Gálásíbe

Sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa

Gálásí

asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Gálásí ʋ̂ʋ sɩrɩ gɩ́ pɩ yɩ́’ fɛɛrɩ Tírkí wɛrɩ, kɩ́ maráa asɔ́nnɩ́pa. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ kpɔɔ ná má’nɩ́sãa’ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga.

Pólná sɛɛ’ra bɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ, pɩ́ pɔ́ɔ pɩ́ɩ yɛ̂ɛ thoo Yésúra. Sɛɛ’-ʋyaa-bɩma kha’ ɩ̃́ khãa Yésú bʋ sɩ́râa yɛɛ nɩ́nɛ́ dé asɔ́nnɩ́nɩ́, tʋ̃má kɩ dée má Júdebi wá manthooge ya. Yɛ mʋ́ Pól tannɩ sóo wɛrɩ, pɔ́ɔ yóo nâa sɛɛ’ táma asɔ́nnɩ́pɩrɩ kha’ ná pɩ bɛɛ dé pɩ kɔ́’ asɔ́nɩ́sɩ́rá naŋ, fɔ́ pɩ́ huuree tɛ̃ pãtɩ́ Júdebira dé wɛrɩ ɩ̃́ mákɩ́ŋ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛra; khohuureesira pɩ yɛ kpɩ̃́nɩ́ɩ kɔ́ŋ kũ̂uŋ. Yɛ Pólná kaɩ sɩ, pébu, sɩ wɛ̂ɛ yóo sɩ́ ná sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩnɩ wã. Ʋ́ yatɩ khɛ-ʋma ʋ́ thĩ wásɩrɩ ɩ̃ bʋkaa bɩ pãtɩ́ ʋ́ yɛ pɩ́ mammɩ wá khɩ̃ɩnná yɛ ba sɛ́ɛ bɩ yɛ̂ɛ thoo Yésúri wɛra (1.12-17). Ʋ bɛɛma dé pɩ tʋ dé Moyízi wá mammɩna Yékínna keŋ yɛ́ khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termemmi wã, dé khãa mɩ́ a khãa Yésúrá wɛrɩ, pɩ́ra ʋ keŋ.

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Thɩɩra 1.1-5

Sɛɛrɛ nʋwãana pɩ́ɲɔ wã 1.6-10

Yékírí wá sɛɛrɛra bʋka’ma pãtɩ́ Yékínna khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termmemi, sɩ́ ku’ khãa mɩ́ ʋ khãanɩ Yésúrá wɛra 1.11–4.11

Asɔ́nnɩ́nɩ́ ku’-uma Yékírí wá mammɩ wá déko yɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛra. 4.12–6.10

Phɩrgaŋ bɔgɩɩ ná thɩɩra 6.11-18

Thɩɩra

¹Mɩ́nɩ́ Pól dé-minima sʋ̃ŋgɩnnaa, yɛ kɩ dée má nɩ́pɛ́ saarɩ mɩ sɩ́ bʋ wa, yɛ nɩ́nɛ dée sã́ŋgɩ mɩ́ buu tɩ́ sʋ̃mɩnnɩ tɛ̃ ɲa, dé Sii Yékírí ná Yésú Kírísi ʋ́ ʋ yaara’rɩ huuminá wɛrɩ, pɩ́rá saarɩ mɩ sɩ́ bʋ. ²Mɩ́ ná mɩ́ asɔ́nɩ́kãmbɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ mɩ́ kpoogi wɛrɩ, aabɩ́rá tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ ɩ̃bɩ Gálásí maráa asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ nɩɩkhayɩ nɩɩkhayɩ wɛrɩ kha’ ³á Sii Yékírí ná á Tamaŋ Yésú Kírísira fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo. ⁴Yésúrá pɩ́ɩrɩ ɩ̃ huu ɩ̃ dɛɛ á mɩ́pɩ̃́ɩɲɔ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ hɩ̃́ŋ a duniɲa pɩ̃́ɲáa wɛnnɔ ɩ̃ mákɩ́rá á Sii Yékírí wá khɔrɔ’mɩnɛ. ⁵A kɩ́ fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. Amíina.

Sɛɛrɛ nʋwãana pɩ́ɲɔ wã

⁶Maana’-ɩ̃nɩ mɩ pãtɩ́ ɩ̃ fɩ́’rɩ dá’nnɛ ɩ̃ sɛ́ɛ Yékírí ʋ́ yɩ́’rɩ ɩ̃ Kírísi wá dɔ́ɔfɩ́rɩ́gɩ wá bárkárá yɛ̂ɛ thoo ɔ sɛɛrɛ nʋwãa wɛra. ⁷Yɛ kɩ dée má ɔ sɛɛrɛ nʋwãa mâa bʋ́ wa, dé nɩ́pɛ̂ɛ bɛ́ɛ dú’ ɩ̃, ɩ̃́ fɩ́kɩ́ŋ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩ wɛra. ⁸Yɛ háarɩ ná á thĩ wɛrɛ́sɩ mɩnɩgɩ wá ɔɔ kuso thʋ’rɔ baa ba sɛɛrɩyɛ ɩ̃ ɔ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ ʋ́kpo ná ʋ́ a sɛɛ’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, Yékíre daŋgaa-ʋ. ⁹Sɛɛ’-arɩ ɩ̃ sóo yɛ mɩ́ písée yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ tɛ̃ kha’ ná nɩ́nɛ wɔ́rɔ́ɔ sɛɛrɩyɛ ɩ̃ ɔ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ ʋ́kpo ná ʋ́ ɩ̃ pɩ́ɩrá wɛrɩ, Yékíre daŋgaa-ʋ. ¹⁰Ná mɩ kʋ̃nɩ mʋ́, nɩ́pɩ wá nʋʋɲɛ mɩ bɛɛ bâa bá Yékírí wáyɛɛ? Mɩ bɛɛ dé mɩ déma tɩ̂ɩ nʋʋ nɩ́pɛ bâa? Ná mɩ yɛ bɛɛma dé mɩ dé tɩ̂ɩ nʋʋ nɩ́pɛ wɛrɩ, mɩ yɛ́ dé Kírísi wá sʋ̃mdébii ya.

Pãtɩ́ Yékírí yɩ́’rɩ Pól dé ʋ dé Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa wɛra

¹¹Á nɩ́pa, mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ mɩ sɛɛ’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, ʋ kuso nɩ́nɩ́ thã wã. ¹²Pébu, kɩ dée má nɩ́nɛ́ hãanɩ mɩ ʋ́ wɛrɛ́sɩ nɩ́nɛ́ mamannɩ mɩ ʋ́ wa, dé Yésú Kírísirá bʋka’rɩ mɩ ʋ́.

¹³Yɛ ɩ̃́ yatɩ nú-ĩɲaa pãtɩ́ mɩ yɛ khʋ̃ɩnɩ Júdebi wá khɩ̃ɩnná wɛra. Mɩ yɛ fʋ̃́ʋsɩ́mma Yékírí wá nɩ́pɩrɩ tákɩrsa; mɩ yɛ bɛɛma dé mɩ pĩ́i asɔ́nɩ́sɩra. ¹⁴Júdebi wá khɩ̃ɩnná, mɩ yɛ tarɩ mɩ́ kãnsó’i wá fãŋgɩ, pébu, mɩ yɛ wɛ̂ɛ kɛrɩ á khãgɩbɩ wá mammɩnɛ ɲã.

