Jákɩ

Sɛbɩ ʋ́

Jákɩ

tɩ̃’nɩ hãa asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Kɔ́ŋgɔ́mbɩ kha’rɩ kha’ Jákɩ ʋ́ déeri Yésú wá khɩ̃nɩɩ yɛ dée tɛ̃ Jerúzalɛ́m asɔ́nnɩ́khãgǎa ɔɔ wɛrɩ, ʋ́rá tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Yékírí wá nɩ́’ pɩ́ tɩɩgɩnnɩ yóo sɔ́ sɩrsɔ wɛra. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́mʋ́wã́a’ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga.

Jákɩra hãana’ma bɔgɩ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ. Yɔ́ bɔgɩɩra bʋ́, ʋ yóoma yɛ́ baŋ ɩ́ kpokpooyirá, tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhayɩ wá bʋka’mɩnâa kpɩ̃́na. Yɛ mɩ́ kpakpa’ ɩ́ɲɩ̂ɩ’ ʋ sɛɛ’. Ɩ́rá déeri:

1. Yíbísãɩgɩ (1.2-4; 5.13-18) ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ yee nɩ́nɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɔ (1.12-19; 4.1-10; 5.19-20), ná pã́’ma (5.7-11)

2. Wɔ́ɔmɩ (1.5-8; 3.13-18) ná ɩ̃́ tʋ kɔ́’ mʋ́ nʋ́ga (1.19-27; 3.1-12; 5.12)

3. Hensi ná pɔ́ɔmɔ (1.9-11; 2.1-7; 4.13-17)

4. Khãamɩ ná mɩ́dége (1.19-21; 2.8-26; 4.11-12)

Thɩɩra

¹Mɩ́nɩ́ Jákɩ, dé-minima Yékírí ná Tamaŋ Yésú Kírísi wá sʋ̃mdébiye. Mɩ thɩya’ma ɩ̃bɩ Júde bí khãanɩ Yésúrá yɛ tɩɩgɩra yóo sɔ́ sɩrsɔ wɛra.

Yíbísãɩgɩ ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ yɛɛ nɩ́nɛ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛra

²Á nɩ́pa, yíbísãɩ thĩithĩi ɲîi naŋ ɩ̃ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ déeri asɔ́nnɩ́pɩ wɛrɩ, ɩ̃ yɛɛ sɩ́ dé ɩ̃bɔ kpánnɛ́ɛ kɩrsa. ³Ɩ̃ tʋ kha’ ná yíbísãɩgɛ nanɩ ɩ̃ yɛ ɩ̃́ wɔ́rɔ́ɔ pã́gɩ́, sɩ́ra pɩ ba khɛ yɛ́ tʋ ná khãa-ɩ̃nɩ Yésúrá; yɛ sɩ́râa ba yɛɛ tɛ̃ ɩ̃́ hʋkɛɛ. ⁴Yɛ mákɩ́n-sɩrɩ ná ɩ̃ hʋkɛ́ɛ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá kɩrɩ ɩ̃́ naŋ kɩ́ naŋkhannɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná, mɩ́ɩnɛ́ kpɩ’ pʋ́ wa. ⁵Ná wɔ́ɔmɛ kpɩgɩ nɩ́nɩ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá, ʋ ɲɩ́ŋ Yékírí dé ʋ ba bu bi; dé Yékíre hãma nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ mɩ́ɩɲɩ ʋ́ dɔ́gɩnɛ mɛ kaa sɩ̃́ŋ. ⁶Dé ʋ khãa ɩ̃́ ɲɩ́ŋ kaa tʋ̃́nnɛ́ɛ, pébu, nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ tʋ̃́nnɛ́ɛ, khɛɛbɩŋ-ʋma pãtɩ́ yɔ’mɩna kurii wɛra. ^7-8Ʋ́ tárɩ́ɩ wá hũŋgira kã́ká’ma sɩ́ɲɔ sɩ́ɲɔ; ʋ nɩɩnaŋkharɛ kṹuŋ na. Yɛ hã ʋ́ keŋ má ma ba buma mɩ́ɩnɩ Tamaŋ Yékínnɔ wã.

⁹Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ ɲaanɩŋ wɛrɩ, ʋ yɛɛ tɩ́ nʋʋ ʋ́ pãtɩ́ Yékírí hãanʋʋ kpórsi wɛra. ¹⁰Yɛ ʋ́ déeri heŋkhoo wɛrɩ, ʋ yɛɛ tɩ́ nʋʋ ʋ́ ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ Yékírí sénné’nuu, pébu, ɔ khɩɩ ná ʋ ba tarma pãtɩ́ táfɩ̃ɩmɩnɛ wɛra. ¹¹Pãtɩ́ khɩɩra so tákpʋ̃́kpʋ̃́ʋnnɩ ɩ̃́ tho’ kɔŋgɩrɩ kɩ́ hʋʋ, fɩ̃ɩmɩná harɩ́ɩ kpó’ kɩ́ pɩ̃́ɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa heŋkhoora ba tarɩ ɔ khɩɩ yɛ́ sɛ́ɛ ʋ́ sʋ̃mɩsɩra.

