Kɔ́lɔ́sɩbɔ

Sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa

Kɔ́lɔ́sɩ

asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Kɔ́lɔ́sɩ asɔ́nnɩ́pa. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná kpɔɔgɩ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃gɩ waatɩ ʋ́ Pólna yɛ karsó bʋ ɩ̃ dɛɛ Yékírí wá mɩ́ɲɔ wɛra.

Pól wá sʋ̃mdé tákãnɩ wá ɔɔ ʋ́ déerá Kɔ́lɔ́sɩ nɩ́nɩ́ ʋ́ pɩ yɛ yɩ́’ Épáfárásɩ wɛrɩ, ʋ́rá sɛɛ’ra ʋ́ nɩɩ nɩ́pɩrɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ, pɩ́ pɔ́ɔ pɩ́ɩ yɛ̂ɛ thoo Yésúra. Waatɩ ʋ́ Pólna yɛ karsórá wɛrɩ, Épáfárásɩ wá thĩná yóorá ná sɛɛrɩyɔɔ kha’ pɔ̂ɔ mamaŋ nɩ́pɩ kha’ ná nɩ́nɛ bɛɛ dé ʋ kɔ́’ asɔ́nɩ́sɩ́rá naŋ, fɔ́ ʋ́ thɩya’ Yékírí wá mɩnɩgɩbɩrɩ yɛ́ huuree yɛ́ kpáa yɔ́ mɩ́ɩ wá diminɛ ná yɔ́ mɩ́ɩ wá ɲʋ́mɩnɛ. Mʋ́ Pól núuni si wɛrɩ, sɩ́ kpʋ̃́wã́a ʋ́ dɔ́gɩ, ʋ́ tɩ̃’nɩɲa yɛ̂ɛ sɛɛ’ Kɔ́lɔ́sɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ kha’ pɩ sɛ́ɛ mɩ́ɩ tɩ́ nɩ́pɩra mamaŋ nɩ́pɩrɩ, tɩ̂ɩ mɩ́ɩ dée thɩ̃ɲaa wã wɛrɩ, yɛ́ thoo tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛra.

Bʋka’-ʋrɩ-bɩma tɛ̃ pãtɩ́ pɩ́ thĩ mákɩ́nnɩ ná pɩ kɔ́’ kãmbɩ bɛbɛkɩ ná pãtɩ́ hapɩ ná pɩ́ khobi ná biibi ná pɩ́ hũntábɩ ná dombi ná pɩ́ tamambɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ kɔ́’ kãmbɩ wɛrɩ, ná pãtɩ́ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdéki mákɩ́nnɩ ná kɩ kɩrɩ wɛrɩ, yɛ sɛɛrɩyɛ bɩ yɔ́ mɩ́ɩ wá yɔ́ɔ tɛ̃ (3.1–4.6).

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Thɩɩra 1.1-2

Pólna thɩya’ma Yékírí ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ Kɔ́lɔ́sɩ asɔ́nnɩ́pɩ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ yɛ̂ɛ mákiri Yésúri wɛra 1.3-23

Sʋ̃mɩ tɩ́ Yékírí hãanɩ Pólni, ná thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ́ Kírísira hãana’ wɛra 1.24–2.19

Asɔ́nnɩ́nɩ́ wá nɩ́ɩnɛ́ɛdéke 2.20–4.1

Pólna bɔ’ma Kɔ́lɔ́sɩ asɔ́nnɩ́pɩra 4.2-6

Phɩrgaŋ thɩɩra 4.7-18

Thɩɩra

¹Mɩ́nɩ́ Pól dé-minima Yésú Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa. Yékínná khɔrɔ’rɩ saa mɩ sɩ́ bʋ. Mɩ́ ná mɩ́ asɔ́nɩ́kãnɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Tímóté wɛrɩ, ²aabɛ̂ɛ tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ ɩ̃ bɩ́ déeri Yékírí wá bɩ̂ɩ Kɔ́lɔ́sɩrá yɛ dée tɛ̃ á asɔ́nɩ́kãŋ bɩ́ kɔ́’rɩ Kírísi wá mɩ́ɩnɩ wɛra. Á Sii Yékínna fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo.

Tɩ́ Pól thɩya’rɩ Yékírí ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ Kɔ́lɔ́sɩ asɔ́nnɩ́pɩ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

