Sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa

Éfɛ́zɩ

asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Éfɛ́zɩ ʋ̂ʋ Ází Mínɛ́ɛrɩ sɩrɩ gɩ́ pɩ yɩ́’ fɛɛ Tírkí wɛrɩ, kɩ́ asɔ́nnɩ́pa. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná kpɔɔgɩ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃gɩ waatɩ ʋ́ Pólna yɛ karsó bʋ ɩ̃ dɛɛ Yékírí wá mɩ́ɲɔ wɛra. Yɛ ná pɩ kha’ hã-bɩrɩ-ʋ́ma Éfɛ́zɩ asɔ́nnɩ́pɩ, kɩ dée má Éfɛ́zɩ asɔ́nnɩ́pɩ wá tóro wa, dé pɔ́ asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ Ází Mínɛ̂ɛnná wɛrɩ, pɩ́ niina bʋ́ma tɛ̃.

Éfɛ́zɩra yɛma nɩɩ kpóríyo; ɩ́ ɲísígi ku’-kiyaama. Pól hɩ̃taŋ-ʋyaa-bʋ́ma ɩ̃ buu dɩɩ sɩ́sãa’ (Mɩ́d 19.1–20.1). Pólna sɛɛ’ma kha’ Yékínna ba pĩ́ŋgímma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ ní thʋ’nná ná fa fãnɩŋgɩrá wɛrɩ ɩ̃́ saa-ɩ Yésú wá déko (1.10). Sɛɛ’-ʋrɩ-bɩma kha’ mʋ́ Sii Yékírí phɩ̃’nɩ khori bi pɩ́ dée ʋ́ wábɩ wɛrɩ, pɩ dé kpoogi pɩ́ ná Yésúri, dé ʋ́rá hɩ̃́nnɩ pɩ́ bɛ̂ɛ’. Kpɩkɩra bʋ́ Júdebi ná támabɩrá tʋ̃́wã, dé pɩ́ bɛ̂ɛ’ ma kpoogo (2.11-12, 15-16). Kha’ pɩ yɛɛ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá bʋka’ kha’ Yékírí yɩ́’-ʋrɩ-bɩma pɩ́ dée kpoogi pɩ́ ná Kírísiri mɩ́ɲáŋ; dé mákɩ́n-sɩma ná pɩ ɲá kɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ fʋ̃ŋgɩrɩ khoo ná harɩ wá sɔgɔmbɩrá, hũntábɩ ná pɩ́ bibi wá sɔgɔmbɩrá, ná tamambɩ ná dombi wá sɔgɔmbɩrá (5.21–6.9).

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Thɩɩra 1.1-2

Yékíré fɩ̃ɩnɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ hɩ̃́nɩ́ Júdebi tɩ́kɩ́ŋ ná támabɩnɛ Kírísi wá bárkárá 1.3–3.20

Pãtɩ́ asɔ́nnɩ́pɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ kɔ́’ kãmbɩ wɛra 4.1–6.9

Asɔ́nnɩ́nɩ́ ʋ́ra ma débíro 6.10-20

Phɩrgaŋ bɔgɩyɔ 6.21-24

1

Thɩɩra

1Mɩ́nɩ́ Pól dé-minima Yésú Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa. Yékíré khɔrɔ’rɩ saa mɩ sɩ́ bʋ. Mɩ́nâa tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ ɩ̃ bɩ́ déeri Yékírí wá bɩ̂ɩ Éfɛ́zɩrá wɛra. Kɔ́’-ɩ̃nɩma Yésú Kírísi wá mɩ́ɩnɩ kɔ́’mɔ. 2Á Sii Yékírí ná á Tamaŋ Yésú Kírísira fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo.

Yékírí hã-ʋrɩ-ama kɩrgɩ Yésú wá bárkárá

3A fʋʋ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá Sii Yékírí wá ɲísí nʋʋga. Ʋ́rá kɩnna’nɩ a kɩrɩ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ ní thʋ’nná ʋ́ Nii wá bárkárá, sɩ́ kuso tɩ́ a déeri kpoogi á ná Yésú Kírísiri wɛra. 4Kírísi wá bárkárá Yékírí khɩrɩɩra phɩ̃gɩ khori a, ná duniɲana yɛ nanɩ sĩnniɲe ɲa, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á dé ʋ́ wábɩ yɛ́ hɩ̃tɩ kaadé yárgɩ́ŋkharɛ ʋ́ wɔ́ɔnná. Pãtɩ́ Yékírí fʋnnɩ a wɛrɩ, 5ʋ́ khɩrɩya kha’ ma ba dé-ama má bibi Yésú Kírísi wá bárkárá; pébu, ʋ́rá khɔrɔ’rɩ dée si mʋ́ ʋ́ dɔ́gɩnɛ mɛ. 6Dé-uri-sima sɩ́ dé sã́ŋgɩ á fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ ɩ̃́ dɛɛ pãtɩ́ ʋ fɩ̃ɩnɩ aabɔ dɔ́ɔgɩ, dɔ́ɔfɩ́rgɛ́ kɛrɩ tʋ̃́wã, sɩ́ kuso ʋ́ Bikhee ʋ̂ʋ ʋ́ dɔ́gɩ́rá wɛrɩ, ʋ́ bárkárá. 7Ʋ́ tarammɩ wá bárkárá Yékírí hɩ̃́nnɩ a yɛ sɛ́ɛ á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ hãa a ɩ́, sɩ́ kuso pãtɩ́ ʋ fɩ̃ɩnɩ aabɔ dɔ́ɔgɩ kɔ́ŋ wɛra.

8Mʋ́ sɩ déeri mʋ́nnáa, á buu wɔ́ɔmɩ ná hakɩra kɔ́ŋ. 9-10Nʋʋ-tɩrɩ-ʋ́ma ʋ́ yɛɛ á tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ kóorá wɛra. Tɩ́ mɩ́nná déeri, ná waatɩra ba nanɩ, ʋ ba pĩ́ŋgímma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ ní thʋ’nná ná fa fãnɩŋgɩrá wɛrɩ, Kírísirá dé ɩ́ nɩ́khãgaa. Mʋ́nnáa ʋ khɩrɩɩra saabɩra sɩ Kírísi wá bárkárá.

11Mʋ́ a déeri kpoogi á ná Yésú Kírísiri wɛrɩ, á niina ba hɩ̃tɩ-bʋ́ma mɩ́ɩ ɩ́ Yékínna ba hã á bɛ́ɛ’ pɩ́ déeri ʋ́ wábɩrɩ wɛra. Ʋ déma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pãtɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra. Yékírí khɩrɩɩ-ʋyaa phɩ̃gɩ khori-ama pãtɩ́ ʋ saabɩnna sɩ wɛrɩ, 12sɩ́ dé sã́ŋgɩ, aa bɩ́ déeri dʋ́gɩ́ɩ nɩ́’ pɩ́ khãanɩ Kírísirá wɛrɩ, a kɩ́ fʋwɔɔ kha’ kpórí-uri. 13Mʋ́nnáa sɩrɛ ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ tɛ̃, nú-ĩma Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛra. Ʋ́ sɛɛrɛ ʋ́ déeri sɛɛrɛ nʋwãa wɛrɩ, ʋ́ bárkárá Yékírí hɩ̃́nnɩ ɩ̃. Khãa mɩ́ ɩ̃ khãanɩ Kírísirá wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná hãa ɩ̃ ʋ́ Nii ʋ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hãana’ wɛrɩ, ɩ̃́ bʋká’ kha’ dé-ĩma ʋ́ wába. 14Tɩ́ a buuri ʋ́ Niini wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ a ba buma kɩrɩ gɩ́ ʋ kha’rɩ mâa ba hã má nɩ́pɩrɩ waatɩ ʋ́ ma ba hɩ̃́ŋ bɩ kutúru wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ fʋwɔɔ kha’ kpórí-uri.

