1 Jã́

Dʋ́gɩ́ɩ

sɛbɩ ʋ́

Jã́

tɩ̃’nɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Yésú Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa Jã́ tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ná pã́a ɩ́ɲɔ wáa ná pã́a ɩ́sãa’ wáarɩ háarɩ ná ʋ kusigo ʋ́ thĩ mɛ́’nɩ wã. Pã́a ɩ́ɲɔ ná pã́a ɩ́sãa’ sɛpɩrá ʋ yɛɛrɩ kusigo ʋ́ thĩ kɩ́rɩ́ʋ kha’ pɩ yɩ́’-mama asɔ́nnɩ́khãgaa yɛ bʋkaa tárɩ́ bɩ́ ʋ hãanɩ pɩ́ sɛpɩnɛ wɛra. Tʋ̃má dʋ́gɩ́ɩ wáa ʋ́rɩ́ bʋ, tɩ́ ʋ kha’rɩ ɲá-ɩ̃bɩ́nnɩma Yésú Kírísiri ɩ̃bɩ yíbíre pɩ̃ɩ wɛrɩ, sɩ́ tónnɔ (1.1; 4.14).

A tʋʋ pɩ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, sɩ́ dɩɩsɩ digbéeɲɔ ná kpɔɔ ná sɩ́mʋ́wã́a’ ná digbéesãa’ ná sɩ́mʋ́wã́a’ wá sɔgɔmbɩrá pɩ tɩ̃’nɩ.

Jã́ sɛɛ’-ʋma ʋ́ sɛbɩ wɛrá pɔ́ asɔ́nnɩ́pɩ wá pɔ́ɔ pɩ́ kpɩsɩɩra pɩ́ asɔ́nɩ́kãmbɩ wá pɔ́ɔrá yɛ̂ɛ foi kha’ ɩ̃bɩ́ra tʋma mɩ́ɩɲɩ́ tarɩ pɔ́ɔrɩ wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲa. Pɩ yɛ kʋ̃mma kha’ Yésúra dée Yékírí wá Sakhanɩ́nɩ́ wã (2.22-23). Kha’ ʋ baa fa duniɲaná nɩ́thɩ̃na’ pɛɛsɩ ya (4.2-3). Pɩ yɛ khɛɛ mɩ́pɩ̃́ɩdégi ná kãmbɩ kaafʋmmɩnɩ má mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ɲa. Tɩ́rá yɛɛrɩ Jã́ná tɩ̃’nɩɲa sɛɛrɩyɛ pɔ́ asɔ́nnɩ́pɩrɩ kha’ pɩ kɔ́’ tɩ́ pɩ núuni kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá wɛrɩ (2.24), yɛ́ fʋŋ kãmbɩ, dé nɩ́nɩ́ ʋ́ fʋnnɩ Yékírí wɛrɩ, ʋ fʋŋ ʋ́ kãnnɩ tɛ̃ (4.21).

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Jã́ thaabɩ ɲá-bɩrma Yésú ʋ́ déeri Sɛɛrɛ ʋ̂ʋ hãana’ thakoogi wɛrɩ, pɩ́ yíbíre 1.1-4

Yékínná déeri táyɛ́sɩ́gɩra 1.5–2.28

Pãtɩ́ Yékírí wá bibi mákɩ́nnɩ ná pɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ wɛra 2.29–4.6

Yékínna pɩ tʋʋrɩ fʋmmɩnɛ 4.7–5.21

Sɛɛrɛ ʋ̂ʋ hãana’ thakoogi wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ɲa

^1-2A tɩ̃’nɛɛma yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ wɛ́ɛ ʋ́ pɩ yɩ́’ Yékírí wá Sɛɛrɛ, ʋ̂ʋ hãana’ thakoogi wɛrɩ ʋ́ mɩ́ɲa. Ʋ yɛ bʋ́ma kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá, ʋ yɛma Sii Yékínnɔ kpoogo. Bʋka’-ʋrɩ-ama ʋ́ thĩ; sɛɛrɛɛ-ʋma á núu yɛ ɲáa-ʋ yíbíre pɩ̃ɩ ɩ̃ keroo yɛ phagɩ ʋ́ bʋ. Ʋ́ ʋ̂ʋ hãana’ thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛrɩ, ʋ́ mɩ́ɲɛ a sɛɛ’ ɩ̃. ³Mɩ́ɩ tɩ́ a ɲáanɩ ná tɩ́ a núuni wɛrɩ, a sɛɛ’-ɩ̃-tɩ́ma sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃bɩ́rá ba kpɛ́’ aabɔ, á dé kpoogi á ná Sii Yékírí ná ʋ́ Bikhee Yésú Kírísira. ⁴A tɩ̃’ma ɩ́sɛrɩ yɛ̂ɛ hã ɩ̃, sɩ́ dé sã́ŋgɩ nʋʋmɛ́ thã’ a.