³Waatɩ wá bɛ́ɛ’ ʋ́ a ɲɩ́ŋ Yékírí yɛ̂ɛ hã ɩ̃ wɛrɩ, a thɩya’ma tɛ̃ Yékírí ʋ́ déeri á Tamaŋ Yésú Kírísi wá Siiri wɛrɩ, ⁴pébu, nú-arɩ ná pɩ kha’ khãa-ɩ̃ma Yésú Kírísirá yɛ fʋrɩ Yékírí wábɩ wá bɛ́ɛ’ ⁵ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ khãanɩ tʋʋ dé ɩ̃ ba bu kɩrgɩ ní thʋ’nná wɛra. Tɩ́ pɩ sɛɛ’ra ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ déeri thɩ̃ɲaa wɛrɩ, nú-ĩɲaa kɩ́ kɩrgɩ wá mɩ́ɲa. ⁶Ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãa yóo-urma kɛ́nsɩ wá bɛ́ɛ’ duniɲaná. Dé-sirma sã́ŋgɩ nɩ́pɩ́râa khãa Yésúrá yɛ̂ɛ kɔ́ŋ yɛ̂ɛ yóo, yɛ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírâa fɩ́kɩ́ŋ. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ fʋ̃naa tɩ́ ɩ̃ núuni sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yékírí wá dɔ́ɔfɩ́rgɩ wá mɩ́ɩ, ɩ̃́ pɩ́yɔɔ yɛ tʋʋ mɩ́ kpoo tɩ́ ʋ déeri wɛrɩ, ʋ́ fɩ́kɩ́rá ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékira. ⁷Á sʋ̃mdé tákãnɩ ʋ́ a fʋnnɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Épáfárásɩ wɛrɩ, ʋ́rá sɛɛ’rɩ ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãanɔ. Ʋ déma Kírísi wá sʋ̃mɩnnɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá ʋ́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. ⁸Ʋ́rá sɛɛ’rɩ a tɛ̃ pãtɩ́ ɩ̃ fʋnnɩ kãmbɩ Yékírí wá Nii wá bárkárá wɛra.

⁹Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ fʋ̃naa tɩ́ a núuni si wɛrɩ, aabɩ́rɩ́ tɛ̃, âa ɲɩ́ŋ Yékírí kaa kpáarɛ́ɛ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ dé ʋ yɛɛ ʋ́ Niiná hã ɩ̃ wɔ́ɔmɩ kɔ́ŋ, ɩ̃́ tʋ tákɩrsɩ tɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra. ¹⁰Mʋ́nnáa ɩ̃ ba nɩ́ɩnɛ́ɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ pãtɩ́ Tamanna khɔrɔ’ wɛrɩ, yɛ́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ nʋʋ ʋ́ wɛra. Ɩ̃ ba déma mɩ́kɩrɩ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ yɛ́ kɩ́ tʋ Yékínni kɩ́ yóo. ^11-12Ʋ́ wɔ́rɩ́ gɩ́ tannɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, kɩ́ bárkárá ʋ ba hãa-ɩ̃ma fãŋgɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ̂ɩ naŋ ɩ̃, ɩ̃́ hʋkɛ́ɛ pã́’.

Ɩ̃ thɩya’ Sii Yékínni mánsɛ pãtɩ́ ʋ wɔ́nnɩ yɛɛ ɩ̃̂ɩ wɔ́nnɩ́ bu bú kɩrɩ gɩ́ ʋ kpɩkɩŋ ʋ́ wábɩrɩ ʋ́ ɩgɩrá wɛra. Ʋ́ ɩgɩra ma táyɛ́sɩ́gɔ. ¹³Khoŋ-uri-ama tápírgi wá déko yɛ yɛɛ ʋ́ Bikhee ʋ̂ʋ ʋ́ dɔ́gɩ́rá wɛrɩ, ʋ́ dée á ɩya. ¹⁴Ʋ́ Bikheerá hɩ̃́nnɩ a ɩ̃ sɛ́ɛ á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ hãa a ɩ́.

Yésú Kírísirá tannɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’

¹⁵Ná a ɲáa Bikheeri, a tʋma tárɩ́ kpoo ʋ́ Yékírí déeri wɛrɩ,

tʋ̃má nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ ɲá Yékínni wã.

Bikheerá tannɩ Yékírí wá mɩ́ khoronɲi wá bɛ̂ɛ’,

¹⁶pébu, ʋ́ bárkárá Yékírí khonni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’

ɩ̂ɩ fãnɩŋgɩrá ná ɩ̂ɩ thʋ’nná,

ɩ́ pɩ ɲá ná ɩ́ pɩ́ ɲá wã wɛrɩ,

ɩɩbɩ ná tamambɩ,

ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ɩɩgɩ ná wɔ́rgɩnɛ wɛra;

ɩ́ mɩ́ɲɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ Yékíré khonnii ʋ́ bárkárá yɛ déyee tɛ̃ ʋ́ wáya.

¹⁷Waatɩ ʋ́ Yékínna yɛ nanɩ khori mɩ́ɩnɩ thoŋ na wɛrɩ, Bikheera yɛ bʋ́ma,

yɛ ʋ́rá kɔ́’rɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, ɩ̂ɩ ɩ́ khayɩrá.

¹⁸Yɛ ʋ́rá déeri thaagɩrɩ yɛ asɔ́nnɩ́pɩ́rá dée wɩ́sɩra.

Ʋ́rá déeri kɔ́kɩ́rɔ́ɔra;

ʋ́rá khɩrɩɩrɩ yaa huuminá sɩ́ dée sã́ŋgɩ ʋ́ taraa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’.

¹⁹Yékínná khɔrɔ’rɩ yɛɛ ʋ́ ná ʋ́ Bikheerá dée kpoogi mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá.

²⁰Yɛ ʋ́ bárkárá Yékírí yɛɛrɩ ʋ́ ná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ bɛrɛ.