¹²Nɩ́nɩ́ ʋ́ yíbísãɩgɩ nannɩ yɛ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ hʋkɩya, ʋ́ wásɩ kɩrɩ-sɩ́nnɩ, pébu, ná ʋ hʋkɩya sóo, tɩ́ra Tamanna ba hãa-ʋ thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã ɩ́pɛ bɩ́ fʋnnɩ ma wɛra. ¹³Ná mɩ́ɩnɛ nanɩ nɩ́nɩ́ yɛ̂ɛ bɛ́ɛ yɛɛ ʋ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, hã ʋ́ kha’ Yékírêe bɛ́ɛ yɛɛ má dé si ya; dé mɩ́ɩnɛ́ wɔ́nnɩ́ yɛɛ Yékíré dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã. Yɛ ʋ́ thĩná bɛɛ dé ʋ yɛɛ nɩ́nɛ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã, ¹⁴dé nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá thĩ wá mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩ́râa yánnɩ́ yeyoo mɩ́ɩɲɩ́ná. ¹⁵Yɛ ná mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩra khɛɛ dɔ́ɔrɩ, kɩ hũmma mɩ́pɩ̃́ɩɲa; ɩ́rá yáa khã’nɩ́ hũŋ huumo.

¹⁶Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, hã ɩ̃́ keŋ má Yékírí thã mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ku’ri ya, dé ɩ̃́ mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩ gɩ̂ɩ ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wɛrɩ, kɩ́rá yɛɛrɩ. ¹⁷Mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ Yékírí hãana’nɩ wɛrɩ, kɩrɩ-ɩma, ɩ sɔnnɔ́ wã. Ku’-irma Yékírí ʋ́ déeri táyɛ́sɩ́gɩ wá khontáa wɛrɩ, ʋ́ thã. Táyɛ́sɩ́gɩra fɩ́kɩ́mma yɛ Yékírí ʋ́rá fɩ́kɩ́ŋ na. ¹⁸Ʋ́ sɛɛrɛ ʋ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛrɩ, ʋ́ bárkárá ʋ khɔrɔ’rɩ dée a ʋ́ bibi, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ mɩ́ khoronɲiná mɛ, á dé má dʋ́gɩ́ɩ mɩ́ɲɛ.

Ɲíntã́nnúgo

¹⁹Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, ɩ̃ tʋ kha’ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ mákɩ́nnɩma ná ʋ haabɩ́ŋ núunó’, yɛ hã ʋ́ haabɩ́ŋ sɛɛrɛɛ ya, hã ʋ́ haabɩ́ŋ ɲáŋgɩ́ŋ na; ²⁰dé nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá ɲámɩ́sɛ́ dé ɩ́tɛ tɩ́ terenni Yékírí wá wɔ́ɔrɔ wa. ²¹Tɩ́rá yɛɛrɩ, ɩ̃ sɛ́ɛ mɩ́khĩŋkhãnnɩdé hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ ná dɔ́ɔpɩ̃́ɩsɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ́ kɔ́’ sɛɛrɛ ʋ́ Yékírí yeeri ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá, ʋ̂ʋ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ ɩ̃ wɛrɩ, kaadé ɲísíbɛɛgɛ.

²²Hã ɩ̃́ fɩ̃ŋ ɩ̃́ wɩ́sɩ ɩ̃́ kpʋ̃́ʋ Yékírí wá sɛɛrɛ wá núunó’mi wá tónná wã, dé ɩ̃ déyoo ʋ́ dɔ́mmɩ́ná. ²³Pébu, nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ nú Yékírí wá sɛɛrɛ kaa déyoo ʋ́ dɔ́mmɩ́ná wɛrɩ, ʋ ma pãtɩ́ nɩ́nɛ keŋ dʋgandeŋ ɩ̃́ ɲá ʋ́ wɔ̂ɔnnɩ, ²⁴yɛ ná ʋ taraa sóo, ʋ́ pha khaanná fɩ́ pãtɩ́ ʋrɛ wɛra. ²⁵Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ tʋʋrɩ Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ́ kɩnnɩ tákɩrsɩ, ʋ́ khonni a donsirá wɛrɩ, yɛ hʋkɩya yɛ̂ɛ déyoo ʋ́ dɔ́mmɩ́ná, yɛ̂ɛ núwõo kaa phaa-ʋ wɛrɩ, ʋ́ tárɩ́ɩ wá mɩ́déenɲina ba kɩrma.

²⁶Ná nɩ́nɛ kha’ Yékínthɩya’ra má, yɛ ʋ́ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ ʋ́ nʋ́gɩ wa, ʋ́ wɩ́sɛ ʋ fɩ̃ŋ. Ʋ́ Yékínthɩyakɩra ma phãɩɲa. ²⁷Sii Yékírí thãná, Yékínthɩya’ thĩnthĩŋgirá déeri ɩ̃́ keŋ pɔ́ɔrɩ́bibi ná khɩsahapɩrɩ pɩ́ foriisirá, yɛ́ kɔ́’ tɛ̃ mʋ́ wɩ́sɩ duniɲa mɩ́khĩŋkhãnnɩdégírá.