Yékírí dé-uma táyɛ́sɩ́gɛ

⁵Sɛɛrɛ ʋ́ ʋ bannɩ ba sɛɛrɩyɛ á núu yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ ʋ́ wɛrɩ, ʋ́rá déeri: Yékírí dé-uma táyɛ́sɩgɩ, ʋ́ dé háarɩ má tápírmɩ́ tɩ́kpo wa. ⁶Ná a kha’ dé-arma kpoogi á ná ʋ́rɩ́ yɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ tápírgo, dé-arma nʋ́nʋʋnɩbɩ, a wɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ ɩ̃ mákɩ́rá thɩ̃ɲaanɔ wã. ⁷Yɛ ná a nɩ́ɩnɛ́ɛma táyɛ́sɩ́gɔ pãtɩ́ ʋ́ thĩna táyɛ́sɩ́gɔ wɛrɩ, a déma kpoogi yɛ ʋ́ Bikhee Yésú wá tarammɩná tɩsɩ’ á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ khoree. ⁸Ná a kha’ a dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã, á wɩ́sɛ a fɩ̃ŋ yɛ a wɛ̂ɛ sɛɛ’ thɩ̃ɲaa wã. ⁹Yɛ ná a nɩɩnaa tɩ́ bʋ kha’ dé-arma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, Yékínna ba sɛ́ɛma á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã a ɩ́, yɛ́ tɩsɩ’ á mɩ́pɩ̃́ɩ hũnsi hũnsi wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ khoree; pébu, tereŋ-uma yɛ tɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, ʋ dé-rima. ¹⁰Ná a kha’ a dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã, khɛ-ama Yékínni nʋ́nʋwãa, yɛ a khãa ʋ́ sɛɛrɛrá wa.

A ma hãanannaanɔ ʋ́ déeri Yésú Kírísi

¹Mɩ́ bibe, mɩ tɩ̃’nɛɛma yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ sɩ́, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã nɩ́nɛ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã. Yɛ háarɩ ná ɔɔ dée mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, a ma hãanannaanɔ ʋ́ déeri Yésú Kírísi ʋ́ terenni yɛ̂ɛ Sii Yékírí wá the’ yɛ̂ɛ ɲɩ́nɔɔ yɛ̂ɛ hã a wɛra. ²Pébu, ʋ́ thĩná hãana’nɩ ʋ́ wɩ́sɩ pɩ́ khʋwɔɔ ʋ́ tarammɩná kpógí pãtɩ́ pɩ dé khoŋ thɔgɩnsɩ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná sɛ́ɛ á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã a ɩ́. Yɛ kɩ dée má á tórí wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ʋ dɛɛrɩ yɛ yɛɛ pɩ́ khʋwɔɔ wa, dé duniɲanɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ wáyɛ ʋ dɛɛrɩ yɛ yɛɛ pɩ́ khʋwɔɔ.

³Ná a wɔ́rɔ́ɔ kɔ́rɩ́ mɩ́ɩ ɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, sɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ dé tʋ-arʋʋ. ⁴Nɩ́nɩ́ ʋ́ kha’rɩ tʋ-mannʋʋ yɛ ʋ kɔ́rɩ́ mɩ́ɩ ɩ́ ʋ kha’rɩ ya, dé-uma nʋ́nʋwãa yɛ ʋ wɛ̂ɛ sɛɛ’ thɩ̃ɲaa wã. ⁵Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ wɔ́nnɩ kɔ́rɩ́ ʋ́ sɛɛrɛrɩ wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ fʋŋ-ʋrʋʋma ʋ́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ. Sɩ́ra a wɔ́nnɩ́ khɛ yɛ́ tʋ dé dé-arma kpoogi á ná ʋ́ra. ⁶Nɩ́nɩ́ ʋ́ kha’rɩ dé-manɩma kpoogi má ná ʋ́rɩ́ wɛrɩ, mákɩ́ŋ-ʋrɩ ná ʋ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ ʋ́rɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛnɩ wɛra.

Sɛɛrɛ fʋ̃mɩ wá mɩ́ɲa

⁷Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, kɩ dée má sɛɛrɛ fʋ̃mɛ mɩ tɩ̃’ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ kha’ ɩ̃ dé ya, dé sɛɛrɛ dugoo-u ʋ́ ɩ̃ buura ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá. Yɛ ʋ́ sɛɛrɛ dugoorá déeri sɛɛrɛ ʋ́ ɩ̃ núuni wɛra. ⁸A wɔ́nnɩ́ kha’ sɛɛrɛ fʋ̃mɔ wã yɛ sɛɛrɛ fʋ̃mɔ ʋ́ mɩ tɩ̃’ yɛ̂ɛ hã ɩ̃. Kírísi wá nɩ́ɩnɛ́ɛdékírâa bʋka’ kha’ thɩ̃ɲaa-ʋ; yɛ ɩ̃́ thĩ wá nɩ́ɩnɛ́ɛdékírâa bʋka’ sɩ tɛ̃ kha’ thɩ̃ɲaa-ʋ, pébu, tápírgira ma tarmɔ yɛ táyɛ́sɩ́ thĩnthĩŋgirá tɩrɩya.

⁹Wɛ́ɛ ʋ́ kha’rɩ ma ma táyɛ́sɩ́gɔ yɛ ĩgi ʋ́ kãnɩ wɛrɩ, ʋ ma tápírgírá háarɩ ná fɛɛ. ¹⁰Wɛ́ɛ ʋ́ fʋnnɩ ʋ́ kãnɩ wɛrɩ, ʋ́ra ma táyɛ́sɩ́gɔ yɛ mɩ́ɩnɛ́ wɔ́nnɩ́ yɛɛ ʋ́ burí sɛ́ɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ wã. ¹¹Yɛ wɛ́ɛ ʋ́ ĩ’ni ʋ́ kãnɩ wɛrɩ, ʋ ma tápírgo yɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ tápírgo, ʋ́ tʋ kɛ́ŋ gɩ́ ʋ yóo wa, pébu tápírgi dara’-kɩrʋʋma.

¹²Mɩ́ bibe, mɩ tɩ̃’nɛɛma yɛ̂ɛ hã ɩ̃ pébu, Yékírí sɛ́ɛ-ʋma ɩ̃́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ hãa ɩ̃ ɩ́ ɩ̃ dɛɛ tɩ́ Yésú déeri wɛra.

¹³Sii thaaba, mɩ tɩ̃’nɛɛma yɛ̂ɛ hã ɩ̃ pébu, tʋ-ɩ̃nɩ Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ bʋ́ ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá wɛra.

Nákɔrbombo, mɩ tɩ̃’nɛɛma yɛ̂ɛ hã ɩ̃, pébu, wɔ́rɩ́-ɩ̃ma Sutãnaana.

¹⁴Mɩ́ bibe, tɩ̃’nɛɛ-mɩnɩ hãa-ɩ̃ma pébu, tʋ-ɩ̃ma Sii Yékínna.

Sii thaaba, tɩ̃’nɛɛ-mɩnɩ hãa-ɩ̃ma pébu, tʋ-ɩ̃nɩ Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ bʋ́ ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá wɛra.

Nákɔrbombo, tɩ̃’nɛɛ-mɩnɩ hãa-ɩ̃ma pébu, ɩ̃ ma fãŋgɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná yɛ kɔ́rɩ́ ʋ́ sɛɛrɛrɩ, yɛ wɔ́rɔ́ɔ Sutãnaana.

¹⁵Hã ɩ̃́ fʋŋ duniɲa ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ bʋ́ wɛrɩ wa. Ná nɩ́nɛ fʋrɩ duniɲanɩ, ʋ́ wɔ́nnɩ́ fʋŋ Sii Yékínni wã; ¹⁶dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ duniɲaná ɩ́ déeri: tɩ́ nɩ́nɛ khɔrɔ’ mɩ́ɩnɩ tápɩ̃́ɩnɛ, ná tɩ́ nɩ́nɩ́ wá yíbíyɔ’mɛ kɔ́ŋ, ná tɩ́ nɩ́nɛ bɛɛ ɲísígi ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ ʋ́ hɩ̃tansɩ kɩnnɩ wɛrɩ, tɩ́ tɔ̂ɔ kuso Sii Yékírí thã wã, dé ku’-sirma duniɲa bʋ. ¹⁷Yɛ duniɲa ná mɩ́ɩ ɩ̂ɩ bʋ́ ɩ́ nɩ́pɩra khɔrɔ’ wɛrɩ, ɩ tarma, yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ dé tɩ́ Yékínna khɔrɔ’ wɛrɩ, ʋ́ra fɩ́ma waatɩ wá bɛ̂ɛ’.

Kírísi wá pɩ̃́ɩnáa

¹⁸Mɩ́ bibe, a ma phɩrgaŋ waatɩ bʋ. Nú-ĩni ná pɩ kha’ Kírísi wá pɩ̃́ɩnáa ɔɔ ba baŋ; yɛ ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́ kɔ́ŋgɔ́mbɩ bannɩma sówo; yɛ tɩ́ra a wɔ́nnɩ́ khɛ yɛ́ tʋ dé a ma phɩrgaŋ waatɩ bʋ. ¹⁹Á sɔgɔmbɩrá pɩ́ nɩ́pɛrɩ ku’ri; dé pɩ yɛ dée á wábɩ wa, tʋ̃má ná dé-biyaama á wábɩ, pɩ yɛ hɩ̃tɩ aabɛ kpoogo. Dé ku’-pirma yɛ sɛ́ɛ a, sɩ́ dé sã́ŋgɩ bɛ́ɛ’ tʋ dé pɩ́ ɔɔ dée á wáa wa.

²⁰Yɛ ɩ̃bɩ́rɩ́, Yékírí Wáa hã-ʋrɩ-ɩ̃ma ʋ́ Nii, ɩ̃́ bɛ́ɛ’ tʋʋ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛra. ²¹Kɩ dée má kha’-mɩnɩ kɔɔ-ɩ̃nɩma tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ̂ɩ tɩ̃’nɛɛ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ ɲa, dé tʋ-ɩ̃nɩ tɩ́ déeri thɩ̃ɲaanɩ wɛra. Tʋ-ɩ̃nɩ dé nʋ́nʋʋnɩ ná thɩ̃ɲaa ʋ́rá kɔɔ wa.

²²Máa déeri nʋ́nʋwãanaa? Nʋ́nʋwãaná déeri wɛ́ɛ ʋ́ kha’rɩ Yésúra dée Yékírí wá Sakhanɩ́nɩ́ wã wɛra. Ʋ́rá déeri Kírísi wá pɩ̃́ɩnáana; ʋ́rá kaɩrɩ Sii Yékírí ná ʋ́ Bikheera. ²³Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ kaɩrɩ Bikheeri wɛrɩ, má Yékínna dée ʋ́ Sii ya. Yɛ wɛ́ɛ ʋ́ pɩ́ɩrɩ Bikheeri wɛrɩ, má Yékírí dé-uma ʋ́ Siye.

²⁴Yɛ ɩ̃bɩ́ra kɔ́’ sɛɛrɛ ʋ́ ɩ̃ núuná ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá wɛrɩ, dé ná ɩ̃ kɔ́rɩ́ sɛɛrɛ ʋ́ ɩ̃ núuná ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá wɛrɩ, ɩ̃ ba hɩ̃tɩma tɛ̃ Bikhee ná Siinɔ kpoogo. ²⁵Ná sɩ́ra dée, Kírísira ba hã-ama mɩ́ɩ tɩ́ ʋ hãana’nɩ nʋ́ʋgɩ kha’ ma ba hã a wɛra. Tɩ́ mɩ́nná déeri thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra.

²⁶Nɩ́’ pɩ̂ɩ bɛɛ dé pɩ fɩ̃nnɩ́ bunno’ ɩ̃ wɛrɩ, pɩ́ra mɩ dɛɛrɩ yɛ̂ɛ tɩ̃’ ɩ́sɛ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ sɩ́. ²⁷Yɛ ɩ̃bɩ́rɩ́, Yékírí wá Nii ʋ́ ʋ hãanɩ ɩ̃ wɛrɩ, ʋ ma ɩ̃bɛ kpoogi yɛ̂ɛ mamaŋ ɩ̃ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ; ɩ̃bɩ́rá kpʋ̃́ʋ nɩ́nɩ́ bʋ dé ʋ mamaŋ ɩ̃ tʋ̃́wã. Tɩ́ ʋ mamaŋ ɩ̃ wɛrɩ, nʋ́nʋʋnɛ ɲa, dé thɩ̃ɲaa-ʋ. Mʋ́ ʋ mamannɩ ɩ̃ wɛrɩ, ɩ̃ máa Kírísirá.

²⁸Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ bibe, ɩ̃ máa ʋ́ bʋ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ khɩɩ ʋ́ ʋ ba písí baŋ wɛrɩ, á tʋ̃́ŋ mɩ́ɩnɩ wã, nɩɩsɛ́ kɔ́’ a tɛ̃ ʋ́ khɩɩrá wa.

Yékírí wá bibi wá nɩ́ɩnɛ́ɛdéke

²⁹Mʋ́ ɩ̃ tʋʋrɩ dé Kírísi tereŋ-uma wɛrɩ, tʋ-ɩ̃nɩ tɛ̃ dé nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé tɩ́ terenni wɛrɩ, dé-uma Yékírí wá biye.

¹Ɩ̃ ɲáa fʋŋ mɩ́ Sii Yékírí fʋnnɩ a ɩ̃ taraa yɛ̂ɛ yɩ́’ a ʋ́ bibi waa? Yɛ dé-arma ʋ́ bibi mɩ́ɲáŋ. Duniɲanɩ́pɩra tʋʋ a ya, pébu pɩ́ tʋwɔɔ wa. ²Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, dé-arma wɛrá Yékírí wá bibi yɛ dɔ́ŋ mɩ́ a ba fɩ́kɩ́ŋ ɩ̃́ hɩ̃tɩ naaŋ ʋ̂ʋ baŋ wɛrɩ, a tʋʋ sɩ thoŋ na. Yɛ tʋ-arɩ dé waatɩ ʋ́ Kírísira ba písí baŋ wɛrɩ, a ba khɛɛbɩrɔɔma, pébu, dɔ́ŋ mɩ́ ʋrɛ wɛrɩ, mʋ́nnáa a ba ɲáa-ʋ. ³Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ sɩ́ bʋ wɛrɩ, ʋ tɩsɩ’ma ʋ́ dɔ́gɩrɩ ɩ̃́ hɩ̃tɩ kaadé sɔnnɔ pãtɩ́ Kírísirɛ wɛra.

⁴Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛrɩ, kpaʋ-ʋma, pébu, mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná déeri kpaʋmɩna. ⁵Yɛ tʋ-ɩ̃nɩ dé Kírísi baŋ-ʋma duniɲaná dé ʋ ba hɩ̃́ŋ nɩ́pɩ wá mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna. Mɩ́pɩ̃́ɩdékã́kásɛ ʋ́ wa. ⁶Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ máanɩ ʋ́ bʋ wɛrɩ, ʋ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã. Yɛ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, ʋ ɲáa-ʋ ɲáa wã, ʋ tʋwɔɔ kṹuŋ na.

⁷Mɩ́ bibe, hã ɩ̃́ yɛɛ nɩ́nɛ́ fɩ̃nnɩ́ bunno’ ɩ̃ ɲa. Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, tereŋ-uma, pãtɩ́ Kírísi terenni wɛra. ⁸Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wɛrɩ, dé-uma Sutãnǎa biye; pébu, ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá, Sutãna dé-uma mɩ́pɩ̃́ɩdée, yɛ ʋ́ sʋ̃mdéenɲi wá hasɩkharɛ Yékírí wá Bikhee bannɩ.

⁹Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ déeri Yékírí wá bii wɛrɩ, ʋ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã, pébu, khɛɛbɩŋ-ʋma ʋ́ Sii Yékínna; ʋ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃tɩ mɩ́pɩ̃́ɩdégo wa, pébu, dé-uma Yékírí wá biye. ¹⁰Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ dé tɩ́ terenni ɲa wɛrɛ́sɩ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ fʋŋ ʋ́ kãnɩ wã, sɩ́ra pɩ khɛ yɛ́ tʋ dé ʋ́ tárɩ́ɩra dée Yékírí wá bii ya, dé Sutãnǎa biyo.

Sɛɛrɛ fʋ̃mɩ wá mɩ́ɲa

¹¹Pébu, sɛɛrɛ ʋ́ ɩ̃ núuná ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ kɔ́kɩ́rɔ́ɔrá wɛrɩ, ʋ́rá déeri: a fʋŋ kãmba. ¹²Hã á dé má Kãɲɛ́ ʋ́ déerá Sutãnǎa bii wɛrɩ wa. Khʋ-ʋyaama ʋ́ khɩ̃nɩɩnɩ, yɛ pée buura ʋ́ khʋwɔɔ? Khʋ-ʋyaa-ʋma pébu, ʋ́ sʋ̃mdéenɲi pɩ̃́ɩ-ɩyaama yɛ ʋ́ khɩ̃nɩɩ wáyɩ́rá terme.

¹³Mɩ́ nɩ́pa, ná duniɲanɩ́pɛ ĩgi ɩ̃, hã ɩ̃́ yɛɛ sɩ́ maana’ ɩ̃ ɲa. ¹⁴Tʋ-arɩ dé ku’-arma huuminá ɩ̃ dóoró thakoogo, pébu, fʋŋ-arma á kãmbɩra. Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ fʋŋ ʋ́ kãnɩ wã, ʋ ma huumi wá déko. ¹⁵Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ ĩ’ni ʋ́ kãnɩ, dé-uma nɩ́khʋwa. Yɛ tʋ-ɩ̃nɩ dé nɩ́khʋwɛ́ bu thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛrɩ wa. ¹⁶Tɩ́ Yésú niini ʋ́ thakoogi ɩ̃ dɛɛ aabɔ wɛrɩ, sɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ mɩ́ɩ tɩ́ pɩ yɩ́’ fʋmma. Aabɩ́rɩ́ tɛ̃, mákɩ́n-tɩrɩ ná a nii á thakoogi ɩ̃́ dɛɛ á kãmbɩrá. ¹⁷Ná nɩ́nɛ mɩ́ɩnɛ yɛ ɲáa ʋ́ kãnɩ degenso yɛ kṹɲí ʋ́ bʋ dɔ́ɔgɩ, mʋ́nnɩ ʋ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ kha’ fʋm-manɩma Yékíree? ¹⁸Mɩ́ bibe, hã á kɩ́ fʋŋ nɩ́pɩ nʋ́ʋgɔ wa, dé a dé mɩ́ɩɲɩ ɩ̃́ bʋká’ kha’ fʋŋ-arɩ-bɩma mɩ́ɲáŋ. ¹⁹Sɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ dé a nɩ́ɩnɛ́ɛma ɩ̃ mákɩ́rá thɩ̃ɲaanɔ. Yɛ mʋ́nnáa á dɔ́sɩra ba wóo waatɩ ʋ́ a ɲɩ́ŋ Yékínni wɛra; ²⁰yɛ háarɩ ná á dɔ́sɩra kha’ dé-arma mɩ́ɩnɩ, tʋ-arɩ dé Yékínna tʋ á dɔ́sɩrɩ ɩ̃́ tarɩ á thĩna, yɛ ʋ tʋma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ tɛ̃.

²¹Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, ná a tʋʋ á dɔ́sɩ́rá dé á dée mɩ́ɩnɩ wã, a wɔ́nnɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí kaadé phãnɩgɛ. ²²Yɛ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ a ɲɩ́ŋ Yékínni wɛrɩ, a ba bu-rima; pébu, a kɔ́’ma tɩ́ ʋ kha’rɩ, yɛ̂ɛ dé tɩ̂ɩ nʋʋ ʋ́ wɛra. ²³Tɩ́ ʋ kha’rɩ a dé wɛrɩ, tɩ́rá déeri ɩ̃́ khãa ʋ́ Bikhee Yésú Kírísirá yɛ́ fʋŋ kãmbɩ pãtɩ́ ʋ kha’rɩ wɛra. ²⁴Wɛ́ɛ ʋ́ kɔ́’rɩ tɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, ʋ ma Yékírí wá dɔ́gɩ́rá yɛ Yékínnâa ʋ́ dɔ́gɩ́rá. Tɩ́ ʋ hãanɩ a ʋ́ Niinɔ wɛrɩ, sɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ dé Yékínna ma á dɔ́sɩ́rá.

Ɩ̃́ tʋ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ Yékírí wá Niinɔ wɛra

¹Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ kha’rɩ ma ma Yékírí wá Niinɔ, hã ɩ̃́ haabɩ́ŋ khãa ʋ́ bʋ wa, dé ɩ̃ yee kɔrsɩŋ ɩ̃́ tʋ ná ʋ ma Yékírí wá Niinɔ wɛrɛ́sɩ ná ʋ ʋ́ wa; pébu, nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ bʋ́ fɛɛ duniɲaná ɩ̃ dée pɩ́ wɩ́sɩ má Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɛ. ²Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ wɔ́nnɩ kha’ Yésú Kírísi baŋ-ʋrma fa duniɲaná nɩ́thɩ̃na’ pɛɛsɩ, dé-uma Yékírí wá nɩ́na; sɩ́ra ɩ̃ khɛ yɛ́ tʋ dé ʋ́ tárɩ́ɩra ma Yékírí wá Niinɔ. ³Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ kha’rɩ Yésú Kírísira baa nɩ́thɩ̃na’ pɛɛsɩ ya wɛrɩ, ʋ dée Yékírí wá nɩ́nɩ́ wã. Kírísi wá pɩ̃́ɩnáanâa ʋ́ bʋ. Nú-ĩɲaa ʋ́ mɩ́ɩ kha’ ʋ ba baŋ duniɲaná, yɛ baŋ-ʋma sówo.

⁴Yɛ mɩ́ bibe, dé-ĩma Yékírí wá nɩ́pa, yɛ wɔ́rɩ́-ɩ̃nɩ pɩ́ nɩ́’ pɩ̂ɩ dé pɩ́ wɩ́sɩ má Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɛ wɛrɩ, pébu, wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ɩ̃bɛ wɛrɩ, ʋ tarɩ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ duniɲanɩ́pɩnɛ wɛra. ⁵Dé-bínnima duniɲa wábɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ pɩ̂ɩ sɛɛ’ duniɲamɩ́ɩ yɛ ɩ́pɛ bɩ́ déeri duniɲanɩ́pɩ wɛrɩ, pɩ́râa hɩ̃́ŋ pɩ́ sɛɛrɛra. ⁶Yɛ dé-aabɩ́nnɩma Yékírí wá nɩ́pa. Wɛ́ɛ ʋ́ tʋʋrɩ Yékírí wɛrɩ, ʋ́râa hɩ̃́ŋ á sɛɛrɛra. Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ dée Yékírí wá nɩ́nɩ́ wã wɛrɩ, ʋ́ hɩ̃́ŋ á sɛɛrɛrɩ wa. Sɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ pɩ̂ɩ sɛɛ’ thɩ̃ɲaa ná pɩ̂ɩ tʋ̃ŋ wɛra.

Yékínna pɩ tʋʋrɩ fʋmmɩnɛ

⁷Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, ɩ̃ yɛɛ á fʋŋ kãmbɩ dé Yékírí thã fʋmmɩ ku’ri. Yɛ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ fʋnnɩ ʋ́ kãnɩ, dé-uma Yékírí wá bii yɛ tʋʋ Yékíre. ⁸Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ fʋrɩ ʋ́ kãnɩ wã, ʋ tʋʋ Yékírí wa, pébu, Yékínna pɩ tʋʋrɩ fʋmmɩnɛ. ⁹Yékírí sʋ̃ŋ-ʋrma ʋ́ Bikhee úkpo kekeri’ ʋ̂ʋ ʋ́ wɛrɩ, fa duniɲaná, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á bu thakoogi ʋ́ bárkárá. Sɩ́ra Yékírí déeri á sɔgɔmbɩrá ɩ̃ bʋkaa kha’ fʋŋ-ʋrɩ-ama. ¹⁰Kɩ́ dée má aabɛ́ fʋnnʋʋ wã, dé ʋ́rá fʋnnɩ a ɩ̃ sʋ̃nɩ ʋ́ Bikhee ʋ́ bannɩ ba hãanɩga ʋ́ wɩ́sɩ, pɩ́ khʋwɔɔ, ʋ́ tarammɩná kpógí pãtɩ́ pɩ dé khoŋ thɔgɩnsɩ wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná sɛ́ɛ á mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ hã a ɩ́. Sɩ́ra pɩ yɩ́’ fʋmma.

¹¹Mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, mʋ́ Yékírí fʋnnɩ a mɛ́’nɩ wɛrɩ, aabɩ́rɩ́ tɛ̃, mákɩ́n-tɩrɩ ná a fʋŋ kãmba. ¹²Nɩ́thɩ̃nɩgɛ ɲáa Yékínni yíbíre ya. Yɛ ná a fʋŋ kãmbɩ, Yékínna hɩ̃tɩma á dɔ́sɩ́rá yɛ á fʋrɔɔ á dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ.

¹³Tɩ́ ʋ hãanɩ a ʋ́ Niinɔ wɛrɩ, sɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ dé a ma ʋ́ dɔ́gɩ́rá yɛ ʋ́râa á dɔ́sɩ́rá. ¹⁴Yɛ ɲá-arma Yékírí wá Bikheeri yíbíre, âa sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ kha’ Sii Yékírí sʋ̃ŋ-ʋrʋʋma dé ʋ ba hɩ̃́ŋ duniɲanɩ́pɩra. ¹⁵Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ kha’rɩ Yésú dé-uma Yékírí wá Bikhee, Yékínna hɩ̃tɩma ʋ́ dɔ́gɩ́rá yɛ ʋ́rá hɩ̃tɩ Yékírí wá dɔ́gɩ́rá. ¹⁶Yɛ aabɩ́rɩ́, tʋ-arɩ yɛ khãa dé Yékírí fʋŋ-ʋrɩ-ama. Yékínna pɩ tʋʋrɩ fʋmmɩnɛ. Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ fʋŋ nɩ́pɩ ná Yékírí wɛrɩ, ʋ ma Yékírí wá dɔ́gɩ́rá yɛ Yékínnâa ʋ́ dɔ́gɩ́rá. ¹⁷Ná a fʋrɩ Yékírí á dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ, Yékírí wá thɩɩgɩ wá khɩɩrá, phãnɩgɛ́ kɔ́’ a ya, pébu, dɔ́ŋ mɩ́ Kírísirɛ wɛrɩ, mʋ́nnáa arɛ fa duniɲaná. ¹⁸Fʋmmɩná baŋ phãnɩgɛ ya, dé fʋŋ thĩnthĩmmina nɩ́mma phãnɩgɩ, pébu, thɩɩgɩra bamma phãnɩgɛ, yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ phãnɩgɩ kɔ́’rɩ wɛrɩ, ʋ́ra tʋʋ fʋŋ thĩnthĩmmini wã.

¹⁹Yékínná khɩrɩɩrɩ fʋrɩ a, tɩ́rá yɛɛrɩ aabɩ́rá fʋrɔɔ yɛ fʋrɩ kãmbɩ tɛ̃. ²⁰Ná nɩ́nɛ kha’ fʋm-manɩ Yékírí yɛ ĩgi ʋ́ kãnɩ, nʋ́nʋwãa ʋ déeri. Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ fʋrɩ ʋ́ kãnɩ ʋ́ ʋ ɲá wã wɛrɩ, mʋ́ ʋ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ fʋŋ Yékírí ʋ́ ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ ɲá wãa? ²¹Kírísi wá yatɩ sɛɛ’-ʋrɩ-ama kha’ nɩ́nɩ́ ʋ́ fʋnnɩ Yékírí, ʋ fʋŋ ʋ́ kãnnɩ tɛ̃.

Ɩ̃́ khãa Yésú bʋ, sɩ́râa wɔ́rɩ́ duniɲana

¹Nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ dé Yésúrá déeri Yékírí wá Sakhanɩ́nnɩ wɛrɩ, dé-uma Yékírí wá biye. Yɛ mʋ́ wɔ́nnɩ́ fʋŋ nɩ́nɩ́ kaa fʋŋ ʋ́ bii ya. ²Ná a fʋrɩ Yékírí yɛ̂ɛ dé mɩ́ɩ ɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, sɩ́ra a khɛ yɛ́ tʋ dé fʋŋ-arma tɛ̃ Yékírí wá bibira. ³Pébu, ɩ̃́ kɔ́’ mɩ́ɩ ɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, sɩ́rá déeri ɩ̃́ fʋŋ Yékínna. Yɛ mɩ́ɩ ɩ́ ʋ kha’rɩ wɛrɩ, ɩ́ déme hʋwa wa, ⁴dé Yékírí wá bibi wá bɛ̂ɛ’ wɔ́rma mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ̂ɩ bʋ́ duniɲaná wɛra.5.4 Ná keri Jã́ 16.33; 1Jã́ 2.15 Yɛ mɩ́ɩ tɩ́ wɔ́nnɩ duniɲanɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri khãa mɩ́ a khãanɩ Yésúrá wɛra. ⁵Nɩ́nɛ́ wɔ́rɩ́ duniɲanɩ wã ná kɩ dée má wɛ́ɛ ʋ́ khãanɩ tʋʋ dé Yésú dé-uma Yékírí wá Bikhee ya.

