Eburubo

Sɛbɩ ʋ́ pɩ tɩ̃’nɩ hãa

Eburubi

wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Sɛbɩ wɛ́ɛ tɩ̃’naana tʋʋ mɛ́’nɩ kpakɩrɩ ya. Ná mʋ keri mɩ́ɩ ɩ́ sɛbɩ wɛ́ɛ tɩ̃’naa khɛɛrɩ Nɩ́ɩnɛ́ɛ Dugusirá yɛ̂ɛ bʋka’ mɩ́ɩɲɩnɩ wɛrɩ, mʋ́ kha’ ʋ́ tárɩ́ɩra yɛma Júdee wɛrɛ́sɩ nɩ́nɩ́ ʋ́ tʋʋrɩ Nɩ́ɩnɛ́ɛ Dugusi wá mɩ́ɩnɩ tákɩrsa. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ tɛ̃ ɲa, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná kpɔɔ ná má’nɩ́ɲɔ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga.

Júde bí khãana Yésúrá yɛ̂ɛ thoo ʋ́ khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, pɩ́ra pɩ hãanɩ ʋ́. Pɩ yɛ sãɩna’ma pɩ́ yíbíri, pɔ́ɔrâa yɛ bɛ́ɛ kpɔɔgɩ́ písi pɩ́ Júde Yékínthɩyakɩrá wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ sɛ́ɛ Kírísi wá khɩ̃ɩnna. Tɩ́rá yɛɛrɩ sɛbɩ wá tɩ̃’naanâa sɛɛ’ pɩ kha’ pɩ kɔ́’ Kírísi wá khɩ̃ɩnnɩ dé ʋ tarɩ Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ ná ʋ́ mɩnɩgɩbɩ ná Moyízi ná thɔgɩŋ kɔ́ŋgɔ́ŋ sɩ́ Ísíráyɛ́l bibira khoŋ kaa sóo tágɩ wɛrɩ ná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ (8.1-18). Sɩ́râa bʋká’ kha’ Nɩ́ɩnɛ́ɛ Fʋ̃nsɩrá pã́kɛ́ɛrɩ Dugusirá. Kha’ pɩ kɩ́ keŋ Yésú Kírísiri dé mʋ́nnáa pɩ wɔ́nnɩ́ kɩ́ yóo wɔ́ɔrɔ (12.1-11).

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Tɩ́ Yékírí khɛɛrɩ ʋ́ Bikheeri ɩ̃ sɛɛrɩyɛ aabɛ wɛra 1.1-4

Yékírí wá Bikheerá tannɩ Yékírí wá mɩnɩgɩbɩra 1.5-14

Ɩ̃́ khɛ hɩ̃́mmɩ wá sɛɛrɛrɩ khɛɛmɔ 2.1-4

Pãtɩ́ Yékírí sũuno’ni Yésúri yɛ ba hãa-ʋ sáʋ ná kpórsi sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ hɩ̃́ŋ nɩ́pɩrɩ wɛra 2.5-18

Ɩ̃́ nú Yékírí wá sɛɛrɛ 3.1–4.16

Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩ dugoo ná Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩ fʋ̃ma 5.1-10

Ɩ̃́ hĩi khoosi Yékírí wá khɩ̃ɩnná 5.11–6.20

Yékírí wá Sakhanɩ́nná déeri Nɩ́ɩnɛ́ɛ Fʋ̃nsɩ wá thɔgɩnnɩ́khãgaara 7.1–10.18

Ɩ̃́ sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ kaadé phãnɩgɛ 10.19-39

Khãa mɩ́ á khãgɩbɩ wá pɔ́ɔ khãana Nɩ́ɩnɛ́ɛ Dugusi wá pã́nná wɛra 11.1-40

Ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ Yékínna khɔrɔ’ wɛra 12.1-29

Phɩrgaŋ bɔgɩɩ ná thɩɩra 13.1-25

Tɩ́ Yékírí khɛɛrɩ ʋ́ Bikheeri ɩ̃ sɛɛrɩyɛ aabɛ wɛra

¹Khʋ̃ɩnɩ Yékínna yɛ khɛma khɩ̃ŋ kɔ́ŋgɔ́nɲɩ yɛ̂ɛ sɛɛrɛɛ ʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩnɛ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɩ, pɩ́râa yɛ khɛ yɛ̂ɛ sɛɛ’ sɩ́ á khãgɩbɩra. ²Yɛ wɛrá phɩrgaŋ khɩ bɩ́ arɛ mɛ́’nɩ wɛrɩ, ʋ́ Bikheera ʋ khɛɛrɩ sɛɛrɩyɛ aabɛ. Ʋ́ bárkárá Yékírí khonni duniɲanɩ yɛ ʋ́ra ʋ kha’rɩ mâa ba hã mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. ³Ná mʋ ɲáa-ʋ, mʋ ɲáma Yékírí wá sáʋrɩ tére. Ná mʋ tʋwɔɔ, mʋ́ tʋ dɔ́ŋ mɩ́ Yékínnɛ wɛra. Ʋ́ sɛɛrɛ ʋ̂ʋ wɔ́rgɛ wɛrɩ, ʋ́ bárkárá ʋ kɔ́’rɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’. Mʋ́ ʋ wɩ́rɩ́’rɩ nɩ́pɩrɩ ɩ̃ khori pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛrɩ, ʋ́ ná hɩ̃taa ní thʋ’nná Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ kpórse wɛrɩ, ʋ́ dé’ diŋgo ⁴ɩ̃ taraa mɩnɩgɩbɩrɩ pãtɩ́ ɲísí gí Sii Yékírí hãanʋʋ tannɩ mɩnɩgɩbɩ wágɩrɩ wɛra.

Bikheerá tannɩ Yékírí wá mɩnɩgɩbɩra

⁵Pébu, tɩ́ Yékírí kha’rɩ kha’

Má Bikhee-u,

maná déeri ʋ́ Siiri fɛɛrɩ,1.5 Ná keri Mák 2.7

ná tɩ́ ʋ kha’rɩ kha’

Manâa ba dé ʋ́ Siiri,

yɛ ʋ́rá dé má Bikheeri wɛrɩ,1.5 Ná keri 2Sá 7.14; 1Kh 17.13

ʋ́ ʋ̃nnɩ mɩnɩgɩ ʋ sɛɛ’rɩ sɩ́ ɲâa? ⁶Yɛ tɩ́ ʋ yɛ bɛ́ɛ sʋ̃ŋ fa duniɲaná ʋ́ bii ú tannɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, sɛɛ’-ʋrma kha’

Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ wá bɛ̂ɛ’ khuusíŋ thɩɩgɔɔ.1.6 Ná keri Wóg 32.43

⁷Yɛ mɩnɩgɩbɩ wá mɩ́ɩ ɩ́rɩ́ bʋ sɛɛ’-ʋrma kha’

Dé-urma ʋ́ mɩnɩgɩbɩrɩ má sarmɛ,

ɩ̃ dée ʋ́ sʋ̃mdébibiri tɛ̃ má napárɩ́yɛ.1.7 Ná keri Mák 104.4

⁸Yɛ Bikhěe mɩ́ɩ ɩ́rɩ́ bʋ sɛɛ’-ʋrma kha’

Ʋ́rɩ́ Yékírí wá ɩgɩra ba hɩ̃tɩ-bʋ́ma waatɩ wá bɛ̂ɛ’ kaa sóo.

Ʋ́ ɩgɩrá, ʋ ba déma tɩ́ terenni wɛra.

⁹Tɩ́ kɩnnɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ khɔrɔ’, yɛ tɩ́ pɩ̃́ɩnɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ ĩ’ni.

Tɩ́rá yɛɛrɩ Yékírí ʋ́ déeri ʋ́ Yékírí wɛrɩ,

sɛ́ɛ-ʋrma ʋ́ kãmbɩrɩ yɛ phɩ̃gɩ khori ʋ́rɩ́ ɩ̃ saa-ʋ ɩɩgɩrá, nʋʋmɛ́ thãgɔɔ.1.9 Ná keri Mák 45.7-8

¹⁰Yɛ sɛɛrɩyɛ tɛ̃ kha’

Á Tamaŋ, duniɲǎa kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá ʋ́rá sĩnninna fãnɩŋgɩra,

ʋ́rá khonni thʋ’nnɩ ʋ́ déke;

¹¹sɩ ba thĩnima, yɛ ʋ́ra bʋ́ma waatɩ wá bɛ̂ɛ’.

Sɩ́ bɛ̂ɛ’ ba sóoma pãtɩ́ dóobíre sóo wɛra.

¹²Ʋ ba bɛʋ-sɩma pãtɩ́ pɩ bɛʋ kpɔ́rgɔ́ɔ wɛra.

Pɩ ba fɩ̃́ŋgɩ́n-sɩma pãtɩ́ pɩ fɩ̃́ŋgɩ́ŋ táyeensi wɛra.

Yɛ ʋ́rá fɩ́kɩ́ŋ na; ʋ́ waatɩrá ba sóo ɲá wã.1.12 Ná keri Mák 102.26-8

¹³Yɛ tɩ́ Yékírí kha’rɩ tɛ̃ kha’

Ʋ ba hɩ̃tɩ má the’, má dé’ diŋgo

ɩ̃ ná naŋ khɩɩ ʋ́ ma ba yɛɛ ʋ́ wɔ́rɩ́ ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ ɩ̃́ sa bɩ ʋ́ déko wɛrɩ,1.13 Ná keri Mák 110.1

ʋ́ ʋ̃nnɩ mɩnɩgɩɩ ʋ sɛɛ’rɩ sɩ́ ɲâa? ¹⁴Ɩ̃́ keŋ má Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ dé-birma ʋ́ sʋ̃mdébi bí ʋ sʋ̃ŋ dé pɩ ná tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ́pɛ bɩ́ déeri ʋ́ nɩ́pɩ wɛrɩ, ɩ̃́ ná naŋ khɩɩ ʋ́ ʋ ba hɩ̃́ŋ bɩ kutúru wɛrɩ waa?

Ɩ̃́ khɛ hɩ̃́mmɩ wá sɛɛrɛrɩ khɛɛmɔ

¹Tɩ́rá yɛɛrɩ mákɩ́n-tɩrɩ ná a kɔ́’ hɩ̃́mmɩ wá sɛɛrɛ ʋ́ a núuni wɛrɩ tákɩrsɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã á sɛ́ɛ khɩ̃ɩnnɩ wã. ²Sɛɛrɛ ʋ́ Yékírí hãana ʋ́ mɩnɩgɩbɩrɩ pɩ́ sɛɛrɩyɛ khʋ̃ɩ khʋ̃ɩ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, dé-uma thɩ̃ɲaa; yɛ tɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ déeri. Yɛ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ kaarɩ yatɩyɔɔ wɛrɛ́sɩ ʋ́ kaarɩ pɩ́yɔɔ wɛrɩ, Yékínna yɛyɔɔ wa; dé sɩ́râa má’ ʋ́. ^3-4Ná sɩ mʋ́nnáa, hɩ̃́mmɛ̌ɛ sɛɛrɛ ʋ́ Tamaŋ Yésú sɛɛ’rɩ wɛrɩ, ná a khɛyɔɔ khɛɛmɔ wã, mʋ́nnɩ a dé yɛ́ ko Yékínnaa? Tamanná khɩrɩɩrɩ sɛɛrɩyɔɔ yɛ tɩ́ kpãnaa bʋ, pɩ́ núunuu wɛrɩ, pɩ́rá sɛɛrɩyɛ a ʋ́. Yékínná dée tãgɩmasimɩ́ hũnsi hũŋ sîi bʋka’ ʋ́ wɔ́rgɩ wɛrɩ yɛ hãa bɩ tɛ̃ pɩ́ bɛ́ɛ ná pɩ́ wɔ́rgɩ ʋ́ Nii wá bárkárá pãtɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛrɩ, ɩ̃ bʋkaa kha’ thɩ̃ɲaa-ʋ.

Yésúrá déeri Nɩ́thɩ̃na’biira

⁵Kɩ dée má mɩnɩgɩbɛ Yékírí saarɩ dé pɩ kɩ́ marɩ nǎaŋ duniɲa ʋ̂ʋ ba baŋ, ʋ́ mɩ́ ɩ́ a sɛɛ’ mɛ́’nɩ wɛrɩ wa; ⁶dé ɔ̌ɔ sɛɛ’rɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’

Nɩ́thɩ̃nɩgɩrâa maa, yɛ ʋ̂ʋ wógí’ ûu?

Nɩ́thɩ̃na’biirâa maa, yɛ ʋ̂ʋ keroo?

⁷Sũuno’-uruuma, mɩnɩgɩbɩrá taraa-ʋ ɔ waatɩ.

Hã-ʋrʋʋma sáʋ ná kpórso;

⁸ɩ̃ saa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ʋ́ déko.2.8 Ná keri Mák 8.5-7

Ná Yékínna saa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ʋ́ déko, kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri mɩ́ɩnɛ bʋ́ tɩ́ ʋ kaarɩ saa ʋ́ déko wa. Yɛ a ɲáa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ʋ́ déko thoŋ na. ⁹Yɛ tɩ́ a ɲáanɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: Yésú ʋ́ Yékírí sũuno’ni, mɩnɩgɩbɩrá taraa-ʋ ɔ waatɩ wɛrɩ, ʋ́ra Yékíri hãanɩ sáʋ ná kpórsi ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ʋ fʋ̃́ʋsɩ́nnɩ ɩ̃ huu wɛra. Sɩ́ dée mʋ́nnáa, Yékínná fɩ̃ɲaa dɔ́ɔgɩ ɩ̃ yɛɛ ʋ́ huu ɩ̃ dɛɛ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ. ¹⁰Yékírí ʋ́ khonni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ dée ʋ́ wáyɩ wɛrɩ, mákɩ́n-tɩyaa ná ʋ yɛɛ Yésúrá thɔɔra ɩ̃́ phɩra’ sʋ̃mɩ tɩ́ ʋ hãanʋʋ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ yɛɛ bi kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ wɔ́nnɩ́ bu bú ʋ́ sáʋrá, pébu, Yésú wá bárkárá pɩ bu hɩ̃́mmɩna.

¹¹Yɛ Yésú ʋ̂ʋ yɛɛ nɩ́pɩ́rá dé Yékírí wábɩ wɛrɩ, pɩ́ ná ʋ́ thĩni, pɩ́ bɛ́ɛ’ déerima Yékírí wá bibe. Tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ̂ʋ yɩ́’ pɩ ʋ́ sekpookãmbɩ yɛ nɩɩsɛ́ kɔ́rɔɔ wa. ¹²Ʋ kʋ̃mma kha’

Ma ba sɛɛ’ma ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ má sekpookãmbinɛ;

ma ba tɩ̃nnɛ̌ɛ thɩɩgɔɔma ʋ́ nɩ́pɩ wá wɔ́ɔnná2.12 Ná keri Mák 22.23

¹³Yɛ khabɩ tɛ̃ kha’

Ma ba khãama Yékínná2.13 Ná keri Ézá 8.17

Yɛ písée khabɩ tɛ̃ kha’

Má ná bii bí Yékírí hãanɩ ma wɛrɩ, ɩ̃bɛ́ pɛ.2.13 Ná keri Ézá 8.18

¹⁴Biibɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ déeri nɩ́thɩ̃napa; pɩ ma wɩ́sɩ ná tarammɛ. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, Yésú dé-uma nɩ́thɩ̃nɩgɩ sɩ́ dée sã́ŋgɩ ʋ́ huu ɩ̃ hasɩga Sutãna ʋ̂ʋ wɔ́rgɛ yɛ̂ɛ yɛɛ nɩ́pɛ̂ɛ hu wɛrɩ, ɩ̃ khori ʋ́ dɛɛnnɩ bʋ́, ¹⁵yɛ hɩ̃́nɩ́ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ yɛ phãnɩ huumini ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ pãtɩ́ pɩ yaara wɛrɩ, sɩ́ ba taraa dée bɩ́ bʋ má donse. ¹⁶Yɛ kɩ dée má Yékírí wá mɩnɩgɩbɛ ʋ tɛ̃́fɩ́ŋ na, dé Ábráhám wá kóibe ʋ tɛ̃́fɩ́ŋ. ¹⁷Tɩ́rá yɛɛrɩ mákɩ́n-tɩyaa ná ʋ hɩ̃tɩma pãtɩ́ ʋ́ sekpookãmbɩrɛ wɛrɩ, mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ dé pɩ́ thɔgɩnnɩ́khãgaa ʋ̂ʋ maɲɩnaŋ nɩ́pɔ yɛ̂ɛ dé tɛ̃ Yékírí wá sʋ̃mɩnnɩ sɔɔbɛ́sɛ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná sɛ́ɛ nɩ́pɩ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã bɩ ɩ́. ¹⁸Yɛ wɛrá ʋ wɔ́nnɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ́pɛ bɩ́ pɩ má’ yɛ̂ɛ keŋ wɛrɩ, pébu, ʋ́ thĩ wá yatɩ má’-pɩyaa-ʋma ɩ̃ keri ʋ́ yíbínná sãɲa.