Yíbkpórmɩ́ɲa

¹Á nɩ́pa, ɩ̃ bɩ́ khãanɩ á Tamaŋ Yésú Kírísi ʋ̂ʋ sáʋnɔ wɛrɩ, hã ɩ̃́ sʋ̃́nnɩ́ písí kɩ́ dé yíbkpórmɩ́ɩ tʋ̃́wã. ²Ná dé-gi má pĩ́ŋgíŋ-ɩ̃ma yɛ ɔ heŋkhǒo yee ʋ́ sãnɩdégénnámɩ́ ná ʋ́ tákĩŋkĩnsi ɩ̃ ba dóoró, yɛ ɔ pɔ́ɔrɔ́ ba dóoró ʋ́ tásɛ́bɩ́sɛ tɛ̃, ³yɛ ɩ̃́ kpónnígó wɛ́ɛ ʋ́ yeeri tákĩŋkĩnsi wɛrɩ, ɩ̃ hãa-ʋ nɩ́kpórkhoki kha’ ʋ hɩ̃tɩ, yɛ sɛɛrɩyɛ pɔ́ɔrɔ́ ʋ́rɩ́ kha’ ʋ nɩɩnɩ wɛrɛ́sɩ ʋ ba hɩ̃tɩ fãnɩŋgɩrá, sɩ kɩraa wa. ⁴Ná ɩ̃ dée mʋ́nnáa, kpɩkɩŋgɛ ɩ̃ baŋ naa? Yɛ tɩ́ pã́nná ɩ̃ kã́ká’ kɩrsɛ ya, dé ɩ̃ kemma pɔ́ɔrâa pã́a pɔ́ɔrá.

⁵Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, ɩ̃ nú: ɩ̃́ keŋ má nɩ́’ pɩ́ duniɲanɩ́pɩra keŋ pɔ́ɔrɩ́bɩ wɛrɩ, pɩ́ra Yékírí phɩ̃’nɩ khori sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ khãa ʋ́ bʋ kɔ́ŋ ɩ̃́ dé heŋkhobi ʋ́ wɔ́ɔrɔ, yɛ́ di tɛ̃ ɩɩ gɩ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã ɩ́pɛ bɩ́ fʋnnɩ ma wãa? ⁶Yɛ ɩ̃bɩ́râa sénné’ pɩɩ? Ɩ̃́ keŋ má heŋkhobirâa fʋ̃́ʋsɩ́ŋ ɩ̃ yɛ̂ɛ yáŋgɩ́ŋ yɛ̂ɛ yóo ɩ̃bɛ thɩɩthɩɩkhayɩrá waa? ⁷Ɩ̃́ keŋ má pɩ́râa máŋ ɩ̃ ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ɩ̃ thoo Yésúri wɛrɩ waa?

⁸Pãtɩ́ Yékíŋ Ɩɩ kha’rɩ ʋ́ sɛbɩrá kha’ mʋ fʋŋ mʋ́ kãnɩ pãtɩ́ mʋ fʋnnɩ mʋ́ thĩ wɛrɩ,2.8 Ná keri Lév 19.8 ná ɩ̃ dé mʋ́nnáa, kɩrɩ-sɩrɩ. ⁹Yɛ ná ɩ̃ kɩ́ dé yíbkpórmɩ́ɩ, mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ. Tʋ-ɩ̃nɩ dé Yékírí wá sɛɛrɛ kɔ́’-ʋrɩ-ɩ̃ma, pébu kpɩ̃́’-ɩ̃nɩ-ʋ́-bʋma ɲíntã́nna. ¹⁰Pébu, nɩ́nɩ́ ʋ́ kɔ́’rɩ Yékírí wá sɛɛrɛ́ɛ bɛ́ɛ’ yɛ buroo ʋ́kpo bʋ, má buri-uma ʋ́ bɛ́ɛ’rá. ¹¹Yékírí ʋ́ kha’rɩ kha’ hã mʋ́ ku’ mʋ́ harɩ wɛrɛ́sɩ mʋ́ khoo wá kpãnaa bʋ wa wɛrɩ,2.11 Ná keri Ku’ 20.14; Wóg 5.18 ʋ́ kpoorá kha’rɩ tɛ̃ kha’ hã mʋ́ khʋ nɩ́nɩ́ wã.2.11 Ná keri Ku’ 20.13; Wóg 5.17 Yɛ háarɩ ná mʋ kuso mʋ́ harɩ wɛrɛ́sɩ mʋ́ khoo wá kpãnaa bʋ wa, yɛ khʋʋ nɩ́nɩ́, kpɩ̃́’-mʋma ɲíntã́nnɩ Yékírí wá sɛɛrɛrá. ¹²Ɩ̃ tʋ kha’ Yékínna ba thɩɩ-ɩ̃ma ɩ̃́ mákɩ́ŋ ʋ́ sɛɛrɛ ʋ́ khonni a donsirá wɛra; yɛ tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ kɩ́ tʋ kɩ́ sɛɛrɛɛ yɛ́ kɩ́ tʋ kɩ́ dé. ¹³Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ maɲɩnaŋ pɔ́ɔrá wa wɛrɩ, khɩɩ ʋ́ Yékíre ba thɩɩ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, pɩ́ ba maɲɩnaŋ ʋ́ bʋ wa. Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ maɲɩnaŋ pɔ́ɔrá wɛrɩ, khɩɩ ʋ́ Yékíre ba thɩɩ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, ʋ ba maɲɩnaŋ-ʋ́-bʋma.