¹⁵Yɛ Yékírí ʋ́ fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ phɩ̃gɩ khori mɩ dé mɩ dé ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ waatɩ ʋ́ mɩ yɛ nanɩ hũni thoŋ na wɛrɩ, ʋ́rá kenni sɩ́ mákɩ́rá ¹⁶ʋ́ bʋkaa mɩ ʋ́ Bikheenɔ dé mɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ ʋ́ mɩ́ɩ wɛrɩ, támabɩnɛ. Mʋ́ sɩ déeri mʋ́nnáa, mɩ pʋ́gɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wa, ¹⁷mɩ́ yatɩra yóo Jerúzalɛ́mɩná ɩ̃ ná ɲáa pɩ́ khɩrɩɩra dée Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ mɩ́ bʋ wa, dé ya-mɩnɩma térí ɩ̃ yóo Árábí sɩrgɔ ɩ̃ kpɔɔgɩ písée nɩɩ ɩ́ pɩ yɩ́’ Dámásɩ wɛra.

¹⁸Mʋ́ sɩ tannɩ sɩ́ dɩɩ sɩ́sãa’, mɩ́ yóo Jerúzalɛ́mɩná dé mɩ ná tʋ Pɛ̂ɛnna.1.18 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ Séfásɩ. Pɛ́ɛrɩ wá ɲísígi wá kɔ́ɔyɩ. Mʋ́ mɩ nannɩ ní, mɩ́ dée ní khɩɩbɩ kpɔɔ ná pɩ́mʋ́wã́a’ ʋ́ thãná. ¹⁹Mɩ ɲáa Tamaŋ Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩ mǎa ɔɔ ná ʋ́ khɩ̃nɩɩ Jákɩra mʋ́wã. ²⁰Sɩ́ mɩ tɩ̃’ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ wɛrɩ, Yékírêe mɩ́ sɛ́ɛrɛ́, mɩ wɛ̂ɛ tʋ̃ŋ na.

²¹Tɩ́ kpãnaa bʋ, mɩ́ yóo Síirí sɩrgɩ ná Sílísí sɩrgɔ. ²²Júde maráa asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ nɩɩkhayɩ nɩɩkhayɩ wɛrɩ, pɩ yɛ́ tʋ mɩ ɲa, ²³dé nú-biyaama ná pɩ kha’ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ yɛ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ ɩ̃bɩ́rɩ́ wɛrɩ, ʋ́rá bannɩ ba písée yɛ̂ɛ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yésú wá mɩ́ɩ, ɩ́ ʋ yɛ bɛɛ dé ʋ pĩ́i wɛra. ²⁴Mʋ́ sɩ déeri mʋ́nnáa wɛrɩ, pɩ̂ɩ yɛ fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ ɩ̃ dɛɛ mɩ́ bʋ.

Pól ná pɔ́ sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ wá pɔ́ɔrɩ bɛm-bɩrɩ tɩ́kpo bʋ

¹Tɩ́ kpãnaa bʋ, mʋ́ sɩ buuri dɩɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́ɲɩ́ɩ’ wɛrɩ, mɩ́ písée yóo Jerúzalɛ́mɩná mɩ́ ná Bárnábásɩ ná ɔ wáɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Títi. ²Yékíré bʋka’ra mɩ tɔ́ mɩ́nɩ́, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ yóo ní. Mʋ́ a nannɩ ní, á ná asɔ́nnɩ́khãgɩbɩ wá tónná pĩ́ŋgíré yɛ mɩ́ bʋkaa bɩ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ mɩ sɛɛ’ támabɩrɩ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ sʋ̃mɩ tɩ́ mɩ déeri sóo ná tɩ́ mɩnɛ déemíná wɛrɩ, hã sɩ́ yɛ́ dé phãɩɲɩ wã. ^3-4Yɛ pɔ̂ɔ yɛ bʋ́ ɩ̃ dée pɩ́ wɩ́sɩ má asɔ́nnɩ́pɛ ɩ̃ dóoró ɲagɩmɩɲa aabɔ. Pɩ yɛ bɛɛma dé pɩ hegiríŋ keŋ dɔ́ŋ mɩ́ a nɩ́ɩnɛ́ɛ má hɔɔrɔmbɛ Yésú Kírísi wá bárkárá, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ yɛɛ á fɩ́’rɩ́ písi donsirá. Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá, Títi ʋ́ tã́anɩ mɩ yɛ dée Gɛ́rɛ́kɩ wɛrɩ, asɔ́nnɩ́khãgɩbɩ wá yatɩra sɛɛrɩyɔɔ kha’ fɔ́ ʋ huuree ya. ⁵Nɩ́’ pɩ̂ɩ yɛ bɛɛ dé a fɩ́’rɩ́ písí donsirá wɛrɩ, a pɩ́ɩ ɩ̃ núunígó pɩ́ wásɩrɩ kṹuŋ na, sɩ́ dé sã́ŋgɩ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛrɩ, ɩ̃́ kɔ́rɔɔ ʋ́ dɔ́mmɩ́ná.

⁶Yɛ nɩ́’ pɩ́ pɩ yɛ keŋ kha’ pɩ́rá déeri asɔ́nnɩ́khãgɩbɩrɩ, yɛ pɩ́ ná pɩ́ nɩ́khãgɩsɩnɛ, mɩ́ mako yɛ sɩ́ bʋ wa, pébu, Yékínna wɛ̂ɛ dé yíbkpórmɩ́ɩ ɲa. Pɩ́ nɩ́khãgɩbɛra nannɩɲa tɔ́ɔ bʋ́ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ mɩ sɛɛ’ ya; ⁷dé pɩ́ yatɩ tʋ-bɩyaama dé Yékínná saarɩ mɩ dé mɩ ná sɛɛ’ támabɩrɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ pãtɩ́ ʋ saarɩ Pɛ̂ɛnnɩ dé ʋ́ sɛɛ’ ʋ́ Júdebiri wɛra. ⁸Yékírí ʋ́ hãanɩ Pɛ̂ɛnnɩ wɔ́rgɩ dé ʋ dé Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa Júdebi wá sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, ʋ́ kpoorá hãanɩ mɩ́nɩ́ tɛ̃ wɔ́rgɩ dé mɩ dé Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa támabɩ wá sɔgɔmbɩrá. ⁹Jákɩ ná Pɛ́ɛrɩ ná Jã́ pɩ́ nɩ́pɩra sa pɩ́ sáʋ wɛrɩ, tʋ-bɩyaa dé Yékíré fɩ̃ɩna mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ yee mi tɩ́ sʋ̃mɩná, pɩ́ yee mɩ́ ná Bárnábásɩrɩ dési sɩ́ bʋká’ kha’ bɛŋ-arma tɩ́kpo bʋ: aabɩ́rá déegée támabɩrá, yɛ pɩ́rá déegée Júdebirá. ¹⁰Tɩ́ pɩ benna kha’ a dé wɛrɩ, tɩ́rá déeri ɩ̃́ keŋ pɔ́ɔrɩ́bɔ; yɛ sɩ́ra mɩ hʋkɛɛrɩ yɛ̂ɛ dé mɛ́’na.