Pãtɩ́ ʋ́ Bikhee huuri nɩ́’batábɔkɩrá ʋ́ tarammɩná kpógí wɛrɩ,

sɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ fãnɩŋgɩrá ná thʋ’nná wɛrɩ, pɩ́ bɛrɛ.

²¹Khʋ̃ɩnɩ déeyéŋ-ĩyaama Yékínnɔ yɛ dée tɛ̃ ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ɩ̃ yɛ kã́ká’ pɩ̃́ɩsɛ yɛ̂ɛ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛra. ²²Yɛ wɛrá, tɩ́ Yékírí wá Bikhee déeri nɩ́thɩ̃nɩgɩ ɩ̃ thɔɔra ɩ̃ huu nɩ́’batábɔkɩrá wɛrɩ, sɩ́ra Yékírí khɛɛrɩ ɩ̃ yɛɛ ɩ̃́ ná Yékínná bɛrɛ, ʋ̂ʋ keŋ ɩ̃ tɛ̃ nɩ́’ pɩ́ déeri ʋ́ wábɩ wɛra. Dé-uri-sima sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ hɩ̃tɩ ʋ́ wɔ́ɔnná kaadé yárgɩ́ŋkharɩ ná sɔnnɔ. ²³Pãtɩ́ pɩ too dukirá kɩrɩ wɛrɩ, ɩ̃bɩ́rɩ́ tɛ̃ ɩ̃ hɩ̃tɩ mʋ́ Yékírí wá khɩ̃ɩnná yɛ́ kɩ́ keŋ kɩrgɩ wá mɩ́ ɩ́ ɩ̃ núuni tɩ́ pɩ sɛɛ’rɩ ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãanɔ́ wɛra. Sɛɛ’-pɩma ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãanɔ duniɲanɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ Yékíré sʋ̃nnɩ mɩ́nɩ́ Pólni tɛ̃ dé mɩ sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãa kpoonɔ nɩ́pɩra.

Sʋ̃mɩ tɩ́ Yékírí hãanɩ Pólni wɛra

²⁴Thɔɔra ʋ́ mɩ thɔɔra wɛrá ɩ̃ dɛɛ ɩ̃bɔ wɛrɩ, nʋʋ-tɩrɩ mɩ́. Pébu, pãtɩ́ Kírísi dɛɛrɩ asɔ́nnɩ́’ pɩ́ déeri ʋ́ wɩ́sɩrɩ yɛ thɔɔra wɛrɩ, mʋ́nnáa mɩ́na thɔɔrará háarɩ ná fɛɛ ɩ̃́ ná phɩra’ ʋ́ thɔɔrara. ²⁵Yékíré saarɩ mɩ dé mɩ dé sʋ̃mɩnɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá yɛ tɩ́ sʋ̃mɩná déeri ɩ̃́ sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛnɔ nɩ́pɩrɩ ʋ́ dɔ́mmɩ́ná. ²⁶Ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ duniɲáa sĩnnimminá ɩ̃ ba nanɩ fɛɛrá, Yékírí kóoró’-uyaama ʋ́ sɛɛrɛrɩ nɩ́pɩnɛ, pɩ yɛ tʋwɔɔ wa. Yɛ wɛrá ʋ́ yɛɛ ʋ́ wábɩ́rá tʋwɔɔ. ²⁷Pébu, Yékírí yɛɛ-ʋrma pɩ́ tʋʋ tɩ́ mɩ́ kpakpa’ tɩ́ tannɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ tɩ̂ɩ ba tɛ̃́fɩ́ŋ támabɩrɩ wɛra. Tɩ́ mɩ́ tɩ́ kóori wɛrɩ, tɩ́rá déeri pãtɩ́ Yésú Kírísira ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wɛra. Sɩ́râa yɛɛ ɩ̃́ khã̌a tʋ kha’ ɩ̃ ba bu-bʋ́ma Yékírí wá sáʋrá ní thʋ’nná. ²⁸Khɛ-ama wɔ́ɔ thĩiɲi thĩiɲi wá bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ sɛɛ’ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩ, yɛ̂ɛ bɔ’ pɩ, yɛ̂ɛ mamaŋ bɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ hĩi khoosi Yékírí wá khɩ̃ɩnná ɩ̃ dɛɛ tɩ́ pɩ déeri kpoogi pɩ́ ná Kírísiri wɛra. ²⁹Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ hʋkɛɛ yɛ̂ɛ déegée Kírísi wá wɔ́rɩ́ gɩ̂ɩ déegée mɩ́ bʋ wɛrɩ, kɩ́ bárkárá.

¹Mɩ bɛɛma dé ɩ̃ tʋ thɔɔra ʋ́ mɩ thɔɔra ɩ̃ dɛɛ ɩ̃bɔ ná Láwódísé nɩ́pɩ́rá ná pɔ́ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́ŋ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ tʋʋ mɩ ɲa wɛra. ²Mɩ dé-sima sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ dɔ́sɩ́rá wóo tákɩrsɩ yɛ́ fʋŋ kãmbɩ ɩ̃́ dé kpoogi yɛ́ bu wɔ́ɔmɩ tákɩrsɩ ɩ̃́ tʋ tɩ́ déeri Yékírí wá mɩ́ kôonni wɛra. Tɩ́ mɩ́ kóonná déeri Yésú Kírísira. ³Ʋ́rɩ́ bʋ Yékírí kóoró’ri tʋʋmɩ ná wɔ́ɔmɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ déeri heŋ mɩ́ɲánsɩ wɛra. ⁴Mɩ sɛɛ’-ɩ̃-sɩ́ma sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ bunno’ ɩ̃ ʋ́ nʋ́ phʋ̃ŋgɛ ya. ⁵Tʋ-mɩnɩ dé mɩ ní ɲa, yɛ mɩ kã́ká’ma ɩ̃bɛ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. Nʋʋ-tɩrɩ mɩ́ pãtɩ́ ɩ̃ dé mɩ́ɩɲɩ ɩ́ dɔ́mmɩ́ná yɛ kɔ́rɩ́ tákɩrsɩ khãa mɩ́ ɩ̃ khãanɩ Kírísirá wɛra.

Kírísirâa hãana’ thakoo mɩ́ɲáŋgɩra

⁶Mʋ́nnɩ ɩ̃ pɩ́ɩrɩ Yésú Kírísirá dée ɩ̃́ Tamaŋ wɛrɩ, ɩ̃ kɔ́’ ʋ́ khɩ̃ɩnna. ⁷Pãtɩ́ táhunínsira bakɛɛ fãnɩŋgɩrá wɛrɩ, ɩ̃bɩ́rɩ́ tɛ̃ ɩ̃ bakɛɛ mʋ́ Kírísirá ɩ̃́ kɩ́ tʋwɔɔ yɛ́ kɩ́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná kɩ́ yóo pãtɩ́ pɩ mamannɩ ɩ̃ wɛrɩ, yɛ́ kɩ́ thɩya’ Yékíre. ⁸Ɩ̃ yee kɔrsɩŋ, hã ɩ̃́ yɛɛ nɩ́nɛ́ khɛ wɔ́ɔ mɩ̂ɩ mɩ́ɩ kɩraa wa wɛrɩ, ɩ̃́ fɩ̃ŋ ɩ̃, ɩ̃́ kɩ́ thowoo wa. Pɩ́ wɔ́ɔmɩna kuso Kírísi thã wã, dé ku’-pirma nɩ́pɩ wá mammɔ ná duniɲamɩ́ɲɔ. ⁹Pébu, Kírísi wá nɩ́thɩ̃nasɩrá, ʋ ma kpoogi ʋ́ ná Yékínni mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá. ¹⁰Yɛ mʋ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Kírísiri wɛrɩ, bu-ĩma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, mɩ́ɩnɛ kpɩgɩ ɩ̃ ɲa. Ʋ́rá tannɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ fãŋgɩ ná wɔ́rgɩnɛ wɛra.

¹¹Pãtɩ́ a déeri kpoogi á ná Kírísiri wɛrɩ, sɩ ma má khohuureese. Yɛ sɩ́ huureesira dée nɩ́thɩ̃napɩ wásɩ wa, dé ku’-sirma Kírísi thã. Yɛ khoŋ-uma á sɔŋ dugubiri ɩ̃ sɛ́ɛ bɩ. ¹²Tɩ́ ɩ̃ bátízéri wɛrɩ, sɩ ma má hu-ĩma pɩ́ kasɩga ɩ̃́ ná Kírísiri kpoogi yɛ ɩ̃́ yaa kpoogi ɩ̃́ ná ʋ́rɩ́, pébu, khãa-ɩ̃nɩma Yékírí ʋ́ yaara’rʋʋ huuminá wɛrɩ, ʋ́ fãŋgɩrá. ¹³Dé-ĩɲaa má hu-ĩma ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ɩ̃ bunna ná tɩ́ ɩ̃ déerá támabɩ ɩ̃ dɛɛ ɩ̃́ kaahuureesirá wɛrɩ, yɛ ʋ́ yɛɛ ɩ̃́ buu thakoogi ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ɩ̃ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Kírísiri wɛra. Sɛ́ɛ-ʋrma á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ hãa a ɩ́.

¹⁴Khʋ̃ɩnɩ mʋ́ a hasɩ’ra maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, dé-giri má tɩ̃’-pɩrma sɛbɩ kha’ Yékírí wá kpɩ̃́mɩ́gɩ wá mɩ́gɛ̂ɛ aabɛ; yɛ mʋ́ Kírísi huuri nɩ́’batábɔkɩrá ɩ̃ taa kɩ́ mɩ́gɩrɩ wɛrɩ, ʋ́ sɛbɩrá haya. ¹⁵Sɩ́ bárkárá Yékírí hasɩ’rɩ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ fãŋgɩ ná wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, ɩ̃ khoree keu nɩ́pɩ́rá ɩ̃ bʋkaa kha’ maná tannɩɩ.

