2 Kóorɛ́ntɩbɛ

Pã́a Ɩ́ɲɔ

sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa

Kóorɛ́ntɩ

asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Pólná tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ tɛ̃ ɩ̃ kpɛ́gɩ́ pɔ́ɔ bɩ́ ʋ tɩ̃’na hãa bɩ wɛra, dé pɔ́ɔ bɩ́ra ɲáa wã dé pɩ́ɲɔ̌ɔ ɲáanɩ (1Kó 5.9; 2Kó 2.3; 7.8). A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná sɩ́mʋ́wã́a’ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga.

Pɔ́ɔ yaara Pólnɔ kha’ ʋ terme ɲa (2Kó 1.17) yɛ̂ɛ hasɩ’ ʋ́ ɲísígi kha’ ʋ khɛma wɔ́ɔmɩ yɛ̂ɛ di ɩ̃bɩ́ra (2Kó 12.16); kha’ ʋ́ yatɩra dée Yékírí wá sʋ̃mdébii ya (2Kó 10.12-18). Tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ tɩ̃’nɩɲa ɩ̃ hãa bɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ khɛ kãmbɩ pébu, ʋ yɛ khɔrɔ’ma pɩ́ mɩ́ɩ tákɩrsa.

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Thɩɩrɩ ná Pól wá fʋ̃́ʋsɩ́mmɩ ná pãtɩ́ Yékíri tɛ̃́fɩ́nnʋʋ wɛra 1.1-11

Pólna bʋka’ma mɩ́ɩ tɩ́ yɛɛrɩ ʋ́ kpáa ʋ́ sɩrɩyóoginɛ wɛra 1.12–2.13

Pólna bʋka’ma pãtɩ́ Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa déegée yóo wɛra 2.14–6.13

Pólna sɛɛ’ma kha’ pɩ sɛ́ɛ sɩ̃mmɩ́ɩna 6.14–7.1

Pólna bʋka’ma mɩ́ɩ ɩ́ buuri ʋ́ ná Kóorɛ́ntɩbɩrɩ wɛra 7.2-16

Ɩ̃́ khoŋ tigi’ í tɛ̃́fɩ́ŋ Júde asɔ́nnɩ́pa 8.1–9.15

Pólna bʋka’ma pãtɩ́ ʋ déeri Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa wɛra 10.1–12.21

Phɩrgaŋ sɛɛrɛ ná thɩɩra 13

Thɩɩra

¹Mɩ́nɩ́ Pól dé-minima Yésú Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa. Yékínná khɔrɔ’rɩ yɩ́sɩ saa mɩ sɩ́ bʋ. Mɩ́ ná mɩ́ asɔ́nɩ́kãnɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Tímóté wɛrɩ, aabɩ́râa tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ ɩ̃bɩ Yékírí wá nɩ́’ pɩ̂ɩ Kóorɛ́ntɩrá ná pɛ́ɛ bɩ̂ɩ Ákáyɩ́ sɩrgɩ wá bɛ́ɛ’rá wɛra. ²Á Sii Yékírí ná á Tamaŋ Yésú Kírísira fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo.

Yékínna ma nʋmansɛ yɛ̂ɛ wóoró’ nɩ́pɩ dɔ́sɔ

³A fʋʋ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá Sii Yékírí wá ɲísí nʋʋga. Dé-uma Sii ʋ̂ʋ nʋmansɛ yɛ dée tɛ̃ Yékírí ʋ̂ʋ wóoró’ nɩ́pɩ dɔ́sɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá wɛra. ⁴Yɛ yíbísãɩgɩ wó yíbísãɩ gɩ̂ɩ naŋ a wɛrɩ, ʋ́râa wóoró’ á dɔ́sɔ. Mʋ́ ʋ wóoró’ á dɔ́sɩ wɛrɩ, sɩ́râa yɛɛ aabɩ́rá wɔ́nnɩ́ wóoró’ tɛ̃ nɩ́’ pɩ̂ɩ yíbísãɩgɩrá wɛrɩ, pɩ́ dɔ́sɔ; ⁵pébu, pãtɩ́ á yíbíri sãɩnɩ kɔ́ŋ pãtɩ́ Kírísi wánnɩ sãɩnɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa a bu dɔ́ɔwóoŋgi tɛ̃ kɔ́ŋ Kírísi wá bárkárá. ⁶Ná á yíbinna sãɲɩ, sɩ yɛɛma Yékínná wóoró’ ɩ̃́ dɔ́sɩ yɛ́ hɩ̃́ŋ ɩ̃. Ná Yékínna wóorígó á dɔ́sɩ, sɩ yɛɛma ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wóo tɛ̃, sɩ́ dé sã́ŋgɩ yíbísãɩ gɩ́ arɛ wɛrɩ, ná kɩ́ hũŋge nanɩ ɩ̃, ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ pã́’. ⁷Khãa-arɩ tʋʋ dé pãtɩ́ ɩ̃́ yíbinna sãɩ pãtɩ́ á wánna sãɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa Yékínna wóoró’ tɛ̃ ɩ̃́ dɔ́sɩ pãtɩ́ ʋ wóoró’ á wásɩrɩ wɛra.

⁸Á nɩ́pa, a wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɩ̃ kɔɔ bʋ́ tɔ́ɔ yíbísãɩ gɩ́ nannɩ a Ází sɩrgɩrá wɛrɩ wa. Forii-ama tákɩrsɩ ná taraa tɩ́ khara; á yatɩra yɛ tʋʋ dé a ba ko tʋ̃́wã. ⁹Kha’-ayaa hu-ama sówo, tɩ́rá yɛɛrɩ a khãa á wɩ́sɔ wa, dé Yékírí ʋ̂ʋ yaara’ huuribi wɛrɩ, ʋ́ra a karfannɩ á wɩ́sa. ¹⁰Ʋ́ ʋ́ hɩ̃́nnɩ a huumɛ̌ɛ hũŋginɛ wɛrɩ, ʋ́râa ba hɩ̃́ŋ a; yɛ khãa-arɩ tʋʋ dé ʋ ba hɩ̃́ŋ-ama tɛ̃. ¹¹Ɩ̃́ thĩnâa ba ɲɩ́ŋ Yékírí hã a, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná nú nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ wá ɲɩ́nnɩ ɩ̃́ fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hɩ̃́ŋ a, yɛ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ thɩya’ Yékírí sɩ́ mɩ́ɩná.

Tɩ́ Pól kpáarɩ ʋ́ sɩrɩyóoginɛ wɛra

¹²Mɩ́ɩ tɩ̂ɩ yaara’ á wɔ́ɔrɩ thʋ’rɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: khãa-arɩ á dɔ́gɩ́rá tʋʋ dé tʋ-arɩ nɩ́ɩnɩ́ɲáama fa duniɲaná, pébu, Yékírí wá wɔ́ɔnná tʋ-arɩ nɩ́ɩnɩ́ɲáama thɩ̃ɲaa bʋ; a kóo ɩ̃ tɔ́ɔ wa. Ɩ̃́ sɔgɔmbɩ wá yatɩrá a tʋʋrɩ nɩ́ɩnɩ́ɲá. Yɛ kɩ dée má nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá wɔ́ɔmɩ wá bárká bʋ a wɔ́nnɩ dée si ya, dé Yékíré fɩ̃ɩnɩ aabɔ dɔ́ɔgɩ á wɔ́rɔ́ɔ dée si. ¹³A wɛ̂ɛ tɩ̃’ tɔ́ mɩ́ manɩ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ ɲa ná kɩ dée má tɩ́ ɩ̃ karaŋ yɛ tʋʋ tɩ́ tɩtã́ŋgɩ wɛrɩ wa. Yɛ khãa-mɩnɩ tʋʋ dé ɩ̃ ba tʋ tɩ́ tɩtã́ŋgɩ tákɩrsɩ; tɔ́ɔ ba kóo ɩ̃bɔ wa. ¹⁴Pébu, tʋ-ɩ̃nɩ wɛrá kɩ́rɩ́ʋ dé aabɩ́râa ba yaara’ ɩ̃́ wɔ̂ɔnnɩ thʋ’rɔ pãtɩ́ ɩ̃bɩ́ra ba yaara’ á wánnɩ thʋ’rɔ á Tamaŋ Yésú wá písémbaŋkhɩɩrá wɛra.

^15-16Khãa-mɩɲaa-sɩ́-bʋma tɩ́rá yɛɛra mɩ́ kha’ mɩ khɩrɩ́ɩ thoo ɩ̃́ thãná yɛ́ tʋ̃má mɩ yóo Másédóní sɩrgɩrá yɛ́ kpɔɔgɩ́ baŋ ɩ̃́ thãná, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ bu kɩrgɩ pã́a ɩ́ɲɔ yɛ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ mɩ́ yóo Júde maráará. ¹⁷Bá pãtɩ́ mɩ kʋ̃nna mʋ́ wɛrɩ, keŋ-ĩɲaa má mɩ yɛ kã́káa nanɩ wã bâa? Bá keŋ-ĩɲaa má nɩ́thɩ̃nasɔ mɩ déeri sii? Ɩ̃́ kha’ iiyo yɛ́ ba kha’ ɔ̃́’ɔ̃ɔ? ¹⁸Yékírêe á sɛ́ɛrɛ́; sɛɛrɛ ʋ́ a sɛɛ’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, a sɛɛrɩyɛ nʋ́ʋ sɩ́ɲɔ kha’ iiyo yɛ́ ba kha’ ɔ̃́’ɔ̃ wã. ¹⁹Pébu, Yékírí wá Bikhee Yésú Kírísi wá mɩ́ ɩ́ mɩ́ ná Sílvɛ̃́1.19 Wáɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ khátɛrá Sílvɛ̃́ wɛrɩ, ʋ́ kpoora pɩ yɩ́’rɩ Mɩ́déenɲi wá sɛbɩrá Sílásɩra. ná Tímóté sɛɛ’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, ʋ́ sɛɛ’ nʋ́ʋ sɩ́ɲɔ ɩ̃́ kha’ iiyo yɛ́ ba kha’ ɔ̃́’ɔ̃ wã, dé tɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́rɛ. ²⁰Pébu, mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ Yékírí hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ wɛrɩ, Yésú wá bárkárá ɩ déeri. Tɩ́rá yɛɛrɩ tɛ̃ âa kʋ̃ŋ amíina ʋ́ bárkárá ɩ̃́ hã Yékírí sáʋ. ²¹Yɛ Yékínnâa hã á ná ɩ̃bɩ́rɩ́ fãŋgɩ ʋ́ khɩ̃ɩnná ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ a déeri kpoogi á ná Kírísiri wɛra. Yɛ ʋ́ kpoorá saarɩ a dé a dé ʋ́ sʋ̃mɩnna. ²²Yékírí hã-ʋrɩ-ama tɛ̃ ʋ́ Niinɔ ʋ̂ʋ á dɔ́gɩ́rá, sɩ́ bʋká’ kha’ dé-arma ʋ́ wába, yɛ ʋ ba hã-ama mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã a wɛrɩ, ɩ̃́ kpɛ́’ pʋ́.

²³Mɩ́ kaatheemi ɩ̃́ thãná Kóorɛ́ntɩrá sɩ́rá pã́anɩ ɩ̃bɔ, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ thee ya. Yékírêe mɩ́ sɛ́ɛrɛ́, ná mɩ tʋ̃mma, ʋ khʋwɔŋ. ²⁴A wɛ̂ɛ bɛ́ɛ kha’ aabɛ́ déeri ɩ̃́ nɩ́khãgɩbɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná ɩ̃́ kɩ́ ba’ á wásɩrɩ wa, pébu, kɔ́’-ɩ̃ma Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ sówo, dé tɩ́kɩ́ŋ-arma yɛ̂ɛ déegée sɩ́ dé sã́ŋgɩ nʋʋmɛ́ thã ɩ̃.

¹Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ kha’ mɩ́ kpɔɔgɩ́ písí ní ɩ̃́ thãná sɩ́ dé sã́ŋgɩ sɩ́ baŋ kã́ká’ɲagɩmɩŋgɛ ya. ²Pébu, ná mɩ ɲagɩmɩɲa ɩ̃́ kã́kásɩ, mâa ba yɛɛ mɩ́ bu dɔ́ɔwóoŋgi ná kɩ dée má ɩ̃bɩ kã́ká’ sɩ́ mɩ ɲagɩmɩnnɩ wɛrɩ, ɩ̃bɩ́rɛ yaa? ³Ɩ̃ bɩ́ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ hãŋ dɔ́ɔwóoŋgi wɛrɩ, sɩ mákɩ́rá ná mɩ thee ɩ̃́ thãná sɩ́ dé mɩ́ bʋ kã́ká’ɲagɩmɩŋgɩ wa. Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ hãa ɩ̃ sɛbɛ. Khãa-mɩnɩ ɩ̃́ bɛ́ɛ’rá tʋʋ dé ná mɩ́ dɔ́gɩra wóo ɩ̃́ bɛ́ɛ’ wágɛ wóoma tɛ̃. ⁴Dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɩ ná kã́ká’ɲagɩmɩŋgɩ ná ɲímíthĩmise mɩ tɩ̃’na sɛbɩ hãa ɩ̃ ʋ́; yɛ kɩ dée má ɩ̃́ kã́kásɛ mɩ yɛ bɛ́ɛ ɲagɩmɩŋ na, dé ɩ̃́ yɛɛ ɩ̃́ tʋ kha’ fʋm-mɩnɩ-ɩ̃ma tákɩrsa.