Pól yárgɩ́ŋ-ʋrɩ Pɛ̂ɛnna

¹¹Mʋ́ Pɛ́ɛrɩ bannɩ Ántɩ́yɔ́sɩrá wɛrɩ, mɩ́ yaa ʋ́ bʋ pébu, ʋ yɛ thɩ̃ɲaanɔ wã. ¹²Pɔ́ Júdebé yaara Jákɩ thãná ɩ̃ baa. Waatɩ ʋ́ pɩ yɛ mɩ́ɩ baa thoŋ na wɛrɩ, Pɛ̂ɛnna yɛ dima ʋ́ ná táma asɔ́nnɩ́pɩra. Yɛ mʋ́ pɩ bannɩ sóo wɛrɩ, ʋ́ phãnaa bɩ ɩ̃ kpɩsɩya táma asɔ́nnɩ́pɩ́rá, ʋ wɛ̂ɛ di bí tʋ̃́wã. ¹³Ántɩ́yɔ́sɩ Júde bîi asɔ́nɩ́sɩ́rá wɛrɩ, pɩ́ thoosiroo; Bárnábásɩrá taraa dóoró ɩ́ damaaramɩ́ɩná. ¹⁴Mʋ́ mɩ ɲáanɩ ná pɩ yɛ wɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ ɩ̃ mákɩ́rá sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛrɩ wa, mɩ́ sɛɛrɩyɛ Pɛ̂ɛnnɩ bɛ́ɛ’ wɔ́ɔnná kha’ ʋ́ ʋ́ déeri Júdee wɛrɩ, ná ʋ sɛ́ɛ ʋ́ Júde dédɔ́mmɩnɩ yɛ̂ɛ dé má támaa-ʋ, mʋ́ ʋ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ támabɩrɩ kha’ pɩ dé pãtɩ́ Júdebirɛ wɛraa?

Ná támabɩ ná Júdebira khãa Yésúrá, pɩ buma hɩ̃́mma

¹⁵Aabɩ́rɩ́, dé-arma Júdebe; a dée táma bɩ́ Júdebira yɩ́’ mɩ́pɩ̃́ɩdébi wa. ¹⁶Nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ ɩ̃́ naŋ, Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wã, dé ɩ̃́ khãa Yésú Kírísi bu, sɩ́ra ʋ keŋ. Aabɩ́rɩ́ tɛ̃, khãa-ama Kírísirá, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékíré khɛ a nɩ́’ termembi sɩ́ ku’ pãtɩ́ a khãanɩ ʋ́ bʋ, tʋ̃má kɩ dée má pãtɩ́ a kɔ́’rɩ Moyízi wá mammɩnɩ wɛrɩ, sɩ́rɛ ya. Pébu, nɩ́nɛ bʋ́ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ Moyízi wá mammɩnɩ ɩ̃́ naŋ, Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wã.

¹⁷Yɛ ná aabɩ́ra bɛɛma dé Yékínna khɛ a nɩ́’ termembi sɩ́ kuso pãtɩ́ a déeri kpoogi á ná Kírísiri, yɛ pɩ̂ɩ keŋ a mɩ́pɩ̃́ɩdébi, má Kírísi wá thĩná yeeri a mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná kɛyɩɩ? Kṹuŋ na. ¹⁸Mɩ́ɩ tɩ́ mɩ sɛ́ɛrá wɛrɩ, ná mɩ písée fɩ́gɩ́ baa tɩ́ bʋ, má mɩ́ thĩ tʋ-mɩnɩ dé yárgɩ́m-mɩnɩma. ^19-20Pébu, Moyízi wá mammɩná déeri sã́ŋgɩ mɩ́ huwo; mɩ bɩ́ bʋ tʋ̃́wã. Dé-siri má ba’-pɩrma mɩ́ ná Kírísiri nɩ́’batábɔkɩrá kpoogi, sɩ́ dé sã́ŋgɩ mɩ́ bu thakoogi ɩ̃́ dé sʋ̃mɩnɩ́ hã Yékíre. Mɩ pãtɩ́ mɩ yɛ tʋ̃́wã, dé Kírísirá déeri mɩ́ thakoogira. Waatɩ ʋ́ mɩnɛ fa duniɲaná wɛrɩ, mɩ kɩ́ khãama Yékírí wá Bikhee ʋ́ fʋnnɩ mɩ ɩ̃ nii ʋ́ thakoogi ɩ̃ dɛɛ mɩ́ bʋ wɛra. ²¹Mɩ́ wɔ́nnɩ́ kaɩ Yékírí wá dɔ́ɔfɩ́rɩ́hɩ̃́ŋ mɩ́ ʋ hɩ̃́ŋ a wɛrɩ wa; pébu, ná dé-giri má nɩ́nɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ Moyízi wá mammɩnɩ ɩ̃́ naŋ, Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi, má Kírísi hu-uma phãɩɲa.

Gálásíbi wá hakɩrakpɩ’mɩ́ɲa

¹Ɩ̃́ Gálásíbi hakɩrakpɩ’rɩbɛrɩ, máa dú’ri ɩ̃ɩ? Ɩ̃́ keŋ má bʋka’-pɩrɩ-ɩ̃ma pãtɩ́ pɩ ba’rɩ Yésú Kírísiri nɩ́’batábɔkɩrá, sɩ́ yɛ́sɩ́yɛ́ ɩ̃bɔ tákɩrsɩ waa? ²Mɩ bɛ́ɛ pʋ́’-ɩ̃ma mɩ́ɩ tɩ́kpo: Yékírí wá Nii ʋ́ ɩ̃ buuri wɛrɩ, bu-ĩnuuma sɩ́ kuso pãtɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ maŋ mɩ́ Yékíri hãanɩ Moyízi wɛrɩ bâa, bá pãtɩ́ ɩ̃ núuni sɛɛrɛ nʋwãanɩ yɛ khãa ʋ́ bʋ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩɩ? ³Pée déeri ɩ̃ hakɩrakpɩ’rɩbɩ mɛ́’naa? Mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ khɩrɩɩra kɔ́kɩ́rɔ́ Yékírí wá Nii wá bárkárá wɛrɩ, pée déeri yɛ ɩ̃́ písée bâa bɛ́ɛ phɩra’ rɩ wɛrá ɩ̃́ thĩ wá fãŋgɛɛ? ⁴Mɩ́ kɔ́ŋgɔ́ŋ ɲɩ́ Yékírí déeri ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, ɩ́ wɔ́nnɩ́ dé phãɩɲɩ wã. ⁵Yékírí ʋ́ hãanɩ ɩ̃ ʋ́ Niinɔ́ yɛ̂ɛ dé tãgɩmasimɩ́ɩ bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, keŋ-ĩni má dé-uri-sima sɩ́ kuso pãtɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ Moyízi wá mammɩnɩ wɛrɩ bâa, bá ku’-sirma pãtɩ́ ɩ̃ núuni sɛɛrɛ nʋwãanɩ yɛ khãa ʋ́ bʋ wɛraa?

