Dʋ́gɩ́ɩ
sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa
Tésálóníki
asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra
Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga
Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Tésálóníki asɔ́nnɩ́pa. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbéeri thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga. Tésálóníki dé-uma Másédóní wá kpóŋ khãkɩ wá kɔ́ɔ kɩ̂ɩ khɩ̃ntasɔ. Pɩ yɛ wã́gɩ́’-pʋ́ma kɔ́ŋ.
Tɩ́ Pólna yɛ ku’ yɛ̂ɛ sɛɛ’ nɩ́pɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ wɛrɩ tɩ́ pã́a ɩ́ɲɔ ku’miná ʋ yaara nɩɩ ɩ ɩ́ pɩ yɩ́’ Filípi wɛrɩ, ɩ̃ yóo ná sɛɛrɩyɛ bɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ, pɔ́ɔ pɩ́ɩ yɛ̂ɛ thoo Yésúra. Yɛ mʋ́ Júdebi wá pɔ́ɔ khɛɛra ʋ́ bʋ dɔ́ɔkpóori ɩ̃ suu nɩ́pɩ kɔwɔɔ dé pɩ déyoo pɩ̃́ɩ wɛrɩ, ʋ buu dáɩ Tésálóníkirá tʋ̃́wã, dé horo’-uri yóoma Béeré (Mɩ́d 17.1-10) ɩ̃ ná taraa yóo Átɛ́nɩ (Mɩ́d 17.15). Átɛ́nɩná ʋ yɛ, yɛ sʋ̃nɩ Tímótéri dé ʋ ná keŋ Tésálóníki asɔ́nnɩ́pɩrɩ, má bú nú pɩ́ mɩ́ɩ yɛ́ tɛ̃́fɩ́ŋ bɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná tɛ̃ (1Té 3.1-5), yɛ yaa yóo Kóorɛ́ntɩ (Mɩ́d 18.1).
Kóorɛ́ntɩrá Tímóté yóori ná sɛɛrɩyɔɔ kha’ Tésálóníki asɔ́nnɩ́pɩ kɔ́’-pɩrma Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ kɔ́’mɔ yɛ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá kɩraa pɔ̂ɔ wɔ́nnɩ́ ɲá ɩ̃́ thoosiŋ (1.6-10; 3.8), dé pɔ̂ɔ yɛ bʋ́ yɛ̂ɛ dé yɔ́ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ yɛ mɩ́ɩ khɛɛ khɩ̃nnɩ wã. Pɔ̂ɔ yɛ bʋ́ tɛ̃ pɩ yɛ tʋʋ tɩtã́ŋgɩ Yésú wá písémbammɩ wá mɩ́ɩná wã. Pɩ yɛ kʋ̃mma kha’ asɔ́nnɩ́’ pɩ́ huuri yɛ Yésúra nanɩ baa thoŋ na wɛrɩ, mʋ́nnɩ pɩ́ra ba dé yôo?
Ɩ́ mɩ́ɩɲɛná banna Pólná tɩ̃gɩ sɛbɩ wɛrɩ yɛ̂ɛ thɩya’ Yékírí kha’ ʋ́ ãníke ɩ̃ dɛɛ sɛɛrɛ nʋʋ sɩ́ ʋ núuni wɛra. Sɛɛ’-ʋma Tésálóníki asɔ́nnɩ́pɩrɩ kha’ hã pɩ́ kɩ́ dé púrgi púrgi wa, dé pɩ yɛɛ pɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá hɩ̃tɩ kíkpo ná duniɲanɩ́pɩ wágɩra (4.1-12). Kha’ pɩ hafɩ́ɩ fʋŋ kãmbɩ (4.10) yɛ́ hʋkɛɛ kɩ́ déegée (4.11) pébu pɔ́ɔ kha’ra ɩ̃bɛ́ ɲaanɩ́ŋ déegée ya, dé Yésúrá ba dáɩ yɛ́ baŋ na. Sɛɛ’-ʋrɩ-bɩma tɛ̃ kha’ asɔ́nnɩ́’ pɩ́ huuri wɛrɩ, kɩ dée má so-bínnima wã dé Yékínna ba yaara’-pɩma pɩ́ hɩ̃tɩ pɩ́ ná Yésúri kpoogo (4.13–5.10).
Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya
Pólna thɩya’ma Tésálóníki asɔ́nnɩ́pɩrɩ yɛ̂ɛ thɩya’ tɛ̃ Yékírí ɩ̃ dɛɛ khãa mɩ́ pɩ khãanɩ Yésúrá wɛra 1
Pólna sɛɛ’ma sʋ̃mɩ tɩ́ ʋ déeri Tésálóníki asɔ́nnɩ́pɩ wá sɔgɔmbɔ wɛrɩ yɛ̂ɛ khɔrɔ’ dé ʋ ɲá bɩ 2-3
Pólna bɔ’ma Tésálóníki asɔ́nnɩ́pɩra 4.1–5.11
Phɩrgaŋ bɔgɩɩ ná phɩrgaŋ thɩɩra 5.12-28
1Thɩɩra
1Mɩ́nɩ́ Pól ná Sílvɛ̃́1.1 Wáɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ khátɛrá Sílvɛ̃́ wɛrɩ, ʋ́ kpoora pɩ yɩ́’rɩ Mɩ́déenɲi wá sɛbɩrá Sílásɩra. ná Tímótêe tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ ɩ̃bɩ Tésálóníki asɔ́nnɩ́’ pɩ́ déeri á Sii Yékírí ná Tamaŋ Yésú Kírísi wábɩrɩ wɛra. Yékínna fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo.
Tɩ́ Pól thaabɩ thɩya’rɩ Yékírí ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ Tésálóníkibi khãanɩ Yésúrá wɛra
2-3A thɩya’ma á Sii Yékírí waatɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ ɲɩ́nɔɔ yɛ̂ɛ wógí’ ɩ̃bɛ kaa kpáarɛ́ɛ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃ déegée ɩ̃ dɛɛ khãa mɩ́ ɩ̃ khãanɩ á Tamaŋ Yésú Kírísirá, ná pãtɩ́ ɩ̃ déegée yɛ̂ɛ forii ɩ̃ dɛɛ fʋŋ mɩ́ ɩ̃ fʋnnʋʋ, ná pãtɩ́ ɩ̃ hʋkɛɛ ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ɩ̃ khãanɩ tʋʋ dé ʋ ba písí bamma wɛra. 4Pébu, á nɩ́pa, tʋ-arɩ dé Yékírí fʋŋ-ʋrɩ-ɩ̃ma ɩ̃ phɩ̃gɩ khori ɩ̃ dé ɩ̃ dé ʋ́ wába.
5Tɩ́ a sɛɛ’ra ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãanɔ́ wɛrɩ, kɩ dée má nʋ́ tórge ya, dé Yékírí wá Nii ná ʋ́ wɔ́rgɩ wá bárkárá a sɛɛ’rɩ ɩ̃ ʋ́, yɛ khãa-arɩ tʋʋ dé thɩ̃ɲaa a yɛ sɛɛ’ ɩ̃. Ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ dɔ́ŋ mɩ́ a yɛ ná tɩ́ a déeri ɩ̃ dɛɛ ɩ̃́ kɩrɩyɔ pãtɩ́ a yɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛra. 6Yɛ á ná Tamanna ɩ̃́ thĩ wá yatɩ thoosinni. Hɩ̃́ŋ-ɩ̃nɩma Yékírí wá sɛɛrɛrɩ, pɩ́ sãɩnɩga ɩ̃́ yíbíri kɔ́ŋ, yɛ Yékírí wá Nii wá bárkárá sɩ́ dée ɩ̃bɔ kpánnɛ́ɛsɛ.
7Sɩ́ dée mʋ́nnáa, ɩ̃́ dée nɩ́’ pɩ́ Másédóní sɩrgɩ ná Ákáyɩ́ sɩrgɩ asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ ɲá ɩ̃́ thoosiŋ wɛra. 8Ɩ̃́ yatɩ wá kɛ́ŋgɩ́rá sɛɛrɛ nʋwãa ku’ri ɩ̃ tɩya Másédóní ná Ákáyɩ́rá. Yɛ sɩ́ tóro wa, dé nɩ́pɩra sɛɛ’ma dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ khãanɩ Yékínná wɛrɩ kɛ́nsɩ wá bɛ̂ɛ’. Pé a sʋ̃́nnɩ́ ɲaanɩ́ŋ sɛɛ’? 9Nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ sɛɛ’ma dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ a kɔ́kɩrɩ waatɩ ʋ́ a theera ɩ̃́ thãná wɛra. Pɩ sɛɛ’ma tɛ̃ pãtɩ́ ɩ̃ kʋ̃́ɩnɩ kpãnaa ɩ̃ tã́a sɩ̃mbɩrɩ yɛ̂ɛ thɩya’ Yékírí yɛ̂ɛ dé sʋ̃mɩnɩ yɛ̂ɛ hã ʋ́ ʋ́ déeri thakoo Yékírí, ɔɔ bʋ́ wa wɛrɩ, 10ná pãtɩ́ ɩ̃ tɛɛ tɩ́ ʋ́ Bikhee Yésúra ba ya ní thʋ’nná ɩ̃́ baŋ wɛra. Ʋ́ra Yékírí yaara’rɩ huuminá yɛ ʋ́râa ba hɩ̃́ŋ a Yékírí wá ɲámɩ́sɩnɛ thɩɩgɩ wá khɩɩ ʋ̂ʋ bammɩná wɛra.