Khãamɩ ná mɩ́dége

¹⁴Á nɩ́pa, ná nɩ́nɛ kha’ khãa-manɩma Yékínná yɛ ʋ wɛ̂ɛ dé mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ bʋká’ kha’ dé-uma asɔ́nnɩ́nɩ́ wã, pé sɩ kɩraa? Pɩ́ khãamɩ wá hũŋgira wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ nɩ́naa? ¹⁵Ná ɩ̃́ asɔ́nɩ́kãnɛ dábɩ́ táyeeŋgi yɛ ʋ mɩ́ɩnɛ yɛ̂ɛ di ya, ¹⁶yɛ ɩ̃́ ɔ̌ɔ sɛɛrɩyɔɔ kha’ Yékíre naŋ ʋ́; Yékíre tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ ɩ̃́ hãa-ʋ táasɩ ʋ́ yee yɛ́ hãa-ʋ diimi ʋ́ dí hĩi kaa hãa-ʋ mɩ́ɩ tɩ́ ʋ kpʋ̃́ʋ wɛrɩ, pé sɩ kɩraa?

¹⁷Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, ná ɩ̃ khãa Yékínná yɛ ɩ̃ wɛ̂ɛ dé mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ bʋká’ kha’ dé-ĩma asɔ́nnɩ́pɩ wa, pɩ́ khãamɩ́na dée khãamɩ wã. ¹⁸Yɛ ɔɔ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ ʋ́ kãnɩ kha’ khãa-ʋ́nnɩ Yékínná yɛ manâa dé mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ bʋká’ kha’ ma ma asɔ́nnɩ́na. Yɛ mɩ́nɩ́ Jákɩra sɛɛ’ma ʋ́wɛ ʋ́ kha’rɩ kha’ khãa-mánnɩ Yékínná kaa dé mɩ́ɩnɩ wɛrɩ, kha’ ʋ bʋka’ mɩ pãtɩ́ ʋ́ wɔ́nnɩ́ khãa Yékínná kaa dé mɩ́ɩnɩ wɛrɩ, yɛ mɩ́ná dé mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ bʋkáa-ʋ kha’ khãa-mɩ́nnɩ Yékínná. ¹⁹Khãa-mʋnɩ tʋʋ dé Yékínna ma ʋ́kpo, kɩrɩ-sɩrɩ; kpéréŋgbéebi wá thĩ tʋ-bɩrɩ sɩ tɛ̃, yɛ pɩ kpámma.

²⁰Phʋ̃ʋnaa wɛrɩ, mʋ bɛɛ dé mʋ tʋma mɩ́ɩ tɩ́ déeri mɩ́ kha’ ná mʋ khãa Yékínná yɛ mʋ wɛ̂ɛ dé mɩ́ɩ tɩ̂ɩ bʋká’ kha’ asɔ́nnɩ́nɛ mʋ́ wã wɛrɩ, phãɩɲɔɔ? ²¹Ɩ̃́ keŋ má tɩ́ á sii Ábráhám pɩ́ɩrá dé ʋ khʋ ʋ́ bikhee Ízákɩrɩthɔgɩŋkhoŋkhanná wɛrɩ, kɩ́ mɩ́dégírá yɛɛra Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wãa? ²²Mʋ ɲáa wãa, khãa-ʋyaama Yékínná yɛ̂ɛ dé mɩ́ɩɲɩ tɛ̃, yɛ kɩ́ mɩ́dégírá yɛɛrɩ mɩ́ɩnɛ kpɩgɩ ʋ́ khãamɩná wã. ²³Pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ sɛɛ’ra sɩ wɛrɩ, sɩ́rá déeri mɛ́’na. Kha’-ʋyaama kha’

Ábráhám khãa-ʋyaama Yékínná, ʋ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi,2.23 Ná keri Sĩn 15.6

pɩ́ yɩ́sɔɔ Yékírí wá nɩ́ɩnɛ́ɛ. ²⁴Ɲá-ɩ̃nɩ kɛyɩɩ? Nɩ́thɩ̃nɩgɛ déma mɩ́ɩnɩ yɛ Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi tʋ̃má kɩ dée má ʋ khãa-ʋ́-bʋma sɩ́ tóro wa. ²⁵Ɩ̃́ keŋ má tɛ̃ tɩ́ doŋgiŋharɩ Arahábɩ kóoró’rá sʋ̃nnɩbɩrɩ ɩ̃ yɛɛ pɩ́ buu khɛɛ tɔ́ khɩ̃ŋ manɩ ɩ̃ khũni wɛrɩ, kɩ́ mɩ́dégírá yɛɛra Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wãa? ²⁶Pãtɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá ɲɩ́ŋfɩ̃́nsɩra sóo ʋ́ hu wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ, ná nɩ́nɛ khãa Yékínná yɛ ʋ wɛ̂ɛ dé mɩ́ɩnɩ wã; dé-gi má ʋ́ khãa mɩ́ ʋ khãanɩ Yékínná wɛrɩ, pɩ dée khãamɩ wã.