Yésúrá tannɩ Moyízira

¹Tɩ́rá yɛɛrɩ á nɩ́pa, ɩ̃ bɩ́ déeri Yékírí wábɩ, ɩ̃ bɩ́ ʋ yɩ́’rɩ dé ɩ̃ dé ʋ́ nɩ́pɩ wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ keŋ Yésú ʋ́ déeri Yékíri wá sʋ̃ŋgɩnnaa ná ʋ́ thɔgɩnnɩ́khãgaa wɛra. Ʋ́rɩ́ bʋ a khãanɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ ʋ́ mɩ̂ɩnɛ nɩ́pɩra. ²Dé-uma sʋ̃mɩ tɩ́ Yékírí saaraa-ʋ wɛrɩ, sɔɔbɛ́sɛ, pãtɩ́ Moyízi déeri ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ sɔɔbɛ́sɛ Yékírí wá bibi wá bɛ́ɛ’ pɩ́ déeri má ʋ́ kórgi nɩ́pɛ wɛrɩ, pɩ́ sɔgɔmbɩrá. ³Ná nɩ́nɛ mágɩ́ duki, ʋ buma kpórsi ɩ̃́ tarɩ duki wá thĩna. Mʋ́nnáa sɩrɛ, Yésú bu-urma sáʋ ɩ̃ taraa Moyízira; yɛ mákɩ́ŋ-ʋrɩ-sɩ́ma. ⁴Kɩ́ duke bʋ́ nɩ́nɛ́ kaa má’ kɩ ya; yɛ Yékíré déeri wɛ́ɛ ʋ́ khonni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛra. ⁵Moyízi dé-urma Yékírí wá sʋ̃mdébii ɩ̃ dée ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ sɔɔbɛ́sɛ Yékírí wá kórgi nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ wá sɔgɔmbɩrá. Ɩ́sɛ̌ɛ bɛ̂ɛ’ yɛ bʋka’ma mɩ́ɩ tɩ́ Yékínna yɛ ba sɛɛ’ pɩ wɛra. ⁶Yɛ Kírísi dé-únnima Yékírí wá Bikhee, ʋ́ déeri Yékírí wá kórgi nɩ́pɩ wá nɩ́khãgaa, ɩ̃ dée tɛ̃ ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ sɔɔbɛ́sɛ. Yɛ aabɩ́rá déeri ʋ́ kórgi nɩ́pɩrɩ, dé mákɩ́n-tɩrɩ ná a kɔ́’ ʋ́ khɩ̃ɩnnɩ yɛ́ kɩ́ núunó’ ʋ́ bʋ kpánnɛ́ɛsɛ.

Kpáarɛ́ɛ sɩ́ Yékírí wá bibira ba kpáarɛ́ɛ wɛra

⁷Tɩ́rá yɛɛrɩ pãtɩ́ Yékírí wá Nii kha’rɩ wɛrɩ,

Ná Yékínna sɛɛrɩyɛ bɩ́ fɛɛrɩ,

⁸hã pɩ́ dé núkpɩ̃́nɩ́sɩ ɩ̃́ páráŋgá

pãtɩ́ pɩ́ khãgɩbɩ yaara ɔ khɩɩ ɩ̃ páráŋgá gbirinná dé pɩ mágɔɔ ɩ̃́ keŋ wɛrɩ wa.

^9-10Yékírí kha’-ʋrɩ kha’

Pɩ́ khãgɩbɩ má’-pɩrɩ-mama ɩ̃ keri dɩɩsɩ digbéeɲɔ̌ɔ thagɔ gbirinná,

má dée mɩ́ɩɲɩ pɩ́ ɲáa.

Tɩ́rá yɛɛrɩ má ɲámɩ́sɛ́ yaa bɩ́ bʋ,

má kha’ mʋ́nnáa pɩ́rɛ, waatɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ kã́kásɩra bunno’-pima.

Pɩ pɩ́ɩ dé pɩ tʋ má khɩ̃ɩnnɩ wã.

¹¹Má ɲámɩ́sɛ́ yaa, má tɔ karaa kha’ khaa tɩ́ ma sɔ́ɔbɩ́nnɩ dé ma sa má nɩ́pɩ́rá kpáarɛ́ɛ wɛrɩ,

pɩ́ ba dóoŋ bʋ́ ɲá wã.3.11 Ná keri Mák 95.7-11

¹²Á nɩ́pa, ɩ̃ yee kɔrsɩŋ, hã ɩ̃́ ɔ̌ɔ ba kaa khãa thakoo Yékínná ɩ̃́ dɛɛ ʋ́ thĩ wá kã́ká’ pɩ̃́ɩsɩ́rá, ɩ̃́ kʋ̃́ɩ kpãnáa tã́a-ʋ wã; ¹³dé fɛɛ ʋ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, ná ʋ taraa kṹuŋ na, ɩ̃ kɩ́ bɔ’ kãmbɩ khɩɩ wó khɩɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ɩ̃́ ɔ̌ɔ yɛɛ mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ́ fɩ̃nnɩ́ kɔ́rɔɔ sɩ́ ku’ ʋ́ núkpɩ̃́nɩ́sɔ wa. ¹⁴Pébu, dé-arma kpoogi á ná Kírísira, dé mákɩ́n-tɩrɩ ná khãa mɩ́ a khãana ʋ́ bʋ kṹuŋ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá wɛrɩ, a kɔ́’ pɩ dé’ síɲɔ ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá.

¹⁵Dé Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’

Ná Yékínna sɛɛrɩyɛ ɩ̃bɛ fɛɛrɩ,

hã ɩ̃́ dé núkpɩ̃́nɩ́sɩ ɩ̃́ páráŋgá pãtɩ́ ɩ̃́ khãgɩbɩ páráŋgánná wɛrɩ wa.3.15 Ná keri Mák 95.7-8

¹⁶Pʋ̃́nnɩ wá yatɩ Yékírí sɛɛrɛɛra yɛ pɩ́ páráŋgâa? Ɩ̃́ keŋ má ɩ́pɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ pɩ́ Moyízi khɛɛra kuso Éjípíti sɩrgɩrá wɛrɩ, pɩ́rɛ yaa? ¹⁷Pʋ̃́nnɩ bʋ Yékírí wá ɲámɩ́sɩ yaara dɩɩsɩ dɩgbéeɲɔ̌ɔ thagɩrâa? Ɩ̃́ keŋ má ɩ́pɛ bɩ́ déerá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ɩ̃ huugo gbirinná wɛrɩ, pɩ́rɛ yaa? ¹⁸Yɛ mʋ́ ʋ kanna kha’ pɩ́ ba dóoŋ khaa tɩ́ ma sɔ́ɔbɩ́nnɩ dé ma sa má nɩ́pɩ́rá kpáarɛ́ɛ ya wɛrɩ, pʋ̃́nnɛ ʋ kha’raa? Ɩ̃́ keŋ má ɩ́pɛ bɩ́ kpɩ̃́’ná ɲíntã́nnɩ wɛrɩ, pɩ́rɛ yaa? ¹⁹Tʋ-arɩ dé pɩ́ kaarɩ khãa Yékínná wɛrɩ, pɩ́ra wɔ́rɔ́ɔ dóoró bú wa.

¹Tɩ́rá yɛɛrɩ, mʋ́ kɩ déeri má nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãanɩ a kha’ a ba dóoŋ ʋ́ kpáarɛ́ɛkha tɩ́ ʋ sɔ́ɔbɩ́nnɩ saa ʋ́ nɩ́pɩrɩ, kɩ bʋ́ma háarɩ ná fɛɛ wɛrɩ, a kɩ́ kɔrsɩŋ ɩ̃ tákɩrsɩ, hã ɩ̃́ ɔ̌ɔ dé yɛ́ ba dá’ pʋ́ wa; ²pébu, nú-arma sɛɛrɛ nʋwãanɩ pãtɩ́ pɩ́rɩ́ núunáa-ʋ tɛ̃ wɛra. Yɛ sɛɛrɛ ʋ́ pɩ núuni wɛrɩ, yóo-urma phãɩɲɩ pébu, mʋ́ pɩ núunuu wɛrɩ, pɩ khãa ʋ́ bʋ ɩ̃ hɩ̃́nɔɔ wã. ³Aa bɩ́ khãanɩ wɛrɩ, a dóomma tɩ́ kpáarɛ́ɛkharɩ wá mɩ́ ɩ́ Yékírí kha’rɩ kha’

Má ɲámɩ́sɛ́ yaa, má tɔ karaa kha’

khaa tɩ́ ma sɔ́ɔbɩ́nnɩ dé ma sa má nɩ́pɩ́rá kpáarɛ́ɛ wɛrɩ, pɩ́ ba dóoŋ bʋ́ ɲá wã.4.3 Ná keri Mák 95.11

Mʋ́nnáa ʋ kʋ̃nna yɛ hakɩra ná ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ sóo-tiyaama ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ pãtɩ́ duniɲa sĩnninni wɛra. ⁴Sɛɛ’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩ wá tɔ́ kharɔ khɩɩbɩ má’nɩ́ɲɔ khɩɩ wá mɩ́ɩná kha’ Mʋ́ Yékírí sóori ʋ́ sʋ̃mɩsɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, ʋ́ kpáarɩ́yá khɩɩbɩ má’nɩ́ɲɔ khɩɩrá.4.4 Ná keri Sĩn 2.2⁵Yɛ sɩ́ ʋ sɛɛ’ra taraa wɛrɩ, sɩ́ kpoosira ʋ sɛɛ’rɩ kha’ Khaa tɩ́ ma sɔ́ɔbɩ́nnɩ dé ma sa má nɩ́pɩ́rá kpáarɛ́ɛ wɛrɩ, pɩ́ ba dóoŋ bʋ́ ɲá wã.⁶Ɩ́pɛ bɩ́ khɩrɩɩra núu sɛɛrɛ nʋwãanɩ wɛrɩ, pɩ wɔ́rɔ́ɔ dóoró kpáarɛ́ɛkha tɩ́ Yékírí sɔ́ɔbɩ́nnɩ wɛrɩ wa, ɩ̃ dɛɛ pɩ́ núkpɩ̃́nɩ́sɩ́rá. Yɛ háarɩ ná fɛɛ Yékírí yɛɛ-ʋrma pɔ̂ɔ wɔ́nnɩ́ dóoŋ. ⁷Tɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná písée yee ɔ khɩɩ maa tɛ̃ ʋ́ pɩ yɩ́’ fɛɛ. Mʋ́ sɩ tannɩ ɩ̃ dée dɩɩ kɔ́ŋgɔ́nsɩ, ʋ́ khɛɛ Davítiri ɩ̃ sɛɛrɩyɛ sɛɛrɛ kpokpoo ʋ́ ʋ sɛɛ’ra khʋ̃ɩnɩ wɛrɩ, kha’

Ná Yékínna sɛɛrɩyɛ bɩ́ fɛɛrɩ,

hã pɩ́ dé núkpɩ̃́nɩ́sɩ wa.4.7 Ná keri Mák 95.7-8

⁸Ná Jozíyé wɔ́rɩ́-ʋyaa yɛɛ pɩ́ buu kpáarɩ́yá sɩ́ kpáarɛ́ɛsɩrɩ, Yékínna yɛ sʋ̃́nnɩ́ sɛɛ’ ɔ kpáarɛ́ɛkhɩɩ mǎa sɛɛrɛ tɛ̃ɛ? ⁹Tɩ́rá yɛɛrɩ Yékírí wá nɩ́pɩ́râa wɔ́nnɩ́ bú kpáarɛ́ɛ pãtɩ́ Yékírí kpáarɛ́ɛrɩ khɩɩbɩ má’nɩ́ɲɔ khɩɩrá wɛrɩ, ¹⁰dé tárɩ́ɩ ʋ́ dóonni Yékírí wá kpáarɛ́ɛkhanná wɛrɩ, ʋ́rá déegée tʋ̃́wã, dé ʋ kpárɛ́ɛma pãtɩ́ Yékírí déegéeri sóo yɛ̂ɛ kpáarɛ́ɛ wɛra.

¹¹Tɩ́rá yɛɛrɩ, a hʋkɛɛ ɩ̃́ dóoŋ tɩ́ kpáarɛ́ɛkhanná, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ɔ̌ɔ yɛ́ dé núkpɩ̃́nɩ́sɩ ɩ̃́ wá ʋ́ wɩ́sɔ pãtɩ́ á khãgɩbɩ déeri núkpɩ̃́nɩ́sɩ wɛrɩ wa; ¹²dé Yékírí wá sɛɛrɛra ma thakooge yɛ̂ɛ dé sʋ̃mɩna. Kpersɔɔrɩŋ bʋ́ yɛ̂ɛ phʋ̃nnɩ́ nanɔɔ wã. Ʋ dóomma nɩ́thɩ̃nɩgɩrá ɩ̃́ kpɩkɩŋ ʋ́ dɔ́ɔgɩ ná ʋ́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́nnɩ, yɛ́ kpɩkɩŋ tɛ̃ doofiŋkhayɩ ɩ̃́ dóoŋ ná naŋ sɔmbɛ́bɩra. Ʋ tʋma nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá kã́kásɩ ná ʋ́ dɔ́ɔmɩ́ɩna. ¹³Tɩ́ mɩ́ khoronne bʋ́ tɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ kóo Yékínná wã, dé ʋ ɲáma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ koikoi; yɛ ʋ́râa ba pʋ́’ a mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ a déeri wɛra.

Yésúrá déeri Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaara

¹⁴Mʋ́ a buuri Yékírí wá Bikhee Yésú ʋ́ déeri ʋ́ thɔgɩnnɩ́khãgɩ kpakpabaa ʋ́ kã́nnɩ ní thʋ’nná Yékírí thãná wɛrɩ, a kɔ́’ tákɩrsɩ ʋ́ mɩ́ ɩ́ a khãanɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ wɛra. ¹⁵A ma Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaanɔ ʋ̂ʋ tʋ a sɩ́ bʋ waatɩ ʋ́ a kɔ́’ yɛ̂ɛ dɔgɩɩ wɛrɩ, pébu, má’-pɩrma ʋ́ yatɩrɩ má’ thĩiɲi thĩiɲi ɩ̃ kere pãtɩ́ pɩ má’nɩ aabɩ́rɩ́ ɩ̃ keri wɛrɩ, yɛ ʋ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã. ¹⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ a sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́ŋ Yékíŋ Ɩɩ dɔ́ɔfɩ́râanɔ kaadé phãnɩgɛ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á nʋmansɛ́ kɔ́rɔɔ ʋ́ fɩ̃ɩ aabɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ a waatɩ ʋ́ mákɩ́nnɩ wɛra.