2Sʋ̃mɩ tɩ́ Pólna dé Tésálóníkirá wɛra
1Á nɩ́pa, ɩ̃́ thĩ wá yatɩ tʋ-ɩ̃nɩ dé tɩ́ a theera ɩ̃́ thãná wɛrɩ, sɩ dée phãɩɲɩ wã. 2Yɛ tʋ-ɩ̃nɩ tɛ̃ dé tɩ́ a yɛ nɩɩ ɩ́ pɩ yɩ́’ Filípi wɛrɩ, fʋ̃́ʋsɩ́m-bɩyaa a yɛ kʋsɩga a. Yɛ mʋ́ a bannɩ ba thee ɩ̃́ thãná wɛrɩ, kpɩ̃́ŋgɩ́ŋ-arɩ thɔɔranɔ kɔ́ŋ, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá Yékíré hãa a phĩnni á wɔ́rɔ́ɔ sɛɛrɩyɛ ɩ̃ ʋ́ sɛɛrɛ nʋwãanɔ. 3Kɩ dée má Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ́ a sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, a tʋ̃mma wɛrɛ́sɩ a dé-sima sɔ́ kã́kásɛ wɛrɛ́sɩ a fɩ̃m-bɩma wã; 4dé a sɛɛrɩyɔɔma pãtɩ́ Yékínna khɔrɔ’ wɛrɩ, pébu, khãa-ʋrma aabɔ ɩ̃ hãa a sɛɛrɛ nʋwãanɔ dé a sɛɛrɩyɔɔ. A wɛ̂ɛ bɛɛ nɩ́pɩ wá nʋʋɲɩ wã, dé Yékírí ʋ̂ʋ tʋ nɩ́pɩ wá kã́kásɩ wɛrɩ, ʋ́ nʋʋɲɛ a bɛɛ. 5Yékírêe á sɛ́ɛrɛ́: ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ dé a fɩ̃nɩ nɩ́nɩ́ ɲáa wã, yɛ a dée si tɛ̃ tigi’bɛɛkã́kásɛ ya. 6A bɛɛ nɩ́nɩ́ wá kpórsi wa; a bɛɛ ɩ̃́ wásɩ wɛrɛ́sɩ pɔ́ nɩ́’ mabɩ wásɩ wa. 7Yɛ hakɩra ná mʋ́ a déeri Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ wɛrɩ, a yɛ wɔ́nnɩ́ kɩ́ sa á wásɩ fãŋgɔ, yɛ a dée sɩ́rɩ́ wa, dé dé-arma mɩ́ɩɲɩ yɛtɛtɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá pãtɩ́ harɛ tʋ kɔ́’ ʋ́ bii ɩ̃́ kɩ́ kɔrsɩyɔɔ wɛra. 8Khɔrɔ’-arɩ-ɩ̃ma ná taraa, tɩ́rá yɛɛra a yɛ wɛ̂ɛ bɛɛ dé a sɛɛ’ ɩ̃ Yékírí wá sɛɛrɛ nʋwã̌a tórí wa, dé sɔ́ɔbɩ́ŋ-ayaama dé a nii á thakoogi ɩ̃́ dɛɛ ɩ̃bɔ, pébu, dé-ĩnima nɩ́’ pɩ̂ɩ á dɔ́gɩ́rá wɛra.
9Á nɩ́pa, tʋ-mɩnɩ dé ɩ̃ wógí’ á sʋ̃mɩsɩ ná á forii sí a foriiri wɛra: déegée-arma khɩbɛɛgɩ tɩ́kɩ́ŋ ná iseŋginɛ ɩ̃́ bu á dinʋ́gɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã á dé ɩ̃́ ɔɔ bʋ foriisi wa, yɛ buu sɛɛrɩyɛ ɩ̃ Yékírí wá sɛɛrɛ nʋwãanɔ. 10Ɩ̃́ ná Yékínna á sɛ́ɛrɛ́: tɩ́ a yɛ ɩ̃bɩ asɔ́nnɩ́pɩ wá sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, á nɩ́ɩnɛ́ɛdékira yɛ nʋʋma Yékínnɔ. Tereŋ-giyaama; a yárgɩ́yá mɩ́ɩnɔ wã. 11Tʋ-ɩ̃nɩ tɛ̃ dé pãtɩ́ siye kɔ́’ ʋ́ bii wɛrɩ, mʋ́nnáa a kɔ́’rɩ ɩ̃́ bɛ̂ɛ’. 12Bɔ’-ayaa ɩ̃ yɛ wóorígó ɩ̃́ dɔ́sɩ yɛ sɛɛrɩyɛ ɩ̃ kha’ ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ ɩ̃́ mákɩ́ŋ dɔ́ŋ mɩ́ Yékínna bɛɛ wɛra. Yékírí yɩ́’-ʋrɩ-ɩ̃ma dé ɩ̃́ ná ʋ́ra di ʋ́ ɩgɩrɩ yɛ́ bu sáʋ pãtɩ́ ʋ́rɛ wɛra.
13Tɩ́rá yɛɛrɩ âa thɩya’ Yékírí tɛ̃ waatɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ a sɛɛ’rɩ ɩ̃ Yékírí wá sɛɛrɛnɔ ɩ̃́ núwõo yɛ hɩ̃́nɔɔ wɛra. Yɛ ɩ̃ hɩ̃́nɔɔ má nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá sɛɛrɛɛ-ʋ wa, dé khɛ-ɩ̃nʋʋma Yékírí wá sɛɛrɛ, ɩ̃́ hɩ̃́nɔɔ ʋ́ dɔ́mmɩ́ná. Ʋ́ sɛɛrɛra déegéema ɩ̃ bɩ́ khãanɩ Yékínná wɛra. 14Á nɩ́pa, pãtɩ́ Júde maráa wá Yékírí wá nɩ́pɩ khãanɩ Yésú Kírísirá, pɩ́ thĩ wá nɩ́pɩ́rá fʋ̃́ʋsɩ́rá bɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩ buuri ɩ̃ tɛ̃, ɩ̃́ thĩ wá nɩ́pɩ́rá fʋ̃́ʋsɩ́rá ɩ̃. 15Júdebirá khʋʋrɩ Tamaŋ Yésú ná Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩra; pɩ́rá fʋ̃́ʋsɩ́nnɩ a. Pɩ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ Yékínnɔ wã, dé-birma nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ́ pɩ̃́ɩnɩ́ba. 16Pɩ déma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ yɛ̂ɛ dʋ’rɩŋ ɩ̃ taraa yɛ̂ɛ khʋ̃ŋ a kha’ hã á sɛɛ’ támabɩrɩ Yékírí wá sɛɛrɛ, ʋ́ hɩ̃́ŋ bɩ ya. Yɛ phɩrgaŋ pã́nná Yékírí wá ɲámɩ́sɛ́ yaa bɩ́ bʋ.
Pólna bɛɛma dé ma ná thɩya’ Tésálóníkibira
17Á nɩ́pa, mʋ́ a bannɩ ba kpɩsɩya kãmbɔ mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́ dée waatɩ kɩ́rɩ́ʋ ná a ɲáa kãmbɩ wa, yɛ a phaa ɩ̃ ɲa. Hʋkɛɛ-ayaa tákɩrsɩ dé a ná thɩya’ ɩ̃ pébu, a yɛ khɔrɔ’-ɩ̃ma tákɩrsa. 18Khɔrɔ’-ayaa pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ dé a thee ɩ̃́ thãná. Mɩ́nɩ́ Pól wá yatɩrâa yɛ sɩ́ kã́kásɩnɛ kɔ́ŋ, yɛ Sutãnaaná khʋ̃nɩ a khɩ̃ɩnnɛ. 19Fʋ̃naa tɩ́ á Tamaŋ Yésúra ba písí baŋ wɛrɩ, pêe ba yɛɛ á bu khãamɩ ná dɔ́ɔwóoŋgi ná taasɩ, á wɔ́ɔrɛ́ ya thʋ’rɩ ʋ́ wɔ́ɔnná, ná kɩ dée má tɩ́ Yékírí déeri ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ waa? 20Thɩ̃ɲaa-ʋ, ɩ̃bɩ́râa dé sã́ŋgɩ âa bu sáʋ ná dɔ́ɔwóoŋgo.
3Tɩ́ Pól thaabɩ sʋ̃nnɩ Tímótéri Tésálóníkirá ʋ́ yóo yɛ baa wɛra
1-2Yɛ mʋ́ a yɛ bɛ́ɛ ná thɩya’ ɩ̃ yɛ a buu yóo wa wɛrɩ, á hɩ̃taa dɔgɩyɔ, á sʋ̃nɩ á asɔ́nɩ́kãnɩ Tímóté á ná ʋ̂ʋ dé Yékírí wá sʋ̃mɩnnɩ kpoogi yɛ̂ɛ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãa ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yésú Kírísi wá mɩ́ɩnɩ wɛrɩ, ɩ̃́ thãná, yɛ aabɩ́rá hɩ̃taa Átɛ́nɩná. Sʋ̃ŋ-arʋʋma dé ʋ ná bɔ’ ɩ̃ ɩ̃́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná, 3sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ɩ̃́ ɔ̌ɔ sɛ́ɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ ɩ̃́ dɛɛ yíbísãɩgɛrá wa. Ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ dé pɩ́ kaa sãɩna’ asɔ́nnɩ́nɩ́ wá yíbíri wa. 4Pãtɩ́ a yɛ ní ɩ̃́ thãná wɛrɩ, khɩrɩɩ-ayaa sɛɛrɩyɛ ɩ̃ kha’ á yíbinna ba sãɩma. Yɛ ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃nɩ dé sɩ́rá nannɩ mɛ́’na. 5Tɩ́rá yɛɛrɩ mʋ́ mɩ hɩ̃tannɩ dɔgɩyɔ wɛrɩ, mɩ́ sʋ̃nɩ Tímótéri dé ʋ ná keŋ dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛra. Mɩ yɛ tʋ̃́mma dé Sutãna ʋ̂ʋ má’ nɩ́pɩrɩ yɛ̂ɛ keŋ wɛrɩ, ʋ ba yɛɛ ɩ̃́ buro, á sʋ̃mɩná dé phãɩɲa.
6Yɛ Tímóté ya-ʋrɩ ɩ̃́ kɛ́ŋgɩ́rá ɩ̃ baa tɩ dáɩ wa. Baŋ-ʋrɩ á núu sɛɛrɛ nʋʋsa. Sɛɛ’-ʋrɩ a dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ ná dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ fʋŋ kãmbɩ ná dɔ́ŋ mɩ́ ɩ̃ wógí’ aabɛ waatɩ wá bɛ́ɛ’ wɛra. Yɛ sɛɛ’-ʋrɩ a tɛ̃ kha’ pãtɩ́ a khɔrɔ’rɩ dé a ɲá ɩ̃ wɛrɩ, mʋ́nnáa ɩ̃bɩ́ra khɔrɔ’ tɛ̃ tákɩrsɩ dé ɩ̃ ɲá a. 7Sɩ́ dée mʋ́nnáa á nɩ́pa, á thɔɔra yɛ pɩ́ sãɩnɩga á yíbíri, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá, á wɩ́sɛ́ tɩyaa a sɩ́ kuso pãtɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wɛra. 8Dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɛ̂ɛ yɛ bɛ́ɛ khʋ a, yɛ wɛrá, á dɔ́sɩ wóo-sirma, pébu, kɔ́’-ɩ̃ma Tamǎaŋ khɩ̃ɩnnɩ tákɩrsa. 9A tʋʋ pãtɩ́ a thɩya’ á Yékírí yóo ú wa, ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃́ mɩ́ɩna yɛɛ âa kpánnɛ́ɛ tákɩrsɩ ʋ́ wɔ́ɔnná wɛra. 10A ɲɩ́mma Yékínni kṹuŋ khɩbɛɛgɩ tɩ́kɩ́ŋ ná iseŋginɛ dé ʋ yɛɛ á bú ɲá ɩ̃ yɛ́ mamaŋ ɩ̃ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩ́ɩnɛ́ kpɩ’ ɩ̃ ʋ́ khɩ̃ɩnná wã.
11Á Sii Yékírí wá thĩ ná á Tamaŋ Yésúra hã a khɩ̃nnɩ á bú ná ɲá ɩ̃. 12Tamanna yɛɛ ɩ̃́ hafɩɩ kɩ́ fʋŋ kãmbɩ yɛ́ kɩ́ fʋŋ pɔ́ɔrɩ kɩ́ yóo kũ̂uŋ pãtɩ́ aabɩ́rɩ́ fʋnnɩ ɩ̃ tɛ̃ wɛra. 13Sii Yékínna yɛɛ ɩ̃́ wɩ́sɛ́ tɩɩ ɩ̃ ʋ́ khɩ̃ɩnná, sɩ́ dé sã́ŋgɩ, fʋ̃naa tɩ́ á Tamaŋ Yésúra ba písí baŋ ʋ́ ná ʋ́ wábɩ wá bɛ́ɛ’ wɛrɩ, hã khakharɛ́ yɛ́ bu ɩ̃bɔ Yékírí wá wɔ́ɔnná wã, yɛ ɩ̃́ dɔ́ɔkã́kásɩ́rá nʋʋ ʋ́. [Amíina.]
4Nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ kîi nʋʋ Yékínnɔ wɛrɩ, kɩ́ mɩ́ɲa
1Mamaŋ-arɩ ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛdé’ kîi nʋʋ Yékínnɔ wɛrɩ, yɛ tʋ-arɩ dé mʋ́nnáa ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ. Yɛ wɛrá á nɩ́pa, a ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma ɩ̃ keŋ Tamaŋ Yésúri yɛ́ hafɩ́ɩ yɛɛ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá kɩrɩ́ tarɩ mʋ́, 2dé tʋ-ɩ̃nɩ mɩ́ɩ ɩ́ Tamaŋ Yésú sɛɛ’rɩ a, á mamaa ɩ̃ ɩ́ kha’ ɩ̃ kɩ́ déyee wɛra.
3Tɩ́ Yékínna bɛɛ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: ɩ̃ yɛɛ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛdékírá kɩ́ nʋʋ ʋ́; ɩ̃ tʋ kɔ́’ ɩ̃́ wɩ́sɩ khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩrá. 4Ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ tʋ kɔ́’ ɩ̃́ wɩ́sɩ ɩ̃́ mákɩ́ŋ dɔ́ŋ mɩ̂ɩ nʋʋ Yékínnɔ, nɩ́pɩ́rá kpónnígôo. 5Hã ɩ̃́ yɛɛ khobɛɛkã́kásɩ ná ha’bɛɛkã́kásɛ́ hĩi ɩ̃́ thasɩrɩ pãtɩ́ nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ tʋʋ Yékírí wa wɛra. 6Ɩ́ mɩ́ɩɲɛná, hã nɩ́nɛ́ yɛ́ dé ʋ́ kãnɩ pɩ̃́ɩ kṹuŋ na, dé Tamanná ba yɛɛ ʋ́ tárɩ́ɩrɩ wa, pãtɩ́ a sɛɛ’ra ɩ̃ sɩ́ ɩ̃ kpɩ̃́nnɩ́gá ɩ̃ wɛra. 7Dé Yékínna yɩ́sɩ a dé a dé denyugusi wa, dé ʋ bɛɛma dé á nɩ́ɩnɛ́ɛdékira kɩ́ nʋʋ ʋ́. 8Tɩ́rá yɛɛrɩ nɩ́nɩ́ ʋ́ kaɩrɩ sɛɛrɛ wɛrɩ wɛrɩ, kɩ dée má nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá sɛɛrɛ ʋ kaɩrɩ ya, dé Yékírí ʋ́ hãanɩ ɩ̃ ʋ́ Niinɔ wɛrɩ, ʋ́ thĩna ʋ kaɩrɩ.
9Yɛ kãmbɩ fʋmmɩ́nɩ́ bʋ, á ɲaanɩ́ŋ tɩ̃’ mɩ́ɩnɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ sɩ́rɩ́ bʋ wa, dé Yékírí wá thĩ mamaŋ-ʋrɩ ɩ̃ pãtɩ́ ɩ̃ wɔ́nnɩ́ fʋŋ kãmbɩ́ yóo wɛra. 10Yɛ pɩ́ fʋmmɩna ɩ̃ fʋnnɩ ɩ̃́ asɔ́nɩ́kãmbɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ Másédóní sɩrgɩrá wɛra. Tɩ́rá yɛɛrɩ á nɩ́pa, âa sɛɛ’ ɩ̃ kha’ ɩ̃ kɩ́ hafɩɩ kɩ́ fʋŋ kãmba. 11Hã ɩ̃́ kɩ́ dóoŋ nɩ́pɩ mɩ́ɲɔ wã, dé ɩ̃ hʋkɛɛ ɩ̃́ thĩ wásɛ, yɛ́ hʋkɛɛ kɩ́ déegée pãtɩ́ a bɔ’rɩ ɩ̃ wɛrɩ ɩ̃́ kɩ́ keŋ ɩ̃́ thĩ; 12dé mʋ́nnáa ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ asɔ́nɩ́sɩ́rá wa wɛrɩ, pɩ ba kɩ́ kpónnó’ ɩ̃, yɛ ɩ̃́ ba kpʋ̃́ʋ nɩ́nɩ́ bʋ dé ʋ keŋ ɩ̃ ɲa.
Huuribi wá yamɩ Yésú wá písémbaŋkhɩɩrá
13Á nɩ́pa, a wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɩ̃ kɔɔ bʋ́ tɔ́ɔ nɩ́’ pɩ́ huuri wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɩná wã. Hã ɩ̃́ kã́kásɛ́ ɲagɩmɩŋ sɩ́rɩ́ bʋ pãtɩ́ nɩ́’ pɩ́ dá’rɩ khãannɩ wɛrɩ wa. 14Pãtɩ́ a khãanɩ tʋʋ dé Yésú hu-uma yɛ yaa wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, ɩ́pɛ bɩ́ khãanɩ ʋ́ bʋ yɛ huu wɛrɩ, Yékínna ba yaara’-pɩma pɩ́ hɩ̃tɩ pɩ́ ná Yésúri kpoogo. 15Sɛɛrɛ ʋ́ a ba sɛɛ’ ɩ̃ wɛrá wɛrɩ, ku’-uma Tamaŋ thã; ʋ́rá déeri: fʋ̃naa tɩ́ Tamaŋ Yésúra ba písí baŋ wɛrɩ, aa bɩ̂ɩ ba hɩ̃tɩ thaagɛ ʋ́ waatɩrá wɛrɩ, á ba bu wɔ́ɔrɩ huuribirá wa; 16pébu, ɔ̌ɔ ba sʋ́rɩ́ɩ, Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ wá nɩ́khãgaará sɛɛrɛɛ, Yékírí wá tʋ́tʋ̃́ʋnɩ́gɩ́rá kʋ̃ŋ, Tamaŋ Yésú Kírísirá ya thʋ’nná ɩ̃́ sũŋ. Pɩ́ khãanɩ ʋ́ bʋ yɛ huu wɛrɩ, pɩ́rá ya huuminá sóo 17yɛ Yékínná yɛɛ aa bɩ̂ɩ thaagɛ wɛrɩ, á ná pɩ́rá tɩ́kɩ́ŋ kã́ŋ ní tátʋ̃́nɩ́sɩ́rá ɩ̃́ thukiŋ Tamannɩ toroorá, ɩ̃́ hɩ̃tɩ kɛ́ŋ gɩ́ ʋrɛ wɛrɩ, á ná ʋ́rɩ́ kpoogi waatɩ wá bɛ̂ɛ’. 18Ɩ̃ khɛ sɛɛrɛ wɛrɩ, kɩ́ sɛɛ’ ʋ́ kãmbɩ kɩ́ wóoró’ kãmbɩ dɔ́sɔ.
5A sɔ́ɔbɩ́ŋ ɩ̃́ kɩ́ tɛɛ Tamǎaŋ písémbaŋkhɩɩra
1Á nɩ́pa, pé a sʋ̃́nnɩ́ ɲaanɩ́ŋ tɩ̃’nɛ́ɛ bʋka’ ɩ̃ khɩɩbɩ ná waatɩ bɩ́ ɩ́ mɩ́ɩɲɩna ba dé wɛraa? 2Ɩ̃́ thĩ wá yatɩ tʋ-ɩ̃nɩ tákɩrsɩ dé Tamaŋ wá písémbaŋkhɩɩra ba bárma nɩ́pɩrɩ pãtɩ́ súurâa bárɩ́ nɩ́pɩ iseŋgi wɛra. 3Waatɩ ʋ́ nɩ́pɩra ba kɩ́ kʋ̃ŋ kha’ ɩ̃bɩ́ra ma wɔ́ɔwóonno, ɩ̃bɩ́rá tʋ̃́ŋ mɩ́ɩnɩ wã wɛrɩ, ʋ́ waatɩrá thɔɔra kpóróora ba bárɩ́ bɩ, pãtɩ́ dɔ̂ɔnna bárɩ́ kɔ́’ hannɩ wɛra. Pɩ́ ba kowoo wa. 4Yɛ á nɩ́pa, ɩ̃bɩ́ra tápírgo ʋ́ khɩɩrâa bárɩ́ ɩ̃ pãtɩ́ súurâa bárɩ́ nɩ́nɩ́ wɛrɩ wa; 5dé ɩ̃́ bɛ́ɛ’ déerima táyɛ́sɩ́nɩ́pɩ ná khɩbɛɛnɩ́pa. A dée iseŋ wábɩ wa, a dée tápírí wábɩ wa.
6Tɩ́rá yɛɛrɩ hã á hʋ̃ŋ pãtɩ́ pɔ́ɔrɛ ya, dé a yee kɔrsɩŋ yɛ́ tʋ kɔ́’ á wɩ́sɩ, 7dé iseŋge nɩ́pɩra hʋ̃ŋ, iseŋge nɩ́pɩra ɲʋ́ thɩ’. 8Yɛ aa bɩ́ déeri khɩbɛɛnɩ́pɩ wɛrɩ, a tʋ kɔ́’ á wɩ́sa. Pãtɩ́ sodáasɩ́yɛ yee ʋ́ tásɩ yɛ́ sɔ́ɔbɩ́ŋ hɩ̃tɩ ʋ́ sʋ̃mɩnɩ wá hɩ̃tansɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ, khãa mɩ́ a khãanɩ Yésúrá ná fʋŋ mɩ́ a fʋnnɩ kãmbɩ wɛrɩ, pɩ́rá déeri á khɩ̃ɩkpɔ́rgɔ́ɔra. Hɩ̃́ŋ mɩ́ Yékírí hɩ̃́nnɩ a wɛrɩ, pɩ́rá déeri á khãannɩ yɛ dée tɛ̃ á khãɩkhãɩthasikiri, 9dé Yékínna khori a dé ʋ́ ɲámɩ́sɛ hɩ̃tɩ aabɔ wa, dé khoŋ-uri-ama dé a bu hɩ̃́mmɩ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá. 10Ʋ́rá huuri ɩ̃ dɛɛ aabɔ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ háarɩ á huu wo, âa thakooge wo, ná ʋ ba písée baa, á hɩ̃tɩ thakooge á ná ʋ́ra. 11Tɩ́rá yɛɛrɩ pãtɩ́ ɩ̃ tɩɩra’ kãmbɩ wɩ́sɩ yɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ kãmbɩ ɩ̃́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wɛrɩ, ɩ̃ kɩ́ dé mʋ́.