Pól wá Yékíŋ ɲɩ́ŋga

15Tɩ́rá yɛɛrɩ, mʋ́ mɩ núuni ná pɩ kha’ khãa-ɩ̃ma Tamaŋ Yésúrá yɛ fʋrɩ tɛ̃ Yékírí wábɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, 16-17mɩ̂ɩ thɩya’ Yékírí waatɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ dɛɛ sɩ́ bʋ. Mɩ ɲɩ́mma tɛ̃ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá Yékírí ʋ́ déeri á Sii ʋ̂ʋ sáʋnɔ wɛrɩ, dé ʋ hã ɩ̃ wɔ́ɔmɩ yɛ́ bʋka’ ɩ̃ ʋ́ thĩ ɩ̃́ tʋwɔɔ tákɩrsɩ ʋ́ Nii wá bárkárá. 18Mɩ ɲɩ́mma tɛ̃ Yékírí dé ʋ yɛɛ ʋ́ táyɛ́sɩ́gɩ́rá tɩrɩɩ ɩ̃bɔ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ hakɩraará pã́gɩ́ɩ ɩ̃́ khãa kɩ́ tɛɛ kɩrɩ gɩ́ Yékírí wábɩra ba bu ɩ̃́ kpɛ́’ pʋ́ yɩ́’ tɩ́ ʋ yɩ́’rɩ bɩ wɛra. Kɩrɩ kpakpakɛ; kɩ́ ɲʋgʋnnʋ bʋ́ wa. 19Mɩ bɛɛma tɛ̃ dé ɩ̃ tʋ pãtɩ́ Yékírí wá wɔ́rgɩ tannɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ná pãtɩ́ ʋ khɛ gɩ yɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ aa bɩ́ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛra. A ɲáma kɩ́ wɔ́rɩ́ kpokpoogi wá sʋ̃mdéenɲina: kɩ́ra ʋ khɛɛrɩ 20ɩ̃ yaarɩga Kírísiri huuminá yɛ saa-ʋ ʋ́ the’, ʋ́ dé’ diŋgo ní thʋ’nná, 21ʋ́ taraa ɩɩgɩ ná wɔ́rgɩ ná fãŋgɩ ná nɩ́khãgɩsɩrɩ mɛ. Ɲísígi wó ɲísí gîi yɩ́’ fɛ̌ɛ duniɲaná ná kɩ̂ɩ ba yɩ́’ naaŋ ʋ̂ʋ baŋ wɛrɩ, Kírísirá tannɩ sɩ́ bɛ̂ɛ’. 22Yékírí hã-ʋrʋʋma wɔ́rgɩ ʋ́ saa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ʋ́ déko; yɛ yɛɛ ʋ́ dée nɩ́khãgaa tɛ̃ asɔ́nnɩ́pɩ́rá mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá. 23Asɔ́nnɩ́pɩ́rá déeri ʋ́ wɩ́sɩra; ʋ ma pɩ́ sɔgɔmbɩrá waatɩ wá bɛ́ɛ’ ná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá.

2

Ya-ama huuminá ɩ̃ buu thakoogo

1Yɛ ɩ̃bɩ́rɩ́, ɩ̃ yɛma má hu-ĩɲaama ɩ̃ dɛɛ ɩ̃́ bursi ná ɩ̃́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná. 2Ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékira yɛma pãtɩ́ duniɲanɩ́pɩ wágɩrɛ wɛra: ɩ̃ yɛ núma Sutãna ʋ̂ʋ ɩɩgɩ ná wɔ́rgɩnɛ thʋ’nná, toroorá wɛrɩ, ʋ́ wága. Háarɩ ná fɛɛ ʋ́ kpoorâa déegée ɩ́pɛ bɩ̂ɩ kpɩ̃́’ ɲíntã́nnɩ Yékínná wɛra. 3Aabɩ́rɩ́ tɛ̃, á bɛ́ɛ’ nɩ́ɩnɛ́ɛdékira yɛma pãtɩ́ pɩ́ wágɩrɛ wɛra. A yɛ déma tɩ́ a khɔrɔ’ ná tɩ́ á kã́kásɩ hãanɩ a wɛra. Yɛ mʋ́ a yɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, Yékírí wá ɲámɩ́sɩra yɛma aabɔ pãtɩ́ sɩrɛ pɔ́ɔrá wɛra.

4Yɛ Yékínna ma nʋmansɛ kɔ́ŋ; fʋŋ-ʋrɩ-ama ná taraa, 5tɩ́rá yɛɛrɩ, háarɩ tɩ́ a déerá má hu-ama ɩ̃ dɛɛ á bursirá wɛrɩ, ʋ́ yɛɛ á buu thakoogi ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ a déeri kpoogi á ná Kírísiri wɛrɩ – Yékírí wá dɔ́ɔfɩ́rgɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ hɩ̃́nɩ́ ɩ̃. 6Yaara’-ʋrma á ná Yésú Kírísiri huuminá ɩ̃ saa a thʋ’nná sɩ́ dé sã́ŋgɩ á di ɩɩgɩrɩ á ná ʋ́rɩ́ kpoogo. 7Ʋ́ bárkárá Yékírí déeri a ɩ́ mɩ́kɩrɩɩnɛ sɩ́ dé sã́ŋgɩ naaŋ ʋ̂ʋ baŋ wɛrɩ, nɩ́pɩ́rá ɲá ɩ̃́ tʋ dé Yékírí wá dɔ́ɔfɩ́rgɩra tarɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’. 8Kɩ́ dɔ́ɔfɩ́rgɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ hɩ̃́nɩ́ ɩ̃ sɩ́ kuso pãtɩ́ ɩ̃ khãanɩ Kírísirá wɛrɩ, tʋ̃má kɩ dée má ɩ̃́ thãa sɩ ku’ri ya, dé Yékíré déeri si; Yékírí wá mɩ́ hãanɩgannɛ. 9Kɩ dée má mɩ́dége gɩ́rɩ́, nɩ́nɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ kha’ ma foi wa. 10Pébu, dé-arma Yékírí wá mɩ́ khoronɲo; khoŋ-uri-ama ɩ̃ dée a kpoogi á ná Yésú Kírísiri sɩ́ dé sã́ŋgɩ á kɩ́ dé mɩ́kɩrɩ ɩ́ ʋ khɩrɩɩra sɔ́ɔbɩ́rɔ́ saa dé a kɩ́ dé wɛra.

Asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ déerima kpoogi Yésú Kírísi wá bárkárá

11-12Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ bɩ́ déeri támabɩ wɛrɩ, tʋ-ɩ̃nɩ dé khʋ̃ɩnɩ ɩ̃ yɛ́ tʋ Kírísiri wa; ɩ̃ yɛ dée Ísíráyɛ́l bibi wa. Ɩ̃́ niina yɛ bʋ́ nɩ́ɩnɛ́ɛ sɩ́ Yékírí khonna bɩ́ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ pãtɩ́ ʋ hãana’na nʋ́ʋgɩ wɛrɩ wa. Fa duniɲaná ɩ̃ yɛ khãannɛ́ ɲa; ɩ̃ yɛ́ tʋ Yékírí wa. Júde bí kha’rɩ huuree-ɩ̃bɩ́nnɩma wɛrɩ, pɩ yɩ́’-ɩ̃ma kaahuureeribe. Yɛ hakɩra ná sɩ́ huureesírí, sɩ́ nʋʋ ʋ́ra ma wɩ́sɔ; nɩ́thɩ̃nɩgɛ̂ɛ dé si. 13Yɛ ɩ̃ bɩ́ déeyénná Yékínnɔ wɛrɩ, wɛrá mʋ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Yésú Kírísiri wɛrɩ, tɔ́’rɩ́ŋ-ɩ̃ma Yékínnɔ sɩ́ kuso pãtɩ́ Kírísi huuri nɩ́’batábɔkɩrá, ʋ́ tarammɩná kpógí wɛra. 14Pébu, ʋ́ bárkárá a bɛŋ.

Pɩ̃́ɩgɩ́ŋ sɩ́ déerá má kpémo Júdebi ná támabɩ wá sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, kpɔɔ-ʋrʋʋma yɛ thĩiɲɛ ɩ́ɲɔná tɩ́kɩ́rá ɩ̃ dée kpoogi ʋ́ humi wá bárkárá. 15Maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, kha’-pɩrɩ kha’ dée ɩ́tɛ ná ɩ́tɛ, hã mʋ́ dé ɩ́tɛ ná ɩ́tɛ ya, yɛ ʋ́rá baa ba pĩ́i si ɩ̃ yɛɛ Júdebi ná támabɩrá tɩ́kɩ́rá dée thĩ fʋ̃nnɩ sɩ́ kuso pãtɩ́ pɩ́ ná ʋ́rɩ́ déeri kpoogi wɛrɩ, yɛ yɛɛ pɩ́ bɛrɛ. 16Pãtɩ́ ʋ huuri nɩ́’batábɔkɩrá wɛrɩ, sɩ́rá khonni tɛ̃ pɩ̃́ɩgɩ́nsɩrɩ thĩiɲɛ ɩ́ɲɔ̌ɔ sɔgɔmbɩrá yɛ yɛɛ ɩ́ tɩ́kɩ́rá dée kpoogi, yɛ ɩ́ ná Yékínná bɛrɛ. 17Baŋ-ʋrma ba sɛɛrɩyɛ ɩ̃bɩ táma bɩ́ déeyénná Yékínnɔ ná Júde bí tɔ́’rɩ́nná ʋ́ wɛrɩ, sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ bɛmmɩ wá mɩ́ɲa. 18Yésú Kírísirá yɛɛrɩ aabɩ Júdebi ná támabɩrâa wɔ́nnɩ́ hɩ̃tɩ Sii Yékírí wá the’ ʋ́ Nii ʋ́kpo wá bárkárá.

19Tɩ́rá yɛɛrɩ, ɩ̃ dée nɩ́’ mabɩ tʋ̃́wã dé dé-ĩnima Yékírí wába; ɩ̃ dée khɩrbɩ tʋ̃́wã, dé dé-ĩnima Yékírí wá bibe. 20Ɩ̃bɩ́rá déeri má Yékírí wá duke, yɛ Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩYékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ́rá dée dʋ́gɩ́ɩ dʋ’nna. Yésú Kírísi wá thĩná dée pʋ́rɩ́ gɩ́ Yékírí khɛɛrɩ ɩ̃ too dukiri wɛra. 21Ʋ́ bárkárá birigibiira kɔ́’ kãmbɩ yɛ dukirá kɩ́ khã’ ɩ̃́ dé Tamaŋ Yékírí wágɩ, kɩ́ déeri ʋ́ hɩ̃taŋkharɩ wɛra. 22Pãtɩ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Kírísiri wɛrɩ, Yékírí khɛ-ʋrɩ-ɩ̃́bɩ́rɩ́ma tɛ̃ má birigii-u yɛ̂ɛ má’ du’ kí ʋ ba hɩ̃tɩ ʋ́ Nii wá bárkárá wɛra.

3

Kírísi wá mɩ́ ɩ́ kóorá wɛrɩ, ɩ́ mɩ́ɲa

1Tɩ́rá yɛɛrɩ, mɩ́nɩ́ Pól mɩ́ mɩ́ déeri karsóbii ɩ̃ dɛɛ Yésú Kírísi wá mɩ́ɩná ná ɩ̃bɩ támabɩrá wɛrɩ, mɩ ɲɩ́mma Yékírí yɛ̂ɛ hã ɩ̃. 2Kha’-mɩ́nnɩ tʋ-ɩ̃nɩ dé Yékínná fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ saa mɩ ʋ́ sʋ̃mɩná dé mɩ déegée hã ɩ̃, bá mʋ̂ʋŋ? 3Yékírí bʋka’-ʋrɩ-mɩma ʋ́ mɩ́ ɩ́ kóorá wɛrɩ, pãtɩ́ mɩ tɩ̃’na sɛɛrɩyɛ ɩ̃ sɩ́ wɛra. 4Ná ɩ̃ karmaa sɩ, ɩ̃ wɔ́nnɩ́ tʋ pãtɩ́ mɩ tʋʋrɩ Kírísi wá mɩ́ ɩ́ kóorá wɛra. 5Khʋ̃ɩnɩ, Yékínna yɛ bʋkaa tɩ́ mɩ́ kôonnɛ nɩ́pɩrɩ wa, yɛ wɛrá, bʋka’-ʋrɩ-tɩ́ma nɩ́’ pɩ́ ʋ phɩ̃’nɩ khori dé pɩ dé ʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩYésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ wɛrɩ, ʋ́ Nii wá bárkárá. 6Tɩ́ mɩ́ tɩ́ kóorá wɛrɩ, tɩ́rá déeri támabɩra ba bu-bʋ́ma tɛ̃ kɩrɩ gɩ́ Yékínna ba hã Júdebiri wɛra. Pɩ́ ná Júdebi dé-birma thĩ kpooro. Pɩ́ niina bʋ́ma tɛ̃ nʋ́ʋ gɩ́ ʋ hãana’nɩ kha’ ma ba hã Júdebiri wɛrɩ, ɩ̃ dɛɛ tɩ́ pɩ́ bɛ́ɛ’ déeri kpoogi pɩ́ ná Yésú Kírísiri sɛɛrɛ nʋwã̌a bárkárá wɛra.