¹⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ ná nɩ́thɩ̃nɩgɛ kha’ mʋ di ɩ́tɛ wɛrɛ́sɩ hã mʋ́ di ri ya, mʋ ɲʋ́ ɩ́tɛ wɛrɛ́sɩ hã mʋ́ ɲʋ́ nɩ ɲa, mʋ di fergifʋ̃ŋkɛrsɩ ná kɛrɩ thĩithĩi ɲîi bú wɛrɩ wɛrɛ́sɩ hã mʋ di si ya, mʋ yatɩŋ Júdebi wá kpáarɛ́ɛkhɩɩrɩ wɛrɛ́sɩ hã mʋ́ yatɩyɔɔ wa, hã mʋ́ hɩ̃́ŋgɩ́ŋ sɩ ya. ¹⁷Ɩ́ mɩ́ɩɲɩna ma má doondoo ʋ̂ʋ yɛ bʋká’ kha’ mɩ́ thĩnthĩinna ma bammɔ yɛ tɩ́ mɩ́nná déeri Kírísira. ¹⁸Nɩ́’ pɩ̂ɩ dé má pɩ́ bɛɛ ɲísígi wa yɛ̂ɛ thɩya’ Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ, yɛ́ kɩ́ kha’ Yékírí bʋka’-ʋrɩ-ɩ̃bɩ́rɩ́ma ɩ́tɛ ná ɩ́tɛ wɛrɩ, pɩ́ nɩ́pɩ wá hũŋgira kã́ká’ma duniɲakã́kásɩ yɛ̂ɛ bɛɛ ɲísígi, yɛ pɩ mɩ́ɩnɩ wã. Hã ɩ̃́ yɛɛ pɩ́ yɛɛ ɩ̃́ dá’ ɩ̃́ taasɩrɩ wa. ¹⁹Pɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé Kírísira dé pɩ́ nɩ́khãgaa wa. Yɛ hakɩra ná Kírísi ʋ́ déeri thaagɩ wɛrɩ, ʋ́rɩ́ bʋ asɔ́nnɩ́’ pɩ́ déeri ʋ́ wɩ́sɩrɩ wɛrɩ, pɩ wɔ́nnɩ́ máa yɛ́ khã’ Yékírí wá bárkárá pãtɩ́ wɩ́sɩra kɔ́’ kãmbɩ phãmbɩ wá bárkárá ɩ̃́ khã’ wɛra.

Hu-ĩma yɛ yaa kpoogi ɩ̃́ ná Yésú Kírísira

^20-21Mʋ́ ɩ̃ huuri ɩ̃́ ná Yésú Kírísiri kpoogi, yɛ khori ɩ̃́ nii bú sĩnnimɩ́ɩ wɛrɩ, pée déeri yɛ ɩ̃́ sʋ̃́nɩ́ yɛ̂ɛ dé má ɩ̃ ma duniɲamɩ́ɲɔ, pɩ́ kɩ́ sɛɛ’ ɩ̃ kha’ hã ɩ̃́ khɛ ɩ́tɛ ya, hã ɩ̃́ dɛɛ ɩ́tɛ́ keŋ na, hã ɩ̃́ pha’ ɩ́tɛ bʋ wa yɛ ɩ̃́ pɩ́ kɩ́ dé si mɩ́ɲáŋ. ²²Ɩ́ mɩ́ɩɲɛna ba sóoma. Nɩ́pɩ thãa sɩ ku’ri, nɩ́pɛ̂ɛ mamaŋ pɩ́ mammɩnɛ nɩ́pa. ²³Nɩ́’ pɩ́ bannɩ pɩ́ mammɩnɛ wɛrɩ, ná mʋ ɲáa bɩ, mʋ́ keŋ má pɩ tʋma wɔ́ɔmɩ, pébu, pɩ sɛɛ’ma nɩ́pɩrɩ kha’ mʋ thɩya’ Yékírí pãtɩ́ mʋ khɔrɔ’, hã mʋ́ bɛɛ ɲísígi wa, mákɩ́m-mʋnɩma ná mʋ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ mʋ́ wɩ́sa. Yɛ hakɩra ná ɩ́ mɩ́ɩɲɛná wɔ́nnɩ́ yɛɛ nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ kɔ́’ ʋ́ wɩ́sɩ wa.

¹Mʋ́ ɩ̃ huuri yɛ yaa kpoogi ɩ̃́ ná Kírísiri wɛrɩ, ɩ̃ kpã’ wɔ́ɔrɩ kɩ́ bɛɛ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ní thʋ’nná wɛra. Tɩ́ khanná Kírísi hɩ̃tannɩ Yékírí wá dé’ diŋgo. ²Ɩ̃ kɩ́ kã́ká’ thʋ’rɩmɩ́ɲɛ, hã ɩ̃́ kɩ́ kã́ká’ duniɲamɩ́ɲɛ ɲa, ³dé hu-ĩma yɛ buu thakoo mɩ́ɲáŋgɩ ɩ̃́ ná Kírísiri kpoogi Yékírí thãná. Yɛ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ ɲá kɩ́ thakoogiri wa. ⁴Yɛ Kírísi ʋ̂ʋ ɩ̃́ thakooginɛ wɛrɩ, ná Yékínna ba yɛɛ nɩ́pɩ́rá ɲáa Kírísi wá sáʋrɩ, pɩ ba ɲá-ɩ̃ma tɛ̃ ʋ́ sáʋnɔ.

Nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ duki ná nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ fʋ̃ŋgɩ wá mɩ́ɲa

⁵Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ khoŋ duniɲakã́ká’ sɩ́ déeri khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩ, ná denyugusi ná mɩ́khɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩ, ná mɩ́pɩ̃́ɩkhɔrɔkɩ, ná tigikhɔrɔ’ pɩ̃́ɩgɩrɩ ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá, dé ná mʋ khɔrɔ’ tigi’i tápɩ̃́ɩnɛ, ɩ́ fɩ́kɩ́ŋ déma mʋ́ Yékíre; ⁶dé sɩ́râa yɛɛ Yékírí wá ɲámɩ́sɛ̂ɛ ya [nɩ́’ pɩ̂ɩ kpɩ̃́’ ʋ́ bʋ ɲíntã́nnɩ wɛra]; ʋ́ ba yɛɛ bɩ ya. ⁷Ɩ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna ɩ̃́ thĩ wá yatɩra yɛ dé khʋ̃ɩna. ⁸Yɛ wɛrá ɩ̃ sɛ́ɛ ɩ́ mɩ́ɩɲɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ ɩ́ déeri dimikhoŋkã́kásɩ ná ɲámɩ́sɩ ná dɔ́ɔpɩ̃́ɩsɩ wɛra. Hã ɩ̃́ yɛɛ kʋsa’rɩ ná denyugusɛɛrɛ́ɛ ku’ ɩ̃́ nʋ́gɔ wa. ⁹Hã ɩ̃́ kɩ́ tʋ̃ŋ kɩ́ hã kãmbɩ wa, dé sɛ́ɛ-ɩ̃nɩma ɩ̃́ sɔŋ dugubiri ná pɩ́ dédɔ́mmɩnɩ ¹⁰yɛ khɛɛ sɔŋ fʋ̃mba. Sɩ́râa yɛɛ tɔ́ɔ kɩ́ dʋ’ ɩ̃́ Yékíntʋgɩrá kɩ́ yóo, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ hɩ̃tɩ pãtɩ́ Yékírí ʋ́ khonni ɩ̃ wɛra. ¹¹Tɩ́rá yɛɛrɩ kpɩkɩra bʋ́ támabɩ ná Júdebirá wa, kpɩkɩra bʋ́ khoo bí huureeri ná khoo bí kaarɩ huuriyo wɛrɩ ná nɩ́pɩ wá wɔ́ɔ ɩ́ kaarɩ pã́gɩ́yá ná dúgó’i nɩ́pɩ́rá wa, kpɩkɩra bʋ́ dombi ná hɔɔrɔmbɩrá wa, dé mɩ́ɩɲɛ̌ɛ bɛ́ɛ’rá Kírísirá déeri thaagɩrɩ yɛ̂ɛ bɛ́ɛ’ dɔ́sɔ.

¹²Dé-ĩnima nɩ́’ pɩ́ Yékírí phɩ̃’nɩ khori ɩ̃ dée ɩ̃ ʋ́ wábɩ, yɛ fʋrɩ ɩ̃. Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ kɩ́ maɲɩnaŋ nɩ́pɔ, ɩ̃ kɩ́ dé mɩ́kɩrɩya, hã ɩ̃́ bɛɛ ɲísígi wa, ɩ̃ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ tʋ sábárɩ́ yɛ́ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ pã́’. ¹³Ɩ̃ pã́náa kɔ́’ kãmbɩ kɔ́kɩra; yɛ ná ɩ̃ yárgɩ́yá kãmbɔ ɩ̃́ sɛ́ɛ hã tɩ́ kãmbɩ pãtɩ́ Tamaŋ sɛ́ɛrɩ hãa ɩ̃ tɩ́ wɛra. ¹⁴Yɛ mɩ́ɩ tɩ́ déeri mɩ́ kpakpa’nnɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri ɩ̃ kɩ́ fʋŋ kãmbɩ, dé sɩ́râa ba yɛɛ ɩ̃́ tɩ́kɩ́ŋ tákɩrsɩ ɩ̃́ dé kpoogo. ¹⁵Ɩ̃ yɛɛ Kírísirá hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgi ɩ̃́ bu kã́ká’ kɩrsɩ, dé Yékírí yɩ́’-ʋrɩ-ɩ̃ma dé ɩ̃ dé kpoogi yɛ́ bɛŋ. Ɩ̃ kɩ́ thɩya’ Yékíre. ¹⁶Ɩ̃ yɛɛ Kírísi wá sɛɛrɛrá hɩ̃tɩ ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá tákɩrsa. Ɩ̃ kɩ́ mamaŋ kãmbɩ yɛ́ kɩ́ bɔ’ kãmbɩ wɔ́ɔmɛ kɔ́ŋ; ɩ̃ kɩ́ tɩ̃ŋ Yékírí wá mákirtɩ̃nsɩ ná sɔ́ asɔ́nɩ́tɩ̃ŋ sɩ́ ku’ri Yékírí wá Nii thã wɛra; ɩ̃ tɩ̃ŋ sɩ́ tɩ̃nsɩrɩ ɩ̃́ thɩya’ Yékírí ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. ¹⁷Mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ dé, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ sɛɛ’ wɛrɩ, ɩ̃ dé ri Tamaŋ Yésú wá ɲísígírá yɛ́ thɩya’ Sii Yékínni ʋ́ bárkárá.