A tʋ á nʋ́gɩ wá kɔ́’

¹Á nɩ́pa, hã kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ bɛɛ dé ɩ̃bɩ́ra mamaŋ nɩ́pɩ Yékírí wá mɩ́ɩ wã, pébu, tʋ-ɩ̃nɩ dé aa bɩ̂ɩ mamaŋ nɩ́pɩ wɛrɩ, á thɩɩgɩrâa ba pɩ̃́ɩ kɔ́ŋ. ²Á bɛ̂ɛ’ burma kɔ́ŋ. Ná nɩ́nɛ́ sɛɛrɛ́ɛ buri wa, ʋ́ra pɩ yɩ́’ khoo, ʋ́râa wɔ́nnɩ́ kɔ́’ ʋ́ wɩ́sa. ³Ɩ̃ keŋ, a yeema karfo ságɩ́bɩ wá nʋ́sɩ́rá, ɩ̃́ marɩ bɩ kutúru, pɩ́ nú á wága.⁴Ɩ̃ keŋ tɛ̃ batónna: ʋ wɔ́ɔrɛ ná kpórmi wã, sarkpórgírá fú’ ɩ̃́ póyoo, yɛ tá tɩ́táa’rɛ̂ɛ horgoo, tɩ́râa yɛɛ horo’raará yóo ú khaa tɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra.⁵Mʋ́nnáa nʋ́ʋgɩrɛ wɩ́sɩ́rá, kɩ́ naŋ mɩ́ɩnɩ wã yɛ kɩ́ foi wɔ́ɔrɛ ya. Ɩ̃ keŋ pãtɩ́ na tɩ́táakɛ wɔ́nnɩ́ tho’ hɔrgɩ kutúru wɛra.

⁶Nʋ́ʋgɩra ma má naagɛ tɛ̃. Mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá hɩ̃taŋkhannɛ á wɩ́sɩ́rá, kɩ̂ɩ yɛɛ nɩ́nɛ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲa. Kɩ́ nagɩ ku’-kirma fʋ̃́ʋsɩ́nnagɔ ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ á wɩ́sɩrɩ ɩ̃́ hɩ̃tɩ bʋ́ ɩ̃́ ná naŋ á humo. ⁷Nɩ́thɩ̃nɩgɩra wɔ́nnɩ́ marɩ fʋ̃́kɩtá thĩiɲi thĩiɲi wá bɛ́ɛ’ ná wúrípi ná táa bɩ̂ɩ kpɔ́khasɩsɩnɛ wɛrɩ, ná yɔtábɩrɩ, yɛ ʋ̂ʋ wɔ́rɩ́ yɛ̂ɛ marɩ bɩ mɩ́ɲáŋ; ⁸yɛ nʋ́ʋgɩ́rɩ́, nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ marɩ gɩ́rɩ́ kṹuŋ na. Mɩ́pɩ̃́ɩnɛ, kɩ́ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ wa. Waŋ khʋʋrɩyaŋgɛ́ hĩini gi. ⁹Kɩ́ra a khɛ ɩ̃́ thɩya’ á Sii ʋ́ déeri Tamaŋ; kɩ́ra a khɛ yɛ̂ɛ daŋga nɩ́’ pɩ́ Yékírí khonni pɩ́ khɛɛbɩrɔɔ wɛra. ¹⁰Kɩ́ nʋ́ kpokpoogira a khɛ yɛ̂ɛ thɩya’ Tamannɩ yɛ̂ɛ daŋga nɩ́pɩra. Á nɩ́pa, ɩ̃ sɛ́ɛ sɩ dé sɩ kɩraa wa. ¹¹Yɔ’ kɩrmɩ ná yɔ’ tʋ̃́kɛ wɔ́nnɩ́ ku’ buŋ kpooroo? ¹²Á nɩ́pa, taambɛ wɔ́nnɩ́ seŋ dʋgɩ yaa? Wɛrɛ́sɩ tãmáteré seŋ taambisee? Mʋ́nnáa sɩrɛ, sɔ́bɩ́yɔ’bunné wɔ́nnɩ́ buŋ yɔ’ kɩrmɩ wã.

Wɔ́ɔ mɩ́ ku’ri Yékírí thã wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲa

¹³Mâa bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá yɛ̂ɛ wɔ́ɔmɩ ná hakɩraanɔɔ? Ná ʋ́ tárɩ́ɩ wá hũŋgira bʋ́, ʋ dé mɩ́ɩɲɩ hɩ̃naa bʋ, ɩ̃́ yɛɛ ʋ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá kɩrɩ, pɩ́ ɲá tʋ kha’ ʋ ma wɔ́ɔmɛ. ¹⁴Yɛ ná dɔ́ɔkpóori ná sóŋkhãɩgɛ̂ɛ bɛ́ɛ khʋ ɩ̃, hã ɩ̃́ fǒi kha’ ɩ̃ ma wɔ́ɔmɛ ɲa; dé tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛrɩ, tɩ́ra ɩ̃ kaɩrɩ. ¹⁵Pɩ́ wɔ́ɔmɩna kuso Yékírí thã wã; dé ku’-pirma duniɲamɩ́ɩ ná nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ Yékírí wá Niinɔ wã wɛrɩ, ná Sutãna thã. ¹⁶Dɔ́ɔkpóori ná sóŋkhãɩgɩra bamma ɲagɩmɩmmɩ ná mɩ́pɩ̃́ɩ thĩiɲi thĩiɲi wá bɛ̂ɛ’nɔ. ¹⁷Yɛ wɔ́ɔ mɩ́ ku’ri Yékírí thã wɛrɩ, ná pɩ nɩ́nnɔ, ʋ́ tárɩ́ɩra hɩ̃tɩma kaadé sɔnnɔ. Ná ʋ mʋ́nnáa, ʋ bɛɛma wɔ́ɔwóonno, ʋ́ sɛɛrɛra wóoma, ʋ́ wásɛ́ hʋʋ wa, ʋ ma nʋmansɛ, ʋ déma mɩ́kɩrɩya, ʋ́ dé yíbkpórmɩ́ɩ ɲa, ʋ́ dé damaaramɩ́ɩ ɲa. ¹⁸Nɩ́’ pɩ̂ɩ khɔrɔ’ wɔ́ɔwóonni wɛrɩ, pɩ déma mɩ́ɩ ɩ́ terenni wɛrɩ hɩ̃naa bʋ. Ná pɩ dé mʋ́nnáa, pɩ déma tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛra.

Hã ɩ̃́ khɔrɔ’ duniɲamɩ́ɩ ɲa

¹Pée mɩ́nɛ̂ɛ baŋ pã́nɩ́gɩ ná kpéinnɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrâa? Ɩ̃́ keŋ má ɩ̃́ mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩ gɩ̂ɩ ɩ̃́ wɩ́sɩ́rá wɛrɩ, kɩ́râa thɔɔra ɩ̃ ɲaa? ²Ɩ̃ khɔrɔ’ma mɩ́ɩɲɩ tápɩ̃́ɩnɛ yɛ ɩ̃́ buwee ya, ɩ̃́ tɔ fɩ́kɩ́ŋ dé nɩ́khʋba. Ɩ̃ khɛma dɔ́ɔkpóori yɛ ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ buwee ya, ɩ̃́ tɔ ya pã́nɩ́gɩ ná kpéire. Ɩ̃́ bu wa, pébu, ɩ̃ wɛ̂ɛ ɲɩ́ŋ Yékírí wa. ³Yɛ háarɩ ná ɩ̃ ɲɩ́nɔɔ mɩ́ɩɲɩ, ɩ̃́ bu wa, pébu, kã́ká’ sɩ́ ɩ̃ khɛɛrɩ yɛ̂ɛ ɲɩ́ŋ wɛrɩ, sɩ kɩraa wa; pébu, ɩ ɲɩ́nɛɛma dé ɩ̃ khɛ ɩ́ bɛ́ɛ’ ɩ̃́ dé mɩ́ɩ ɩ́ ɩ̃ khɔrɔ’ tápɩ̃́ɩnɛ wɛra.

⁴Ɩ̃bɩ́ra, ɩ̃ ma má ha’ pɩ̂ɩ hãnɩŋ wɛra. Ɩ̃ tʋʋ dé ná ɩ̃ fʋrɩ duniɲamɩ́ɩ, Yékínna ɩ̃ ĩ’ ɲaa? Nɩ́nɩ́ ʋ́ fʋnnɩ duniɲamɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ déma Yékírí wá pɩ̃́ɩnáa. ⁵Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ Yékírí wá Nii ʋ́ ʋ hãanɩ a, ʋ̂ʋ aabɔ wɛrɩ, ʋ́ kɛrɩ ʋ́ mɩ́ɲɛ ɲa. ⁶Yɛ Yékínna fɩ̃ɩma aabɔ dɔ́ɔgɩ kɔ́ŋ, pébu, ʋ́ sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’

Ɲísíbɛɛbɩ́rɩ́ Yékírí kaɩ-ʋrɩ bɩ́ra.4.6 Ná keri Sɔs 3.34

Yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ bɛɛ ɲísígi wa wɛrɩ, ʋ fɩ̃ɩ-bɩ́-bʋma dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ dé bi mɩ́kɩrɩya.

⁷Yɛ tɩ́rá yɛɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ nú Yékírí wágɩ yɛ́ kaɩ Sutãna wánnɩ, dé ʋ ba tarɩ yɛ́ sɛ́ɛ ɩ̃. ⁸Ɩ̃ sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ dé ʋ́ sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́ŋ ɩ̃bɛ. Ɩ̃ tɩsɩ’ ɩ̃́ dési mɩ́pɩ̃́ɩdébe. Ɩ̃́ tɩsɩ’ ɩ̃́ dɔ́sɩ ɩ̃ bɩ̂ɩ yóo fa yɛ́ baŋ fa wɛra. ⁹Ɩ̃ tʋ kha’ ɩ̃ ɲaanɩmma. Ɩ̃ kɩ́ fʋʋ yɛ́ kɩ́ wú’ pãtɩ́ nɩ́nɛ wú’ bɩɩgɩ wɛra. Hã ɩ̃́ máŋ na, dé ɩ̃ fʋʋ yɛ́ sʋ́rɩ́ya. Hã ɩ̃́ kpánnɛ́ɛ ɲa, dé ɩ̃ kpã’ wɔ́ɔrɔ. ¹⁰Ɩ̃ dé ɩ̃́ wɩ́sɩ má ɩ̃ mɩ́ɩnɩ Tamǎaŋ wɔ́ɔrɔ wa, dé ʋ́ hã ɩ̃ kpórso.

