ʋ sɛɛ’ ɩ̃bɩ́rɩ́ ná ɩ̃bɩ́ra khɩ̃nnɛ ɩ̃́ khoŋ dãmphó hã Sézâannɩ wɛrɛ́sɩ ná ɩ̃bɩ́ra khɩ̃nnɛ ɲa. Ɩ̃bɛ khoroo bâa bá ɩ̃bɛ́ khoroo waa? 15Mʋ́ Yésú tʋʋra dé damaara pɩ yɛ hĩŋ wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pée déeri pɩ̂ɩ bɛ́ɛ má’ ma ɩ̃́ keŋ? Yɛ kha’ pɩ hã ma dénáarɩ12.15 Dénáarɩ ʋ́kpora yɛma sʋ̃mdébii wá khɩɩ ʋ́kpo taasa. kũŋgéréŋ má keŋ. 16Pɩ́ hãa-ʋ ɔɔ. Mʋ́ pɩ hãanʋʋ ʋ́ wɛrɩ, ʋ́ pʋ́gɩ́ kha’ máa wɔ́ɔse’ri ná ʋ́ tɩ̃’nɛɛsɛ̂ɛ bʋ́ tigi’ tɛrâa? Pɩ́ kha’ Sézáarɩ wásɛ. 17Ʋ́ tɔ kha’ ná mʋ́nnáa pɩ hã Sézáarɩ ʋ́ wánnɛ yɛ́ hã Yékírí ʋ́ wánnɛ. Mʋ́ pɩ núuni si wɛrɩ, sɩ́ maanɩga bɩ tákɩrsa.

Huyamɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 22.23-33; Lúk 20.27-40)

18Sádísé bí kha’rɩ huyamɛ bʋ́ wa wɛrɩ, pɩ́ baa ba sɛɛrɩyɛ Yésúri kha’ 19Nɩ́khãgaa, Moyízi tɩ̃’nɛɛ-ʋyaa sɛɛrɩyɛ-ɩ̃bɩ́rɩ́ma kha’ ná nɩ́nɛ yee harɩ yɛ huu kaa hũni biye, ʋ́ khɩ̃nɩɩnâa khɛ hannɩ ɩ̃́ hũŋ ʋ́ bʋ bii sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ mánɩ́khoo wá ɲísígírá pĩ́i ɲa. 20Yɛ hakɩra ná ɔ wáyɛ̂ɛ yɛ khɩ̃nɩbɩ má’nɩ́kponɔ. Ʋ́ yee harɩ ɩ̃ huu kaa hũni biye. 21Khɩ̃nɩɩ ʋ́ thooruu wɛrɩ, ʋ́rá khɛɛ hannɩ ɩ̃ huu kaa hũni ʋ́ bʋ biye. Ʋ́ yaarɩ thoo fɩ́ wɛrɩ, tɩ́ tábi kpoonnɛ. 22Mʋ́nnáa pɩ́ khobi má’nɩ́ɲɔ̌ɔ bɛ́ɛ’ yeeri hannɩ ɩ̃ huu kaa hũni ʋ́ bʋ biye. Tɩ́ kpãnaa bʋ, hanná huu tɛ̃. 23Mʋ́ pɩ kʋ̃nnɩ mʋ́ sóo wɛrɩ, pɩ́ pʋ́gɔɔ kha’ huyamɩ wá khɩɩrá ná pɩ ba yaa, mâa ba bu harɩ wɛraa? Pébu, pɩ́ khobi má’nɩ́ɲɔ wá bɛ́ɛ’ yeeraa-ʋ.

24Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ buri-bima, pébu, pɩ tʋʋ Yékírí wá sɛɛrɛ́ɛ tɩtã́ŋgɩ ná Yékírí wá wɔ́rgɩ wa, tɩ́rá yɛɛrɩ pɩ́ kʋ̃nɩ mʋ́; 25dé huyamɩ wá khɩɩrá ná nɩ́pɛ ba yaa huuminá, khoobé ba yee hapɩ wa, hapɛ́ ba yee khoobi wa, dé pɩ ba hɩ̃tɩma pãtɩ́ Yékírí wá mɩnɩgɩ bɩ̂ɩ ní thʋ’nná wɛra. 26Yɛ kha’ ná huuribi wá yamɩnɛ, pɩ karma Moyízi wá sɛbɩrá tɩ́ Yékírí sɛɛ’raa-ʋ táboro’ kîi yɛ so wɛrɩ, kɩ́ the’rá waa? Kha’-ʋma kha’ Manɩ Yékínná déeri Ábráhám ná Ízákɩ ná Jakɔ́pɩ wá Yékínna.12.26 Ná keri Ku’ 3.2, 627Yɛ kha’ ʋ dée huuribi wá Yékírí wa, dé nɩ́kooníŋgobi wáa-ʋ.12.27 Ná keri Lúk 20.38 Yɛ kha’ buri-bima kutúru.

Mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí kha’rɩ âa dé wɛrɩ, tʋ̃́nnɩ́ mɩ́nɛ̂ɛ wɔ́ɔnnâa?

(Mat 22.34-40; Lúk 10.25-28)

28Mʋ́ Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ wá ɔɔ núuná ná pɩ yɛ pã́nɩ́ kãmbɩ yɛ ɲáa tɛ̃ pãtɩ́ Yésú tʋʋra hɩ̃́ŋgɩ́rá wɛrɩ, ʋ́ sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́yɔ́ ʋ́ yɛ pʋ́gɔɔ kha’ mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí kha’rɩ ɩ̃bɩ́ra dé wɛrɩ, tʋ̃́nnɛ̂ɛ wɔ́ɔnnâa? 29Yésúrá kha’ tɩ̂ɩ wɔ́ɔnná wɛrɩ, tɩ́rá déeri: Ísíráyɛ́l bibi, pɩ nú; á Tamaŋ Yékínná déeri Tamanna, ɔɔ bʋ́ wa;30yɛ mʋ fʋŋ mʋ́ Tamaŋ Yékínni mʋ́ dɔ́gɩnɛ mɛ ná mʋ́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́nnɔ mɛ ná mʋ́ kã́kásɩnɛ mɛ ná mʋ́ fãŋgɩnɛ mɛ.12.30 Ná keri Wóg 6.4-531Yɛ tɩ́ yaarɩ thoo fɩ́ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: mʋ fʋŋ mʋ́ kãnɩ pãtɩ́ mʋ fʋnnɩ mʋ́ thĩ wɛra.12.31 Ná keri Lév 19.18 Yɛ kha’ mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí kha’rɩ a dé wɛrɩ, tɔ̂ɔ bʋ́ ɩ̃ taraa ɩ́tɛrɩ tʋ̃́wã.

32-33Yékírí wá sɛbɩtʋʋrá kha’ sóo-uri si, Nɩ́khãgaa. Yɛ kha’ tɩ́ ʋ kha’rɩ Yékínna ma ʋ́kpo ɔɔ bʋ́ wa wɛrɩ, ná tɩ́ ʋ kha’rɩ mákɩ́n-tɩrɩ ná mʋ fʋrɔɔ mʋ́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ ná mʋ́ kã́kásɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ ná mʋ́ fãŋgɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ yɛ́ fʋŋ mʋ́ kãnɩ pãtɩ́ mʋ fʋnnɩ mʋ́ thĩ wɛrɩ, sɛɛ’-ʋrɩ thɩ̃ɲaa, dé sɩ tarɩ thɔgɩŋ sɩ́ pɩ dé khoŋ ɩ̃́ tho’rí hã Yékírí ná sɔ́ thɔgɩŋ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ wɛra. 34Mʋ́ Yésú ɲáanɩ ná wáɩra sɛɛrɩyɛ wɔ́ɔtʋsɛɛrɛ wɛrɩ, ʋ́ kha’ yɛɛ-tɩyaa kɩ́rɩ́ʋ ʋ́ niina yɛ hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá. Tɩ́ kpãnaa bʋ, nɩ́nɛ yɛ hagɩ pʋ́gɔɔ mɩ́ɩnɩ tʋ̃́wã.

Yékírí wá Sakhanɩ́nɩ́ dé-uma Davíti wá Tamaŋ

(Mat 22.41-46; Lúk 20.41-44)

35Yésúra yɛ mamamma nɩ́pɩ Yékínthɩya’dukirá yɛ ba pʋ́gɩ́ bɩ kha’ mʋ́ sɩ buuri yóo yɛ Yékírí wá sɛbɩtʋbɩrâa kha’ Yékírí wá Sakhanɩ́nɩ́ dé-uma Davíti wá kóyoo? 36Pébu Davíti wá thĩ sɛɛ’-ʋrma Yékírí wá Nii wá bárkárá kha’

Á Tamaŋ Yékírí sɛɛ’rɩ má Tamannɩ kha’

Ʋ ba hɩ̃tɩ má the’, má dé’ diŋgo

ɩ̃́ ná naŋ khɩɩ ʋ́ ma ba yɛɛ ʋ́ wɔ́rɩ́ ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ ɩ̃́ sa bɩ ʋ́ déko wɛra.12.36 Ná keri Mák 110.1

37Yɛ kha’ ná Davíti wá thĩna yɩ́’ma Yékírí wá Sakhanɩ́nnɩ ʋ́ Tamaŋ, mʋ́nnɩ Sakhanɩ́nɩ́ ʋ́ra wɔ́nnɩ́ sʋ̃́nnɩ́ dé yɛ́ dé Davíti wá kói tɛ̃ɛ? Nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́ŋ bɩ̂ɩ yɛ fɩ́ wɛrɩ, Yésú wá sɛɛrɛ̌ɛ núunó’mina yɛ nʋʋ-bɩ́ma.

Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ wá dédɔ́ŋ pɩ̃́ɩma

(Mat 23.1-36; Lúk 20.45-47)

38Yésúra yɛ mamam-bɩma yɛ̂ɛ sɛɛ’ pɩ kha’ pɩ kɔrsɩŋ pɩ́ wɩ́sɩ Yékírí wá sɛbɩtʋbɩnɛ, hã pɩ́ thoosiŋ bi ya. Pɩ khɔrɔ’ma nɩ́kpórí táyeegi kɩ́ tɔnnɛɛ, yɛ̂ɛ khɔrɔ’ dé pɩ kɩ́ thɩya’ ɩ̃bɩ́rɩ́ kpónnóke nɩ́pɩ́rá. 39Pɩ khɔrɔ’ma tɛ̃ nɩ́kpórí hɩ̃taŋkhayɩ Júdebi wá pĩ́ŋgíŋkhayɩrá ná diireekhayɩrá. 40Pɩ fɩ̃mma yɛ̂ɛ di khɩsahapɩrɩ, yɛ́ písi kɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí kha’ pɩ́ kpáarɛ́ɛ ya, sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́pɛ́ ɲá bɩ. Pɩ́ thɩɩgɩra ba pɩ̃́ɩ dɛ́!

Khɩsahapɔ́ɔrɔ́ wá támábi íɲɔ

(Lúk 21.1-4)

41Yésúrá hɩ̃taa ɩ̃ kásáa Yékínthɩya’duki wá tigi’yeekhannɩ yɛ̂ɛ keŋ pãtɩ́ nɩ́pɩra yee tigi’iri bú wɛra. Tigitárɩ́ kɔ́ŋgɔ́mbɛ yɛ yeema tigi’i bú kɔ́ŋ. 42Ɔ khɩsahapɔ́ɔrɔ́ baa tɛ̃, ba yee bʋ́ támábi íɲɔ; ɩ yɛ́ naŋ mɩ́ɩnɩ wã. 43Yésúrá sɛɛrɩyɛ ʋ́ mamannɩbibiri kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ khɩsahapɔ́ɔrɔ́ wɛrɩ, yee-uri tigi’i ɩ̃ taraa ɩ́pɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ pɩ́ yeeri tigi’i tigi’yeekhanná wɛra. 44Pébu, pɔ́ɔ bu-bínnima ná taraa pɩ́râa khoŋ yɛ̂ɛ hãana’, yɛ harɩ wɛ́ɛ tigi’i wá bɛ́ɛ’ ʋ hãana’nɩ mɛ́’na. Ʋ́ bɛ́ɛ’ ná ʋ́ bɛ́ɛ’rʋ ʋ́ra. Tigi’ í ʋ yɛ doŋ yɛ̂ɛ di wɛrɩ, ɩ́ bɛ́ɛ’ra ʋ hãana’nɩ mɛ́’na.

13

Yékínthɩya’duki wá keumi wá mɩ́ɲa

(Mat 24.1-2; Lúk 21.5-6)

1Mʋ́ Yésúra yɛ ku’ Yékínthɩya’dukirá wɛrɩ, ʋ́ mamannɩbii wá ɔ̌ɔ sɛɛrɩyɔɔ kha’ Nɩ́khãgaa, ʋ keŋ dusɛra; ʋ keŋ pʋ́rɩ́ sɩ́ pɩ khɛɛrɩ ɩ̃́ mágɩ́ sɩ wɛra. 2Yésúrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ du’ kpórí sí ʋ ɲáanɩ mɛ́’nɩ wɛrɩ, ɔ khɩyɛ ba naŋ pɩ ba kpɔ́ɔ sɛ́ɛ-sɩma. Yɛ pʋ́rɩ́ sɩ́ ʋ ɲáanɩ mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́ bɛ̂ɛ’ ba wáa’ma mɛ; kɔ́ɔ ba yɛɛ ya.

Phɩrgaŋ pã́nɩ́ wá mɩ́ɲa

(Mat 24.3-14; Lúk 21.7-19)

3Yɛ yóo ná hɩ̃taa tátí’ kí pɩ yɩ́’ Ólívíyékhãmargɩ wɛrɩ, ɩ̃ tã́a wɔ̂ɔnnɩ Yékínthɩya’dukirá. Pɛ́ɛrɩ ná Jákɩ ná Jã́ ná Ándérérá yóo pɩ́ tónni ná pʋ́gɔɔ kha’ 4ʋ bʋka’ ɩ̃bɩ́rɩ́ ʋ̃nnɩ waatɩ sɩ ba dêe. Yɛ pé ɩ̃bɩ́ra ba khɛ yɛ́ tʋ dé ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ dépã́nnɩ nan-tɩrɩɩ? 5Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ yee kɔrsɩŋ, hã pɩ́ yɛɛ nɩ́nɛ́ fɩ̃nnɩ́ bunno’ pɩ ya. 6Yɛ kha’ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ ba khɛ má ɲísígi ɩ̃́ baŋ; ɔɔrá kha’ manâa Yékírí wá Sakhanɩ́nna, ɔɔrá kha’ manâa Yékírí wá Sakhanɩ́nnɩ, ɩ̃́ fɩ̃nnɩ́ bunno’ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɔ. 7Kha’ pɩ ba nú ná pɩ kha’ khãɩgɛ bʋ́; yɛ́ nú tɛ̃ ná pɩ kha’ pɩ sɔ́ɔbɩ́mma khãɩga; hã pɩ́ yɛɛ phĩnné khoŋ bi ya, dé mákɩ́n-tɩrɩ ná sɩ naŋ, yɛ duniɲǎa sóominɛ bɩ́rɩ́ thoŋ na. 8Tɔ́ thĩni ná thĩne ba ya kãmbɔ, ɔ ɩɩ ná ɔ ɩyɛ́ ya kãmbɔ. Fãnɩŋgɛ ba sígí kharɩ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ yɛ khʋ̃mɩgɛ́ wá kharɩ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ tɛ̃. Sɩ ba khɛɛbɩmma pãtɩ́ dɔ́ɔrɛ wɩ̃́ɲá’ harɩ wɛra. 9Kha’ pɩ yee kɔrsɩŋ. Pɩ ba hã-bɩ́ma thɩɩthɩɩkhãgɩbɩrɩ yɛ́ khɩ’ pɩ pɩ́ pĩ́ŋgíŋkhayɩrá; pɩ ba yɩ́’-pɩma fãgɩmambɩ ná ɩɩbɩ thã ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ pɩ thoo ma wɛra. Sɩ́râa ba dé sã́ŋgɩ pɩ́ sɛɛ’ má mɩ́ɩ nɩ́pɩ́rá nú. 10Kha’ fɔ́ pɩ́ sɛɛ’ duniɲathĩiɲi wá bɛ́ɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɔ yɛ ʋ́ khɩɩrá tʋ̃má ʋ naŋ.

11Ná pɩ ba kɔ́rɩ́ bɩ dé pɩ ná hãana’ pɩ, hã pɩ́ khɩrɩ́ɩ tʋ̃́nnɛ́ɛ kha’ pé pɩ ba ná sɛɛ’ ya, dé pɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ ʋ́ Yékínna ba hã bɩ ʋ́ waatɩrá wɛrɩ, dé kɩ dée má pɩ́ thĩnâa ba sɛɛrɛɛ ya, dé Yékírí wá Niɲo. 12Mánɩ́khoo ba hãana’ ʋ́ khɩ̃nɩɩ wɛrɛ́sɩ khɩ̃nɩɲɛ́ hãana’ ʋ́ mánɩ́khoo pɩ́ khʋwɔɔ; siye ba hãana’ ʋ́ bii pɩ́ khʋwɔɔ; biibe ba ya pɩ́ siibirá ɩ̃́ hãana’ pɩ́ khʋ bɩ. 13Nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ ba ĩ’-pima ɩ̃́ dɛɛ má mɩ́ɲɔ. Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba hʋkɛɛ ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá wɛrɩ, ʋ́râa ba ko.

Thɔɔra kpóróo ʋ̂ʋ ba baŋ wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ɲa

(Mat 24.15-28; Lúk 21.20-24)

14Ná pɩ ba ɲáa nɩ́nɩ́ wá mɩ́ɩ ɩ̂ɩ pɩ̃́ɩ Yékínnɔ, ʋ̂ʋ baŋ hasɩkɛ,13.14 Ná keri Dán 9.27; 11.31; 12.11 ná ʋ hɩ̃taa khaa tɩ́ ʋ yɛ mákɩ́rá ná ʋ hɩ̃tɩ wa wɛrɩ, tɩ́ pã́nná pɩ̂ɩ ba hɩ̃tɩ Júde maráará wɛrɩ, pɩ horó’ yóo tátíso. (Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ karaŋ sɩ wɛrɩ, ʋ pã́náa tʋ kɩ́ tɩtã́ŋga.) 15Kha’ ʋ̂ʋ ba hɩ̃tɩ ʋ́ sã́nduthʋ’rɔ wɛrɩ, hã ʋ́ kha’ ma sũnní ná khɛ má tásɩ duko wa. 16Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba hɩ̃tɩ khãmargɔ wɛrɩ, hã ʋ́ kha’ ma písima nɩɩná ná khɛ má kpɔ́rgɩ́kpórgi wa. 17Ha’ pɩ̂ɩ ba hɩ̃tɩ dɔ́ɔyɛ ná pɩ̂ɩ ba kɩ́ tʋ̃ʋna’ wɛrɩ, tɩ ba pɩ̃́ɩ bɩ́ bʋ pɩ́ khɩbɩrá. 18Yɛ kha’ pɩ ɲɩ́ŋ Yékírí hã sɩ́ yɛ́ dé sarkhɩɩ wá pã́nɩ́ wã, 19dé pɩ́ khɩbɩrá nɩ́pɩ wá yíbinna ba sãɩma tákɩrsa. Ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá tɩ́ Yékírí khonni duniɲanɩ wɛrɩ, ɩ̃ ba nanɩ wɛrá, nɩ́pɩra ɲáa kɩ́ yíbísãɩgɩ wá hũŋgi ɲáa wã, yɛ pɩ́ ba ɲá kɩ́ yíbísãɩgɩ wá hũŋgí ɲá tʋ̃́wã. 20Yɛ kha’ Tamaŋ dɛɛ-ʋma nɩ́’ pɩ́ ʋ phɩ̃’nɩ khori wɛrɩ, yɛ kpɛɛyɛ pɩ́ yíbísãɩkhɩbɩrá, tʋ̃má ná ʋ yɛ kpɛɛyɛ bʋ́ wa, nɩ́nɩ́ ʋ́kpo mɛ́’, ʋ yɛ́ ko wa.

21Yɛ kha’ ná nɩ́pɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ Yékírí wá Sakhanɩ́nna ma fa wɛrɛ́sɩ ʋ ma foní, hã pɩ́ khãa wã, 22dé nɩ́pɛ ba ya ɩ̃́ dé pɩ́ wɩ́sɩ má Yékírí wá Sakhanɩ́pɛ wɛrɛ́sɩ ʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɛ ɩ̃́ dé tãgɩmasimɩ́ɲɩ ɩ̃́ kɩ́ bɛɛ dé ná pɩ wɔ́rɔ́ɔ, pɩ́ fɩ̃nnɩ́ bunno’ nɩ́’ pɩ́ Yékírí phɩ̃’nɩ khori wɛra. 23Yɛ kha’ pɩ yee kɔrsɩŋ dé sɛɛ’-manɩ bɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ sówo.

Nɩ́thɩ̃na’bii wá písémbammɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 24.29-31; Lúk 21.25-28)

24Yɛ ná kɩ́ yíbísãɩgɩra taraa, khɩɩra ba te’ma; fergeerá ba yɩ́ŋ tʋ̃́wã,25kʋsa’ɩrá ya ní thʋ’nná ba wá, yɛ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ fãŋgɩnɛ ní thʋ’nná wɛrɩ, ɩ ba sígíma.13.25 Ná keri Ézá 13.10; 34.426Tɩ́ pã́nná pɩ ba ɲá Nɩ́thɩ̃na’biiri ní thʋ’nná, tátʋ̃́nɩ́sɩ́rá ná ʋ kɩ́ baŋ13.26 Ná keri Dán 7.13 wɔ́rgɩ ná sáʋnɔ kɔ́ŋ. 27Ʋ ba sʋ̃mma Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ pɩ́ pĩ́ŋgíŋ nɩ́’ pɩ́ Yékírí phɩ̃’nɩ khori pɩ̂ɩ khɩɩkuki ná khɩɩdóoŋgi ná duniɲǎa kɛ́nsɩ wá bɛ́ɛ’rá, ɩ̃́ khɛ tɔ́ thagɩnná ná khɩ’ tɔ́ɔrá.

Sɔ’ kɩ̂ɩ sɛɛ’ taambɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 24.32-35; Lúk 21.29-33)

28Yɛ kha’ pɩ keŋ taambɩrɩ yɛ́ yee hakɩra: ná pɩ wɔ́rɔ́ɔ wɛ̂ɛ múní, pɩ tʋma dé kharɩɩgɩ tɔ́’rɩ́ŋ-gɩma. 29Mʋ́nnáa sɩrɛ, ná pɩ ɲáa ná ɩ́ mɩ́ɩɲɛna naŋ, pɩ tʋ kha’ Nɩ́thɩ̃na’bii wá písémbammɩ tɔ́’rɩ́m-bɩrma; naŋ-ʋrma sówo. 30Yɛ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ wɛrɩ wá nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ ba hu wa yɛ ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ dé. 31Yɛ thʋ’rɩ ná fãnɩŋgɩra ba sóoma yɛ má sɛɛrɛ ʋ́rá ba sóo kṹuŋ na.

Sii Yékírí úkporá tʋʋrɩ waatɩ ʋ́ Nɩ́thɩ̃na’biira ba písí baŋ wɛra

(Mat 24.36-44)

32Yɛ kha’ ná ɩ́ mɩ́ɩɲɛ wá déminɛ, nɩ́nɛ́ tʋ ʋ́ khɩɩrɩ wa, nɩ́nɛ́ tʋ ʋ́ waatɩrɩ wa, Yékírí wá mɩnɩgɩ bɩ̂ɩ ní thʋ’nná wɛrɩ, pɩ́ tʋ sɩ ya, Bikheerá tʋ sɩ ya, dé Siirâa tʋ sɩ. 33Kha’ pɩ yee kɔrsɩŋ, hã pɩ́ yɛ́ hʋ̃ŋ na, dé pɩ tʋʋ waatɩrɩ wa. 34Yɛ kha’ sɩ ba khɛɛbɩmma pãtɩ́ ɔɔ yóo sɩrgɩ yɛ́ karfa ʋ́ dukinɛ ʋ́ sʋ̃mdébibi, ɩ̃́ hã bɛ́ɛ’ ná pɩ́ sʋ̃mɩnɩ yɛ́ sɛɛ’ dutɛɛraarɩ kha’ ʋ kɩ́ tɛɛ gɩ wɛra. 35Tɩ́rá yɛɛrɩ, pɩ hɩ̃tɩ dɔɔkoo, hã pɩ́ hʋ̃ŋ na, dé pɩ tʋʋ waatɩ ʋ́ dutárɩ́ɩra ba baŋ na; sʋ̃́nɩ́ŋgɛ ba’, pɔ́khãkɛ ba’, sṹŋkho fʋʋpã́ɲɛ ba’, pṹníŋge ba’, pɩ tʋʋ wa. 36Hã pɩ́ yɛɛ ʋ́ ba bárɩ́ bɩ dɔɔmɔ wã. 37Tɩ́ ma sɛɛ’ pɩ wɛrɩ, bɛ́ɛ’ ma sɛɛ’ tɩ́. Yɛ kha’ pɩ hɩ̃tɩ dɔɔkoo.

14

Tɩ́ Júdebi wá nɩ́khãgɩbɩ fɔ́’rɩ dúu Yésúrá wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 26.1-5; Lúk 22.1-2; Jã́ 11.45-53)

1-2Kṹŋkɛrsɩkɛrɩ sɩ́ pɩ dé khɔɔ phã́anɩ kaadé thãhɩrbɩɩnɔ wɛrɩ, yɛɛ-sɩyaama khɩɩ bɩ́ɲɔ sɩ́ naŋ. Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná ʋ́ sɛbɩtʋbɩra yɛ bɛ́ɛ khʋma Yésúra. Pɩ yɛ kʋ̃mma kha’ ná ɩ̃bɩ́ra kɔ́rɔɔ kɛrsɩ wá khɩɩrá, sɩ ba yɛɛma nɩ́pɩ́rá páráŋgá; dé pɩ yɛɛ ɩ̃bɛ́ khɛ wɔ́ɔmɩ ɩ̃́ kɔ́rɔɔ.

Tɩ́ ɔ harɩ kɔɔrɩ datɩkɔ́rɔ́ŋ Yésú wá thagɩrá wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 26.6-13; Jã́ 12.1-8)

3Yésúra yɛma Bétání, Símɔ́ ʋ̂ʋ yɛ dékpṹmbose yɛ sɩ́ ba pã́aɲáa wɛrɩ, ʋ́ duko ɩ̃ hɩ̃taa yɛ̂ɛ di. Ɔ harɛ́ baa álábátɩrɩkhoore; yee-biyaa-bʋ́ma náardɩ thĩnthĩmée datɩkɔ́rɔ́ŋ, ʋ́ dori sîi hʋʋ wɛra. Ʋ́ khɩrɩ pã́gɩ́yá rɩ ɩ̃ kɔɔ datɩkɔ́rɔ́nnɩ Yésú wá thagɩrá.4-5Mʋ́ pɔ́ɔ ɲáanɩ sɩ wɛrɩ, pɩ́ ɲámɩ́sɛ́ yaa, pɩ́ yaagɩra ʋ́ kha’ pée hasɩkɛ́ kɛraa? Yɛ kha’ ʋ́ datɩkɔ́rɔ́ŋ wá dorsira tarɩ dɩɩ gɩ́kpo taasa,14.4-5 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ dénáarɩbɩ kpárgɩ na digbéemʋ́wã̂a’. dé ná doŋgim-bɩyaa-ʋ, pɩ yɛ́ khɛ ɩ́ tigi’iri ɩ̃́ hã ɩ́ pɔ́ɔrɩ́bɩ waa? 6Yɛ Yésúrá kha’ pɩ yɛɛ hanna; pée déeri pɩ̂ɩ ɲagɩmɩŋ ʋ́ kã́kásaa? Mɩ́ kɩnnɛ ʋ déeri ma. 7Yɛ kha’ pɔ́ɔrɩ́bɩra ba hɩ̃tɩ-bɩ́ma khɩɩbɩ wá bɛ̂ɛ’, yɛ waatɩ ʋ́ nʋʋnɩ bɩ́ wɛrɩ, pɩ wɔ́nnɩ́ dé-bima mɩ́kɩrɩya; yɛ maná ba hɩ̃tɩ bɩ́ khɩɩbɩ wá bɛ́ɛ’ ya. 8Tɩ́ ʋ wɔ́nnɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ déeri. Yɛ kha’ datɩkɔ́rɔ́ŋ ʋ́ ʋ kɔɔrɩ ma mɛ́’nɩ wɛrɩ, dé-giri má má kasɩ’mɛ ʋ khɩrɩɩrɩ sɔ́ɔbɩ́rɔ́. 9Yɛ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ khaarɩ wó khaa tɩ́ pɩ ba sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwã̌a mɩ́ɩ duniɲǎa bɛ́ɛ’rá wɛrɩ, pɩ ba sɛɛ’ma harɩ wɛ́ɛ mɩ́ɩ tɛ̃, pɩ́ kɩ́ wógí’ ú.

Júdásɩra bɛ́ɛ hãana’ma Yésúri pɩ́ kɔ́rɔɔ

(Mat 26.14-16; Lúk 22.3-6)

10Ísíkárɩ́yɔ́tɩ Júdásɩ ʋ́ déeri Yésú wá mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ́ɔ ɔɔ wɛrɩ, ʋ́ yóo ná ɲáa Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩrɩ kha’ ma wɔ́nnɩ́ hãana’ Yésúri pɩ́ kɔ́rɔɔ. 11Mʋ́ pɩ núuni si wɛrɩ, tɩ́ nʋwãa bɩ́, pɩ́ kha’ ɩ̃bɩ́ra ba hãa-ʋ tigi’ye. Ʋ́rá kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ keŋ pãtɩ́ ʋ ba dé yóo yɛ́ hãanɩgɔɔ pɩ́ kɔ́rɔɔ wɛra.

Kṹŋkɛrsɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 26.17-25; Lúk 22.7-14, 21-23; Jã́ 13.21-30)

12Kɛrɩ sɩ́ pɩ dé khɔɔ phã́anɩ kaadé thãhɩrbɩɩnɔ wɛrɩ, nan-sɩyaama; yɛ sɩ́ dʋ́gɩ́ɩ khɩɩrá pɩ dé khʋ sã́nɩ́biira. Mʋ́ ʋ́ khɩɩ nannɩ, Yésú wá mamannɩbibirá pʋ́gɔɔ kha’ he ʋ bɛɛ dé ɩ̃bɩ́ra ná dé Kṹŋkɛrsɩ wá diminaa? 13Ʋ́ sʋ̃nɩ ʋ́ mamannɩbi bíɲɔ kha’ pɩ yóo nɩɩná dé pɩ ba ná ɲá ɔ wáɩ ná ʋ kpórí yɔ’mɩ benno. Pɩ thowoo, 14khaa tɩ́ ʋ yóori ná dóoró, pɩ́ dóoŋ ɩ̃́ pʋ́’ dutárɩ́ɩrɩ kha’ nɩ́khãgaa kha’ khoró ʋ̃nnɩ du’bii bu má ná má mamannɩbibira ba di Kṹŋkɛrsɩ wá diminaa? 15Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ʋ ba bʋka’ pɩ ɔ du’bi kpakpabaa sã́ŋgámbóŋ bʋ, ʋ́ sɔ́ɔbɩ́nnɩ, mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ bʋ́ma. Kha’ pɩ dé diimini ʋ́ du’biirá. 16Mamannɩbibirá yóo nɩɩná ɩ̃ ná ɲáa mɩ́ɩɲɩnɩ pãtɩ́ ʋ sɛɛ’ra bɩ wɛra. Pɩ́ dée Kṹŋkɛrsɩ wá dimini yɛ fɩ́gɩ́ písée.

17Mʋ́ khɩɩ dóonni, Yésúrá khɛɛ ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔnɩ pɩ́ yóo ʋ́ du’biirá. 18Mʋ́ pɩ yɛ diiminá wɛrɩ, Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ má ná pɩ̂ɩ di mɛ́’nɩ wɛrɩ, pɩ́ ɔ̌ɔ ba hãana’ ma pɩ́ kɔ́’ ma. 19Mʋ́ ʋ kʋ̃nnɩ mʋ́, tɩ́ dóoró bi, ɔɔrá pʋ́gɔɔ kha’ manɔ wã, bá mʋ̂ʋŋ; ɔɔrá pʋ́gɔɔ kha’ manɔ wã, bá mʋ̂ʋŋ? 20Yésúrá kha’ pɩ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ bɛ́ɛ’ ɔɔ-ʋ. Má ná wɛ́ɛ ʋ́ wá’rɩ tɔgɩ phã́anɩnɩ naŋgɩrá wɛrɩ, ʋ́rɔ. 21Yɛ kha’ Nɩ́thɩ̃na’biira ba hu pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛrɩ sã́, yɛ tɩ ba pɩ̃́ɩ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba hãana’ pɩ́ kɔ́rɔɔ wɛra; ná pɩ yɛ hũni ʋ́ tárɩ́ɩrɩ wa, ná pã́a-tɩyaa ʋ́ bʋ.

Tamǎaŋ dimi wá sĩnnimmi wá mɩ́ɲa

(Mat 26.26-30; Lúk 22.14-20; 1Kó 11.23-25)

22Mʋ́ pɩ yɛ diiminá wɛrɩ, ʋ́ khɛɛ phã́anɩ ɩ̃ thɩɩga Yékírí kha’ ʋ́ ãníke, yɛ kpekire hãa bɩ ʋ́ kha’ pɩ hɩ̃́ŋ dé phã́anɩ wɛrá déeri má wɩ́sɩra. 23Yɛ yaa khɛɛ divɛ̃́ tɛ̃ ɩ̃ thɩɩga Yékírí kha’ ʋ́ ãníke yɛ hãa pɩ́ bɛ́ɛ’ ɲʋ́ʋ mɛ. 24Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ ʋ́wɛrá déeri má taraŋ mɩ̂ɩ ba kpó’ ɩ̃ dɛɛ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɔ wɛra. Pɩ́ tarammɩna Yékíre ba khɛ ɩ̃́ khoŋ bí nɩ́ɩnɛ́ɛsɛ. 25Yɛ kha’ ma sɛɛ’-pɩma kha’ má ba sʋ̃́nnɩ́ ɲʋ́ divɛ̃́ tʋ̃́wã, fɔ́ ɩ̃́ ná naŋ khɩɩ ʋ́ ma ba písí ɲʋ́ ɔ fʋ̃mɩ Yékírí wá ɩgɩ wá pã́nná wɛra.

Tɩ́ Yésú sɛɛ’rɩ Pɛ̂ɛnnɩ kha’ ʋ ba pákɩ́ŋ kha’ ʋ́ tʋ ma wã wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 26.31-35; Lúk 22.31-34; Jã́ 13.36-38)

26Mʋ́ pɩ diiri sóo wɛrɩ, pɩ́ tɩ̃nɩ mákirtɩ̃nsɩ yɛ yaa yɛ̂ɛ yóo tátí’ kí pɩ yɩ́’ Ólívíyékhãmargɩ wɛrɩ, kɩ́ kɛ́ŋgɩ́rá. 27Yésúrá kha’ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ba naŋ ma wɛrɩ, ɩ ba yɛɛma pɩ́ bɛ́ɛ’ horo’ yɛ́ sɛ́ɛ ma, pébu, Yékírí sɛɛ’-ʋma ʋ́ sɛbɩrá kha’ ma ba khɩ’rɩ́ khʋma khʋnnɛɛnaanɩ yɛ sã́nɩ́bɩ́rá tɩɩgɩŋ.14.27 Ná keri Zák 13.728Yɛ kha’ ná ma ba huu yɛ yaa, ma ba khɩrɩɩ bɩ́ bʋ Galíle maráará. 29Pɛ̂ɛnná sɛɛrɩyɔɔ kha’ háarɩ ná pɔ́ɔra horgo yɛ sɛ́yɔɔ ɩ̃ dɛɛ ɩ́ mɩ́ɩná, maná ba horo’ yɛ́ sɛ́yɔɔ wa. 30Yésúrá sɛɛrɩyɔɔ kha’ ma sɛɛrɩyɔɔma kha’ fɛ̌ɛ iseŋgi wá yatɩrɩ, pãtɩ́ sṹŋkhoora kha’ ma fʋʋ pã́a ɩ́ɲɔ wɛrɩ, ná ʋ pákɩ́rá pã́a ɩ́sãa’ kha’ ʋ tʋʋ ma wã. 31Yɛ Pɛ̂ɛnná kaɩ yɛ hafɩya yɛ̂ɛ kʋ̃ŋ kha’ háarɩ ná ma huma má ná ʋ́rɩ́, má ma huma, tʋ̃má má ba pákɩ́ŋ kha’ kɔɔ-manɔɔ wã. Yésú wá mamannɩbibi wá pɔ́ɔrá kʋ̃nɩ mʋ́ tɛ̃.

Yésú wá Yékíŋ ɲɩ́ŋgɩ Jétísémáné

(Mat 26.36-46; Lúk 22.39-46)

32Yésú ná ʋ́ mamannɩbibirá yóo ná nanɩ tɔ́ kharɔ tɩ́ pɩ yɩ́’ Jétísémáné. Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ hɩ̃tɩ khátɛrá ná ma ná ɲɩ́ŋ Yékíre; 33yɛ khɛɛ Pɛ́ɛrɩ ná Jákɩ ná Jã́nɩ pɩ́ yóo wɔ́ɔrɔ kɩ́rɩ́ʋ. Phĩnné kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ khoroo yɛ ʋ́ kã́kásɩ́rá ɲagɩmɩɲa. 34Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɛ̂ɛ bɛ́ɛ khʋ ma; yɛ kha’ pɩ hɩ̃tɩ khátɛrá dɔɔkoo, hã pɩ́ hʋ̃ŋ na, 35yɛ sʋ̃́ʋ yóo wɔ́ɔrɔ kɩ́rɩ́ʋ ɩ̃ ná wáa hurse yɛ ɲɩ́nɩ́ Yékírí kha’ ná thɔɔra wɛrɩ dé-uma thɔɔra kónníɲómmi, ʋ hɩ̃́ŋ ma ʋ́. 36Ʋ yɛ kʋ̃mma kha’ Babá,14.36 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ abá ná siye. Abá wá tɩtã́ŋgɩ́rá déeri eburusirá babá. mɩ́ɩnɛ bʋ́ tɩ́ ʋ kpũŋ na; ʋ hɩ̃́ŋ ma thɔɔra wɛnnɔ. Yɛ kha’ kɩ dée má tɩ́ ma khɔrɔ’ wɛrɩ wa, dé tɩ́ ʋ́ra khɔrɔ’ wɛra. 37Yɛ fɩ́gɩ́ baa ba ɲáa ná pɩ hʋ̃nɩ phaa, ʋ́ sɛɛrɩyɛ Símɔ́ Pɛ̂ɛnnɩ kha’ ʋ hʋ̃mmaa? Dé ʋ́ yatɩra wɔ́rɔ́ɔ hɩ̃taa dɔɔkoo háarɩ má lɛ́ɛrɩ ʋ́kpoo-u waa? 38Yɛ kha’ pɩ hɩ̃tɩ dɔɔkoo yɛ́ ɲɩ́ŋ Yékírí sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ hɩ̃́ŋ bɩ mɩ́ɩ tɩ̂ɩ ba yɛɛ pɩ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛra. Yɛ kha’ nɩ́thɩ̃nɩgɩ ʋ́ra khɔrɔ’ ʋ́ dɔ́gɩ́rɩ́ bʋ dé ʋ dé mɩ́kɩnnɩ, dé fãŋgɩrâa dé kpɩgɔɔ. 39Yɛ sʋ̃́ʋ kuso tɛ̃ ɩ̃ ná ɲɩ́nɩ́ Yékírí ɩ́ mɩ́ kpooyirá.

40Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ fɩ́gɩ́ baa ba ɲáa ná pɩ hʋ̃nɩ phaa, dɔɔmɛ̂ɛ yɛ bɛ́ɛ khʋ bɩ. Mʋ́ pɩ yɩ́ɩbɩ́nnɩ yaa wɛrɩ, pɩ tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ kha’ wa. 41Ʋ́ písée fɩ́gɩ́ baa pã́a ɩ́sãa’ná ba kha’ bu-bínnima yɛ̂ɛ hʋ̃ŋ yɛ̂ɛ kpáarɛ̂ɛ? Yɛ kha’ pɩ ya tɛ́ɛŋ; waatɩ naŋ-ʋma. Hãana’-pɩrma Nɩ́thɩ̃na’biiri mɩ́pɩ̃́ɩdébinɛ, dé pɩ kɔ́rɔɔ. 42Yɛ kha’ pɩ yɛɛ ɩ̃bɛ́ yáa tarɩ dé ʋ̂ʋ ba hãana’ ma wɛrɩ, naŋ-ʋrma sówo.

Yésú wá kɔ́’mɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 26.47-56; Lúk 22.47-53; Jã́ 18.3-12)

43Waatɩ ʋ́ Yésúra yɛ sɛɛrɛrá wɛrɩ, Júdásɩ ʋ́ déerá ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ̌ɔ ɔɔ wɛrɩ, ʋ́ baa. Baŋ-ʋyaama nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ pɩ̂ɩ yɛ kpersɔɔrɩmbɩ ná kãŋgose. Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná ʋ́ sɛbɩtʋbɩ ná Júdebi wá khokhãgɩbɛ́ sʋ̃nna bɩ. 44Júdásɩ ʋ̂ʋ yɛ ba hãana’ pɩ́ kɔ́rɔɔ wɛrɩ, sɛɛ’-ʋyaama nɩ́pɩrɩ kha’ wɛ́ɛ ʋ́ ma ba thɩya’ dámʋ́gʋ́thɩɩrɩ wɛrɩ, ʋ́rɔ; pɩ kɔ́’rɩ́ yóo ú yɛ́ kɩ́ kɔrsɩyɔɔ; hã pɩ́ sɛ́yɔɔ wa. 45Júdásɩ wá nammɛ, ná ʋ sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́yɔ́ ʋ́ yɛ kha’ Nɩ́khãgaa, yɛ thɩɩgɔɔ dámʋ́gʋ́thɩɩra. 46Pɔ́ɔrá tɔ baa ba kɔ́rɔɔ. 47Ʋ́ mamannɩbii wá ɔ̌ɔ yárɩ́ sʋrɩya ʋ́ kpersɔɔrɩŋ ɩ̃ dugi kpagɩ ɔ wáɩ wá ɲíntã́nna. Ʋ́ wáɩ dé-uyaama Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa wá sʋ̃mdébiye. 48Yésúrá sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ súurâa má, yɛ pɩ̂ɩ baŋ má kɔ́kharɩ kpersɔɔrɩmbɩ ná kãŋgosêe? 49Yɛ kha’ khɩɩ wó khɩɩ má ná pɩ́râa yɛ kãmbɛ Yékínthɩya’dukirá mâa yɛ mamaŋ nɩ́pɩ, yɛ pɩ kɔ́rɩ́ ma wã; dé ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ déerima sɩ́ dé sã́ŋgɩ tɩ́ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá wɛrɩ, tɩ́ dé tɩ́ dɔ́mmɩ́ná. 50Ʋ́ mamannɩbibi wá bɛ́ɛ’ tɔ horgo yɛ sɛ́yɔɔ. 51Ɔ nákɔrbomêe yɛ thowoo, daŋgóo tóre ʋ ɲá’ná; pɩ́ kɔ́rɔɔ; 52yɛ ʋ́ kpagɩ daŋgori sɛ́yɔɔ yɛ kpásá pó’rípóró.

Tɩ́ pɩ yóori Yésúnɔ thɩɩthɩɩkhanná wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 26.57-68; Lúk 22.54-55, 63-71; Jã́ 18.13-14, 19-24)

53Pɩ́ khɛɛ Yésú yóo ú Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa thãná. Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ wá bɛ́ɛ’ ná Júdebi wá khokhãgɩbɩ wá bɛ́ɛ’ ná Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ wá bɛ́ɛ’ pĩ́ŋgíré. 54Pɛ̂ɛnnâa yɛ thoo bi kpãnaaná; kparɩɩ-ʋyaa-bɩ́-bʋma. Thoo-uri-bima ɩ̃ ná taraa dóoró Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa wá kpóntʋ̃ʋnná ɩ̃ ná hɩ̃taa ʋ́ ná tɛɛgɛɛrɩbɩrɩ yɛ̂ɛ wó’rée.

55Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná pɩ́ thɩɩthɩɩkhãgɩ kãmbɩ wá bɛ̂ɛ’ yɛ kemma mɩ́ɩ tɩ́ pɩ bú kpɩ̃ŋgɛɛ yɛ́ bú khʋ Yésúri wɛrɩ, yɛ pɩ buu ri ya, 56pébu, nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ̂ɛ yɛ tʋ̃ŋ yɛ̂ɛ hãa-ʋ yɛ mɩ́ɩ ɩ́ pɩ yɛ kha’ wɛrɩ, ɩ yɛ dée kpoogi wa. 57Pɔ́ɔ kaɩ yɛ yaa ɩ̃ tʋ̃nɩ hãa-ʋ kha’ 58nú-ĩbínni ná ʋ kha’ ma ba keuma Yékínthɩya’dukɛ gɩ́ nɩ́pɩ má’nɩ wɛrɩ, yɛ́ má’ kɔ́ɔ khɩɩ bɩ́sã̌a’ thagɔ kɩ́ nɩ́pɛ́ ba má’ wã. 59Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá pɩ́ sɛɛrɛra yɛ dée kpoogi wa.

60Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaará tɔ yaa nɩ́pɩ́rá yɛ sɛɛrɩyɛ Yésúri kha’ ʋ núu mɩ́ɩ tɩ́ nɩ́pɩ kha’rɩ ʋ́ bʋ waa? Ʋ́ sɛɛ’ tɔ́ɔ waa? 61Yésúrá fĩi’, ʋ kha’ mɩ́ɩnɩ wã. Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaará pʋ́gɔɔ tɛ̃ kha’ dé ʋ́rá déeri Yékírí ʋ́ ɩ̃bɩ́ra thɩya’ wɛrɩ, ʋ́ Sakhanɩ́nnɩ ná ʋ́ Bikheeri bâa? 62Yésúrá kha’ manɔ. Yɛ kha’ pɩ ba ɲá Nɩ́thɩ̃na’biiri ná ʋ hɩ̃tɩ Yékíŋ Wɔ́nnáa dé’ diŋgo; yɛ pɩ ba ɲáa-ʋ tɛ̃ ní thʋ’nná, tátʋ̃́nɩ́sɩ́rá ná ʋ kɩ́ baŋ.

63Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaará tɔ haɩ ʋ́ thĩ wá tásɩrɩ yɛ kha’ pé ɩ̃bɩ́ra dé sɛ́ɛrɛ́nɔ tɛ̃ɛ? 64Yɛ kha’ pɩ núu pãtɩ́ ʋ kʋsa’rɩ Yékínni wãa? Yɛ pé pɩ kã́kâa? Pɩ́ bɛ́ɛ’ kha’ mákɩ́ŋ-ʋrma huume. 65Pɩ́ sɔgɔmbɩrá pɔ́ɔ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ suko’ sãasɩ yɛ̂ɛ kɔwɔɔ, yɛ̂ɛ phii ʋ́ wɔ̂ɔnnɩ yɛ̂ɛ khɩrsɔɔ dékpũnise, yɛ̂ɛ kʋ̃ŋ kha’ ná dé-urma Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa ʋ bʋka’ tárɩ́ɩ ʋ́ khɩ’rʋʋ wɛra. Yɛ tɛɛgɛɛrɩbɩrá fataa-ʋ.

Tɩ́ Pɛ́ɛrɩ pákɩ́nnɩ kha’ má tʋ Yésúri wa wɛra

(Mat 26.69-75; Lúk 22.56-62; Jã́ 18.15-18, 25-27)

66Waatɩ ʋ́ Pɛ̂ɛnna yɛ the’nná kpóntʋ̃ʋnná wɛrɩ, Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa wá sʋ̃mdébiharɩ’ɩ wá ɔ̌ɔ baa 67ba ɲáa Pɛ̂ɛnnɩ wó’réekhanná, ʋ́ keroo yɛ kha’ ʋ́rɩ́ wɛra yɛ thooma tɛ̃ Názáarɛ́tɩ Yésúra. 68Ʋ́ pákɩ́rá kha’ ma tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ ʋ bɛ́ɛ kha’ wa; ma tʋʋ kɩ́ tɩtã́ŋgɩ wa. Yɛ yaa fɩ́ ɩ̃ yóo tʋtʋ̃ʋnná, kpóntʋ̃nnɩ wá nʋ́gɩ́rá. Sṹŋkhoorá fʋwa. 69Sʋ̃mdébiharɩ’ kpokpoorá ɲáa-ʋ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ fɩ́ wɛrɩ, kha’ Yésú wá thooribi wá ɔɔ-ʋ. 70Ʋ́ pákɩ́rá tɛ̃. Mʋ́ tɩ dáɩrɩ kɩ́rɩ́ʋ, nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ fɩ́ wɛrɩ, pɩ́ sɛɛrɩyɛ Pɛ̂ɛnnɩ kha’ pã́nɩ́gɛ bʋ́ wa, dé dé-uma Yésú wá thooribi wá ɔɔ; dé Galíle nɩ́nɔ. 71Ʋ́ tɔ karaa kha’ ná ma tʋ̃mma, Yékínna daŋga ma, dé má tʋ wáɩ ʋ́ pɩ kha’ mɛ́’nɩ wã. 72Khaanná fɩ́, sṹŋkhoorá fʋwa tɛ̃. Pɛ̂ɛnná wógíró sɛɛrɛ ʋ́ Yésú sɛɛ’raa-ʋ kha’ pãtɩ́ sṹŋkhoora kha’ ma fʋʋ pã́a ɩ́ɲɔ wɛrɩ, ná ʋ pákɩ́rá pã́a ɩ́sãa’ kha’ ʋ tʋʋ ma wã. Ʋ́ tɔ wáa yɛ̂ɛ fʋwa.

15

Tɩ́ pɩ yóori Yésúnɔ fãgɩmaŋ Pílátɩ thã wɛra

(Mat 27.1-2, 11-14; Lúk 23.1-5; Jã́ 18.28-38)

1Mʋ́ dɩɩgɩra yɛ baŋ faa wɛrɩ, Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná Júdebi wá khokhãgɩbɩ ná Yékírí wá sɛbɩtʋbɩ ná pɩ́ thɩɩthɩɩkhãgɩ kãmbɩ wá bɛ́ɛ’ pĩ́ŋgíré ɲáa kãmbɩ yɛ pɩ́ fɔ́gɩ́ Yésúri yɛ khɛɛ yóo ná hãa ʋ́ fãgɩmaŋ Pílátɩra. 2Pílátɩrá pʋ́gɩ́ Yésúri kha’ ʋ́rá déeri Júdebi wá ɩɩraa? Ʋ́ kha’ pãtɩ́ ʋ kha’rɩ wɛra. 3Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩrá tʋ̃nɩ hãa-ʋ mɩ́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ. 4Pílátɩrá písée pʋ́gɔɔ kha’ ʋ́ kha’ tɔ́ɔ waa? Ʋ núu mɩ́ɩ ɩ́ pɩ kha’rɩ ʋ́ déeri yaa? 5Yɛ Yésúra khabɩ tɔ́ɔ tʋ̃́wã. Sɩ́ maanɩga Pílátɩra.

Yésú wá thɩɩmɩ fãgɩmaŋ Pílátɩ thã

(Mat 27.15-26; Lúk 23.13-25; Jã́ 18.39–19.16)

6Kṹŋkɛrsɩ wó Kṹŋkɛrsɩ Pílátɩra yɛ sɛ́ɛma karsóbii úkpo ʋ́ nɩ́pɩra yɛ bɛɛ dé ʋ sɛ́ɛ wɛra. 7Ɩ̃ hakɩra ná ɔ̌ɔ yɛ bʋ́ ʋ́ pɩ yɛ yɩ́’ Bárábásɩ. Ʋ́ ná pɔ́ɔ páráŋgánná ɔ khɩɩ ɩ̃ khʋʋ nɩ́nɩ́ pɩ́ kɔ́rɩ́ pã́gɩ́ bɩ. 8Nɩ́pɩ́rá yóo Pílátɩ thãná dé pɩ ná ɲɩ́nɔɔ, ʋ́ dé pãtɩ́ ʋ dé kɩ́ dé fɩ́ dɩɩgɩ wó dɩɩgɩ wɛra. 9Pílátɩrá pʋ́gɩ́ bɩ kha’ pɩ bɛɛma dé ma sɛ́ɛ Júdebi wá ɩɩrɩ bâa? 10Pébu, tʋ-ʋyaa dé dɔ́ɔkpóoré yɛɛra Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩrá hãanɩga Yésúra. 11Yɛ Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩrá suu nɩ́pɩrɩ kha’ pɩ ɲɩ́nɔɔ ʋ́ sɛ́ɛ Bárábásɩra. 12Pílátɩrá kha’ yɛ mʋ́nnɩ pɩ bɛɛ dé ma dé ʋ́ pɩ yɩ́’ Júdebi wá ɩɩrɩ wɛraa? 13Nɩ́pɩ́rá písée sʋ́rɩ́yá kha’ pɩ bagɔɔ nɩ́’batábɔkɔ. 14Pílátɩrá pʋ́gɩ́ bɩ kha’ tʋ̃́nnɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩnɛ ʋ déerii? Pɩ́ hafɩya sʋ́rɩ́yá kha’ pɩ bagɔɔ nɩ́’batábɔkɔ. 15Mʋ́ Pílátɩra yɛ bɛɛ dé ʋ dé tɩ̂ɩ nʋʋ nɩ́pɩnɛ wɛrɩ, ʋ́ sɛ́ɛ Bárábásɩrɩ yɛ yɛɛ pɩ́ khɩrɩ Yésúri thĩnne yɛ hãanɩgɔɔ dé pɩ bagɔɔ nɩ́’batábɔkɔ ɩ̃́ khʋwɔɔ.