Phɩrgaŋ bɔgɩɩ ná phɩrgaŋ thɩɩra
12Á nɩ́pa, a ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma, ɩ̃ kɩ́ kpónnó’ nɩ́’ pɩ̂ɩ déegée ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá, pɩ́ déeri ɩ̃́ nɩ́khãgɩbɩrɩ Tamǎaŋ khɩ̃ɩnná yɛ̂ɛ bɔ’ ɩ̃ wɛra. 13Ɩ̃ kɩ́ kpónnó’ pi tákɩrsɩ yɛ́ fʋŋ bɩ ɩ̃́ dɛɛ Yékírí wá sʋ̃mɩ tɩ́ pɩ dé wɛra. Ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ bɛŋ.
14Á nɩ́pa, a sɛɛ’-ɩ̃ma, ɩ̃ bɔ’ déendápɩrɩ yɛ́ dé nɩ́pɩ wá wɩ́’ sɩ́ mʋ́nɩ́ɩnɩ bɩ wɛrɩ, sɩ́ tɩɩ bɩ, yɛ́ tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́’ pɩ́ dá’rɩ fãŋgɩ wɛrɩ, yɛ háarɩ nɩ́pɩ́râa mʋ́ŋ, ɩ̃ kɩ́ pã́’. 15Ɩ̃ kɔrsɩŋ, hã ɩ̃́ khɛ pɩ̃́ɩnɩ́ taa pɩ̃́ɩnɩ wã, dé ɩ̃ kɩ́ dé kãmbɩ mɩ́kɩrɩɩ waatɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ́ kɩ́ dé ɩ́ nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’.
16Ɩ̃ kɩ́ kpánnɛ́ɛ waatɩ wá bɛ̂ɛ’; 17ɩ̃ kɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí waatɩ wá bɛ̂ɛ’, hã ɩ̃́ kpáarɛ́ɛ ya; 18ɩ̃ thɩya’ Yékírí mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ, dé ɩ̃ bɩ́ déeri kpoogi ɩ̃́ ná Yésú Kírísiri wɛrɩ, sɩ́ra Yékíre bɛɛ ɩ̃bɛ.
19Hã ɩ̃́ khʋ̃ŋ Yékírí wá Niini déegéesi wa; 20hã ɩ̃́ beeyi Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛrɩ wa, 21dé ɩ̃ kɔrsɩŋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ tʋ tɩ́ kɩnnɩ wɛrɩ ɩ̃́ kɔ́’ rɩ. 22Ɩ̃ tʋ kɔ́’ ɩ̃́ wɩ́sɩ mɩ́pɩ̃́ɩ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’rá.
23Yékírí ʋ̂ʋ hãana’ dɔ́ɔwóoŋgi wɛrɩ, ʋ dé ɩ̃ ʋ́ wábɩ kutúru. Ʋ yɛɛ ɩ̃́ dɔ́ɔmɩ́nɩ́nɩ́ ná ɩ̃́ dɔ́sɩ ná ɩ̃́ wɩ́sɩ́rá hɩ̃tɩ kaadé yárgɩ́ŋkharɛ Tamaŋ Yésú Kírísi wá písémbaŋkhɩɩrá. 24Yékírí ʋ́ yɩ́’rɩ ɩ̃ wɛrɩ, pɩ wɔ́nnɩ́ khãa-ʋ́-bʋma, ʋ ba dé si.
25Á nɩ́pa, ɩ̃ ɲɩ́ŋ Yékírí hã aabɩ́rɩ́ tɛ̃.
26Ɩ̃ thɩya’ asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ dámʋ́gʋ́thɩɩra.
27Mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma Tamǎaŋ ɲísígírá kha’ ɩ̃ hã sɛbɩ wɛnnɔ pɔ́ asɔ́nnɩ́pɩ́rá karmaa-ʋ.
28Á Tamaŋ Yésú Kírísi dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ kpoogo.