Hã ɩ̃́ hasɩ’ kãmbɩ ɲísísi wa

¹¹Á nɩ́pa, hã ɩ̃́ hasɩ’ kãmbɩ ɲísísi wa; dé nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ hasɩ’ ʋ́ kãnɩ wá ɲísígi wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ khabɔɔ, ʋ́ tónna ʋ déeri sí ya, dé Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ déeri sí tɛ̃. Yɛ ná mʋ dé mʋ́nnáa, mʋ wɛ̂ɛ dé ɩ́tɛ tɩ́ Yékírí wá sɛɛrɛ kha’rɩ ya, dé kha’-mʋma kha’ ʋ kɩraa wa. ¹²Yɛ Yékírí úkporá hãana’nɩ ʋ́ sɛɛrɛra, ʋ́kporâa thɩɩthɩɩra. Ʋ́râa wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ nɩ́nɩ́ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ yɛɛ ʋ́ téu. Yɛ mʋ́nâa maa yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ yárgɩ́ŋ mʋ́ kãnaa?

Hã ɩ̃́ kaa sa Yékírí wá sáʋ wa

¹³Yɛ ɩ̃ bɩ̂ɩ kʋ̃ŋ kha’ fɛɛ wɛrɛ́sɩ naaŋ ná a yóoma nɩɩɲɛná ɩ̃́ ná dé dɩɩgɩ ɩ̃́ wã́gɩ́’ bu, ¹⁴yɛ ɩ̃ tʋʋ mɩ́ɩ tɩ̂ɩ ba naŋ ɩ̃ naaŋ na wɛrɩ, ɩ̃ ma pãtɩ́ bugúnna wá ɩ̃́ dáɩ kɩ́rɩ́ʋ yɛ́ thĩni wɛra. ¹⁵Mákɩ́ŋ-ɩ̃nɩ ná ɩ̃ kʋ̃mma kha’ ná Tamanna pɩ́ɩ, á bu thakoogi ɩ̃́ dé ɩ́tɛ wɛrɛ́sɩ ɩ́tɛ. ¹⁶Yɛ wɛrá ɩ̃ bɛɛma ɲísígi yɛ̂ɛ foi kha’ ɩ̃ ba déma ɩ́tɛ wɛrɛ́sɩ ɩ́tɛ. Sɩ́ hũŋgi pɩ̃́ɩ-sɩrma.

¹⁷Ná nɩ́nɛ tʋʋ mɩ́kɩnnɩ yɛ kaa dée ri, mɩ́pɩ̃́ɩnɛ ʋ déeri.

Heŋkhobi mákɩ́m-bɩrɩ ná pɩ yee kɔrsɩŋ

¹Ɩ̃bɩ heŋkhobi, ɩ̃ fʋʋ kɩ́ sʋ́rɩ́ɩ ɩ̃́ dɛɛ ɲaanɩŋ ʋ̂ʋ ba naŋ ɩ̃ wɛra. ²Ɩ̃́ hensira ba tã́’ma yɛ mʋ́mbɛ́ khɔɔ ɩ̃́ tásɩra. ³Ɩ̃́ hensira mɩ́ɩnɩ Yékírí wá wɔ́ɔrɔ wa, dé khɛɛbɩn-sɩrma pãtɩ́ khɩ̃ɩgɛ soŋ wɛra. Sɩ́ somminâa ba bʋka’ pãtɩ́ ɩ̃́ dɔ́gɩrɛ wɛra; sɩ́râa ba khɔɔ ɩ̃́ wɩ́sɩ pãtɩ́ naagɩrɛ wɛra. A ma duniɲáa sóopã́nɔ yɛ ɩ̃̂ɩ bɛɛrɛɛ yɛ̂ɛ pĩ́ŋ. ⁴Kaɩ-ɩ̃ma ɩ̃ wɛ̂ɛ taa sʋ̃mdébi bîi sɩ̃gɩ’ ɩ̃́ khãmardimini wɛrɩ wa; Tamaŋ Wɔ́nnáaná tʋwa. Yɛ sʋ̃mdébibirá písée sʋ́rɩ́yá tɛ̃, sɩ́ taraa ná dóoró ʋ́ ɲíntã́nnɔ. ⁵Daforoŋ-ɩ̃ma yɛ̂ɛ dé mɩ́ɩ ɩ̂ɩ nʋʋ ɩ̃bɛ yɛ̂ɛ di yɛ̂ɛ kpɔ́ɔ má be’-piri tádooro dé pɩ khʋ́ khɔɔ. ⁶Ɩ̃ yárgɩ́mma nɩ́’ pɩ́ terenni wɛrɩ yɛ̂ɛ khʋ bɩ, yɛ pɩ wɛ̂ɛ kha’ tɔ́ɔ wa.