Ɩ̃́ sɛ́ɛ mɩ́pɩ̃́ɩdée wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hãa-ʋ ɩ́

⁵Nɩ́nɩ́ ʋ́ déeri kã́ká’ɲagɩmɩmmɩ́nɩ́, kɩ dée má mɩ́ kã́kásɛ ʋ ɲagɩmɩnnɩ ɲa, dé ɩ̃́ bɛ́ɛ’ wásɛ. Yɛ háarɩ ná ɩ̃́ bɛ́ɛ’rʋ wa, ɲagɩmɩn-sɩrɩ pɔ́ɔ kã́kása, pébu, mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ sɛɛrɛ́ɛ tarɩ tɩ́ kharɩ wa. ⁶Tɩ́ ɩ̃́ kɔ́ŋgɔ́mbɩ déeri tárɩ́ɩrɩ wɛrɩ, tɩ mákɩ́ŋ. ⁷Tɩ́rá yɛɛrɩ wɛrá mákɩ́n-tɩrɩ ná ɩ̃ sɛ́ɛ ʋ́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hãa-ʋ ɩ́ yɛ́ tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ʋ́ kã́ká’ɲagɩmɩŋgɩrá dʋ’rɩ́ ná tarɩ wa. ⁸Mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma ɩ̃ kɔ́rɔɔ tákɩrsɩ ʋ́ tʋ kha’ fʋŋ-ɩ̃nʋʋma. ⁹Tɩ̃’nɛɛ-mɩnɩ hãa-ɩ̃ma ɩ̃́ dé ɩ̃, ɩ̃́ bú tʋ ná ɩ̃ nú ɲíntã́nnɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá. ¹⁰Ná ɩ̃ sɛ́ɛ nɩ́nɩ́ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ hãa-ʋ, mɩ sɛ́ɛ hãa-ʋ-ɩ́ma tɛ̃. Yɛ tárɩ́ɩ wá mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́ mɩ sɛ́ɛrɩ hãa-ʋ mɛ́’nɩ wɛrɩ, ɩ̃bɩ́ra mɩ dɛɛrɩ yɛ sɛ́ɛ hãa-ʋ ɩ́ – ná mɩ́ɩnɛ bʋ́ tɩ́ mɩ́ thĩ mákɩ́nnɩ ná mɩ sɛ́ɛ hãa-ʋ – ɩ̃bɩ́ra mɩ dɛɛrɩ yɛ sɛ́ɛ hãa-ʋ tɩ́ Kírísi wá wɔ́ɔnná, ¹¹sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã á yɛɛ Sutãnáa bu aabɔ dóoŋkharɩ wa, dé a kɔwɔɔ wa.

Tɩ́ Pólna wɔ́nnɩ́ dé Kírísi wá bárkárá wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

¹²Mʋ́ mɩ nannɩ Tórówásɩrá dé mɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩ wɛrɩ, á Tamaŋ hã-ʋyaa-mɩma kɛ́ŋgɩ ba’ dé mɩ déegée ¹³yɛ mɩ́ kã́kásɩra yɛ kharɩ kpooro wa, pébu, mɩ yɛ ɲáa mɩ́ asɔ́nɩ́kãnɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Títi wɛrɩ wa. Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ ɲɩ́nɩ́ Tórówásɩ nɩ́pɩrɩ khɩ̃nnɩ ɩ̃ yóo Másédóníná.

¹⁴Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá a thɩya’ Yékírí pãtɩ́ Kírísi buuri wɔ́rgɩ wɛra. Mʋ́ ʋ buuri wɔ́rgɩ wɛrɩ, Yékínná yɛɛ âa kpánnɛ́ɛ ʋ́ kpoogi yɛ khɛɛ a yɛ̂ɛ yɛɛ nɩ́pɛ̂ɛ tʋwɔɔ khaayɩ wá bɛ́ɛ’rá pãtɩ́ datɩkɔ́rɔ́ŋ wá núugira hɩ̃́ŋ kɛ́nsɩ wá bɛ́ɛ’ wɛra. ¹⁵Dé-arma Kírísi wábɩ ɩ̃ dée má datɩkɔ́rɔ́ŋ wá núu gîi nʋʋ Yékínnɔ wɛra. Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ hɩ̃́mmɩ wá khɩ̃ɩnná ná pɩ̂ɩ téumi wá khɩ̃ɩnná wɛrɩ, pɩ́ bɛ̂ɛ’ núma ʋ́ datɩkɔ́rɔ́ŋ wá núugira. ¹⁶Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ téumi wá khɩ̃ɩnná wɛrɩ, datɩkɔ́rɔ́ŋ wá núugira pɩ̃́ɩ-bɩ́ma yɛ kɩ́râa yóo bí huuminá, yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ hɩ̃́mmɩ wá khɩ̃ɩnná wɛrɩ, ʋ́ núugira nʋʋ-bɩ́ma yɛ kɩ́râa hã bɩ thakooginɛ. Nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ dé tɩ́ sʋ̃mɩnɩ wá hũŋgiri wa. ¹⁷Pébu, aabɩ́ra wɛ̂ɛ wã́gɩ́’ Yékírí wá sɛɛrɛnɔ pãtɩ́ kɔ́ŋgɔ́mbɛ dé wɛrɩ wa, dé Yékíré sʋ̃nnɩ aabɩ́rɩ́ âa sɛɛ’ ʋ́ sɛɛrɛrɩ ʋ́ dɔ́mmɩ́ná ʋ́ wɔ́ɔnná ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ a déeri kpoogi á ná Kírísiri wɛra.

Kírísi wá bárkárá a wɔ́nnɩ́ dé nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsɩ wá sʋ̃mɩsɩra

¹Sɛɛrɛ ʋ́ a sɛɛ’ mɛ́’nɩ wɛrɩ, dé sɩ bʋka’ma kha’ kɔ́kɩ́ŋ-arma yɛ̂ɛ fʋʋ á thĩ bâa? Pãtɩ́ pɔ́ɔra bɛɛ dé pɩ hã ɩ̃bɩ́rɩ́ sɛpɩ ɩ̃́ bʋka’ pãtɩ́ pɩrɛ wɛrɩ, dé aabɩ́ra kpʋ̃́ʋma tɛ̃ dé pɔ̂ɔ hã a sɛpɩ ɩ̃́ bʋka’ ɩ̃ pãtɩ́ arɛ wɛrɩ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ thĩná hã a sɛpɩ ɩ̃́ bʋka’ pɔ́ɔrɩ pãtɩ́ arɛ wɛrɩ bâa? ²Ɩ̃bɩ́rá déeri á sɛbɩ ʋ́ tɩ̃’nɩ á dɔ́gɩ́rá, ʋ́ bɛ́ɛ’ tʋʋrɩ yɛ̂ɛ karaŋ wɛra. ³Bɛ́ɛ’ tʋʋrɩ dé ɩ̃bɩ́rá déeri sɛbɩ ʋ́ Kírísi tɩ̃’nɩ ɩ̃ sʋ̃nɩ a ʋ́ wɛra. Kɩ dée má tátɩ̃’nɩɲannɛ ʋ khɛɛrɩ ɩ̃ tɩ̃’nɩɲa wã, dé thakoo Yékírí wá Niɲe ʋ khɛɛrɩ ɩ̃ tɩ̃’nɩɲa. Yɛ kɩ dée má pʋ́rsɔ3.3 Se’-piyaama sɩ́ pʋ́rsɩra (Ku’ 32.18). ʋ tɩ̃’nɛɛnɩ ɲa, dé nɩ́thɩ̃napɩ wá dɔ́sɔ ʋ tɩ̃’nɛɛnɩ.

⁴Khãa mɩ́ a khãanɩ Yékínná yɛ̂ɛ sɛɛrɛɛ mɛ́’nɩ wɛrɩ, Kírísi wá bárkárá a buuri bi. ⁵Tʋ-arɩ dé á thĩ wá fãŋgɛ a wɔ́nnɩ dée sʋ̃mɩ tɛrɩ wa, dé Yékírí wá bárká bʋ a wɔ́nnɩ dée ri. ⁶Ʋ́ bárkárá a wɔ́nnɩ́ dé nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsɩ wá sʋ̃mɩsɩra. Sɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsɩra kuso Moyízi wá sɛ’ pʋ wa, dé ku’-sirma Yékírí wá Nii thã, pébu, tɩ́ tɩ̃’nɩ Moyízi wá sɛbɩrá wɛrɩ, tɩ bamma huume yɛ Yékírí wá Niinâa hãana’ thakoogo.

⁷Waatɩ ʋ́ Yékírí hãanɩ Moyízi ʋ́ mammɩnɛ yɛ tɩ̃gɩ bɩ pʋ́rsɔ wɛrɩ, Ísíráyɛ́l bibira yɛ wɔ́rɔ́ɔ yɛ̂ɛ keŋ Moyízi wá wɔ́ɔse’nni wã ɩ̃ dɛɛ tɩ́ yɩ́ŋgɩ́mmɩ́ná; yɛ hakɩra ná pɩ́ yɩ́ŋgɩ́mmɩna yɛ ba sóoma.3.7 Ná keri Ku’ 34.29-35 Pɩ́ mammɩ wá sʋ̃mɩ tɩ́ déeri ɩ̃́ baŋ huume wɛrɩ, ná pɩ́ra wɔ́rɔ́ɔ bâa sáʋnɔ, ⁸dé Yékírí wá Nii wá sʋ̃mɩnɛ mʋ ba sʋ̃́nnɩ́ kha’ tɛ̃ɛ? ⁹Mammɩ wá sʋ̃mɩ tɩ́ déeri ɩ̃́ yárgɩ́ŋ nɩ́pɩ wɛrɩ, ná tɩ́ra wɔ́rɔ́ɔ buu sáʋ, dé Yékírí wá Nii wá sʋ̃mɩ tɩ́ déeri ɩ̃́ bʋka’ pãtɩ́ Yékíré khɛ nɩ́nɩ́ nɩ́’ termemmi wɛrɩ, sɩ́ra mʋ ba sʋ̃́nnɩ́ kha’ tɛ̃ɛ? ¹⁰A wɔ́nnɩ́ kha’ mɩ́ɩ tɩ̂ɩ yɛ sáʋnɔ khʋ̃ɩnɩ wɛrɩ, wɛrá tɩ sáʋnɔ tʋ̃́wã, pébu, tɔ́ mɩ́ fʋ̃nnɛ̂ɛ sáʋnɔ kɔ́ŋ ɩ̃ taraa tɩ́ra. ¹¹Yɛ ná mɩ́ tarannɛ bâa sáʋnɔ dé mɩ́ɩ tɩ̂ɩ bʋ́ waatɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, tɩ́ra mʋ ba sʋ̃́nnɩ́ kha’ tɛ̃ɛ?

¹²Khãa-ama ɩ́ mɩ́ɩná yɛ̂ɛ tɛyɛɛ, tɩ́rá yɛɛrɩ âa déegée kaadé phãnɩgɛ. ¹³Pãtɩ́ Moyízira yɛ khɛ tákpɛ’rɩ ɩ̃́ kaa ʋ́ wɔ̂ɔnnɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã Ísíráyɛ́l bibirá ɲá yɩ́ŋgɩ́ŋ mɩ́ déeri mɩ́ tarannɩ tɩ́ sóomini wã wɛrɩ, aabɩ́ra wɛ̂ɛ dé mʋ́nnáa wã. ¹⁴Dé-girma má mɩ́ɩnɛ́ fɩ̃’nɩ Ísíráyɛ́l bibi wá dɔ́ɔmɩ́nɩ́nna; pɩ́ wɔ́nnɩ́ tʋ bʋ́ kpoori wa. Háarɩ ná fɛɛ, ná pɩ karaŋ nɩ́ɩnɛ́ɛ dugusi wá sɛbɩrɩ, tɩ́ mɩ́ kpokpoonná fɩ̃’nɩ pɩ́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́nna, tɩ khori wa, pébu, ná nɩ́nɛ dée kpoogi ʋ́ ná Kírísiri wa, tɩ́ wɔ́nnɩ́ khoŋ na. ¹⁵Háarɩ ná fɛɛ, ná pɩ karaŋ Moyízi wá sɛbɩrɩ, sɩ dé-bíbʋma má tákpɛ’rɛ̂ɛ fɩ̃’ pɩ́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́nnɩ pɩ́ tʋ ʋ́ tɩtã́ŋgɩ wa. ¹⁶Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ fɩ́’rɩ bâa thoo Tamannɩ wɛrɩ, tɩ́ tákpɛ’nna khomma. ¹⁷Yɛ ʋ́ Tamanná déeri Yékírí wá Niina. Yɛ khaa tɩ́ Tamǎaŋ Niinɛ wɛrɩ, nɩ́pɩra déma hɔɔrɔmbɔ. ¹⁸Aabɩ tákpɛ’ ɩ́ khonni wɛrɩ, a ma má dʋgandennu. Aabɩ́rɩ́ bʋ nɩ́pɩra wɔ́nnɩ́ ɲá á Tamǎaŋ sáʋra. Sɩ́râa yɛɛ á fɩ́kɩ́ŋ hɩ̃tɩ pãtɩ́ ʋ́rɛ wɛrɩ, yɛ á sáʋrá kɩ́ dʋ’ kɩ́ yóo. Mʋ́nnáa á Tamaŋ ʋ́ déeri Niini wɛrɩ, ʋ déegée.

Sɛɛrɛ nʋwãana tɩrɩɩma pãtɩ́ táyɛ́sɩ́gɩrɛ wɛra

¹Yékíré maɲɩnannɩ aabɔ ɩ̃ hãa a tɩ́ sʋ̃mɩnɛ, tɩ́rá yɛɛrɩ wɩ́sɛ́ mʋ́nɩ́ɩ a ya. ²Kaɩ-arma mɩ́ bɔŋgɩrɔŋ ɲɩ́ déeri nɩɩkhʋmɩ́ɲɩ wɛra. A wɛ̂ɛ fɩ̃ŋ nɩ́pɩ wa, yɛ a wɛ̂ɛ wã́’ Yékírí wá sɛɛrɛrɩ wa, dé thɩ̃ɲaa thĩnthĩmee a sɛɛ’ Yékírí wá wɔ́ɔnná, nɩ́pɩ́rá bú tʋ pɩ́ dɔ́sɩ́rá dé á sɛɛrɛ dé-urma thɩ̃ɲaa. ³Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ a sɛɛ’ wɛrɩ, ná ʋ yɛ́sɩ́yɛ́ háarɩ ná fɛɛ ya, má ɩ́pɛ bɩ̂ɩ téummíná wɛrɩ, pɩ́rɩ́ bʋ ʋ kaarɩ yɛ́sɩ́yɛ́. ⁴Pɩ wɛ̂ɛ khãa Yékínná wã, pébu, duniɲa wɛ́ɛ ɩɩ ʋ́ déeri Sutãnaanɩ wɛrɩ, ʋ́rá fɩ̃’nɩ pɩ́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́nnɩ pɩ́ dée má darapɛ, pɩ́ wɔ́nnɩ́ ɲá sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Kírísi wá sáʋ wá mɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ́ táyɛ́sɩ́gɩ wa. Ʋ́rɩ́ Kírísi khɛɛbɩŋ-ʋma Yékínna. ⁵Ná a sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa wá mɩ́ɩ a wɛ̂ɛ sɛɛ’ á thĩ wá mɩ́ɩ ɲa, dé a sɛɛ’ma kha’ Yésú Kírísi dé-urma Tamaŋ yɛ aabɩ́rá dée ɩ̃́ sʋ̃mdébibi ɩ̃ dɛɛ ʋ́ bʋ. ⁶Yékírí ʋ́ kha’ra kha’ táyɛ́sɩ́gɩra so tápírgi wá sɔgɔmbɩrá wɛrɩ,4.6 Ná keri Sĩn 1.3 ʋ́ kpoorá yɛɛrɩ ʋ́ táyɛ́sɩ́gɩ́rá tɩrɩya á dɔ́sɩ́rá, á ɲáa ʋ́ sáʋ ʋ̂ʋ yɩ́ŋgɩ́ŋ Yésú Kírísi wá wɔ́ɔse’nná wɛra.