¹Nɩ́pɩ wá sɔgɔmbɔ Yékínna phɩ̃’nɩ́ khoŋ ʋ́ thɔgɩnnɩ́khãgaarɩ ɩ̃́ saa-ʋ ʋ́ dé ʋ́ sʋ̃mɩnɩ ɩ̃́ hã nɩ́pɩra. Mɩ́ɩ ɩ́ nɩ́pɩra bɛ́ɛ hã Yékírí ná thɔgɩŋ sɩ́ pɩ khonní hãa-ʋ dé ʋ sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛrɩ, thɔgɩnnɩ́khãgaara pɩ hã sɩ́ ʋ́ khoŋ si. ²Pãtɩ́ ʋ déeri nɩ́thɩ̃nɩgɩ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ dɔgɩɩ mɩ́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ wɛrɩ, ʋ wɔ́nnɩ́ tʋ pãtɩ́ sɩrɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋ mɩ́ɩnɩ wã ná ɩ́pɛ bɩ́ bunni ɩ̃ sɛ́ɛ khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ bɩ hɩ̃naa bʋ. ³Yɛ sɩ́ yatɩrá yɛɛrɩ ʋ́ mákɩ́rá ná ʋ khoŋ ʋ́ thĩ wá thɔgɩnsɩ ná nɩ́pɩ wásɩrɩ, Yékínná sɛ́ɛ ʋ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ná pɩ́ wáyɩra. ⁴Nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ sa ʋ́ thĩ Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩsɔ ɩ̃́ bu sɩ́ kpórsiri wa, dé Yékírêe yɩ́’ nɩ́nɩ́ ɩ̃́ saa-ʋ sɩ́ bʋ pãtɩ́ ʋ yɩ́’rá Áarɔ̃́nɩ wɛra. ⁵Mʋ́nnáa sɩrɛ, Kírísi wá thĩna saa ʋ́ thĩ Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩsɔ ɩ̃ buu sɩ́ kpórsiri wa, dé Yékírí ʋ́ sɛɛ’rʋʋ kha’

Má Bikhee-u,

maná déeri ʋ́ Siiri fɛɛrɩ wɛrɩ;5.5 Ná keri Mák 2.7

ʋ́rá saarʋʋ sɩ́ bʋ. ⁶Sɛɛ’-ʋrma ʋ́ sɛbɩ wá tɔ́ kharɔ tɛ̃ kha’

Dé-uma Yékírí wá thɔgɩnnaa waatɩ wá bɛ̂ɛ’

pãtɩ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩ wásɩrɛ wɛra.5.6 Ná keri Mák 110.4

⁷Tɩ́ Kírísira yɛ fa duniɲaná wɛrɩ, ɲɩ́ŋ-ʋrma Yékírí ʋ̂ʋ yɛ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́nɔɔ huuminá wɛrɩ, sɔɔbɛ́ bʋ, sʋ́rɩ́ɩmɩ ná ɲímíthĩmise kpoogo. Yɛ mʋ́ ʋ kɔ́’rɩ Yékírí wá mɩ́ɩɲɩnɩ kɔ́’mɔ wɛrɩ, Yékínná núu ʋ́ ɲɩ̂ɩnna. ⁸Dé-uma Yékírí wá Bikhee yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá ʋ́ thɔɔra ɩ̃ tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ ɩ̃́ nú Yékírí wága. ⁹Mʋ́ Yékírí yɛɛrɩ ʋ́ phɩrga ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ wɛrɩ, ʋ́ dée wɛ́ɛ ʋ̂ʋ hɩ̃́ŋ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ nú ʋ́ wágɩ wɛrɩ, ɩ̃́ hã bɩ thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra. ¹⁰Pébu, Yékírí yɩ́’-ʋrɩ saa-ʋma ʋ́ thɔgɩnnɩ́khãgɩsɔ pãtɩ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩ wásɩrɛ wɛra.

Hã á yɛ́ kʋ̃́ɩ kpãnáa tã́a Yékínni tʋ̃́wã

¹¹A wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ ɩ̃ mɩ́ kɔ́ŋgɔ́nɲɩ sɩ́ mɩ́ɩná, yɛ ɩ́ bʋka’mɩna kpɩ̃́nɩ́ma, pébu, ɩ̃ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɩ̃ tʋ mɩ́ɩɲɩ wá tɩtã́ŋgɩ tʋ̃́wã. ¹²Fɛɛ ɩ̃ kɔ́’rɩ yɛ̂ɛ mamaŋ Yékírí wá mɩ́ɩɲɩ wã; mákɩ́n-tɩyaa ná ɩ̃bɩ́ra mamaŋ ɩ́ pɔ́ɔ yɛ ɩ̃bɛ́ písée yɛ̂ɛ kpʋ̃́ʋ dé pɩ mamaŋ ɩ̃ Yékírí wá khɩ̃nnɩ wá dʋ́gɩ́ɩ mɩ́ɩɲɩnɛ. Ɩ̃bɩ́ra yɛ wɔ́nnɩ́ dima di nu’nu’mi yɛ háarɩ ná fɛɛ ɩ̃bɛ́ písée yɛ̂ɛ kpʋ̃́ʋ ɲɩ́nnɔ. ¹³Yɛ hakɩra ná wɛ́ɛ ʋ̂ʋ kpʋ̃́ʋ ɲɩ́nnɔ wɛrɩ, dé-uma biboŋgo; ʋ́ tʋ tɩ́ terenni ɲa. ¹⁴Yɛ di nu’nu’míní, nɩ́khãgɩbɛ̂ɛ di bíra. Fɛɛ pɩ yaarɩ duniɲaná wã; mánɩ́ɩ-bɩrma; pɩ tʋma kɩnnɩ ná pɩ̃́ɩna.

^1-2Tɩ́rá yɛɛrɩ hã ɩ̃́ yɛɛ á kpʋ̃́ʋ Kírísi wá khɩ̃nnɩ wá dʋ́gɩ́ɩ mɩ́ ɩ́ a mamanna khʋ̃ɩnɩ wɛrɩ wa. Ɩ́ mɩ́ɩná déeri pãtɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɛ fɩ́kɩ́ŋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ sɛ́ɛ sʋ̃mdéeŋ ɲîi mɩ́ɩ yɛ̂ɛ nafanɔ wã, ná pãtɩ́ a wɔ́nnɩ́ khãa Yékínná, ná wɩ́rɩ́’ thĩiɲi thĩiɲi wá mɩ́ɩ, ná ɩ̃́ dʋ’ dési nɩ́nɩ́ bʋ ɩ̃́ ɲɩ́ŋ Yékírí hãa-ʋ, ná huuribi wá yamɩ wá mɩ́ɩ, ná tɩ́ Yékínna ba thɩɩ nɩ́pɩrɩ phɩrgaŋ khɩɩrá wɛra. Ɩ̃ yɛɛ á yɛɛ ɩ́rɩ́ yɛ́ mamaŋ nɩ́khãgɩmamammɩ, ³dé ná Yékíre pɩ́ɩ, sɩ́ra a ba dé. ⁴Ɩ́pɛ bɩ́ ɲáanɩ Yékírí wá táyɛ́sɩgɩ ɲáa, yɛ dɛɛ ʋ́ thʋ’rɩ kɩrgɩrá ɲáa, ɩ̃ ɲáa Yékírí wá Nii wá sʋ̃mdéenɲini, ⁵ɩ̃ tʋʋ dé ʋ́ sɛɛrɛ kɩrɩ-ʋma, yɛ tʋʋ tɛ̃ nǎaŋ duniɲa ʋ̂ʋ ba baŋ wɛrɩ, ʋ́ wɔ́rgɩ, ⁶yɛ ba kʋ̃́ɩ kpãnaa tã́a Kírísiri, nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ yɛɛ pɩ́rá fɩ́kɩ́ŋ dɔ́ɔgɩ tʋ̃́wã; pébu, dé-giri má pɩ́ thĩ písém-biri yɛ̂ɛ ba’ma Yékírí wá Bikheeri nɩ́’batábɔkɩrá yɛ̂ɛ khoroo keu nɩ́pɩ́rá. ⁷Ná yɔgɛ baa ʋ́ dɔ́mmɩ́ná fãnɩŋgɩrá ɲʋ́ʋ, yɛ ɔ̌ɔ tɔɔ bʋ́ mɩ́ɩnɩ, tɩ́ yaa ɩ̃ seri, tárɩ́ɩ ʋ́ tɔɔnnɩ wɛrɩ, ʋ́ dii tɩ́ thʋ̃nɩ, Yékínna kɩnna’ma kɩ́ fãnɩŋgɩra. ⁸Yɛ ná kɩ wɔ́rɔ́ɔ fĩi hũwõnsi ná sɩ̃́ŋgɩ, tɩ́ pã́nná kɩ́ kɩrɩ mɩ́ɩnɩ wã. Pɩ́ ba dáɩ yɛ́ daŋga gɩ yɛ́ yɛɛ pɩ́ tho’ ki ya.

⁹Á nɩ́’ pɩ́ a fʋnnɩ wɛrɩ, a sɛɛrɛɛma mɛ́’nɩ tʋ̃má khãa-arɩ tʋʋ dé khɩ̃ŋ tɩ́ ɩ̃ khɛɛrɩ mɛ́’nɩ wɛrɩ, khɩ̃ŋ kɩnnɛ. Tɩ́rá déeri hɩ̃́mmɩ wá khɩ̃ɩnna. ¹⁰Dé tʋ-arɩ dé Yékínna dée mɩ́kɩrɩkɔɔ yɛ̂ɛ ba pha mɩ́ɩ ɩ́ ɩ̃ déeri ná fʋŋ mɩ́ ɩ̃ fʋnnʋʋ ɩ̃ tɛ̃́fɩ́rɛ́ɛ ʋ́ wábɩrɩ yɛ̂ɛ pɩ́ tɛ̃́fɩ́mmɩ́ná háarɩ ná fɛɛ wɛrɩ wa. ¹¹A bɛɛ dé ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ kɩ́ hʋkɛɛ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná ɩ̃́ kɩ́ khãa tákɩrsɩ kɩ́ tɛɛ mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ ba bu wɛrɩ, ɩ̃́ ná naŋ waatɩ ʋ́ ɩ̃ ba bu ri wɛra. ¹²Tɩ́rá yɛɛrɩ hã ɩ̃́ yɛɛ wɩ́sɛ́ mʋ́nɩ́ɩ ɩ̃ ɲa, dé ɩ̃ kɩ́ thoosiŋ ɩ́pɛ bɩ́ khãanɩ ɩ̃ hʋkɩya ɩ̃ pã́gɩ́ ɩ̃ ná buu mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ dé ma ba hã má bibiri wɛra.

Tɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba dé wɛrɩ, ʋ ba dé-rima

¹³Pãtɩ́ Yékírí hãana Ábráhám nʋ́ʋgɩnɛ, mʋ́ ɔɔ yɛ bʋ́ ɩ̃ taraa-ʋ ʋ́ ʋ yɛ wɔ́nnɩ́ karɩ wa wɛrɩ, ʋ́ karaa ʋ́ thĩná ¹⁴kha’

Pã́nɩ́gɛ bʋ́ wa,

ma ba tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔma tákɩrsɩ

yɛ́ yɛɛ ʋ́ kpãnaanɩ́pɩ́rá kɔ́ŋ.6.14 Ná keri Sĩn 22.17

¹⁵Ábráhámɩná pã́gɩ́ ɩ̃ ná taraa buu mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hãa-ʋ wɛra. ¹⁶Ná nɩ́nɛ kha’ ʋ karɩ, mɩ́ɩ tɩ́ tannʋʋ wɛrɩ, tɩ́rɩ́ bʋ ʋ kara; sɩ́ bʋká’ kha’ tɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́rɛ, yɛ pã́nɩ́gɛ́ sʋ̃́nnɩ́ hɩ̃tɩ bʋ́ tʋ̃́wã. ¹⁷Mʋ́ Yékínna yɛ bɛɛ dé ɩ́pɛ bɩ̂ɩ yɛ ba bu mɩ́ɩ ɩ́ ʋ hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã bɩ, pɩ́ tʋ dé ʋ́ ba fɩ́kɩ́ŋ nʋ́ʋgɩ wa, dé tɩ́ ʋ kha’rɩ, tɩ́rɛ wɛrɩ, ʋ́ hãa bɩ nʋ́ʋgɩ ɩ̃ karaa dʋgɩ bʋ́. ¹⁸Ɩ́ mɩ́ɩɲɛ ɩ́ɲɔná wɔ́nnɩ́ fɩ́kɩ́ŋ na; ɩ́râa bʋká’ tɛ̃ kha’ Yékínná wɔ́nnɩ́ tʋ̃ŋ na. Mʋ́ sɩrɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, aa bɩ́ kóori Yékírí wá phãnsɩrá wɛrɩ, sɩ yɛɛma wɩ́sɛ́ tɩɩ a tákɩrsɩ, á khãa tákɩrsɩ kɩ́ tɛɛ kɩrɩ gɩ́ Yékínna ba hã a wɛra. ¹⁹Mɩ́ɩ tɩ́ a khãa yɛ̂ɛ tɛɛ wɛrɩ, tɩ ma má táa gɩ̂ɩ nɩ’na’ batónni wɛra. Tɩ ma fãŋgɛ; a wɔ́nnɩ́ khãa tɩ́ bʋ. Yɛɛ-tɩrma khɩ̃ɩnná sɛ́ɛ âa wɔ́nnɩ́ dóoŋ ɩ̃́ ná tarɩ dóobígiri ɩ̃́ yóo Yékírí wá kharɩ thĩnthĩinná. ²⁰Tɩ́ khanná Yésú khɩrɩɩrɩ dóoró aabɔ, ɩ̃ dɛɛ á mɩ́ɲɔ, pébu, dé-uma Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa waatɩ wá bɛ́ɛ’ pãtɩ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩ wásɩrɛ wɛra.

Mɛ́lkísedɛ́kɩ dé-uma ɩɩ yɛ dée Yékírí wá thɔgɩnnaa

¹Ʋ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩ tárɩ́ɩ dé-uyaama Sálɛ́m ɩthakhoo ná Yékíŋ Kpóróo wá thɔgɩnnaa. Pãtɩ́ Ábráhám yóorá ná buu wɔ́rgɩ ɩthakhobirá yɛ fɩ́gɩ́ yɛ̂ɛ baŋ wɛrɩ, Mɛ́lkísedɛ́kɩrá yaa thukiroo ɩ̃ yee dʋwaabɩ́ hãa-ʋ. ²Mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ Ábráhám fagɩ’ra khãɩgɩrá wɛrɩ, ʋ́ kpɩkɩra ɩ́ bɛ́ɛ’ khaayɩ kpɔɔ kpɔɔgɩ ɩ̃ khori bú khaa tɩ́kpo tɩ́kpo ɩ̃ hãa Mɛ́lkísedɛ́kɩra. Ná a kha’ a keŋ, Mɛ́lkísedɛ́kɩ ɲísígi wá tɩtã́ŋgɩ́rá déeri ɩɩ ʋ̂ʋ dé tɩ́ terenni. Dé-uma tɛ̃ Sálɛ́m ɩthakhoo. Kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri ɩɩ ʋ̂ʋ yɛɛ bɛmmɛ́ hɩ̃tɩ nɩ́pɩ wá sɔgɔmbɔ. ³Yékírí wá sɛbɩra sɛɛrɩyɛ tɔ́ɔ ʋ́ sii ná ʋ́ nɩ́ɲáa ná ʋ́ khãgǎa mɩ́ɩná wã. Ʋ sɛɛrɩyɛ tɔ́ɔ tɛ̃ ʋ́ hũmmi ná ʋ́ humi wá mɩ́ɩná wã. Dé-uma Yékírí wá thɔgɩnnaa waatɩ wá bɛ́ɛ’ pãtɩ́ Yékírí wá Bikheerɛ wɛra.