Ábráhám khãa-ʋrma Yékínná

⁶Ɩ̃́ keŋ má Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrma kha’ Ábráhám khãa-ʋyaama Yékínná, ʋ́ khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wãa3.6 Ná keri Sĩn 15.6? ⁷Ɩ̃ tʋ kha’ pɛ́ɛ bɩ́ khãanɩ Yékínná wɛrɩ, pɩ́rá déeri Ábráhám wá kóibiri pɩ́ khãamɩ wá bárkárá. ⁸Yékírí khɩrɩɩ-ʋyaa bʋkaama ʋ́ sɛbɩrá kha’ ma ba khɛma támabɩrɩ nɩ́’ termembi ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ pɩ ba khãa má bʋ wɛra. Tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ khɩrɩya sɛɛrɩyɛ Ábráhámɩnɩ sɛɛrɛ nʋwãa wɛnnɔ kha’ ma ba dʋwaabɩ́ma duniɲathĩiɲi wá bɛ́ɛ’ ʋ́ bárkárá.3.8 Ná keri Sĩn 12.3; 18.18; 22.18⁹Ábráhám khãa-ʋyaama Yékínná, ʋ́ dʋwaabɩ́ɩ-ʋ. Mʋ́nnáa sɩrɛ nɩ́’ pɩ́ khãanɩ Yékínná wɛrɩ, ʋ dʋwaabɩ́-bɩma pãtɩ́ ʋ dʋwaabɩ́rɩ Ábráhámɩnɩ wɛra.

¹⁰Nɩ́’ pɩ̂ɩ bɛɛ dé pɩ kɔ́’ Moyízi wá mammɩnɩ wɛrɩ, daŋga-bɩrma, pébu, tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ hʋkɛɛ yɛ̂ɛ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ tɩ̃’nɩ Moyízi wá sɛbɩrá wɛrɩ wa, ʋ́ tárɩ́ɩ daŋga-ʋrma.3.10 Ná keri Wóg 27.26¹¹Tʋ-arɩ kha’ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ Moyízi wá mammɩnɩ ɩ̃́ naŋ, Yékínná khɛyɔɔ nɩ́’ termemmi wã, dé tɩ̃’-sɩrma kha’ nɩ́nɩ́ ʋ́ Yékírí khɛɛrɩ nɩ́’ termemmi wɛrɩ, bu-uma thakoogi ʋ́ khãamɩ wá bárkárá.3.11 Ná keri Ábá 2.4¹²He Moyízi wá mammɩ ná khãamɩ Yékínná yaarɩ kãmbɛ̂ɛ? Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé Moyízi wá mammɩnɩ wɛrɩ, ʋ́râa ba bu thakoogi pɩ́ bárkárá.3.12 Ná keri Lév 18.5

¹³Yékírí wá Sakhanɩ́nɩ́ hɩ̃́ŋ-ʋrɩ-ama Moyízi wá mammɩ wá daŋganɔ ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ʋ́ thĩ buuri daŋga á phɛɛnná wɛra. Tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ nɩ́nɩ́ ʋ́ pɩ khʋʋrɩ tábɔkɔ wɛrɩ, daŋga-ʋrma.3.13 Ná keri Wóg 21.23¹⁴Yésú dé-uri-sima sɩ́ dé sã́ŋgɩ nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãanɩ Ábráhámɩnɩ kha’ ma ba dʋwaabɩ́ɩ-ʋ wɛrɩ, támabɩrá bu gi tɛ̃ Yésú Kírísi wá bárkárá, yɛ á bɛ́ɛ bu Yékírí wá Nii ʋ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã a, sɩ́ ku’ khãa mɩ́ a khãanɩ Yésúrá wɛra.

Moyízi wá mammɩna pɩ́kpo ná nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãanɩ Ábráhámɩnɩ wɛra

¹⁵Á nɩ́pa, ɩ̃́ keŋ má fa duniɲaná ná nɩ́pɛ saa sɛ́ɛrɛ́ yɛ bɛrɩ mɩ́ɩnɔ, nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ wɔ́nnɩ́ kaɩ rɩ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ fɩ́kɩ́ŋ nɩ ɲa wãa? ¹⁶Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, Yékírí hã-ʋma Ábráhám ná ʋ́ kói nʋ́ʋga. Yékírí wá sɛbɩra kha’ kóibi wa, dé ná kha’-ʋyaama kóibi,3.16 Ná keri Sĩn 12.7; 13.15; 24.7 sɩ yɛ déma má nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ. Yɛ kha’-ʋma kha’ kóyo; ʋ́ kóirá déeri Kírísira. ¹⁷Tɩ́ mɩ bɛ́ɛ kha’ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: Yékírí khoŋ-ʋyaama Ábráhám nɩ́ɩnɛ́ɛsɛ. Yɛ maŋ mɩ́ ʋ bannɩ ba hãa Moyíziri dɩɩsɩ kpársɩ́ɲɔ ná digbée ná kpɔɔgɩ kpãnaa bʋ wɛrɩ, pɩ́rá wɔ́nnɩ́ khʋ sɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩrɩ wa, yɛ pɩ́ wɔ́nnɩ́ yɛɛ tɛ̃ nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãana’nɩ wɛrɩ kɩ́ kaa dé kɩ́ dɔ́mmɩ́ná wã. ¹⁸Dé ná dé-giri má Yékírí wá kɩrgɩra buma Moyízi wá mammɩ wá bárká bʋ, má kɩ́ wɔ́nnɩ́ bu nʋ́ʋ gɩ́ Yékírí hãanɩ Ábráhámɩnɩ wɛrɩ, kɩ́ bárkárá tʋ̃́wã. Yɛ hakɩra ná Yékírí fɩ̃ɩ-ʋrma Ábráhámɩná dɔ́ɔgɩ, pébu, hã-ʋyaa-ʋma nʋ́ʋga.

¹⁹Yɛ ná sɩ mʋ́nnáa, Moyízi wá mammɩ wá sʋ̃mɩnâa tʋ̃́nnaa? Hãana’-ʋrɩ-bɩma ɩ̃ kpɛ́gɩ́ bʋ́ nʋ́ hãanɩgaŋgɩrá ɩ̃́ bʋka’ nɩ́pɩ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲa, yɛ pɩ́ hɩ̃tɩ bʋ́ ɩ̃́ ná naŋ Ábráhám wá kói ʋ́ ʋ hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hãa-ʋ wɛrɩ, ʋ́ bamma. Yékírí hã-ʋyaama ʋ́ mɩnɩgɩbɩrɩ ʋ́ mammɩnɛ, pɩ́rá yaa hãa bɩ́ Moyízi ʋ́ déerá hãananna nɩ́pɩ ná Yékírí wá sɔgɔmbɔ wɛra. ²⁰Yɛ ná nɩ́’ pɩ́ɲɔɔ mʋ́wã, pɩ́ sɛɛ’ hãanansɩ wá mɩ́ɩ ɲa. Yɛ pãtɩ́ Yékírí hãana Ábráhámɩnɩ nʋ́ʋgɩ wɛrɩ, ʋ yɛ khɛɛ nɩ́nɩ́ ɩ̃ sɛɛrɩyɔɔ sɩ́ ya, dé ʋ́ thĩnɔ.

²¹Yɛ ná sɩ mʋ́nnáa, Moyízi wá mammɩna wɔ́nnɩ́ hasɩ’ma mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba dé wɛrɩ bâa? Kṹuŋ na, dé ná Moyízi wá mammɩna yɛ wɔ́nnɩ́ hãma nɩ́thɩ̃nɩgɩ thakoogi mɩ́ɲáŋ, pɩ́ra Yékínna yɛ ba keŋ yɛ́ khɛ nɩ́thɩ̃nɩgɩ nɩ́’ termemme. ²²Yɛ Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ hɩ̃́ŋ-ɩrma duniɲáa bɛ̂ɛ’, sɩ́ dée sã́ŋgɩ Yékínná hãa ɩ́pɛ bɩ́ khãanɩ Yésú Kírísirá wɛrɩ, mɩ́ɩ tɩ́ ʋ hãana’na nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hãana’ wɛra.