Heŋ sí pɩ yeeri benɲo wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

⁷Kɩ́ kɩrgɩra Yékírí hãanɩ aa bɩ́ déeri má benɲe wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ bɛ́ɛ’ bú tʋ dé wɔ́rɩ́ gɩ̂ɩ tarɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, kɩ kuso á thã wã, dé Yékírí thã kɩ ku’ri. ⁸Thɔɔra-ama thɔɔra hũnsi hũnsi wá bɛ̂ɛ’, á bu fɩ́sɩ́ɩkharɩ wa, yɛ pɩ wɔ́rɔ́ɔ a ya. Á kã́kásɩ ɲagɩmɩn-sɩrma, yɛ wɩ́sɛ mʋ́nɩ́ɲá a ya. ⁹Nɩ́pɩra fʋ̃́ʋsɩ́ŋ-ama, yɛ Yékínna sɛ́ɛ a ya. Khɩ’-pɩrɩ-ama, yɛ pɩ wɔ́rɔ́ɔ khʋʋ khori a bʋ́ wa. ¹⁰Pãtɩ́ pɩ khʋʋrɩ Yésúri wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, waatɩ wó waatɩ pɩ bɛ́ɛ khʋ-ama. Yɛ á pɩ́ɩ yɛ̂ɛ thɔɔra mɛ́’nɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ná pɩ ɲáa dɔ́ŋ mɩ́ arɛ thakooge wɛrɩ, pɩ ba tʋ dé Yésúra ma thakooge. ¹¹Aa bɩ̂ɩ thakooge wɛrɩ, hɩ̃taŋ-ama waatɩ wó waatɩ huumi wá hɩ̃tansɩ ɩ̃ dɛɛ Yésúrá. Pãtɩ́ a hɩ̃tannɩ huumi wá hɩ̃tansɩ wɛrɩ, sɩ́râa wɔ́nnɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́pɩ́rá ɲá ɩ̃́ tʋ dé Yésúra ma thakooge. ¹²Sɩ́ dée mʋ́nnáa, aabɩ́rá hɩ̃taa huumi wá hɩ̃tansɩ yɛ ɩ̃bɩ́rá buu thakoogo.

¹³Ɔ̌ɔ sɛɛ’rɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’ khãa-manɩma Yékínná tɩ́rá yɛɛrɩ má sɛɛrɩyɛ.4.13 Ná keri Mák 116.10 Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, pɩ́ khãa kpoomina a khãanɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ âa sɛɛ’ ʋ́ mɩ́ɲa. ¹⁴Tʋ-arɩ dé Yékírí ʋ́ yaara’rɩ Tamaŋ Yésúri huuminá wɛrɩ, ʋ ba yaara’-ama tɛ̃ pãtɩ́ ʋ yaara’rɩ Kírísiri wɛrɩ, ɩ̃́ yɛɛ á ná ɩ̃bɩ́rá nɩɩnɩ ʋ́ wɔ́ɔrɔ. ¹⁵Ɩ̃bɩ́ra a dɛɛrɩ yɛ ɩ́sɛ̌ɛ bɛ̂ɛ’ naŋ a, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná kɩ́ fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ kɩ́ hɩ̃́ŋ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɩ kɩ́ dʋ’ kɩ́ yóo, pɩ́ kɩ́ thɩɩgɔɔ, ɩ̃́ kɩ́ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋga.

Wɩ́sɛ mʋ́nɩ́ɲá Pólni wã

¹⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ wɩ́sɛ́ mʋ́nɩ́ɩ a ya. Yɛ háarɩ ná á wɩ́sɩra tʋ̃ʋɲɩ yɛ̂ɛ yóo, Yékínna kɩ́ hã-ama dɔ́ɔwóoŋgi khɩɩ wó khɩya. ¹⁷Thɔɔra ʋ́ a thɔɔra ɔ waatɩ kɩ́rɩ́ʋ mɛ́’nɩ wɛrɩ, á keŋ ʋ́rɩ́ mɩ́ɩnɩ wã, pébu, ʋ yɛɛma á ba bu sáʋ ʋ̂ʋ tarɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, ʋ̂ʋ mɩ́ɩ sóo wa wɛra. ¹⁸Kɩ dée má mɩ́ɩ tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɛ ɲá yíbíre wɛrɩ, tɩ́ra aabɩ́ra keŋ na, dé tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ ɲá yíbíre ya wɛrɩ, tɩ́ra aabɩ́ra keŋ, pébu, tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩra ɲá yíbíre wɛrɩ, tɩ́ra ba sóoma yɛ tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩrá ɲá yíbíre ya wɛrɩ, tɩ́rá sóo wa.

¹Á wɩ́’ sɩ̂ɩ aabɛ fa duniɲaná wɛrɩ, sɩ ma má dóobíduke. Yɛ tʋ-arɩ dé ná sɩ hasɩga, Yékínna ba hã-ama sɔ́ɔ ní thʋ’nná sɩ́ hɩ̃tɩ má du’ kîi kaa hasɩ’, kɩ́ nɩ́pɛ dée pɩ́ dése ya. ²Waatɩ ʋ́ arɛ sɩ́ wɩ́sɛnnɛ wɛrɩ, a ũ’ma. A khɔrɔ’ma tákɩrsɩ dé a bu wɩ́’ fʋ̃ŋ sɩ́ déeri thʋ’rɩ wásɩ wɛra. ³Ná a buu sɩ́ wɩ́sɛrɩ, á hɩ̃tɩ pó’rípóró wa. ⁴Waatɩ ʋ́ arɛ wɩ́’ sɩ̂ɩ fa duniɲaná sɩ̂ɩ má dóobíduke wɛrɩ, a ũ’ma pãtɩ́ nɩ́nɛ kpóŋ kpóŋgéesi kɩ́ ũ’ wɛra. Kɩ dée má kha’-ama kha’ Yékínna khoŋ a wɩ́sɛnnɛ yɛ́ yɛɛ a pó’rípóró wa, dé a bɛɛma dé ʋ hã a wɩ́’ fʋ̃nsɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ thakoo mɩ́ɲáŋgɩ́rá khɛ huumi wá phɛɛnna. ⁵Yékíré khonni saa a dé a bu sɩ́ wɩ́’ fʋ̃nsɛra. Tɩ́rá yɛɛrɩ ʋ́ hãa a ʋ́ Niinɔ á bú tʋ dé a ba bu-sima.

⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ wɩ́sɛ̂ɛ tɩɩ a waatɩ wá bɛ̂ɛ’ háarɩ ná a tʋʋ dé waatɩ ʋ́ arɛ wɩ́sɛ sɩ́ déeri á khannɩ fa duniɲaná wɛrɩ, déeyéŋ-arma á khaa tɩ̂ɩ ní Tamaŋ thãná wɛrɩ ⁷– kɩ dée má ɩ́tɛ tɩ́ a ɲá wɛrɩ, tɩ́ra a dɛɛrɩ yɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wã, dé khãa-ama yɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ. ⁸Wɩ́sɛ̂ɛ tɩɩ a, yɛ a khɔrɔ’ma dé a sɛ́ɛ wɩ́sɛ sɩ́ déeri á khannɩ fa duniɲaná wɛrɩ, yɛ́ yóo á khaa tɩ̂ɩ ní Tamaŋ thãná wɛra; sɩ́râa nʋʋ á. ⁹Yɛ háarɩ âa á khanná fa duniɲaná wɛrɛ́sɩ a fɩ́ ya ba’, tɩ́ a khɔrɔ’ kɔ́ŋ wɛrɩ, tɩ́rá déeri ɩ̃́ yɛɛ á mɩ́ɲɛ́ nʋʋ ʋ́. ¹⁰Pébu, fɔ́ á bɛ́ɛ’ yóo Kírísi wá thɩɩthɩɩkhanná ʋ́ thɩɩ a, mɩ́ɩnɛ́ ba kóo wa. Ná kɩnnɛ mʋ déeri fa duniɲaná ba’, ʋ́ taa mʋ tɩ́, ná pɩ̃́ɩnɛ mʋ déeri ba’, ʋ́ taa mʋ tɩ́.

Kírísirâa yɛɛ nɩ́pɩ ná Yékínnâa bɛŋ

¹¹Tɩ́rá yɛɛrɩ á tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ ɩ̃́ phãnɩ Tamannɩ wɛra. Mʋ́ a tʋʋrɩ sɩ wɛrɩ, âa hʋkɛɛ nɩ́pɩnɛ pɩ́ tʋ dé á sɛɛrɛ dé-urma thɩ̃ɲaa. Yékínna tʋ-ama tákɩrsɩ yɛ kha’-mɩ́nnɩ kha’ ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ ɩ̃́ dɔ́gɩ́rá tárɩ́ kpoo bí a déeri wɛra. ¹²A wɛ̂ɛ bɛɛ dé a fʋʋ á thĩ ɲa, dé a bɛɛma dé a dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ wɔ́ɔnná ya thʋ’rɔ yɛ ɩ̃́ bu tɔ́ɔ ɩ̃́ sɛɛ’ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ foi ɩ̃ dɛɛ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ ɲá yíbíre wɛrɩ, yɛ pɩ́ keŋ mɩ́ɩ tɩ̂ɩ dɔ́ɔgɔ wa wɛra. ¹³Ná phʋ̃nɩŋ-arma, Yékírí wá mɩ́ɲɛ́ yɛɛrɩ á phʋ̃nɩma; yɛ ná a tʋʋ wɔ́ɔmɩ, ɩ̃́ kɩrgɛ. ¹⁴Pébu, mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ a dé wɛrɩ, fʋŋ mɩ́ Kírísi fʋnnɩ a wɛrɩ, pɩ́râa yɛɛ âa déyee. Tʋ-arɩ dé nɩ́nɩ́ ʋ́kpóo huuri ɩ̃ dɛɛ bɛ́ɛ’ pʋ, ná sɩ mʋ́nnáa dé-giri má bɛ́ɛ’ huuri. ¹⁵Hu-uma ɩ̃ dɛɛ bɛ́ɛ’ pʋ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ thakooge wɛrɩ, pɩ́ dé tɩ̂ɩ nʋʋ pɩ́ thĩnɔ wã, dé pɩ́ dé tɩ̂ɩ nʋʋ wɛ́ɛ ʋ́ huuri yɛ yaa ɩ̃ dɛɛ bɩ́ bʋ wɛra.

¹⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ wɛrá a wɛ̂ɛ keŋ nɩ́nɩ́ pãtɩ́ nɩ́thɩ̃napɩra keŋ nɩ́nɩ́ wã. Yɛ háarɩ ná a yɛ kemma Kírísiri pɩ́ kemminá, a wɛ̂ɛ keroo pɩ́ dɔ́mmɩ́ná tʋ̃́wã. ¹⁷Ná nɩ́nɛ dée kpoogi ʋ́ ná Kírísiri, dé-uma nɩ́’ fʋ̃ma; ʋ́ sɔŋ dugoo wá nii ʋ́ra bʋ́ tʋ̃́wã, dé Yékíré hãanʋʋ sɔŋ fʋ̃ma. ¹⁸Ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ Yékíré déeri si. Ʋ́rá yɛɛrɩ á ná ʋ́rá bɛrɩ Kírísi wá bárkárá. Sʋ̃ŋ-ʋrɩ-ama dé a sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ bɛmmɩ wá mɩ́ɲa. ¹⁹Yékínná yɛɛrɩ ʋ́ ná duniɲanɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ bɛŋ Kírísi wá bárkárá kaa thʋ̃’nɛɛ pɩ́ bursinɛ. Sɛɛrɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ bɛmmɩ wá mɩ́ɩ wɛrɩ, ʋ́ra ʋ hãanɩ a dé a sɛɛ’ nɩ́pɩra. ²⁰Tɩ́rá yɛɛrɩ aabɩ́râa sɛɛ’ ɩ́ mɩ́ɩnɩ Kírísi wá ɲísígírá. Dé-giri má aabɩ́ra Yékírí khɛɛrɩ yɛ̂ɛ yɩ́’ nɩ́pɩrɩ dé pɩ tʋwɔɔ. A ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma Kírísi wá ɲísígírá ɩ̃ bɛŋ ɩ̃́ ná Yékínna. ²¹Kírísi ʋ̂ʋ mɩ́ɩ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã wɛrɩ, ʋ́ra Yékírí khɛɛrɩ mɩ́pɩ̃́ɩdée á phɛɛnná, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ná a dée kpoogi á ná ʋ́rɩ́, á dé nɩ́’ pɩ́ terenni wɛrɩ Yékírí wá wɔ́ɔrɔ.