⁴Nɩ́kpórôo dɛ́! Ɩ̃ keŋ pãtɩ́ á khãgaa Ábráhám wá yatɩ kpɩkɩnnɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ ʋ fagɩ’ra khãɩgɩrá wɛrɩ, khaayɩ kpɔɔ kpɔɔgɩ ɩ̃ hãa-ʋ khaa tɩ́kpo tɩ́kponɔ wɛra. ⁵Maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, kha’-pɩrma kha’ Ísíráyɛ́l bibira kpɩkɩŋ pɩ́ mɩ́ ɩ̂ɩ bɩ́ wɛrɩ, khaayɩ kpɔɔ kpɔɔgɩ ɩ̃́ sa khaa tɩ́kpo tɩ́kponɔ Léví wá bi bí déeri Yékírí wá thɔgɩnnɩbɩ wɛrɩ, pɩ́ ná hɩ̃́nɛɛ. Yɛ hakɩra ná pɩ́ kpoobirɛ, pɩ́ bɛ́ɛ’ déerima Ábráhám wá kóibo. ⁶Mɛ́lkísedɛ́kɩra yɛ dée Léví wá kói wá ɔɔ wa, yɛ Ábráhámɩná kpɩkɩra mɩ́ɩ ɩ́ ʋ fagɩ’ra wɛrɩ, khaayɩ kpɔɔ kpɔɔgɩ ɩ̃ hãa-ʋ khaa tɩ́kpo tɩ́kponɔ. Mʋ́ ʋ buuri si wɛrɩ, ʋ́ yee dʋwaabɩ́ hãa Ábráhám ʋ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ wɛra. ⁷Yɛ bɛ́ɛ’ tʋʋrɩ dé wɛ́ɛ ʋ̂ʋ yee dʋwaabɩ́rɩ wɛrɩ, ʋ tarɩ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ bu dʋwaabɩ́rɩ wɛra. ⁸Léví bí pɩ kpɩkɩŋ mɩ́ɩɲɩ khaayɩ kpɔɔ kpɔɔgɩ ɩ̃́ hã bɩ khaa tɩ́kpo tɩ́kponɔ wɛrɩ, pɩ́ra ma nɩ́thɩ̃na’ huwombo; yɛ Mɛ́lkísedɛ́kɩ ʋ́ra ma thakooge pãtɩ́ pɩ kha’rɩ wɛra. ^9-10Pãtɩ́ Ábráhám kpɩkɩnnna ʋ́ mɩ́ɩɲɩnɩ khaayɩ kpɔɔ kpɔɔgɩ ɩ̃ hãa Mɛ́lkísedɛ́kɩ khaa tɩ́kpo tɩ́kponɔ wɛrɩ, ná a kha’ a keŋ, Léví7.9-10 Pãtɩ́ pɩ kha’rɩ Léví wɛrɩ, sɩ bʋka’ma kha’ ʋ́ kóibi wá bɛ́ɛ’rʋ. ʋ́ Ísíráyɛ́l bibira dé kpɩkɩŋ pɩ́ mɩ́ɩɲɩnɩ khaayɩ kpɔɔ kpɔɔgɩ ɩ̃́ hãa-ʋ khaa tɩ́kpo tɩ́kponɔ, ʋ̂ʋ yɛ mɩ́ɩ hũni waatɩ ʋ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩ thukinna Ábráhámɩnɩ wã wɛrɩ, hãana’-ʋ́yaama tɛ̃. Pébu, dé-urma Ábráhám wá kóyo.

¹¹Yékírí wá thɔgɩnnɩ bɩ́ déeri Lévíbi wɛrɩ, pɩ́ sʋ̃mɩna Yékírí dɛɛrɩ yɛ hãa Ísíráyɛ́l bibiri ʋ́ mammɩnɛ. Yɛ ná pɩ́ wásɩ kɩrɩ-sɩ́yaa sɩ, pɩ yɛ́ sʋ̃́nnɩ́ kɩ́ sɛɛ’ ɔ Yékírí wá thɔgɩnnaa wásɩ ʋ̂ʋ má Mɛ́lkísedɛ́kɩʋ wa; dé Yékírí wá thɔgɩnnaana yɛ déma Léví wá kói pãtɩ́ Áarɔ̃́ wásɩrɛ wɛra. ¹²Ná Yékírí wá thɔgɩnnɩbɩ wá sadɔ́mɔ́ɔna fɩ́kɩ́rá, fɔ́’ mɩ́ɩɲɩ́ná fɩ́kɩ́ŋ. ¹³Á Tamaŋ wá mɩ́ ɩ́ pɩ sɛɛ’ wɛrɩ, ku’-únnima tɔ́ thĩ manɔ. Yɛ tɩ́ thĩinná nɩ́nɛ bʋ́ ɩ̃ dée Yékírí wá thɔgɩnsɩ wá sʋ̃mɩsɩ ɲáa wã. ¹⁴Á bɛ́ɛ’ tʋʋrɩ dé Júda thĩno ʋ ku’ri. Tɩ́ Moyízi sɛɛ’rɩ Yékírí wá thɔgɩnnɩbɩ wá mɩ́ɩnɩ ʋ́ sɛbɩrá wɛrɩ, ʋ sɛɛrɩyɛ tɔ́ɔ Júdabɩ wá mɩ́ɩná wã.

Yésú dé-uma Yékírí wá thɔgɩnnaa pãtɩ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩ wásɩrɛ wɛra

¹⁵Pãtɩ́ ɔ Yékírí wá thɔgɩnnaa bannɩ ʋ̂ʋ pãtɩ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩrɛ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ɩɲɩ́ná hafɩya yɛ́sɩ́yɛ́. ¹⁶Kɩ dée má dé-uma Yékírí wá thɔgɩnnaa ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ʋ ku’ri thĩ tɩ́ déeri ʋ́ thɔgɩnnɩbɩ pãtɩ́ ʋ́ mammɩ kha’rɩ wɛrɩ wa, dé pãtɩ́ ʋrɛ thakoo gîi mɩ́ɩ yɛ̂ɛ sóo wa yɛ̂ɛ wɔ́rgɛ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ. ¹⁷Pébu, Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋma kha’

Dé-uma Yékírí wá thɔgɩnnaa waatɩ wá bɛ̂ɛ’

pãtɩ́ Mɛ́lkísedɛ́kɩ wásɩrɛ wɛra.7.17 Ná keri Mák 110.4

¹⁸Sɩ́ dée mʋ́nnáa, dɔ́ŋ mɩ́ Yékírí kha’ra pɩ̂ɩ dé khʋ̃ɩnɩ wɛrɩ, sɩ́ dɛɛ tɩ́ra bʋ́ tʋ̃́wã; pébu, pɩ́ dédɔ́mmɩna yɛ fãŋgɛ ya, yɛ pɩ́ wɔ́nnɩ́ kɩrɩ mɩ́ɩnɩ tɛ̃ ɲa. ¹⁹Pébu, maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ wɔ́rɔ́ɔ kɩraa sɩ ya. Yɛ wɛrá tɩ́ a khãanɩ yɛ̂ɛ tɛɛ wɛrɩ, tɩ́rá pã́kɛ́ɛrɩ. Sɩ́râa yɛɛ á wɔ́nnɩ́ sʋ̃́ʋ kɩ́ tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ. ^20-21Yɛ sɩ́ tóro wa, dé tɩ́ Yékírí déeri si wɛrɩ, karɩ-ʋma. Tɩ́ ʋ saarɩ Yésúri dé ʋ dé ʋ́ thɔgɩnnaa wɛrɩ, kha’-ʋrma ʋ́ sɛbɩrá kha’

Manɩ Tamaŋ Yékírí karɩ-mama;

má ba fɩ́kɩ́ŋ nʋ́ʋgɩ wa, dé kha’-mama kha’

dé-urma Yékírí wá thɔgɩnnaa waatɩ wá bɛ̂ɛ’.

Yɛ Yékírí wá thɔgɩnnɩbɩ wá pɔ́ɔ bɩ́rɩ́, karmɛ yɛ dée yɛ pɩ́ saa bɩ́rɩ́ wa. ²²Sɩ́râa yɛɛ á khã̌a tʋ kha’ nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃ŋ sɩ́ Yékírí khonni aabɛ sɩ́ tannɩ dʋ́gɩ́ɩ wásɩrɩ wɛrɩ, Yésú wá bárkárá sɩ́ wɔ́nnɩ́ kpɩkɩŋ na.

²³Yɛ sɩ́ tóro wa, dé huuminá déerá sã́ŋgɩ pɔ́ thɔgɩnnɩbɩrá yɛ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃tɩ bʋ́ waatɩ wá bɛ́ɛ’ ya, pébu, ná ɔɔra huu, pɩ́ sa ɔɔ, ɔɔrá hu, pɩ́ sa ɔɔ. Tɩ́rá yɛɛra pɩ́ kɔ́rɔ́ɔ. ²⁴Yɛ mʋ́ Yésú ʋ́ra thakooge waatɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, ʋ́ thɔgɩnnɩ́khãgɩsɩrá tʋ sóomi wã. ²⁵Tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ̂ʋ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ kutúru nɩ́’ pɩ̂ɩ sʋ̃́ʋ yɛ̂ɛ tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ ʋ́ bárkárá wɛrɩ, pébu, ʋ ma thakooge waatɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ ɲɩ́ŋ Yékírí yɛ̂ɛ hã bɩ.

²⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ, Yésúrá déeri Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa ʋ́ mákɩ́nnɩ aabɛ wɛra. Ʋ́ mɩ́ɩ nʋʋnɩma Yékínnɔ; ʋ dée mɩ́pɩ̃́ɩnɩ wã; ʋ sɔnnɔ́ wã; ʋ́ ná mɩ́pɩ̃́ɩdébira kpoogi wa, hɩ̃taŋ-ʋma kharɩ kpakpa’rɔ ní thʋ’nná. ²⁷Ʋ́ra pãtɩ́ pɔ́ Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩbɩrɛ ya. Ʋ́rá ɲaanɩ́ŋ khɩrɩ́ɩ khoŋ thɔgɩnsɩ khɩɩ wó khɩɩ ɩ̃́ dɛɛ ʋ́ thĩ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɔ yɛ́ yáa khoŋ nɩ́pɩ wásɩrɩ pãtɩ́ pɔ́ɔra yɛ dé wɛrɩ wa, dé hãana’-ʋma ʋ́ thĩ pɩ́ khoroo thɔgɩnsɩ pã́a tɩ́kpo kayɩɩ. ²⁸Khʋ̃ɩnɩ, maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ́ra pɩ yɛ keŋ yɛ̂ɛ sa nɩ́pɩrɩ Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgɩsɩrá. Pɩ yɛma nɩ́thɩ̃napɩ yɛ̂ɛ sɔmbɛ pãtɩ́ pɔ́ɔrɛ wɛra. Yɛ karɩ mɩ́ Yékírí bannɩ ba karaa kpãnaa bʋ wɛrɩ, karɩ-ʋma ɩ̃ saa ʋ́ Bikhee ʋ́ dá’rɩ sɔŋ ɩ̃ phɩrga ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ wɛrɩ, thɔgɩnnɩ́khãgɩsɩrá waatɩ wá bɛ̂ɛ’.

Nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsɩrá pã́kɛ́ɛrɩ

¹Mɩ́ kpakpa’ tɩ́ a bɛ́ɛ sɛɛ’ ɩ̃ wɛrɩ, tɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri, ʋ́ Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaarâa aabɛ, ʋ́ hɩ̃tannɩ Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ kpórse ní thʋ’nná wɛrɩ, ʋ́ dé’ diŋgo. ²Ʋ déma sʋ̃mɩnɩ Yékírí wá dóobídukirá kɩ́ déeri ʋ́ kharɩ thĩnthĩnni wɛra. Nɩ́pɛ dée gi ya, dé Tamaŋ Yékírí wá thĩná déeri gi.

³Pãtɩ́ pɩ sa Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa ʋ́ kɩ́ khoŋ mɩ́ɩɲɩ ná thɔgɩnsɩ kɩ́ hã Yékínni wɛrɩ, fɔ́’ ʋ́rá bu tɛ̃ mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ khoŋ thɔgɩŋ sɩ́ hã Yékíre. ⁴Ná ʋ yɛma fa duniɲaná, ʋ́ yatɩrá yɛ́ dé Yékírí wá thɔgɩnnaa wã, pébu, pɔ̂ɔ bʋ́ sóo yɛ̂ɛ khoŋ mɩ́ɩɲɩ yɛ̂ɛ hã Yékírí ɩ̃ mákɩ́rá maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛra. ⁵Khaa tɩ́ pɩ́ra dé Yékírí wá sʋ̃mɩnnɩ fa duniɲaná wɛrɩ, khɛɛbɩn-tɩrma khaa tɩ́ pɩ dé ri ní thʋ’nná wɛra. Waatɩ ʋ́ Moyízira yɛ bɛ́ɛ dé Yékírí wá dóobídukiri wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɔɔ kha’ Ʋ keŋ dɔ́ŋ mɩ́ ma bʋka’rʋʋ gɩ́ tátíkírá wɛrɩ, yɛ́ dé gɩ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná.8.5 Ná keri Ku’ 25.40⁶Wɛrá a wɔ́nnɩ́ kha’ Yésú wá sʋ̃mɩnná nu’ni pɔ́ɔ wánná, pébu, ʋ́ bárkárá Yékírí khonni a nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ tannɩ dʋ́gɩ́ɩ wásɩrɩ wɛra. Yɛ mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã a, tɩ́ ʋ khonni a sɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩnɛ wɛrɩ, ɩ tarɩ dʋ́gɩ́ɩ wáyɩra.

⁷Ná dʋ́gɩ́ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ wɔ́rɩ́-sɩyaa kɩraa sɩ, Yékíré yɛ́ sʋ̃́nnɩ́ khoŋ pã́a ɩ́ɲɔ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ nɩ́pɩnɛ tʋ̃́wã. ⁸Yɛ mʋ́ Ísíráyɛ́l bibi wá dédɔ́mmɩna yɛ kɩraa wa wɛrɩ, Yékínná kha’

Manɩ Tamaŋ kha’rɩ kha’

Ɔ khɩɩ ná ma ba khomma Ísíráyɛ́l maráa nɩ́pɩ ná Júde maráa nɩ́pɩrɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsa

⁹Sɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ́ra ba hɩ̃tɩ sɩ́kpo ná sɩ́ ma khonna pɩ́ khãgɩbɩnɛ

fʋ̃naa tɩ́ ma kɔ́’rá bɩ dékírá

ɩ̃ kusigo bi Éjípítirá wɛra.

Manɩ Tamaŋ kha’rɩ kha’ mʋ́ pɩ mɩ́ɩ kɔ́rɩ́ má nɩ́ɩnɛ́ɛsɩrɩ tʋ̃́wã wɛrɩ,

má mako bɩ́ bʋ wa.

¹⁰Manɩ Tamaŋ kha’rɩ tɛ̃ kha’ ná pɩ́ khɩbɩra taraa,

ma ba khomma Ísíráyɛ́l bibi nɩ́ɩnɛ́ɛsɛ.

Yɛ sɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ́rɩ́ bʋ,

ma ba yɛɛma má mammɩná hɩ̃tɩ pɩ́ kã́kásɩ́rá.

Ma ba tɩ̃’-pɩma pɩ́ dɔ́sɩ́rá;

ma ba déma pɩ́ Yékírí yɛ pɩ́rá dé má nɩ́pa.

¹¹Nɩ́nɛ́ ba sʋ̃́nnɩ́ mamaŋ ʋ́ sɩrgɩ nɩ́nɩ́ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ sɛɛ’ ʋ́ nɩ́nɩ́ kha’ ʋ ba tʋ manɩ Tamannɩ wã,

dé, bɛ̂ɛ’ ba tʋ-mama mɛ,

nɩ́tɩ́táapɩ tɩ́kɩ́ŋ ná nɩ́kpórbinɛ.

¹²Kha’ ma ba fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́ kaatermenɲinɩ

yɛ má ba wógí’ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɛ tʋ̃́wã.8.12 Ná keri Jér 31.31-34

¹³Ná Yékínna sɛɛ’ nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsɩ wá mɩ́ɩ, má dʋ́gɩ́ɩ wásɩ dugii-sínnima. Yɛ mɩ́ɩ tɩ́ khã’nɩ ɩ̃ dugiyo wɛrɩ, tɩ́ ba dáɩ yɛ́ thĩni wã.