²³Waatɩ ʋ́ Yésúra yɛ mɩ́ɩ nanɩ baa thoŋ na wɛrɩ, Moyízi wá mammɩ dé-biyaa-ama má karsóbibe yɛ̂ɛ kɔrsɩŋ a, ɩ̃ ná nanɩ khɩɩ ʋ́ Yékírí bʋka’rɩ a khãamɩ wá khɩ̃ɩnnɛ wɛra. ²⁴Moyízi wá mammɩnâa yɛ kɔrsɩŋ a, ɩ̃ ná nanɩ Kírísi wá bammɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná khɛ a nɩ́’ termembi sɩ́ ku’ pãtɩ́ a khãanɩ Kírísirá wɛra.

²⁵Yɛ mʋ́ khãamɩ wá pã́nnɩ nannɩ wɛrɩ, a Moyízi wá mammɩ wá déko tʋ̃́wã; ²⁶dé, ɩ̃́ bɛ́ɛ’ déerima Yékírí wá bibi ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ khãanɩ Yésú Kírísirá wɛra. ²⁷Pébu, ɩ̃́ bɛ́ɛ’ pɩ́ bátízéri wɛrɩ, dé-ĩma Kírísi wábɩ yɛ khɛɛ ʋ́ dédɔ́mɔ́ɔna. ²⁸Tɩ́rá yɛɛrɩ kpɩkɩra bʋ́ Júdebi ná támabɩrá wa, kpɩkɩra bʋ́ hɔɔrɔmbɩ ná dombirá wa, kpɩkɩra bʋ́ khoobi ná hapɩrá wa, dé dé-ĩma kpoogi pãtɩ́ ɩ̃ khãanɩ Yésú Kírísirá wɛra. ²⁹Yɛ ná dé-ĩma Kírísi wábɩ, dé-ĩma Ábráhám wá kóibi yɛ ɩ̃ ba buma tɛ̃ kɩrɩ gɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã Ábráhámɩnɩ wɛra.

¹Tɩ́ mɩ bɛ́ɛ kha’ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: bii ûu ba khɛ ʋ́ sii wá mɩ́ɩnɩ, waatɩ ʋ́ ʋrɛ bikɛrɛsɩrá wɛrɩ, kpɩkɩra bʋ́ ʋ́ ná donná wã, yɛ hakɩra ná ʋ́râa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wá butáara. ²Nɩ́pɛ̂ɛ kɩ́ keroo yɛ́ kɩ́ kɔrsɩŋ ʋ́ mɩ́ɩɲɩnɩ ɩ̃́ ná naŋ khɩɩ ʋ́ ʋ́ sii yeeri kha’ ʋ khɛ mɩ́ɩɲɩnɩ wɛra. ³Mʋ́nnáa sɩrɛ aabɩ́rɩ́ bʋ, khʋ̃ɩnɩ a yɛma má bikɛrɛɛbɛ; dé-ayaama duniɲamɩ́ɩ wá dombo. ⁴Yɛ waatɩ ʋ́ Yékírí yeera wɛrɩ, mʋ́ ʋ nannɩ, ʋ́ sʋ̃nɩ ʋ́ Bikhee. Harɛ́ hũnnuu. Ʋ yɛma maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyízi wɛrɩ, pɩ́ déko, ⁵sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ hɩ̃́ŋ aa bɩ̂ɩ pɩ́ mammɩná wɛrɩ, yɛ́ dé á bɛ́ɛ’ Yékírí wá bibe.

⁶Pãtɩ́ a déeri Yékírí wá bibi wɛrɩ, Yékínná yee ʋ́ Bikhee wá Niini á dɔ́sɩ́rá, ʋ̂ʋ yɩ́sɔɔ kha’ Babá.4.6 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ abá ná siye. Abá wá tɩtã́ŋgɩ́rá déeri eburusirá babá.⁷Wɛrá mʋ dée dori tʋ̃́wã, dé dé-munima Yékírí wá biye. Yɛ mʋ́ mʋ déeri ʋ́ bii wɛrɩ, ʋ ba hã-mʋma mɩ́ɩ ɩ́ ʋ hã ʋ́ bibiri wɛra.

Gálásí nɩ́pɩ wá mɩ́ɲɛ kpʋ̃́ʋma Pól wá dɔ́gɔ

⁸Khʋ̃ɩnɩ ɩ̃ yɛ tʋʋ Yékírí wa, dé dé-ĩɲaama yɔ́ mɩ́ɩ wá dombi, yɛ ɩ́ mɩ́ɩna dée Yékírí wa. ⁹Yɛ wɛrá, mʋ́ ɩ̃ tʋʋrɩ Yékírí wɛrɩ, á yatɩra wɔ́nnɩ́ kha’ Yékínná tʋʋrɩ ɩ̃. Yɛ mʋ́ si déeri yóo yɛ ɩ̃́ kpɔɔgɩ yɛ̂ɛ písi mɩ́ɩ ɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ nafanɔ wã, yɛ ɩ́ wɔ́nnɩ́ kɩrɩ mɩ́ɩnɩ wã wɛrɩ, ɩ̃́ dé ɩ́ domboo? ¹⁰Pée déeri ɩ̃̂ɩ kɔ́’ pɔ́ khɩbɩ ná pɔ́ fergibi ná pɔ́ waatɩbɩ ná sɔ́ dɩɩsɩ wá mɩ́ɩnɩ kɔ́’mɔɔ? ¹¹Mɩ tʋ̃́nnɛ́ɛma dé sʋ̃mɩ tɩ́ mɩ déeri ɩ̃bɔ wɛrɩ, tɩ ba déma phãɩɲa.

¹²Á nɩ́pa, pãtɩ́ mɩ déeri má ɩ̃bɩ́rɛ, mɩ Moyízi wá mammɩ wá déko tʋ̃́wã wɛrɩ, mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma ɩ̃ hɩ̃tɩ pãtɩ́ mɩ́nɛ wɛra. Ɩ̃ dée mɩ mɩ́pɩ̃́ɩnɩ wã. ¹³Tʋ-ɩ̃nɩ dé dʋ́gɩ́ɩ khɩɩ ʋ́ mɩ sɛɛ’rɩ ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãanɔ wɛrɩ, bosé déerá sã́ŋgɩ mɩ́ buu sɛɛrɩyɛ ɩ̃ ʋ́. ¹⁴Forii-ĩma tákɩrsɩ ɩ̃ dɛɛ mɩ́ bosirá. Ɩ̃ yɛ wɔ́nnɩ́ kpʋ̃kɩŋ mɩ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ kaa khɛ mɩ má nɩ́nɛ mɩ́, yɛ ɩ̃ dée si ya, dé sagɩ’-ɩ̃nɩ-mɩma má Yékírí wá mɩnɩgɩɩ mɩ́, má Yésú Kírísi wá thĩnɔ. ¹⁵Nʋʋ mɩ̂ɩ yɛ ɩ̃bɛ tɩ́ pã́nná wɛrɩ, he pɩ yóorii? Pébu, tʋ-mɩnɩ dé ná ɩ̃ yɛ wɔ́nnɩ́ khomma ɩ̃́ yíbíirí hã mɩ ɩ́, ná khoŋ-ɩ̃ɲaa hãa mɩ ɩ́. ¹⁶Dé bam-mɩnɩ ba déema ɩ̃́ pɩ̃́ɩnáa ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ mɩ sɛɛ’ ɩ̃ thɩ̃ɲaa wɛrɩ bâa?