7Yékíré fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ hãaŋ wɔ́rgɩ mɩ́ dée ʋ́ sʋ̃mdébii yɛ̂ɛ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa wɛrɩ ʋ́ wɔ́rgɩ wá bárkárá. 8Yékírí wábɩ́rá, mɩ́ná sénni bú, bɛ̂ɛ’ tarɔŋ, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá Yékíré fɩ̃ɲaa dɔ́ɔgɩ ɩ̃ saa mɩ dé mɩ kɩ́ sɛɛ’ támabɩrɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ kha’ Kírísi wá kɩrgɩra kpʋ̃́ʋnɩ́ɲâanɔ wã. 9Mákɩ́m-mɩnɩma ná mɩ bʋka’ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ tʋ dɔ́ŋ mɩ́ Yékínna dé ʋ́ mɩ́ ɩ́ kóorá wɛrɩ, yɛ̂ɛ yóo. Ʋ́ ʋ́ déeri mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ khontáa wɛrɩ, ʋ́rá kóoró’ráa-ɩ ɩ̃ ba nanɩ háarɩ ná fɛɛ, 10yɛ wɛrá ʋ́ khɛɛ asɔ́nnɩ́pɩrɩ sɩ́ dée sã́ŋgɩ pɩ́ yɛɛ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ɩɩgɩ ná wɔ́rgɩnɛ thʋ’nná, toroorá wɛrɩ, ɩ́ ɲá ɩ̃́ tʋ dé Yékínnâa wɔ́ɔmɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. 11Yékírí khɩrɩɩ-ʋyaa kʋ̃nɩ-mʋ́ma ná duniɲana yɛ nanɩ sĩnniɲe ɲa kha’ ma ba dé si. Yɛ á Tamaŋ Yésú Kírísira ʋ khɛɛrɩ ɩ̃ dée si. 12Pãtɩ́ a khãanɩ Kírísirá yɛ dée kpoogi á ná ʋ́rɩ́ wɛrɩ, a wɔ́nnɩ́ ha’rɩ́ hɩ̃tɩ Yékírí wá the’ kaadé phãnɩgɛ. 13Tɩ́rá yɛɛrɩ hã ɩ̃́ yɛɛ wɩ́sɛ́ mʋ́nɩ́ɩ ɩ̃, ɩ̃́ dɛɛ pãtɩ́ mɩ́ yíbinna sãɩ ɩ̃ dɛɛ ɩ̃bɔ wa; dé sɩ́râa ba hã ɩ̃ sáʋ.

Yésú Kírísi wá fʋmmɩ wá mɩ́ɲa

14-16Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ ba’ma hursi Sii Yékírí wá wɔ́ɔnná, ʋ́ déeri nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ ná mɩnɩgɩbɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ ní thʋ’nná ná fa fãnɩŋgɩrá wɛrɩ, pɩ́ khontáa, yɛ̂ɛ ɲɩ́nɔɔ, ʋ́ ʋ̂ʋ sáʋ ná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ wɛrɩ, dé ʋ hã ɩ̃ fãŋgɩ ɩ̃́ wɩ́sɩ́rá tɩɩ ɩ̃ ʋ́ Nii wá bárkárá. 17Mɩ ɲɩ́mma Yékínni tɛ̃ dé ʋ yɛɛ Kírísi wá mɩ́ɩná hɩ̃tɩ ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá, sɩ́ ku’ khãa mɩ́ ɩ̃ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛra. Yékínna yɛɛ ɩ̃́ fʋrɔɔ yɛ́ fʋŋ kãmbɩ tákɩrsa. Ná sɩ mʋ́nnáa, ɩ̃ ba hɩ̃tɩma pãtɩ́ táhugira bakɛɛ tákɩrsɩ fãnɩŋgɩrá kɩ́ nínsi wá bárkárá wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ hɩ̃tɩ pãtɩ́ du’ kí toori kɩraa wɛra. 18Mʋ́nnáa ɩ̃́ ná Yékírí wábɩ wá bɛ̂ɛ’ ba tʋ tɛ̃ Kírísi wá fʋŋ mɩ́ ʋ fʋnnɩ a wɛrɩ, pãtɩ́ pɩ́ phɛrmɩnɛ, ná pɩ́ sʋ̃nɩmɩnɛ, ná pɩ́ ko’minɛ, ná pãtɩ́ pɩ́ sʋ̃nɩmɩnɛ thʋ’nná wɛrɩ, 19yɛ́ tʋ tɛ̃ ʋ́ fʋŋ mɩ́ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ tʋ́ sóo wa wɛrɩ, ɩ̃́ dé kpoogi ɩ̃́ ná Yékínni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá ɩ̃́ hɩ̃tɩ pãtɩ́ ʋ́rɩ́ Yékírí wá thĩnɛ wɛra.

20-21Yékínna ma wɔ́rgɛ ɩ̃ taraa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ yɛ́ dé mɩ́ɩɲɩ ɩ̃́ tarɩ ɩ́ a ɲɩ́nɔɔ dé ʋ dé ná ɩ́ a kã́ká’ wɛra. Kɩ́ wɔ́rgɩra ʋ khɛ yɛ̂ɛ déegée aabɔ. Tɩ́rá yɛɛrɩ wɛrá, Yékínna yɛɛ nɩ́pɩ́rá ɲá ʋ́ sáʋrɩ Yésú Kírísi ná asɔ́nnɩ́pɩ́rá yɛ́ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’ kaa kpáarɛ́ɛ. Amíina.

4

Asɔ́nnɩ́pɩ dé-birma wɩ́kha tɩ́kpo

1Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́nɩ́ mɩ́ déeri karsóbii ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ mɩ dé Tamaŋ wá sʋ̃mɩnɩ wɛrɩ, mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma dé ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ yɩ́’ tɩ́ Tamaŋ yɩ́’rɩ ɩ̃ wɛra. 2Hã ɩ̃́ bɛɛ ɲísígi wa, ɩ̃ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ tʋ sábárɩ́, yɛ́ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ pã́’ wɛra. Ɩ̃ pã́náa fʋŋ kãmbɩ, ɩ̃́ kɔ́’ kãmbɩ tákɩrsa. 3Yékírí wá Niiná déeri ɩ̃, ɩ̃́ dée kpoogo. Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ pã́náa bɛŋ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ dé kpoogi waatɩ wá bɛ̂ɛ’.

4Asɔ́nnɩ́pɩra ma má Kírísi wá wɩ́sɛ; sɩ khaa ɩ́ɲɔ wã, dé khaa tɩ́kpoo-u. Yékírí wá Niina pɩ́ɲɔ wã, dé ʋ́kporɔ. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, ɩ̃ bɩ́ Yékíri yɩ́’rɩ wɛrɩ, mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ tɛɛ dé ɩ̃ ba bu ú wɛrɩ, ɩ ɩ́ɲɔ wã, dé tɩ́kpoo-u. 5Tamambɩra pɩ́ɲɔ wã, dé ʋ́kporɔ; khãamɩna hũŋ síɲɔ wã, dé pɩ́kporɔ; bátízémina hũŋ síɲɔ wã, dé pɩ́kporɔ. 6Yékírí ʋ́kpôo bʋ́, ʋ́ déeri bɛ́ɛ’ Siye, ʋ́ tannɩ bɛ̂ɛ’, ʋ khɛma bɛ́ɛ’ ɩ̃́ déegée, ʋ ma bɛ̂ɛ’nɔ kpoogo.