Mɩ́ɩ tɩ́ Yékínna sɛɛ’ Yésú wá mɩ́ɩná wɛra

⁶Mʋ́ Yésú Kírísi bannɩ fa duniɲaná wɛrɩ, bátízé-uma yɔ’mɔ yɛ huu, ʋ́ tarammɩná kpógo. Yɛ kɩ dée má bátízé-uma yɔ’mɩ wá tórí bʋ wa, dé bátízé-uma yɔ’mɔ yɛ tɩ́ kpãnaa bʋ ʋ́ huwo, ʋ́ taramɩná kpógo. Yékírí wá Niiná sɛɛ’rɩ a sɩ́ kha’ thɩ̃ɲaa-ʋ; pébu Yékírí wá Niina pɩ tʋʋrɩ thɩ̃ɲaanɔ. ⁷Mɩ́ɩ ɩ́sãa’nʋ̂ʋ bʋ́ ɩ̂ɩ bʋká’ kha’ thɩ̃ɲaa-ʋ. Ɩ́ mɩ́ɩná déeri: ⁸Yékírí wá Nii ná yɔ’ mɩ́ Yésú bátízéri ná ʋ́ taraŋ mɩ́ kpó’ri wɛra. Ɩ́ mɩ́ɲɛ ɩ́sãa’na sɛɛ’ma mɩ́ kpooro. ⁹Ná a wɔ́nnɩ́ khãa tɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɛ sɛɛ’ a wɛrɩ, Yékírí wánná a wɔ́nnɩ́ khãa kɔ́ŋ ɩ̃́ tarɩ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wánnɩ, pébu, Yékírí wá thĩná sɛɛ’rɩ ʋ́ Bikhee wá mɩ́ɲa. ¹⁰Nɩ́nɩ́ ʋ́ khãanɩ Yékírí wá Bikheerá wɛrɩ, ʋ tʋma ʋ́ dɔ́gɩ́rá dé Yékírí wá sɛɛrɛ dé-uma thɩ̃ɲaa. Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ khãa Yékínná wã, khɛ-ʋrʋʋma nʋ́nʋwãa, pébu, ʋ khãa sɛɛrɛ ʋ́ ʋ sɛɛ’rɩ ʋ́ Bikhěe mɩ́ɩná wã. ¹¹Yɛ tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛrɩ, tɩ́rá déeri: hã-ʋrɩ-ama thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra. Yɛ ʋ́ Bikhee wá bárkárá a buuri kɩ́ thakoogira. ¹²Nɩ́nɩ́ ʋ́ déeri kpoogi ʋ́ ná Yékírí wá Bikheeri wɛrɩ, ʋ buma thakoogo; yɛ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ dée kpoogi ʋ́ ná Bikheeri wa wɛrɩ, ʋ́ bu thakoogi wa.

Thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra

¹³Mɩ tɩ̃’ma ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ hã sɩ́ ɩ̃ bɩ́ khãanɩ Yékírí wá Bikheerá wɛrɩ, ɩ̃́ tʋ kha’ bu-ĩnima thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra. ¹⁴Ná a ɲɩ́ŋ Yékínni mɩ́ɩnɩ ɩ̃ mákɩ́rá ʋ́ khɔrɔ’mɛ, ʋ núma á ɲɩ̂ɩnna. Tɩ́rá yɛɛrɩ ná a ɲɩ́nɔɔ, á tʋ̃́nnɛ́ɛ ɲa. ¹⁵Mʋ́ a tʋʋrɩ dé mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ a ɲɩ́nɔɔ, ʋ núma wɛrɩ, tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ɩ tɩ́ a ɲɩ́nɔɔ wɛrɩ, a khãamá tʋ kha’ ʋ ba hã a tɩ́.

¹⁶Ná nɩ́nɛ ɲáa ná ʋ́ asɔ́nɩ́kãnɛ dée mɩ́pɩ̃́ɩnɩ, tɩ̂ɩ mɩ́ɩ baŋ huume ɲa, ʋ ɲɩ́ŋ Yékínni dé ʋ́ yɛɛ ʋ́ bu thakoogo. Nɩ́’ pɩ́ déeri mɩ́pɩ̃́ɩ tɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ baŋ huume ɲa wɛrɩ, pɩ́ wásɛ mɩ sɛɛ’. Tɔ́ mɩ́pɩ̃́ɩnɛ̂ɛ bʋ́, tɩ̂ɩ baŋ huume, tɩ́ wásɛ mɩ kha’rɩ pɩ̂ɩ ɲɩ́ŋ na. ¹⁷Mɩ́ kaatermenɲi wá bɛ́ɛ’ déerima mɩ́pɩ̃́ɩɲa. Yɛ kɩ dée má mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ baŋ huume ɲa.

¹⁸Tʋ-arɩ dé nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ́ déeri Yékírí wá bii wɛrɩ, ʋ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã, yɛ Yékírí wá Bikheera tɛyɔɔma Sutãnáa bú pha’ ʋ́ bʋ wa.

¹⁹Tʋ-arɩ dé aabɩ́rɩ́, dé-arma Yékírí wá bibi yɛ duniɲanɩ́pɩ wá tɔɔrâa Sutãnǎa déko. ²⁰Yɛ tʋ-arɩ tɛ̃ dé Yékírí wá Bikhee baŋ-ʋrma ɩ̃ ba yee a wɔ́ɔmɩ á bú tʋ Yékírí úkpo ʋ̂ʋ bʋ́, ɔɔ bʋ́ wa wɛra. Yékírí wá Bikhee Yésú Kírísi kpoorá yɛɛrɩ tɛ̃ á dée kpoogi á ná Yékírí úkpo ʋ̂ʋ bʋ́, ɔɔ bʋ́ wa wɛra. Yésú Kírísi dé-uma tɛ̃ Yékírí úkpo ʋ̂ʋ bʋ́, ɔɔ bʋ́ wa wɛra; ʋ́rá déeri tɛ̃ thakoo mɩ́ɲáŋ gɩ̂ɩ kaa sóo wɛra.

²¹Mɩ́ bibe, ɩ̃ kɔrsɩŋ, hã ɩ̃́ dóoŋ sɩ̃mmɩ́ɲɔ wã.