Nɩ́ɩnɛ́ɛ dugusi ná nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsɩ wá mɩ́ɲa

¹Dʋ́gɩ́ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ wá pã́nná, kɩ́ Yékíŋ thɩyakɩ wá dɔ́mmɩna yɛ bʋ́ma ná kɩ́ thɩya’dukiri fa fãnɩŋgɩrá. ²Dóobíduke pɩ déerá ɩ̃ kpɩkɩra gɩ du’bi bíɲɔ. Dʋ́gɩ́ɩ du’biira pɩ yɛ yɩ́’ Yékírí wá khara. Bʋ́náa pɩ saara fɩtɩ̃nakhɛ’ dʋtánnɩ ná taabárɩ́ ʋ́ pɩ dé sa phã́anɩsɩrɩ Yékírí wá ɲísígírá wɛra.³Pã́a ɩ́ɲɔ du’bii ûu pã́a ɩ́ɲɔ dóobígi wá tɔ́ he’nná wɛrɩ, ʋ́ra pɩ yɛ yɩ́’ Yékírí wá kharɩ thĩnthĩinna. ⁴Bʋ́náa datɩkɔ́rɔ́ŋ thokhannɛ yɛ. Sãnɩ pɩ déerá rɩ. Ʋ́ du’bi kpoorá pɩ saara nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ wá kéesúra. Sãnɩ pɩ máaná ʋ́ kɛ́nsɩ wá bɛ̂ɛ’. Beŋ tí pɩ déerá sãnnɔ wɛrɩ, tɩ́râa yɛ bʋ́ kéesú wá dɔ́gɩ́rá. Yɛ dii mí pɩ yɩ́’ mánnɩ wɛrɩ, pɩ́râa yɛ bʋ́ tɩ́ beenná. Áarɔ̃́ wá tábɔ’ tɩ́ múnná ɩ̃ fɩ̃ɲa9.4 Ná keri Thʋ̃ 17.23 ná pʋ́rɩ́ sɩ́ Yékírí tɩ̃’na mɩ́ɩ ɩ́ ʋ kha’ra nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ wá mɩ́ɩná wɛrɩ, sɩ yɛ bʋ́ma tɛ̃ kéesúrá. ⁵Séeríbɛ́mbɛ9.5 Séeríbɛ́mbɩ dé-birma tákooníŋgo bí sã́nnɩ kṹní Yékírí wá ɩthakhokiri ní thʋ’nná wɛra. pɩ déerá ɩ̃ saa bʋ́ kéesú wá thagɩrá pɩ̂ɩ bʋká’ kha’ Yékírí ʋ̂ʋ sáʋnɔ wɛrɩ, ʋ fɩ́ma. Pɩ́ mɩ́sɩ́rá dée wóommi ɩ̃ kaa mɩ́pɩ̃́ɩsɛ́ɛ thɔgɩŋkhoŋkhanna.9.5 A wɔ́nnɩ́ kha’ tɛ̃ Yékírí wá maɲɩnantʋkhara. Yɛ á ba wɔ́nnɩ́ dóoŋ ɩ́ mɩ́ɩɲɛná wɛrá tɩ́kpo tɩ́kpo wa.

⁶Mʋ́ mɩ́ɩɲɩ saabɩnnɩ mʋ́nnáa wɛrɩ, Yékírí wá thɔgɩnnɩbɩra dóomma waatɩ wá bɛ́ɛ’ dóobíduki wá dʋ́gɩ́ɩ du’biirá ɩ̃́ dé pɩ́ sʋ̃mɩnna. ⁷Yɛ pã́a ɩ́ɲɔ du’bii úrí, Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa ʋ́kporâa dóoŋ bʋ́náa khɩɩ ʋ́kpo dɩɩgɩrá tátarammɛ ɩ̃́ hã Yékírí ʋ́ sɛ́ɛ ʋ́ thĩ wá bursi ná nɩ́pɩ wásɩ́ hã bɩ sɩ́. ⁸Sɩ́ra Yékírí wá Nii khɛɛrɩ ɩ̃ bʋkaa kha’ waatɩ ʋ́ Yékírí wá dóobídukira bʋ́ wɛrɩ, khɩ̃nnɛ yɛ bʋ́ nɩ́nɛ̂ɛ yɛ wɔ́nnɩ́ dóoŋ Yékírí wá kharɩ thĩnthĩinná wã. ⁹Sɩ bʋka’-ama fɛɛrɩ kha’ mɩ́ɩ ɩ́ nɩ́pɩra hã Yékírí ná thɔgɩŋ sɩ́ pɩ khonní hãa-ʋ wɛrɩ, sɩ́rá wɔ́nnɩ́ yɛɛ ʋ́wɛ ʋ̂ʋ dé si wɛrɩ, ʋ́ dɔ́gɩ́rá hãa-ʋ kha’ dá’-ʋrɩ sɔŋ na. ¹⁰Ɩ́ mɩ́ɩɲɩ dé-iyaama diimi ná mɩ́ɲʋ́wã́nɲɩ ná wɩ́rɩ́’ thĩiɲi thĩiɲi wá mɩ́ɲa. Dé-iyaama nɩ́pɩ wá mammɩ dʋ́rʋ́m. Sɩ́ra nɩ́pɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ kɩ́ dé ɩ̃́ ná naŋ waatɩ ʋ́ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ ba fɩ́kɩ́ŋ wɛra.

Tɩ́ Kírísi khonni ʋ́ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ wɛra

¹¹Yɛ wɛrá Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa Kírísi baŋ-ʋrma kɩrgɛ. Dóoŋ-uma Yékínthɩya’ dóobídu’ kí tannɩ fa duniɲa wágɩrɩ wɛra. Nɩ́nɛ má’ kɩ́rɩ́ ʋ́ déke ya; mɩ́ɩnɛ kpɩgɩ bʋ́ wa. Kɩ dée fa wágɩ wa. ¹²Yɛ mʋ́ ʋ dóonni wɛrɩ, ʋ́ dóoró tɛ̃ Yékírí wá kharɩ thĩnthĩinná pã́a tɩ́kpo ʋ́ thĩ wá tarammɛ ɩ̃ hãa Yékírí ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ a kutúru, tʋ̃má ʋ dóoró kpɛkhǒo tarammɩ ná nábikhǒo tarammɛ ɲa. ¹³Kpɛkhǒo tarammɩ ná nákhǒo tarammɩ ná náphʋrɩ ʋ́ pɩ tho’ri wɛrɩ, ʋ́ mɩ́nɩ́gɛ pɩ khɛ ɩ̃́ pã́mɩ́’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ ninige wɛrɩ, sɩ́ khoŋ ʋ́ ninigira. ¹⁴Yɛ ná tádooribi wá tarammɩ ná mɩ́nɩ́gɛ wɔ́nnɩ́ dé sírí, dé Kírísi wá tarammɛ mʋ ba sʋ̃́nnɩ́ kha’ tɛ̃ɛ? Yékírí wá Nii ʋ̂ʋ bʋ́ waatɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, ʋ́ bárkárá Kírísi ʋ́ dá’rɩ sɔŋ wɛrɩ, ʋ khonni ʋ́ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ ɩ̃ hãa Yékíre. Ʋ́ tarammɩna ba tɩsɩ’ma á dɔ́sɩrɩ ɩ̃́ khoŋ a á sʋ̃mdéeŋ ɲîi mɩ́ɩ yɛ̂ɛ nafanɔ wã, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á wɔ́nnɩ́ dé sʋ̃mɩnɩ́ hã thakoo Yékíre.

Nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ khonni tarammɩ wá bárkárá wɛra

¹⁵Tɩ́ Kírísi déeri wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná khori a nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsa. Hu-uma sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná hɩ̃́ŋ bɩ mɩ́pɩ̃́ɩ ɲɩ́ pɩ déerá nɩ́ɩnɛ́ɛ dugusi wá pã́nná wɛra. Mʋ́ sɩ déeri mʋ́nnáa, nɩ́’ pɩ́ Yékírí yɩ́’rɩ wɛrɩ, pɩ wɔ́nnɩ́ buma mɩ́ɩ ɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ sóo wa, ɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã má bibiri wɛra.

¹⁶Pébu, nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ Yékírí khonni wɛrɩ, sɩ ma pãtɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɛ sa sɛ́ɛrɛ́ yɛ́ bʋka’ dɔ́ŋ mɩ́ ʋ́ mɩ́ɩɲɩna ba kpɩkɩ́ŋ yóo waatɩ ʋ́ ʋ ba hu wɛrɩ, yɛ fɔ́ pɩ́ tʋ dé hu-uma mɩ́ɲáŋ yɛ pɩ́ kpɩkɩrɛɛ. ¹⁷Ná tárɩ́ɩra thakooge, pɩ́ wɔ́nnɩ́ kpɩkɩŋ ʋ́ mɩ́ɩɲɩnɩ wã. Fɔ́ ʋ́ hu yɛ mɩ́ɩɲɩ́ná dé ɩ́ dɔ́mmɩ́ná. ¹⁸Tɩ́rá yɛɛrɩ tarammɛ́ kpógí yɛ dʋ́gɩ́ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ́rá wɔ́rɔ́ɔ déye. ¹⁹Waatɩ ʋ́ Moyízi sɛɛ’rɩ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ Yékírí kha’rɩ pɩ̂ɩ dé, ɩ́ tɩ̃’nɩ sɛ’ pʋ wɛrɩ, ʋ́ khɛɛ sã́nɩ́doo mamɩgɩ ɩ̃ fɔ́’ kɩ tátu’ kí pɩ yɩ́’ ísópi9.19 Kɔ́ tátuki wá kɔ́ɔ-ɩ. Yékírí wá thɔgɩnnɩbɩra yɛ ɲí’ma kɩ́ desiri tátarammɔ ɩ̃́ pã́mɩ́’ sɩ́ nɩ́nɩ́ wɛrɛ́sɩ kɔ́ tágɔ. Ná pɩ dée mʋ́nnáa, Yékírí wá dékírí bʋ, ʋ́ tárɩ́ɩ wɛrɛ́sɩ tɩ́ mɩ́nná hɩ̃tɩ ninige tʋ̃́wã (Ku’ 12.12; Lév 14.4-7). wɛrɩ, kɩ́ kpéŋgo, yɛ khɛɛ ɲí’ ki nábikhoo ná kpɛkhǒo tarammɩ ná yɔ’mɔ ɩ̃ pã́mɩ́ná sɛbɩ wá thĩná ná nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’rá ²⁰yɛ kha’ Tarammɛ̌ɛ bárkárá Yékírí khonni bi nɩ́ɩnɛ́ɛsɛ; pɩ kɩ́ nú ʋ́ wága.9.20 Ná keri Ku’ 24.8²¹Moyízi pã́mɩ́’-ʋma tɛ̃ Yékírí wá dóobíduki ná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ pɩ khɛ yɛ̂ɛ dé Yékírí wá sʋ̃mɩnnɩ wɛrɩ, tátarammɛ. ²²Ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ Yékírí wá mammɩ kha’rɩ wɛrɩ, tátarammɛ̂ɛ yɛ tɩsɩ’ mɩ́ɩɲɩ wá fãŋga. Yɛ ná tarammɛ kpógí wa, Yékíré sɛ́ɛ nɩ́nɩ́ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hãa-ʋ ɩ́ ya. ²³Yɛ ná mákɩ́n-tɩrma ná pɩ tɩsɩ’ mɩ́ɩ ɩ́ khɛɛbɩnnɩ thʋ’rɩ wáyɩrɩ wɛrɩ, tátarammɛ, má mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ní thʋ’nná ɩ́ déeri mɩ́ thĩnthĩnɲi wɛrɩ, ɩ́ra kpʋ̃́ʋma thɔgɩŋ sɩ́ pã́kɛ́ɛrɩ wɛra.

Tɩ́ Kírísi dóonni Yékírí wá kha tɩ̂ɩ ní thʋ’nná wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

²⁴Pébu, Kírísira dóoró Yékírí wá kha tɩ́ nɩ́pɩ má’nɩ pɩ́ déke, tɩ́ khɛɛbɩnnɩ kharɩ thĩnthĩinni wã, dé kã́ŋ-ʋrma háarɩ ní thʋ’nná ɩ̃ ná nɩɩnaa Yékírí wá wɔ́ɔrɔ ɩ̃ dɛɛ á mɩ́ɲɔ. ²⁵Yɛ kɩ dée má Kírísi khoŋ-uma ʋ́ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ pãtɩ́ Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaara dóoŋ dɩɩgɩ wó dɩɩgɩ Yékírí wá khanná tátarammɛ wɛrɩ wa; ²⁶tʋ̃má ná sɩ́ra yɛ mʋ́wã, ʋ yɛ thɔɔrama ɩ̃́ hu yɛ́ ya, ɩ̃́ thɔɔra ɩ̃́ hu yɛ́ ya pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ tɩ́ duniɲa sĩnninni wɛra. Yɛ phɩrgaŋ khɩ bɩ́ arɛ wɛrá mɛ́’nɩ wɛrɩ, baŋ-ʋrma ɩ̃ baa ba khori ʋ́ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ pã́a tɩ́kpo kayɩɩ ɩ̃ khori mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá dɛɛ tɩ́rɩ́ bʋ́. ²⁷Nɩ́nna huma pã́a tɩ́kpo, yɛ ná ʋ huu, Yékínna thɩyɔɔma. ²⁸Mʋ́nnáa sɩrɛ, Kírísi hãana’-ʋma ʋ́ thĩ pɩ́ khoroo thɔgɩnsɩ pã́a tɩ́kpo kayɩɩ ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ kɔ́ŋgɔ́mbɩ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɛ. Ná ʋ ba baa pã́a ɩ́ɲɔ bammɩná, ʋ́ baŋ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wásɔ tʋ̃́wã, dé ʋ bamma ɩ̃́ ba hɩ̃́ŋ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ tɛyɔɔ wɛra.

¹Moyízi wá mammɩna dée nǎaŋ kɩrɩ thĩnthĩŋ gîi ba baŋ wɛrɩ wa, dé pɩ ma má kɩ́ doondoo dʋ́rʋ́m. Maŋ mɩ́ pɩ thoo yɛ̂ɛ khoŋ thɔgɩŋ kpokpoosiri dɩɩgɩ wó dɩɩgɩ kaa sóo tágɩ wɛrɩ, sɩ́ wɔ́nnɩ́ yɛɛ pɩ̂ɩ sʋ̃́ʋ yɛ̂ɛ tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ wɛrɩ, pɩ́ dá’ sɔŋ na. ²Nɩ́’ pɩ̂ɩ thɩya’ Yékínni pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wɛrɩ, ná dé-giyaa má thɔgɩnsɩra yɛ wɔ́nnɩ́ yɛɛma pɩ́ dɔ́sɛ́ hã bɩ pɩ́ tʋ dé wɩ́rɩ́’-pɩrɩ kusooma pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná kutúru, pɩ yɛ́ sʋ̃́nnɩ́ kɩ́ khoŋ thɔgɩnsɩ háarɩ ná fɛɛ tʋ̃́wã. ³Yɛ sɩ mʋ́nnáa wã, dé mʋ́ pɩ kɩ́ khoŋ thɔgɩnsɩ dɩɩgɩ wó dɩɩgɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa pɩ kɩ́ wógí’ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɛ. ⁴Pébu, nákhoo ná kpɛkhǒo tarammɛ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ nɩ́pɩ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã. ⁵Tɩ́rá yɛɛrɩ, waatɩ ʋ́ Kírísira yɛ bɛ́ɛ baŋ fa duniɲaná wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ Yékínni kha’

Mɩ́ɩɲɩ ná thɔgɩŋ sɩ́ pɩ khoŋ yɛ̂ɛ hãa-ʋ wɛrɩ, ʋ wɛ̂ɛ bɛɛ sɩ́rɩ́ wa,

dé hã-ʋrɩ-mama wɩ́sa.

⁶Thɔgɩŋ sɩ́ pɩ khoŋ ɩ̃́ tho’rí hãa-ʋ wɛrɛ́sɩ sɩ́ pɩ khoŋ ʋ́ sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ ʋ́ wa.

⁷Má tɔ kha’ Yékíre, maná wɛ,

bam-manɩma dé ma dé tɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛrɩ,

ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ ʋ́ sɛbɩrá má mɩ́ɩná wɛra.10.7 Ná keri Mák 40.7-9

⁸Tɩ́ ʋ khɩrɩɩra khabɩ kha’

Mɩ́ɩɲɩ ná thɔgɩŋ sɩ́ pɩ khoŋ yɛ̂ɛ hãa-ʋ, ná sɩ́ pɩ khoŋ ɩ̃́ tho’rí hãa-ʋ, ná sɩ́ pɩ khoŋ ʋ́ sɛ́ɛ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛrɩ,

ʋ wɛ̂ɛ bɛɛ sɩ́rɩ́ wa; sɩ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ ʋ́ wa,

yɛ hakɩra ná pɩ dé-sima ɩ̃ mákɩ́rá tɩ́ mammɩ kha’rɩ wɛra; ⁹ná tɩ́ ʋ kha’rɩ tɛ̃ kha’

Maná wɛ, bam-manɩma dé ma dé tɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛrɩ,

ʋ bɛ́ɛ kha’ma kha’ khoŋ-urma dʋ́gɩ́ɩ wásɩ wá dɛɛ tɩ́rɩ́ bʋ́ yɛ saa pã́a ɩ́ɲɔ wásɩ tɩ́ phɛɛnná. ¹⁰Pãtɩ́ Yésú Kírísi khonni ʋ́ thĩ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ pã́a tɩ́kpo kayɩɩ ɩ̃ dée tɩ́ Yékínna khɔrɔ’ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ á wɔ́rɔ́ɔ dée Yékírí wába.