Tɩ́ Ɔrɔ́mɩ sodáasɩ́bɩ mánnɩ Yésúri wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 27.27-31; Jã́ 19.2-3)

16Sodáasɩ́bɩ́rá khɛɛ yóo ʋ́ fãgɩmaŋ wá kórgírá yɛ yɩ́sɩ pɩ́ sodáasɩ́ kãmbɩ wá bɛ̂ɛ’, 17yɛ khɛɛ kpɔ́rgɩ́kpórí mamɩ kĩŋkĩŋgi ɩ̃ yeyoo yɛ dée hũwõnthafɔ’rɩ má ɩthanʋmʋnnʋ, ɩ̃ sigoo tɩ́ thaagɩrá. 18Yɛ kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ kha’ Júdebi wá ɩthakhoo, ɩ̃bɩ́ra thɩɩgɔɔma. 19Yɛ khɛɛ tábɔ’rɩ yɛ̂ɛ khɩrɔɔ thaagɩrá yɛ̂ɛ suko’ sãasɩ yɛ̂ɛ kɔwɔɔ yɛ̂ɛ khuusiŋ ʋ́ wɔ́ɔnná yɛ̂ɛ dé má pɩ kpónnígôoma. 20Mʋ́ pɩ mánnʋʋ sóo wɛrɩ, pɩ́ khori kpɔ́rgɩ́kpórí mamɩgɩrɩ yɛ khɛɛ ʋ́ thĩ wá tásɩ yeyoo sí. Yɛ khɛɛ yɛ̂ɛ yóo ʋ́ bakharɩ nɩ́’batábɔkɩrá.

Yésú wá ba’mɩ nɩ́’batábɔkɔ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 27.32-44; Lúk 23.26-43; Jã́ 19.17-27)

21Mʋ́ pɩ yɛ yóo wɛrɩ, pɩ́ ɲáa ɔ Síirɛ́nɩ wáɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Símɔ́ ʋ́ déerá Álɛ́kɩ́sándɩrɩ ná Úrúfúsi wá siye, ʋ́ yaara dúgó’yo wɛrɩ, pɩ́ kɔ́rɔɔ fãŋgɔ ʋ́ kpórí Yésú wá nɩ́’batábɔkɩra. 22Pɩ́ yóo Yésúnɔ tɔ́ kharɔ tɩ́ pɩ yɩ́’ Gólgótá, kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri Thagɩhubigi wá Khara. 23Pɩ yɛ bɛ́ɛ hãa-ʋma divɛ̃́ ʋ́ pɩ ɲagɩmɩnna ʋ́ ná bosoŋ gí pɩ yɩ́’ míiri wɛrɩ, ʋ́ ɲʋ́, yɛ ʋ pɩ́ɩ ya. 24Pɩ́ bagɔɔ yɛ kpɩkɩra ʋ́ táyeensira. Kharátɩ̃ɩnɩ́tɩ̃ɩnɩ́ pɩ déerá ɩ̃ buu tʋʋ tɛ́ɛ tɩ́ bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo mákɩ́nná ná pɩ bu wɛra.

25Tɩ́ pɩ ba’raa-ʋ wɛrɩ, khɩɩra yɛma sṹŋhũnoŋ. 26Tɩ̃’nɛɛ-bɩyaama kɔ́ tágɔ ɩ̃ máa ʋ́ thagɩ wá thʋ’nná kha’ Júdebi wá ɩya. Sɩ́râa bʋka’ mɩ́ɩ tɩ́ yɛɛra pɩ́ khʋwɔɔ wɛra.27Ba’-pɩyaa-ʋma ʋ́ ná súurí bíɲɔ nɩ́’batábɔsɔ; ɩ̃ bagɩ ʋ́kpori ʋ́ dé’ diŋgirá yɛ bagɩ ʋ́kpori ʋ́ dé’ mɩ́ŋgɩ́rá. [ 28Tɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’ra kha’ khɛ-bɩrʋʋma mɩ́pɩ̃́ɩdée wɛrɩ, sɩ́rá déeri mɛ́’na.]

29Nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ tarɩ fɩ́ wɛrɩ, pɩ yɛ kʋsɩgɔɔma yɛ̂ɛ kʋ̃ŋ kha’ ókhoyí15.29 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ pɩ yɛ fágɩ́ma thaagɩrɩ yɛ̂ɛ kʋsɩgɔɔ.! Ɩ̃ keroo ní, ʋ́ ʋ́ kha’rɩ kha’ ma wɔ́nnɩ́ hasɩ’ Yékínthɩya’dukiri yɛ́ má’ kɩ khɩɩ bɩ́sã̌a’ thagɔ wɛrɩ, 30ʋ hɩ̃́ŋ ʋ́ thĩ sã; ʋ sũŋ nɩ́’batábɔkɩrá. 31Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩ ná ʋ́ sɛbɩtʋbɩrâa yɛ mánɔɔ tɛ̃ kha’ hɩ̃́ŋ-ʋrɩ pɔ́ɔ yɛ ʋ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ ʋ́ thĩ ɲa. 32Yɛ kha’ ʋ kha’ dé-manɩma Yékírí wá Sakhanɩ́nɩ́ yɛ dée Ísíráyɛ́l bibi wá ɩɩ yaa? Ʋ sũŋ nɩ́’batábɔkɩrá ɩ̃bɛ́ ɲá yɛ́ khãa ʋ́ bʋ. Nɩ́’ pɩ́ pɩ ba’ra pɩ́ ná Yésúri kpoogi wɛrɩ, pɩ́ra yɛ kʋsɩgɔɔma tɛ̃.

Yésú wá humi wá mɩ́ɲa

(Mat 27.45-56; Lúk 23.44-49; Jã́ 19.28-30)

33Ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ tɩ́ khɩɩra yɛ thaagɩ ɩ̃ ná nanɩ tɩ́ khɩɩ kpɔɔrɩ ɩ̃ dée sʋ̃́nɩ́ŋkhɩɩ wɛrɩ, sɩrgɩ wá bɛ́ɛ’ te’raama vɛp. 34Mʋ́ khɩɩ kpɔɔrɩ ɩ̃ dée sʋ̃́nɩ́ŋkhɩɩ wɛrɩ, Yésúrá sʋ́rɩ́yá kha’ Élói, Élói lámá sábákɩ́tánɩ́? (kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri mɩ́ Yékíre, mɩ́ Yékíre, pée déeri yɛ mʋ́ sɛ́ɛ mɩɩ?15.34 Ná keri Mák 22.2) 35Nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ fɩ́ wɛrɩ, pɩ́ pɔ́ɔ núu yɛ̂ɛ kʋ̃ŋ kha’ pɩ nú, Élí ʋ yɩ́’. 36Pɩ́ ɔ̌ɔ horgo khaanná fɩ́ ná khɛɛ tákpɛkɩ ɩ̃ ɲí’ ki divɛ̃́ ɲʋ́wã́a bʋ yɛ khɛɛ kpʋ̃́ʋ gɩ tábɔkɔ yɛ khɛɛ wʋ́nnɩ́gá gɩ́ Yésúri dé ʋ ɲʋ́. Yɛ kha’ pɩ yɛɛ ɩ̃bɛ́ keŋ ná Élíra ba bannɩ́ ba sũunigoo nɩ́’batábɔkɩrá. 37Yɛ Yésúrá sʋ́rɩ́yá kɔ́ŋ, pã́a tɩ́kpo, yɛ ʋ́ niiná khoro. 38Dóobí gí kpɩkɩnna Yékínthɩya’duki wá dɔ́gɩrɩ khaa ɩ́ɲɔ wɛrɩ, kɩ́ dákɩ́rá phe’ íɲɔ, ɩ̃ khɛɛ thʋ’nná ɩ̃ sũuno. 39Ɔrɔ́mɩ sodáasɩ́nɩ́khãgaa ʋ̂ʋ yɛ fɩ́ ɩ̃ nɩɩnaa kásáa Yésúri wɛrɩ, mʋ́ ʋ ɲáanɩ Yésú wá hudɔ́mmɩnɩ, ʋ́ kha’ wáɩ wɛ dé-uyaama Yékírí wá Bikhee mɩ́ɲáŋ. 40Pɔ́ hapɛ̂ɛ yɛ fɩ́ tɛ̃ ɩ̃ nɩɩnaa déeyéŋ yɛ̂ɛ keŋ. Pɩ́ hapɩ wá pɔ́ɔrá déerá Mágɩ́dálá Márɩ́yámu ná Márɩ́yámu ʋ́ déeri Jákɩ táa’ɩ ná Jozɛ́sɩ wá nɩ́ɲáa, ná Sálómé, 41pɩ̂ɩ yɛ thowoo yɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ pɩ́ dékimɩ́ɲɛ tɩ́ ʋ yɛ Galíle maráará wɛrɩ, ná pɔ́ ha’ kɔ́ŋgɔ́ŋ bɩ́ thooraa-ʋ ɩ̃ baa Jerúzalɛ́mɩná wɛra.

