KAWƆL NƐ PƆƆL SIBƐ N SA

ROMEBI

NA

1

1Kawɔl ere shi ma Pɔɔl nɛ n la Kristo Yesu be kenya na kutɔ nna. Ebɔrɛ e tre ma nseŋ lara ma ashi ma basa to n shin nɛ ŋ ki mbe eshuŋipo nɛ m ba kaa bɔ mbe baru lela na. 2Dradra na kikɛ nɛ mo ere Ebɔrɛ na bɔla mbe anebiana so nɛ abɔrɛsibɛ cheembi na to n nase kɔnɔ 3fanɛ baru lela na beeŋ ba kaa kute mo Pibinyɛn, an Nyɛnpe Yesu Kristo nɛ nyiŋgbasa be kaplɛa so nɛ e shi Ewura Deevid be kanaŋ to na be asheŋ. 4Kebaawɔtɔ cheembi be Kiyoyu malɛ be kaplɛa so, Ebɔrɛ ta eleŋgboŋ ŋ ŋini e ka la mo Pibinyɛn saŋɛ nɛ e tiŋi mo luwu to na. 5Mo so nɛ Ebɔrɛ bɔla n wu ma kuwɔr n sa ma ekpa fanɛ m baa la eshuŋipo ŋkpal Yesu koŋwule na be ketre so nɛ efuli kama so ebi e ba yirda mo nseŋ fara a nu a sa mo. 6Menyi, bumo nɛ men wɔ Rom be kade to ere gba ti efuliana nɛ Ebɔrɛ tre fanɛ men ba kaa la Yesu Kristo peya na so. 7Amoso nɛ mee sibɛ kawɔl ere a sa menyi kikɛ nɛ men wɔ Rom be kade to nɛ Ebɔrɛ bee sha menyi nseŋ tre menyi fanɛ men ba kaa la mo gbagba be basa na. An Tuto Ebɔrɛ nɛ Enyɛnpe Yesu Kristo e sa menyi kuwɔr be kakɛ nɛ kagbenewushi.

Pɔɔl ka bee di Ebɔrɛ epaŋ nsaa chɔrɔ mo be asheŋ

8Men shin nɛ n fara m bɔla Yesu Kristo so n chɔrɔ ma Ebɔrɛ ŋkpal menyi kikɛ so. Ŋkpal manɛ so, durnya ere to ebi kikɛ baa ji kananɛ menyi be yirda du be asheŋ nna. 9Ebɔrɛ nɛ n ta ma kagbene kikɛ nyam a bɔ mo Pibinyɛn be baru lela na gbagba e la ma shɛdajipo a nyi menyi be asheŋ ka baa wɔ ma kagbene to ashi ma kabɔrɛkule to saŋkikɛ. 10Ma alɛ bee kule Ebɔrɛ nna fanɛ naniere nɛ k par mo, e sa ma ekpa nɛ m ba bɔɔ menyi so. 11M baa sha kewu menyi gbrɛ nna n shin nɛ men nya abɔrɛsheŋ be nɛfa nɛ a bee bɔla Ebɔrɛ be Kiyoyu na so a ba anyi so na. Loŋ e naaŋ shin nɛ men nya eleŋ kebɛso na to n ti so. 12Kumo e la fanɛ nɛ n tiŋ m ba, menyi be yirda beeŋ leŋ ma to nɛ ma alɛ peya e leŋ menyi alɛ gba to. 13Bekurgepoana, mee sha fanɛ men baa nyi fanɛ saŋɛ damta nɛ ŋ kre keba menyi kutɔ be nia nɛ m ba shin nɛ basa e yirda Yesu kananɛ n shin nɛ nnyamase ko gba wora ashi mboŋ ko na, ama m maŋ nya kumo be ekpa. 14Ŋkpal manɛ so, k du fanɛ ŋ ka ji Griikebi nɛ basa bubɔrɔ nɛ benyiashempo nɛ bewulpo kikɛ abɔrɛsheŋ be keŋini be kukɔ nna. 15Amoso nɛ m baa sha kebɔ baru lela na n sa menyi nɛ men wɔ Rom be kade to gba na.

Baru lela na be eleŋ be asheŋ

16M maa wora baru lela na be anishinyɔr kikɛ, ŋkpal manɛ so, kumo so nɛ Ebɔrɛ bee bɔla a ŋini mbe eleŋ a mɔlga basa kama nɛ baa yirda na. Juwebi e nya kumo be loŋ be ekpa pɔɛŋ nseŋ ta nnyamase, bumo nɛ b maŋ la Juwebi na m bɛ so. 17Ŋkpal manɛ so, baru lela na e naa ŋini kananɛ Ebɔrɛ bee nase kumo fanɛ basa e baa la belelapo mbe anishito. Kumo alɛ be sososo kikɛ la yirda nna hale n ya fo ekar. Loŋ gbagba malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Esa kama nɛ Ebɔrɛ nase kɔnɔ fanɛ e la elelapo na beeŋ nya ŋkpa ŋkpal mbe yirda so.”

Ebɔrɛ be agbo nɛ k bee ba basa so be asheŋ

18Ama Ebɔrɛ bugi to ŋ ŋini basa kananɛ mbe agbo beeŋ shi ebɔrɛso m ba basa so ŋkpal alubi nɛ a wɔ bumo be ŋgbene to nɛ amo nɛ a dii efuli na kikɛ so. Bumo e la basa nɛ bumo be alubi na bee buu kashenteŋ na so basa be anishito na. 19Ŋkpal manɛ so, asɔ nɛ basa beeŋ ta m pin Ebɔrɛ na baŋ dii efuli nna geeŋ a sa bumo, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ gbagba e bugi amo to n sa bumo. 20Kashenteŋ malɛ nna fanɛ yili jemanɛ nɛ Ebɔrɛ baŋ to durnya kikɛ na m ba fo mbre, basa beeŋ tiŋ m pin kananɛ mbe edasheŋ nɛ basa maaŋ tiŋ n wu kenishiso na du, kumo e la fanɛ mbe eleŋ nɛ k maŋ kɔ ekar na nɛ kananɛ e la Ebɔrɛ kashenteŋto na. Bumo alɛ beeŋ tiŋ m pin amo to, ŋkpal mbe asɔtoso so. Loŋ so, b maaŋ tiŋ ŋ kini mo nseŋ ta bumo be amu n ya ji. 21B nyi Ebɔrɛ be asheŋ, ama bumo alɛ maa ta mo fanɛ Ebɔrɛ a bunyaŋ mo ŋko a chɔrɔ mo. Ama b shin nɛ bumo be nfɛra ki nfɛra fuloŋ nna nɛ bumo be kawuliso be ŋgbene malɛ ki m biri to. 22B yɛ b nyi asheŋ, ama bumo alɛ ki bewulpo nna. 23B ka beeŋ baa bunyaŋ Ebɔrɛ nɛ e wɔ ŋkpa to saŋkama na, b wɔtɔ nna a bunyaŋ asɔ nɛ enyiŋgbasa wora nna nɛ amo be ako duli basa nɛ ako duli mbuibi, ako malɛ duli asɔbɔya nɛ ade malɛ duli asɔ gbeyeso.

24Amoso, Ebɔrɛ malɛ yige bumo be asheŋ nna n sa bumo nɛ b luri kesakalea be ayɛlgasɔ to a wɔtɔ a kɔ abar be eyurana a wora amɔmɔshiasheŋ. 25Kashenteŋ be mmalga nɛ a bee kute Ebɔrɛ be asheŋ na nɛ b kɔ a chɛr efɛ be mmalga a wɔtɔ a bunyaŋ nsaa shuŋ Ebɔrɛ be asɔtoso nsaa yige amo be Etopo na bre, emo nɛ e daga epaŋ be kedi hale mbaanaayɔ na. Amɛn. 26Ŋkpal le be asheŋ ere so Ebɔrɛ yige bumo nna n sa kesakalea be ayɛlgasɔ hale nɛ bumo be beche yige kedi benyɛn n lɛ nsaa kɔ bumo braana beche a di keche nɛ kenyɛn. 27Loŋ koŋwule na nɛ benyɛn na gba bee yige kebaadi beche a lɛ nsaa shin nɛ bumo be ŋgbene bee kaa kesakalea so a wɔ bumo braana benyɛn be kasha to. Benyɛn wɔtɔ nna a kɔ abar kesakalea so a wora amɔmɔshiasheŋ nsaa nya amo be loŋ be tɔnɔ ashi bumo be eyurana to.

28Ade malɛ kikɛ be kaman Ebɔrɛ yige bumo be asheŋ nna n sa bumo ŋkpal b ka kini kenyiŋi kashenteŋ be abɔrɛsheŋ na so nɛ b baa wɔtɔ a wora asheŋ nɛ a maŋ daga kikɛ. 29Ŋkpal b ka kini Ebɔrɛ na so, eda lubi be yiri kikɛ nɛ alubisheŋ nɛ kejimuni nɛ abar be kebaawora alubi e bɔlɔ bumo to. Amo nɛ a bɔlɔ bumo to gba n ti so e la, kayurbesa nɛ kamɔ nɛ nlu nɛ efɛ nɛ kebaafɛ abar asheŋ lubi. Ade malɛ gba be buushi baa kuli bumo braana, 30nsaa malga alubi a gbiti abar a kishi Ebɔrɛ be asheŋ a tege abar nsaa wu bumo be amu. B kɔ mpuchi a fin alubi be ekpa popɔrana a wora alubi nsaa kini kebaanu a sa bumo nioana nɛ bumo tutoana. 31B maŋ nyi asheŋ, bumo alɛ maŋ naa bɛ bumo be nnɔ so ŋko a wu kuwɔr nsaa maa la basa. 32B nyi Ebɔrɛ be mbra na ka bee kaŋɛ fanɛ bekama nɛ b wɔ le be kebaawɔtɔ ere to daga luwu, ama b kraŋ pere kenishi nna a wora amo nsaa leŋ basa pɔtɛ gba to a wɔtɔ loŋ be asheŋ na be kewora to.

2

Ebɔrɛ be demu be keji be asheŋ

1Amoso, manɛ be ekpa nɛ fo dimɛdi kɔ nsaa tiŋ a wu fo barkasa kulubi? Ŋkpal manɛ so, kanaŋkama nɛ fo du nseŋ wu fo barkasa kulubi, fee ji nna a bri fo gbagba be kumu nna na, ŋkpal manɛ so, asɔ koŋwule na nɛ fee wora. 2Nɛ Ebɔrɛ bre bee ji basa nɛ baa wora asheŋ ere demu, an nyi e ka bee ji asheŋ kashenteŋ be ekpa so. 3Ama fo ere dimɛdi, asheŋ nɛ fo kɔ a wu basa kulubi ere gbagba nɛ fee wora, amoso, fee tama fanɛ feeŋ nya ŋ gelge Ebɔrɛ be demuji to a? 4Ŋko fo kpal Ebɔrɛ be kelela ka shi mo to ga na so nna nɛ e ka maa nya manaŋ a gberge basa kusoe na nɛ mbe kanyiti na so so nna a fɛl mo a? Fo maŋ nyi fanɛ Ebɔrɛ be kelela wɔtɔ nna nɛ fo nya n lar fo alubi to a? 5Ama ŋkpal fo kagbene ka du kpakpa a maa sha kechɛrga na so, fo wɔ fo alubi na to nna a shin nɛ Ebɔrɛ be agbo bee kaa a ti so a jo kachɛ nɛ mbe agbo nɛ mbe demuji kashenteŋ be ekpa so na bee lar efuli na. 6Kusɔ kama nɛ esa wora, Ebɔrɛ beeŋ ka mo kumo be kukɔ. 7Bumo nɛ alelasheŋ be kewora maa gben bumo nɛ baa fin kemaŋkura nɛ bunyaŋ nɛ kebaawɔtɔ nɛ k maŋ kɔ luwu na, e beeŋ sa bumo ŋkpa nɛ k maŋ kɔ ekar na. 8Ama bumo nɛ b wɔ bumo gbagba be aparsheŋ to a kini kashenteŋ na be kebɛso nsaa bɛ alubi so na, Ebɔrɛ be kagbene beeŋ kaa nɛ mbe agbo e ba bumo so. 9Tɔrɔ nɛ kayurnyaŋ beeŋ ba dimɛdi kama nɛ e bee wora alubi so, Juwebi e naaŋ juŋkpar n nya amo pɔɛŋ nɛ nnyamase e bɛ so. 10Ama ekama nɛ e bee wora alelasheŋ, kemaŋkura nɛ bunyaŋ nɛ kagbenewushi beeŋ baa wɔ amodoŋwura so. Juwebi e naaŋ juŋkpar n nya amo pɔɛŋ nseŋ ta nnyamase m bɛ so. 11Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ maa kpɛa basa to.

12Bekama nɛ b maŋ kɔ mbra na nseŋ wora alubi beeŋ lar mbra na be kaman n wu. Bekama malɛ nɛ b wɔ mbra na to nseŋ wora alubi, mbra na to nɛ Ebɔrɛ beeŋ bɔla n ji bumo demu. 13Ŋkpal manɛ so, mannɛ basa nɛ baa nu mbra na nɛ Ebɔrɛ bee nase kumo fanɛ b la belelapo mbe anishito, bumo nɛ baa wora kusɔ nɛ mbra na bee kaŋɛ na nɛ Ebɔrɛ beeŋ ba nase kumo fanɛ b la belelapo. 14Kashenteŋto, nnyamase maŋ kɔ anebi Mosis be mbra na, ama saŋkama nɛ bumo gbagba ta nfɛra nɛ a wɔ bumo to na n wora kusɔ nɛ mbra na bee ŋini, kumo ere bumo be nfɛra na ki mbra na nna n sa bumo na, ama bumo alɛ maŋ kɔ mbra na. 15Bumo be asheŋ woraso na e naa ŋini fanɛ Ebɔrɛ ta asɔ nɛ mbra na bee ŋini na n wɔtɔ bumo be ŋgbene to. Nɛ bumo be elakal gba bee ŋini fanɛ kashenteŋ nna, ŋkpal manɛ so, saŋko bumo be nfɛra maa dese bumo ŋkpal alubi so, saŋko malɛ nɛ a bee yili bumo be kaman. 16To, loŋ malɛ nɛ baru lela nɛ mee bɔ na bee ŋini fanɛ asheŋ beeŋ ba kaa du kachɛ nɛ Ebɔrɛ beeŋ bɔla Yesu Kristo so n yili edimɛdi be wulo be nfɛraana so n ji bumo demu.

Juwebi nɛ mbra na be asheŋ

17To, mannɛ fo e naa tre fo kumu Juw nsaa ta fo yirda a deŋi Mosis be mbra na so a wɔtɔ a ji njɔŋ a kaŋɛ fanɛ fo nɛ Ebɔrɛ be nferinto wɔ ebel na a? 18Mannɛ fo e naa kaŋɛ fanɛ fo nyi kusɔ nɛ Ebɔrɛ bee sha fanɛ esa e wora, fo alɛ naŋ koya ashi mbra na to a nyi kusɔ nɛ k daga esa ka lara na a? 19Mannɛ fo koŋwule na e naa kaŋɛ fanɛ fo e baa la esa nɛ e bee keta betanpo kekpabi nsaa du fanɛ kefulto a sa bumo nɛ b wɔ tentembiri to na a? 20Mannɛ fo koŋwule na e kraa kaŋɛ fanɛ fo e la basa balto be eŋinipo nɛ mbibi be eŋinipo, ŋkpal manɛ so, fo ere be kanyiasheŋ na nɛ kashenteŋ na bee shi mbra na to nna a? 21To, fo nɛ fee ŋini basa pɔtɛ asheŋ, fo maa ŋini fo kumu loŋ be asheŋ na a? Fo e naa malga abɔrɛsheŋ a sa basa fanɛ b sa maa yuri, fo alɛ nsaa yuri a? 22Fo koŋwule na e naa kaŋɛ basa fanɛ b sa maa di bumo braana be beche ŋko a shin nɛ bumo braana be bekul e baa di bumo, fo alɛ nsaa wora loŋ a? Fo kishi agbir, fo alɛ nsaa yuri asɔ ashi amo be ebuana to. 23Fo e wɔtɔ a kɔ mbra na a ji njɔŋ, fo alɛ nseŋ naa shin nɛ fo kemaa bɛ amo so bee bar Ebɔrɛ anishinyɔr. 24Loŋ koŋwule na malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Menyi, Juwebi so nɛ nnyamase bee malga a ji Ebɔrɛ emɔrɔ.”

25Nɛ fee bɛ mbra na be kɔnɔ so nseŋ ku kututu, kumo ere fo keku na kɔ kifi, ama nɛ fo maa bɛ mbra na be kɔnɔ so nseŋ ku kututu, kenyanyaŋɛso nɛ fo ku na. 26Fo maŋ nyi fanɛ basa nɛ b maŋ ku atutu na baa wora asɔ nɛ mbra na bee ŋini, Ebɔrɛ bee sɔ bumo nna fanɛ bumo nɛ b ku atutu a? 27To, men baa nyi fanɛ basa nɛ b maŋ ku durnya ere to, bumo alɛ nsaa bɛ mbra na be kɔnɔ so na be kebaawɔtɔ so nɛ Ebɔrɛ beeŋ yili n ji menyi nɛ men ku nseŋ naa kɔ mbra na n ti so na demu. 28Mannɛ kenishiso nɛ baa ta a pin Juw, mannɛ kuku kututu be nwɔl na n lɛ na malɛ e la kashenteŋ be katutuku na. 29Kashenteŋto, dimɛdi be kebaawɔtɔ to e naa ŋini e ka la Juw nɛ kashenteŋ malɛ be keku na la kagbene to be kesheŋ, Ebɔrɛ be asheŋ nna, mannɛ kenishiso be asheŋ nna. Nɛ esa nɛ e ku loŋ na malɛ be kechɔrɔ bee shi Ebɔrɛ kutɔ nna, mannɛ nyiŋgbasa kutɔ.

3

1To, nɛ nuso be kechɔ nɛ Juwebi chɔ basa pɔtɛ? Ŋko manɛ be tɔnɔ nɛ katutuku kɔ? 2Cha, Juwebi baa chɔ basa pɔtɛ ekpa kama so nna, ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ k juŋkpar e la fanɛ bumo nɛ Ebɔrɛ ta mbe mmalga m bɔɔ enɔ. 3Ama nɛ bumo be beko malɛ kini kebugi epunto n sa Ebɔrɛ ai? Loŋ beeŋ tiŋ n shin nɛ Ebɔrɛ malɛ e ki kɔnɔleŋiwura a? 4Kaarɛ fanɛ loŋ e tiŋ n wora. Nɛ nyiŋgbasa bre la efɛpo, Ebɔrɛ bre la kashenteŋjipo nna saŋkama fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na. A yɛ:

“Fo mmalga to e naa ŋini fo ka kɔ kashenteŋ,

fo alɛ beeŋ baa ji a lar fo edemu to.”

5Kesheŋ bishiso ko malɛ nde fanɛ: “Nɛ fanɛ anyi be asheŋ lubi bee shin nɛ basa bee wu Ebɔrɛ be alelasheŋ, nuso nɛ an naa kaŋɛ ere? An kaŋɛ fanɛ nɛ Ebɔrɛ bar mbe agbo anyi so, e maŋ wora n nyalɛ ŋko?” Nyiŋgbasa be kamɔrɔji be kamalga nɛ mee malga na. 6Kaarɛ, loŋ maŋ kɔ ekpa kuraa, ŋkpal manɛ so, nuso nɛ Ebɔrɛ daa tiŋ a ji durnya ere to ebi demu? 7Ama esa ko malɛ kraa beeŋ naŋ tiŋ n ji emɔrɔ m bishi le: “Nɛ fanɛ ŋkpal ma efɛsheŋ so Ebɔrɛ be kashenteŋ na bee lar efuli nɛnɛ a nya kemaŋkura a ti so, manɛ e naaŋ ba nɛ Ebɔrɛ kaŋɛ fanɛ n wora n da so?” 8Le be kamalga koŋwule ere malɛ so nɛ basa ko bee yili so a ku anyi kɔnɔ a kaŋɛ fanɛ loŋ nɛ anyee kaŋɛ na. B yɛ: “Men shin nɛ an baa wora alubi nɛ a baa ki alela.” Loŋ be basa be kasogberge baŋ daga bumo nna.

Dimɛdi ka maŋ du cheembi be asheŋ

9To, naniere, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ fanɛ anyi chɔ basa pɔtɛ ŋko? Cha, anyi maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ loŋ kikɛ, ŋkpal manɛ so, an teŋ wu fanɛ dimɛdi kikɛ, Juwebi nɛ basa pɔtɛ kikɛ wɔ alubi to nna. 10Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ:

“Elelapo kikɛ maŋ wɔtɔ Ebɔrɛ be anishito,

hale ekoŋwule gba maŋ wɔtɔ.

11Esa kikɛ maŋ wɔtɔ a pin asheŋ to,

ekama malɛ maŋ naa wɔtɔ a kɔ a fin Ebɔrɛ.

12Ekama nyam kilgi m pal kaman n sa Ebɔrɛ n choŋ,

ekama nyam ki jiga.

Esa kikɛ maŋ wɔtɔ a wora kelela,

hale esa koŋwule gba maŋ wɔtɔ.

13Ekama be kɔnɔ du fanɛ b ka kur nchaŋ nna n nase.

Efɛ nɛ bumo be nnɔana na bee ku

mmalga nɛ a bee lar bumo be nnɔana to

du fanɛ wasa ka duŋ esa n lara kɔrtɔ n wɔtɔ mo to na.

14Abar be kebaamelgi kpakpaso e bɔlɔ bumo be nnɔ to a wɔtɔ.

15Bumo be aya malɛ maa chɛr a yɛr bumo basa be kemɔ to.

16Kaplɛkama malɛ nɛ b yɔ, kasɔjija be tɔrɔ nɛ baa yige a lɛ basa so.

17B maŋ nyi kagbenewushi be ekpa.

18Bumo alɛ maŋ naa kɔ kabɔrɛŋana.”

19Ama an nyi fanɛ kusɔ kama nɛ mbra na bee kaŋɛ, basa nɛ b wɔ kumo to na to nɛ k de, saŋɛ na so esa kikɛ maaŋ nya kɔnɔ m bugi. Loŋ malɛ e naaŋ shin nɛ Ebɔrɛ e ji durnya kikɛ demu. 20Ŋkpal manɛ so, mannɛ esa nɛ e bee wora mbra be ashuŋ shunso e la esa nɛ Ebɔrɛ nase kumo fanɛ e la elelapo. Kusɔ nɛ mbra na baa ŋini e la kebaashin nɛ basa e baa pin kulubi be asheŋ.

Kananɛ Ebɔrɛ bee shin nɛ mo nɛ basa bee nya kɔnɔkoŋwule be asheŋ

21Ama naniere bre Ebɔrɛ ŋini kananɛ e nase kumo fanɛ basa e baa la belelapo mbe anishito, loŋ be ekpa na malɛ nɛ mbra na maŋ kɔ shɛŋ. 22Loŋ be shɛda nɛ mbra na gba nɛ anebiana na bee ji. Ebɔrɛ malɛ bee bɔla basa be yirda nɛ k deŋ Yesu Kristo so so nna a shin nɛ mo nɛ basa na kikɛ bee nya kɔnɔkoŋwule. Mo alɛ maa kpɛa basa to. 23Ŋkpal manɛ so, ekama nyam wora kulubi a maŋ taga to Ebɔrɛ be kemaŋkura na. 24Ama ŋkpal Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ nɛ esa maa wora shɛŋ nsaa nya na so, asheŋ naŋ nyalɛ n sa basa, ŋkpal kesɔnyige be ekpa nɛ b bɔla Yesu Kristo so m bugi na so. 25Ebɔrɛ ta mo nna n sa basa nɛ e wu m mata be luwu nɛ k bee shin nɛ dimɛdi bee bɔla yirda so a nya alubi be ketampaŋ na. Ebɔrɛ wora loŋ nna nɛ e ŋini kananɛ e bee ji asheŋ nɛ amo be ekpa so, ŋkpal manɛ so, saŋɛ na e daa nyi basa be alubi nna nsaa nyiti bumo. 26Ama naniere bre e maa kplaŋ dimɛdi be alubi so, a ŋini e ka bee ji asheŋ nɛ amo be ekpa so. Loŋ malɛ e naa ŋini mo gbagba ka la asheŋ be keji nɛ amo be ekpa so be Ebɔrɛ, mo alɛ nseŋ naa ta esa nɛ e yirda Yesu a ki elelapo mbe anishito.