¹⁷Nɩ́pɛ bɩ̂ɩ fɩ̃ŋ ɩ̃ wɛrɩ, hʋkɛɛ sɩ́ pɩ hʋkɛɛ ɩ̃bɛ dé pɩ kpɩsɩɩ mɩ́ ná ɩ̃bɩ́rɩ́ kãmbɔ wɛrɩ, pɩ wɛ̂ɛ bɛɛ ɩ̃́ kɩrɩɩ wa, dé pɩ bɛɛma dé ɩ̃ máa bɩ́ bʋ. ¹⁸Ɩ̃́ hʋkɛɛ mɩ́ɩ tɩ́ kɩnnɩ wɛrɩ, sɩ́rá kɩnnɩ. Hã ɩ̃́ hʋkɛɛ waatɩ ʋ́ mɩnɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, sɩ́ tórí wa, dé ɩ̃ kɩ́ hʋkɛɛ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. ¹⁹Mɩ́ bibe, pãtɩ́ dɔ̂ɔnna wɩ̃́ɲá’ harɩ ʋ́ kɩ́ thɔɔra wɛrɩ, mʋ́nnáa mɩ písénni yɛ̂ɛ thɔɔra ɩ̃́ mɩ́ɩná ɩ̃́ ná naŋ waatɩ ʋ́ ɩ̃ ba khɛ Kírísi wá dédɔ́mɔ́ɔnɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá wɛra. ²⁰Khɔrɔ’-mɩɲaa kṹuŋ dé mɩ thee ɩ̃́ thãná wɛrá, ɩ̃́ fɩ́kɩ́ŋ mɩ́ sɛɛrɛɛdɔ́mmɩnɩ ɩ̃́ bɔ’ ɩ̃, pébu, sóo-ĩnima mɩ́ hakɩra; mɩ tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ mɩ dé tʋ̃́wã.

Ágáarɩ ná Sáara wá bibi wá mɩ́ɲa

²¹Ɩ̃ bɩ̂ɩ bɛɛ dé ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ Moyízi wá mammɩ wá sɛbɩ kha’rɩ wɛrɩ, ɩ̃ núu tɩ́ ʋ kha’rɩ yaa? ²²Ɩ̃́ keŋ má tɩ̃’-sɩrɩ-bʋ́ma kha’ Ábráhámɩna yɛma bikhe bíɲɔnɔ wãa? Ɔɔrá déerá doŋharɩ Ágáarɩ wáarɩ yɛ ɔɔrá dée hɔɔrɔŋharɩ Sáara wáara.4.22 Ná keri Sĩn 16²³Bii ʋ́ ʋ hũnni doŋhanná wɛrɩ, hũŋ-uruuma nɩ́thɩ̃nasɔ, yɛ wɛ́ɛ ʋ́ ʋ hũnni hɔɔrɔŋhanná wɛrɩ, hũŋ-uruuma ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ Yékírí hãana’na nʋ́ʋgɩ wɛra. ²⁴Hapɛ bɩ́ɲɔ̌ɔ sɛɛrɛra ma má sɔ’ kɩ̂ɩ bʋka’ a nɩ́ɩnɛ́ɛkha ɩ́ɲɔ̌ɔ mɩ́ɲa. Ágâanná déeri nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ Yékírí khonni Moyízinɔ Sínáyí tátíkírá wɛra. Ʋ́ bibirá déeri dombiri ɩ̃ dɛɛ tɩ́ pɩrɛ Moyízi wá mammɩ wá déko wɛra. ²⁵Ágâanná déeri Sínáyí tátí’ kîi Árábí sɩrgɩrá wɛra; ʋ́rá déeri tɛ̃ Jerúzalɛ́m nɩɩ ɩ̂ɩ bʋ́ fɛ̌ɛ khɩɩrá mɛ́’nɩ wɛra. Jerúzalɛ́m ná Jerúzalɛ́m nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ ma Moyízi wá mammɩ wá donsirá. ²⁶Sáarará déeri sɔ́ nɩ́ɩnɛ́ɛsɩra; ʋ́rá déeri tɛ̃ thʋ’rɩ Jerúzalɛ́m ʋ̂ʋ mɩ́ɩ dée dori wa wɛra; yɛ ɩ́ nɩɩná déeri á nɩ́ɲáana. ²⁷Pébu, Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’

Mʋ́ kaahũŋharɩ, mʋ́ mʋ̂ʋ mɩ́ɩ hũni ɲáa wã wɛrɩ, kɩ́ kpánnɛ́ɛ.

Mʋ́ mʋ̂ʋ mɩ́ɩ tʋʋ dɔ́ɔrɩ wá nʋmmɩ wã wɛrɩ, kɩ́ kpánnɛ́ɛ kɩ́ sʋ́rɩ́ɩ,

pébu, harɩ ʋ́ ʋ́ khoo sɛ́ɛrɩ wɛrɩ, ʋ́ bibira

ba kɔ́nnɩ́ tarɩ harɩ ʋ̂ʋ khoonɔ wɛrɩ, ʋ́ wábɩra.4.27 Ná keri Ézá 54.1

²⁸Yɛ á nɩ́pa, ɩ̃ ma pãtɩ́ Ízákɩrɛ wɛra. Pãtɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ pɩ́ hũnoo wɛrɩ, mʋ́nnáa ɩ̃ déeri tɛ̃ Yékírí wá bibi ʋ́ nʋ́ hãanɩgaŋgɩ wá bárkárá. ²⁹Bii ʋ́ Ábráhám hũnni nɩ́thɩ̃nasɔ wɛrɩ, pãtɩ́ ʋ fʋ̃́ʋsɩ́nná khʋ̃ɩnɩ bii ú ʋ hũnna Yékírí wá Nii wá bárkárá wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ fɛɛra. ³⁰Yɛ pé Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩɩ? Ɩ̃́ keŋ má kha’-ʋma kha’: nɩ́nɩ́ doŋharɩ ná ʋ́ biiri, dé ʋ́ ná hɔɔrɔŋharɩ wá biirá wɔ́nnɩ́ khɛ sii wá mɩ́ɩɲɩ kpoogi wa waa4.30 Ná keri Sĩn 21.10? ³¹Tɩ́rá yɛɛrɩ á nɩ́pa, a dée doŋharɩ wá bibi wa, dé hɔɔrɔŋharɩ wá bibe a déeri.

Yésú Kírísi yɛɛ-ʋrɩ á buu á thĩ

¹Kírísi dé-uri-ama hɔɔrɔmbɩ á buu á thĩ. Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ pã́náa bakɛɛ, hã ɩ̃́ písí dé ɩ̃́ thĩ dombi tʋ̃́wã.

²Mɩ́nɩ́ Pólna sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ ná ɩ̃ pɩ́ɩ khohuureesiri, má tɩ́ Kírísi déeri ɩ̃bɔ wɛrɩ, dé-tirma phãɩɲa. ³Mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma tɛ̃ kha’ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ huureeri wɛrɩ, mákɩ́n-tɩrɩ ná ʋ dé maŋ mɩ́ Yékíri hãanɩ Moyízi wɛrɩ, pɩ́ bɛ̂ɛ’. ⁴Ɩ̃ bɩ̂ɩ bɛɛ dé Yékíre khɛ ɩ̃ nɩ́’ termembi ɩ̃́ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ Moyízi wá mammɩnɩ wɛrɩ, kpɩsɩɩ-ɩ̃ma Kírísirá, yɛ ɩ̃́ niɲe bʋ́ ʋ́ dɔ́ɔfɩ́rɩ́hɩ̃́ŋ mɩ́ ʋ hɩ̃́ŋ a wɛrɩ wa. ⁵Ná aabɩ́rɛ, khãa-ama tʋʋ dé Yékínna ba khɛ-ama nɩ́’ termembi ɩ̃́ dɛɛ pãtɩ́ a khãanɩ Yésúrá wɛra. Sɩ́ra arɛ tɛɛmɩná Yékírí wá Nii wá bárkárá. ⁶Mʋ́ a déeri kpoogi á ná Yésú Kírísiri wɛrɩ, khohuureesi wɛrɛ́sɩ khokaahuureese dée thaagɩ wa, dé ɩ̃́ khãa ʋ́ bʋ, sɩ́râa yɛɛ á fʋŋ kãmba.

⁷Tʋ-ɩ̃ɲaa kɔ́kɩ́rɔ́ yɛ̂ɛ yóo thɩ̃ɲǎa khɩ̃ɩnná, yɛ máa bannɩ ba khʋ̃nɩ ɩ̃ kha’ hã ɩ̃́ thoo thɩ̃ɲaanɩ wãa? ⁸Mɩ́ɩ tɩ́ pɩ déeri yɛ ɩ̃́ kaa yɛ̂ɛ thoo thɩ̃ɲaanɩ wɛrɩ, sɩ kuso Yékírí ʋ́ yɩ́’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, ʋ́ thã wã. ⁹Ɩ̃ yee kɔrsɩŋ dé thãhɩrbɩ tɩ́táa’yɛ̂ɛ dɔ́ɔrɔ́’ fáanɩ́bɔgɩ wá bɛ̂ɛ’, pãtɩ́ pɩ kha’rɩ wɛra. ¹⁰Khãa-mɩnɩ Tamanná ɩ̃ tʋʋ dé ɩ̃ ba pɩ́ mɩ́ wánna. Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ dú’ ɩ̃ wɛrɩ, háarɩ ʋ́ dée pé tâa, ná Yékínná ba yɛyɔɔ wa. ¹¹Á nɩ́pa, ná mɩ yɛ sɛɛ’ma nɩ́pɩ khohuureesi wá mɩ́ɩ ɩ̃ kpɛ́gɩ́ bʋ́ Yésú Kírísi wá humi nɩ́’batábɔkɔ, sɩ́ mɩ́ɩná, pɩ yɛ́ kɩ́ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ mɩ háarɩ ná fɛɛ ya. Yɛ sɩ yɛ́ yaara’ tɛ̃ nɩ́pɩ ɲámɩ́sɩ wa. ¹²Nɩ́’ pɩ̂ɩ dú’ ɩ̃ wɛrɩ, pɩ́ yatɩra khu pɩ́ khosi wá bɛ́ɛ’ khoŋ si bú.

¹³Yɛ á nɩ́pa, Yékírí yɩ́’-ʋrɩ-ɩ̃ma dé ɩ̃ bu ɩ̃́ thĩ; yɛ hã ɩ̃́ thoo bumíthĩná yɛ́ dé tɩ́ ɩ̃ khɔrɔ’ wɛrɩ wa, dé ɩ̃ fʋŋ kãmbɩ, ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ kãmba; ¹⁴dé sɛɛrɛ ʋ́kpóo kɔ́’rɩ Moyízi wá mammɩ wá bɛ̂ɛ’, ʋ́rá déeri: mʋ fʋŋ mʋ́ kãnɩ pãtɩ́ mʋ fʋnnɩ mʋ́ thĩ wɛra.5.14 Ná keri Lév 19.18¹⁵Yɛ ná ɩ̃ déma má fʋ̃́kɩtábɛ yɛ̂ɛ khɔɔ kãmbɩ yɛ̂ɛ bɔŋ yɛ̂ɛ mɩ́’ kãmbɩ, ɩ̃ kɔrsɩŋ dé ɩ̃ ba hasɩ’ kãmba.

Tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩra khɔrɔ’ ná tɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛra

¹⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ ɩ̃ yɛɛ Yékírí wá Niiná kɩ́ bʋka’ ɩ̃ dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ yóo wɛra. Ná sɩ mʋ́nnáa, ɩ̃́ ba dé tɩ́ ɩ̃ khɔrɔ’ wɛrɩ wa; ¹⁷pébu, tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩra khɔrɔ’ wɛrɩ, tɩ tɩ́kpo ná tɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛra; tɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛrɩ, tɩ tɩ́kpo ná tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩra khɔrɔ’ wɛra. Tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩra khɔrɔ’ ná tɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛrɩ, sɩ́ yóo kpoogi wa. Tɩ́rá yɛɛrɩ, tɩ́ ɩ̃ bɛɛ dé ɩ̃ dé wɛrɩ, ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ dé ri ya. ¹⁸Yɛ ná Yékírí wá Niina bʋka’ ɩ̃ dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ yóo wɛrɩ, ɩ̃́ ba hɩ̃tɩ Moyízi wá mammɩ wá déko tʋ̃́wã.

¹⁹Mɩ́ɩ tɩ́ mɩ́khɔrɔkɩra yee nɩ́thɩ̃nɩgɩrɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩ ná denyugusi ná mɩ́khĩŋkhãnnɩdégi ²⁰ná sɩ̃nthɔgɩŋgɩ ná dɔɔrɛɛsɩ ná ĩsiri ná kaabɛmmɩ ná dɔ́ɔkpóori ná ɲámɩ́sɩ ná sónni ná kpɩkɩŋgɩ ná ɩ̃́ kpɩsɩɩ kãmbɔ ɩ̃́ hɩ̃tɩ ginnakhayɩ ginnakhayɩ, ²¹ná sɩnʋmmɩmɩ́ɩ ná thãɲʋ́ pɩ̃́ɩgɩ ná didɔ́gɩ ná yɔ́ mɩ́ ɩ́ khɛɛbɩnnɩɩ wɛra. Mɩ písi yɛ̂ɛ sɛɛ’-ɩ̃ma pãtɩ́ mɩ sɛɛ’ra ɩ̃ wɛrɩ kha’ nɩ́’ pɩ̂ɩ dé ɩ́ mɩ́ɩɲɩ wá hũŋgiri wɛrɩ, pɩ́ niɲé ba hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá wa.

²²Yɛ ná Yékírí wá Niina bʋka’ nɩ́nɩ́ dɔ́ŋ mɩ́ ʋ mákɩ́nnɩ ná ʋ nɩ́ɩnɛ́ɛ yóo wɛrɩ, ʋ́ tárɩ́ɩra ma fʋmmɛ, ʋ ma nʋʋmɩ ná dɔ́ɔwóoŋge. Nɩ́’ kɩraa-ʋ, ʋ déma nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ pã́’, ʋ déma mɩ́kɩrɩya, ʋ déma nɩ́nɩ́ ʋ́ pɩ wɔ́nnɩ́ khãa, ²³ʋ déma nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ tʋ sábárɩ́, ʋ́ déma nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ tʋ kɔ́’ ʋ́ wɩ́sa. Ɩ́ mɩ́ɩɲɛnɩ ku’-irma Yékírí wá Nii thã; tɩ́ tɔ̂ɔ bʋ́ yɛ̂ɛ kaa yóo kpoogi tɩ́ ná Moyízi wá mammɩnɩ wa. ²⁴Yɛ nɩ́’ pɩ́ déeri Yésú Kírísi wábɩ wɛrɩ, sɩ ma má ba’-pɩma mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩ ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ kɔ́’ pɩ yéki tápɩ̃́ɩnɛ wɛrɩ, nɩ́’batábɔkɩrá.