¹¹Khɩɩ wó khɩɩ Yékírí wá thɔgɩnnɩbɩra nɩɩnɩma kɩ́ khoŋ thɔgɩŋ kpokpoosiri pã́aɲɩ pã́aɲɩ kɩ́ hã Yékírí, yɛ sɩ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ nɩ́nɩ́ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ kṹuŋ na. ¹²Yɛ Kírísi ʋ́rɩ́, pã́a tɩ́kpo kayɩɩ ʋ khonni ʋ́ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ ɩ̃ dɛɛ nɩ́pɩ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɔ yɛ ná hɩ̃taa Yékírí wá dé’ diŋgo kutúru ¹³yɛ̂ɛ tɛɛ khɩɩ ʋ́ Yékínna ba yɛɛ ʋ́ wɔ́rɩ́ ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ ɩ̃́ sa bɩ ʋ́ déko wɛra. ¹⁴Pãtɩ́ ʋ khonni ʋ́ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ pã́a tɩ́kpo kayɩɩ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ ɩ́pɛ bɩ́ déeri Yékírí wábɩ wɛrɩ, ʋ̂ʋ pɩ́ fɩ́kɩ́mmɩ́ná dé pɩ dá’ sɔŋ. Mʋ́nnáa pɩ ba hɩ̃tɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. ¹⁵Sɩ́ kpoosira Yékírí wá Nii khɩrɩɩra sɛɛrɩyɛ a tɛ̃ kha’

¹⁶Manɩ Tamaŋ kha’rɩ kha’

ná pɩ́ khɩbɩra taraa, ma ba khom-bima nɩ́ɩnɛ́ɛsɛ.

Yɛ sɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ́rɩ́ bʋ,

ma ba yɛɛma má mammɩná hɩ̃tɩ pɩ́ dɔ́sɩ́rá.

Ma ba tɩ̃’-pɩma pɩ́ kã́kásɩ́rá.10.16 Ná keri Jér 31.33

¹⁷Yɛ khabɩ tɛ̃ kha’

Má ba wógí’ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ná pɩ́ kpaʋmɩnɛ tʋ̃́wã.10.17 Ná keri Jér 31.34

¹⁸Yɛ ná Yékíre sɛ́ɛ nɩ́nɩ́ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ hãa-ʋ ɩ́, thɔgɩŋkhoŋge bʋ́ tʋ̃́wã.

A sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ

¹⁹Á nɩ́pa, mʋ́ sɩrɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, a ma khɩ̃nnɛ ɩ̃́ dóoŋ Yékírí wá kharɩ thĩnthĩinná kaadé phãnɩgɛ Yésú wá tarammɩ wá bárkárá. ²⁰Waatɩ ʋ́ Yésú khonna ʋ́ wɩ́sɩ thɔgɩnsɩ wɛrɩ, dé-sirma má Yékínthɩya’duki wá dóobígira ʋ haɩrɩ ɩ̃ pã́gɩ́yá khɩ̃ŋ fʋ̃ŋ tɩ̂ɩ thakooge wɛrɩ, ɩ̃ hãa a. ²¹Yésú wá yatɩrá déeri á Yékírí wá thɔgɩnnɩ́khãgaa ʋ́ pɩ saarɩ dé ʋ kɩ́ keŋ Yékírí wá nɩ́pɩrɩ wɛra. ²²Tɩ́rá yɛɛrɩ mʋ́ ʋ́ tarammɩ tɩsɩ’rɩ á dɔ́sɩrɩ á tʋʋ dé mɩ́ɩnɛ bʋ́ wa, yɛ wɩ́rɩ́sá a yɔ’ mɩ̂ɩ taɩ wɛrɩ, a khãa Yékínná tákɩrsɩ yɛ́ sʋ̃́ʋ tɔ́’rɩ́ŋ ʋ́ á dɔ́gɩnɛ mɛ. ²³Hã á yɛɛ wɩ́sɛ́ mʋ́nɩ́ɩ a háarɩ má kɩ́rɩ́ʋ wa, dé a kɩ́ sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ tɩ́ a khãanɩ yɛ̂ɛ tɛɛ wɛrɩ, pébu, wɛ́ɛ ʋ́ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩrɩ wɛrɩ, a wɔ́nnɩ́ khãa ʋ́ bʋ. ²⁴Ɩ̃ yɛɛ á hʋkɛɛ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ kãmbɩ, á wɔ́rɩ́ kɩ́ fʋŋ kãmbɩ yɛ́ kɩ́ dé mɩ́kɩrɩya. ²⁵Hã á kpáa kaa pĩ́ŋgíŋ kɩ́ thɩya’ Yékírí pãtɩ́ pɔ́ɔra dé wɛrɩ wa, dé a kɩ́ bɔ’ kãmbɩ, dé ɲá-ɩ̃nɩ, Tamǎaŋ písémbaŋkhɩɩ tɔ́’rɩ́ŋ-ʋma sówo.

²⁶Pébu, ná a tʋʋ tákɩrsɩ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ ɩ̃ pɩ́yɔɔ, yɛ tʋʋ mʋ́ yɛ̂ɛ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, thɔgɩnsɛ bʋ́ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ a á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɛ tʋ̃́wã. ²⁷Tɔ̂ɔ bʋ́ ná kɩ dée má ɩ̃́ kɩ́ tɛɛ fʋ̃naa tɩ́ Yékínna ba thɩɩ nɩ́pɩrɩ, ná na pɩ̃́ɩ gɩ̂ɩ ba tho’ ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩrɩ wɛrɩ, phĩŋkhoŋge ya. ²⁸Ná nɩ́nɛ kayɩ kha’ má kɔ́’ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ tʋ̃́wã, yɛ nɩ́’ pɩ́ɲɔ, pɩ́sã̌a’ ɲáa-ʋ kha’ thɩ̃ɲaa-ʋ, pɩ́ maɲɩnaŋ ʋ́ bʋ wa, dé pɩ khʋwɔɔma. ²⁹Yɛ ná sɩ mʋ́nnáa, tʋ-ɩ̃nɩ dé wɛ́ɛ ʋ́ sénné’ni Yékírí wá Bikheeri ɩ̃ khɛɛ ʋ́ taraŋ mɩ́ Yékírí khɛɛrɩ ɩ̃ khori ʋ́ tárɩ́ɩnɔ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩ, ʋ́ dée ʋ́ wáa wɛrɩ, má pɩ mɩ́ɩnɩ wã, ɩ̃ kʋsɩga Yékírí wá Nii ʋ̂ʋ dɔ́ɔfɩ́rgɛ wɛrɩ, ʋ́ wásɩ́rá mákɩ́nnɩ ná sɩ pɩ̃́ɩ kɔ́ŋ. ³⁰Pébu, tʋ-arɩ wɛ́ɛ ʋ́ kha’rɩ kha’ Manâa khoŋ dimina; manâa taa bɛ́ɛ’ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́ pɩ déeri wɛra.10.30 Ná keri Wóg 32.35 Yɛ khabɩ tɛ̃ kha’ Tamanna ba thɩɩma ʋ́ nɩ́pɩra.10.30 Ná keri Wóg 32.36³¹Ná thakoo Yékíre kɔ́rɩ́ mʋ mɛ́’ phɛm, mʋ ba tʋ.

³²Ɩ̃ wógí’ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá tɩ́ ɩ̃ buura táyɛ́sɩ́gɩrɩ wɛrɩ, fʋ̃́ʋsɩ́m-bɩyaa ɩ̃ kɔ́ŋ yɛ ɩ̃́ hʋkɩya. ³³Pɩ yɛ kʋsa’-ɩ̃ma yɛ̂ɛ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ ɩ̃ nɩ́pɩ́rá yɛ pɛ́ɛ bɩ̂ɩ ʋ́ thɔɔra kpoorá wɛrɩ, ɩ̃ yɛ tɛ̃́fɩ́m-bɩma. ³⁴Karsóbibi wá maɲɩnaŋ yɛ kɔ́’-ɩ̃ma, yɛ mʋ́ pɩ fagɩ’rɩ ɩ̃́ dékimɩ́ɩnɩ wɛrɩ, tɩ pɩ̃́ɲáa ɩ̃bɛ ya, dé nʋʋ-tɩrma ɩ̃bɛ; pébu, tʋ-ɩ̃nɩ dé mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí hãanɩ ɩ̃ wɛrɩ, ɩ́rá pã́kɛ́ɛrɩ, yɛ ɩ́ sóo wa. ³⁵Hã ɩ̃́ yɛɛ wɩ́sɛ́ mʋ́nɩ́ɩ ɩ̃ ɲa, dé ɩ̃ kɩ́ khãa Yékínná kũ̂uŋ, dé ná ɩ̃ khãa ʋ́ bʋ ɩ̃ ba buma taa sɩ́ nu’ni wɛra. ³⁶Mákɩ́n-tɩrɩ ná ɩ̃ kɩ́ hʋkɛɛ kɩ́ dé tɩ́ Yékínna khɔrɔ’ wɛrɩ, dé ná ɩ̃ dée ri sóo, ɩ̃́ bu tɩ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hãana’ wɛra. ³⁷Dé tɩ̃’-sɩrma kha’

Khátɛ ná kɩ́rɩ́ʋ ná wɛ́ɛ ʋ́ mákɩ́nnɩ ná ʋ baŋ wɛrɩ, ʋ ba bamma;

ʋ́ yatɩrá ba dáɩ wa.

³⁸Yɛ má nɩ́nɩ́ ʋ́ ma khɛɛrɩ nɩ́’ termemmi wɛrɩ, bu-uma thakoogi ʋ́ khãamɩ wá bárkárá.

Yɛ ná ʋ ba písée kpãnaa kpãnaa, ʋ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ má wã.10.38 Ná keri Ábá 2.3-4

³⁹Yɛ aabɩ́ra dée ɩ́pɛ bɩ̂ɩ písi kpãnaa kpãnaa ɩ̃́ téu wa, dé dé-arma nɩ́’ pɩ̂ɩ khãa Yékínná ɩ̃́ ko wɛra.

Khãa mɩ́ á khãgɩbɩ khãana Yékínná wɛra

¹Yɛ ná pɩ kha’ nɩ́nɩ́ khãanɩ Yékírí bu, ʋ khãama yɛ́ tʋ dé tɩ́ ʋ khãanɩ yɛ̂ɛ tɛɛ wɛrɩ, háarɩ ná ʋ nanɩ ɲáa nɩ ɲa, ʋ khã̌a tʋ dé ʋ ba bu-rima. ²Khãa mɩ́ á khãgɩbɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra pɩ́ mɩ́ɲɛ́ nʋwãa ʋ́. ³Khãa mɩ́ a khãanɩ Yékínná wɛrɩ, sɩ́râa yɛɛ á tʋ dé sɛɛrɛ Yékírí sɛɛ’rɩ, duniɲaná khoro. Sɩ́ dée mʋ́nnáa, Yékínná khɛɛ mɩ́ɩ tɩ́ á wɔ́nnɩ́ ɲá wã wɛrɩ, ɩ̃ dée mɩ́ɩ tɩ́ a wɔ́nnɩ́ ɲá wɛra.

⁴Khãa mɩ́ Ábɛ́l khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra thɔgɩŋ sɩ́ ʋ khonna hãa-ʋ wɛrɩ, sɩ́ nʋwãa ʋ́ ɩ̃ taraa Kãɲɛ́ wásɩra. Pɩ́ khãamɩ wá bárkárá yɛɛra Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemme, pébu, ʋ́ thɔgɩnsɩ nʋʋ-sɩyaama Yékínnɔ. Ábɛ́l hu-uma yɛ ʋ́ sɛɛrɛrâa sɛɛ’ háarɩ ná fɛɛ.

⁵Khãa mɩ́ Énɔ́kɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra Yékínná khɛɛ kã́nɩ́ ʋ́ ní ʋ́ thãná; ʋ tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ huumi wã. Nɩ́nɛ ɲáa-ʋ wã, pébu, Yékírí khɛ-ʋyaa kã́nɩ́-ʋ́ma. Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ waatɩ ʋ́ Yékínna yɛ mɩ́ɩ khɛɛ kã́nɩ́ ʋ́ thoŋ na wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ɩ nʋʋnaa-ʋ́ma. ⁶Yɛ ná nɩ́thɩ̃nɩgɛ khãa Yékínná wã, ʋ́ mɩ́ɲɛ́ wɔ́nnɩ́ nʋʋ ʋ́ wa. Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ bɛɛ dé ʋ tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ, mákɩ́n-tɩrɩ ná ʋ tʋ dé ʋ bʋ́ma yɛ́ tʋ tɛ̃ dé ɩ́pɛ bɩ̂ɩ wɛ́yɔɔ wɛrɩ, ʋ ba taa-bɩma.

⁷Khãa mɩ́ Nowé khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra waatɩ ʋ́ Yékírí ke’raa-ʋ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ yɛ ba naŋ wɛrɩ, ʋ́ khɛɛ sɩ khɛɛmɔ ɩ̃ dée bató kpakpaka. Yɛ kɩ́rɩ́ bʋ ʋ́ ná ʋ́ nɩ́pɩ dóonná ɩ̃ buu kowo. Sɩ́ ʋ déeri mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ nɩ́pɩ pɩ̃́ɩ-bɩyaama. Yɛ khãa mɩ́ ʋ́ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra ʋ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemme.

⁸Khãa mɩ́ Ábráhám khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra tɩ́ Yékírí yɩ́’ráa-ʋ dé ʋ yóo sɩrɩ gɩ́ ma ba hãa-ʋ wɛrɩ, ʋ́ núu ʋ́ ɲíntã́nnɩ ɩ̃ khɛɛ yóo, yɛ ʋ yɛ́ tʋ kɛ́ŋgɩ wa. ⁹Khãa mɩ́ ʋ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra ʋ́ yóo ná hɩ̃taa má khɩraa-ʋ, sɩrɩ gɩ́ Yékírí kha’ra mâa ba hãa-ʋ wɛra. Ʋ́ ná Ízákɩ ná Jakɔ́pɩra yɛ hʋ̃mma dóobíduso. Pɩ́ bɛ́ɛ’ Yékírí hãana nʋʋgɩ kha’ ma ba hã bɩ sɩrgɩnɛ. ¹⁰Pébu, Ábráhám sa-ʋyaama ʋ́ dɔ́gɩ nɩɩ ɩ̂ɩ bʋ́ waatɩ wá bɛ̂ɛ’, ɩ́ Yékírí má’nɩ dɔ́ŋ mɩ́ ʋ yɛ bɛɛ dé ɩ hɩ̃tɩ wɛra.

¹¹Khãa mɩ́ Sáara khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra ʋ́ ná ʋ́ khãgɩsɩnɛ mɛ’ ʋ́ ná Ábráhámɩná wɔ́rɔ́ɔ buu bii kãmbɛ; pébu, khãa-ʋyaama tárɩ́ɩ ʋ́ hãanaa-ʋ nʋ́ʋgɩnɛ wɛra. ¹²Tɩ́rá yɛɛrɩ khoo úkpo, ʋ́ nanna hupã́nɩ́ wɛrɩ, ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ hũni biibi, pɩ́ kɔ́nnɩ má kʋsa’yɛ, má sɩ̃mɩhɩ̃’ kɩ̂ɩ sɔ́bɩ́yɔkéŋgo, kɩ́ pɩ́ wɔ́nnɩ́ thʋ̃’ wã wɛra.

¹³Mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã bɩ wɛrɩ, ɲá-bɩrɩɩma déeyéŋ tɩ́ nʋwãa bɩ́, tʋ̃má pɩ ɲáa-ɩ mɛ́’nɩ wã, yɛ pɩ́ khãa Yékínná ɩ̃ ná taraa huwo. Pɩ́ thĩ sɛɛ’-pɩrɩ kha’ ɩ̃bɩ́ra ma khɩrbɩ ná khɩ̃ntannɩbɩ fa duniɲaná. ¹⁴Pɛ́ɛ bɩ̂ɩ sɛɛrɛɛ mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́ra mʋ khɛ yɛ́ tʋ dé pɩ́ thĩ wá sɩrgɛ pɩ wɛ́ɛ. ¹⁵Kɛ́ŋ gɩ́ pɩ yaara wɛrɩ, ná kɩ́ kɛ́ŋgɩ wá khũnyéké kɔ́’rá bɩ ná fɩ́’-pɩyaa ní. ¹⁶Yɛ sɩ mʋ́nnáa wã, dé pɩ yɛ bɛɛma kɔ́ sɩrgɩ, kɩ́ pã́kɛ́ɛrɩ, kɩ̂ɩ ní thʋ’nná wɛra. Tɩ́rá yɛɛrɩ ná pɩ yɩ́’ Yékínni pɩ́ Yékírí, nɩɩsɛ́ kɔ́rɔɔ wa, pébu, sɔ́ɔbɩ́ŋ-ʋma khaarɩ ɩ̃ sarɩ bɩ.

^17-18Khãa mɩ́ Ábráhám khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra mʋ́ Yékírí tʋʋra mʋ́ yɛ kha’ ʋ khoŋ ʋ́ bii Ízákɩrɩ thɔgɩnsɩ ɩ̃́ hã ma wɛrɩ, Ábráhámɩnâa yɛ bɛ́ɛ khoroo thɔgɩnsɩ yɛ Yékínná kha’ ʋ kpáa. Yɛ hakɩra ná ʋ́ bii úkporâa yɛ ʋ́, ʋ́ Yékírí hãana Ábráhámɩ nʋ́ʋgɩ kha’ Ízákɩ wá kóibira pɩ ba yɩ́’ ʋ́ thĩne.11.17-18 Ná keri Sĩn 21.12¹⁹Ábráhám tʋ-ʋyaa dé Yékínna ma wɔ́rgɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ yaara’ nɩ́nɩ́ ʋ́ huuri wɛra. Tɩ́rá yɛɛra Yékínná hãa-ʋ ʋ́ biinɔ; sɛɛrɛ wɛra sɛɛ’-ama mɩ́ɩna.

²⁰Khãa mɩ́ Ízákɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra ʋ́ yee dʋwaabɩ́ hãa Jakɔ́pɩ ná Ézáyúri, sɩ́ kɩrɩ́ hã bɩ naaŋ.

²¹Khãa mɩ́ Jakɔ́pɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra mʋ́ ʋ yɛ bɛ́ɛ hu wɛrɩ, ʋ́ ɲíigíyé ʋ́ koonná yɛ thɩɩga Yékírí yɛ yee dʋwaabɩ́ hãa Jozɛ́fɩ wá bibi wá bɛ̂ɛ’.

²²Khãa mɩ́ Jozɛ́fɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra waatɩ ʋ́ ʋ yɛ hu wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɩyɛ kha’ Ísíráyɛ́l bibira ba ku’ma Éjípíti sɩrgɩrá. Yɛ bʋkaa dɔ́ŋ mɩ́ pɩ ba dé ʋ́ kpɩ̃gɩ́ yóo gí wɛra.

²³Khãa mɩ́ Moyízi wá hũntábɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra pɩ́ khɛɛ kóorígôo ɩ̃ buu fergi bísãa’. Mʋ́ pɩ ɲáanɩ ná biira kɩraa wɛrɩ, pɩ phãnaa ɩ̃ nɩɩnaa ɩɩ wánná wã.

²⁴Khãa mɩ́ Moyízi khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra mʋ́ ʋ khã’nɩ wɛrɩ, ʋ pɩ́ɩ dé pɩ yɩ́’ ma ɩthakho Fáaráwɔ̃́ wá biiharɩɩ wá bii ya. ²⁵Keŋ-uri pɩ́ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ ʋ́ ná Yékírí wá nɩ́pɩrɩ kpoogi tɩ pã́a tɩ́ ʋ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ ɩ̃́ nú nʋʋmɩ, yɛ pɩ́ nʋʋmɩná ba yóo wɔ́ɔrɔ wa wɛra. ²⁶Keŋ-uri pɩ́ sénnígôo pãtɩ́ pɩ sénné’ni Kírísiri wɛrɩ, tɩ pã́a tɩ́ ʋ bu Éjípíti hensiri wɛra. Pébu, ʋ́ wɔ́ɔrɛ ma taa sɩ́ Yékíre ba hãa-ʋ naaŋ wɛra.

²⁷Khãa mɩ́ Moyízi khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra mʋ́ ɩɩ wá ɲámɩ́sɩ yaara wɛrɩ, ʋ phãana kaa kuso Éjípítirá wa, dé tɩ́ ʋ nɩɩnannɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ nɩɩnannɩ mʋ́ keŋ má ʋ yɛ ɲáma Yékírí ʋ́ pɩ́ wɔ́nnɩ́ ɲá wã wɛra. ²⁸Khãa mɩ́ Moyízi khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra ʋ́ sĩnniɲe Kṹŋkɛrsɩrɩ yɛ sɛɛrɩyɛ Ísíráyɛ́l bibiri kha’ pɩ boo tátarammɩnɩ tʋtʋ̃nɲɩná, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩnɩgɩ khʋʋrɛɛraará yɛ́ pha’ pɩ́ dʋ́gɩ́ɩ bikhobirá wa.

²⁹Khãa mɩ́ Ísíráyɛ́l bibi khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra Yékínná yɛɛ sɔ́bɩ́yɔ’ mamɩgɩrá kpekire, pɩ́ sagaa. Yɛ tɩ́ Éjípíti nɩ́pɩ kha’rɩ pɩ̂ɩ sagɩ wɛrɩ, yɔ’mɩná dii bi.

³⁰Khãa mɩ́ Ísíráyɛ́l bibi khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra mʋ́ pɩ sã́nná miniɲe Jéríkó kpémíni khɩɩbɩ má’nɩ́ɲɔ wá thagɩrá wɛrɩ, ʋ́ wáa. ³¹Khãa mɩ́ doŋgiŋharɩ Arahábɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra mʋ́ Ísíráyɛ́l bibi khʋʋra ɲíntã́ŋkpɩ̃́’nɩ́bɩrɩ wɛrɩ, pɩ khʋʋ ʋ́rɩ́ wa; pébu, sagɩ’-ʋyaama tákɩrsɩ nɩ́’ pɩ́ banna dé pɩ ba kóo ɩ̃́ keŋ dɔ́ŋ mɩ́ Jéríkó sɩrgɩrɛ wɛra.

³²Waatɩɩ bʋ́ mɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ Jédéyɔ̃́ ná Baarákɩ ná Sámɩ́sɔ̃́ ná Jɛ́fɩ́té ná Davíti ná Sámɩ́yɛ́l ná Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ wásɩrɩ kpokpo wa. ³³Khãa mɩ́ pɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra pɩ́ wɔ́rɔ́ɔ sɩrsɩ, ɩ̃ dée tɩ́ terenni, ɩ̃ buu mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã bɩ wɛra, ɩ̃ pã́gɩ́ yarɩbɩ wá nʋ́sa. ³⁴Pɩ́ yee bi naagɔ yɛ kɩ wɔ́rɔ́ɔ dée bi mɩ́ɩnɩ wã, ɩ̃ kha’ pɩ khʋ bɩ kperge, pɩ́ koo. Pɩ yɛ fãŋgɛ́ ya yɛ Yékínná hãa bɩ fãŋgɩ, pɩ́ dée kho hʋʋbɩ ɩ̃ nɩ́nɩ́ sɔ́ sɩrsɩ wá sodáasɩ́bɩra.

³⁵Khãa mɩ́ pɔ́ hapɩ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra, pɩ́ nɩ́’ pɩ́ huura wɛrɩ, pɩ́ yaa. Yɛ pɩ́ fʋ̃́ʋsɩ́rá pɔ́ nɩ́pɩrɩ yɛ pɩ́ kaɩ yɛ nɩɩnaa tɩ́ pɩ nɩɩnannɩ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɔ khɩɩ Yékínná ba yaara’ pɩ huuminá. Yɛ pɩ́ huyamɩná pã́kɛ́ɛrɩ. ³⁶Mám-bɩrma pɔ́ɔrɩ yɛ khɩrɩ bɩ thĩnne, ɩ̃ fɔ́gɩ́ bɩ yɔrgɩsɛ yɛ pã́gɩ́ bɩ karsó bʋ. ³⁷Hĩŋgim-birma pɔ́ɔrɩ ɩ̃ khʋʋ bɩ, ɩ̃ khuu pɔ́ɔrɩ sîinɔ ɩ̃ kpagɩ bɩ khaa ɩ́ɲɔ, ɩ̃ khʋʋ pɔ́ɔrɩ kpersɔɔrɩnnɔ. Pɩ yɛ́ hɩ̃tɩ khaa tɩ́kpo wa; pɩ yɛ yeema sã́nɩ́dɔsɩ ná kpɛdɔsɔ; pɩ yɛ mɩ́ɩnɛ ɲa; pɩ yɛ sãɩna’ma pɩ́ yíbíri tákɩrsa. ³⁸Pɩ yɛ mimma wṹugírá ná tátísírá; pɩ yɛ hʋ̃mma kɛ’rɩtã́nsɔ. Dé-biyaama nɩ́’ kɩrba, yɛ duniɲanɩ́pɩ́rá pɩ̃́ɲá; pɩ yɛ mákɩ́rá bɩ́ ya.

³⁹Khãa mɩ́ ɩ́pɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ khãana Yékínná wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛra pɩ́ mɩ́ɲɛ́ nʋwãa ʋ́. Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá pɩ buu mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã bɩ wɛrɩ wa. ⁴⁰Pébu, Yékírí sɔ́ɔbɩ́ŋ-ʋyaama mɩ́ kpakpa’rɩ dé ma hã á bɛ̂ɛ’, á hɩ̃tɩ kaadé sɔnnɔ; yɛ ʋ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ma hã bɩ́rɩ́ yɛ́ sɛ́ɛ a ya.

Ná ɩ̃́ yíbinna sãɲɩ, ɩ̃́ pã́’

¹Pɩ́ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ̌ɛ mɩ́ɩ ɩ́ mɩ sɛɛ’rɩ, pɩ́ bʋka’rɩ pãtɩ́ pɩ khãanɩ Yékínná wɛrɩ, pɩ́rá sã́nnɩ kṹní a. Tɩ́rá yɛɛrɩ a sɛ́ɛ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ sã́sã́a a ná tɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ haabɩ́ŋ yee a mɩ́pɩ̃́ɩɲɔ wɛrɩ, yɛ́ pã́náa horo’ dá’ tɩ́ Yékírí saarɩ a dé a horo’ wɛra. ²A kɩ́ keŋ Yésúri yɛ́ kɩ́ yóo. Ʋ́ bárkárá nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ khãa Yékínná yɛ ʋ́râa tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ tɛ̃ ʋ́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá. Ʋ yɛ keri nɩɩ sɩ̂ɩ yɛ ba kɔ́rɔɔ wɛrɩ wa, dé pɩ́-ʋrma ɩ̃ huu nɩ́’batábɔkɩrá, ɩ̃ dɛɛ dɔ́ɔwóoŋ gí ʋ yɛ ba bu wɛrɩ, yɛ wɛrá hɩ̃taŋ-ʋrma Yékíŋ Ɩɩ wá dé’ diŋgo.

³Ɩ̃ wógí’ dédɔ́ŋ mɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩdébi déerá Yésúri yɛ ʋ́ pã́gɩ́ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã wɩ́sɛ́ mʋ́nɩ́ɩ ɩ̃ ɲa. ⁴Pébu, pãtɩ́ ɩ̃ dé’rée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɛ wɛrɩ, sɩ baa huume ɩ̃bɔ thoŋ na. ⁵Bá pha-ɩ̃ma bɔgɩ tɩ́ Yékínna bɔ’ ɩ̃ pãtɩ́ nɩ́nɛ bɔ’ ʋ́ bii wɛraa? Sɛɛ’-ʋma ʋ́ sɛbɩrá kha’

Má biye, ná manɩ Tamanna kori mʋ, mʋ́ khɛ sɩ khɛɛmɔ.

Yɛ ná mʋ dée mɩ́ɩnɩ, yɛ má sɛɛrɩyɛ mʋ kha’ tɩ kɩraa wa, hã mʋ́ yɛɛ sɩ́ mʋ́nɩ́ɩ mʋ́ wɩ́sɩ wa;

⁶dé wɛ́ɛ ʋ́ manɩ Tamanna khɔrɔ’ wɛrɩ, ʋ́ra ma koro,

yɛ wɛ́ɛ ʋ́ ma khɛɛrɩ má má biyo wɛrɩ, ná ʋ dée mɩ́ɩnɩ, ma khɩrɔɔma.12.6 Ná keri Sɔs 3.11-12

⁷Thɔɔra ʋ́ Yékínna yɛɛ ʋ̂ʋ naŋ ɩ̃ mɛ́’nɩ wɛrɩ, ɩ̃ pã́’, dé sɩ kori-ɩ̃ma. Ná ʋ dé si, khɛ-ʋrɩ-ɩ̃ma má ʋ́ bibe ɩ̃́. Ɔ biye bʋ́ ʋ́ ʋ́ siye kaa koroo? ⁸Ná ʋ wɛ̂ɛ kori ɩ̃ pãtɩ́ ʋ kori ʋ́ bibi wá pɔ́ɔrɩ wa, má ɩ̃́ dée ʋ́ thĩ wá bi dɔ́ɔrɩ́bɩ wa, dé dé-ĩma sɛ́rha’bibe. ⁹Ɩ̃́ keŋ má á sii bɩ̂ɩ fa duniɲaná wɛrɩ, pɩ yɛ kori-ama yɛ âa yɛ kpónnó’ pi yaa, ná mʋ sʋ̃́nnɩ́ kha’ Yékírí ʋ́ déeri á Sii ʋ̂ʋ ní thʋ’nná wɛrɩ tɛ̃ɛ? Mákɩ́n-tɩrɩ ná a núma ʋ́ wágɩ tákɩrsɩ ɩ̃́ bu thakoogo. ¹⁰Á hũntábɩra yɛ kori-ama pãtɩ́ pɩ khɔrɔ’ wɛrɩ, ɔ waatɩ kɩ́rɩ́ʋ, yɛ Yékírí ʋ́ra kori-ama ɩ̃ dɛɛ á kɩrɩyɔ sɩ́ dé sã́ŋgɩ á dé nɩ́’ kɩrbɩ ɩ̃́ hɩ̃tɩ ákpo pãtɩ́ ʋ́rɛ wɛra. ¹¹Ná pɩ kori nɩ́nɩ́, kpokee tɩ́rɩ́ bʋ, tɩ́ nʋʋ ʋ́ wa, dé tɩ dóorôoma. Yɛ kpãnaa bʋ, tárɩ́ɩ ʋ́ pɩ konni wɛrɩ, sɩ yɛɛma ʋ́ dé ɩ́tɛ tɩ́ terenni wɛrɩ, ɩ̃́ bu dɔ́ɔwóoŋgo.

¹²Tɩ́rá yɛɛrɩ, mʋ́ ɩ̃́ dési ná ɩ̃́ dɛsɩ ɲʋ́ʋnɩ wɛrɩ, ɩ̃ tɩɩ wɩ́sa. ¹³Ɩ̃ hafɩɩ khɩ̃nɲɩnɩ ɩ́ tereŋ ɩ̃́ kɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛ bʋ́,12.13 Ná keri Sɔs 4.26 sɩ́ dé sã́ŋgɩ, hã dɛɛkpoobirá tʋ́gɩ́ɩ sergeŋ na, dé pɩ́ pã́aɲa.