Pã́’mɩ ná Yékíŋ ɲɩ́ŋga

⁷Tɩ́rá yɛɛrɩ á nɩ́pa, ɩ̃ pã́’ ɩ̃́ ná naŋ Tamaŋ Yésú wá písémbampã́nna. Ɩ̃ keŋ pãtɩ́ pónsʋ̃mɩna pã́’ ɩ̃́ tɛɛ pã́thooyɔgɩ ná phɩrgaŋ wáará wá, khãmardiminá kɩrɩ wɛra. ⁸Ɩ̃bɩ́ra pã́’ tɛ̃; ɩ̃ tɩɩ wɩ́sɩ Tamǎaŋ khɩ̃ɩnná, dé Tamaŋ wá písémbampã́nna ma nammɔ.

⁹Á nɩ́pa, hã ɩ̃́ kha’ kãmbɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná thɩɩ ɩ̃ ɲa. Ɩ̃ keŋ Thɩɩthɩɩ wá bammɩ tɔ́’rɩ́m-bɩrma sówo. ¹⁰Á nɩ́pa, ɩ̃ núu pãtɩ́ pɩ kha’rɩ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́ bɩ́ sɛɛrɛɛra ʋ́ ɲísígírá wɛrɩ, fʋ̃́ʋsɩ́m-bɩyaama yɛ pã́gɩ́ waa? Ɩ̃bɩ́ra thoosiŋ bi tɛ̃. ¹¹Pɛ́ɛ bɩ́ pã́’nɩ ɩ̃ ná nanɩ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá wɛrɩ, a kha’ma kha’ kɩrɩ-bɩrɩ. Nú-ĩni pãtɩ́ Jɔ́ɔbɩ wá yíbíri sãɩna yɛ ʋ́ pã́gɩ́ wɛra; yɛ ɲáa tɛ̃ ɩ́tɛ tɩ́ Tamaŋ Yékírí bannɩ ba hãa-ʋ phɩrgaŋ pã́nná wɛrɩ, pébu, Tamanna maɲɩnamma nɩ́pɔ yɛ̂ɛ nʋmansɛ kɔ́ŋ.

¹²Á nɩ́pa, mɩ́ɩ tɩ́ mɩ kpɩ̃́nná’ ɩ̃ wɛrɩ, hã ɩ̃́ karɩ thʋ’nná wã, hã ɩ̃́ karɩ fãnɩŋgɩrá wa, hã ɩ̃́ karɩ tɔ́ mɩ́ manɔ tɛ̃ ɲa; dé ɩ̃ yɛɛ ɩ̃́ iiyorá dé iiyo yɛ ɩ̃́ ɔ̃́’ɔ̃ná dé ɔ̃́’ɔ̃, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã Yékínná thɩɩ ɩ̃ ɲa.

¹³Ná ɔɔ bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá yɛ̂ɛ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ, ʋ ɲɩ́ŋ Yékíre. Ʋ́ dɔ́gɩ́ wóori, ʋ tɩ̃ŋ Yékírí wá mákirtɩ̃nsa. ¹⁴Ná ɔɔ bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá yɛ̂ɛ bo’, ʋ yɩ́’ asɔ́nnɩ́khãgɩbɩ pɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí hãa-ʋ yɛ́ kɔwɔɔ nʋ́ʋmɩ thaagɩrá Tamǎaŋ ɲísígírá. ¹⁵Ná pɩ khãa Tamanná yɛ ɲɩ́nɔɔ, kɩ́ Yékɩ́ŋ ɲɩ́ŋgɩ wá hũŋgira ba pã́aná’ma bo’roori yɛ Tamanná yaarɩgɔɔ; yɛ ná dé-uma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, ʋ́ sɛ́ɛ hãa-ʋ ɩ́. ¹⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́ ɩ̃ déeri wɛrɩ, ɩ̃ sɛ́ɛ hã ɩ́ kãmbɩ yɛ́ ɲɩ́ŋ Yékírí hã kãmbɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ pã́aɲa. Nɩ́nɩ́ ʋ́ terenni ná ʋ ɲɩ́nɩ́ Yékírí, ʋ́ Yékíŋ ɲɩ́ŋgɩra ma fãŋgɛ tákɩrsɩ ɩ̃́ dé mɩ́ɩna. ¹⁷Élíra yɛma nɩ́thɩ̃nɩgɩ pãtɩ́ arɛ wɛrɩ yɛ ɲɩ́nɩ́ Yékírí tákɩrsɩ kha’ hã yɔgɛ́ baŋ na. Ʋ́ dée dɩɩ sɩ́sãa’ ná fergibi má’nɩ́kpo kaa baŋ. ¹⁸Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ písée ɲɩ́nɩ́ Yékírí yɔgɩrá baa, khãmardiminá kɩraa.

¹⁹Á nɩ́pa, ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá ná ɔɔ buroo ɩ̃ déeyée thɩ̃ɲǎa khɩ̃ɩnnɛ, yɛ ɔ̌ɔ bʋkaa-ʋ tɩ́, mɩ́kɩnnɛ ʋ déeri. ²⁰Ɩ̃ tʋ kha’ ná nɩ́nɛ bʋkaa mɩ́pɩ̃́ɩdée khɩ̃ɩnnɛ, khoŋ-uruuma huumo yɛ Yékínná sɛ́ɛ mɩ́pɩ̃́ɩ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ.