Dʋ́gɩ́ɩ

sɛbɩ ʋ́ Pól tɩ̃’nɩ hãa

Kóorɛ́ntɩ

asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

Sɛbɩ wá tɩ̃’mɩ wá tɩtã́ŋga

Pól tɩ̃’nɩ sɛbɩ wɛrɩ ɩ̃ hãa ʋ́ Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pa. A tʋʋ ʋ́ tɩ̃’dɩgɩ kpakɩrɩ ya, yɛ tʋ-arɩ dé tɩ́ Yésú huuri yɛ yaa wɛrɩ, dɩɩsɩ digbée ná sɩ́ɲɩ́ɩ’ thasóké tannɩ yɛ sɛbɩrá tɩ̃ga.

Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pɩ wá fãŋgɛ yɛ dée Júdebi wa. Kóorɛ́ntɩ nɩɩ wá ɲísígi ku’-kiyaama: bató kɔ́ŋgɔ́mbɛ yɛ bam-bʋ́ma; wã́gɩ́rɩ ná bɛrɛnsɩra yɛ dé-bʋ́ma tákɩrsa. Pól hɩ̃taŋ-ʋyaama Kóorɛ́ntɩrá dɩɩ gɩ́kpo ná kpṹki ɩ̃ sɛɛrɩyɛ nɩ́pɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ, pɔ́ɔ pɩ́ɩ yɛ̂ɛ thoo Yésúra (Mɩ́d 18.1-23).

Waatɩ ʋ́ Pól ku’ra Kóorɛ́ntɩrá sóo wɛrɩ, ʋ́ ba núu ná pɩ kha’ asɔ́nnɩ́pɩra wɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ sɩ mákɩ́nnɩ ɲa. Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pɩ wá thĩ tɩ̃’nɛɛ-bɩyaama tɛ̃ ɩ̃ pʋ́gɔɔ mɩ́ɩɲɩ khoyeegi ná ha’yeegi wá mɩ́ɩná (7) ná sɩ̃ŋkhakhɔɔgɩ (8) ná Yékírí wá mɩ́ hãanɩganɲɩ wá mɩ́ɩná (12) ná tigi’ í pɩ kha’ra pɩ̂ɩ yɛkɛ́’ tɛ̃́fɩ́ŋ Jerúzalɛ́m asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛrɩ, ɩ́ mɩ́ɩná (16) ná yɔ́ mɩ́ɩ wá yɔ́ɔ. Pólná tɩ̃’nɩɲa yɛ̂ɛ sɛɛ’ pɩ kha’ pɩ sɛ́ɛ kpɩkɩra (1.10–4.21) ná bɛrɛnsɩ (5) ná kãmbɩ yɩ́’mɩ sɩ̃nnɩ́pɩ thã (6.1-11) yɛ́ sɛ́ɛ tɩ́ pɔ́ɔra kʋ̃ŋ kha’ nɩ́nɛ ma khɩ̃nnɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ wɛra (6.12-20). Yɛ mɩ́ɩ ɩ́ pɩ pʋ́gɩ́’ráa-ʋ wɛrɩ ʋ́ bʋkaa bɩ sɩ́ dɔ́mmɩnɛ.

Pól tɩ̃’-ʋma sɛpɩ ɩ̃ hãa Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ná mɩ́ɩnɛ nanɩ, pɩ́ tʋ pãtɩ́ pɩ dé yóo wɛra. Ná mʋ́ yatɩra kha’ mʋ keŋ, sɛ’ pɩ́ ʋ tɩ̃’nɩ hãa bɩ wɛrɩ, pɩ tarɩ pɩ́ɲɔ, dé pɩ́ɲɔ́ɔ ɲáanɩ, pɩ́râa bʋ́ Yékírí wá sɛbɩrá (1Kó 5.9-13; 2Kó 2.3; 7.8).

Sɛbɩ wá kpɩkɩŋkhaya

Thɩɩra 1.1-9

Yékírí wá wɔ́ɔmɩ ná nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá wɔ́ɔmɔ 1.10–3.23

Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pɩ wá ɲísíbɛɛgɛ 4.1-21

Asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛrɛnsɩrá wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ nʋ́ʋgɛ ya 5.1–6.20

Yaŋgɩ ná khɩsasɩ wá mɩ́ɲa 7

Sɩ̃ŋkhasɩ wá mɩ́ɲa 8–10

Pãtɩ́ asɔ́nnɩ́nɩ́ mákɩ́nnɩ ná ʋ hɩ̃tɩ Yékírí wá wɔ́ɔrɔ wɛra 11.2-16

Tamǎaŋ dimi wá mɩ́ɲa 11.17-34

Yékírí wá Nii wá mɩ́ hãanɩganɲɩ wá mɩ́ɲa 12–14

Huyamɩ wá mɩ́ɲa 15

Phɩrgaŋ bɔgɩɩ ná thɩɩra 16

1

Thɩɩra

1Mɩ́nɩ́ Pól dé-minima Yésú Kírísi wá sʋ̃ŋgɩnnaa. Yékínná khɔrɔ’rɩ yɩ́sɩ saa mɩ sɩ́ bʋ. Mɩ́ ná mɩ́ asɔ́nɩ́kãnɩ ʋ́ pɩ yɩ́’ Sɔ́sɩ́tɛ́nɩ wɛrɩ, 2aabɩ́râa tɩ̃’ sɛbɩ wɛrɩ, yɛ̂ɛ hã ʋ́ ɩ̃bɩ Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pɩra. Ɩ̃bɩ́rá déeri Yékírí wábɩ Yésú Kírísi wá bárkárá. Yékírí yɩ́’-ʋrɩ-ɩ̃ma dé ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛ ʋ́ khɩ̃ɩnná. A hãma sɛbɩ wɛnnɔ tɛ̃ nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ yɩ́’ á bɛ́ɛ’ Tamaŋ Yésú Kírísi wá ɲísígiri khaarɩ wó khaarɩ wɛra. 3Á Sii Yékírí ná Tamaŋ Yésú Kírísira fɩ̃ɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃́ hã ɩ̃ dɔ́ɔwóoŋgo.

Tɩ́ Pól thɩya’rɩ Yékírí ɩ̃ dɛɛ Kóorɛ́ntɩ asɔ́nnɩ́pɩ́rá wɛrɩ, sɩ́ mɩ́ɲa

4Mɩ́nɩ́ Pólna thɩya’ma Yékírí waatɩ wá bɛ́ɛ’ pãtɩ́ ʋ fɩ̃ɩnɩ ɩ̃bɔ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ dɛɛ Yésú Kírísirá wɛra. 5Yɛ ʋ́ bárkárá Yékírí yɛɛrɩ ɩ̃́ buu mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’: ɩ̃́ tʋ sɛɛrɛɛ tákɩrsɩ ná ɩ̃́ tʋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, 6pébu, nú-ĩni Kírísi wá mɩ́ɩ yɛ kɔ́rɛɛ tákɩrsa. 7Sɩ́ dée mʋ́nnáa Yékírí wá mɩ́ hãanɩgannɩ wá tɔ̂ɔ kpɩgɩ ɩ̃ ɲa, ɩ̃ bɩ̂ɩ bɛ́ɛ ɲá khɩɩ ʋ́ á Tamaŋ Yésú Kírísira ba bannɩ́ ba bʋka’ ʋ́ thĩ duniɲanɩ́pɩnɛ wɛra. 8Yékínnâa ba hã ɩ̃ fãŋgɩ ɩ̃́ ná naŋ kpʋ̃́ʋnɩ́ɲá, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá písémbaŋkhɩɩrá pɩ́ ɲá ɩ̃bɔ yárgɩ́ŋkharɩ wa. 9Ɩ̃ khãa Yékínná, dé ʋ́ tʋ̃ŋ na. Ʋ́rá yɩ́’rɩ ɩ̃ dé ɩ̃ dé kpoogi ɩ̃́ ná ʋ́ Bikhee Yésú Kírísi ʋ́ déeri á Tamannɩ wɛra.

Kpɩkɩrǎa dóonni asɔ́nnɩ́pɩ wá sɔgɔmbɔ

10Á nɩ́pa, mɩ ɲɩ́ŋ-ɩ̃ma á Tamaŋ Yésú Kírísi wá ɲísígírá ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ bɛŋ. Hã ɩ̃́ yɛɛ kpɩkɩŋgɛ́ hɩ̃tɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɔ wa, dé ɩ̃ yɛɛ ɩ̃́ dɔ́sɛ́ ɲá kãmbɩ yɛ ɩ̃́ kã́kásɩ́rá dé kpoogi, 11dé Kúlówé wá nɩ́pɩ sɛɛ’rɩ mɩ kha’ ɩ̃ wɛ̂ɛ bɛŋ na. 12Ɔɔra kʋ̃mma kha’ Pól wáa ma déeri, ɔɔrá kha’ Ápólɔ́sɩ wáa ma déeri, ɔɔrá kha’ Pɛ́ɛrɩ1.12 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩrma kha’ Séfásɩ. Pɛ́ɛrɩ wá ɲísígi wá kɔ́ɔyɩ. wáa ma déeri, ɔɔrá kha’ Kírísi wáa ma déeri. 13Kírísi kpɩkɩŋ-ʋma bâa? Bá Pól pɩ ba’rɩ nɩ́’batábɔkɔ ɩ̃ dɛɛ ɩ̃bɔɔ? Bá Pól wá ɲísígo ɩ̃ bátízérii?

14Mɩ thɩya’ma Yékírí pãtɩ́ mɩ mɩ́ɩ bátízée ɩ̃́ ɔɔ wa ná kɩ dée má Kírísípísi ná Gáyísira mʋ́wã. 15Tɩ́rá yɛɛrɩ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ sʋ̃́nnɩ́ kha’ bátízé-ɩ̃ma mɩ́ ɲísígo wa. 16É, thɩ̃ɲaa-ʋ, bátízé-mini tɛ̃ Sítéfánásɩ wá kórgi nɩ́pa. Ná pɩ́ra mʋ́wã, mɩ tʋʋ ná bátízé-mini ɔɔ tʋ̃́wã. 17Kírísira sʋ̃nɩ mɩ dé mɩ bátízé nɩ́pɩ wa, dé sʋ̃ŋ-ʋrɩ-mɩma dé mɩ sɛɛ’ nɩ́pɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ. Yɛ kɩ dée má mɩ tʋma nʋ́ʋgɩ wa ɩ̃́ yɛɛ pɩ́ khɛ Yésú wá humini nɩ́’batábɔkɩrá má pɩ mɩ́ɩnɩ wã.

Yékírí wá wɔ́ɔmɩ ná nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá wɔ́ɔmɔ

18Ná a sɛɛ’ nɩ́’ pɩ́ téuri wɛrɩ Kírísi wá humi nɩ́’batábɔkɔ, sɩ́ mɩ́ɩ, pɩ ken-sima phʋ̃nɩmɩsa; yɛ aa bɩ́ Yékírí hɩ̃́nnɩ wɛrɩ, ʋ́ humi dé-bima Yékírí wá wɔ́rgɔ. 19Tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’

Manɩ Yékínna ba hasɩ’ma wɔ́ɔtʋbɩ wá wɔ́ɔmɩnɩ,

yɛ́ mʋrgʋntʋ hakɩranɩ́pɩ wá hakɩraara.1.19 Ná keri Ézá 29.14

20Yɛ kha’ nɩ́nɛ bʋ́ yɛ̂ɛ tʋ wɔ́ɔmɔɔ? Nɩ́nɛ bʋ́ yɛ̂ɛ tʋ sɛbɛɛ? Nɩ́nɛ bʋ́ duniɲaná yɛ̂ɛ tʋ pã́naa? Ɩ̃́ keŋ má Yékírí bʋka’-ʋma kha’ duniɲanɩ́pɩ wá wɔ́ɔmɩna ma phʋ̃nɩmɩsɩ waa?

21Duniɲanɩ́pɩ ná pɩ́ wɔ́ɔmɩnɛ mɛ, pɩ wɔ́rɔ́ɔ tʋʋ Yékírí ná tɩ́ ʋ déeri ʋ́ wɔ́ɔmɩ wá bárkárá wa. Tɩ́rá yɛɛrɩ Yékínná keri sɩ́ mákɩ́rá ná ʋ khɛ Yésú wá humi wá mɩ́ ɩ́ nɩ́pɩra keŋ phʋ̃nɩmɩsɩ wɛrɩ, ɩ̃́ hɩ̃́ŋ nɩ́’ pɩ́ khãanɩ ʋ́ bʋ wɛra. Sɩ́râa Yékírí wá wɔ́ɔmɩna. 22Júdebira bɛɛma dé pɩ ɲá tãgɩmasimɩ́ ɩ̂ɩ bʋka’ Yékírí wá wɔ́rgɩ wɛrɩ, yɛ Gɛ́rɛ́kɩbɩrâa bɛɛ wɔ́ɔmɔ; 23yɛ aabɩ́râa sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ Kírísi wá humi nɩ́’batábɔkɔ, sɩ́ mɩ́ɲa. Júdebira ken-sima má sɛɛrɛ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ mákɩ́rá sɛɛ’mɛ ɲa yɛ támabɩrâa keŋ si má phʋ̃nɩmɩsɛ. 24Yɛ pɛ́ɛ bɩ́ Yékírí yɩ́’rɩ wɛrɩ, Júdebe ba’, Gɛ́rɛ́kɩbɛ ba’, Kírísi bʋka’-ʋma Yékírí wá wɔ́rgɩ ná ʋ́ wɔ́ɔmɔ. 25Pébu, Yékírí wá sʋ̃mdéeŋ tɩ́ nɩ́pɩra keŋ kha’ phʋ̃nɩmɩsɛ wɛrɩ, tɩ tarɩ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá wɔ́ɔmɩna; yɛ ʋ́ sʋ̃mdéeŋ tɩ́ nɩ́pɩra keŋ kha’ dɔgɩɩsɛ wɛrɩ, tɩ tarɩ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá fãŋgɩra.

26Á nɩ́pa, ɩ̃ keŋ hɩ̃taŋ sɩ́ ɩ̃ yɛ yɛ Yékínná yɩ́sɩ ɩ̃ wɛra: duniɲanɩ́pɩra kemma kha’ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɔ́ɔtʋbɛ bʋ́ kɔ́ŋ na, kɔ́ŋgɔ́mbɛ bʋ́ yɛ̂ɛ wɔ́rgɛ ya, kɔ́ŋgɔ́mbɛ bʋ́ ɩ̃ dée nɩ́kpórbi tɛ̃ ɲa. 27Yɛ nɩ́’ pɩ́ duniɲanɩ́pɩra keŋ phʋ̃ʋnɩbɩ wɛrɩ, pɩ́ra Yékírí phɩ̃’nɩ khori ɩ̃ yee duniɲawɔ́ɔtʋbɩrɩ nɩɩsɩ, ɩ̃ phɩ̃gɩ khori nɩ́’ pɩ́ duniɲanɩ́pɩra keŋ kha’ pɩ fãŋgɛ́ ya, ɩ̃ yee duniɲafãgɩmambɩrɩ nɩɩsa. 28Yékírí phɩ̃’-ʋrɩ khorma nɩ́’ pɩ́ duniɲanɩ́pɩra keŋ kha’ sém-birma, pɩ́ pɩ kpʋ̃kɩŋ, pɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ kɩrɩ mɩ́ɩnɩ wã, ɩ̃ hasɩga pɩ́ pɩ yatɩŋ wɛrɩ, 29sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ foi Yékírí wá wɔ́ɔrɔ wa. 30Yékínná déeri ɩ̃ kpoogi ɩ̃́ ná Yésú Kírísira; ʋ́rɩ́ bʋ a buuri Yékírí wá wɔ́ɔmɩna. Ʋ́ bárkárá Yékínna khɛ a nɩ́’ termembe; ʋ́ bárkárá a déeri tɛ̃ Yékírí wábɩ, yɛ ʋ́rá hɩ̃́nnɩ a mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɛ. 31Tɩ́rá yɛɛrɩ pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛrɩ, ná nɩ́nɛ kha’ ma foi, ʋ́ keŋ tɩ́ Tamaŋ déeri wɛrɩ, yɛ́ foi.1.31 Ná keri Jér 9.24

2

Dɔ́ŋ mɩ́ Pól sɛɛ’rɩ Yésú wá humi wá mɩ́ɩnɩ wɛra

1Á nɩ́pa, pãtɩ́ mɩ́nɩ́ theera ɩ̃́ thãná wɛrɩ, kɩ dée má wɔ́ɔmɩ ná sɛɛrɛtʋgɛ mɩ khɛɛrɩ ɩ̃ bʋkaa ɩ̃ Yékírí wá mɩ́ tɩ́ kóori ya. 2Mɩ yɛ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ sɛɛ’ tɔ́ mɩ́ manɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wa ná kɩ dée má Yésú Kírísi ná ʋ́ humi nɩ́’batábɔkɩrá sɩ́ mɩ́ɲɛ ɲa. 3Pãtɩ́ mɩ yɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, mɩ yɛma sʋ̃m sʋ̃m, yɛ phãnɩgɛ́ kɔ́rɔŋ, mɩ̂ɩ yɛ kpáŋ. 4Mɩ́ sɛɛrɛ ná tɛ́ɛ tɩ́ mɩ sɛɛ’rɩ Yésú wá mɩ́ɩná wɛrɩ, tɩ dée mɩ́ɩ tɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ fɩ́kɩ́ŋ nɩ́pɩ hakɩra wa, dé Yékírí wá Nii ná ʋ́ wɔ́rgɛ̂ɛ dé si, 5sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã kɩ́ dé má nɩ́pɩ wá wɔ́ɔmɛ́ yɛɛrɩ ɩ̃́ khãa Yésúrá wa, dé Yékírí wá wɔ́rgɩ wá bárkárá ɩ̃ khãanɩ ʋ́ bʋ.

Yékírí wá wɔ́ɔmɩ wá mɩ́ɲa

6Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá a mamamma nɩ́’ pɩ́ kɔ́’rɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ sɔɔbɛ́sɔ wɛrɩ, pɔ́ wɔ́ɔmɔ. Pɩ́ wɔ́ɔmɩna kuso duniɲa wɛ̂ɛ ɩbɩ wá ɩ gɩ̂ɩ ba sóo wɛrɩ pɩ́ thã, ná mʋ tannɩ́ kha’ duniɲa wɛ̂ɛ nɩ́pɩ thã wã. 7Yékírí wá wɔ́ɔ mɩ́ nɩ́pɛ mɩ́ɩ tʋʋ wa, pɩ́ kóorá wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲɛ mɩ sɛɛ’. Yékínná khɩrɩɩra khori pɩ́ wɔ́ɔmɩnɩ khʋ̃ɩ khʋ̃ɩ ɩ̃ hãa aabɩ́rɩ́ bɩ́, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á hɩ̃tɩ sáʋnɔ. 8Duniɲáa ɩɩ ʋ́kpo mɛ́’, ʋ tʋʋ pɩ́ wɔ́ɔmɩnɩ wã, tʋ̃má ná tʋ-bɩyaa bɩ, pɩ yɛ́ ba’ Tamaŋ ʋ̂ʋ sáʋnɔ wɛrɩ, nɩ́’batábɔkɩrá wa. 9Dé pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ kha’

Mɩ́ɩ tɩ́ yíbinna ɲáa wã, mɩ́ɩ tɩ́ ɲíntã̂anna núu wã,

ná mɩ́ɩ tɩ̂ɩ mɩ́ɩ baa nɩ́nɩ́ wá hakɩra bʋ wa wɛrɩ,

tɩ́ra Yékírí sɔ́ɔbɩ́nnɩ ɩ̃ hãa pɩ́ fʋnnʋʋ wɛra.2.9 Ná keri Ézá 64.3

10Yɛ aabɩ́ra Yékírí bʋka’rɩ tɩ́ ʋ́ Nii wá bárkárá, pébu, ʋ́ Niina tʋma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ háarɩ Yékírí wá yatɩ wá kã́ká’ sɩ́ kóori wɛra. 11Mâa wɔ́nnɩ́ tʋ ʋ́ kãnɩ wá kã́kásɩ ná kɩ dée má tárɩ́ɩ wá thĩna mʋ́wãa? Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ tʋ Yékírí wá kã́kásɩ wa ná kɩ dée má ʋ́ Niinɔ wã. 12Yɛ aabɩ́ra duniɲanɩ́pɩ wá dɔ́gɛ ya, dé bu-ama Yékírí wá Nii, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á tʋ tɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ dɔ́ɔgɩ ɩ̃ hãa a wɛra. 13Yɛ tɩ́ mɩ́nna a sɛɛ’ ɩ̃. A khɛɛ duniɲanɩ́pɩ wá wɔ́ɔtʋsɛɛrɛ ya, dé mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí wá Nii mamannɩ a wɛrɩ, tɩ́ra a khɛɛrɩ yɛ̂ɛ sɛɛ’ ɩ̃ tɩ́. Mʋ́nnáa a khɛ tɛ̃ Nii wá mɩ́ɩ ɩ̃́ sɛɛ’ ɩ́tɛ tɩ́ déeri Nii wárɩ wɛra.

14Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ Yékírí wá Niinɔ wã wɛrɩ, ʋ́ wɔ́nnɩ́ pɩ́ mɩ́ɩ ɩ́ déeri Yékírí wá Nii wáyɩ wa. Ʋ kereema má phʋ̃nɩmɩsɛ, ʋ́ wɔ́nnɩ́ tʋwɛɛ ya, pébu Yékírí wá Nii wá bárkárá nɩ́nɛ wɔ́nnɩ́ tʋwɛɛ. 15Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ Yékírí wá Niinɔ wɛrɩ, ʋ́râa wɔ́nnɩ́ tʋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ kpɩkɩrɛɛ kãmbɔ, yɛ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ tʋ kpɩkɩŋ ʋ́ wá ɩ́rɩ́ wa, 16pébu, Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’

Máa tʋʋrɩ Tamaŋ wá kã́kásɩ

ɩ̃́ mamaa-ʋ?2.16 Ná keri Ézá 40.13

Yɛ Kírísi wá kã́kásɛ̂ɛ aabɩ́nnɛ.

3

Kpɩkɩraara kɩraa wa

1Á nɩ́pa, ná mɩ́nɔ, mɩ wɔ́rɔ́ɔ sɛɛrɩyɛ ɩ̃bɛ má nɩ́’ pɩ̂ɩ Yékírí wá Niinɔ wã, dé sɛɛrɛɛ-mɩnɩma ɩ̃bɛ má nɩ́’ pɩ̂ɩ nɩ́ɩnɛ́ɛ pãtɩ́ pɩ́ thĩ wá kã́kásɩrɛ, má bibonse asɔ́nɩ́sɩ́rá. 2Mɩ mamaa ɩ̃ mɩ́ kpɩ̃́kpɩ̃́nɩ́ɩ pãtɩ́ pɩ hã biboŋgi di nu’nu’mi wã, dé mamam-mɩnɩ-ɩ̃ma mɩ́ thɔɔnthɔɔnɲɩ pãtɩ́ pɩ hã biboŋgi náaɲɩ́nɩ́gɩ wɛra. Yɛ háarɩ ná mɩ mamaa ɩ̃ wɛrá mɩ́ thɔɔnthɔɔnɲɩ, ná ɩ̃́ yatɩkoronná wɔ́nnɩ́ kɔ́rɛɛ ya; 3pébu, háarɩ ná fɛɛ ɩ̃́ nɩ́ɩnɛ́ɛma pãtɩ́ ɩ̃́ thĩ wá kã́kásɩrɛ wɛra. Waatɩ ʋ́ ɩ̃ khɛ kãmbɔ dɔ́ɔkpóoyi yɛ ɩ̃ bɛmmɛ́ ɲa wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ ɩ̃ nɩ́ɩnɛ́ɛma pãtɩ́ ɩ̃́ thĩ wá kã́kásɩrɛ wɛrɩ, yɛ̂ɛ nɩ́ɩnɛ́ɛ nɩ́thɩ̃nasɔ waa? 4Tɩ́ ɔɔra kha’ mana ma Pól wáa, ɔɔrá kha’ mana ma Ápólɔ́sɩ wáa wɛrɩ, sɩ́ra déema nɩ́thɩ̃na’ dédɔ́mɔ́ɔ wãa?

5Mâa Ápólɔ́sɩraa? Yɛ mâa Pólnaa? Tamaŋ wá sʋ̃mdébibe a déeri dʋ́rʋ́m. Aabɩ́ra ʋ khɛɛrɩ ɩ̃ déegíyé ɩ̃ mákɩ́rá sʋ̃mɩ ɩ́ ʋ hãanɩ á bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo wɛrɩ, sɩ́ dée sã́ŋgɩ ɩ̃́ khãa ʋ́ bʋ. 6Mɩ́ná kã’nɩ táhunni, Ápólɔ́sɩrá tɔɔrɔɔ rɩ, yɛ Yékínná yɛɛ tɩ́ khãga. 7Kɩ dée má wɛ́ɛ ʋ́ kã’nɩ táhunni wɛrɛ́sɩ wɛ́ɛ ʋ́ tɔɔ’nnɩ wɛrɩ, pɩ́rá déeri thaagɩrɩ wa, dé Yékírí ʋ́ yɛɛrɩ tɩ́ khãgɩ wɛrɩ, ʋ́rá déeri thaagɩra. 8Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ kã’ táhunni ná wɛ́ɛ ʋ̂ʋ tɔɔ’ rɩ wɛrɩ, dé-birma kpoogo, pɩ́ bɛ̂ɛ’ ba buma taasɩ ɩ̃́ mákɩ́ŋ pɩ́ sʋ̃mɩnɛ, 9pébu, á bɛ̂ɛ’ déma Yékírí wá sʋ̃mɩnnɩ kpoogo. Ɩ̃bɛ́ déeri Yékírí wá khãmargɩrɩ, yɛ dée tɛ̃ du’ kí ʋ má’ wɛra.

10Ɩ̃ mákɩ́rá pãtɩ́ Yékírí fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ wɛrɩ, dé-minima má’nɛ́ɛnɩ́ kpakpabaa ɩ̃ too dukiri yɛ ɔ̌ɔ bâa má’ kɩ. Yɛ bɛ́ɛ’ kɔrsɩŋ pɩ́ má’nɛ́ɛdɔ́mmɔ. 11Pébu, Yésú Kírísirá déeri duki wá toogeesira; nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ too sɔ́ toogee masɩ tʋ̃́wã. 12Yɛ ná ɔɔ khɛɛ sãnɩ wɛrɛ́sɩ warfɩ́ráa wɛrɛ́sɩ pʋ́rɩ́ sɩ́ kɩnnɩ yɛ̂ɛ dori hʋʋsɛ, ɩ̃ má’nɩ́ɲá dʋgɩ toogee sí toori sóo wɛrɩ, wɛrɛ́sɩ ɔ̌ɔ khɛɛ tábɔsɩ wɛrɛ́sɩ wṹugi wɛrɛ́sɩ sʋkhãnɩsɩ, ɩ̃ má’nɩ́ɲá dʋgɩ sɩ́ toogee kpokpoosirá, 13pɩ ba ɲá bɛ́ɛ’ sʋ̃mdéenɲe; pébu khɩɩ ʋ́ Yékínna ba thɩɩ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, naagɛ pɩ ba khɛ ɩ̃́ dé ɩ̃́ keŋ tárɩ́ɩ wá sʋ̃mɩ tɩ́ kɩnnɩ wɛra. 14Ná pɩ khɛɛ naagɩ ɩ̃ dée ɩ̃ keri tárɩ́ɩ wá sʋ̃mɩnnɩ yɛ tɩ soo wa, ʋ buma taasa. 15Yɛ tárɩ́ɩ wá sʋ̃mɩ tɩ́ soori wɛrɩ, ʋ bʋ̃́nɩ́ma. Ʋ ba ko sã́, dé ʋ khɛɛbɩmma pãtɩ́ nɩ́nɛ horó’ ku’ naagɔ wɛra.

16Ɩ̃ tʋʋ dé ɩ̃bɛ́ déeri Yékínthɩya’dukiri yɛ Yékírí wá Niinâa ɩ̃bɔ waa? 17Ná nɩ́nɛ hasɩga Yékínthɩya’dukiri, Yékínná ba yɛyɔɔ wa, pébu ʋ́ wágɛ. Yɛ ɩ̃bɩ́rá déeri kɩ́ Yékínthɩya’dukira.

18Hã nɩ́nɛ́ fɩ̃ŋ ʋ́ wɩ́sɩ wa; ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá ná ɔɔ bʋ́ ɩ̃ keŋ má wɔ́ɔmɛ̂ɛ má ɩ̃ mákɩ́rá duniɲa wɛ́ɛ nɩ́pɩ wá wɔ́ɔmɩnɛ, ʋ dé ʋ́ wɩ́sɩ má phʋ̃ʋnaa-ʋ sɩ́ dé sã́ŋgɩ ʋ́ bu wɔ́ɔmɔ. 19Pébu, Yékínna kemma duniɲanɩ́pɩ wá wɔ́ɔmɩnɩ má phʋ̃nɩmɩsɛ. Sɩ́ yatɩkoroŋ tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’ wɔ́ɔtʋbɩ wá wɔ́ɔmɩna Yékínna khɛ yɛ́ kɔ́’ pɩ;3.19 Ná keri Jɔ́b 5.1320yɛ tɩ̃gɩ tɛ̃ kha’ Tamaŋ Yékínna tʋma wɔ́ɔtʋbɩ wá kã́kásɩra; tʋ-ʋrɩ dé sɩ mɩ́ɩnɩ wã.3.20 Ná keri Mák 94.1121-22Tɩ́rá yɛɛrɩ nɩ́nɛ mákɩ́rá ná ʋ kɩ́ foi kha’ sakúrú wɛra mana thoo wa, pébu Pól ná Ápólɔ́sɩ ná Pɛ́ɛrɩ ná duniɲa ná thakoogi ná huumi ná fɛɛ ná naaŋ ʋ̂ʋ ba baŋ wɛrɩ, ɩ̃bɛ́ buuri sɩ́ bɛ́ɛ’ mɛ. 23Yɛ dé-ɩ̃bɩ́nnɩma Kírísi wábɩ yɛ ʋ́rá dée Yékírí wáa.

4

Tamaŋ ʋ́kporâa ba thɩɩ a

1Yɛ tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ keŋ a má Kírísi wá sʋ̃mdébibe á, yɛ́ keŋ a tɛ̃ má nɩ́’ pɩ́ Yékírí saarɩ dé pɩ bʋka’ ʋ́ mɩ́ ɩ́ kóori wɛra. 2Yɛ ná pɩ saa nɩ́nɩ́ dé ʋ keŋ mɩ́ɩnɩ, tɩ́ pɩ bɛɛ ʋ́ wɛrɩ, ʋ dé sɔɔbɛ́sɛ. 3Ná ɩ̃ kha’ mɩ, sɩ khɛɛ mɩ ɲa. Yɛ ná pɩ yóo mí thɩɩthɩɩbɩ thã, sɩ khɛɛ mɩ tɛ̃ ɲa. Mɩ́ dédɔ́mmɩ kɩrɩ-bɩrɩ ba, pɩ kɩraa wa ba, mɩ́ thĩná ba keŋ sɩ́rɩ́ wa. 4Khãa-mɩnɩ mɩ́ dɔ́gɩ́rá kha’ mɩ́ɩnɛ bʋ́ wa, yɛ kɩ dée má sɩ́râa ba dé mi nɩ́’ termemmi wã, dé Tamanná déeri wɛ́ɛ ʋ̂ʋ ba thɩɩ mɩ. 5Tɩ́rá yɛɛrɩ, khɩɩ ʋ́ Tamanna ba thɩɩ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, ná ʋ nanɩ thoŋ na, hã ɩ̃́ kha’ nɩ́nɩ́ wã, dé ɩ̃ tɛɛ Tamanná baŋ; ʋ́râa ba kuso’ mɩ́ɩ ɩ́ kóori tápírgírá wɛrɩ, toroo bʋ, yɛ́ kuso’ nɩ́pɩ wá dɔ́ɔkã́kásɩrɩ toroo bʋ. Tɩ́ pã́nná Yékírí wá thĩnâa ba fʋʋ bɛ́ɛ’ ɩ̃́ mákɩ́ŋ pɩ́ dédɔ́mmɩnɛ.

6Á nɩ́pa, khɛ-mɩnɩma mɩ́ ná Ápólɔ́sɩ wásɩrɩ sɩ́ mamaŋ ɩ̃, ɩ̃́ tʋ kha’ mʋ mákɩ́rá ná mʋ dáayɩ tɩ́ tɩ̃’nɩ wɛrɩ wa; sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ɩ̃́ kɩ́ foi kha’ ʋ́wɛrâa pã́a ʋ́wɛrá wa. 7Máa sɛɛ’rɩ mʋ kha’ mʋ pã́ama pɔ́ɔrâa? Tʋ̃́nnɛ̂ɛ mʋ́ ná kɩ dée má Yékíré hãanɩ mʋ tɩ́ yaa? Yɛ ná ʋ́rá hãanɩ mʋ tɩ́, pée déeri mʋ̂ʋ foi má mʋ́ thĩ̌i buunnii?

8Keŋ-ĩni má hĩi-ĩma sówoo? Keŋ-ĩni má dé-ĩma heŋkhobi sówoo? Keŋ-ĩni má dé-ĩma ɩɩbɩ yɛ sɛ́ɛ aa? Mɩ yɛ bɛɛma dé ɩ̃́ ɩgɩra dé ɩɩ mɩ́ɲáŋgɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ á di gi kpoogo. 9Pébu, mɩ kemma aa bɩ́ déeri Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩrɩ wɛrɩ, má Yékírí sa-ʋrɩ-aabɩ́rɩ́ma kpãnaa bʋ, á khɛɛbɩrɛ nɩ́’ khʋwaŋkhʋwaŋ bɩ́ duniɲáa bɛ́ɛ’ ná Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ ná nɩ́thɩ̃napɩra keŋ wɛra. 10Ɩ̃ keŋ-ama má dé-ama phʋ̃ʋnɩbɩ ɩ̃ dɛɛ Kírísi wá mɩ́ɩná, yɛ ɩ̃bɩ́rá tʋʋ wɔ́ɔmɩ ʋ́ khɩ̃ɩnná. Ɩ̃ keŋ-ama má a fãŋgɛ́ ya, yɛ ɩ̃bɩ́râa fãŋgɛ. Ɩ̃ kemma má pɩ sénné’-ama yɛ̂ɛ sa ɩ̃́ sáʋ. 11Háarɩ ná fɛɛ khʋ̃mɩgɩ ná ɲʋ́ʋsɩ́rá arɛ, a táyeense ya, pɩ khɩ’-ama, a ma thégíimo, 12á thĩnâa déegée yɛ̂ɛ foriyo, pɩ kʋsa’-ama yɛ á kɩ́ kha’ Yékíre tɛ̃́fɩ́ŋ bɩ, pɩ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ-ama yɛ âa pã́’; 13pɩ hasɩ’ma á ɲísígi yɛ âa sɛɛrɛɛ bɩ́ hɩ̃naa bʋ. Háarɩ ná fɛɛ baŋ-arɩ déema duniɲaná má tákhɔbsɛ, má nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ kɩrɩ mɩ́ɩnɩ wã.

14Kɩ dée má tɩ̃’-mɩnɩma ɩ́ mɩ́ɲɛ hãa ɩ̃ ɩ́ dé mɩ yee ɩ̃ nɩɩsɩ wa, dé mɩ bɛ́ɛ bɔ’-ɩ̃ma pãtɩ́ nɩ́nɛ bɔ’ ʋ́ bi bí ʋ fʋnnɩ kɔ́ŋ wɛra. 15Háarɩ ná ɩ̃ buu kɔrsɩnnɩbɩ kɩ̃ŋ bɩ́mʋ́wã̂a’ pɩ̂ɩ bʋka’ ɩ̃ Yésú Kírísi wá khɩ̃ɩnnɛ, ɩ̃ tʋ kha’ ɩ̃ sii kɔ́ŋgɔ́mbɛ ya, dé mɩ́ná déeri ɩ̃́ siiri Kírísi wá khɩ̃ɩnná, pébu, mɩ́ná sɛɛ’rɩ ɩ̃ sɛɛrɛ nʋwãanɔ ɩ̃́ buu thakoo mɩ́ɲáŋga. 16Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ ɩ̃ thoosiŋ mi. 17Tɩ́ra mɩ dɛɛrɩ yɛ sʋ̃nɩ mɩ́ bii Tímóté ʋ́ mɩ fʋnnɩ kɔ́ŋ, yɛ dée nɩ́nɩ́ ʋ́ terenni Tamǎaŋ khɩ̃ɩnná wɛrɩ, ɩ̃́ thãná dé ʋ wógí’ ɩ̃ mɩ́ nɩ́ɩnɛ́ɛdɔ́mmɩnɛ Yésú Kírísi wá khɩ̃ɩnná, pɩ́ mɩ mamannɩ khaayɩ wá bɛ̂ɛ’, khaarɩ wó khaa tɩ́ asɔ́nnɩ́pɛ wɛra.

18Ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá pɔ́ɔ kenna má mɩ́ ba thee ɩ̃́ thãná tʋ̃́wã, pɩ́ buu yɛ̂ɛ foi. 19Yɛ ná Tamanna pɩ́ɩ khátɛ ná kɩ́rɩ́ʋ ná mɩ ba thee, yɛ kɩ dée má pɩ́ ɲísíbɛɛbɛ̌ɛ sɛɛrɛra mɩ ba nú wã, dé ɩ̃́ tʋ pɩ́ wɔ́rgɔ, 20pébu, Yékírí wá ɩgɩra dée sɛɛrɛtʋgɩ wa, dé mɩ́dége. 21Tʋ̃́nnɛ ɩ̃ bɛɛ, mɩ thee ɩ̃bɔ táfʋ́bɩ́rɛ bâa, bá mɩ thee á dé mɩ́ɩɲɩ hɩ̃naa bʋ ɩ̃́ tʋ kha’ fʋm-mɩnɩ-ɩ̃maa?

5

Asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ dé bɛrɛnsɩ wɛra

1Nú-arɩ ná pɩ kha’ khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɛ bʋ́ma ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá: ɩ̃́ ɔ̌ɔ taraa khɛɛ ʋ́ sii wá hara. Pɩ̃́ɩ-sɩ́nnɩ ná taraa; duniɲanɩ́pɩ wá yatɩ̌ɩ dé ɩ́sɛrɩ wa. 2Yɛ tɩ́ yatɩkoronna dóoró ɩ̃ ɲa, dé píséŋ-ɩ̃nɩ yɛ̂ɛ foi-bʋ́náama. Mákɩ́n-tɩyaa ná ɩ̃ khoŋ tárɩ́ɩ ʋ́ déeri tɩ́ sʋ̃mɩnɩ wá hũŋgiri wɛrɩ bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá. 3Ná mɩ́nɔ, mɩ ní ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wa, yɛ dé-gi má mɩ níma. Yɛ kha’-mɩnɩ tɩ́ ʋ déeri wɛrɩ, mɩ́pɩ̃́ɩnɛ. 4Yɛ ná ɩ̃ ba pĩ́ŋgíré Tamaŋ Yésú wá ɲísígírá ná ʋ́ wɔ́rgɩ́rá, dé-gi má mɩ níma. 5Yɛ mákɩ́n-tɩrɩ ná ɩ̃ hãma ʋ́ tárɩ́ɩnɔ Sutãna ʋ́ hasɩ’ ʋ́ wɩ́sɩrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Tamaŋ Yésú wá písémbaŋkhɩɩrá ʋ́ thĩná ko.

6Ɩ̃́ wásɩra dée mɩ́ɩ tɩ́ pɩ wɔ́nnɩ́ foi wa. Ɩ̃ tʋʋ dé pãtɩ́ pɩ yee thãhɩrbɩɩ kɩ́rɩ́ʋ fáanɩ́bɔgɩrá ʋ́ hɩ̃́ŋ kɩ́ bɛ́ɛ’ wɛrɩ, mʋ́nnáa mɩ́pɩ̃́ɩɲɩna dɛɛgɩŋ naa? 7Ɩ̃ khoŋ thãhɩrbɩ dugoo ʋ́ déeri má mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ dé nɩ́’ pɩ́ dá’rɩ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, pébu khʋ-bɩrma á Kṹŋkɛrsɩ wá sã́nɩ́bii ʋ́ déeri Kírísiri wɛra. 8Yɛ tɩ́rá yɛɛrɩ hã á di Kṹŋkɛrsɩrɩ thãhɩrbɩ dugoonɔ ʋ́ déeri mɩ́pɩ̃́ɩdégi ná dɔ́ɔpɩ̃́ɩsɩ wáa wa, dé a di si phã́anɩ ʋ́ déeri kã́ká’ kɩrsɩ wáa ná thɩ̃ɲaa wáa wɛra.

9Tɩ̃’nɛɛ-mɩɲaa sɛɛrɩyɛ ɩ̃ kha’ hã ɩ̃́ máa khobɛɛbɩ ná ha’bɛɛbɩrá wa. 10Yɛ kɩ dée má duniɲa nɩ́’ pɩ̂ɩ bɛɛ hapɩ wɛrɛ́sɩ khoobi ná nɩ́’ pɩ̂ɩ bɛɛ hensi tápɩ̃́ɩnɛ ná nɩ́’ pɩ̂ɩ fagɩ’ nɩ́pɩ ná sɩ̃nthɔgɩnnɩbɩ, pɩ́ wásɛ mɩ sɛɛ’ ya, dé asɔ́nnɩ́pɩ wásɛ mɩ sɛɛ’. Tʋ̃má ná sɛɛ’-mɩɲaa ɩ̃ kha’ hã ɩ̃́ máa duniɲanɩ́pɩ́rá wa, ɩ̃ yɛ́ wɔ́nnɩ́ hɩ̃tɩ duniɲaná wã, 11dé tɩ̃’nɛɛ-mɩɲaa sɛɛrɩyɛ ɩ̃ kha’ ná nɩ́nɛ kha’ asɔ́nnɩ́nɛ má yɛ̂ɛ bɛɛ hapɩ wɛrɛ́sɩ khoobi wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ bɛɛ hensi tápɩ̃́ɩnɛ, wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ thɔgɩŋ wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ kʋsa’ nɩ́pɩ wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ ɲʋ́ thãamɩ tápɩ̃́ɩnɛ wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ fagɩ’ nɩ́pɩ, hã ɩ̃́ máa ʋ́ tárɩ́ɩ wá hũŋgirá wa, hã ɩ̃́ yatɩkoronná di ʋ́ wa.

12-13Kɩ dée má mɩ́nâa ba thɩɩ nɩ́’ pɩ́ kaarɩ dée asɔ́nnɩ́pɩ wa, dé Yékírêe ba thɩɩ bɩ. Yɛ ɩ̃bɩ́rá mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ thɩɩ asɔ́nnɩ́pɩra. Ɩ̃ khoŋ mɩ́pɩ̃́ɩdéeri ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá5.12-13 Ná keri Wóg 17.7; 19.19; 21.21; 22.21, 22; 24.7 pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’rɩ wɛra.

6

Hã asɔ́nnɩ́pɩ́rá yɩ́’ kãmbɩ thɩɩthɩɩkhayɔ wa

1Ná ɔɔ ná ɔɔ buu sɛɛrɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá, mʋ́ pɩ dé yɛ́ ha’rɩ́ yɩ́’ kãmbɩ nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ tʋʋ Yékírí wa, pɩ́ thã, yɛ́ sɛ́ɛ Yékírí wábɩraa? 2Ɩ̃ tʋʋ dé Yékírí wábɩ́râa ba thɩɩ duniɲanɩ́pɩrɩ waa? Yɛ ná ɩ̃bɛ̂ɛ ba thɩɩ duniɲanɩ́pɩrɩ, dé mɩ́ tɩ́táa’yɛra ɩ̃ wɔ́nnɩ́ kpũnní thɩɩ? 3Ɩ̃ tʋʋ dé aabɛ̂ɛ ba thɩɩ Yékírí wá mɩnɩgɩbɩrɩ waa, ná mʋ ba tannɩ́ kha’ duniɲamɩ́ɲaa? 4Yɛ ná mɩ́ɩɲɛ̌ɛ hũŋge nanɩ ɩ̃, ɩ̃́ ná khɛ nɩ́’ pɩ́ asɔ́nnɩ́pɩra beeyi wɛrɩ, dé pɩ ba thɩɩ sɩ. 5Mɩ sɛɛrɛɛma nɩɩsɛ́ kɔ́’ ɩ̃. Dé ɩ̃bɩ́ra wɔ́nnɩ́ kha’ ná ɩ̃́ asɔ́nnɩ́’ tónna buu sɛɛrɛ, wɔ́ɔtʋwɛ́ wɔ́nnɩ́ bu bú ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá ɩ̃́ hafɩɩ ʋ́ sɛɛrɛrɩ waa? 6Yɛ ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ dé sɩ́rɩ́ wa, dé ɩ̃ ha’rɩ́ buma sɛɛrɛ yɛ́ písí yɩ́’ kãmbɩ nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã wɛrɩ, pɩ́ thãa?

7Tɩ́ kaabɛmmɩ wá yatɩkoronna bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá ɩ̃́ taraa yɛ̂ɛ yɩ́’ kãmbɩ thɩɩthɩɩkhayɩrá wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ buri-ĩma sówo. Pée déeri ná ɩ̃ buu thɩ̃ɲaa ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ pã́’ kɩ́rɩ́ʋ waa? Pée déeri yɛ ɩ̃́ pɩ́ yɛɛ pɩ́ wá ɩ̃bɔ waa? 8Yɛ ɩ̃bɩ́rá yɛɛrɩ yɛ̂ɛ dé mɩ́ɩ ɩ́ kaarɩ terme wɛrɩ, yɛ̂ɛ wá pɔ́ɔrá yɛ hakɩra ná ɩ̃́ asɔ́nɩ́kãmbɛ ɩ̃ dé sí. 9Ɩ̃ tʋʋ dé nɩ́’ pɩ́ kaarɩ terme wɛrɩ, pɩ́ niɲé ba hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá wa waa? Hã ɩ̃́ fɩ̃ŋ ɩ̃́ wɩ́sɩ wa, dé nɩ́’ pɩ̂ɩ bɛɛ hapɩ wɛrɛ́sɩ khoobi ná sɩ̃nthɔgɩnnɩbɩ ná nɩ́’ pɩ̂ɩ ku’ pɩ́ hapɩ wɛrɛ́sɩ pɩ́ khobi wá kpãnɩbɔ ná khoo bîi bɛɛ kãmbɩ ná khoo bîi dé pɩ́ wɩ́sɩ ha’ pɛɛsɩ 10ná súuríbi ná nɩ́’ pɩ̂ɩ bɛɛ hensi tápɩ̃́ɩnɛ, ná thãɲʋ́ pɩ̃́ɩbɩ, ná nɩ́’ pɩ̂ɩ kʋsa’ nɩ́pɩ, ná nɩ́’ pɩ̂ɩ fagɩ’ nɩ́pɩ wɛrɩ, pɩ́ niɲé ba hɩ̃tɩ bʋ́ Yékírí wá ɩgɩrá wa. 11Mʋ́nnáa ɩ̃́ pɔ́ɔra yɛ. Yɛ wɛrá Tamaŋ Yésú Kírísi wá ɲísígírá ná Yékírí wá Nii wá bárkárá dé-ĩma nɩ́’ pɩ́ wɩ́rɩ́’rɩ yɛ dée Yékírí wába, yɛ dée tɛ̃ nɩ́’ pɩ́ Yékírí khɛɛrɩ nɩ́’ termembi ʋ́ wɔ́ɔrɔ wɛra.

Ɩ̃ khɛ ɩ̃́ wɩ́sɩ́ kpónnó’ Yékíre

12Nú-ĩni ná pɩ kʋ̃ŋ kha’ nɩ́nɛ khɩ̃nnɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, yɛ mɩ́na kha’ma kha’ kɩ dée má ɩ́ bɛ́ɛ’ mákɩ́nnɩ déeme ɲa. Nɩ́nɛ khɩ̃nnɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, yɛ mɩ́ ba yɛɛ mɩ́ɩnɛ́ dé mɩ dori wa. 13Diime Yékírí dɛɛrɩ yɛ khori dɔ́ɔgɩra, yɛ dɛɛ tɛ̃ dɔ́ɔgɩ́rá yɛ khori diimina. Yɛ ʋ ba hasɩ’ma dɔ́ɔgɩ ná diimina. Yɛ kɩ dée má khobɛɛgɩ wɛrɛ́sɩ ha’bɛɛgɛ ʋ dɛɛrɩ yɛ khori wɩ́sɩrɩ wa, dé Tamaŋ Yésúra ʋ dɛɛrɩ yɛ khori si, sɩ́ dé ʋ́ wása. 14Yɛ Yékírí ʋ́ yaara’rɩ á Tamannɩ huuminá wɛrɩ, ʋ́râa ba yaara’ a tɛ̃ ʋ́ wɔ́rgɩ wá bárkárá.

15Ɩ̃ tʋʋ dé ɩ̃́ wɩ́sɩ dé-sirma Kírísi wá wɩ́sɩ wá tɔ́ kharɩ wá tɔ́ɔ waa? Mɩ wɔ́nnɩ́ khɛ Kírísi wá wɩ́sɩ wá kharɩ wá tɔ́ɔ ɩ̃́ dé ri doŋgiŋharɩ wárɩ bâa? Kṹuŋ na. 16Ɩ̃ tʋʋ dé tárɩ́ɩ ʋ́ nannɩ doŋgiŋharɩ, pɩ́ nɩ́’ pɩ́ɲɔ̌ɔ bɛ̂ɛ’ tɩ́kɩ́ŋ déma kpoogi waa? Pébu, Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ pɩ́ nɩ́’ pɩ́ɲɔ́ɔ bɛ́ɛ’ tɩ́kɩ́nnɩ déema nɩ́nɩ́ ʋ́kpo.6.16 Ná keri Sĩn 2.24. Gɛ́rɛ́kɩsɩrá, kha’-sɩrma kha’ wɩ́’ kpooso wɛrɛ́sɩ kpɔ́kha kpoo.17Yɛ tárɩ́ɩ ʋ́ máanɩ Tamanná, ʋ́ ná ʋ́ra hɩ̃tɩma kã́ká’ kpoose.

18Ɩ̃ horó’ ku’ pú khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩrá. Yɔ́ mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́ nɩ́thɩ̃nɩgɩra dé wɛrɩ, ɩ́rá dóoŋ wɩ́sɔ wa, yɛ tárɩ́ɩ ʋ̂ʋ bɛɛ khoobi wɛrɛ́sɩ hapɩ wɛrɩ, ʋ́ wɩ́sɛ ʋ dé sí. 19Ɩ̃ tʋʋ dé ɩ̃́ wɩ́sɩ́rá déeri Yékírí wá Nii ʋ́ ʋ hãanɩ ɩ̃, ʋ̂ʋ ɩ̃bɔ wɛrɩ, ʋ́ dukiri waa? Kɩ dée má bu-ĩnima ɩ̃́ thĩ ɲa. 20Pébu, Yékírí taa-ʋma yɛ hɩ̃́nɩ́ ɩ̃. Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ khɛ ɩ̃́ wɩ́sɩ ɩ̃́ dé mɩ́ɩ tɩ̂ɩ hã Yékírí sáʋ wɛra.

7

Yaŋgɩ wá mɩ́ɲa

1A sɛɛ’ wɛrá mɩ́ɩ ɩ́ ɩ̃ tɩ̃’na ɩ̃́ sɛbɩrá ɩ̃ pʋ́gɔŋ wɛra. Ná khoo tʋʋ harɩ wa, tɩ́rá kɩnnɩ. 2Yɛ mʋ́ khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩ kɔ́nnɩ wɛrɩ, tɩ pã́a khoobi wá bɛ́ɛ’ yee hapɩ, hapɩ wá bɛ́ɛ’ yee khoobo. 3Khoora hã ʋ́ hannɩ ɩ́tɛ tɩ́ mákɩ́nnɩ ʋ́, hanná hã ʋ́ khoori ɩ́tɛ tɩ́ mákɩ́nnɩ ʋ́. 4Hanná buuri ʋ́ thĩ wá wɩ́sɩrɩ wa, dé khoorá buuri si. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, khoorá buuri ʋ́ thĩ wá wɩ́sɩrɩ wa, dé hanná buuri si. 5Ná kɩ dée má bɛŋ-ɩ̃nɩ-sɩ́-bʋma dé ɩ̃ khɛ waatɩ́ ɲɩ́ŋ Yékírí wa, hã ɩ̃́ kaɩ hʋ̃mmɩ wã. Yɛ ná ɩ̃ ɲɩ́nɩ́ Yékírí sóo ɩ̃́ fɩ́’rɩ́ ba hɩ̃tɩ pãtɩ́ ɩ̃ yɛ fɩ́ wɛrɩ, tʋ̃má sɩ wɔ́nnɩ́ dé sã́ŋgɩ Sutãnáa yee ɩ̃ mɩ́pɩ̃́ɩɲɔ, pébu, ɩ̃́ ba wɔ́nnɩ́ kɔ́’ ɩ̃́ wɩ́sɩ wa. 6Kɩ dée má sɩ́ mɩ kha’rɩ mɛ́’nɩ wɛrɩ, ba’-mɩnɩ-sɩma wã, dé bɔgɩrɛ. 7Mɩ yɛ bɛɛma dé nɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ hɩ̃tɩ khɩsasɛ pãtɩ́ mɩ́nɛ wɛra; yɛ Yékírêe hã bɛ́ɛ’ ná pɩ́ wɔ́rgɔ; ɩ̃́ yɛɛ ɔɔrá yee, yɛ ɔɔrá wɔ́nnɩ́ hɩ̃tɩ khɩsasɛ.

8Nɩ́’ pɩ̂ɩ khɩsasɛ ná hapɩ wá khoo bí huuri yɛ sɛ́ɛ bɩ wɛrɩ, mɩ sɛɛ’-pɩma kha’ ná pɩ hɩ̃taa pãtɩ́ mɩ́nɛ wɛrɩ, sɩ́rá kɩnnɩ. 9Yɛ ná pɩ́ wɔ́nnɩ́ kɔ́’ pɩ́ wɩ́sɩ wa, pɩ́ yee, dé ná mʋ yee, tɩ pã́a tɩ́ ha’mɩ́ɩ wɛrɛ́sɩ khomɩ́ɲɛ kɩ́ khʋ mʋ wɛra.

10Ɩ́pɛ bɩ́ yeeri wɛrɩ, mɩ sɛɛ’-pɩma kha’ hã harɛ́ ku’ ʋ́ khoo wá déko wa. Kɩ dée má mɩ́ná kʋ̃nnɩ mʋ́wã, dé Tamannɔ. 11Ná dé-giri má ɔ harɛ́ ku’ri ʋ́ khoo wá déko, ʋ́ hɩ̃tɩ mɛ́’nɩ wɛrɛ́sɩ ʋ́ ná soronnaa-ʋ yɛ pɩ́ khɛ kãmba. Yɛ hã khǒo sɛ́ɛ ʋ́ harɩ wa.

12-13Sɛɛrɛ ʋ́ mɩ bɛ́ɛ sɛɛ’ wɛrá wɛrɩ, kɩ dée má Tamanná kʋ̃nnɩ mʋ́wã, dé mɩ́nɔ: mɩ sɛɛ’ma pɔ́ɔrɩ kha’ ná asɔ́nnɩ́nɛ ʋ́ hannɔ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã, yɛ hanná pɩ́ɩ dé ʋ hɩ̃tɩ ʋ́, hã khoorá yɛ́ sɛ́yɔɔ wa, yɛ ná harɛ ʋ́ khoonɔ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã, yɛ khoorá pɩ́ɩ dé ʋ hɩ̃tɩ ʋ́, hã hanná yɛ́ kayɔɔ wa. 14Pébu, harɩ wá bárkárá ʋ́ khoo ʋ̂ʋ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã wɛrɩ, ʋ wɔ́nnɩ́ dé Yékírí wáa. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, harɩ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã wɛrɩ, ʋ́ khoo wá bárkárá ʋ wɔ́nnɩ́ dé Yékírí wáa. Tʋ̃má ná sɩ mʋ́nnáa wã, ɩ̃́ bibira ba déma má sɩ̃nnɩ́pɩ wá bibe, yɛ hakɩra ná dé-birma Yékírí wába. 15Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã, ná ʋ kha’ ma sɛ́ɛ asɔ́nnɩ́nɩ́ ʋ́ ʋ yeeri wɛrɩ, ʋ́ yɛɛ ʋ́ sɛ́yɔɔ. Tɩ́ pã́nná asɔ́nnɩ́nɩ́ ʋ́rá bu ʋ́ thĩ; dé Yékíre bɛɛma dé ɩ̃ hɩ̃tɩ bɛmmɛ. 16Hara, mʋ́ wɔ́nnɩ́ tʋ ná mʋ wɔ́nnɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékíré hɩ̃́ŋ mʋ́ khoori wa. Khoo, mʋ́ wɔ́nnɩ́ tʋ ná mʋ wɔ́nnɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná hɩ̃́ŋ mʋ́ hannɩ wã.

Ɩ̃ hɩ̃tɩ hɩ̃taŋ sɩ́ ɩ̃ yɛ yɛ Yékínná yɩ́sɩ ɩ̃ wɛra

17Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá, hɩ̃taŋ sɩ́ Tamaŋ Yékírí saara ɩ̃ yɛ tʋ̃má ʋ ba yɩ́’ ɩ̃ wɛrɩ, bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo hɩ̃tɩ mʋ́nnáa. Sɩ́ra mɩ sɛɛ’ khaarɩ wó khaa tɩ́ asɔ́nnɩ́pɩrɛ wɛra. 18Ná khoo bʋ́, ʋ́ huureera yɛ Yékíré yɩ́sɔɔ, ʋ hɩ̃tɩ mʋ́ yɛ ná ɔ khoo bʋ́ tɛ̃ ʋ̂ʋ yɛ mɩ́ɩ huuriyo wa, yɛ Yékínná yɩ́sɔɔ, hã ʋ́ huuree ya. 19Kɩ dée má huureesi ná kaahuureesé déeri thaagɩ wa, dé ɩ̃́ dé tɩ́ Yékírí kha’rɩ wɛra. 20Hɩ̃taŋ sɩ́ ɩ̃ yɛ yɛ Yékínná tʋ̃má ʋ ba yɩ́’ ɩ̃ wɛrɩ, bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo hɩ̃tɩ mʋ́nnáa.

21Ná mʋ yɛma dori yɛ Tamaŋ Yékínná yɩ́sɩ mʋ, hã mʋ́ yɛɛ sɩ́ degi mʋ wã. Yɛ ná mʋ wɔ́nnɩ́ bu mʋ́ thĩ, hã mʋ́ kaɩ wa. 22Pébu, dori ʋ́ Tamaŋ Yékírí yɩ́’rɩ wɛrɩ, dé-uma hɔɔrɔŋ ɩ̃ dɛɛ tɩ́ ʋ khãanɩ Kírísirá wɛra. Mʋ́nnáa sɩrɛ, nɩ́nɩ́ ʋ́ déerá hɔɔrɔŋ yɛ Tamaŋ Yékínná yɩ́sɔɔ, ʋ déma Kírísi wá doro. 23Hã ɩ̃́ dé nɩ́pɩ wá dombi wa, dé Yékírí taa-ʋma yɛ hɩ̃́nɩ́ ɩ̃. 24Á nɩ́pa, hɩ̃taŋ sɩ́ ɩ̃ yɛ yɛ Yékínná tʋ̃má ʋ ba yɩ́’ ɩ̃ wɛrɩ, bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo hɩ̃tɩ mʋ́nnáa Yékírí wá wɔ́ɔnná.

Khɩsasɩ wá mɩ́ɲa

25A sɛɛ’ wɛrá nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ yee ya wɛrɩ, pɩ́ mɩ́ɲa. Tamanna hãa mɩ sɛɛrɛ pɩ́ mɩ́ ɩ́rɩ́ bʋ wa, dé mɩ́ mɩ́ déeri nɩ́nɩ́ ʋ́ Yékírí maɲɩnannɩ pɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ khãa mɩ́ sɛɛrɛrá wɛrɩ, mɩ́ kã́kásɛ mɩ bɛ́ɛ bʋka’.

26Pãtɩ́ waatɩ pɩ̃́ɩnɩ wɛrá wɛrɩ, bɛ̂ɛ’ hɩ̃tɩ pãtɩ́ pɩrɛ wɛra. 27Ná yee-munima harɩ, hã mʋ́ kha’ mʋ sɛ́yɔɔma wã, yɛ ná mʋ yee harɩ wa, hã mʋ́ kha’ mʋ yeema wã. 28Yɛ ná mʋ yee, mʋ dée mɩ́pɩ̃́ɩnɩ wã, yɛ ná hãnɩmboŋ yaaŋfʋ̃mɛ yee, ʋ dée mɩ́pɩ̃́ɩnɩ tɛ̃ ɲa, dé pɩ́ yeeri wɛrɩ, pɩ beri ba foriima yɛ mɩ́na wɛ̂ɛ bɛɛ dé pɩ forii ya.

29Á nɩ́pa, tɩ́ mɩ bɛ́ɛ sɛɛ’ wɛrɩ, tɩ́rá déeri waatɩra bʋ́ kɔ́ŋ na. Ɩ̃ kɔ́rɩ́ gɩ wɛrá határbɩra dé má pɩ hapɛ́ ya, 30nɩ́’ pɩ̂ɩ fʋʋ wɛrɩ, pɩ́ra dé má pɩ wɛ̂ɛ fʋʋ wa, pɩ̂ɩ kpánnɛ́ɛ wɛrɩ, pɩ́ra dé má pɩ wɛ̂ɛ kpánnɛ́ɛ ɲa, pɩ̂ɩ doŋ wɛrɩ, pɩ́ra dé má mɩ́ɩnɛ bɩ́ ya, 31yɛ pɛ́ɛ bɩ̂ɩ di duniɲanɩ wɛrɩ, pɩ́ra dé má pɩ wɛ̂ɛ diyoo wa. Pébu, duniɲa wɛrɩ ná ʋ́ mɩ́ɩɲɩna ma tarmɔ.

32Mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɩ̃ hɩ̃tɩ dɔ́ɔkpʋ̃́ʋsɔ wa. Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yee ya, ʋ kɩ́ kã́ká’ma Tamǎaŋ mɩ́ɲɛ ná pãtɩ́ ʋ dé yóo yɛ ʋ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ ʋ́ wɛra. 33Yɛ wɛ́ɛ ʋ́ yeeri wɛrɩ, ʋ kɩ́ kã́ká’ma duniɲamɩ́ɲɛ ná pãtɩ́ ʋ dé yóo yɛ ʋ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ ʋ́ hannɔ wɛra; 34sɩ̂ɩ mʋ́nnáa ʋ ma kã́kákha ɩ́ɲɔnɔ. Hãnɩmboŋ yaaŋfʋ̃mɩ ná khɩsaharɩ, pɩ́ra kɩ́ kã́ká’ma Tamǎaŋ mɩ́ɲɛ sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ dé ʋ́ wábɩ pɩ́ wɩ́sɩ ná pɩ́ dɔ́gɩnɛ mɛ; yɛ harɩ ʋ́ yeeri wɛrɩ, ʋ́ra kɩ́ kã́ká’ma duniɲamɩ́ɲɛ ná pãtɩ́ ʋ dé yóo yɛ ʋ́ mɩ́ɲɛ́ nʋʋ ʋ́ khoonɔ wɛra.

35Mɩ ma ɩ̃́ mɩ́kɩrɩyɔ tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ sɛɛrɩyɛ sɩ, tʋ̃má kɩ dée má mɩ bɛ́ɛ fɔ́’-ɩ̃ma fãŋgɔ wa. Mɩ bɛɛma dé ɩ̃ dé tɛ́ɛ tɩ́ mákɩ́nnɩ yɛ́ thoo Tamannɩ ɩ̃́ dɔ́gɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ, kaadé kã́kákha ɩ́ɲɔnɔ.

36Ná ɔɔ ʋ́ hãnɩmbiinɔ yɛ khɔrgɔɔ ná taraa yɛ̂ɛ tʋ̃́ŋ dé ma ba déyoo mɩ́ɩ tɩ̂ɩ mɩ́ɩ mákɩ́rá wa, yɛ tʋʋ dé pɩ yɛ ba yeema kãmbɩ, ʋ dé pãtɩ́ ʋ khɔrɔ’; ʋ yeyoo, dé ʋ buroo wa. 37Yɛ ná dé-giri má ɔ̌ɔ bʋ́ ʋ́ kã́ká’rɩ nanɩ ɩ̃ tʋʋ dé ma ba wɔ́nnɩ́ kɔ́’ má wɩ́sɩ, yɛ kha’ má ba yee ya, yɛ kɩ dée má nɩ́nɛ́ yeeruu sɩ́ kã́kásɩnɛ́ ɲa, ʋ́rá tʋʋrɩ déye. 38Yɛ tɩ́rá yɛɛrɩ tárɩ́ɩ ʋ́ yeeri ʋ́ hãnɩmbii wɛrɩ, tʋ-ʋrɩ déye, dé wɛ́ɛ ʋ́ kaarɩ yee ʋ́ hãnɩmbiiri wɛrɩ, ʋ́rá tʋʋrɩ dée taraa ɔɔra.

39Ná harɛ yee ʋ́ khoo ná ʋ́ huu wa, pɩ ma kãmbɛ; yɛ ná khoora huu bu-urma ʋ́ thĩ, ʋ wɔ́nnɩ́ yee wɛrá wɛ́ɛ ʋ́ nʋʋnɩ ʋ́ wɛrɩ, dé mákɩ́ŋ-ʋrɩ ná ʋ déma asɔ́nnɩ́na. 40Yɛ ná ʋ hɩ̃taa khɩsasɛ, sɩ́ra mɩ́nɩ́ ɲáanɩ, sɩ́rá kɩnnɩ kɔ́ŋ. Yɛ kha’-mɩ́nnɩ kha’ mɩ́na ma Yékírí wá Niinɔ tɛ̃.

8

Sɩ̃ŋkhasɩ wá mɩ́ɲa

1Yɛ sɩ̃ŋkhasɩ wá mɩ́ɩ ɩ́rɩ́ bʋ, tʋ-arɩ dé pɩ kʋ̃mma kha’ á bɛ̂ɛ’ ma tʋʋmɛ. Tʋʋmɩna bamma ɲísíbɛɛgɛ yɛ fʋmmɩnâa yɛɛ nɩ́nɛ́ kɩ́ yóo wɔ́ɔrɔ Yékírí wá khɩ̃ɩnná. 2Ná nɩ́nɛ keŋ má tʋ-manɩma mɩ́ɩnɩ, ʋ tʋʋ rɩ nanɩ wã. 3Yɛ nɩ́nɩ́ ʋ́ fʋnnɩ Yékírí, ʋ́ra Yékírí tʋʋrɩ.

4Ná sɩ̃ŋkhasɩ wá khɔɔmɩnɛ, tʋ-arɩ dé sɩ̃mɩna mɩ́ɩnɩ fa duniɲaná wã, dé Yékírí úkporâa bʋ́. 5Háarɩ ná pɔ́ɔra kha’ sɩ̃mbɛ ní thʋ’nná ná fa fãnɩŋgɩrá, (thɩ̃ɲaa-ʋ, pɩ́ thã ʋ́rɩ́, sɩ̃ŋ kɔ́ŋgɔ́mbɛ bʋ́ ná tamaŋ kɔ́ŋgɔ́mbɔ); 6yɛ ná aabɩ́rɛ, Yékírí úkporâa bʋ́, ʋ́ déeri Siira. Ʋ́ thãa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ku’ri, yɛ á dée ʋ́ wába. Tamaŋ ʋ́kporâa bʋ́ ʋ́ déeri Yésú Kírísi. Ʋ́ bárkárá mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’ bʋ́, ʋ́ bárkárá arɛ thakooge. 7Yɛ bɛ̂ɛ’ tʋʋ sɩ́rɩ́ wa, dé mʋ́ pɔ́ɔ déerá sɩ̃nthɔgɩnnɩbɩ ɩ̃ khɔɔ sɩ̃ŋkhasɩ mánɩ́ɲá, yɛ mʋ́ pɩ tʋʋmɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná kɔ́ŋ na wɛrɩ, ná pɩ khɔɔ sɩ, sɩ dé-bíbuma má ni’ne’-pima pɩ́ wɩ́sa. 8Kɩ dée má diimêe yɛɛ á tɔ́’rɩ́ŋ Yékínnɔ wã. Ná a dii ya, tɔ́ɔ khoŋ aabɔ wa, á dii ba’, tɔ́ɔ dʋ’ aabɔ wa.

9Háarɩ ɩ̃̂ɩ khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ dé mɩ́ɩnɩ, ɩ̃ kɔrsɩŋ dé sɩ wɔ́nnɩ́ yee ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋʋmɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná kɔ́ŋ na wɛrɩ, burso. 10Pébu, nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋʋmɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná kɔ́ŋ na wɛrɩ, ná ʋ ɲáa mʋ́ mʋ̂ʋ tʋʋmɛ ná mʋ hɩ̃taa sɩ̃nduko yɛ̂ɛ khɔɔ mʋ́ sɩ̃ŋkhasɩ, sɩ́ ba yee ʋ́rɩ́ sɩ̃ŋkhakhɔɔgɩrá waa? 11Ná sɩ mʋ́nnáa, mʋ́ asɔ́nɩ́kãnɩ ʋ́ Kírísi dɛɛrɩ yɛ huu wɛrɩ, ʋ́ ba téuma ɩ̃́ dɛɛ mʋ́ tʋʋmɩná wãa? 12Ná a dé sí á asɔ́nɩ́kãmbɩrɩ, dé-arɩ-bɩma mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ, ɩ̃ yee bi kã́kása; yɛ kɩ dée má pɩ́ra a déeri sí ya, dé Kírísira a déeri sí. 13Tɩ́rá yɛɛrɩ ná mɩ ba dima dii mîi yɛɛ mɩ́ asɔ́nɩ́kãnɛ́ buro, mɩ́ kpáa pɩ́ dimi wá hũŋgi wá diminɛ kutúru, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩ́ yɛ́ bunnigoo wa.

9

Pól ɲá-ʋrɩ mɩ́ɩ ɩ́ ʋrɛ khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ dé wɛrɩ, yɛ yɛyɛɛ

1Mɩ buu mɩ́ thĩ ɲa bâa? Mɩ dée Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa wã bâa? Mɩ ɲáa á Tamaŋ Yésúri wa bâa? Ɩ̃́ keŋ má sʋ̃mɩ tɩ́ mɩ déeri hãa Tamannɩ wɛrɩ, ɩ̃bɛ́ déeri tɩ́ nʋʋnɩ wãa? 2Háarɩ ná pɔ́ɔra pɩ́ɩ dé dé-minima Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa wã, ɩ̃́ thĩ tʋ-ɩ̃bɩ́nnɩ dé ʋ́ra mɩ déeri. Pébu, pãtɩ́ ɩ̃ khãanɩ Tamanná wɛrɩ, sɩ́râa bʋká’ kha’ Tamaŋ Yésúu sʋ̃nnɩ mɩ.

3Ɩ́pɛ bɩ̂ɩ khabɔŋ wɛrɩ, mɩ pʋ́’-pɩma kha’ 4a khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ bu á dinʋ́gɩ wa bâa? 5A khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ yee asɔ́nɩ́harɩ á kɩ́ miŋ kpoogi pãtɩ́ Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ wá pɔ́ɔrɛ wɛrɛ́sɩ pãtɩ́ Tamǎaŋ khɩ̃nɩbɩrɛ wɛrɛ́sɩ pãtɩ́ Pɛ̂ɛnnɛ wɛrɩ waa? 6Bá mɩ́ ná Bárnábásɩ wá tónná mákɩ́nnɩ ná aabɩ́ra déegée ɩ̃́ bu á dinʋ́gɩrɩ bâa? 7Mâa khɛ ʋ́ thĩ wá tigi’i ɩ̃́ dé sodáasɩ́saa? Mâa sʋ̃ŋ khãmargɩ kaa di bûu? Mâa khʋŋ náabɩ kaa ɲʋ́ pɩ́ ɲɩ́nɩ́gaa?

8Hã ɩ̃́ keŋ má nɩ́thɩ̃napɩ wásɩ wá tóre mɩ ɲáanɩ yɛ kʋ̃nɩ mʋ́wã, dé sɩ́ kpoosira maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, kha’rɩ. 9Tɩ̃’-sɩrma pɩ́ mammɩ wá sɛbɩrá kha’ hã mʋ́ fɔ́’ náa ʋ̂ʋ su’ree wɛrɩ, ʋ́ nʋ́gɩ wa.9.9 Ná keri Wóg 25.4 Náabɩ wá mɩ́ɲɛ kpʋ̃́ʋma Yékírí wá dɔ́sɩ bâa? 10Ɩ̃́ keŋ má á mɩ́ɲɛ pɩ sɛɛ’rɩ yaa? Iiyo, aabɩ́ra pɩ dɛɛrɩ yɛ sɛɛrɩyɛ kha’ tárɩ́ɩ ʋ̂ʋ sʋ̃nnɛɛ ná tárɩ́ɩ ʋ̂ʋ su’ree wɛrɩ, pɩ kɩ́ dé pɩ́ sʋ̃mɩnnɩ yɛ́ kɩ́ khãa kha’ pɩ ba bu pɩ́ wánna. 11Yékírí wá sɛɛrɛ ʋ́ mɩ sɛɛ’rɩ ɩ̃ ʋ́ Nii wá bárkárá wɛrɩ, dé-urma má tátɔɔgɛ a tɔɔrɩ, yɛ ná a buu bú ɩ̃́ dékimɩ́ɩná, sɩ mákɩ́rá wa bâa? 12Yɛ ná pɔ́ɔra buu bú ɩ̃́ dékimɩ́ɩná, dé aabɩ́ra khɩ̃nnɛ ɩ̃ taraa bɩ́rɩ́ waa? Yɛ a dée sírí wa, dé ɲá-arɩ sɩ́ bɛ́ɛ’ yɛ pã́gɩ́, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã Kírísi wá sɛɛrɛ nʋwãaná kaa yóo wɔ́ɔrɔ wa.

13Tʋ-ɩ̃nɩ dé nɩ́’ pɩ̂ɩ déegée bʋ́ Yékínthɩya’dukirá wɛrɩ, bʋ́náa pɩ di, yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ khoŋ thɔgɩnsɩ Yékírí wá ɲísígírá wɛrɩ, pɩ́ra bu-bʋ́ma pɩ́ wánnɩ tɛ̃. 14Mʋ́nnáa Tamaŋ Yésú kha’rɩ tɛ̃ kha’ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɩ wɛrɩ, bʋ́náa pɩ di.

15Yɛ mɩ́ná ɲáa sɩ́ bɛ́ɛ’ yɛ mɩ pʋ́gɩ́ tɩ́ tɔ́ɔ wa, yɛ kɩ dée má mɩ tɩ̃’nɛɛma dé ɩ̃ hãŋ ɩ́ mɩ́ɩɲɩnɛ ɲa. Mɩ́ hu tɩ pã́a tɩ́ nɩ́nɛ ba hɩ̃́nɔŋ sɩ́ kpórsinɛ wɛra. 16Kɩ dée má kpórse mɩ bɛɛ sɛɛrɛ nʋwãa wá sɛɛ’mɩná wã, dé sɛɛrɛɛ-ʋ ʋ́ mɩ mákɩ́nnɩ ná mɩ sɛɛ’, yɛ ná mɩ sɛɛrɩyɔɔ wa, tɩ ba pɩ̃́ɩ-mɩ́-bʋma. 17Ná mɩ́ thĩná khɔrɔ’ra dé mɩ dé tɩ́ sʋ̃mɩnnɩ, mákɩ́n-tɩyaa ná pɩ taa mɩ. Yɛ sɩ dée mʋ́nnáa wã, dé Yékíré yeeri mɩ tɩ́ sʋ̃mɩná yɛ fɔ́ mɩ́ dé ri. 18Sʋ̃́nnɛ́ déeri mɩ́ taasɩraa? Mɩ́ taasɩrá déeri tɩ́ mɩ sɛɛ’ sɛɛrɛ nʋwãanɩ phãɩɲɩ kaa hɩ̃́ŋ mɩ́ɩ tɩ́ mɩ mákɩ́nnɩ ná mɩ bu sɛɛrɛ nʋwãa wá sɛɛ’mɩná wɛra.

19Mɩ dée nɩ́nɩ́ wá dori wa, yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá mɩ́ná tʋʋrɩ mʋ́ yɛ dée mɩ́ wɩ́sɩ bɛ́ɛ’ wá doro, sɩ́ dé sã́ŋgɩ mɩ́ bu nɩ́’ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ thoo Tamanna. 20Mʋ́ mɩ yɛ mɩ́ Júde kãmbɩ wá sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, nɩ́ɩnɛ́ɛ-mɩɲaama pɩ́ dɔ́mmɩ́ná sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ thoo Tamanna. Yɛ mʋ́ mɩ yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ Moyízi wá mammɩ wá déko, pɩ́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, nɩ́ɩnɛ́ɛ-mɩɲaama pɩ́ dɔ́mmɩ́ná sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ thoo Tamanna. Yɛ hakɩra ná mɩ́ thĩna yɛ Moyízi wá mammɩ wá déko wa. 21Yɛ mʋ́ mɩ yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ Moyízi wá mammɩ wá déko wa, pɩ́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, nɩ́ɩnɛ́ɛ-mɩɲaama pɩ́ dɔ́mmɩ́ná sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ thoo Tamanna. Yɛ kɩ dée má kaa-mɩ́nnɩ yɛ̂ɛ ma Yékírí wá mammɩ wá déko wa, pébu, kɔ́’-mɩnɩma Kírísi wá mammɩna. 22Yɛ mʋ́ mɩ yɛ ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ tʋʋmɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná kɔ́ŋ na, pɩ́ sɔgɔmbɩrá wɛrɩ, nɩ́ɩnɛ́ɛ-mɩɲaama má mɩ tʋʋmɛ Yékírí wá khɩ̃ɩnná kɔ́ŋ na, sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ thoo Tamanna. Ná mɩ nɩ́pɩ thã, háarɩ pɩ̂ɩ mʋ́ŋ, mɩ déma pãtɩ́ pɩrɛ wɛrɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékíré hɩ̃́ŋ pɩ́ pɔ́ɔ. 23Sɛɛrɛ nʋwãana mɩ dɛɛrɩ yɛ̂ɛ dé ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ mɩ́ bu bú ʋ́ kɩrgɩrá.

24Ɩ̃ tʋʋ dé dáhoro’ribi wá bɛ́ɛ’ pɩ̂ɩ horo’ wɛrɩ, ʋ́kpôo bu taasɩrɩ waa? Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ horo’ ɩ̃́ bu taasɩra. 25Débídépi wá bɛ̂ɛ’ kɔ́’ma pɩ́ wɩ́sɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ sɩ́ dé sã́ŋgɩ pɩ́ bu taa sɩ́ déeri mɩ́ sówónni wɛra. Yɛ aabɩ́ra tʋ kɔ́’ma á wɩ́sɩ ɩ̃́ bu taa sɩ̂ɩ mɩ́ɩ sóo kṹuŋ na wɛra. 26Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ wɛ̂ɛ horo’ púrgi wa, yɛ débínná, mɩ wɛ̂ɛ sɔkɩŋ púrgi wa, 27dé mɩ fʋ̃́ʋsɩ́mma mɩ́ wɩ́sɩ ɩ̃́ tʋ sɩ́ kɔ́’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã mɩ́ sɛɛ’ pɔ́ɔrɩ sɛɛrɛ nʋwãanɔ yɛ́ ba bʋ̃́nɩ́ mɩ́ thĩni wã.

10

Hã á thoosiŋ Ísíráyɛ́l bibi wá dédɔ́mmɩnɩ wã

1Á nɩ́pa, mɩ bɛɛma dé ɩ̃ wógí’ tɩ́ nanna á khãgɩbɩrɩ wɛra. Tɩ́ pɩ́ bɛ́ɛ’ nɩ́ɩnɛ́ɛná tátʋ̃́nɩ́gɩ wá phɩ̃kɩrá ná tɩ́ pɩ saganna sɔ́bɩ́yɔkɩrɩ wɛrɩ, 2dé-giyaama má bátízé-bima tátʋ̃́nɩ́gɩ́rá ná sɔ́bɩ́yɔkɩrá ɩ̃ dée kpoogi pɩ́ ná Moyízira. 3Pɩ́ bɛ́ɛ’ diiraama dii mí ku’ra Yékírí thã, 4yɛ ɲʋ́ʋ yɔ’ mɩ́ ku’ra ʋ́ thã wɛra. Pɩ yɛ ɲʋ́ma yɔ’ mɩ́ Yékírí yɛɛra pɩ́ kuso kɛ’rɩgɔ wɛra. Kɩ́ kɛ’rɩgɩra yɛ thoo-bima yɛ kɩ́rá déerá Kírísira. 5Yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá pɩ́ fãŋgɩ wá mɩ́ɲɛ yɛ nʋwãa Yékínnɔ wã. Tɩ́rá yɛɛra pɩ́ wáa ɩ̃ huugo gbirinná.

6Ɩ́sɛ nan-sɩrɩ-bɩma, sɩ́ dé sã́ŋgɩ á ɲá ɩ̃́ tʋ kha’ a mákɩ́rá ná a hɩ̃tɩ mɩ́pɩ̃́ɩkhɔrɔkɔ pãtɩ́ pɩ́rɩ́ hɩ̃tanna gɩ́ bʋ wɛrɩ wa. 7Hã ɩ̃́ hɩ̃tɩ sɩ̃nthɔgɩŋgɔ pãtɩ́ pɔ́ɔra yɛ pɩ́ sɔgɔmbɩrá yɛ̂ɛ dé wɛrɩ wa, dé tɩ̃’-sɩrma kha’ nɩ́pɩ hɩ̃tam-bɩrma yɛ̂ɛ di yɛ̂ɛ ɲʋ́ yɛ yaa yɛ̂ɛ sã́ŋ.10.7 Ná keri Ku’ 32.68Hã á hɩ̃tɩ khobɛɛgɩ ná ha’bɛɛgɩrá, pãtɩ́ pɩ́ pɔ́ɔ déerá sɩ yɛ nɩ́pɩ kɩ̃mbɩ kpɔɔ ná ʋ́kpo ná kpársɩ́mʋ́wã́a’ná huu khɩɩ ʋ́kpǒo thagɔ wɛrɩ wa. 9Hã á má’ Kírísiri ɩ̃́ keŋ, pãtɩ́ pɩ́ pɔ́ɔ déerá sɩ yɛ sʋʋbɩrá duko khʋʋ bɩ wɛrɩ wa. 10Hã ɩ̃́ wṹugíŋ, pãtɩ́ pɩ́ pɔ́ɔ wṹugínná yɛ mɩnɩgɩ khʋʋrɛɛraará khʋʋga bɩ wɛrɩ wa.

11Ɩ́ mɩ́ɩɲɛ naŋ-ɩrɩ-bɩma ɩ̃́ bʋka’ pɔ́ɔrɩ pɩ́ ɲá ɩ̃́ yee kɔrsɩŋ; yɛ tɩ̃’-sɩrma ɩ̃ dɛɛ aa bɩ̂ɩ phɩrgaŋ khɩbɩrá wɛrɩ, sɩ́ dé aabɔ bɔgɩrɔ. 12Yɛ tɩ́rá yɛɛrɩ tárɩ́ɩ ʋ́ kenni má tʋ-ʋrɩ kɔ́rma ʋ́ wɩ́sɩ wɛrɩ, ʋ yee kɔrsɩŋ hã ʋ́ yɛ́ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ wã. 13Yíbísãɩgɩ wó yíbísãɩ gɩ̂ɩ naŋ ɩ̃ wɛrɩ, kɩ kaa nanɩ nɩ́thɩ̃nɩgɩ ɲáa wã. Yékírí tereŋ-uma; ɩ̃ wɔ́nnɩ́ khãa ʋ́ bʋ ɩ̃́ tʋ kha’ ʋ́ ba yɛɛ yíbísãɩgɛ́ tarɩ ɩ̃́ fãŋgɩ wa. Yɛ ná yíbísãɩgɛ nanɩ ɩ̃, ʋ ba hã ɩ̃ fãŋgɩ ɩ̃́ pã́’ yɛ́ bu kukɛ́ŋgɛ.

Ɩ̃ ku’ sɩ̃mmɩ́ɩná

14Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ másaba, ɩ̃ horó’ ku’ sɩ̃mmɩ́ɩná. 15Mʋ́ ɩ̃ mɩ́ɩ kɔɔ wɔ́ɔmɩ wã wɛrɩ, ɩ̃́ thĩna kã́ká’ keŋ tɩ́ mɩ sɛɛ’ ɩ̃ wɛra. 16Ɩ̃́ keŋ má divɛ̃́ ʋ́ a dé khɛ ɩ̃́ thɩya’ Yékírí yɛ́ ɲʋ́ wɛrɩ, ʋ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri, dé-arma kpoogi á ná Kírísi wá tarammɩnɩ wãa? Yɛ phã́anɩ ʋ́ a dé kpekíŋ khɔɔ wɛrɩ, ʋ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri, dé-arma kpoogi á ná Kírísi wá wɩ́sɩrɩ waa? 17Mʋ́ kɩ déeri má phã́anɩ kpoorɔ wɛrɩ, á ná á kɔ́mmɩnɛ mɛ, dé-arma wɩ́kha tɩ́kpo pébu, phã́anɩ kpoora a khɔɔ.

18Ɩ̃ keŋ Ísíráyɛ́l bibira: keŋ má pɩ̂ɩ yɛ khɔɔ khaa sɩ́ pɩ yɛ khʋ thɔgɩŋkhoŋkhanná Yékírí wá ɲísígírá wɛrɩ, dé-birma kpoogi pɩ́ ná Yékínni wãa? 19Kɩ dée má kha’-mɩnɩma kha’ sɩ̃ŋkhasɩ wɛrɛ́sɩ sɩ̃mɩna ma mɩ́ɩnɩ wã, 20dé mɩ bɛ́ɛ kha’ma kha’ mɩ́ɩ ɩ́ sɩ̃nnɩ́pɩra thɔgɩŋ wɛrɩ, Sutãna pɩ hã ɩ́ tʋ̃má Yékíro wa. Yɛ mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɩ̃ dé kpoogi ɩ̃́ ná Sutãnaanɩ wã. 21Ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ ɲʋ́ Tamǎaŋ mɩ́ɲʋ́wã̂annɩ yɛ́ ɲʋ́ Sutãna wánnɩ wã, yɛ ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ di Tamǎaŋ dimini yɛ́ di Sutãna wábɩrɩ wa. 22Bá a bɛ́ɛ yaara’ma Tamǎaŋ ɲámɩ́saa? Bá keŋ-arɩ má á fãŋgɩra tarɔɔmaa?

Ɩ̃ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃́ hã Yékírí sáʋ

23Nú-ĩni ná pɩ kʋ̃ŋ kha’ nɩ́nɛ khɩ̃nnɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’, yɛ mɩ́na kha’ma kha’ ɩ́ bɛ́ɛ’ kɩnnɩ ɲa; nɩ́nɛ khɩ̃nnɛ ɩ̃́ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ yɛ ɩ́ bɛ̂ɛ’ tɛ̃́fɩ́ŋ nɩ́nɩ́ ʋ́ yóo wɔ́ɔrɔ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wã. 24Hã nɩ́nɛ́ kã́ká’ ʋ́ thĩnɔ wã, dé ʋ kã́ká’ pɔ̂ɔnnɛ. 25Ɩ̃ wɔ́nnɩ́ di yábɩ́mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ kaa pʋ́’ ɩ́ kukɛ́ŋgɛ; hã ɩ̃́ yɛɛ sɩ́ dé ɩ̃bɔ kã́kásɩ wa. 26Pébu, Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ Tamannâa fãnɩŋgɩ ná mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̂ɩ bʋ́ wɛra.10.26 Ná keri Mák 24.1

27Nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ khãa Tamanná wã wɛrɩ, ná ʋ yɩ́sɩ ɩ̃ dikharɩ yɛ ɩ̃́ pɩ́ɩ ɩ̃ yóo, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ʋ́ déeri, ɩ̃ di ri, hã ɩ̃́ yɛɛ sɩ́ dé ɩ̃bɔ kã́kásɩ wa. 28Yɛ ná nɩ́nɛ kha’ sɩ̃ŋkhaa-ʋ, tɩ́ pã́nná hã ɩ̃́ khɔwɔɔ wa, ɩ̃́ dɛɛ ʋ́ tárɩ́ɩrá ná kã́ká’ sɩ́ sɩ baŋ wɛra. 29Ná mɩ kha’ sɩ ba baŋ kã́kásɛ, kɩ dée má ɩ̃bɩ́rɩ́ bʋ sɩ ba dé kã́kásɩ wa, dé tárɩ́ɩ ʋ́ sɛɛ’rɩ sɩ wɛra.

Pã́anɛ, ɔɔ ba kha’ mʋ́nnɩ ma dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ dɛɛ tɩ́ má kãnɛ ba kã́ká’ wɛrɩ, yɛ́ kaa dé tɩ́ manɛ khɩ̃nnɛ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ dé wɛraa? 30Yɛ kha’ dii mí ma thɩya’rɩ Yékírí yɛ dii wɛrɩ, pɩ wɔ́nnɩ́ písí kha’ ma ɩ̃́ dɛɛ pɩ́ dimíní bʋ tɛ̃ɛ?

31Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ di, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ ɲʋ́, mɩ́ɩnɩ wó mɩ́ɩ tɩ́ ɩ̃ dé, ɩ̃ déyee ɩ̃́ hã Yékírí sáʋ. 32Hã ɩ̃́ yee Júdebi burso wa, hã ɩ̃́ yee támabɩ burso wa, hã ɩ̃́ yee asɔ́nnɩ́pɩ burso wa, 33dé mɩ́ thĩna hʋkɛɛma dé mɩ́ mɩ́ɲɛ nʋʋ bɛ̂ɛ’nɔ mɩ́ mɩ́déenɲi wá bɛ́ɛ’rá. Yɛ kɩ dée má mɩ́ thĩ mɩ kã́ká’ wa, dé kɔ́ŋgɔ́mbɛ mɩ kã́ká’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékíré hɩ̃́ŋ bɩ.

11

1Ɩ̃ thoosiŋ mɩ pãtɩ́ mɩ́na thoosiŋ Kírísiri wɛra.

Pãtɩ́ asɔ́nnɩ́nɩ́ mákɩ́nnɩ ná ʋ hɩ̃tɩ Yékírí wá wɔ́ɔrɔ wɛra

2Mɩ fʋʋ-ɩ̃ma pãtɩ́ ɩ̃ wógí’ mɩ́ mɩ́ɲɛ, ná pãtɩ́ ɩ̃ kɔ́’rɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ́ mɩ mamannɩ ɩ̃ wɛra. 3Yɛ mɩ bɛɛ dé ɩ̃ tʋma dé Kírísirá tannɩ khoori yɛ khoorá taraa hannɩ yɛ Yékínná taraa Kírísira. 4Khoo wó khoo ʋ̂ʋ ɲɩ́ŋ Yékírí wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ wɛrɩ, ná ʋ kaa ʋ́ thagɩrɩ, ʋ́ tannʋʋ wɛrɩ, ʋ́ra ʋ yeeri nɩɩsa.11.4 Gɛ́rɛ́kɩsɩrá kha’-pɩma kha’ ʋ́ thagɩra ʋ yeeri nɩɩsa.5Yɛ harɩ wó harɩ ʋ̂ʋ ɲɩ́ŋ Yékírí wɛrɛ́sɩ ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ wɛrɩ, ná ʋ sɛ́ɛ thaagɩrɩ kaa kaa gi, ʋ́ tannʋʋ wɛrɩ, ʋ́ra ʋ yeeri nɩɩsa. Pébu, dé-siri má pharɩ’-ʋma. 6Ná hanna bɛ́ɛ sɛ́ɛma thaagɩrɩ mɛ́’nɩ kɩ́ tórí, ʋ́ pharɩ’. Yɛ mʋ́ a tʋʋrɩ dé thagɩ pónni wɛrɛ́sɩ thagɩ kpɩsɩraŋgɩra khʋma hannɩ nɩɩsɩ wɛrɩ, ʋ kaa gi. 7Yɛ khoo ʋ́ra sɛ́ɛ ʋ́ thagɩrɩ mɛ́’nɩ dé Yékírí khoŋ-uruuma ʋ́ khɛɛbɩrɔɔ. Yɛ ʋ́rʋ́ bʋ tɛ̃ pɩ ɲá Yékírí wá sáʋra. Yɛ hannâa hã khoori sáʋnɔ. 8Khoora kuso harɩ bʋ wa, dé hanná ku’ri khoorá. 9Yɛ kɩ dée má hanna Yékírí dɛɛrɩ yɛ khori khoori wa, dé khoora Yékírí dɛɛrɩ yɛ khori hanna. 10Tɩ́rá yɛɛrɩ mákɩ́n-tɩrɩ ná hanna kaa ʋ́ thagɩrɩ ɩ̃́ dɛɛ Yékírí wá mɩnɩgɩbɩrá, sɩ́ bʋká’ kha’ ɔ̌ɔ tannʋʋ. 11Yɛ Tamǎaŋ khɩ̃ɩnná, hanná wɔ́nnɩ́ dá’ khoori ɩ̃́ kɩrɩ wa, yɛ khoorá wɔ́nnɩ́ dá’ tɛ̃ hannɩ ɩ̃́ kɩrɩ wa. 12Pãtɩ́ harɩ ku’ri khoorá wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, hannâa hũŋ khoori yɛ sɩ́ bɛ̂ɛ’ ku’ma Yékírí thã.

13Ɩ̃́ thĩna keŋ ná harɩ mákɩ́ŋ-ʋrɩ ná ʋ ɲɩ́ŋ Yékírí kaa kaa thaagɩraa? 14Ɩ̃́ thĩna tʋʋ dé ná khoo sɛ́ɛ ʋ́ thagɩɲíŋgi kɩ́ sʋ̃nɩgɩ, ʋ́ sénné’ma ʋ́ thĩ ɲaa? 15Yɛ sɩ hãma harɩ ʋ́rɩ́ sáʋ, pébu, thagɩɲíŋ gí Yékírí hãanʋʋ wɛrɩ, kɩ ʋ́nnɔɔma má fatarɔ. 16Ná nɩ́nɛ bɛɛ dé ʋ pákɩ́ŋ sɩ, a mánɩ́ɲá sɩ́ ya, yɛ asɔ́nnɩ́pɩra mánɩ́ɲá sɩ́ tɛ̃ ɲa.

Tamǎaŋ dimi wá mɩ́ɲa

(Mat 26.26-29; Már 14.22-25; Lúk 22.15-20)

17Wɛrá mɩ bɛ́ɛ sɛɛ’-ɩ̃ma mɩ́ɩnɩ, tʋ̃má kɩ dée má mɩ bɛ́ɛ fʋʋ-ɩ̃ma wã, dé pĩ́ŋgíŋ gí ɩ̃ pĩ́ŋgíŋ wɛrɩ, kɩ́ wɛ̂ɛ yɛɛ ɩ̃̂ɩ yóo wɔ́ɔrɔ wa, dé kɩ písé’-ɩ̃ma kpãnaa bʋ. 18Pébu dʋ́gɩ́ɩ wánnɩ, nú-mini ná pɩ kha’ ná ɩ̃ pĩ́ŋgíré kpɩkɩŋgɛ̂ɛ hɩ̃tɩ ɩ̃́ sɔgɔmbɔ. Yɛ khãa-mɩnɩ sɩ́ bʋ kɩ́rɩ́ʋ. 19Yɛ mákɩ́n-tɩrɩ ná kpɩkɩŋgɛ hɩ̃tɩ bʋ́, kɩ́ yɛɛ ɩ̃́ tʋ pɩ̂ɩ sɔɔbɛ́sɛ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá wɛra. 20Ná ɩ̃ pĩ́ŋgíré yɛ̂ɛ di Tamǎaŋ dimini, ɩ̃ wɛ̂ɛ di bi pɩ́ dɔ́mmɩ́ná wã, 21dé ná ɩ̃ kha’ ɩ̃ di bi, bɛ̂ɛ’ dima pɩ́ khɛ’yɔ, sɩ́ dée mʋ́nnáa, pɔ́ɔrâa khʋ̃mɩgɔ yɛ pɔ́ɔrâa di yɛ̂ɛ hĩi yɛ̂ɛ ɲʋ́ yɛ̂ɛ thɩ’. 22Ɩ̃ duse yaa? Ɩ̃́ tʋ di ní yɛ́ ɲʋ́ wãa? Bá asɔ́nnɩ́pɩra ɩ̃ bɛ́ɛ sénnêe? Bá pɩ́ dá’rɩ mɩ́ɩnɩ wɛrɩ, pɩ́ra ɩ̃ bɛ́ɛ yee nɩɩsaa? Pé ɩ̃ kha’rɩ mɩ̂ɩ sɛɛ’? Keŋ-ĩni má mɩ ba fʋʋ-ɩ̃maa? Mɩ́ fʋʋ ɩ̃ ɩ́sɛ sɩ́rɩ́ bʋ wa.

23Tɩ́ mɩ núuni Tamǎaŋ mɩ́ɩná wɛrɩ, tɩ́ra mɩ mamannɩ ɩ̃. Kha’ fʋ̃nǎa iseŋ gí pɩ yɛ ba hãana’ Tamaŋ Yésúri pɩ́ kɔ́rɔɔ wɛrɩ, ʋ́ khɛɛ phã́anɩ 24ɩ̃ thɩɩga Yékírí kha’ ʋ́ ãníke, yɛ kpekiroo ɩ̃ hãa bɩ ʋ́ yɛ kha’ phã́anɩ wɛrá déeri má wɩ́’ sɩ́ ma hãana’ ɩ̃́ dɛɛ bɩ́ bʋ wɛra. Yɛ kha’ pɩ kɩ́ dé mʋ́ kɩ́ wógí’ má. 25Mʋ́ pɩ diiri sóo, ʋ́ khɛɛ divɛ̃́ tɛ̃ ɩ̃ hãa bɩ yɛ kha’ nɩ́ɩnɛ́ɛ fʋ̃nsɩrá sɛ, sɩ́ Yékíre khoŋ bɩ́ má tarammɩnɛ. Yɛ kha’ waatɩ wó waatɩ ʋ́ pɩ kɩ́ ɲʋ́wɔ̃ɔ wɛrɩ, pɩ kɩ́ wógí’ má. 26Waatɩ wó waatɩ ʋ́ pɩ kɩ́ khɔɔ phã́anɩ wɛrɩ yɛ́ ɲʋ́ divɛ̃́ wɛrɩ wɛrɩ, Tamaŋ wá humi wá mɩ́ɲɛ pɩ sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ ɩ̃́ ná naŋ ʋ́ písémbamma.

27Tɩ́rá yɛɛrɩ nɩ́nɩ́ wó nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ ba khɔɔ Tamǎaŋ phã́anɩ wɛrɛ́sɩ ɩ̃́ ɲʋ́ ʋ́ divɛ̃́nɩ kaadé kpónnóke wɛrɩ, mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ʋ déeri, pébu, ʋ yatɩya Tamǎaŋ wɩ́sɩ ná ʋ́ tarammɩnɩ wã. 28Tɩ́rá yɛɛrɩ bɛ̂ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo keŋ pɩ́ dɔ́sɩ ná sɩ hãa bɩ, pɩ́ khɔɔ phã́anɩnɩ yɛ́ ɲʋ́ divɛ̃́na. 29Pébu, tárɩ́ɩ ʋ̂ʋ di yɛ̂ɛ ɲʋ́ kaa yatɩŋ sɩ, kpɩ̃́mɩ́gɛ ʋ thoŋ yɛ̂ɛ kɔɔ ʋ́ wɩ́sɔ. 30Tɩ́rá yɛɛrɩ bo’ribi ná nɩ́’ pɩ̂ɩ wɔ́rɩ́ khɔkhɔrɩkhɔ wɛrɩ, pɩ́ kɔ́rɔ́ɔ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá yɛ kɔ́ŋgɔ́mbɛ́ huugo. 31Ná a kemma á dɔ́sɩrɩ sɩ̂ɩ hã a yɛ á tʋ̃má a di, á bu kpɩ̃́mɩ́gɩ wa. 32Yɛ ná Tamanna kpɩ̃́ŋ aabɛ, ʋ bɔ’-ama sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ʋ́ yárgɩ́ŋ á ná duniɲanɩ́pɩrɩ wa.

33Tɩ́rá yɛɛrɩ ná ɩ̃ pĩ́ŋgíré dé ɩ̃ di, ɩ̃́ tɛɛ kãmba. 34Yɛ ná khʋ̃mɩgɛ kɔ́rɩ́ ɔɔ, ʋ di ʋ́ nɩɲɔ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã ɩ̃́ pĩ́ŋgíŋ ɩ̃́ thoŋ Yékírí wá kpɩ̃́mɩ́gɩ́ kɔɔ ɩ̃́ wɩ́sɔ wa. Ná mɩ ba thee ɩ̃́ thãná, mɩ ba keŋ yɔ́ mɩ́ɩɲɩna.

12

Yékírí wá Nii wá mɩ́ hãanɩganɲɩ wá mɩ́ɲa

1Á nɩ́pa, a sɛɛ’ wɛrá Yékírí wá Nii wá mɩ́ hãanɩganɲɩ12.1 Yékírí wá Nii wá mɩ́ hãanɩganɲɩná déeri wɔ́rɩ́ gɩ́ ʋ hã ʋ́ bibiri dé pɩ dé sʋ̃mɩnɩ́ hãa-ʋ wɛra. wá mɩ́ɲa; ɩ́ mɩ́ɩná mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé ɩ̃ kɔɔ bʋ́ tɔ́ɔ wa. 2Tʋ-ɩ̃nɩ dé tɩ́ ɩ̃ yɛ sɩ̃ŋkhɩ̃ɩnná wɛrɩ, ɩ̃ yɛ thooma sɩ̃m bɩ́ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ wɔ́nnɩ́ sɛɛrɛɛ ya, yɛ ɩ̃ yɛ kaɩgɩŋkharɛ ya. 3Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ Yékírí wá Nii wá bárkárá kha’ Yésú daŋga-ʋrɩ ya. Yɛ ná Yékírí wá Niɲe mʋ́wã, nɩ́nɛ́ wɔ́nnɩ́ kha’ tɛ̃ kha’ Yésú dé-urma Tamaŋ na.

4Yékírí wá mɩ́ hãanɩganɲɩna ma thĩiɲi thĩiɲe; yɛ ʋ́ Nii kpoorâa hãanɩgɛɛ. 5Tamǎaŋ sʋ̃mɩɩna kɔ́ŋ yɛ Tamaŋ kpoora a déegée yɛ̂ɛ hã. 6Yékírí wá sʋ̃mdédɔ́mɔ́ɔna kɔ́ŋ yɛ Yékíŋ kpoorâa khɛ bɛ́ɛ’ ɩ̃́ dé sɩ́ bɛ̂ɛ’. 7Yékírí wá Niina déegéema bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo bʋ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ sɩ́ dé bɛ́ɛ’ kɩrga. 8Yékírí wá Niina hãma ɔɔrɩ wɔ́ɔmɩ ʋ́ kɩ́ sɛɛrɛɛ, ʋ́ Nii kpoorâa hã ɔɔrɩ tʋʋmɩ ʋ́ kɩ́ sɛɛrɛɛ, 9ʋ́ Nii kpoorâa yɛɛ ɔɔrá khãa kɔ́ŋ, ʋ́ Nii kpoorâa yɛɛ ɔɔrá kɩ́ pã́aná’ bo’ribo, 10ʋ́ Nii kpoorâa yɛɛ ɔɔrá kɩ́ dé tãgɩmasimɩ́ɲa, ɩ̃́ yɛɛ ɔɔrá kɩ́ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ, ɩ̃́ yɛɛ ɔɔrá kɩ́ tʋ tɩ́ ku’ri Yékírí wá Nii thã wɛrɛ́sɩ Sutãna thã, ɩ̃́ yɛɛ ɔɔrá sɛɛ’ támasɩ, ɩ̃́ hã ɔɔrá kɩ́ fɩ́kɩ́ŋ sɩ. 11Yékírí wá Nii kpoorâa dé sɩ́ bɛ́ɛ’ yɛ̂ɛ hã á bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo wɔ́rgɩ pãtɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra.

Kírísi wá wɩ́sa

12Ɩ̃ keŋ pãtɩ́ á wɩ́sɩrɛ wɛra, sɩ ma kpɩkɩŋkhayɛ; yɛ ɩ́ ná ɩ́ kɔ́mmɩnɛ tɩ́kɩ́ŋ-ɩrɩ déema wɩ́’ kpooso. Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, Kírísi wá wɩ́sɩra ma wɩ́kha tɩ́kpo, yɛ aabɩ́rá déeri sɩ́ kpɩkɩŋkhayɩra. 13Pébu, á bɛ́ɛ’ mɛ, Júdebe ba’ támabɛ ba’, dombe ba’, hɔɔrɔmbɛ ba’, á bɛ́ɛ’ bátízérima ɩ̃ dée kpoogi Yékírí wá Nii kpoo wá bárkárá, yɛ ʋ́ Nii kpoora Yékírí hãanɩ á bɛ̂ɛ’.

14Wɩ́sɩra kpɩkɩŋkha tɩ́kponɔ wã, dé ɩ kɔ́mma. 15Ná dɛɛgɩra yaa kha’ mʋ́ mana mɩ́ɩ dée déki wa wɛrɩ, mana bʋ́ wɩ́sɩ́rá wa, sɩ́ra wɔ́nnɩ́ yɛɛ kɩ́ niiná khoŋ bʋ́ wɩ́sɩ́râa? 16Ná ɲíntã̂anna yaa kha’ mʋ́ mana dée yíbíri wa wɛrɩ, mana bʋ́ wɩ́sɩ́rá wa, sɩ́ra wɔ́nnɩ́ yɛɛ tɩ́ niiná khoŋ bʋ́ wɩ́sɩ́râa? 17Ná yíbínná déerá wɩ́sɩ wá bɛ̂ɛ’, mʋ́nnɩ a yɛ dé yɛ́ nûu? Yɛ ná ɲíntã́anná déerá wɩ́sɩ wá bɛ̂ɛ’, mʋ́nnɩ a yɛ dé yɛ́ nú tánúugoo? 18Yékírí saabɩŋ-ʋma wɩ́sɩ wá kpɩkɩŋkhayɩrɩ thĩiɲi thĩiɲi wɩ́sɩ́rá pãtɩ́ ʋ khɔrɔ’ wɛra. 19Ná wɩ́’ kpɩkɩŋkha tɩ́kpǒo déerá wɩ́sɩ wá bɛ̂ɛ’, pɩ́ yɩ́’ sɩ wɩ́sɩ tʋ̃́wã. 20Tɩ́rá yɛɛrɩ wɩ́sɩ wá kpɩkɩŋkhayɩrá kɔ́rɔ́ɔ yɛ ɩ́ tɩ́kɩ́rá ɩ̃ dée wɩ́kha tɩ́kpo.

21Yíbínná wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ dékiri kha’ má kpʋ̃́ʋ gɩ́ bʋ wa, thaagɩrá wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ tɛ̃ dɛɛsɩrɩ kha’ má kpʋ̃́ʋ sɩ́ bʋ wa. 22Khaa ɩ́ a keŋ kha’ ɩ́ ha’ kpɩ̃́nná’nɩ wã wɛrɩ, ɩ ma sʋ̃mdéenɲe á wɩ́sɩ́rá. 23Khaa ɩ́ a keŋ kha’ ɩ mɩ́ɩnɩ wã wɛrɩ, ɩ́ra a yatɩŋ kɔ́ŋ. Yɛ khaa ɩ̂ɩ khʋ nɩɩsɩ wɛrɩ, a tʋma ɩ́ kɔ́’ tákɩrsa; 24yɛ ɩ́yɛ ɩ̂ɩ mɩ́ɩ khʋ nɩɩsɩ wa, á kɔrsɩŋ ɩ́rɩ́ mʋ́nnáa wã. Khaa ɩ́ a kaa yatɩŋ wɛrɩ, Yékírí khoŋ-uriima ɩ̃ hãa-ɩ kpórsi 25sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã kpɩkɩrǎa hɩ̃tɩ wɩ́sɩ́rá wa. Yɛ wɩ́sɩ wá kpɩkɩŋkhayɩ wá bɛ̂ɛ’ nʋmma kãmba. 26Ná wɩ́sɩ wá kpɩkɩŋkharɩ wá tɔ̂ɔ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ, wɩ́sɩ wá kpɩkɩŋkhayɩ wá bɛ̂ɛ’ fʋ̃́ʋsɩ́ŋ. Mʋ́nnáa sɩrɛ, ná wɩ́sɩ wá kpɩkɩŋkha tɩ́kpoo buu sáʋ, yɔ́ɔra kpánnɛ́ɛ-tɩ́ma kpoogo.

27Ɩ̃bɛ́ déeri Kírísi wá wɩ́sɩrɩ, yɛ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpoo ma ʋ́ wɩ́sɩ wá kpɩkɩŋkha tɩ́kpo tɩ́kpo. 28Yékírí khoŋ-uma nɩ́pɩ asɔ́nnɩ́pɩ́rá, ɩ̃ saa bɩ dé pɩ dé má sʋ̃mɩna. Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɛ ʋ khɩrɩɩrɩ saa, ɩ̃ yaa saa ʋ́ thĩ wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ, ɩ̃ yaa saa nɩ́pɩ pɩ̂ɩ mamaŋ nɩ́pɩ Yékírí wá sɛɛrɛ. Tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ yɛɛ pɔ́ɔrâa dé tãgɩmasimɩ́ɲa, ɩ̃ yɛɛ pɔ́ɔrâa pã́aná’ bo’ribo, ɩ̃ hãa pɔ́ɔrɩ tɛ̃́fɩ́ndɔ́gɔ, ɩ̃ hãa pɔ́ɔrɩ nɩ́khãgɩsa, ɩ̃ yɛɛ pɔ́ɔrâa sɛɛ’ támasa. 29Dé bɛ́ɛ’ déeri Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ bâa? Bɛ́ɛ’ déeri Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩ bâa? Bɛ̂ɛ’ mamaŋ nɩ́pɩ Yékírí wá sɛɛrɛ bâa? Bɛ̂ɛ’ dé tãgɩmasimɩ́ɩ bâa? 30Bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ pã́aná’ bo’ribi bâa? Bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ támasɩrɩ bâa? Bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ fɩ́kɩ́ŋ támasɩrɩ bâa? 31Ɩ̃ wɛ́ɛ Yékírí wá mɩ́hãanɩgaŋ ɲɩ̂ɩ nafanɔ ɩ̃ taraa yɔ́ɔrɩ wɛra. Yɛ mɩ ba bʋka’ ɩ̃ khɩ̃ŋ tɩ́ kɩnnɩ kɔ́ŋ, tɩ́ hũŋge bʋ́ wa wɛra.

13

Fʋmmɩ wá mɩ́ɲa

1Háarɩ mɩ̂ɩ sɛɛ’ duniɲathĩiɲini tɩ́kɩ́ŋ ná Yékírí wá mɩnɩgɩbɩ wá sɛɛrɛnɔ, yɛ mɩ fʋmmɛ́ ɲa, khɛɛbɩm-mɩnɩma pãtɩ́ pɩ khɩ’ bɔyɩ wɛrɛ́sɩ dato phãɩɲɩ pɩ́ kɩ́ kʋ̃ŋ wɛra. 2Háarɩ mɩ̂ɩ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ, ɩ̃́ tʋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ tɩ́kɩ́ŋ ná ɩ́ kóori wɛrɩ, ɩ̃́ khãa Yékínná ɩ̃́ yaara’ tátísi sɩ́ khanná, yɛ mɩ fʋmmɛ́ ɲa, mɩ mɩ́ɩnɩ wã. 3Háarɩ mɩ́ kpɩkɩra mɩ́ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ pɔ́ɔrɩ́bɩ, ɩ̃ hãanɩga mɩ́ wɩ́sɩ dé pɩ tho’ si, yɛ mɩ fʋmmɛ́ ɲa, phãɩɲɔ ʋ́ra.

4Ná nɩ́nɛ fʋmmɛ, ʋ pã́’ma, ʋ́ dɔ́gɩra fɩ̃ɩma, ʋ́ khɛ dɔ́ɔkpóori wa, ʋ́ foi wa, ʋ́ bɛɛ ɲísígi wa, 5ʋ́ dé nɩɩkhʋmɩ́ɩ ɲa, ʋ́ kã́ká’ ʋ́ thĩnɔ wã, ʋ́ wɔ́rɩ́ ɲámɩ́sɩ wa, ʋ́ sa mɩ́ɩnɩ dɔ́ɔgɔ wa. 6Mɩ́ kaatermenɲé nʋʋ ʋ́ wa, dé thɩ̃ɲǎa nʋʋ ʋ́. 7Ná nɩ́nɛ fʋmmɛ, ʋ pã́’ma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ, ʋ khãama mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ, ʋ núunó’ma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ, ʋ hʋkɛɛma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ.

8Fʋmmɩná sóo kṹuŋ na. Yɛ ɔ khɩɩ ná nɩ́pɛ́ ba sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ tʋ̃́wã, támasɛɛkɩra ba sóoma, mɩ́tʋgɩra ba sóoma. 9Pébu, wɛrá a tʋʋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ya. Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ ʋ́ a sɛɛ’ wɛrɩ, a tʋʋ ʋ́ bɛ́ɛ’ ya, 10yɛ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ barámpĩ́ŋ wɛrɩ, waatɩ ʋ́ ɩ ba baŋ wɛrɩ, mɩ́ kpṹ’ɲina ba sóoma.

11Tɩ́ mɩ yɛ mɩ́ bikɛrɛsɩrá wɛrɩ, bikɛrɛsɛɛrɛ mɩ yɛ sɛɛ’, bikɛrɛkã́kásɛ mɩ yɛ kã́ká’, mɩ yɛ kemma mɩ́ɩɲɩnɩ bikɛrɛkemmo. Yɛ tɩ́ mɩ khã’nɩ sóo wɛrɩ, mɩ́ sɛ́ɛ bikɛrɛ’mɩ́ɩna. 12Yɛ a ɲáma mɩ́ɩɲɩnɩ wɛrá bũunaa pãtɩ́ nɩ́nɛ yɛ ɲá mɩ́ɩɲɩ khʋ̃ɩ wá dʋgandeŋ13.12 Khʋ̃ɩ wá dʋgaŋdembira yɛ pɩ́kpo ná wɛrɩ wábɩra. Khʋ̃ɩ wábɩ́rá yɛ́ kɩnnɩ́ naŋ wɛrɩ wábɩrɩ wa, tɩ́rá yɛɛra pɩ́rá yɛ́ ɲá kɔ́ŋ na. bʋ wɛra. Yɛ ɔ khɩɩ ná a ba ɲáma mɩ́ɩɲɩnɩ á yíbíre pɩ̃ɩ. Wɛrá, mɩ tʋʋ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ tɩ́kɩ́ŋ ná Yékínnɔ ɩ̃ nanɩ wã, yɛ ɔ khɩɩ ná mɩ ba tʋ ɩ́ bɛ́ɛ’ tɩ́kɩ́ŋ ná Yékínnɔ pãtɩ́ ʋ tʋʋrʋŋ wɛra.

13Yɛ wɛrá mɩ́ɩ ɩ́sãa’nʋ̂ʋ bʋ́ ɩ́ sóo wa, ɩ́rá déeri: khãamɩ ná núunó’mi ná fʋmma; yɛ ɩ́ mɩ́ɩɲɛná mɛ, fʋmmɩná pã́kɛ́ɛrɩ.

14

Ɩ̃ wɛ́ɛ Yékírí wá mɩ́hãanɩgaŋ ɲɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ tɛ̃́fɩ́ŋ asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra

1Ɩ̃ pã́náa fʋŋ kãmbɩ, yɛ́ pã́náa tɛ̃ ɩ̃́ wɛ́ɛ Yékírí wá Nii wá mɩ́ hãanɩganɲɩna.14.1 Yékírí wá Nii wá mɩ́ hãanɩganɲɩná déeri wɔ́rɩ́ gɩ́ ʋ hã ʋ́ bibiri dé pɩ dé sʋ̃mɩnɩ́ hãa-ʋ wɛra. Yɛ ʋ́ mɩ́ hãanɩganɲɩná, ɩ̃ pã́náa wɛ́ɛ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛsɛɛkɩrɩ, 2dé wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ támasɩ wɛrɩ, ʋ wɛ̂ɛ sɛɛrɛɛ nɩ́pɛ ya, dé Yékíre ʋ sɛɛrɛɛ. Yɛ nɩ́thɩ̃nɩgɛ́ tʋ tɛ́ɛ tɩ́ ʋ kha’ wɛrɩ wa. Yékírí wá Nii wá bárká bʋ ʋ sɛɛ’ mɩ́ɩ ɩ́ kóori wɛra. 3Yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ wɛrɩ, nɩ́pɛ ʋ́ra sɛɛ’ ʋ́ ɩ̃́ yɛɛ pɩ́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná, ɩ̃́ bɔ’ pɩ, ɩ̃́ wóoró’ pɩ́ dɔ́sɔ. 4Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ támasɩ, ʋ́ thĩnâa kɩ́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná, yɛ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ wɛrɩ, ʋ́ra déma asɔ́nnɩ́pɩ́rá kɩ́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná.

5Ná ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ sɛɛ’ támasɩ, sɩ nʋʋ mɩ́; yɛ ɩ̃́ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ, sɩ́râa nʋʋ mɩ́ kɔ́ŋ. Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ támasɩ wɛrɩ, ná ʋ́ wɔ́nnɩ́ fɩ́kɩ́ŋ sɩ asɔ́nnɩ́pɩ́rá nú ɩ̃́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wã, wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ wɛrɩ, ʋ pã́a ʋ́ bʋ. 6Á nɩ́pa, ná dé-giri má thee-minima ɩ̃́ thãná yɛ mɩ ná bʋkaa ɩ̃ mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí bʋka’rɩ mɩ ɲa, yɛ mɩ sɛɛrɩyɛ ɩ̃́ buu tʋʋ mɩ́ɩnɩ wã, yɛ mɩ sɛɛrɩyɛ ɩ̃ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ ya, yɛ mɩ mamaa ɩ̃ mɩ́ɩnɩ wã, yɛ sɛɛrɩyɛ ɩ̃bɛ támasɔ, pé sɩ wɔ́nnɩ́ kɩraa?

7Mʋ́nnáa sɩrɛ, ná pɩ tɩɩ tɩɩrɩ wɛrɛ́sɩ ná pɩ khɩ’ koniɲa yɛ sɩ wɛ̂ɛ kʋ̃ŋ yɛ̂ɛ kɩrɩ wa, mâa wɔ́nnɩ́ tʋ tɩ̃ŋ kpoo gí pɩ khɛɛrɩ bʋ́ wɛraa? 8Yɛ ná tʋ́tʋ̃́ʋnɩ́gɩra wɛ̂ɛ kʋ̃ŋ yɛ̂ɛ kɩrɩ wa, mâa wɔ́nnɩ́ sɔ́ɔbɩ́ŋ khãɩgɩ wá sɔ́ɔbɩ́nsɔɔ? 9Mʋ́nnáa sɩrɛ, ná pɩ wɛ̂ɛ nú ɩ̃́ sɛɛrɛrɩ wa, mʋ́ pɩ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ tʋ tɩ́ ɩ̃ sɛɛ’ wɛraa? Ná sɩ mʋ́nnáa ɩ̃́ sɛɛrɛra yóoma sarma. 10Sɛɛrɛthĩiɲina kɔ́ŋ duniɲaná yɛ ɩ́ bɛ̂ɛ’ sɛɛ’ma mɩ́ɩɲa. 11Yɛ ná dé-giri má tɔ́ sɛɛrɛthĩnêe bʋ́ tɩ́ mɩ mɩ́ɩ yɛ̂ɛ nú wã, yɛ ɔ̌ɔ sɛɛ’ rɩ, ʋ dé-mɩ́-bʋma khɩraa yɛ mɩ́ná dé ʋ́rʋ́ bʋ khɩraa tɛ̃. 12Tɩ́rá yɛɛrɩ mʋ́ kɩ déeri má ɩ̃ wɛ́ɛma Yékírí wá Nii wá mɩ́ hãanɩganɲɩnɩ kɔ́ŋ wɛrɩ, ɩ̃ pã́náa wɛ́ɛ ɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ yɛɛ asɔ́nnɩ́pɩ́rá kɩ́ bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wɛra.

13Tɩ́rá yɛɛrɩ wɛ́ɛ ʋ̂ʋ sɛɛ’ támasɩ wɛrɩ, mákɩ́ŋ-ʋrɩ ná ʋ ɲɩ́ŋ Yékírí ɩ̃́ wɔ́nnɩ́ tʋ sɩ́ tɩtã́ŋgɩ ɩ̃́ kɩ́ fɩ́kɩ́ŋ sɩ; 14pébu, ná mɩ ɲɩ́ŋ Yékírí támasɔ, mɩ́ thĩ tʋ-mɩnɩ dé mɩ ɲɩ́ŋ Yékíre, yɛ mɩ́ tʋ tɩ́ mɩ kha’ wa; mɩ́ hakɩraara fɩ́ ya. 15Pé mɩ dé fâa? Mɩ kɩ́ ɲɩ́mma Yékírí ʋ́ Nii wá bárkárá yɛ kɩ́ ɲɩ́nɔɔ tɛ̃ hakɩraanɔ. Mɩ kɩ́ tɩ̃mma Yékírí wá mákirtɩ̃nsɩ ʋ́ Nii wá bárkárá yɛ́ kɩ́ tɩ̃nnɛɛ hakɩraanɔ. 16Ná mʋ thɩya’ma Yékírí támasɔ kha’ ʋ́ ãníke, nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ bʋ́ púrgi wɛrɩ, mʋ́nnɩ ʋ dé yɛ́ wɔ́nnɩ́ kʋ̃ŋ Amíina ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ mʋ thɩya’rɩ Yékínni wɛraa? Pébu, ʋ tʋʋ mɩ́ɩ tɩ́ mʋ kha’ wa. 17Mʋ kʋ̃nɩ yɛ̂ɛ thɩya’ Yékírí ʋ́rɩ́ yɛ sɩ́ wɔ́nnɩ́ yɛɛ ɔɔrá bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná wã.

18Mɩ thɩya’ma Yékírí pãtɩ́ mɩ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ támasɩ ɩ̃́ tarɩ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ wɛra. 19Yɛ ná mɩ asɔ́nnɩ́pɩ wá sɔgɔmbɔ, mɩ sɛɛ’ma sɛɛrɛbi ɩ́mʋ́wã́a’ ɩ́ pɩ wɔ́nnɩ́ nú, ɩ́ mamaŋ bɩ mɩ́ɩna, tɩ pã́a tɩ́ mɩ sɛɛ’ sɛɛrɛbii kɩ̃ŋ bɩ́mʋ́wã̂a’ támasɔ wɛra.

20Á nɩ́pa, hã ɩ̃́ kɩ́ kã́ká’ má bi tɩ́táapɛ ɩ̃́ ɲa, dé ɩ̃ dé má nɩ́khãgɩbɛ ɩ̃́. Yɛ mɩ́pɩ̃́ɩ ɩ́rɩ́ bʋ, ɩ̃ khɛɛbɩŋ bi tɩ́táapa. 21Tɩ̃’-sɩrma Yékírí wá sɛbɩrá kha’

Tamaŋ Yékírí kha’-ʋrɩ kha’

Támabɛ ma ba khɛ ɩ̃́ sɛɛrɛɛ thĩ tɛnnɛ;

támasɔ ma ba sɛɛrɛɛ bɩ́;

yɛ sɩ́ bɛ́ɛ’rá pɩ́ ba nú má sɛɛrɛrɩ wa.14.21 Ná keri Ézá 28.11-12

22Tɩ́rá yɛɛrɩ támasɛɛkɩra bʋka’ma ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ dée asɔ́nnɩ́pɩ wa wɛrɩ, Yékírí wá wɔ́rgɔ, tʋ̃má asɔ́nnɩ́pɛ ya. Mʋ́nnáa sɩrɛ, Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛra bʋka’ma asɔ́nnɩ́pɩrɩ Yékírí wá wɔ́rgɔ, tʋ̃má ɩ́pɛ bɩ̂ɩ mɩ́ɩ dée asɔ́nnɩ́pɩ wa wɛrɩ, pɩ́rɛ ya.

23Ná dé-giri má ɩ̃́ asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ́ɛ’ pĩ́ŋgínni yɛ bɛ́ɛ’ yaa yɛ̂ɛ sɛɛ’ támasɩ yɛ nɩ́’ púrgi wɛrɛ́sɩ nɩ́’ pɩ̂ɩ mɩ́ɩ dée asɔ́nnɩ́pɩ wa wɛrɩ, pɩ́ baa fɩ́, dé pɩ́ ba kha’ phʋ̃nɩŋ-ɩ̃nɩma wãa? 24Yɛ ná dé-giri má ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ, yɛ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ mɩ́ɩ dée asɔ́nnɩ́nɩ́ wã wɛrɛ́sɩ nɩ́’ púrgé baa fɩ́, bɛ́ɛ’ sɛɛrɛ ʋ́ ʋ ba nú wɛrɩ, ʋ ba yɛɛma ʋ́ dɔ́gɩ́rá kɩ́ kpɩ̃́ŋ ʋ́ yɛ ʋ́ tʋ tɛ̃ dé mɩ́pɩ̃́ɩɲɛ ma déeri. 25Ʋ́ thĩna ba ɲá ʋ́ dɔ́ɔkã́kásɩrɩ ɩ̃́ tʋ kha’ sɩ kɩraa wa; ʋ́ tɔ wá hurse ɩ̃́ ba’ra’ ɩ̃́ thɩya’ Yékírí kha’ Yékínna ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá mɩ́ɲáŋ.

Asɔ́nnɩ́pɩ wá dédɔ́mmɩ pɩ́ pĩ́ŋgíŋkhayɩrá

26Á nɩ́pa, tɩ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ dé wɛrɩ, ná ɩ̃ pĩ́ŋgíré, ɔɔ wɔ́nnɩ́ tɩ̃ŋ mákirtɩ̃ŋgɩ, ɔɔ wɔ́nnɩ́ mamaŋ ɩ̃, ɔɔ wɔ́nnɩ́ bʋka’ ɩ̃ mɩ́ɩ tɩ́ Yékírí bʋka’rʋʋ, ɔɔ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ támasɩ yɛ ɔ̌ɔ fɩ́kɩ́ŋ sɩ. Ɩ̃ dé sɩ́ bɛ́ɛ’ sɩ́ dé sã́ŋgɩ asɔ́nnɩ́pɩ́rá bu fãŋgɩ Yékírí wá khɩ̃ɩnná. 27Ná nɩ́pɛ kha’ pɩ sɛɛ’ támasɩ, hã pɩ́ tarɩ nɩ́’ pɩ́ɲɔ, pɩ́sãa’ wã, yɛ pɩ sɛɛrɛɛ yɛ́ kɩ́ hã kãmbɩ yɛ ɔ̌ɔ kɩ́ fɩ́kɩ́ŋ sɩ. 28Yɛ ná nɩ́nɛ bʋ́ yɛ̂ɛ ba fɩ́kɩ́ŋ támasɩrɩ wa, ʋ́ kpáa yɛ́ sɛɛrɛɛ ʋ́ thĩnɔ ná Yékínnɔ. 29Yɛ ná Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɛ kha’ pɩ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ, nɩ́’ pɩ́ɲɔ, pɩ́sãa’ sɛɛrɛɛ yɛ pɔ́ɔrá kɩ́ kɔrsɩŋ kɩ́ keŋ pɩ́ sɛɛrɛra. 30Yɛ ná ɔɔ fɩ́ ɩ̃ hɩ̃taa yɛ Yékíré bʋkaa-ʋ mɩ́ɩnɩ dé ʋ bʋka’ ɩ̃, dʋ́gɩ́ɩ nɩ́nna kpáa. 31Ɩ̃́ bɛ̂ɛ’ wɔ́nnɩ́ sɛɛ’ Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ yɛ́ hã kãmbɩ sɩ́ dé sã́ŋgɩ sɩ́ mamaŋ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ yɛ ɩ̃́ bɛ́ɛ’ wɩ́sɛ́ tɩɩ ɩ̃. 32Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnɩ́bɩra wɔ́nnɩ́ kɔ́’ma pɩ́ thĩ, 33pébu, Yékínna wɛ̂ɛ khɔrɔ’ púrgi púrgi démi wã, dé wɔ́ɔɲínémmɩ́ɲɛ ʋ khɔrɔ’.

Khaarɩ wó khaa tɩ́ Yékírí wábɩ pĩ́ŋgínni wɛrɩ, 34hã hapɩrá sɛɛrɛɛ ya, dé pɩ khɩ̃nnɛ ɲa, dé pɩ nú pɩ́ khobi wágɩ pãtɩ́ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ kha’rɩ. 35Ná pɩ bɛɛ dé pɩ tʋ tɔ́ mɩ́nɩ́, pɩ́ yɛɛ yɛ́ ná pʋ́’ pɩ́ khobiri nɩɩná, dé ná Yékírí wábɛ pĩ́ŋgíré harɛ mákɩ́rá ná ʋ sɛɛrɛɛ ya.

36Ɩ̃́ thãa Yékírí wá mɩ́ɩɲɩ kɔ́kɩ́nnɩ bâa? Bá ɩ̃́ kporá buurii? 37Ná nɩ́nɛ keŋ má Yékírí wá hɩ̃́ŋgɩ́nnáa ma déeri wɛrɛ́sɩ nɩ́nɩ́ ʋ̂ʋ Yékírí wá Niinɔ, ʋ tʋ kha’ mɩ́ɩ ɩ́ mɩ tɩ̃’nɩ yɛ̂ɛ hã ɩ̃ wɛrɩ, Tamǎaŋ kʋ̃nnɩ mʋ́. 38Ná nɩ́nɛ pɩ́ɩ sɩ ya, hã ɩ̃́ pɩ́yɔɔ tɛ̃ ɲa.

39Tɩ́rá yɛɛrɩ á nɩ́pa, tɩ́ ɩ̃ mákɩ́nnɩ ná ɩ̃ kɩ́ wɛ́ɛ wɛrɩ, tɩ́rá déeri Yékírí wá nʋ́gɩsɛɛrɛ, yɛ hã ɩ̃́ khʋ̃ŋ támasɛɛkɩrɩ wa, 40dé ɩ̃ dé si pãtɩ́ sɩ mákɩ́nnɩ wɛrɩ, hã ɩ̃́ yɛ́ dé si púrgi púrgi wa.

15

Kírísi wá huyamɩ wá mɩ́ɲa

1Á nɩ́pa, mɩ wógí’-ĩma sɛɛrɛ nʋwãa ʋ́ mɩ sɛɛ’rɩ ɩ̃, ɩ̃́ núwõo yɛ kɔ́rɔɔ tákɩrsɩ wɛra. 2Ná ɩ̃ kɔ́rɔɔ dɔ́ŋ mɩ́ mɩ sɛɛ’rɩ ɩ̃ ʋ́ wɛrɩ, ʋ́ bárkárá Yékíre hɩ̃́ŋ ɩ̃. Tʋ̃má ná sɩ mʋ́nnáa wã, dé-giri má khãa-ɩ̃nɩma phãɩɲa.

3-4Mɩ́ɩ tɩ́ mɩ núuni ɩ̃ khɩrɩya sɛɛrɩyɛ ɩ̃ wɛrɩ, tɩ́rá déeri kha’ Kírísi hu-uma ɩ̃ dɛɛ á mɩ́pɩ̃́ɩɲɔ, pɩ́ kasɩgɔɔ, ʋ́ yaa huuminá khɩɩ bɩ́sãa’ khɩɩrá. Ɩ́sɛ̌ɛ bɛ́ɛ’ déerima pãtɩ́ Yékírí wá sɛbɩ kha’ra wɛra. 5Pɛ̂ɛnná khɩrɩɩrɩ ɲáa-ʋ, yɛ yaa hãa pɩ́ mamannɩbibi kpɔɔ ná pɩ́ɲɔ́ɔ bɛ́ɛ’ ɲáa-ʋ, 6yɛ yaa hãa á asɔ́nɩ́kãmbɩ wá pɔ́ɔ ɲáa-ʋ waatɩ kpoorá; pɩ tarɩ kpársɩ́ɲɔ ná digbéemʋ́wã̂a’. Pɩ́ fãŋgɛ ma thaagɛ ná fɛɛrɩ yɛ pɔ́ɔrá huwo. 7Tɩ́ kpãnaa bʋ, Jákɩrá ɲáa-ʋ yɛ sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ wá bɛ́ɛ’ ɲáa-ʋ.

8Yɛ mɩ́ná phɩra’rɩ ɲáa-ʋ, mɩ́ mɩ̂ɩ má bi kpɩgammɔ wɛra. 9Pébu, Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnɩbɩrá mɛ, mɩ́ná sénni bú. Mɩ́ yatɩra mákɩ́rá ná pɩ yɩ́sɔŋ ʋ́ sʋ̃ŋgɩnnaa wã, ɩ̃ dɛɛ tɩ́ mɩ fʋ̃́ʋsɩ́nnɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ wɛra. 10Yékírí wá bárkárá mɩ déeri Yésú wá sʋ̃ŋgɩnnaa; yɛ tɩ́ ʋ fɩ̃ɩnɩ mɩ́ bʋ dɔ́ɔgɩ wɛrɩ, sɩ dée phãɩɲɩ wã, dé déegée-minima ɩ̃ taraa pɩ́ bɛ̂ɛ’, yɛ kɩ dée má mɩ́ thĩi-u wã, dé Yékírí wá bárkárá mɩ wɔ́nnɩ déegíyé. 11Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́nɔ ba’, pɔ́ sʋ̃ŋgɩnnɩbɩ wá tɔɔrɔ ba’, ʋ́ sɛɛrɛ kpoora a sɛɛ’, yɛ ʋ́rɩ́ bʋ ɩ̃ khãanɩ.

Huyamɩ wá mɩ́ɲa

12Ná a sɛɛ’ma nɩ́pɩ kha’ Kírísi hu-uma yɛ yaa, mʋ́ ɩ̃́ pɔ̂ɔ wɔ́nnɩ́ dé yɛ́ kʋ̃ŋ kha’ huyamɛ bʋ́ waa? 13Yɛ ná huyamɛ bʋ́ wa, má Kírísira yaa huuminá tɛ̃ ɲa. 14Yɛ ná Kírísira yaa huuminá wã, má sɛɛrɛ ʋ́ a sɛɛ’ nɩ́pɩrɩ wɛrɩ, dé-urma phãɩɲa, yɛ khãa-ɩ̃nɩma phãɩɲa. 15Ná huyamɛ bʋ́ wa, dé-giri má tʋ̃ŋ-arɩ hãama Yékínni kha’ yaara’-ʋrma Kírísiri huuminá yɛ hakɩra ná ʋ yaarɩgɔɔ wa. 16Ná huyamɛ bʋ́ wa, má Kírísira huu yɛ yaa tɛ̃ ɲa. 17Yɛ ná Kírísira huu yɛ yaa wa, má ɩ̃ khãama phãɩɲa, yɛ ɩ̃̂ɩ ɩ̃́ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná háarɩ ná fɛɛ, 18yɛ nɩ́’ pɩ́ khãanɩ Kírísirá ɩ̃ huu ʋ́ khɩ̃ɩnná wɛrɩ, téu-bima. 19Ná dé-giri má khãa-ama Kírísirá ɩ̃ dɛɛ thakoo gí a bu fa duniɲaná wɛrɩ, kɩ́ tónná, má aabɛ̂ɛ ɲaanɩŋ ɩ̃ taraa nɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’.

20Yɛ sɩ mʋ́nnáa wã, dé Kírísi hu-uma yɛ yaa huuminá mɩ́ɲáŋ. Dé-uma má dʋ́gɩ́ɩ mɩ́ɲɛ; ʋ́ yaamɩnâa bʋká’ kha’ pɛ́ɛ bɩ́ huuri wɛrɩ, pɩ ba yama tɩ́ kpãnaa bʋ tɛ̃. 21Pãtɩ́ nɩ́nɩ́ ʋ́kpo déeri sã́ŋgɩ huuminâa bʋ́ wɛrɩ, mʋ́nnáa nɩ́nɩ́ ʋ́kpo déeri sã́ŋgɩ tɛ̃ huyamɩnâa bʋ́. 22Pãtɩ́ bɛ̂ɛ’ hu ɩ̃ dɛɛ tɩ́ pɩ déeri kpoogi pɩ́ ná Ádámánɩ wɛrɩ, mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃, bɛ̂ɛ’ ba buma thakoogi ɩ̃́ dɛɛ tɩ́ pɩ déeri kpoogi pɩ́ ná Kírísiri wɛra.

23Yɛ bɛ́ɛ’ ná pɩ́ waatɩʋ. Kírísi ʋ́ déeri má dʋ́gɩ́ɩ mɩ́ɲɛ wɛrɩ, khɩrɩɩ-ʋrɩ yaama huuminá, yɛ tɩ́ ʋ ba písí baŋ wɛrɩ, pɩ́ déeri ʋ́ wábɩ, pɩ́rá ya huuminá ɩ̃́ thoo fɩ́; 24yɛ wɛrá phɩrgaŋ khɩɩrá tʋ̃má ʋ naŋ. Ʋ́ waatɩrá ʋ ba hasɩ’ mɩ́ɩ ɩ̂ɩ ɩɩgɩ ná wɔ́rgɩ ná fãŋgɩ wá bɛ̂ɛ’nɔ, yɛ tɩ́ kpãnaa bʋ, ʋ́ hã Sii Yékírí ɩɩgɩnɛ. 25Pébu, mákɩ́n-tɩrɩ ná Kírísira di ʋ́ ɩgɩrɩ ɩ̃́ ná naŋ waatɩ ʋ́ ʋ ba wɔ́rɩ́ ʋ́ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ ɩ̃́ sa bɩ ʋ́ déko wɛra.

26Huuminá déeri phɩrgaŋ pɩ̃́ɩnáa ʋ́ ʋ ba khʋ wɛra. 27Pébu, Yékírí wá sɛbɩ kha’-ʋrɩ kha’ Yékínná yɛɛrɩ ʋ́ wɔ́rɔ́ɔ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ saa-ɩ ʋ́ déko.15.27 Ná keri Mák 8.7 Ná pɩ kha’ Kírísi wɔ́rɩ́-ʋma mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ɩ̃ saa-ɩ ʋ́ déko, tʋ-arɩ dé Yékírí ʋ́ hãanʋʋ kɩ́ wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, ʋ́ nii ʋ́ra bʋ́ wa. 28Yɛ ná Yékírí wá Bikheera ba saa mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ ʋ́ déko, ʋ́ thĩna ba nú Yékírí ʋ́ hãanʋʋ wɔ́rgɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ pʋ wɛrɩ, ʋ́ wágɩ, sɩ́ dé sã́ŋgɩ Yékínná di ʋ́ ɩgɩrɩ mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’rá.

29Yɛ ná huyamɛ bʋ́ wa, pée déeri nɩ́pɩ́râa yɛɛ pɩ̂ɩ bátízé bi ɩ̃ dɛɛ nɩ́’ pɩ́ huuri wɛraa? Yɛ nɩ́’ pɩ́ huuri wɛrɩ, ná pɩ́ ba ya wa, pée déeri yɛ pɩ̂ɩ bátízé nɩ́pɩ ɩ̃́ dɛɛ bɩ́ bʋʋ? 30Ná huyamɛ bʋ́ wa, pée déeri yɛ âa nii á thagɩ waatɩ wá bɛ̂ɛ’? 31Á nɩ́pa, khɩɩ wó khɩɩ hɩ̃tam-mɩnɩma huumi wá hɩ̃tansa. Thɩ̃ɲaa-ʋ, sɩ́ra mɩ sɛɛ’ ɩ̃ mɛ́’nɩ, ɩ̃ dɛɛ pãtɩ́ ɩ̃́ mɩ́ɩ nʋʋnɩ mɩ́ tákɩrsɩ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá wɛra. 32Duniɲanɩ́pɩ thã ʋ́rɩ́, ʋ̃nnɩ thʋ̃nɩ̂ɩ bʋ́ thɔɔra ʋ́ mɩ thɔɔrarɩ nɩ́’ pɩ̃́ɩbɩ wá dékírá, Éfɛ́zɩrá wɛraa? Ná huuribirá ba ya wa, pãtɩ́ nɩ́pɩra kʋ̃ŋ kha’ ɩ̃ yɛɛ á di yɛ́ ɲʋ́, pébu naaŋ ná a ba huma wɛrɩ,15.32 Ná keri Ézá 22.13 ɩ̃ yɛɛ á dé mʋ́.

33Hã ɩ̃́ fɩ̃ŋ ɩ̃́ wɩ́sɩ wa, dé nákɔrkãŋ pɩ̃́ɩsɩ́râa hasɩ’ nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá nɩ́ɩnɛ́ɛdékira. 34Ɩ̃ yee wɛrá hakɩra, yɛ́ kpáa mɩ́pɩ̃́ɩdéginɛ, dé pɔ̂ɔ bʋ́ ɩ̃́ sɔgɔmbɩrá pɩ̂ɩ mɩ́ɩ tʋʋ Yékírí wa. Mɩ sɛɛ’-ɩ̃-sɩ́ma sɩ́ dé sã́ŋgɩ nɩɩsɛ́ kɔ́’ ɩ̃.

Huyaarɩbɩ wá wɩ́sa

35Yɛ ɔɔ ba pʋ́’ kha’ mʋ́nnɩ huuribira ba ya ɩ̃́ yôo? Sʋ̃́nnɩ́ wɩ́sɛ̂ɛ ba hɩ̃tɩ bɩ̂ɩ? 36Phʋ̃ʋnaa wɛrɩ, ɩ̃́ keŋ má ná mʋ tɔɔ táagɩ yɛ kɩ́ fĩi, mʋ tʋʋ dé kɩ́ mʋ tɔɔrɩ wɛrɩ, hu-girma wãa? 37Kɩ dée má táthuki wá thĩ gîi ba fĩ wɛrɩ, kɩ́ra mʋ tɔɔ wa, dé tábiri wá tónnɔ; tɩ wɔ́nnɩ́ dé sʋbiri wɛrɛ́sɩ tɔ́ mɩ́ manɩ wá bire. 38Yɛ Yékínnâa yɛɛ tábi tɩ́ mʋ tɔɔrɩ wɛrɩ, tɩ́ fĩ táthuki ɩ̃́ mákɩ́ŋ tábi thĩ tɩ́ mʋ tɔɔrɩ wɛra; tábii wá bɛ́ɛ’ ná ɩ́ thuso.

39Tákooníŋgobi wá bɛ̂ɛ’ kpɔ́’ kpooye ya; nɩ́thɩ̃napɩ wáyɩra ma ɩ́kpo, khaabɩ wáyɩ́râa ɩ́kpo, wúrípi wáyɩ́râa ɩ́kpo, burbi wáyɩ́râa ɩ́kpo.

40Thʋ’rɩ mɩ́ɩɲɩna bʋ́ ná fãnɩŋ wáyɩra. Thʋ’rɩ mɩ́ɩɲɩ wá kɩrmɩna ɩ́kpo ná fãnɩŋ wáyɩra. 41Khɩɩ wá somina ma pɩ́kpo, fergee wá yɩ́mmɩnâa pɩ́kpo, kʋsa’ɩ wábɩ́râa pɩ́kpo; yɛ kʋsa’ɩ wá thĩ wá yɩ́mmɩna kpoogi wa.

42Mʋ́nnáa sɩrɛ tɛ̃ huyamɩná. Nɩ́thɩ̃nɩgɩ wá kasɩ’mɩna ma pãtɩ́ tátɔɔgɩrɛ wɛra; ná pɩ kasɩgɔɔ, ʋ tã́’ma yɛ ná ʋ ba yaa huuminá, ʋ hɩ̃tɩma wɩ́’ kaatã́gánsɛ. 43Ná pɩ kasɩgɔɔ, ʋ́ wɩ́sɩ́rá kɩrɩ wa, yɛ ná ʋ ba yaa, ʋ́ wɩ́sɩra hɩ̃tɩma sáʋnɔ. Ná pɩ kasɩgɔɔ, ʋ́ hɩ̃tɩ fãŋgɛ ya, yɛ ná ʋ ba yaa, ʋ́ wɩ́sɩra hɩ̃tɩma fãŋgɛ. 44Wɩ́’ sɩ̂ɩ aabɛ fa duniɲaná mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́ra pɩ ba kasɩ’, yɛ ná sɩ ba yaa, sɩ fɩ́kɩ́ŋ déma wɩ́’ sɩ́ Yékírí wá Niina ba hã a. Ná fǎa duniɲáa wɩ́sɩra bʋ́ma má wɩ́’ sɩ́ Yékírí wá Niina ba hã a wɛrɩ, sɩ bʋ́ma tɛ̃. 45Tɩ́rá yɛɛrɩ sɩ́ tɩ̃gɩ Yékírí wá sɛbɩrá kha’ Ádámá ʋ́ déeri dʋ́gɩ́ɩ nɩ́nnɩ wɛrɩ, Yékírí hã-ʋrʋʋma thakoogo.15.45 Ná keri Sĩn 2.7 Yɛ phɩrgaŋ Ádámá dé-ʋ́nnɩma wɛ́ɛ ʋ̂ʋ hãana’ thakoogi wɛra.

46Wɛ́ɛ ʋ̂ʋ hãana’ Yékírí wá Nii wá thakoogiri wɛrɩ, ʋ́râa khɩrɩɩ ya, dé wɛ́ɛ ʋ̂ʋ fǎa duniɲáa thakooginɛ wɛrɩ, ʋ́râa khɩrɩya; yɛ tɩ́ kpãnaa bʋ, wɛ́ɛ ʋ̂ʋ hãana’ Yékírí wá Nii wá thakoogiri wɛrɩ, ʋ́ thoo fɩ́. 47Tɛbɩgɛ Yékírí khɛɛrɩ ɩ̃ mágɩ́ dʋ́gɩ́ɩ nɩ́nna; fãnɩŋgɔ ʋ ku’ri, yɛ phɩrgaŋ wáará kuso thʋ’rɔ. 48Pãtɩ́ fãnɩŋ nɩ́nnɛ wɛrɩ, mʋ́nnáa ʋ́ nɩ́pɩra ba hɩ̃ta; pãtɩ́ thʋ’rɩ nɩ́nnɛ wɛrɩ, mʋ́nnáa ʋ́ nɩ́pɩra ba hɩ̃ta. 49Mʋ́nnáa sɩrɛ, pãtɩ́ a khɛɛbɩnnɩ nɩ́nɩ́ ʋ́ Yékírí má’nɩ tɛbɩgɛ wɛrɩ, mʋ́nnáa a ba khɛɛbɩŋ tɛ̃ wɛ́ɛ ʋ́ ku’ri thʋ’nná wɛra.

50Á nɩ́pa, mɩ sɛɛ’-ɩ̃ma kha’ wɩ́’ sɩ̂ɩ aabɛ mɛ́’nɩ wɛrɩ, sɩ́ wɔ́nnɩ́ dóoŋ Yékírí wá sɩrgɩrá wa; yɛ wɩ́’ tã́gánsɩ wá niɲe bʋ́ ɩ́tɛ tɩ̂ɩ kaa tã́’ wɛrɩ wa.

51Ɩ̃ keŋ, mɩ ba sɛɛ’ ɩ̃ ɔ sɛɛrɛ kówómmi wá ɔɔ: á bɛ̂ɛ’ ba hu wa, dé á bɛ̂ɛ’ ba fɩ́kɩ́ŋ hɩ̃tɩ wɩ́’ kaatã́gánsɛ. 52Ná phɩrgaŋ tʋ́tʋ̃́ʋnɩ́gɩra ba kʋ̃nɩ, pãtɩ́ yíbinna ɲɩ́gɩ́ŋ haabɩnsɛ wɛrɩ, mʋ́nnáa a ba fɩ́kɩ́ŋ pã́a tɩ́kpo. Tʋ́tʋ̃́ʋnɩ́gɩra ba kʋ̃mma, huuribirá ya wɩ́’ kaatã́gánsɛ yɛ aabɩ́rá fɩ́kɩ́ŋ ɩ̃́ hɩ̃tɩ mʋ́nnáa tɛ̃. 53Fɔ́ wɩ́sɛ sɩ̂ɩ mɛ́’nɩ, sɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ tã́’ wɛrɩ, sɩ́ fɩ́kɩ́ŋ dé sɩ̂ɩ kaa wɔ́nnɩ́ tã́’, yɛ sɩ́ kpokpo sɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ hu wɛrɩ, sɩ́ fɩ́kɩ́ŋ dé sɩ̂ɩ kaa wɔ́nnɩ́ hu wɛra. 54Waatɩ ʋ́ wɩ́’ sɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ tã́’ wɛrɩ, ba fɩ́kɩ́ŋ dé sɩ̂ɩ mɩ́ɩ wɔ́nnɩ́ tã́’ wã wɛrɩ, yɛ sɩ́ kpokpo sɩ̂ɩ wɔ́nnɩ́ hu wɛrɩ, ba fɩ́kɩ́ŋ dé sɩ̂ɩ mɩ́ɩ wɔ́nnɩ́ hu wa wɛrɩ, tɩ́ra Yékírí wá sɛɛrɛra ba dé. Tɩ̃’-sɩyaama kha’

Yékírí khoŋ-ʋrma huumi wá dɛɛnnɩ bʋ́ kutúru.15.54 Ná keri Ézá 25.8

55Kha’ huumo, he mʋ́ wɔ́rgɩrɛɛ?

Huumo, he mʋ́ waŋgɩrɛɛ?15.55 Ná keri Óoz 13.14

56Mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnâa baŋ huuminɛ, yɛ maŋ mɩ́ Yékírí hãanɩ Moyíziri wɛrɩ, pɩ́râa yɛɛ mɩ́pɩ̃́ɩɲɩ́ná bu fãŋga. 57Yɛ a thɩya’ma Yékírí ʋ̂ʋ hã a wɔ́rgɩ á Tamaŋ Yésú Kírísi wá bárkárá âa wɔ́rɩ́ huumi ná mɩ́pɩ̃́ɩɲɩnɩ wɛra.

58Tɩ́rá yɛɛrɩ mɩ́ nɩ́’ pɩ́ mɩ fʋnnɩ wɛrɩ, ɩ̃ hʋkɛɛ ɩ̃́ kɔ́’ Yékírí wá khɩ̃ɩnnɩ tákɩrsɩ, ɩ̃́ kɩ́ yóo wɔ́ɔrɔ ʋ́ sʋ̃mɩsɩrá yɛ́ tʋ kha’ forii sí ɩ̃ forii Tamǎaŋ sʋ̃mɩsɩrá wɛrɩ, sɩ́ ba yóo phãɩɲɩ wã.

16

Ɩ̃́ yɛkɛ’ tigi’í tɛ̃́fɩ́ŋ Jerúzalɛ́m asɔ́nnɩ́pa

1A sɛɛ’ wɛrá tigi’ í ɩ̃ bɛ́ɛ yɛkɛ’ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ Yékírí wábɩrɩ wɛrɩ, ɩ́ mɩ́ɲa. Dɔ́ŋ mɩ́ mɩ bʋka’rɩ Gálásí maráa asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ khaayɩ khaayɩ wɛrɩ, ɩ̃bɩ́ra dé mʋ́ tɛ̃. 2Dimásɩ wó dimásɩ, tɛ́ɛ tɩ́ bɛ́ɛ’ ʋ́kpo ʋ́kpo buuri ɩ̃ mákɩ́rá pɩ́ wɔ́rgɩnɛ wɛrɩ, pɩ sa rɩ pɩ́ khayɔ sɩ́ dé sã́ŋgɩ hã kɩ́ dé má pɩ tɛɛma mɩ́ baŋ sóo yɛ pɩ́ kɩ́ khori’ tigi’iri wa. 3Ná mɩ ba thee, nɩ́’ pɩ́ ɩ̃ phɩ̃’nɩ khori wɛrɩ, mɩ ba hã bɩ ɩ̃́ tigi’inɛ yɛ dʋ’ pʋ́ sɛpɩ, pɩ́ ná hãana’ sɩ Jerúzalɛ́mɩná. 4Yɛ ná mákɩ́n-sɩrma ná mɩ́na yóo tɛ̃, a ba yóo kpoogo.

Pól wá sɩrɩyóogi wá mɩ́ɲa

5Ná mɩ bâa thee ɩ̃́ thãná, mɩ ba thooma Másédóní sɩrgɔ sóo, dé mákɩ́n-tɩrɩ ná mɩ thoo-níma. 6Ná mɩ ba thee ɩ̃́ thãná, ná mʋ thɛŋgɛ, mɩ ba dé pɔ́ khɩba. Mɩ́ yatɩra wɔ́nnɩ́ hɩ̃tɩ sarkhɩɩrá sóo sɩ́ dé sã́ŋgɩ ɩ̃́ tɛ̃́fɩ́ŋ mɩ mɩ́ wɔ́nnɩ́ naŋ kɛ́ŋ gɩ́ mɩ yóo wɛra. 7Pébu, tɩ́ baŋ tɩ́rɩ́ bʋ, mɩ wɛ̂ɛ bɛɛ dé mɩ thɩya’ ɩ̃ dɛɛsɔ yɛ́ kɩ́ tarɩ wa, dé ná Tamanna pɩ́ɩ, mɩ bɛɛ dé mɩ hɩ̃tɩma ɩ̃́ thãná ɩ̃́ dé pɔ́ khɩba.

8Yɛ mɩ ba hɩ̃tɩma Éfɛ́zɩrá ɩ̃́ ná naŋ Pántékótira. 9Pébu, mɩ ma kɛ́ŋgɛ ba’ ɩ̃́ dé Tamǎaŋ sʋ̃mɩnnɩ yɛ pɩ̃́ɩnɩ́bɩ́rá kɔ́rɔ́ɔ.

10Ná Tímótéra thee, ɩ̃́ pã́náa kɔ́rɔɔ kɔ́’mɔ, pébu ʋ déma Tamǎaŋ sʋ̃mɩnnɩ pãtɩ́ mɩ́nɛ wɛra. 11Tɩ́rá yɛɛrɩ hã nɩ́nɛ́ sénnígôo wa. Ɩ̃ tɛ̃́fɩ́rɔ̂ɔ ʋ́ písí fɩ́’rɩ́ baŋ mɩ́ thãná hɛ́ɛrá bʋ, dé mɩ tɛɛma ʋ́ ná á asɔ́nɩ́kãmbɩra.

12Yɛ ná á asɔ́nɩ́kãnɩ Ápólɔ́sɩrɔ ʋ́ra, sɛɛ’-mɩnʋʋ pã́ kɔ́ŋgɔ́nɲɔ kha’ ʋ́ ná pɔ́ asɔ́nnɩ́pɩra yóo ɩ̃́ thãná, yɛ ʋ pɩ́ɩ kṹuŋ dé ʋ yóo wɛrá wa; ná ʋ ba buu ɔ khɩɩ, ʋ ba thee.

Phɩrgaŋ sɛɛrɛ ná thɩɩra

13Ɩ̃ yee kɔrsɩŋ; pãtɩ́ ɩ̃ khãanɩ Tamanná wɛrɩ, mʋ́nnáa ɩ̃ khãa ʋ́ bʋ, ɩ̃ hɩ̃tɩ phĩnne yɛ́ hɩ̃tɩ fãŋgɛ. 14Ɩ̃ dé mɩ́ɩɲɩ wá bɛ́ɛ’ fʋmmɛ.

15Á nɩ́pa, tʋ-ɩ̃nɩ dé Sítéfánásɩ ná ʋ́ kórgi nɩ́pɩ́rá déeri dʋ́gɩ́ɩ asɔ́nnɩ́pɩrɩ Ákáyɩ́ sɩrgɩrá. Yɛ dée tɛ̃ nɩ́’ pɩ́ hãana’nɩ pɩ́ thĩ yɛ̂ɛ tɛ̃́fɩ́ŋ Yékírí wábɩrɩ wɛra. 16Tɩ́rá yɛɛrɩ ɩ̃ nú nɩ́pɛ́ɛ hũŋgi ná ɩ́pɛ bɩ̂ɩ déegée bɩ́ kpoogi wɛrɩ, pɩ́ wága.

17Sítéfánásɩ ná Fɔ́tɩ́nátísi ná Ákáɩkísi wá bammɩ nʋʋ-bɩrɩ-mɩ́ma; dé-giri má ɩ̃bɩ́rá bannɩ. 18Pébu, yɛɛ-sɩrɩ mɩ́ ná ɩ̃́ dɔ́sɩ́rá wówo. Ɩ̃ kpónnó’ nɩ́pɛ́ɛ hũŋgira.

19Ází sɩrgɩ asɔ́nnɩ́pɩra thɩya’ ɩ̃ tákɩrsa. Ákílásɩ ná Pírísíli ná asɔ́nnɩ́’ pɩ̂ɩ pĩ́ŋgíŋ pɩ́ thãná wɛrɩ, pɩ thɩya’ ɩ̃ á Tamaŋ wá ɲísígírá. 20Asɔ́nnɩ́pɩ wá bɛ̂ɛ’ thɩya’ ɩ̃ tɛ̃. Ɩ̃ thɩya’ kãmbɩ dámʋ́gʋ́thɩɩra.

21Mɩ thɩya’-ɩ̃ma. Mɩ́nɩ́ Pólná tɩ̃’nɩ thɩɩ tɛrɩ mɩ́ thĩ wá déke.

22Ná nɩ́nɛ wɛ̂ɛ khɔrɔ’ Tamannɩ wã, daŋga kɔ́rɔɔ. Máránátá.16.22 Kɩ́ tɩtã́ŋgɩ́rá déeri á Tamaŋ baa.

23Á Tamaŋ Yésú dɔ́ɔfɩ́ráara hɩ̃tɩ ɩ̃bɛ kpoogo.

24Mɩ khɔrɔ’-ɩ̃ma pãtɩ́ a déeri kpoogi á ná Yésú Kírísiri wɛra.