²⁵Mʋ́ Yékírí wá Nii yɛɛrɩ âa bu thakoo mɩ́ɲáŋgɩ wɛrɩ, a yɛɛ ʋ́ kɩ́ bʋka’ a dɔ́ŋ mɩ́ a mákɩ́nnɩ ná a nɩ́ɩnɛ́ɛ yóo wɛra. ²⁶Hã á foi wa, hã á bɛŋ kãmbɩ wa, hã á khɛ kãmbɔ dɔ́ɔkpóoyi wa.

Kãmbɩ tɛ̃́fɩ́mmɩ wá mɩ́ɲa

¹Á nɩ́pa, ná ɩ̃ ɲáa ná ɔɔ buroo tɔ́ mɩ́nɔ, ɩ̃ bɩ̂ɩ Yékírí wá Niinɔ wɛrɩ, ɩ̃ bɔgɔɔ yɛtɛtɛ ɩ̃́ yeyoo khɩ̃ŋ kɩnnɔ, yɛ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpóo yee kɔrsɩŋ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ɩ̃́ yɛ́ dé tɩ́ hũŋgi wa. ²Ɩ̃ tɛ̃́fɩ́ŋ kãmbɩ ɩ̃́ foriisirá dé mʋ́nnáa ɩ̃ ba dé tɩ́ Kírísi mamannɩ a kha’ a kɩ́ dé wɛra. ³Ná nɩ́nɛ keŋ má ma ma ɔɔ yɛ hakɩra ná ʋ mɩ́ɩnɩ wã, ʋ́ wɩ́sɛ ʋ fɩ̃ŋ. ⁴Bɛ̂ɛ’ keŋ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékiri ná pɩ ɲáa ná kɩ kɩraa, tɩ́ pã́nná tɩ wɔ́nnɩ́ nʋʋ pɩ́ thĩnɔ; tʋ̃má hã pɩ́ keŋ ɔ̌ɔ nɩ́ɩnɛ́ɛdéki yɛ́ kha’ ɩ̃bɩ́ra pã́a ʋ́ bʋ wa. ⁵Pébu, bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo ná pɩ́ sʋ̃mɩsa.

⁶Nɩ́nɩ́ ʋ́ pɩ mamaŋ Yékírí wá sɛɛrɛ wɛrɩ, mákɩ́ŋ-ʋrɩ ná ʋ khoŋ bʋ́ ʋ́ dékimɩ́ɩ wá bɛ́ɛ’rá ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ mamaa-ʋ wɛra. ⁷Hã ɩ̃́ fɩ̃ŋ ɩ̃́ wɩ́sɩ wa; nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ kɛnnɛɛ Yékínnɔ wã, dé mɩ́ɩ tɩ́ nɩ́nɩ́ sʋ̃nnɩ wɛrɩ, tɩ́ra ʋ ba bu. ⁸Ná nɩ́nɩ́ wá sʋ̃mdéenɲe dée ɩ̃́ dé tɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛrɩ, sɩ ba bamma huume, yɛ ná ʋ́ sʋ̃mdéenɲe dée ɩ̃́ dé tɩ́ Yékírí wá Niina khɔrɔ’ wɛrɩ, thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛrɩ, kɩ́ra ʋ ba bu. ⁹Hã á forii mɩ́kɩrɩdégírá wa, dé ná wɩ́sɛ mʋ́nɩ́ɲá a sɩ́ bʋ wa, a ba bu kɩ́ thʋ̃nnɩ ná ʋ́ waatɩra nana. ¹⁰Tɩ́rá yɛɛrɩ ná mʋ ɲáa nɩ́’ pɩ́ mákɩ́nnɩ tɛ̃́fɩ́mmɛ, mʋ́ tɛ̃́fɩ́ŋ pɩ́ bɛ́ɛ’ yɛ́ tʋ kha’ asɔ́nnɩ́pɩ́rá kpɩ̃́nnɩ.

Phɩrgaŋ bɔgɩɩ ná thɩɩra

¹¹Ɩ̃ ɲáa wɛrá tɩ̃’nɛɛ kpakpasɛrɩ waa? Mɩ́ná tɩ̃’nɩ sɩ mɩ́ thĩ wá déke. ¹²Nɩ́’ pɩ̂ɩ sɛɛ’ ɩ̃ dé ɩ̃ huuree fãŋgɔ wɛrɩ, pɩ bɛɛma dé ɩ̃ dé si, pɩ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ nɩ́pɛ. Tɩ́ pɩ bɛɛ wɛrɩ, tɩ́rá déeri hã nɩ́pɛ́ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ bɩ ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ pɩ khãanɩ Yésú Kírísi wá humi nɩ́’batábɔkɩrá wɛrɩ wa. ¹³Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ hʋkɛɛ khohuureesi wá mɩ́ɩná wɛrɩ, pɩ́ thĩna wɛ̂ɛ kɔ́’ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyízi wɛrɩ wa, dé pɩ bɛɛma dé ɩ̃ huuree, pɩ́ bu kɩ́ foi kha’ pɩ́rá déeri ɩ̃́ huuriyo. ¹⁴Yɛ mɩ́ná foi tɔ́ mɩ́ manɔ wã ná kɩ dée má á Tamaŋ Yésú Kírísi wá humi nɩ́’batábɔkɔ, sɩ́ mɩ́ɲɛ mʋ́wã. Pɩ́ huminá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ keŋ duniɲamɩ́ɩɲɩnɩ má mɩ́ɩ ɩ́ huuri wɛrɩ, yɛ duniɲamɩ́ɩnâa keŋ mɩ má nɩ́nɩ́ ʋ́ huuri wɛra. ¹⁵Tɩ́rá yɛɛrɩ, khohuureesi wɛrɛ́sɩ khokaahuureese dée thaagɩ wa, dé thakoo fʋ̃ŋ gɩ́ Yékírí hãanɩ a wɛrɩ, kɩ́rá déeri thaagɩra. ¹⁶Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wɛrɩ, Yékíre hã bɩ dɔ́ɔwóoŋgi yɛ pɩ́ nʋmansɛ́ kɔ́rɔɔ, yɛ́ hã tɛ̃ ʋ́ bibi wá bɛ́ɛ’ dɔ́ɔwóoŋgi yɛ pɩ́ nʋmansɛ́ kɔ́rɔɔ.

¹⁷Ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ fɛɛrá, hã nɩ́nɛ́ sʋ̃́nnɩ́ bɛɛ mɩ tɩ́ tʋ̃́wã, pébu, pã́phɛŋ ɲɩ̂ɩ mɩ́ wɩ́sɩ́rá wɛrɩ, ɩ́râa bʋká’ kha’ dé-minima Yésú wáa.

¹⁸Á nɩ́pa, á Tamaŋ Yésú Kírísi dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ kpoogi ɩ̃́ wóoró’ ɩ̃́ dɔ́sɔ. Amíina.