Pãtɩ́ asɔ́nnɩ́pɩ mákɩ́nnɩ ná pɩ kɔ́’ kãmbɩ kɔ́kɩrɩ wɛra

¹⁸Ɩ̃bɩ hapa, ɩ̃ kɩ́ kpónnó’ ɩ̃́ khobiri dé sɩ́râa nʋʋ Tamannɔ yɛ mákɩ́rá tɛ̃ déeme. ¹⁹Ɩ̃bɩ khobo, ɩ̃bɩ́ra kɩ́ fʋŋ ɩ̃́ hapɩra, hã ɩ̃́ kɩ́ fʋ̃́ʋ bɩ ya. ²⁰Ɩ̃bɩ biibe, ɩ̃ kɩ́ nú ɩ̃́ hũntábɩ wágɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá, dé sɩ́râa nʋʋ Tamannɔ. ²¹Yɛ ɩ̃bɩ siibe, hã ɩ̃bɩ́rá kɩ́ dé ɩ̃́ bibi wá ɲámɩ́sɛ́ kɩ́ ya wa, dé sɩ ba mʋ́nɩ́ɩma pɩ́ wɩ́sa. ²²Ɩ̃bɩ dombo, ɩ̃bɩ́ra kɩ́ nú ɩ̃́ tamambɩ wágɩ fa duniɲaná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ. Hã ɩ̃́ ɲá pɩ́ yíbíri yɛ́ dé si sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ fʋʋ ɩ̃ ɲa, dé ɩ̃ dé si ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ ɩ̃́ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ phãnɩ Tamannɩ wɛra. ²³Mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ dé wɛrɩ, ɩ̃ dé ri ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ má Tamǎaŋ sʋ̃mɩnɛ ɩ̃ dé, tʋ̃má hã ɩ̃́ kɩ́ déegée má nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá sʋ̃mɩnɛ ɩ̃ dé ya, ²⁴ɩ̃ tʋ kha’ Tamanna ba taa-ɩ̃ma, ʋ ba hãa-ɩ̃ma kɩrɩ gɩ́ ʋ sɔ́ɔbɩ́nnɩ dé ʋ ba hã á bɛ́ɛ’ pɩ́ déeri ʋ́ bibi wɛra. Pébu, Yésú Kírísi ʋ́ déeri Tamaŋ wɛrɩ, ʋ́ra ɩ̃ déegée yɛ̂ɛ hã. ²⁵Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ déeri pɩ̃́ɩ wɛrɩ, Tamanna ba taa-ʋ-tɩ́ma, dé ʋ wɛ̂ɛ khoŋgiŋ na.

¹Ɩ̃bɩ tamamba, ɩ̃bɩ́ra kɩ́ kɔ́’ ɩ̃́ dombiri kɔ́kɩrɩ pãtɩ́ sɩ mákɩ́nnɩ wɛrɩ, yɛ́ tʋ kha’ ɩ̃́ thĩ ɩ̃bɩ́rɩ́ tɛ̃, ɩ̃bɩ́ra ma ɔ Tamannɔ ní thʋ’nná.

Tɩ́ Pól bɔ’rɩ Kɔ́lɔ́sɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

²Ɩ̃ hʋkɛɛ, hã ɩ̃́ thɛŋgɛ Yékíŋ ɲɩ́ŋgɩ́rá wa yɛ́ kɩ́ thɩya’ Yékírí tɛ̃. ³Ná ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí ɩ̃́ kɩ́ ɲɩ́ŋ kɩ́ hã aabɩ́rɩ́ tɛ̃, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékíré yɛɛ á wɔ́nnɩ́ bu khɩ̃nnɩ ɩ̃́ sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛnɔ nɩ́pɩ ɩ̃́ bʋka’ pɩ Kírísi wá mɩ́ ɩ́ déeri mɩ́ kóonɲi wɛra. Ɩ́ mɩ́ɩná yɛɛrɩ mɩ̂ɩ karsórá. ⁴Ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí hã mɩ, mɩ́ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ sɩ pãtɩ́ sɩ mákɩ́nnɩ wɛrɩ, sɩ́ yɛ́sɩ́yɛ. ⁵Nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ dée asɔ́nnɩ́pɩ wa wɛrɩ, ná ɩ̃ pɩ́ sɔgɔmbɩrá, ɩ̃ yee kɔrsɩŋ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá yɛ́ yee wɔ́ɔmɩ, hã ɩ̃́ kɛnnɛɛ waatɩ ʋ́ ɩ̃ bu wɛrɩ wa. ⁶Pãtɩ́ sɔ́bɩ́gɩra nʋʋna’ naŋgɩrɩ wɛrɩ, ɩ̃bɩ́rɩ́ tɛ̃ ɩ̃ yɛɛ ɩ̃́ sɛɛrɛɛdékírá kɩ́ nʋʋ nɩ́pɩnɛ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. Tɩ́rá yɛɛrɩ ná nɩ́nɛ pʋ́gɩ́ ɩ̃ mɩ́ɩnɩ, ɩ̃́ tʋ pãtɩ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ hɩ̃́ŋgɩ́ŋ wɛra.