¹Mʋ́ kɩ déeri má á ná ʋ́râa déegée kpoogi wɛrɩ, a sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ hã ɩ̃́ yɛɛ dɔ́ɔ gɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ ɩ̃bɔ wɛrɩ, kɩ́ dé phãɩɲɩ wã. ²Pébu, kha’-ʋma kha’

Waatɩ ʋ́ mákɩ́nná wɛrɩ, ʋ́ waatɩrá mɩ núuni mʋ́ ɲɩ̂ɩnna,

hɩ̃́mmɩ wá khɩɩrá, tɛ̃́fɩ́m-mɩnɩ mʋ.6.2 Ná keri Ézá 49.8

Kere, waatɩ wɛrá déeri waatɩ ʋ́ mákɩ́nnɩ wɛrɩ, waatɩ wɛrá déeri hɩ̃́mmɩ wá khɩɩra.

³A wɛ̂ɛ bɛɛ dé nɩ́pɩra bu khakharɩ á sʋ̃mɩná wã; tɩ́rá yɛɛrɩ a wɛ̂ɛ bɛɛ dé a dé mɩ́ɩnɩ tɩ̂ɩ yɛɛ nɩ́pɛ́ burí sɛ́ɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wã. ⁴A déma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ tʋ dé Yékírí wá sʋ̃mdébibe a déeri. Tɩ́rá yɛɛrɩ yíbísãɩgɩ ná thɔɔra ná dɔ́ɔkpʋ̃́ʋ sɩ̂ɩ naŋ a wɛrɩ, âa pã́’. ⁵Pɩ khɩ’-ama yɛ̂ɛ pã́’ a karsó bʋ, yɛ̂ɛ suu nɩ́pɩ yɛ̂ɛ kɔɔ a, yɛ âa pã́’. Sʋ̃mɩ hʋʋsɩ ná dɔɔpã́nɩ́gɩ ná khʋ̃mɩgɛ̂ɛ bɛ́ɛ khʋ a. ⁶A déma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ tʋ dé dé-arma Yékírí wá sʋ̃mdébibe. Sɩ́rá yɛɛrɩ âa kã́ká’ kɩrsɛ, âa tʋ Yékírí wá mɩ́ɩɲɩ, âa pã́’, âa dé mɩ́kɩrɩyɩ, âa Yékírí wá Niinɔ, âa fʋŋ á kãmbɩ á dɔ́gɩnɛ, ⁷âa sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛrɩ, âa Yékírí wá wɔ́rgɛ. Sɩ́rá yɛɛrɩ âa dé mɩ́ɩ ɩ́ terenni ɩ̂ɩ má khãɩkhãɩtásɛ sɩ́ a khɛ ɩ̃́ kpɩ̃́ŋ á pɩ̃́ɩnɩ́bɩnɛ yɛ́ kɩ́ tɛɛ á wɩ́sɩ wɛra.

⁸Sɩ́rá yɛɛrɩ tɛ̃ pɩ̂ɩ kpónnó’ a yɛ́ písí sénné’ a, ɩ̃́ kha’ á ɲísí nʋʋgɩ yɛ́ písí kha’ tɛ̃ á ɲísí pɩ̃́ɩga. Pɩ́ khɛ-ama má nʋ́nʋʋnɩbɛ, yɛ hakɩra ná a sɛɛ’ma thɩ̃ɲaa; ⁹ɩ̃́ khɛ a má nɩ́’ pɩ́ pɩ mɩ́ɩ tʋʋ wa, yɛ hakɩra ná tʋ-bɩrɩ a tákɩrsa; ɩ̃́ khɛ a má nɩ́’ pɩ̂ɩ huumi wá déko, yɛ hakɩra ná a fɩ́ma thakooge; ɩ̃́ khɛ a má nɩ́’ pɩ́ mákɩ́nnɩ fʋ̃́ʋsɩ́mmɛ, yɛ pɩ khʋʋ a ya; ¹⁰ɩ̃́ khɛ a má á kã́kásɩ ɲagɩmɩn-sɩrma, yɛ hakɩra ná waatɩ wá bɛ̂ɛ’ á dɔ́gɩ wóo-girma; ɩ̃́ khɛ a má pɔ́ɔrɩ́bɛ, yɛ hakɩra ná aabɛ̂ɛ yɛɛ kɔ́ŋgɔ́mbɛ̂ɛ bu hense; ɩ̃́ khɛ a má a mɩ́ɩnɛ ɲa, yɛ hakɩra ná aabɛ̂ɛ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ.

¹¹Ɩ̃bɩ Kóorɛ́ntɩbɩ, sɛɛ’-arɩ-ɩ̃ma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ; a kóo ɩ̃ tɔ́ɔ wa, dé haɩ-arɩ-ɩ̃ma á dɔ́sɩnɛ. ¹²Kɩ dée má aabɩ́rá kaarɩ hãa ɩ̃ dɔ́ɔgɩ wa, dé ɩ̃bɩ́rá kaarɩ hãa a dɔ́ɔgɔ. ¹³Mɩ sɛɛrɛɛma ɩ̃bɛ má mɩ́ bibe ɩ̃́: ɩ̃ haɩ ɩ̃́ dɔ́sɩ aabɔ pãtɩ́ aabɩ́rɩ́ déeri wɛra.

Hã á máa nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã wɛra

¹⁴Pãtɩ́ pɩ́ wɔ́nnɩ́ yee náa ná kãŋgogoo tábɔ’ kpoogo pɩ́ sʋ̃nnɛɛ ɲa wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, hã ɩ̃́ máa nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã wɛra. Dé he nɩ́’ termemmi ná mɩ́pɩ̃́ɩdée yaarɩ kãmbɛ̂ɛ? Dé táyɛ́sɩ́gɩ ná tápírge wɔ́nnɩ́ yóo kpoogi bâa? ¹⁵Dé Kírísi ná Sutãna6.15 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ Bélíyáarɩ, kɩ́ déeri Sutãnǎa ɲísígi wá kɔ́ɔ. Kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ kɩrɩ mɩ́ɩnɩ wã wɛrɛ́sɩ nɩ́’ pɩ̃́ɲáa. wɔ́nnɩ́ bɛŋ? Nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Tamanná wɛrɩ, he ʋ́ nii yaarɩ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲɔɔ? ¹⁶Pé Yékínthɩya’duki ná sɩ̃mbɩ sɩ̃ɩnɩ kãmbɛ̂ɛ? Pébu, aabɩ́rá déeri thakoo Yékírí wá thɩya’dukiri pãtɩ́ ʋ́ thĩ kha’rɩ wɛrɩ, kha’

Ma ba hɩ̃tɩma má nɩ́pɩnɛ kpoogo.

Yɛ khaarɩ wó khaa tɩ́ pɩrɛ hɩ̃tansɩ wɛrɩ, ma ba hɩ̃tɩ bɩ́ kpoogo.

Ma ba déma pɩ́ Yékírí yɛ pɩ́ dé má nɩ́pa.6.16 Ná keri Lév 26.12; Jér 32.38; Ézé 37.27

¹⁷Tɩ́rá yɛɛrɩ Tamanná kha’

Pɩ ku’ pɩ́ nɩ́pɛ́ɛ sɔgɔmbɩrá, ɩ̃́ kpɩsɩɩ bɩ́ bʋ,

hã pɩ́ pha’ mɩ́ɩ tɩ́ ni’ni ɲa,

yɛ má pɩ́ bɩ.6.17 Ná keri Ézá 52.11; Ézé 20.34, 41

¹⁸Ma ba déma pɩ́ Sii yɛ pɩ́rá dé má bikhebi ná má biharɩpa.

Manɩ Tamaŋ ʋ́ déeri Wɔ́nnáa wɛrɩ, maná kʋ̃nnɩ mʋ́.6.18 Ná keri 2Sá 7.8; 7.14

¹Mɩ́ másaba, mʋ́ kɩ déeri má Yékírí hã-ʋrɩ-ama nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba dé ɩ́ mɩ́ɩɲɛnɩ wɛrɩ, a sɛ́ɛ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ni’ne’ á wɩ́sɩrɩ wɛrɩ yɛ́ khoŋ kã́ká’ pɩ̃́ɩsɩrɩ á dɔ́sɩ́rá, yɛ́ yɛɛ á nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá kɩ́ nʋʋ Yékínnɔ, yɛ a kɩ́ phãnɔɔ.

Nʋʋmɛ́ thã’nɩ Pólna

²Ɩ̃ haɩ a ɩ̃́ dɔ́sɩnɛ. A dée nɩ́nɩ́ mɩ́ɩnɩ wã, a hasɩga nɩ́nɩ́ wá mako wa; yɛ a fɩ̃nɩ dii nɩ́nɩ́ wã. ³Ná mɩ kʋ̃nɩ mɛ́’nɩ, kɩ dée má mɩ yárgɩ́ŋ-ɩ̃ma wã, dé pãtɩ́ mɩ sɛɛ’ra ɩ̃ wɛrɩ, fʋŋ-arɩ-ɩ̃ma á dɔ́gɩnɛ ná taraa mɩ́ɩnɛ́ wɔ́nnɩ́ kpɩsɩɩ a kãmbɔ fa duniɲaná wã, huumi wá yatɩrá wɔ́rɩ́ wa. ⁴Khãa-mɩnɩma ɩ̃bɔ tákɩrsa; yaara’-ɩ̃nɩ mɩ́ wɔ̂ɔnnɩ thʋ’rɔ. Á yíbinna sãɩma, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá, mɩ́ wɩ́sɩ́râa tɩyɔŋ tákɩrsa; nʋʋmɛ̂ɛ thãgɔŋ.

⁵Mʋ́ a nannɩ Másédóní sɩrgɩrá wɛrɩ, a buu háarɩ má kpáarɛ́ɛkharɛ kɩ́rɩ́ʋ wa, dé nɩ́pɩra yɛ sãɩna’ma á yíbíri kɛ́nsɩ kɛ́nsɛ, yɛ dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɛ̂ɛ yɛ aabɔ tɛ̃. ⁶Yékírí ʋ̂ʋ tɩɩra’ nɩ́pɩ wá wɩ́’ sɩ̂ɩ mʋ́nɩ́ɩ bɩ wɛrɩ, ʋ́rá yɛɛrɩ Títirá baa á wɩ́sɛ́ tɩyaa a. ⁷Yɛ kɩ dée má sɩ́ tónná yɛɛrɩ á wɩ́sɛ́ tɩyaa a ya, dé sɩ́ Títi sɛɛ’rɩ tɛ̃ wɛrɩ, sɩ́rɛ. Títi sɛɛ’-ʋrɩ-ama pãtɩ́ ɩ̃ déeri sã́ŋgɩ ʋ́ thĩ wá wɩ́sɩ́rá tɩyɔɔ, ná pãtɩ́ ɩ̃ khɔrɔ’ mɩ, ná pãtɩ́ ɩ̃ bannɩ bâa wú’ mántʋʋrɩ, ná pãtɩ́ ɩ̃ wɛ̂ɛ kɛrɩ mɩ́ mɩ́ɲɛ ɲa wɛra. Tɩ́rá yɛɛrɩ nʋʋmɛ́ thãgɔŋ ná taraa.

⁸Yɛ sɛbɩ ʋ́ mɩ tɩ̃’na hãa ɩ̃ wɛrɩ, pãtɩ́ mɩ ɲáaná ná ʋ ɲagɩmɩɲa ɩ̃́ kã́kásɩ ɩ̃ dée ɔ waatɩ kɩ́rɩ́ʋ wɛrɩ, wú’-mɩɲa mántʋʋrɩ. Yɛ wɛrá háarɩ ná ɲagɩmɩŋ-ʋma ɩ̃́ kã́kásɩ, mɩ́ wú’ mántʋʋrɩ ya, ⁹dé mɩ́ dɔ́gɩ wóo-girma; yɛ kɩ dée má pãtɩ́ ʋ ɲagɩmɩnnɩ ɩ̃́ kã́kásɩ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ ya, dé pãtɩ́ ʋ ɲagɩmɩnnɩ ɩ̃́ kã́kásɩ sɩ́ dée sã́ŋgɩ ɩ̃́ fɩ́kɩ́rá dɔ́ɔgɩ wɛra. Tɩ́ ʋ ɲagɩmɩnnɩ ɩ̃́ kã́kásɩ wɛrɩ, dé-sirma Yékírí wá khɔrɔ’mɔ. Sɩ̂ɩ mʋ́nnáa, a sʋ̃́nɩ́ dée ɩ̃ pɩ̃́ɩ tʋ̃́wã. ¹⁰Pébu, ná mɩ́ɩnɛ ɲagɩmɩɲa nɩ́nɩ́ wá kã́kásɩ ɩ̃ mákɩ́rá Yékírí wá khɔrɔ’mɛ, ʋ́ ba wú’ mántʋʋrɩ ya, dé sɩ yɛɛma tárɩ́ɩrá fɩ́kɩ́ŋ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ yɛɛ Yékínná hɩ̃́nɔɔ. Yɛ kã́ká’ɲagɩmɩŋ gɩ́ ku’ri duniɲamɩ́ɲɔ wɛrɩ, kɩ bamma huume.

¹¹Ɩ̃ keŋ kã́ká’ɲagɩmɩŋ gɩ́ ku’ri Yékírí wá khɔrɔ’mɔ, tɩ́ kɩ déeri ɩ̃bɔ wɛra. Ɩ̃ ɲáa pãtɩ́ sɩ yɛɛrɩ ɩ̃́ haabɩra keri mɩ́ɩɲɩnɩ sɔɔbɛ́sɔ ɩ̃ bʋkaa kha’ tɩ nʋwãa ɩ̃bɛ́ ya waa? Ɩ̃ ɲáa pãtɩ́ sɩ yɛɛrɩ tɩ́ pɩ̃́ɲáa ɩ̃bɛ yaa? Ɩ̃ ɲáa pãtɩ́ sɩ khʋʋrɩ ɩ̃ phãnɩgɩ waa? Ɩ̃ ɲáa pãtɩ́ ɩ̃ khɔrɔ’ mɩ ɲaa? Ɩ̃ ɲáa hʋkɛɛ sɩ́ ɩ̃ hʋkɛɛ yaa? Ɩ̃ ɲáa pãtɩ́ sɩ déeri sã́ŋgɩ ɩ̃ yɛɛ tárɩ́ɩ ʋ́ déeri mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛrɩ wa waa? Ɩ́ mɩ́ɩɲɛ̌ɛ bɛ́ɛ’rá, dé-ĩni ɩ̃́ sʋ̃mɩnnɩ sówo; ɩ̃́ dɛɛrɛ bʋ́ tʋ̃́wã. ¹²Kɩ dée má ʋ́wɛ ʋ́ déeri mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛrɛ́sɩ ʋ́ pɩ déeri ɩ́ wɛrɩ, ʋ́ra mɩ dɛɛrɩ yɛ tɩ̃gɩ sɛbɩ hãa ɩ̃ ʋ́ wa, dé tɩ̃’-mɩnʋʋma sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ tʋ Yékírí wá wɔ́ɔnná hʋkɛɛ sɩ́ ɩ̃ hʋkɛɛrɩ á mɩ́ɲɔ wɛra. ¹³Tɩ́rá yɛɛrɩ wɩ́sɛ́ tɩyaa a.