7Yɛ Kírísira hãma bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo wɔ́rgɩ pãtɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra. 8Tɩ́rá yɛɛrɩ sɩ́ tɩ̃gɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’

Mʋ́ ʋ kã́nnɩ thʋ’nná wɛrɩ,

khɛ-ʋma ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́ kɔ́ŋgɔ́ŋ bɩ́ ʋ wɔ́nnɩ wɛrɩ, ɩ̃ yóo bí

yɛ hãa nɩ́pɩ mɩ́ɩɲa.4.8 Ná keri Mák 68.19

9Ná pɩ kha’ kã́ŋ-ʋrɩ thʋ’nná kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́râa kʋ̃́nnaa? Ná pɩ kha’ kã́ŋ-ʋrɩ thʋ’nná má khɩrɩɩ-ʋyaa sũunooma the’rinɩɩná fãnɩŋgɩrá. 10Wɛ́ɛ ʋ́ sũnni the’rinɩɩná fãnɩŋgɩrá wɛrɩ, ʋ́ kpoorá kã́nnɩ ní thʋthʋ’nná, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ fãŋgɩrá hɩ̃́ŋ thʋ’rɩ ná fãnɩŋgɩrɩ mɛ.

11Ʋ́rá hãanɩ pɔ́ɔrɩ wɔ́rgɩ pɩ́ dée ʋ́ sʋ̃ŋgɩnnɩba; ɩ̃ hãa pɔ́ɔrɩ wɔ́rgɩ pɩ́ dée Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́ba; ɩ̃ hãa pɔ́ɔrɩ wɔ́rgɩ pɩ̂ɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa; ɩ̃ hãa pɔ́ɔrɩ wɔ́rgɩ pɩ̂ɩ keŋ asɔ́nnɩ́pɩrɩ yɛ̂ɛ mamaŋ bɩ, 12sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ sɔ́ɔbɩ́ŋ Yékírí wábɩrɩ pɩ́ dé ʋ́ sʋ̃mɩnnɩ ɩ̃́ hã á bɛ́ɛ’ pɩ́ déeri má Kírísi wá wɩ́sɛ wɛrɩ, fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná, 13ɩ̃́ ba tannɩ́ dé kpoogi, sɩ́ ku’ pãtɩ́ a khãanɩ Yékírí wá Bikheerá ná tɩ́ a tʋʋrʋʋ wɛra. Mʋ́nnáa a ba hĩi khoosi Yékírí wá khɩ̃ɩnná ɩ̃́ hɩ̃tɩ pãtɩ́ Kírísirɛ wɛrɩ, mɩ́ɩnɛ́ kpɩ’ a ya. 14Ná sɩ mʋ́nnáa, á ba khɛɛbɩŋ má bikɛrɛɛbɛ ɩ̃́ kɩ́ thoo mamammɩ wó mamaŋ mɩ́ a nú wɛrɩ tʋ̃́wa. Ná sɩ́ra dée, nɩ́pɩ́rá bú khɛ wɔ́ɔmɩ ɩ̃́ kɩ́ fɩ̃ŋ kɩ́ bunno’ a, má pãtɩ́ sargɛ fú’, táagɛ́ kɩ́ fĩ́ifã́a wɛrɩ wa. 15Yɛ ná a fʋŋ kãmbɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ kãmbɩ thɩ̃ɲaa, mʋ́nnáa a ba hĩi khoosi Kírísi wá mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá. Ʋ́rá déeri á nɩ́khãgaara. 16Ʋ́ bárkárá asɔ́nnɩ́pɩra dé kpoogi pãtɩ́ wɩ́sɩra doo kãmbɔ ɩ̃́ kɔ́’ kãmbɩ wɛra. Ná wɩ́sɩ wá khayɩ wá bɛ̂ɛ’ wɔ́rɔ́ɔ yɛ̂ɛ dé ɩ́ sʋ̃mɩnnɩ, wɩ́sɩra kɩ́ khã’ma. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃ asɔ́nnɩ́pɩ́rá, ná pɩ wɔ́rɔ́ɔ wɛ̂ɛ fʋŋ kãmbɩ, pɩ kɩ́ yóoma wɔ́ɔrɔ.

Sɔŋ fʋ̃ma

17Mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ ɩ̃ keŋ Tamannɩ, hã ɩ̃́ yɛɛ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá sʋ̃́nnɩ́ hɩ̃tɩ pãtɩ́ duniɲanɩ́pɩ wágɩrɛ ya. Mɩ́ɩ ɩ́ pɩ kã́ká’ wɛrɩ, ɩ thʋ̃nnɔ́ wã, yɛ ɩ́ wɔ́nnɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ bɩ ya. 18Kaɩ-bɩrma kha’ pɩ́ tʋ ɩ́tɛ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wã. Pɩ́ niɲe bʋ́ thakoo gí Yékínna hãana’ wɛrɩ wa, ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ pɩ kɔɔrɩ Yékírí wá mɩ́ɩnɩ wɛrɩ, ná pɩ́ núkpɩ̃́nɩ́sɩ́rá. 19Nɩɩsɛ́ kɔ́’ pɩ mɩ́pɩ̃́ɩdégírá wa; pɩ déma mɩ́ khĩŋkhãnnɩɲa; pɩ́ hĩi denyugudégírá wa.

20Yɛ ɩ́ mɩ́ɲɛ̌ɛ bárkárá ɩ̃bɩ́rɩ́ tʋʋrɩ Kírísi wá mɩ́ɩnɩ wã. 21Kha’-mɩ́nnɩ sɛɛ’-pɩrɩ ɩ̃ Yésú wá mɩ́ɩɲɩnɛ ɩ̃́ núu yɛ mamaa ɩ̃ ɩ́ thɩ̃ɲaa bʋ, bá mʋ̂ʋŋ? 22Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ sɛ́ɛ ɩ̃́ sɔŋ dugubi ná nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ kîi yɛ ɩ̃bɛ khʋ̃ɩnɩ wɛrɩ kutúru, dé sɩ́râa baŋ mɩ́khɔrɔ’ kɩ̂ɩ fɩ̃nnɩ́ hasɩ’ nɩ́nnɩ wɛra. 23Ɩ̃ yɛɛ Yékírí wá Niiná hã ɩ̃ kã́ká’ fʋ̃nsa. 24Ɩ̃ khɛ sɔŋ fʋ̃mɩ ʋ́ ku’ri Yékírí thã wɛra. Ʋ́ sɔnná déeri thɩ̃ɲaana; ʋ́râa yɛɛ á dé tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, yɛ́ kɔ́’ ʋ́ mɩ́ɩɲɩnɩ kɔ́’mɔ.

25Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ sɛ́ɛ nʋ́nʋʋnnɩ yɛ́ sɛɛ’ kãmbɩ thɩ̃ɲaa, dé á bɛ́ɛ’ déerima kpoogo. 26Ná ɩ̃́ ɲámɩ́sɛ yaa, hã ɩ̃́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã,4.26 Ná keri Mák 4.5 hã ɩ̃́ yɛɛ khɩyɛ́ dóonní kɔ́’ ɩ̃ sɩ́ ya, 27hã ɩ̃́ hã Sutãna khɩ̃nnɩ ʋ́ bú yee ɩ̃ mɩ́pɩ̃́ɩdékhɩ̃nnɔ wã. 28Ná nɩ́nɛ̂ɛ yɛ sú, ʋ kpáa sûunnɛ yɛ́ khɛ ʋ́ désí hʋkɛ́ɛ déegée ɩ̃́ kɩ́ keŋ ʋ́ thĩ yɛ́ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ degenso wɛra. 29Hã ɩ̃́ yɛɛ sɛɛrɛ pɩ̃́ɲáa ku’ ɩ̃́ nʋ́gɔ wa, dé ɩ̃ yɛɛ sɛɛrɛ kɩraa ʋ́ mákɩ́nnɩ, ʋ́ kɩ́ ku’ ɩ̃́ nʋ́gɔ, ʋ́wɛ ʋ̂ʋ yɛɛ nɩ́pɛ́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná yɛ́ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ núwõo wɛra. 30Yékírí wá Nii ʋ̂ʋ ɩ̃bɔ wɛrɩ, hã ɩ̃́ dé tɩ́ dóorôo wa, dé sɩ́râa bʋká’ kha’ ɔ khɩɩ ná Yékínna ba hɩ̃́ŋ-ɩ̃ma kutúru. 31Tɩ́rá yɛɛrɩ hã ɩ̃́ sa mɩ́ɩnɩ dɔ́ɔgɔ wa, ɩ̃ sɛ́ɛ ɲámɩ́sɩ ná dimikhoŋkã́kásɩ ná sʋ́rɩ́ɩmɩ ná nɩ́kʋkɩ ná mɩ́pɩ̃́ɩ hũnsi hũnsi wá bɛ̂ɛ’. 32Ɩ̃ kɩ́ dé kãmbɩ mɩ́kɩrɩɩ, yɛ́ hɩ̃tɩ kãmbɩ nʋmansɛ, yɛ́ kɩ́ sɛ́ɛ kɩ́ hã tɩ́ kãmbɩ pãtɩ́ Yékírí dɛɛrɩ Kírísirá yɛ sɛ́ɛ ɩ̃́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ hãa ɩ̃ ɩ́ wɛra.

5

Táyɛ́sɩ́nɩ́pɩ wá nɩ́ɩnɛ́ɛdéke

1Tɩ́rá yɛɛrɩ, mʋ́ ɩ̃ déeri bii bí Yékírí fʋnnɩ wɛrɩ, ɩ̃ thoosiroo. 2Mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ dé wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ fʋŋ Yékírí yɛ́ kɩ́ fʋŋ kãmbɩ tɛ̃ pãtɩ́ Kírísi fʋnnɩ a ɩ̃ nii ʋ́ thakoogi ɩ̃ dɛɛ aabɔ wɛra. Ʋ́ humi dé-birma má thɔgɩŋ sɩ́ pɩ dé khonní hã Yékírí sɩ̂ɩ núu nʋʋ wɛra.

3Mʋ́ ɩ̃ déeri Yékírí wábɩ wɛrɩ, hã ɩ̃́ yatɩrá yɛɛ pɩ́ nú khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩ, ná denyugusi ná tigikhɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩ wá mɩ́ɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wa. 4Sɩ mákɩ́rá tɛ̃ ná ɩ̃ kɩ́ sɛɛ’ nɩɩkhʋsɛɛrɛsɩ ná sɛɛrɛ yátɩ́sɩ ná denyugusɛɛrɛsɩ wa, dé ɩ̃ kɩ́ thɩya’ Yékíre. 5Ɩ̃ tʋ kha’ khobɛɛbɩ ná ha’bɛɛbɩ ná pɩ̂ɩ dé bɛrɛnsɩ wɛrɛ́sɩ pɩ̂ɩ bɛɛ hensi tápɩ̃́ɩnɛ wɛrɩ, pɩ́ niɲé ba hɩ̃tɩ bʋ́ kɩrɩ gɩ́ Yékírí ná Kírísira ba hã pɩ́ wábɩrɩ waatɩ ʋ́ pɩ ba di pɩ́ ɩgɩrɩ wɛrɩ wa. (Ná mʋ bɛɛ hensi tápɩ̃́ɩnɛ, sɩ́ fɩ́kɩ́ŋ déma mʋ́ Yékíre.)

6Hã ɩ̃́ yɛɛ ɔ̌ɔ khɛ ɔ sɛɛrɛ maa ɩ̃́ fɩ̃nnɩ́ bunno’ ɩ̃ ɲa; dé sɩ́râa yɛɛ Yékírí wá ɲámɩ́sɩ́râa ya ɩ́pɛ bɩ̂ɩ kaa nú ʋ́ wágɩ wɛra. 7Hã ɩ̃́ máa pɩ́ tárbɩ wá hũŋgirá wa. 8Khʋ̃ɩnɩ dé-ĩɲaama tápírnɩ́pɩ, yɛ wɛrá, mʋ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Tamannɩ wɛrɩ, ɩ̃́ dée táyɛ́sɩ́nɩ́pa. Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ yɛɛ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá hɩ̃tɩ pãtɩ́ táyɛ́sɩ́bibi wágɩrɛ wɛra; 9pébu, táyɛ́sɩ́gɩ́râa yɛɛ nɩ́pɩ́rá dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ kɩnnɩ, ná ɩ́ terenni ná ɩ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛra. 10Ɩ̃ pã́náa tʋ tákɩrsɩ tɩ̂ɩ nʋʋ Tamannɔ wɛra. 11Hã ɩ̃bɩ́rá dé tɛ̃ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ nafanɔ wã, ɩ́ tápírnɩ́pɩra dé ya, dé ɩ̃ sɛɛ’ pɩ kha’ tɩ́ pɩ dé wɛrɩ, tɩ kɩraa wa. 12Mɩ́ɩ ɩ́ pɩ dé kóorókírá wɛrɩ, ɩ́ sɛɛ’mɩ wá yatɩra khʋma nɩɩsa. 13Yɛ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ku’ri táyɛ́sɩ́gɔ wɛrɩ, nɩ́pɩra ɲá-nɩma; 14ná pɩ ɲáa nɩ, tɩ yɛ́sɩ́ɩma. Tɩ́rá yɛɛrɩ pɩ́ kha’

Mʋ́ mʋ̂ʋ hʋ̃ŋ wɛrɩ, yɩ́ɩbɩ́rá yaa,

digee yaa huuribi wá sɔgɔmbɩrá,

dé Kírísira ba yɛɛ ʋ́ táyɛ́sɩ́gɩ́rá yɛ́’rɛ́’ mʋ kɛ́ŋgɩnɛ.

15Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ yee kɔrsɩŋ tákɩrsɩ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá; hã ɩ̃́ dé má phʋ̃ʋnɩbɛ ɩ̃́ ɲa, dé ɩ̃ dé má wɔ́ɔtʋbɛ ɩ̃́. 16Mʋ́ waatɩ pɩ̃́ɩnɩ wɛrɩ, hã ɩ̃́ hasɩ’ ɩ̃́ waatɩ ya, dé ná mɩ́ɩnɛ nanɩ yɛ ɩ̃̂ɩ wɔ́nnɩ́ dé kɩnnɩ, ɩ̃́ dé ri. 17Tɩ́rá yɛɛrɩ hã ɩ̃́ dé hakɩrakpɩ’rɩbɩ wa, dé ɩ̃ pã́náa tʋ tɩ̂ɩ nʋʋ Tamannɔ wɛra. 18Hã ɩ̃́ hɩ̃tɩ thãɲʋ́ pɩ̃́ɩgɔ wa, dé thãɲʋ́ pɩ̃́ɩgɩra bamma táthɔ’mɩ́ɲɛ; dé ɩ̃ yɛɛ Yékírí wá Niɲé hĩi ɩ̃, 19ɩ̃́ kɩ́ tɩ̃ŋ Yékírí wá mákirtɩ̃nsɩ ná sɔ́ asɔ́nɩ́tɩ̃ŋ sɩ́ ku’ri Yékírí wá Nii thã, ɩ̃́ hã kãmbɩ fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná. Ɩ̃ tɩ̃ŋ sɩ́ tɩ̃nsɩrɩ ɩ̃́ kpónnó’ Tamannɩ ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. 20Ɩ̃ kɩ́ thɩya’ waatɩ wá bɛ́ɛ’ á Sii Yékínni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá á Tamaŋ Yésú Kírísi wá ɲísígírá.

Pãtɩ́ khoo ná harɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ kɔ́’ kãmbɩ kɔ́kɩrɩ wɛra

21Ɩ̃ kɩ́ kpónnó’ kãmbɩ, ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ ɩ̃ phãnɩ Kírísiri wɛra. 22Ɩ̃bɩ hapa, ɩ̃ kɩ́ kpónnó’ ɩ̃́ khobiri pãtɩ́ ɩ̃ kpónnó’ Tamaŋ Yésúri wɛrɩ, 23dé khoorá déeri nɩ́khãgaarɩ hanná pãtɩ́ Kírísi déeri nɩ́khãgaa asɔ́nnɩ́pɩ́rá wɛra. Ʋ́rá hɩ̃́nnɩ asɔ́nnɩ́’ pɩ́ déeri ʋ́ wɩ́sɩrɩ wɛra. 24Tɩ́rá yɛɛrɩ hapɩra kɩ́ kpónnó’ pɩ́ khobiri mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá pãtɩ́ asɔ́nnɩ́pɩra kpónnó’ Kírísiri wɛra.

25Ɩ̃bɩ khobo, ɩ̃ kɩ́ fʋŋ ɩ̃́ hapɩrɩ pãtɩ́ Kírísi fʋnnɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ ɩ̃ nii ʋ́ thakoogi ɩ̃ dɛɛ bɩ́ bʋ wɛra. 26Dé-uri-sima sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ wɩ́rɩ́’ pɩ yɔ’mɛ ɩ̃́ khoŋ pɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ ʋ́ sɛɛrɛ́ɛ bárkárá pɩ́ dé Yékírí wábɩ, 27ɩ̃́ yɛɛ asɔ́nnɩ́pɩ́rá hɩ̃tɩ ʋ́ the’ sáʋnɔ, kaadé ninige, kaadé khakharɛ, kaadé sɔnnɔ. 28Mʋ́nnáa khoobi mákɩ́nnɩ ná pɩ fʋŋ pɩ́ hapɩrɩ pãtɩ́ pɩ fʋnnɩ pɩ́ thĩ wá wɩ́sɩrɩ wɛra. Nɩ́nɩ́ ʋ́ fʋnnɩ ʋ́ harɩ, ʋ́ thĩi ʋ fʋnnɩ. 29Nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ ĩ’ ʋ́ thĩ wá wɩ́sɩ wa, dé ʋ be’-sima yɛ́ kɔrsɩŋ sɩ. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, Kírísira kɔrsɩmma aabɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ, 30pébu, á bɛ́ɛ’ déerima má ʋ́ wɩ́’doofiŋkhayɛ. 31Tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ tɩ́rá yɛɛrɩ, khoora sɛ́ɛ ʋ́ sii ná ʋ́ nɩ́ɲáa yɛ́ máa ʋ́ hanná, pɩ́ tɩ́kɩ́ŋ dé nɩ́nɩ́ ʋ́kpo.5.31 Ná keri Sĩn 2.24. Gɛ́rɛ́kɩsɩrá, kha’-sɩrma kha’ wɩ́’ kpooso wɛrɛ́sɩ kpɔ́kha kpoo.32Sɛɛrɛ wɛrɩ dé-uyaama mɩ́ɩ tɩ́ kóorá wɛra; ʋ́ tɩtã́ŋgɩ nu’-kirma. Kírísi ná asɔ́nnɩ́pɩ wá mɩ́ɲɛ mɩ sɛɛ’. 33Yɛ ɩ̃bɩ́ra mɩ sɛɛ’ ʋ́ tɛ̃: khoo wó khoo fʋŋ ʋ́ harɩ pãtɩ́ ʋ fʋnnɩ ʋ́ thĩ wɛra; yɛ harɩ wó harɛ kpónnó’ ʋ́ khoo tákɩrsa.

6

Pãtɩ́ hũntábɩ ná pɩ́ bibi mákɩ́nnɩ ná pɩ kɔ́’ kãmbɩ kɔ́kɩrɩ wɛra

1Biibe, ɩ̃ kɩ́ nú ɩ̃́ hũntábɩ wágɩ pãtɩ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Tamannɩ wɛrɩ, dé sɩ́rá mákɩ́nnɩ. 2Yékírí kha’rɩ kha’ mʋ kpónnó’ mʋ́ sii ná mʋ́ nɩ́ɲáa.6.2 Ná keri Ku’ 20.12 Sɛɛrɛ wɛrá déeri dʋ́gɩ́ɩ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ yɛ hãanɩga nʋ́ʋgɩ kpɛ́gɩ́ bʋ́ kha’ 3mʋ kpónnó’ mʋ́ sii ná mʋ́ nɩ́ɲáa, dé mʋ́ bu kɩrgɩ ná thakoo sʋ̃nɩgɩ fa duniɲaná.6.3 Ná keri Wóg 5.16

4Yɛ ɩ̃ bɩ́ déeri siibi wɛrɩ, hã ɩ̃́ kɩ́ dé ɩ̃́ bibi wá ɲámɩ́sɩ́rá kɩ́ ya wa, dé ɩ̃ kɩ́ keŋ bi, ɩ̃́ kɩ́ kori bi, yɛ́ kɩ́ bɔ’ pɩ pãtɩ́ Tamanna khɔrɔ’ wɛra.

Pãtɩ́ tamambɩ ná pɩ́ dombi mákɩ́nnɩ ná pɩ kɔ́’ kãmbɩ kɔ́kɩrɩ wɛra

5Dombo, ɩ̃bɩ́ra kɩ́ nú ɩ̃́ tamambɩ wágɩ ɩ̃́ dɔ́gɩnɛ mɛ fa duniɲaná phãnɩgɩ ná kpámmɛ kpoogo. Ɩ̃ kɩ́ dé si má Kírísii ɩ̃ dé sí. 6Hã ɩ̃́ kha’ pɩ́ yíbíre ɩ̃ ɲá yɛ́ dé si, sɩ́ nʋʋ bɩ́ ya, dé pãtɩ́ ɩ̃ déeri Kírísi wá dombi wɛrɩ, ɩ̃ dé mɩ́ɩɲɩ pãtɩ́ Yékínna khɔrɔ’ wɛrɩ ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. 7Ɩ̃ sá’ ɩ̃́ dé pɩ́ sʋ̃mɩsɩrɩ má Tamǎaŋ sʋ̃mɩnɛ ɩ̃ dé, tʋ̃má hã ɩ̃́ kɩ́ déegée má nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá sʋ̃mɩnɛ ɩ̃ dé ya. 8Ɩ̃ tʋ kha’ dombe ɩ̃ déeri ba’, ɩ̃ dée dombi wa ba’, mɩ́kɩrɩɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ ɩ̃ dé wɛrɩ, Tamanna ba taa-ɩ̃-ɩ́ma.

9Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, ɩ̃ bɩ́ déeri tamambɩ wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ kɔ́’ ɩ̃́ dombiri kɔ́kɩra. Hã ɩ̃́ kɩ́ fʋ̃́ʋ bɩ ya. Ɩ̃ tʋ kha’ ɩ̃́ thĩni wo, ɩ̃́ dombiri wo, Tamaŋ kpôo ɩ̃bɛ ʋ̂ʋ ní thʋ’nná. Ʋ wɛ̂ɛ khoŋgiŋ na.

Asɔ́nnɩ́pɩ wá khãɩkhãɩtása

10Mɩ́ phɩrgaŋ sɛɛrɛrá déeri ɩ̃ kɩ́ bu fãŋgɩ Tamaŋ wá wɔ́rgɩ wá bárkárá. Kɩ́ wɔ́rgɩra kpʋ̃́ʋnɩ́ɲâanɔ wã.11Ɩ̃ khɛ Yékírí wá khãɩkhãɩtásɩ wá bɛ́ɛ’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ, ná Sutãna ba kha’ ma khɛ wɔ́ɔmɩ ɩ̃́ fɩ̃nnɩ́ bunno’ ɩ̃, ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ bakɛ́ɛ tɛyɔɔ. 12Pébu, a wɛ̂ɛ khãɩ á ná nɩ́thɩ̃napɩ wa, dé a khãɩma á ná sɩ̃mbɩ ná kpéréŋgbéebi ná yɔ́ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ fãŋgɩ ná wɔ́rgɩnɛ yɛ dée Sutãna wáyɩ fǎa duniɲa ʋ̂ʋ tápírgírá ná thʋ’nná, toroorá wɛra. 13Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ khɛ Yékírí wá khãɩkhãɩtásɩ wá bɛ́ɛ’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ, ná sɩ ba kpɩ̃́náa ɔ khɩɩ, ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ tɛɛ Pɩ̃́ɩnáanɩ ɩ̃́ khãɩ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá yɛ́ písí bu fãŋgɩ tɛ̃ ɩ̃́ nɩɩnaŋ.

14Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ ya; ɩ̃ khɛ thɩ̃ɲaa ʋ́ dé má fãnaŋgbóró ʋ́ sodáasɩ́yɛ kpɔ́’ wɛra. Ɩ̃ kɩ́ dé mɩ́ɩ ɩ́ terenni, ɩ́ dé má khɩ̃ɩkpɔ́rgɔ́ ʋ́ sodáasɩ́yɛ yee wɛra. 15Ɩ̃ sɔ́ɔbɩ́ŋ ɩ̃́ hɩ̃tɩ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ bɛmmɩ wá mɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ́ sɛɛ’mɩ wá hɩ̃tansa. Sɩ ma má pãtɩ́ sodáasɩ́yɛ yee dɛɛkharasɩ ɩ̃́ sɔ́ɔbɩ́ŋ hɩ̃tɩ wɛra. 16Ɩ̃ kɩ́ khãa Tamanná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá, dé pɩ́ khãamɩna ma má tákakaaŋ gɩ́ sodáasɩ́yɛ kɔ́’ kɩ́ tɛɛ ʋ́ wɩ́sɩ wɛra. Ná Pɩ̃́ɩnáana ba sɔɔ ɩ̃ sɔɔ ɩ̂ɩ ɲɩ́gɩ́’ wɛrɩ, kɩ́ tákakaaŋgɩra ɩ̃ wɔ́nnɩ́ khɛ ɩ̃́ kakaa ɩ́ bɛ̂ɛ’, ɩ́ pĩ́i. 17Ɩ̃ khɛ hɩ̃́ŋ mɩ́ Yékírí hɩ̃́nnɩ ɩ̃ wɛrɩ, pɩ́ dé má thasi’ kí sodáasɩ́yɛ si’ wɛrɩ, yɛ́ kɔ́’ Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ́ ʋ́ Nii hãana’nɩ wɛrɩ, ʋ̂ʋ má kperisɔɔrɩŋ ʋ́ sodáasɩ́yɛ kɔ́’ wɛra.

18Ɩ̃ kɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí ɲɩ́ŋ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ ʋ́ Nii wá bárkárá. Hã ɩ̃́ thɛŋgɛ ya, ɩ̃ yee kɔrsɩŋ kɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí waatɩ wá bɛ̂ɛ’, hã ɩ̃́ kpáarɛ́ɛ ya, ɩ̃́ kɩ́ hã Yékírí wábɩ wá bɛ̂ɛ’. 19Ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí tɛ̃ ɩ̃́ hã mɩ́nɩ́, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ná mɩ kha’ mɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ kóorá wɛrɩ, Yékínná hã mɩ tábi í mákɩ́nnɩ wɛrɩ, mɩ́ wɔ́nnɩ́ sɛɛrɛɛ kaadé phãnɩgɛ ɩ́ yɛ́sɩ́ɩ nɩ́pɩ́rá. 20Yésú Kírísirá sʋ̃nnɩ mɩ dé mɩ ná sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãanɔ nɩ́pɩrɩ, yɛ sɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ karsórá. Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí hã mɩ, mɩ́ bu phĩnni ɩ̃́ sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛrɩ pãtɩ́ sɩ mákɩ́nnɩ wɛra.

Phɩrgaŋ thɩɩra

21Sʋ̃m-mɩnɩma á asɔ́nɩ́kãnɩ Tísíki ʋ́ déeri Tamǎaŋ sɔɔbɛ́ sʋ̃mdébii ú a fʋnnɩ kɔ́ŋ wɛrɩ, ɩ̃́ thãná dé ʋ ná sɛɛ’ ɩ̃, ɩ̃́ tʋ dɔ́ŋ mɩ́ mɩnɛ ná mɩ́ɩ tɩ́ mɩ dé wɛra. 22Sɩ́ra mɩ dɛɛrɩ yɛ̂ɛ sʋ̃nɔɔ ɩ̃́ bú tʋ dɔ́ŋ mɩ́ arɛ wɛrɩ, ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wóo. 23Á Sii Yékírí ná á Tamaŋ Yésú Kírísira hã asɔ́nnɩ́pɩrɩ dɔ́ɔwóoŋgi yɛ́ yɛɛ pɩ́ fʋŋ kãmbɩ yɛ́ khãa Kírísirá. 24Nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ fʋnnɩ á Tamaŋ Yésú Kírísiri kaadé kpʋ̃́ʋnɩ́ɲâanɔ wɛrɩ, Yékíŋ dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ bɩ́ kpoogo.