27To, nɛ manɛ so nɛ esa bee wu mbe kumu? E beeŋ tiŋ ŋkpal e ka bee bɛ mbra na so so a wu mbe kumu a? Ayai, ŋkpal manɛ so, mannɛ e ka bee bɛ mbra na so e shin nɛ e ji n lar Ebɔrɛ be anishito, ama ŋkpal e ka yirda so. 28Ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ an baa kɔ to e la fanɛ yirda e naa shin nɛ esa bee ji a lar Ebɔrɛ be anishito, mannɛ kebaabɛ mbra na be asheŋ woraso so. 29Ŋko Ebɔrɛ la Juwebi nawule be Ebɔrɛ nna a? Mannɛ basa pɔtɛ gba be Ebɔrɛ e la mo a? Bumo alɛ gba be Ebɔrɛ nna walɛ. 30Ebɔrɛ koŋwule e wɔtɔ, mo alɛ Juwebi nɛ basa pɔtɛ kikɛ, ekpa koŋwule so nɛ e bee bɔla a shin nɛ baa ji a lar. Bumo kikɛ be yirda so nɛ e bee yili a wora loŋ. 31Ama an ta le be yirda ere n ti mbra na ekpa ŋko? Ayai, an baa kraa kɔ kumo to a ti kumo so eleŋ.

4

Kananɛ Eebraham ŋini yirda be asheŋ

1To, nɛ an keni an nananyɛn Eebraham malɛ be kebaawɔtɔ to, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ? Manɛ nɛ e daŋ wu mbe kebaawɔtɔ to? 2Nɛ fanɛ ashuŋ ko nɛ e daŋ wora nseŋ ji n lar Ebɔrɛ be anishito, kumo ere e daa beeŋ tiŋ ŋkpal amo so m puchi, ama e maaŋ tiŋ m puchi Ebɔrɛ bre be anishito. 3Ŋkpal manɛ so, le nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ: “Eebraham daŋ yirda Ebɔrɛ nna so nɛ mo ere Ebɔrɛ nase kumo fanɛ e la elelapo na.” 4Nɛ esa baŋ shuŋ kushuŋ, baa ka mo loŋ be kushuŋ na be kukɔ nna. Fo maaŋ tiŋ n tre loŋ be kakɔka na kakɛ, ŋkpal manɛ so, e shuŋ nna n nya kushuŋ na be kakɔka. 5Ama esa nɛ e lara mbe yirda ashi mbe ashuŋ shunso to n lɛ nseŋ ta yirda na n deŋi Ebɔrɛ nɛ e bee shin nɛ alubiworapoana bee ji a lar mbe anishito na so, loŋ be yirda na beeŋ ki alelasheŋ Ebɔrɛ be anishito n sa mo. 6Loŋ gbagba nɛ Ewura Deevid daa de saŋɛ nɛ e daŋ malga nɛfa nɛ k wɔ esa kama nɛ Ebɔrɛ bee lar amodoŋwura be ashuŋ shunso be kaman a ta mo a ki elelapo na be asheŋ na. 7E yɛ:

“Nɛfa la bumo nɛ Ebɔrɛ ta bumo be alubi m paŋ bumo na peya nna, bumo nɛ e kpra bumo be alubi bumo so na.

8Nɛfa la esa nɛ Enyɛnpe na maa nyiŋi mbe alubi be asheŋ na peya nna.”

9To, nɛfa nɛ Ewura Deevid daŋ malga kumo be asheŋ ere la basa nɛ b ku atutu na nawule peya nna ŋko bumo nɛ b maŋ ku atutu gba peya nna? Bumo nɛ b maŋ ku atutu gba ti so. Kumo be asheŋ nɛ an teŋ nyiŋi anyi be amu ŋ kaŋɛ fanɛ abɔrɛsibɛ na kaŋɛ le na: “Ŋkpal Eebraham ka daŋ yirda Ebɔrɛ so, Ebɔrɛ nase kumo fanɛ e la elelapo nna.” 10Saŋɛ mo nɛ Ebɔrɛ daŋ wora loŋ Eebraham daŋ ku kututu nna pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ wora loŋ ŋko e daŋ wora loŋ nna pɔɛŋ nɛ Eebraham ku? E daŋ wora loŋ nna pɔɛŋ nɛ Eebraham ku. 11Mbe yirda na be kaman nɛ e daŋ ku kututu a ŋini fanɛ ŋkpal mbe yirda na so nɛ Ebɔrɛ nase kumo fanɛ e la elelapo pɔɛŋ nɛ e ku. Amoso, abɔrɛsheŋ be kaplɛa so, mo e la bumo nɛ b maŋ ku nseŋ yirda Ebɔrɛ na kikɛ bumo tuto, saŋɛ na so Ebɔrɛ beeŋ nase kumo fanɛ b la belelapo. 12Mo ere Eebraham koŋwule na e la bumo nɛ b ku atutu na gba bumo tuto, ama mannɛ b ka baŋ ku na so, b ka wɔ yirda be kebaawɔtɔ koŋwule nɛ mo ere Eebraham daa wɔ to pɔɛŋ nseŋ ku kututu na gba so.