Kɩ dée má wɩ́tɩɩgɩ wá tóre sɩ hãanɩ a ya, dé písén-siri yɛɛma nʋʋmɛ́ thãgɩ a kɔ́ŋ ɩ̃ dɛɛ dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ wóoró’ri Títi wá dɔ́gɩrɩ wɛra. ¹⁴Pãtɩ́ mɩ sɛɛ’ra Títiri ɩ̃́ ɲísí nʋʋgɩ wɛrɩ, ɩ̃ yee mɩ nɩɩsɩ wa, dé pãtɩ́ a dé sɛɛ’ ɩ̃ fɩ́ thɩ̃ɲaa wɛrɩ, mʋ́nnáa-ʋ. Tɩ́ a sɛɛ’rɩ Títiri ɩ̃́ ɲísí nʋʋgɩ wɛrɩ, dé-sirma thɩ̃ɲaa. ¹⁵Mʋ́ ʋ theera ɩ̃́ thãná wɛrɩ, kɔ́’-ɩ̃ɲaa-ʋma kɔ́kɩra: phãnɩgɩ ná kpámmɛ kpoogo. Ɩ̃́ bɛ́ɛ’ núunima ʋ́ wágɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ ná ʋ wógíró sí, ʋ hafɩ́ɩ fʋŋ-ɩ̃ma. ¹⁶Tɩ́ ɩ̃ déeri mɛ́’nɩ wɛrɩ, nʋʋ-tɩrɩ-mɩ́ma, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ khãa ɩ̃́ bʋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá.

Ɩ̃ hãana’ ɩ̃́ dɔ́gɩnɛ mɛ

¹Á nɩ́pa, a bɛɛ dé ɩ̃ tʋma pãtɩ́ Yékíri fɩ̃ɩnɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ déegíyé asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ Másédóní sɩrgɩrá wɛrɩ, pɩ́ sɔgɔmbɩrá. ²Pɩ́ yíbíri sãɩ-tɩyaama sɔɔbɛ́ bʋ, yɛ nʋʋmɛ́ thãgɩ bɩ kɔ́ŋ, yɛ pɩ́ ná pɩ́ pɔ́ɔ pɩ̃́ɩmɩnɛ, pɩ́ hãanɩga kɔ́ŋ pɩ́ dɔ́gɩnɛ mɛ ³ɩ̃ mákɩ́rá pɩ́ wɔ́rgɩnɛ. Mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ pɩ́ yatɩ hãana’-pɩrma ɩ̃ taraa pɩ́ wɔ́rgɩra; yɛ kɩ dée má nɩ́nɛ́ kɔ́’rɩ bɩ fãŋgɔ wa. ⁴Ɲɩ́m-bɩrɩ-ama dé a keŋ á thĩ yɛ́ yɛɛ ɩ̃bɛ́ tɛ̃́fɩ́ŋ bʋ́ tɛ̃ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ́ nɩ́pɩra ba tɛ̃́fɩ́ŋ Yékírí wábɩrɩ wɛra. ⁵Déegée-birma ɩ̃ taraa pãtɩ́ a yɛ kã́ká’ wɛra. Tamaŋ wágɩra pɩ khɩrɩɩrɩ núu yɛ tʋ̃má pɩ nú á wágɩrɩ ɩ̃́ dé tɩ́ a sɛɛ’rɩ bɩ ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ Yékínna yɛ khɔrɔ’ wɛra. ⁶Tɩ́rá yɛɛrɩ á sɛɛrɩyɛ Títiri kha’ tigi’ í nɩ́pɩ fɩ̃ɩna dɔ́ɔgɩ yɛ̂ɛ hãana’ ɩ̃́ thãná ʋ̂ʋ yɛ hɩ̃́nɩ́sɛ̂ɛ wɛrɩ, ʋ hɩ̃́nɩ́’ phɩrgɛɛ.

⁷Ɩ̃ ma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ tákɩrsa: khãamɩ, ná ɩ̃́ tʋ sɛɛrɛɛ, ná ɩ̃́ tʋ mɩ́ɩɲɩ, ná hʋkɛɛ thĩiɲi thĩiɲi wá bɛ́ɛ’ mɛ, ná fʋŋ mɩ́ a fʋnnɩ ɩ̃ wɛra. Mʋ́ sɩrɛ mʋ́nnáa wɛrɩ, ɩ̃ fɩ̃ɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hãana’ tɛ̃ ɩ̃́ dɔ́gɩnɛ mɛ ɩ̃́ kpɛ́’ pʋ́. ⁸Kɩ dée má kha’-mɩnɩma kha’ ɩ̃ dé si fãŋgɔ wa, dé ná a sɛɛ’ ɩ̃ pɔ́ɔ hʋkɛɛsɩnɛ, mɩ bɛɛma dé sɩ dé sã́ŋgɩ pɩ́ bú tʋ ná fʋŋ-ɩ̃nɩ pɔ́ɔrɩ mɩ́ɲáŋ. ⁹Pébu, tʋ-ɩ̃nɩ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá dɔ́ɔfɩ́rgɩra. Ʋ́ ná ʋ́ hensinɛ mɛ, dé-uma ʋ́ wɩ́sɩ pɔ́ɔrɔ́ ɩ̃ dɛɛ ɩ̃bɔ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ bu hensi ʋ́ pɔ́ɔmɩ wá bárkárá. ¹⁰Kó’nni ɩ̃bɛ́ khɩrɩɩra kɔ́kɩ́rɔ́ tigikhorikiri yɛ ɩ̃́ thĩná khɩrɩɩra buu sɩ́ kã́kásɩra. Tɩ́rá yɛɛrɩ, ná mɩ́nɔ, ná ɩ̃ dée si, sɩ kɩra. ¹¹Tɩ́rá yɛɛrɩ wɛrá ɩ̃ yóo sí ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá.

Yɛ pãtɩ́ ɩ̃ haabɩnna buu sɩ́ kã́kásɩrɩ wɛrɩ, ɩ̃ yóo sí mʋ́ ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá ɩ̃́ mákɩ́ŋ ɩ̃́ wɔ́rgɩnɛ. ¹²Pébu, tɩ̂ɩ mʋ́ wɛrɩ, háarɩ tɩ́ séré yɛ mʋ́ hãanɩga rɩ mʋ́ dɔ́gɩnɛ mɛ, tɩ́rá kɩnnɩ. ¹³Kɩ dée má kha’-ama kha’ ɩ̃ tɛ̃́fɩ́ŋ pɔ́ɔrɩ ɩ̃́ ná tarɩ yɛ sɩ́ písí dé ɩ̃bɔ foriisi wa, dé a bɛɛma dé ná sɩ dée mʋ́nnáa, mɩ́ɩɲɩ́ná hɩ̃tɩ mágɩ́rɩ mágɩ́rɩ. ¹⁴Wɛrá ɩ̃bɩ́ra ma mɩ́ɩɲɛ kɔ́ŋ, ɩ̃bɩ́ra tɛ̃́fɩ́ŋ pɛ́ɛ bɩ́ dá’rɩ wɛra; yɛ ɔ khɩɩ ná ɩ̃bɩ́ra bâa mɩ́ɩnɛ ɲa, yɛ pɩ́râa mɩ́ɩnɛ kɔ́ŋ, pɩ́rá tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃bɩ́ra. Ná sɩ dée mʋ́nnáa, mɩ́ɩɲɩ́ná hɩ̃tɩ mágɩ́rɩ mágɩ́rɩ, ¹⁵yɛ sɩ́ dé pãtɩ́ sɩ tɩ̃’nɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’

Wɛ́ɛ ʋ́ buura kɔ́ŋ wɛrɩ, ʋ sʋ̃́nɩ́ buu taraa tʋ̃́wã;

yɛ wɛ́ɛ ʋ buura kɩ́rɩ́ʋ wɛrɩ, mɩ́ɩnɛ kpɩgɔɔ tʋ̃́wã.8.15 Ná keri Ku’ 16.18

Ɩ̃ kɔ́’ Títi ná ʋ́ sɩrɩyóo tákãmbɩrɩ kɔ́kɩra

¹⁶A thɩya’ma Yékírí, pãtɩ́ ʋ yeeri Títi wá dɔ́gɩ́rá kã́kásɩ dé ʋ hʋkɛ́ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃ pãtɩ́ a hʋkɛɛ yɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃ tɛ̃ wɛra. ¹⁷Títi pɩ́-ʋrɩ tɩ́ a ɲɩ́nnáa-ʋ kha’ ʋ dé wɛrɩ, yɛ kɩ dée má á wásɩ wá tóro wa, dé ʋ́ thĩ wá yatɩrá buuri sɩ́ kã́kásɩrɩ dé ʋ hʋkɛ́ɛ thee ní ɩ̃́ ná tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃. ¹⁸Sʋ̃ŋ-arʋʋma ʋ́ ná á asɔ́nɩ́kãnɩ ʋ́ asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ wɛrɩ, sɛɛ’ ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ʋ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɩ wɛra. ¹⁹Sɩ́ tóro wa, dé asɔ́nnɩ́pɩ́rá phɩ̃’nɩ khoroo dé ʋ kɩ́ tã́a a á sɩrɩyóokhayɩrá, á kɩ́ hɩ̃́ŋ tigi’ í ɩ̃ fɩ̃ɩnɩ dɔ́ɔgɩ yɛ̂ɛ hãana’ wɛra. Sʋ̃mɩnɛ tɩ́ a mákɩ́nnɩ ná a dé ɩ̃́ hã Tamaŋ sáʋ yɛ sɩ́ bʋka’ tɛ̃ kha’ a khɔrɔ’ma dé a tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́pa.

²⁰Mʋ́ tigi’ira dée tigi’ kɛnnɩɲɛnɲɩ wã wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ á mákɩ́rá ná a tʋ ɩ́ kɔ́’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã nɩ́nɛ́ yɛ́ bu á bʋ khakharɩ wa. ²¹Pébu, a wɛ̂ɛ bɛɛ dé a dé tɩ́ kɩnnɩ Tamǎaŋ tórí wá wɔ́ɔrɔ wa, dé ɩ̃́ dé tɛ̃ tɩ́ kɩnnɩ nɩ́thɩ̃napɩ wá wɔ́ɔrɔ wɛra.

²²Sʋ̃ŋ-arma á asɔ́nɩ́kãnɩ wá ɔɔ, ʋ́ a déeri ɩ̃ keri pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ ɩ̃ ɲáa ná ʋ hʋkɛɛ Yékírí wá sʋ̃mɩná wɛrɩ, ɩ̃́ kpɛ́’ pɩ́ bʋ. Yɛ wɛrá hafɩɩ-ʋrɩ yɛ̂ɛ hʋkɛɛma pébu, khãa-ʋrma ɩ̃bɔ. ²³Ná Títirɔ, mɩ́ ná ʋ́rɩ́ dé-arma kpoogi yɛ̂ɛ déegée kpoogi ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃. Yɛ pɔ́ɔ bɩ́rɩ́, asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ wɛrɩ, pɩ́rá sʋ̃nnɩ bɩ ɩ̃́ thãná dé pɩ déegée ɩ̃́ hã Kírísi sáʋ. ²⁴Ɩ̃ fʋŋ bɩ tákɩrsɩ, asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ wɛrɩ, pɩ́ bú tʋ dé ɩ̃ fʋmma kãmbɩ yɛ́ tʋ tɛ̃ dé ɩ̃́ ɲísí nʋʋ gɩ́ a sɛɛ’ra bɩ wɛrɩ, mɩ́ɲánnʋ.

Tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ́ pɩ bɛ́ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

¹Pé mɩ ɲaanɩ́ŋ tɩ̃’nɛ́ɛ hã ɩ̃ tɛ̃ Yékírí wábɩ wá tɛ̃́fɩ́mmɩ wá mɩ́ɩnâa? ²Pébu, tʋ-mɩnɩ dé ɩ̃́ thĩna yɛ khɔrɔ’ma tákɩ́rsɩ dé ɩ̃ tɛ̃́fɩ́ŋ, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ sɛɛrɩyɛ ɩ̃́ ɲísí nʋʋgɩ Másédóní sɩrgɩ asɔ́nnɩ́pɩnɛ kha’ Ákáyɩ́ sɩrgɩ asɔ́nnɩ́pɩ sɔ́ɔbɩ́m-bɩrma háarɩ kó’ri yɛ̂ɛ bɛ́ɛ hãana’. Hʋkɛɛ sɩ́ ɩ̃ hʋkɛɛrɩ mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́rá yɛɛrɩ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ hafɩya khɔrgɔ dé pɩ tɛ̃́fɩ́ŋ. ³Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá mɩ sʋ̃mma Títi thaabɩrɩ ɩ̃́ thãná, ɩ̃́ khɩrɩɩ kɩ́ sɔ́ɔbɩ́ŋ pãtɩ́ mɩ kha’ra wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pãtɩ́ a fʋʋrɩ ɩ̃́ ɲísí nʋʋgɩ wɛrɩ, hã sɩ́ dé phãɩɲɩ wã. ⁴Tʋ̃má ná á ná Másédóní asɔ́nnɩ́pɩ wá pɔ̂ɔ ba thee ná nanɩ ná ɩ̃ sɔ́ɔbɩ́rɔ́ wa, sɩ ba déma aabɔ nɩɩsa; tʋ̃má ɩ̃́ wásɩ́rá wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ nʋ́ʋgɛ ya. ⁵Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ keri sɩ́ mákɩ́rá mɩ́ ɲɩ́nɩ́ bɩ dé pɩ khɩrɩ́ɩ ná kɩ́ keŋ mɩ́kɩrɩ ɩ́ ɩ̃ hãana’na nʋʋgɩ kha’ ɩ̃ ba dé wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa. Ná sɩ mʋ́nnáa, ná mɩ ba thee mɩ́ ná ɲá ná ɩ̃ khoree sóo, sɩ́ bʋká’ kha’ khoŋ-ɩ̃nɩɩma ɩ̃́ dɔ́gɩnɛ mɛ tʋ̃má kɩ dée má nɩ́nɛ́ kɔ́’rɩ ɩ̃ fãŋgɔ wa.

Ná mʋ hãanɩga mʋ́ dɔ́gɩnɛ, mʋ buma kɩrga

⁶Ɩ̃ tʋ kha’ ná mʋ tɔɔgɩyɔ kɩ́rɩ́ʋ, mʋ sɩ̃gɩ’ma kɩ́rɩ́ʋ, yɛ ná mʋ tɔɔgɩyɔ kɔ́ŋ, mʋ sɩ̃gɩ’ma kɔ́ŋ. ⁷Tɩ́rá yɛɛrɩ bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo hãana’ pãtɩ́ pɩ khonna kã́kásɩ wɛrɩ, kaadé wɔ́ɔkpãgɩrɛ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ kha’ mʋ́nnɩ mɩ dé ya, dé Yékínna khɔrɔ’ma wɛ́ɛ ʋ̂ʋ hãana’ mɩ́ɩnɩ mánsɛ. ⁸Yékíre ma wɔ́rgɛ ɩ̃́ kɩnna’ ɩ̃ tákɩrsɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ bu mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ ɩ̃ kpʋ̃́ʋ wɛrɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’, ɩ̃́ tannɩ́ dʋ’ ɩ̃́ kɩ́ dé mɩ́kɩrɩ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ ⁹pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ kha’

Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ phãnɩ Tamaŋ Yékírí wɛrɩ, ʋ hãana’ma kharɩ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ;

ʋ hãma pɔ́ɔrɩ́bɩ mɩ́ɩɲa.

Ʋ́ mɩ́kɩrɩɩra bʋ́ma waatɩ wá bɛ́ɛ’ mɛ.9.9 Ná keri Mák 112.9

¹⁰Yékírí ʋ̂ʋ hã pónsʋ̃mɩ tátɔɔgɩ ná diimi wɛrɩ, ʋ́râa ba hã ɩ̃ mɩ́ɩɲɩ ɩ̃́ yɛɛ ɩ́ kɔ́ŋ, yɛ́ yɛɛ mɩ́kɩrɩ ɩ́ ɩ̃ dé wɛrɩ, ɩ́ kɩ́ dʋ’ kɩ́ yóo. ¹¹Yékínna ba yɛɛma ɩ̃́ bu mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ kɔ́ŋ ɩ̃́ dé mɩ́kɩrɩ hũnsi hũnsi wá bɛ̂ɛ’, nɩ́pɩ́rá thɩya’ Yékírí ɩ̃́ dɛɛ ɩ́tɛ tɩ́ ɩ̃ hãanɩ a dé a ná hã bɩ wɛra. ¹²Sʋ̃mɩ tɩ́ ɩ̃ dé mɛ́’nɩ wɛrɩ, kɩ dée má tɩ ba yɛɛma Yékírí wábɩ́rá bu tɩ́ kpɩ’rɩ bɩ wɛrɩ, sɩ́ tóro wa; dé sɩ ba yɛɛma nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ kɩ́ thɩya’ Yékírí tákɩrsa. ¹³Ná ɩ̃ wɔ́rɔ́ɔ dée tɩ́ sʋ̃mɩnnɩ, sɩ ba yɛɛma pɩ́ kɩ́ fʋʋ Yékírí wá ɲísí nʋʋgɩ ɩ̃́ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩ, ʋ́ ɩ̃ khãanɩ wɛrɩ, ná pãtɩ́ ɩ̃ tɛ̃́fɩ́nnɩ pɩ́ ná pɔ́ɔrɩ ɩ̃́ dɔ́gɩnɛ mɛ wɛra. ¹⁴Pɩ ba ɲɩ́mma Yékírí hã ɩ̃, sɩ́ bʋká’ kha’ khɔrɔ’-pɩrɩ-ɩ̃ma tákɩrsɩ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ kɔ́ŋ ɩ̃ kɩnnɩga ɩ̃ wɛra. ¹⁵A thɩya’ Yékírí ɩ̃́ dɛɛ mɩ́ kpakpa’ tɩ́ ʋ hãanɩ a, tɩ́ tannɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛra.

Pól dé-uma Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa

¹Mɩ́nɩ́ Pól ʋ́ nɩ́pɩ kha’rɩ kha’ ná mɩ ɩ̃́ the’ mɩ sɛɛrɛɛma ɩ̃bɛ yɛtɛtɛ, yɛ ná mɩ déeyéŋ mɩ́ sɛɛrɛɛ ɩ̃bɛ dʋ́rgɛ wɛrɩ, mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma Kírísi ʋ̂ʋ tʋ sábárɩ́ yɛ̂ɛ dé mɩ́ɩɲɩ hɩ̃naa bʋ wɛrɩ, ʋ́ ɲísígírá, ²hã ɩ̃́ yɛɛ ná mɩ ba thee ní ɩ̃́ thãná mɩ́ sɛɛrɛɛ ɩ̃bɛ dʋ́rgɛ ya; dé pɔ̂ɔ bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá pɩ̂ɩ kʋ̃ŋ kha’ a déma mɩ́ɩɲɩ nɩ́thɩ̃nasɔ, yɛ ná mɩ ba thee, mɩ́ ba kɛrɩ bɩ́ ya. ³Kʋ̃ŋ-arɩ dée nɩ́thɩ̃napɩ́ra, yɛ khãɩ gɩ́ a khãɩ wɛrɩ, a wɛ̂ɛ khãɩ gɩ nɩ́thɩ̃nasɔ wa. ⁴Pébu, khãɩkhãɩtá sɩ́ a khɛ yɛ̂ɛ khãɩ wɛrɩ, sɩ dée nɩ́thɩ̃na’ wásɩ wa, dé sɩ́ fãŋgɩ ku’-kirma Yékírí thã ɩ̃́ hasɩ’ Yékírí wá pɩ̃́ɩnɩ́bɩ wá fãŋgɩ yɛ́ fɩ́kɩ́ŋ nɩ́pɩ kã́kásɩ; ⁵ɩ̃́ khoŋ nɩ́pɩrɩ ɲísíbɛɛkã́kásɩ wá bɛ́ɛ’ sɩ̂ɩ khʋ̃ŋ bɩ Yékíntʋgɩnɛ wɛrɩ, yɛ́ yɛɛ pɩ́ sɛ́ɛ kã́ká’ pɩ̃́ɩsɩrɩ yɛ́ kɩ́ nú Kírísi wága. ⁶Yɛ ná ɩ̃ ba núu Kírísi wágɩ kutúru, pɛ́ɛ bɩ̂ɩ kaa nú ʋ́ wágɩ wɛrɩ, á ba yɛɛ bɩ ya.

⁷Ɩ̃ kɩ́ keŋ mɩ́ɩɲɩ kɩ́ naŋ. Ná nɩ́nɛ keŋ má dé-manɩma Kírísi wáa, ʋ tʋ kha’ dé-aabɩ́nnɩma tɛ̃ ʋ́ wábɩ pãtɩ́ ʋ́rɛ wɛra. ⁸Tamaŋ hã-ʋrɩ-ama wɔ́rgɩ, dé a tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃ ɩ̃́ bu fãŋgɩ ʋ́ khɩ̃ɩnná tʋ̃má kɩ dée má ɩ̃́ dé ɩ̃ pɩ̃́ɩ ɲa. Yɛ háarɩ ná foi-minima ná taraa ɩ̃ dɛɛ kɩ́ wɔ́rgɩ́rá, nɩɩsɛ́ kɔ́’ mɩ ɲa. ⁹Yɛ hã ɩ̃́ keŋ má mɩ bɛ́ɛ tɩ̃’ma mɩ́ sɛbɩrɩ ɩ̃́ phãnna’ ɩ̃ ɲa, ¹⁰pébu, pɔ́ɔra kʋ̃mma kha’ tɩ́ mɩ́nɩ́ Pól kha’rɩ mɩ́ sɛbɩrá wɛrɩ, tɩ́rɛ, kha’ mɩ sɛɛ’-rɩma waga. Pɩ kʋ̃mma tɛ̃ kha’ ná mɩ pɩ́ sɔgɔmbɩrá, mɩ fãŋgɛ́ ya, mɩ́ wɔ́nnɩ́ sɛɛrɛɛ ya. ¹¹Tárɩ́ bɩ̂ɩ kʋ̃ŋ mʋ́ wɛrɩ, pɩ tʋ kha’ dɔ́ŋ mɩ́ a sɛɛrɛɛrɩ á sɛpɩrá waatɩ ʋ́ a yɛ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wa wɛrɩ, ná a ba thee, pɩ́ dɔ́mmɩ́ná a ba déegée.

¹²Á ha’rɩ́ kha’ dé-arma kpoogi á ná ɩ́pɛ bɩ̂ɩ fʋʋ pɩ́ thĩ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ mákɩ́ŋ á wɩ́sɩ á ná pɩ́rɩ́ wa. Dé-birma hakɩra kpɩ’rɩba: pɩ́ thĩnâa mákɩ́ŋ pɩ́ thĩ ɩ̃ mákɩ́rá pɩ́ kã́kásɩnɛ yɛ́ kɩ́ keŋ kãmba. ¹³Yɛ aabɩ́rɩ́, á ba foi ɩ̃́ ná tarɩ tɩ́ kharɩ wa, dé khaa ɩ́ Yékírí kha’rɩ a déegée kpʋ̃́ʋ wɛrɩ, ɩ́rɩ́ bʋ a déegéeri ɩ̃ ba taraa nanɩ ɩ̃́ thãná. Sɩ́rɩ́ bʋ a foi. ¹⁴Mʋ́ a bannɩ ba sɛɛrɩyɛ ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Kírísi wá mɩ́ɩ wɛrɩ, kɩ dée má foi-arma ná taraa tɩ́ kharɩ wa, dé ɩ̃́ niina bʋ́ma khaa ɩ́ Yékírí kha’rɩ âa déegée kpʋ̃́ʋ wɛra. ¹⁵A wɛ̂ɛ foi ɩ̃ dɛɛ ɔ̌ɔ sʋ̃mɩnɔ wã, dé ná a dée sɩ́rɩ́, a foima ɩ̃́ ná tarɩ tɩ́ khara. Yɛ a bɛɛma dé khãa mɩ́ ɩ̃ khãanɩ Tamanná wɛrɩ, pɩ kɩ́ dʋ’ kɩ́ yóo, yɛ á sʋ̃mɩnná kɩ́ dʋ’ kɩ́ yóo tɛ̃ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá ɩ̃́ mákɩ́ŋ khaa ɩ́ Yékírí kha’rɩ a déegée kpʋ̃́ʋ wɛra. ¹⁶Ná sɩ dée mʋ́nnáa, a wɔ́nnɩ́ yóo ná sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwã̌a mɩ́ɩnɩ nɩɩ ɩ́ máagɩ́nnɩ ɩ̃bɛ wɛra. Yɛ a wɛ̂ɛ bɛɛ dé a ná déegée pɔ́ɔ déegékharɔ ɩ̃́ khɛ mɩ́ɩ ɩ́ pɩ́rɩ́ déeri sóo wɛrɩ, ɩ̃́ kɩ́ foi wa. ¹⁷Tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ ná nɩ́nɛ kha’ ma foi, ʋ keŋ tɩ́ Tamaŋ déeri wɛrɩ yɛ́ foi.10.17 Ná keri Jér 9.23¹⁸Pébu, kɩ dée má wɛ́ɛ ʋ̂ʋ fʋʋ ʋ́ thĩ, ʋ́ mɩ́ɲɛ̂ɛ nʋʋ Tamannɔ wã, dé wɛ́ɛ ʋ́ Tamaŋ wá thĩna fʋʋ wɛrɩ, ʋ́rɩ́ mɩ́ɲɛ̂ɛ nʋʋ ʋ́.

Pólna bʋka’ma pãtɩ́ ʋ déeri Yésú wá sʋ̃ŋgɩnna wɛra

¹Ná sa-ɩ̃ɲaa ɲíntã́nnɩ kɩ́rɩ́ʋ ɩ̃ núu mɩ́ phʋ̃ʋnɩsɛɛrɛrɩ, tɩ yɛ nʋʋ mɩ́; mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma ɩ̃ sa ɲíntã́nnɩ ɩ̃́ núunígóo-u. ²Khɔrɔ’-mɩnɩ-ɩ̃ma khɔrɔ’ thĩnthĩŋ mí ku’ri Yékírí thã wɛra. Pébu, Kírísi úkpora mɩ ba hã ɩ̃, ʋ́ dé ɩ̃́ khoo. Mɩ bɛɛma dé ɩ̃ hɩ̃tɩ má hãnɩmboŋ yaaŋfʋ̃mɩ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ tʋʋ khomɩ́ɩ ɲa wɛrɩ, ɩ̃́ ná naŋ ʋ́ yeekhɩɩra. ³Yɛ mɩ tʋ̃́mma dé ɔɔ ba fɩ̃nnɩ́ bunno’ ɩ̃ pãtɩ́ sʋwaa fɩ̃nna Áwarɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ kaa kɔ́’ Kírísi wá khɩ̃ɩnnɩ ɩ̃́ dɔ́gɩnɛ mɛ, kã́ká’ kɩrsɛ. ⁴Pébu, tʋ-mɩnɩ dé ná ɔɔ ba sɛɛrɩyɛ ɩ̃ Yésú wá mɩ́ɩ pɔ́ dɔ́mmɔ, pɩ̂ɩ pɩ́kpo ná pɩ́ a sɛɛ’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, wɛrɛ́sɩ ɔ̌ɔ ba sɛɛrɩyɛ ɩ̃ kha’ ɩ̃ pɩ́ ɔ nii maa ʋ̂ʋ ʋ́kpo ná Yékírí wá Nii ʋ́ ɩ̃ buuri wɛrɩ, wɛrɛ́sɩ ɔ̌ɔ sɛɛrɩyɛ ɩ̃ tɛ̃ ɔ sɛɛrɛ nʋwã̌a ʋ̂ʋ ʋ́kpo ná wɛ́ɛ ʋ́ ɩ̃ pɩ́ɩrɩ wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ núunó’ma. ⁵Yɛ kha’-mɩ́nnɩ kha’ pɛ́ɛ bɩ́ ɩ̃bɩ́ra khɛ Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩ kpakpapɩ wɛrɩ, pɩ́ tarɔŋ mɩ́ɩnɔ wã. ⁶Háarɩ ná mɩ́ tʋ sɛɛrɛ́ɛ naŋ bɩ́rɩ́ wa, tʋ-mɩnɩ dé mɩ́tʋgɩ́rɩ́ bʋ, mɩ kɔɔ bʋ́ tɔ́ɔ wa. Ɩ̃́ thĩ ɲá-ɩ̃nɩ sɩ á sʋ̃mdéenɲíná ná á dédɔ́mmɩ́ná mɛ.