Yésú wá kasɩ’mɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 27.57-61; Lúk 23.50-56; Jã́ 19.38-42)

42Ʋ́ fʋ̃nǎa khɩɩ mákɩ́ŋ-ʋma khɩɩ ʋ̂ʋ dé tarɩ yɛ́ hã Júdebi wá kpárɛ́ɛkhɩɩrɩ wɛra. Yɛ mʋ́ kɩ déeri má ʋ́ fʋ̃naana pɩ dé sɔ́ɔbɩ́ŋ pɩ́ kpáarɛ́ɛkhɩɩrɩ yɛ khɩɩrâa yɛ bɛ́ɛ dóoŋ wɛrɩ, 43Jozɛ́fɩ ʋ́ ku’ra Árɩ́máté yɛ dée thɩɩthɩɩ wá ɔɔ ʋ́ pɩ yɛ sa ʋ́ sáʋ, ʋ̂ʋ yɛ tɛɛ tɛ̃ Yékírí wá ɩgɩ wá khɩɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ baa. Mʋ́ ʋ bannɩ ʋ́ ɲíi phĩnni ɩ̃ yóo Pílátɩ thãná ná ɲɩ́nɩ́ Yésú wá kpɩ̃gɩra. 44Mʋ́ Pílátɩ núuni ná pɩ kha’ Yésú hu-uma sóo wɛrɩ, sɩ́ maanɩgɔɔ. Ʋ́ sʋ̃nɩ yɩ́sɩ sodáasɩ́nɩ́khãgaarɩ ɩ̃ pʋ́gɔɔ kha’ dé tɩ́ Yésú huuri wɛrɩ, dáɩ-tɩrɩɩ? 45Mʋ́ sodáasɩ́nɩ́khãgaa sɛɛ’rʋʋ kha’ hu-uri dáɩ-tɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ hãa Jozɛ́fɩrɩ kpɩ̃ɩgɩnɛ. 46Ʋ́rá ná dori fɛŋgbɛ yɛ ba sũunigo kpɩ̃ɩgɩrɩ nɩ́’batábɔkɩrá yɛ khɛɛ fɛŋgbɛrɩ ɩ̃ pĩ́ŋgíyé gi yɛ khɛɛ ná kasɩga gɩ tɔ́ tã́ŋ dóorónno, yɛ kpũnimo pʋ́rɩ́ kpakpakɩ ɩ̃ phii nʋ́ʋgɩra. Kpãɩ-bɩyaama tɩ́ tã̂annɩ kɛ’rɩgɔ, tátíkheŋgo. 47Mágɩ́dálá Márɩ́yámu ná ʋ́ déerá Jozɛ́sɩ wá nɩ́ɲáa wɛrɩ, pɩ yɛ fɩ́ma yɛ̂ɛ keŋ khaa tɩ́ pɩ kasɩ’rʋʋ wɛra.

16

Yésú wá huyamɩ wá mɩ́ɲa

(Mat 28.1-8; Lúk 24.1-12; Jã́ 20.1-10)

1Mʋ́ Júdebi wá kpáarɛ́ɛkhɩɩ tannɩ, Márɩ́yámu ʋ́ ku’ra Mágɩ́dálá ná Jákɩ wá nɩ́ɲáa Márɩ́yámu ná Sálómée ná dori datɩkɔ́rɔ́ŋ ʋ́ pɩ yɛ ba pú’ Yésú wá kpɩ̃gɩrɩ wɛra. 2Kɩ́ dɩɩgɛ́ yɛ́kɩ́rɛ́ dimásɩ, tɩ́ khɩɩra yɛ ku’ wɛrɩ, pɩ́ yaa yɛ̂ɛ yóo dúutã́anná. 3-4Pɩ yɛ kʋ̃mma kha’ mâa ba kpũniŋ ɩ̃bɩ́rɩ́ pʋ́rɩ́gɩnɛ dúutã́nnʋ́gɩ́râa? Pébu, kpórí-giyaama tákɩrsa. Yɛ kha’ pɩ yaará’ keŋ ɩ̃ ɲáa ná pɩ kpũnimo gi ɩ̃ sɛ́ɛ gɩ kɛ́nnɔ. 5Pɩ́ dóoró dúutã́anná ɩ̃ ɲáa ɔ nákɔrbomi dé’ diŋgirá hɩ̃tannɩ kpɔ́rgɩ́kpórí fɩ́rgɛ. Phĩnné khori bi. 6Ʋ́ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ hã pɩ́ yɛɛ phĩnné khoŋ bi ya. Yɛ kha’ tʋ-manɩ dé Názáarɛ́tɩ Yésú ʋ́ pɩ ba’rɩ wɛrɩ, ʋ́ra pɩ wɛ́ɛ; ʋ fɩ́ khátɛrá wa, dé ya-ʋma. Kha’ pɩ keŋ khaa tɩ́ pɩ saaraa-ʋ wɛra. 7Yɛ kha’ pɩ yóo ná sɛɛ’ ʋ́ mamannɩbibi wá pɔ́ɔrɩ ná Pɛ̂ɛnnɩ kha’ ʋ ba khɩrɩɩ bɩ́ bʋ Galíle maráará; dé nínáa pɩ ba ná ɲáa-ʋ pãtɩ́ ʋ sɛɛ’ra bɩ wɛra. 8Sóo-siyaama hapɩ wá hakɩra pɩ̂ɩ kpáŋ yɛ kuso dúutã́anná yɛ̂ɛ horo’. Yɛ pɩ sɛɛrɩyɛ nɩ́nɩ́ mɩ́ɩnɩ wã, pébu, phãnɩgɛ́ kɔ́’rá bɩ.

Tɩ́ Yésú bʋka’rɩ ʋ́ thĩ Mágɩ́dálá Márɩ́yámunɔ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 28.9-10; Jã́ 20.11-18)

[ 9Mʋ́ Yésú yaarɩ huuminá dimásɩ pṹníŋgi wɛrɩ, ʋ́ khɩrɩya bʋkaa ʋ́ thĩ Mágɩ́dálá Márɩ́yámu ʋ́ kpéréŋgbéebi má’nɩ́ɲɔ wáará, Yésúrá nɩ́nɩ́ bɩ wɛra. 10Ʋ́ yóo ná sɛɛrɩyɛ nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ thowoo wɛrɩ, ʋ́ huyamɩnɛ. Yésú wá humi dóom-biyaa-bɩma pɩ̂ɩ yɛ fʋwa. 11Mʋ́ pɩ núuni ná ʋ kha’ Yésú ya-ʋma huuminá, dé má thĩ ɲá-manʋʋma wɛrɩ, pɩ khãa wã.

Tɩ́ Yésú bʋka’rɩ ʋ́ thĩ ʋ́ mamannɩbi bɩ́ɲɔnɔ wɛrɩ, sɩ mɩ́ɲa

(Lúk 24.13-35)

12Tɩ́ kpãnaa bʋ, Yésúrá bʋkaa ʋ́ thĩ ʋ́ thoori bíɲɔ bɩ̂ɩ yɛ yóo dúgó’yo wɛrɩ, sɩ́ dée bɩ́ bʋ má fɩ́kɩ́ŋ-ʋma pɩ́ wɔ́ɔ tɩ́rɩ́ bʋ. 13Pɩ́ fɩ́gɩ́ ná sɛɛrɩyɛ pɩ́ kãmbɩ wá pɔ́ɔrɩ, yɛ pɩ khãa wã.

Tɩ́ Yésú sʋ̃nnɩ ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná ʋ́kpori wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

(Mat 28.16-20; Lúk 24.36-49; Jã́ 20.19-23; Mɩ́d 1.6-8)

14Yésúrá písée yaa bʋkaa ʋ́ thĩ tɛ̃ ʋ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná ʋ́kponɔ waatɩ ʋ́ pɩ yɛ dikharɔ wɛra. Dʋ́kɩ́ŋ-ʋrɩ-bɩma ɩ̃ dɛɛ pɩ́ kaakhãamɩ ná pɩ́ núkpɩ̃́nɩ́sɩ́rá, pébu, pɩ khãa ɩ́pɛ bɩ́ ɲáanʋʋ tɩ́ ʋ yaarɩ huuminá wɛrɩ wa. 15Yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ kha’ pɩ yóo duniɲǎa kɛ́nsɩ wá bɛ́ɛ’rá ná sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɔ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’. 16Wɛ́ɛ ʋ́ khãanɩ ʋ́ bʋ yɛ bátízé wɛrɩ, ʋ́râa ba ko. Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba kaa khãa ʋ́ bʋ wɛrɩ, ʋ́rá ba ko wa. 17Pɛ́ɛ bɩ̂ɩ ba hɩ̃́ŋ má sɛɛrɛrɩ wɛrɩ, pɩ ba déma tãgɩmasimɩ́ ɩ̂ɩ bʋka’ Yékírí wá wɔ́rgɩ wɛra: má ɲísígírá, pɩ ba nɩ́mma nɩ́pɩ kpéréŋgbéebi, pɩ ba sɛɛ’ma támasa; 18háarɩ pɩ́ kɔ́rɩ́ sʋʋbɩ wɛrɛ́sɩ pɩ́ ɲʋ́ʋ bosoŋ khʋʋrɩyaŋgɩ ná mɩ́ɩnɛ́ ba dé bi ya; pɩ ba dʋ’ bo’ribi dési pɩ́ pã́aɲa.

Yésú wá kã́mmɩ thʋ’nná

(Lúk 24.50-53; Mɩ́d 1.9-11)

19Mʋ́ Tamaŋ Yésú sɛɛrɛɛrɩ sóo, Yékínná yɛɛ ʋ́ kã́nɩ́ ní thʋ’nná ɩ̃ ná hɩ̃taa ʋ́ dé’ diŋgo. 20Yɛ pɩ́rá yóo kɛ́nsɩ wá bɛ́ɛ’rá ɩ̃ ná sɛɛrɩyɛ sɛɛrɛ nʋwãana. Tamanna yɛ-bɩ́ma kpoogi, yɛ hãa bɩ wɔ́rgɩ pɩ̂ɩ yɛ dé tãgɩmasimɩ́ɲɩ, sɩ́ bʋká’ kha’ pɩ́ sɛɛrɛ dé-uma thɩ̃ɲaa.]