Bɔgɩyɔ

¹⁴Ɩ̃ hʋkɛɛ ɩ̃́ ná nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ bɛŋ yɛ́ yɛɛ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá kɩ́ nʋʋ Tamannɔ; dé ná nɩ́nɩ́ wá nɩ́ɩnɛ́ɛdéké nʋʋ Tamannɔ́ wã, ʋ́ wɔ́nnɩ́ ɲáa-ʋ wã. ¹⁵Ɩ̃ yee kɔrsɩŋ, hã nɩ́nɛ́ yɛ́ bʋ̃́nɩ́ tɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ déyoo wɛrɩ wa. Hã ɩ̃́ yɛɛ nɩ́nɛ́ ya ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá má táníŋ pɩ̃́ɩgɛ ɩ̃́ baŋ ɲagɩmɩmmɛ ɩ̃́ tannɩ́ dɛɛ kɔ́ŋgɔ́mbɩ wa. ¹⁶Ɩ̃ yee tɛ̃ kɔrsɩŋ hã ɔ̌ɔ yɛ́ hɩ̃tɩ khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɔ wɛrɛ́sɩ ʋ́ kaa yatɩŋ Yékírí wá mɩ́ɩɲɩnɩ pãtɩ́ Ézáyú khɛɛrɩ ʋ́ khãgɩsɩ ɩ̃́ pɛ́ŋgɩ́rɛ́ɛ sɩ́ khɩɩ ʋ́kpo dimi wɛrɩ wa. ¹⁷Yɛ tʋ-ɩ̃nɩ dé tɩ́ kpãnaa bʋ, mʋ́ ʋ bannɩ bâa bɛɛ dé siira yee dʋwaabɩ́ hãa-ʋ wɛrɩ, siirá kaɩ, ʋ buwoo wa. Ɲɩ́ŋ-ʋrʋʋma fʋʋrɛ yɛ sɩ wɔ́rɔ́ɔ fɩ́kɩ́rá wa.

¹⁸Yɛ ɩ̃bɩ́rɩ́, ɩ̃ tɔ́’rɩ́yɔ́ mɩ́ɩ tɩ́ nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ pha’ wɛrɩ wa, tɩ́ déeri Sínáyí tátíke. Dé-giyaama na tórgi ná tápírgi vɛp ná yɔsargɩ, ¹⁹tʋ́tʋ̃́ʋnɩ́gɛ̂ɛ yɛ kʋ̃ŋ bʋ́, Yékíri wá sɛɛrɛ̂ɛ yɛ ku’ pú. Mʋ́ Ísíráyɛ́l bibi núuni ná ʋ sɛɛrɛɛ wɛrɩ, phãnɩgɛ́ kɔ́rɩ́ bɩ, pɩ́ ɲɩ́nɩ́ kha’ hã ʋ́ sɛɛrɛɛ ɩ̃bɩ́nnɛ tʋ̃́wã. ²⁰Pébu, tɩ́ Yékírí kha’ra kha’ ná nɩ́nɛ wɔ́rɔ́ɔ phagɩ kɩ́ tátíkírá, háarɩ ná tádooroo-u, ná pɩ hĩŋgíŋ khʋwɔɔma wɛrɩ, sɩ́rá hʋʋra bɩ́ bʋ.12.20 Ná keri Ku’ 19.12-13²¹Mɩ́ɩ ɩ́ pɩ ɲáaná wɛrɩ, ɩ yɛ khʋma phãnɩgɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ Moyízirá kha’ phĩnnêe khoŋ ma, mâa kpáŋ.12.21 Ná keri Wóg 9.19²²Dé tɔ́’rɩ́ŋ-ɩ̃nɩma Síɲɔ́ tátíkinɛ kɩ́ déeri thakoo Yékírí wá nɩɩ, yɛ dée thʋ’rɩ Jerúzalɛ́m, ɩ́ ná ɩ́ mɩnɩgɩ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ wɔ́ɔrɛ ya pɩ́ pĩ́ŋgínni ɩ̃ dée kɛrsɩ wɛrɩ, ²³ná Yékírí wá bii bí déeri má ʋ́ dʋ́gɩ́ɩ bibe, pɩ́ ɲísí sí tɩ̃’nɩ ní thʋ’nná wɛrɩ, pɩ́ pĩ́ŋgíŋkhannɛ. Tɔ́’rɩ́ŋ-ɩ̃nɩma Yékírí ʋ̂ʋ ba thɩɩ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, yɛ tɔ́’rɩ́yɔ́ tɛ̃ nɩ́’ termeŋ bí huuri ɩ̃ yóo Yékíri thãná wɛrɩ, pɩ́ dábɩ́ sɔŋ ʋ́ bárkárá. ²⁴Tɔ́’rɩ́ŋ-ɩ̃ma Yésúnɔ; ʋ́ bárkárá Yékírí khonni aabɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsa. Tɔ́’rɩ́ŋ-ɩ̃ma ʋ́ tarammɩnɛ, pɩ́ kpó’ri, pɩ́ mɩ́ ɩ̂ɩ sɛɛ’ ɩ̃́ tarɩ Ábɛ́l wáyɩrɩ wɛra.

²⁵Ɩ̃ yee kɔrsɩŋ, hã ɩ̃́ yɛ́ kaɩ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛrɛɛ ɩ̃bɛ wɛrɩ, ʋ́ sɛɛrɛrɩ wa. Pɛ́ɛ bɩ́ kaɩra wɛ́ɛ ʋ̂ʋ yɛ bɔ’ pɩ fa fãnɩŋgɩrá, ʋ́ bɔgɩɩrɩ wɛrɩ, Yékínna yɛɛ bɩ ya; yɛ ná sɩ mʋ́nnáa, mʋ́nnɩ a ba dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ ko ná a kaɩ wɛ́ɛ ʋ́ yaarɩ ní thʋ’nná wɛrɩ, ʋ́ bɔgɩɩraa? ²⁶Khʋ̃ɩnɩ sɛɛrɛɛ-ʋyaama fãnɩŋgɩrá sígée yɛ wɛrá ʋ́ hãanɩga nʋ́ʋgɩ tɛ̃ kha’

Ma ba yɛɛma fãnɩŋgɩrá sígí tɛ̃ phɩrgaŋ sígémme.

Yɛ tɩ́rɩ́ bʋ, kɩ́ tónnâa ba sígí wa, dé thʋ’nna ba sígíma tɛ̃.12.26 Ná keri Áaj 2.6

²⁷Tɩ́ ʋ kha’rɩ phɩrgaŋ sígémmini wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí khonni wɛrɩ, ɩ ba sígíma yɛ́ thĩni sɩ́ dé sã́ŋgɩ tɩ̂ɩ kaa sígí wɛrɩ, tɩ́rá hɩ̃tɩ fɩ́. ²⁸Tɩ́rá yɛɛrɩ, a thɩya’ Yékírí pãtɩ́ ʋ yɛɛrɩ á niinâa bʋ́ ʋ́ ɩɩ gɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ sígí wa wɛra. A dé sʋ̃mɩnɩ́ hãa-ʋ dɔ́ŋ mɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛrɩ, ɩ̃́ kpónnígôo yɛ́ phãnɔɔ ²⁹dé á Yékínna ma má naa gɩ̂ɩ hasɩ’ wɛra.12.29 Ná keri Wóg 4.24

Mʋ́ a dé yɛ á mɩ́ɲɛ́ nʋʋ Yékínnɔɔ?

¹Ɩ̃ kɩ́ fʋŋ ɩ̃́ asɔ́nɩ́kãmbɩra. ²Hã ɩ̃́ kɛrɩ khɩrɩsagɩkɩnɛ ɲa, dé pɔ̂ɔ yɛ dé si ɩ̃ ba taraa sagɩra Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ yɛ pɩ tʋʋ wa. ³Ɩ̃ kɩ́ wógí’ nɩ́’ pɩ̂ɩ karsórá wɛrɩ, má ɩ̃́ ná pɩ́ra ma karsórá kpoogo. Ɩ̃ wógí’ pɩ́ pɩ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ wɛrɩ, pébu, ɩ̃́ thĩna ma kpɔ́’rɛ tɛ̃ pãtɩ́ pɩ́rɛ wɛra. ⁴Bɛ̂ɛ’ kpónnó’ yaŋgɩra; hã khoo ná hanná ku’ kãmbɩ kpãnɩbɔ wa, dé Yékínna ba yárgɩ́mma khobɛɛbɩ ná ha’bɛɛbɩ ná pɩ̂ɩ ku’ pɩ́ khobi wɛrɛ́sɩ pɩ́ hapɩ wá kpãnɩbɔ wɛra. ⁵Hã ɩ̃́ thoo tigi’i wa, dé ɩ̃ yɛɛ tɩ̂ɩ ɩ̃bɛ wɛrɩ, tɩ́ hĩi ɩ̃́ wɔ́ɔrɩ, dé Yékírí kha’-ʋrɩ kha’ má ba sɛ́ɛ mʋ wã; má ba kaɩ mʋ kṹuŋ na.13.5 Ná keri Wóg 31.6⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ á sɛɛrɛ̌ɛ tʋ̃́nnɛ́ɛ ɲa,

Tamanná déeri mɩ́ tɛ̃́fɩ́nnáana;

mɩ́ phãnɩ mɩ́ɩnɩ wã.

Pé nɩ́thɩ̃nɩgɛ wɔ́nnɩ́ dé mii?13.6 Ná keri Mák 118.6-7

⁷Ɩ̃ kɩ́ wógí’ ɩ̃́ nɩ́khãgɩ bɩ́ sɛɛ’rɩ ɩ̃ Yékírí wá sɛɛrɛnɔ wɛrɩ, pɩ́ wásɩnɛ. Ɩ̃ keŋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdéki déeri wɛrɩ, yɛ́ kɔ́’ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ pãtɩ́ pɩ kɔ́’nnɩ wɛra. ⁸Pãtɩ́ Yésú Kírísira yɛ fɩ́ kɩ́ nǎaŋ pṹníŋgi wɛrɩ, mʋ́nnáa ʋrɛ fɛɛrɩ, yɛ mʋ́nnáa ʋ ba hɩ̃tɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. ⁹Hã ɩ̃́ yɛɛ pɩ́ mamaŋ ɩ̃ yɔ́ mɩ́ maɲɩ ɩ̃́ fɩ̃nnɩ́ bunno’ ɩ̃ ɲa. A yɛɛ dɔ́ɔ gɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ aabɔ ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ a wɛrɩ, sɩ́rá hã a fãŋgɩ, tʋ̃má diimé wɔ́nnɩ́ hã a fãŋgɩ wa. Tɩ́rá yɛɛrɩ, hã á thoo tɩ́ nɩ́pɩra kha’ dii ɩ́tɛ wɛrɛ́sɩ hã mʋ́ di ɩ́tɛ ya, dé ɩ́pɛ bɩ̂ɩ thoo ɩ́ mɩ́ ɩ́rɩ́ wɛrɩ, thʋ̃nɩɩ bʋ́ wa.

¹⁰A ma thɔgɩŋkhoŋkharɛ; nɩ́’ pɩ̂ɩ déegée bʋ́ Yékírí wá dóobídukirá wɛrɩ, pɩ khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ khɔɔ thɔgɩŋ sɩ̂ɩ khoŋ aabɩ thɔgɩŋkhoŋkhanná wɛrɩ wa. ¹¹Thɔgɩŋ sɩ́ pɩ dé khoŋ yɛ Yékínná sɛ́ɛ nɩ́pɩ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛrɩ, ná pɩ khʋʋ pɩ́ tádooribiri, Yékíri wá thɔgɩnnɩ́khãgaara khɛma pɩ́ tarammɩnɩ ɩ̃́ dóoŋ bí Yékírí wá kharɩ thĩnthĩinná, yɛ pɩ́ ku’ khaasɩnɛ nɩɩná ɩ̃́ tho’ si. ¹²Tɩ́rá yɛɛrɩ, Yésú ʋ́rɩ́ tɛ̃, ʋ́rá fʋ̃́ʋsɩ́rá ɩ̃ huu nɩɩkéŋgírá, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ dé nɩ́pɩrɩ Yékírí wábɩ ʋ́ tarammɩ wá bárkárá. ¹³Ná sɩ mʋ́nnáa, a yóo ʋ́ thãná nɩɩkéŋgírá, pɩ́ sénné’ a pãtɩ́ pɩ sénné’nuu wɛra. ¹⁴Dé nɩɩ ɩ́ arɛ mɛ́’nɩ fa duniɲaná wɛrɩ, ɩ dée nɩɩ dáyánɲɩ wã, dé a wɛ́ɛma naaŋ wá ɩ̂ɩ ba baŋ wɛra.

¹⁵Tɩ́rá yɛɛrɩ, a fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ́ɛ’ Yésú wá bárkárá, sɩ́ dé má thɔgɩnsɛ a khoŋ yɛ̂ɛ hãa-ʋ. Kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri, a sɛɛ’ma ʋ́ mɩ́ɩnɩ nɩ́pɩ́rá. ¹⁶Yɛ hã ɩ̃́ kɛrɩ mɩ́kɩrɩdégi ná kãmbɩ tɛ̃́fɩ́mmɩnɛ ɲa, dé sɩ́ thɔgɩnsɩ wá hũŋgirâa nʋʋ Yékínnɔ.

¹⁷Ɩ̃ kɩ́ nú ɩ̃́ nɩ́khãgɩbɩ wágɩ yɛ́ kɩ́ kpónnó’ pi, dé pɩ́râa keŋ ɩ̃. Pébu, tʋ-ɩ̃nɩ dé pɩ́ ba kaa thoo Yékínni dɔ́ŋ mɩ́ pɩ déeri pɩ́ sʋ̃mɩnnɩ yóo tɩ́ wɛrɩ wa. Dé ná sɩ mʋ́nnáa, pɩ ba déma pɩ́ sʋ̃mɩnnɩ dɔ́ɔwóoŋge kaadé wṹugínse, tʋ̃má ná sɩ mʋ́nnáa wã, ɩ̃́ ba bu bú thʋ̃nɩ ɲã.

¹⁸Ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí hã a. Khãa-arɩ tʋʋ á dɔ́gɩ́rá dé dé-ama mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ dɔ́mmɩ́ná, dé a bɛɛma dé á nɩ́ɩnɛ́ɛdékira kɩrɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá. ¹⁹Mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma ɲánnɩ ɲánnɩ dé ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí hã mɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ mɩ́ haabɩ́ŋ písí thee ɩ̃́ thãná.

Phɩrgaŋ Yékíŋ ɲɩ́ŋga

²⁰Yékírí ʋ̂ʋ hãana’ dɔ́ɔwóoŋgi, ʋ́ yaara’rɩ á Tamaŋ Yésú ʋ́ déeri sã́nɩ́khʋnnɩ khãgaarɩ huuminá wɛrɩ, ʋ́ taraŋ mɩ́ Yékírí khɛɛrɩ ɩ̃ khori aabɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ sóo wa wɛrɩ, ²¹ʋ́ Yékíŋ kpoora hã ɩ̃ wɔ́rgɩ ɩ̃́ kɩ́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ kɩnnɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ kɩ́ dé tɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra. Ʋ dé a á hɩ̃tɩ dɔ́ŋ mɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛrɩ, Yésú Kírísi wá bárkárá. A fʋʋ Yésú Kírísi wá ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’ kaa kpáarɛ́ɛ. Amíina.

Thɩɩra

²²Á nɩ́pa, mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma, ɩ̃ pã́náa pã́’ ɩ̃́ nú mɩ́ bɔgɩnnɩ, dé sɛɛrɛ ʋ́ mɩ́ yatɩ tɩ̃’nɩ hãa ɩ̃ mɛ́’nɩ wɛrɩ, ʋ sʋ̃naa wã. ²³Mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ sɛ́ɛ-bɩrɩ á asɔ́nɩ́kãnɩ Tímótéra. Ná ʋ ba haabɩra baa, a ba thee kpoogí ná thɩya’ ɩ̃.

²⁴Ɩ̃ thɩya’ ɩ̃́ nɩ́khãgɩbɩ wá bɛ́ɛ’ tɩ́kɩ́ŋ ná Yékírí wábɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. Yékírí wá bɩ̂ɩ Ítálírá wɛrɩ, pɩ thɩya’ ɩ̃.

²⁵Yékíŋ dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’nɔ kpoogo.