⁷Tɩ́ mɩ déeri mɩ́ wɩ́sɩ má mɩ mɩ́ɩnɩ wã yɛ khɛɛ ɩ̃ nɩ́’ kpórbi ɩ̃ sɛɛrɩyɛ ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yékírí wá mɩ́ɩ wɛrɩ, phãɩɲɩ, dé mɩ́pɩ̃́ɩnɛ mɩ déerii? ⁸Pãtɩ́ mɩ yɛ ɩ̃́ thãná wɛrɩ, yɔ́ khayɩ wá asɔ́nnɩ́pɛ̂ɛ yɛ hãŋ tigi’i, mɩ̂ɩ yɛ wɔ́rɩ́ yɛ̂ɛ déegée ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá. ⁹Waatɩ ʋ́ mɩ yɛ ɩ̃́ thãná wɛrɩ, degée yɛ́ naŋ mɩ, mɩ́ pʋ́’ ɩ̃ mɩ́ɩnɩ wã; dé Másédóní sɩrgɩ asɔ́nnɩ́pɛ́ theera ná hãa mɩ tɩ́ mɩ yɛ kpʋ̃́ʋ wɛra. Mɩ fonnigo ɩ̃ ɲáa wã, yɛ mɩ́ ba fonno’ ɩ̃ tɛ̃ ɲa. ¹⁰Kírísi wá mɩ́ ɩ́ déeri thɩ̃ɲaa, ɩ̂ɩ mɩ́ dɔ́gɩ́rá wɛrɩ, ɩ́ bárkárá mɩ sɛɛ’ ɩ̃ kha’ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃́ŋ mɩ sɩ́ kpórsinɛ́ Ákáyɩ́ sɩrgɩrá wa. ¹¹Ná mɩ kʋ̃nɩ mʋ́, má mɩ fʋrɩ ɩ̃ ɲa bâa? Yékírí wá thĩ tʋ-ʋrɩ dé fʋm-mɩnɩ ɩ̃. ¹²Tɩ́ mɩ dé wɛrɩ, tɩ́ra mɩ ba kɩ́ dé, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ bɛɛ dé pɩ foi kha’ á ná pɩ́ra ma kpoogi wɛrɩ, pɩ́ bu tɔ́ɔ ɩ̃́ kpɩ̃ŋgɛɛ ya. ¹³Pɩ́ nɩ́pɛ́ɛ hũŋgira tʋ̃mma yɛ̂ɛ kha’ Yékíré sʋ̃nnɩ ɩ̃bɩ́rɩ́ yɛ̂ɛ fɩ̃ŋ nɩ́pɩ yɛ̂ɛ dé pɩ́ wɩ́sɩ má Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɛ. ¹⁴Sɩ́ wɔ́nnɩ́ dé maagɩ wa, pébu, Sutãnǎa thĩna déma ʋ́ wɩ́sɩ má Yékírí wá mɩnɩgɩ ʋ̂ʋ táyɛ́sɩ́gɔ wɛra. ¹⁵Tɩ́rá yɛɛrɩ sɩ́ wɔ́nnɩ́ dé maagɩ ná Sutãnǎa sʋ̃mdébibira dée pɩ́ wɩ́sɩ tɛ̃ má sʋ̃mdébi bí terenni ɲa. Yékínna ba taa-bɩma ɩ̃́ mákɩ́ŋ ɩ́tɛ tɩ́ pɩ déeri mɛ́’nɩ wɛra.

Fʋ̃́ʋsɩ́ŋ mɩ́ Pól fʋ̃́ʋsɩ́nnɩ ɩ̃ dɛɛ Kírísi wá mɩ́ɲɔ wɛra

¹⁶Mɩ písi yɛ̂ɛ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ hã ɩ̃́ keŋ má phʋ̃nɩm-mɩnɩma wã. Yɛ ná ɩ̃ keŋ má phʋ̃nɩm-mɩnɩma, ɩ̃ pɩ́ sɩ mʋ́ yɛ́ yɛɛ mɩ́ná bu ɩ̃́ foi tɛ̃ kɩ́rɩ́ʋ. ¹⁷Sɛɛrɛ ʋ́ mɩ ba sɛɛ’ wɛrá wɛrɩ, kɩ dée má Tamǎaŋ khɔrɔ’mɛ ɲa, dé mɩ bɛ́ɛ foima. Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ sɛɛrɛɛ má phʋ̃ʋnaa mɩ́. ¹⁸Mʋ́ pɔ́ɔra foi pãtɩ́ duniɲanɩ́pɩra dé wɛrɩ, mɩ́na ba foi tɛ̃. ¹⁹Ɩ̃bɩ́rá kha’ ɩ̃bɩ́ra ma wɔ́ɔtʋbɩ, yɛ pɩ́ɩ yɛ̂ɛ núunó’ phʋ̃ʋnɩbɩ wá sɛɛrɛɛ? ²⁰Ɩ̃ pɩ́ma pɩ̂ɩ dé ɩ̃ dombi yɛ̂ɛ fɩ̃ŋ yɛ̂ɛ di ɩ̃, yɛ̂ɛ fagɩ’ ɩ̃, yɛ̂ɛ sénné’ ɩ̃, yɛ̂ɛ fata ɩ̃. ²¹Thɩ̃ɲaa ɩ̃bɛ, nɩɩsɛ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ a, pébu, aabɛ́ dá’rɩ fãŋgɩ ɩ̃ kaa dée ɩ̃ sɩ́.

Yɛ ná nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ foi ɩ̃́ dɛɛ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩnɔ, mɩ́na wɔ́nnɩ́ foima tɛ̃ ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ bʋ. Mɩ sɛɛrɛɛma má phʋ̃ʋnaa mɩ́. ²²Pɩ foima kha’ ɩ̃bɩ́ra ma Eburubi yɛ mɩ́na ma ʋ́ ɔɔ tɛ̃; pɩ foima kha’ ɩ̃bɩ́ra ma Ísíráyɛ́l bibi yɛ mɩ́na ma ʋ́ ɔɔ tɛ̃; pɩ foima kha’ ɩ̃bɩ́ra ma Ábráhám wá kóibi, yɛ mɩ́na ma ʋ́ ɔɔ tɛ̃; ²³pɩ foima kha’ ɩ̃bɩ́ra ma Kírísi wá sʋ̃mdébibe.

Phʋ̃ʋnɩsɛɛrɛ mɩ ba sɛɛ’: mɩ tarɩ bɩ, pébu, forii-mini ɩ̃ taraa bɩ. Pã́’-pɩrɩ mɩ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ ɩ̃ taraa bɩ, khɩ’-pɩrɩ mɩ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ ɩ̃ taraa bɩ; yɛ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ yɛɛ-tɩyaa kɩ́rɩ́ʋ ná hu-miɲaa. ²⁴Júdebikhɩ’-pɩrɩ-mɩma thĩŋ wɔ́ɔyɩ digbéeɲɔ́ŋkhonnɔ pã́a ɩ́mʋ́wã̂a’; ²⁵pɔ́ɔ khɩrɔŋ tábɔ’yɛ tɩ naŋ pã́a ɩ́sãa’; ɩ̃ hĩŋgiroŋ pʋ́rsɛ dé pɩ khʋwɔŋ tɩ́ pã́a tɩ́kpo; batónná wáa mɩ́ pã́a ɩ́sãa’; dé-minima khɩbɛɛ gɩ́kpo ná iseŋ gíkpo sɔ́bɩ́yɔkɔ. ²⁶Mɩ́ sɩrɩyóogira kɔ́mma; dágɩ́bɩra yɛ bɛ́ɛ diyomma; súuríbira yɛ sãɩna’ma mɩ́ yíbíre; mɩ́ Júde kãmbɩra yɛ sãɩna’ma mɩ́ yíbíre; támabɩrâa yɛ sãɩna’ mɩ́ yíbíre. Mɩ́ yíbíri sãɩ-tɩrma nɩɩná ná gbirinná ná sɔ́bɩ́yɔkɩrá. Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ yɛ dé pɩ́ wɩ́sɩ má asɔ́nnɩ́pɛ wɛrɩ, sãɩna’-pɩrma mɩ́ yíbíre.

²⁷Déegée-minima kɔ́ŋ ɩ̃ foriyo; pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ hɩ̃tam-mɩnɩma dɔɔpã́nɩ́gɛ; hɩ̃tam-mɩnɩ khʋ̃mɩgɩ ná ɲʋ́ʋsɛ ɲáa; pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ mɩ́ bú di ya, wóse khʋwɔmma, mɩ táyeensé ya. ²⁸Mɩ́ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ sɩ́ bɛ́ɛ’ ya, dé mɩ́ khãgɩ tɩ̂ɩ degoŋ wɛrɩ, tɩ́rá déeri khɩɩ wó khɩɩ tɩ́ asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ wá mɩ́ɲɛ kpʋ̃́ʋ mɩ́ dɔ́sɩ wɛra. ²⁹Ná nɩ́nɛ buu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wã, sɩ dé-mɩ́-bʋma má mɩ́nɔ. Ná nɩ́nɛ buroo Yékírí wá khɩ̃ɩnná, tɩ dóorómma.

³⁰Yɛ háarɩ sɩ́ mákɩ́rá ná mɩ foi, mɩ foima ɩ̃́ dɛɛ ɩ́tɛ tɩ́ mɩ dɔgɩɩ wɛra. ³¹Yékírí ʋ́ déeri á Tamaŋ Yésú wá Siiri wɛrɩ, tʋ-ʋrɩ dé mɩ wɛ̂ɛ tʋ̃ŋ na. Bɛ̂ɛ’ fʋʋ ʋ́ ɲísí nʋʋgɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’. ³²Ɔ khɩɩ tɩ́ mɩ yɛ Dámásɩrá wɛrɩ, fãgɩmaŋ ʋ̂ʋ yɛ bʋ́ ɩthakho Áarétásɩ wá ɲísígírá wɛrɩ, ʋ́ saa nɩ́pɩ nɩɩ wá tʋtʋ̃nɲɩná dé pɩ kɔ́’ mɩ. ³³Yɛ pɩ́ khɛɛ mɩ kíríko ɩ̃ kusigo mi tókóróŋ bʋ nɩɩ wá kpémí wá kpãnaaná mɩ́ buu kowoo.11.33 Ná keri Mɩ́d 9.25

Mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí yɛɛrɩ Pólná ɲáa yɛ bʋkaa-ʋ ɩ́ wɛra

¹Mákɩ́n-tɩrɩ ná mɩ foi, háarɩ ná thʋ̃nɩ bʋ́ wa. Mɩ ba sɛɛ’ wɛrá tɩ́ Tamaŋ bʋka’rɩ ɔɔ ʋ́ thĩ ná tɩ́ ʋ yɛɛrɩ ʋ́ ɲáa yɔ́ mɩ́ɩ wɛra. ²Mɩ tʋ ɔ wáɩ ʋ́ déeri Kírísi wáa, ʋ́ Yékírí khɛɛrɩ kã́nɩ́ thʋthʋ’rɔ wɛrɩ sɩ́ dɩɩsɩ kpɔɔ ná sɩ́ɲɩ́ɩ’nʋ̂ʋ mɛ́’na. Yɛ mɩ tʋʋ ná ʋ́ thĩna ʋ khɛɛrɩ mɛ́’nɩ ɩ̃ kã́nɩ wɛrɛ́sɩ dé-sirma má hʋ̃ndɔɔrɔnsɛ ba’, mɩ tʋʋ wa, dé Yékíré tʋʋrɩ sɩ. ^3-4Mʋ́ ʋ nannɩ kpáarɛ́ɛkhanná ní Yékírí thãná wɛrɩ, ʋ́ núu ɔ sɛɛrɛ ʋ́ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ tʋ ʋ́ sɛɛ’ ya, ʋ́ nɩ́nɛ khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ tɛ̃ ɲa. Mɩ tʋʋ ná wáɩ wɛ̌ɛ thĩna Yékírí khɛɛrɩ kã́nɩ́ wɛrɛ́sɩ dé-sirma má hʋ̃ndɔɔrɔnsɛ ba’, mɩ tʋʋ wa, dé Yékíré tʋʋrɩ. ⁵Mɩ wɔ́nnɩ́ foi wáɩ wɛ wásɩ́rɩ́ bʋ yɛ mɩ́ wásɩ́rɩ́ bʋ, mɩ́ foi tɔ́ mɩ́ manɔ wã ná kɩ dée má khaa ɩ́ mɩ dɔgɩɩ wɛrɩ wa.