Phɩrgaŋ thɩɩra

⁷Á asɔ́nɩ́kãnɩ Tísíki ʋ́ mɩ fʋnnɩ kɔ́ŋ, ʋ́ déeri Tamǎaŋ sɔɔbɛ́ sʋ̃mdébii ná mɩ́ sʋ̃mdé tákãnɩ wɛrɩ, ʋ ba sɛɛ’ ɩ̃ mɩ́ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. ⁸Sɩ́ra mɩ dɛɛrɩ yɛ̂ɛ sʋ̃nɔɔ ɩ̃́ thãná ɩ̃́ bú tʋ dɔ́ŋ mɩ́ arɛ wɛrɩ, ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wóo. ⁹Mɩ ba sʋ̃mma ʋ́ ná á asɔ́nɩ́kãnɩ Ónézími ʋ́ déeri sɔɔbɛ́nɩ́nɩ́, ʋ́ a fʋnnɩ kɔ́ŋ, ʋ́ ku’ri ɩ̃́ thãná wɛrɩ, pɩ́ thee ɩ̃́ thãná. Ná pɩ ba thee, pɩ ba ná sɛɛ’ ɩ̃ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ fará wɛra.

¹⁰Mɩ́ ná Árísítárkɩ ʋ̂ʋ karsórá kpoogi wɛrɩ, ʋ thɩya’ ɩ̃. Bárnábásɩ wá khɩ̃nɩɩ Márkɩra thɩya’ ɩ̃ tɛ̃. Sɛɛ’-mɩɲaa ɩ̃ Márkɩ wá mɩ̂ɩnɛ sówo; ná ʋ ba thee ɩ̃ kɔ́rɔɔ kɔ́kɩra. ¹¹Yésú ʋ́ pɩ yɩ́’ Jísítísi wɛrɩ, ʋ thɩya’ ɩ̃ tɛ̃. Pɩ́ nɩ́pɛ bɩ́sã̌a’ tónná déeri Júde asɔ́nnɩ́’ pɩ́ mɩ́ ná pɩ́ra dé Yékírí wá ɩgɩ wá sʋ̃mɩnnɩ kpoogi wɛra. Pɩ tɛ̃́fɩ́rɔ́mma tákɩrsa. ¹²Épáfárásɩ ʋ́ yaarɩ ɩ̃́ kɛ́ŋgɩ́rá wɛrɩ, ʋ thɩya’ ɩ̃ tɛ̃. Dé-uma Yésú Kírísi wá sʋ̃mdébiye; ʋ ɲɩ́mma Yékírí sɔɔbɛ́ bʋ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ bakɛɛ yɛ́ hĩi khoosi Yékírí wá khɩ̃ɩnná, ɩ̃́ tʋ tákɩrsɩ tɩ̂ɩ nʋʋ Yékínnɔ wɛra. ¹³Thɩ̃ɲaa mɩ sɛɛ’ ɩ̃, forii-urma tákɩrsɩ ɩ̃ dɛɛ ɩ̃́ ná Láwódísé nɩ́pɩ ná Yéerápólísi nɩ́pɩ́rá. ¹⁴Lúki ʋ́ déeri dɔɔtɔ́rɔ́ɔ, ʋ́ a fʋnnɩ kɔ́ŋ wɛrɩ, ʋ́ ná Démásɩɩ thɩya’ ɩ̃. ¹⁵Ɩ̃ thɩya’ Láwódísé asɔ́nnɩ́pɩrɩ tɩ́kɩ́ŋ ná Nɛ̃́fá ná asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ pĩ́ŋgíŋ ʋ́ dukirá wɛra. ¹⁶Ná ɩ̃ karma mɩ́ sɛbɩ wɛrɩ sóo, ɩ̃́ hã ʋ́ Láwódísé asɔ́nnɩ́pɩrɩ pɩ́rá karmaa-ʋ tɛ̃, yɛ ɩ̃bɩ́rá karaŋ tɛ̃ ʋ́ Láwódísé nɩ́pɩra ba hã ɩ̃ wɛra. ¹⁷Ɩ̃ sɛɛ’ Ársípiri kha’ ʋ kpã’ wɔ́ɔrɩ ɩ̃́ pã́náa sóo sʋ̃mɩ tɩ́ Tamaŋ hãanʋʋ wɛra. ¹⁸Khátɛrá, mɩ́nɩ́ Pólnâa tɩ̃’ thɩɩ tɛrɩ mɩ́ thĩ wá déke. Hã ɩ̃́ pha mɩ ɲa, dé mɩ ma karsó bʋ. Yékíŋ dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ kpoogo.