⁶Ná mɩ yɛ bɛɛ dé mɩ foima, mɩ yɛ́ dé phʋ̃ʋnaa wã, dé thɩ̃ɲaa mɩ yɛ ba sɛɛ’. Yɛ mɩ́ ba dé si ya, pébu, mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɔɔ khɛyɔŋ pɔ́ dɔ́mmɔ ɩ̃́ tarɩ tɩ́ ʋ ɲáanɩ ná mɩ dé, ná tɩ́ ʋ núuni ná mɩ sɛɛ’ ⁷ɩ̃ dɛɛ mɩ́ kpakpa’ ɩ́ Yékírí bʋka’rʋŋ mɛ́’nɩ wɛrɩ wa. Yɛ sɩ wɔ́nnɩ́ yɛɛma tɛ̃ mɩ́ bɛɛ ɲísígí ná tara; tɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná yɛɛ mɩ́ yíbínná sãɲɩ kɔ́ŋ má pãtɩ́ hũwõŋge hɩ̃tɩ nɩ́nɩ́ wá kpɔ́’rɔ wɛra. Dé-siri-mɩ́-bʋma tɛ̃ má Sutãnǎa mɩnɩgɩ́ɩ bannɩ bâa fʋ̃́ʋsɩ́ŋ mɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩ́ bɛɛ ɲísígi wa. ⁸Ɲɩ́m-mɩnɩma Tamannɩ pã́a ɩ́sãa’ dé ʋ hɩ̃́ŋ mɩ kɩ́ yíbísãɩgɩnɛ. ⁹Ʋ́ sɛɛrɩyɛ mɩ kha’ dɔ́ɔ gɩ́ ma fɩ̃ɩnɩ yɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ wɛrɩ, kɩ mákɩ́ŋ mɩ́; dé khaa tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩ dɔgɩɩrɩ wɛrɩ, fɩ́náa ʋ ɲá tákɩrsɩ má fãŋgɩra. Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ kɩ́ foima tɩ́ mɩ dɔgɩɩ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Kírísirá hãŋ fãŋga. ¹⁰Tɩ́rá yɛɛrɩ háarɩ mɩ́ dɔgɩyɔ, háarɩ pɩ̂ɩ kʋsa’ mɩ, háarɩ mɩ́ yíbínnâa sãɩ, háarɩ pɩ̂ɩ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ mɩ, háarɩ ná mɩ́ dɔ́sɛ kpʋ̃́ʋ mɩ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ mɩ thoo Kírísiri wɛrɩ, ná tɩ nʋʋ-mɩ́ma. Waatɩ ʋ́ mɩ dɔgɩɩrɩ wɛrɩ, tɩ́ra mɩ bu fãŋga.

Tɩ́ Pól wá kã́kásɩ ɲagɩmɩnnɩ ɩ̃ dɛɛ Kóorɛ́ntɩbɩ wá mɩ́ɲɔ wɛra

¹¹Ná ɩ̃ ɲáa ná mɩ sɛɛrɛɛ má phʋ̃ʋnaa mɩ́, ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ sɩ ku’ri, pébu ɩ̃bɛ́ mákɩ́nná ná ɩ̃ sɛɛrɛ́ɛ hã mɩ. Háarɩ ná mɩ mɩ́ɩnɩ wã, pɩ́ ɩ̃ keŋ kha’ Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩ kpakpapɛ wɛrɩ, tʋ̃́nnɛ pɩ tarɔŋ? ¹²Tɩ́ mɩ yɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, hʋkɛɛ-mɩnɩma ɩ̃ déegíyée. Yékírí khɛ-ʋrɩ-mɩma ɩ̃ dée tãgɩmasimɩ́ ɩ̂ɩ bʋka’ ʋ́ wɔ́rgɩ wɛra; sɩ́râa bʋká’ kha’ dé-minima Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa. ¹³Tʋ̃́nnɛ pɔ́ asɔ́nnɩ́pɩ tannɩ ɩ̃ ná kɩ dée má tɩ́ mɩ déeri bɩ́ bʋ foriisi wɛrɩ waa? Ná sɩ́rɩ́ bʋ mɩ yárgɩ́nnɩ, ɩ̃́ sábárɩ́ yɛ́ yɛɛ sɩ́ sóo.

¹⁴Sɔ́ɔbɩ́m-mɩnɩma yɛ̂ɛ thee ɩ̃́ thãná pã́a ɩ́sãa’ theeme. Yɛ mɩ́ ba dé ɩ̃bɔ foriisi wa, dé kɩ dée má ɩ̃́ déki mɩ́ɲɛ mɩ kpʋ̃́ʋ wã, dé ɩ̃́ thĩná mɩ kpʋ̃́ʋ; pébu, kɩ dée má biibêe bɛɛrɛ́ɛ saŋ pɩ́ hũntábɩrɩ wa, dé hũntábɩ́râa bɛɛrɛ́ɛ saŋ pɩ́ biibira. ¹⁵Ná mákɩ́n-tɩrɩ ná mɩ hãana’ma mɩ́ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná hɩ̃́ŋ ɩ̃, ná mɩ dé-sima mɩ́ dɔ́gɩnɛ mɛ ɩ̃́ nii mɩ́ yatɩ wá thakoogiri ɩ̃́ dɛɛ ɩ̃bɔ. Dé ná mɩ fʋrɩ ɩ̃ kɔ́ŋ, sɩ ba déma sã́ŋgɩ ɩ̃́ kaa fʋrɔŋ kɔ́ŋ kɛyɩɩ?

¹⁶Ɩ̃́ thĩ wá yatɩ tʋ-ɩ̃nɩ dé mɩ yɛ dée ɩ̃bɔ foriisi wa. Yɛ pɔ̂ɔ ba kha’ mɩ́nɩ́ denyugo wɛrɩ, khɛ-mɩnɩma wɔ́ɔmɩ ɩ̃ buu fɩ̃nɩ dii ɩ̃bɩ mɩ́na. ¹⁷Ɩ̃ keŋ, dé nɩ́’ pɩ́ mɩ sʋ̃nnɩ ɩ̃́ thãná wɛrɩ, dé kha’-mɩnɩ kha’ pɩ́ ɔɔ ná fɩ̃nnɩ́ hɩ̃́ŋ ɩ̃́ mɩ́nɩ́ ba hãŋ bâa? ¹⁸Mʋ́ mɩ ɲɩ́nnɩ Títiri dé ʋ́ ná á asɔ́nɩ́kãnɩ wá ɔɔra thee ɩ̃́ thãná wɛrɩ, dé Títi yóo-uri ná fɩ̃nɩ dii-ɩ̃ma bâa? Ɔ̃́’ɔ̃; ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ dé ʋ fɩ̃nɩ dii ɩ̃ ɲa. Tʋ-ɩ̃nɩ dé kã́ká’ kpoosêe aabɛ yɛ mɩ́ kpoonna a dé tɛ̃. ¹⁹Dé keŋ-ĩni má pãtɩ́ a kɔ́’rɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ ɩ́sɛ̌ɛ bɛ̂ɛ’nɔ wɛrɩ, a bɛ́ɛ sɛɛrɛ́ɛ hãma á thĩ bâa? Ɔ̃́’ɔ; sɛɛ’-arɩ-sɩma Yékírí wá wɔ́ɔnná ɩ̃ dɛɛ tɩ́ á ná Kírísi déeri kpoogi wɛra. Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma ɩ́sɛ̌ɛ bɛ̂ɛ’nɔ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ yóo wɔ́ɔrɔ Yékírí wá khɩ̃ɩnná.

²⁰Mɩ tʋ̃́mma dé ná mɩ ba thee ní ɩ̃́ thãná, dɔ́ŋ mɩ́ mɩ yɛ bɛɛ dé ɩ̃ hɩ̃tɩ wɛrɩ, mɩ́ ba ná ɲá ɩ̃ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wã, yɛ dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃bɩ́ra yɛ bɛɛ dé mɩ hɩ̃tɩ wɛrɩ, ɩ̃́ ba ɲá mɩ pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wã. Mɩ tʋ̃́mma dé ɩ̃ ba hɩ̃tɩ kpéiri ná ɩ̃́ khɛ kãmbɔ dɔ́ɔkpóoyi ná ɩ̃́ khɛ kãmbɔ ɲámɩ́sɩ ná sóŋkhãɩgɩ ná kãmbɩ ɲísíhasɩkɩ ná nɩ́khakɩ ná ɲísíbɛɛgɩ ná mɩ́ɲagɩmɩŋgɔ. ²¹Mɩ tʋ̃́mma tɛ̃ dé tɩ́ mɩ ba písí thee ní ɩ̃́ thãná wɛrɩ, ɩ̃ ba dé sã́ŋgɩ Yékínná yee mi nɩɩsɩ, mɩ́ fʋʋ ɩ̃́ dɛɛ nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́ŋ bɩ́ déeri mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ yɛ kaa fɩ́kɩ́rá dɔ́ɔgɩ ɩ̃ sɛ́ɛ denyugusi ná khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩ ná mɩ́khĩŋkhãnnɩdégiri wɛra.

Phɩrgaŋ sɛɛrɛ ná thɩɩra

¹Mɩ́ pã́a ɩ́sãa’ theeminá mɩ ba thee mɛ́’na. Yɛ pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛrɩ, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ a kha’ a ɲanabɔ wɛrɩ, fɔ́ sɛ́ɛrɩ́ bɩ́ɲɔ, pɩ́sã́a’ hɩ̃tɩ fɩ́ yɛ tɩ́ mɩ́nná ɲanabɔ.13.1 Ná keri Wóg 19.15^2-3Tɩ́ mɩ theera ɩ̃́ thãná pã́a ɩ́ɲɔ theeminá wɛrɩ, sɛɛ’-mɩɲaa ɩ̃ sɩ́ sówo, yɛ fɛɛ mɩ ní ɲa, mɩ̂ɩ khɩrɩɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ́pɛ bɩ́ déerá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ ná ɩ̃́ tɔɔ bɩ́ yɛɛrɩ wɛrɩ, kha’ mʋ́ ɩ̃ bɛɛ dé ɩ̃ tʋ ná Kírísirâa hãŋ sɛɛrɛ mɩ̂ɩ sɛɛ’ wɛrɩ, ná mɩ ba písée thee, mɩ́ ba yɛɛ pɩ́ ɔɔ wa. Kírísira dábɩ́ wɔ́rgɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wa, yɛ ná ʋ déegée ɩ̃bɔ, ʋ bʋka’-ɩ̃ma ʋ́ wɔ́rgɔ. ⁴Thɩ̃ɲaa-ʋ, tɩ́ pɩ ba’rʋʋ nɩ́’batábɔkɩrá wɛrɩ, dé-uyaama má ʋ fãŋgɛ ya, yɛ wɛrá Yékírí wá wɔ́rgɩ wá bárkárá ʋ ma thakooge. Yɛ mʋ́nnáa sɩrɛ, mʋ́ a déeri kpoogi á ná ʋ́rɩ́ wɛrɩ, dá’-arma fãŋgɩ tɛ̃. Yɛ Yékírí wá wɔ́rgɩ wá bárkárá á ná ʋ́ra ma thakooge yɛ̂ɛ déegée ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá.

⁵Mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ ɩ̃́ thĩna keŋ ɩ̃́ dɔ́sɩ tákɩrsɩ ɩ̃́ naŋ ná ɩ̃ ma Yékírí wá khɩ̃ɩnná. Ɩ̃ bʋka’ sɩ ɩ̃́ dédɔ́mmɩ́ná á ɲá. Ɩ̃́ keŋ má tʋ-ɩ̃nɩ dé Yésú Kírísira ma ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá waa? Mɩ kaa má ɩ̃́ thĩná ba kenní kha’ dá’-ʋrɩ ɩ̃bɔ wa. ⁶Yɛ kha’-mɩ́nnɩ kha’ ɩ̃ ba tʋ dé Kírísira ma aabɔ. ⁷A ɲɩ́mma Yékírí, hã ɩ̃́ dé háarɩ má mɩ́pɩ̃́ɩ tɩ́kpoo-u wa. Ná a dé si, kɩ dée má a bɛ́ɛ bʋka’ma nɩ́pɩrɩ kha’ Kírísira ma á dɔ́sɩ́rá wa, dé a bɛɛma dé ɩ̃ dé mɩ́kɩrɩɩ háarɩ ná nɩ́pɩra keŋ má Kírísira á dɔ́sɩ́rá wa. ⁸Pébu, á wɔ́nnɩ́ dé mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ hasɩ’ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛrɩ wa, dé thɩ̃ɲaana a dɛɛrɩ yɛ̂ɛ déegée. ⁹Yɛ háarɩ ná aabɩ́ra dábɩ́ fãŋgɩ yɛ ɩ̃bɩ́rá buu gi, ná tɩ nʋʋma aabɛ. A ɲɩ́mma Yékírí tɛ̃ dé ʋ tɛ̃́fɩ́ŋ ɩ̃ ɩ̃́ hĩi khoosi Yékírí wá khɩ̃ɩnná. ¹⁰Tʋ-mɩnɩ dé ná mɩ ba thee, mɩ́ ba yɛɛ ɩ̃ ɲa ɩ̃ mákɩ́rá wɔ́rɩ́ gɩ́ Tamaŋ hãanɩ mɩ wɛrɩ, yɛ mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ dé si ya. Wɔ́rɩ́ gɩ́ ʋ hãanɩ mɩ wɛrɩ, hã-ʋrɩ-mɩ-gɩ́ma dé mɩ kɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́pɛ́ kɩ́ bu fãŋgɩ ʋ́ khɩ̃ɩnná tʋ̃má kɩ dée má ɩ̃́ dé bi pɩ̃́ɩ ɲa. Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ tɩ̃’ mɩ́ɩɲɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ ɩ́.

¹¹Á nɩ́pa, mɩ́ phɩrgaŋ sɛɛrɛrá déeri: ɩ̃ kɩ́ kpánnɛ́ɛ, ɩ̃ kɩ́ bɔ’ kãmbɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ hĩi khoosi Yékírí wá khɩ̃ɩnná, ɩ̃ yɛɛ ɩ̃́ kã́kásɩ́rá dé kpoogo, ɩ̃ bɛŋ dé Yékírí ʋ́ fʋnnɩ ɩ̃ yɛ̂ɛ hã nɩ́pɩ dɔ́ɔwóoŋgi wɛrɩ, ʋ ba hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ kpoogo. ¹²Ɩ̃ thɩya’ kãmbɩ dámʋ́gʋ́thɩɩra. Yékírí wábɩ wá bɛ̂ɛ’ thɩya’ ɩ̃. ¹³Á Tamaŋ Yésú Kírísi dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’nɔ kpoogo; Yékínna fʋŋ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ yɛ ʋ́ Niiná yɛɛ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ bɛŋ.