Kananɛ yirda la Ebɔrɛ be kɔnɔ naseso be kumu be asheŋ

13Ebɔrɛ daŋ nase kɔnɔ nna n sa Eebraham nɛ mbe kaman to ebi fanɛ baaŋ nya durnya ere. Mannɛ Eebraham ka daa bɛ mbra na so so nɛ Ebɔrɛ nase kɔnɔ na, e ka daŋ yirda Ebɔrɛ nɛ e nase kumo fanɛ e la elelapo na so nɛ e daŋ wora loŋ. 14Ŋkpal manɛ so, nɛ fanɛ Ebɔrɛ be kɔnɔ naseso na la bumo nɛ baa bɛ mbra na so na peya nna, kumo ere esa be yirda maŋ kɔ kifi nɛ Ebɔrɛ be kɔnɔ naseso na malɛ gba maŋ la shɛŋ. 15Ŋkpal manɛ so, mbra e naa shin nɛ Ebɔrɛ be agbo bee lar efuli. Kaplɛkama nɛ mbra maŋ wɔtɔ, kewora n da so malɛ gba maŋ wɔtɔ.

16Amoso, yirda e la kɔnɔ naseso be kumu, saŋɛ na so, loŋ be kɔnɔ naseso na beeŋ baa la Ebɔrɛ be kakɛ be tɔɔnɛ a sa Eebraham be kaman to ebi kikɛ, mannɛ bumo nɛ baa bɛ mbra na so nawule na, ama bumo nɛ b yirda Ebɔrɛ fanɛ kananɛ Eebraham daŋ yirda na gba ti so. Ŋkpal manɛ so, Eebraham e la anyi kikɛ be etuto ashi abɔrɛsheŋ be kaplɛa so. 17Loŋ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ Eebraham le na. E yɛ: “N ta fo ŋ ki efuli damtaana so ebi bumo tuto.” Amoso, Ebɔrɛ be anishito Eebraham nɛ e daŋ yirda mo ere Ebɔrɛ nɛ e bee sa basa wuso ŋkpa nsaa shin nɛ asɔ nɛ a maŋ wɔ durnya to bee fara kebaawɔtɔ na e la an tuto. 18Saŋɛ nɛ Eebraham daŋ yirda nseŋ tama na, e daa maŋ wu shɛŋ pɔɛŋ nna nseŋ tama. Amoso nɛ e ki efuli damta so ebi bumo tuto fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na kaŋɛ mo le na: “Loŋ nɛ fo kaman to ebi beeŋ ba wora keshi a sa.” 19Mo ere Eebraham na daŋ fo fanɛ nfɛ kalfa, ama e ka daŋ keni mo gbagba be eyur ka daa maŋ naa kɔ eleŋ so, mbe yirda be eleŋ daa maŋ yɔɔ. Mo alɛ ka daŋ naŋ wu fanɛ mbe eche Sɛɛra be kakurge be saŋɛ baŋ so, mbe yirda na be eleŋ maŋ yɔɔ. 20Mbe yirda daa maŋ gbuŋgbuŋ to n shin nɛ e fara a lar Ebɔrɛ be kɔnɔ naseso be kaman. E daŋ nya yirda be eleŋ nna n ti so nseŋ ta kemaŋkura n sa Ebɔrɛ. 21E daa nyi geeŋ fanɛ Ebɔrɛ beeŋ tiŋ n wora kusɔ nɛ e daŋ nase kɔnɔ ŋ kaŋɛ fanɛ e beeŋ wora na. 22Amoso nɛ Ebɔrɛ daŋ nase kumo fanɛ e la elelapo na.

23Kekaŋɛ fanɛ: “Ebɔrɛ nase kumo fanɛ e la elelapo na,” maŋ de mo nawule nna ashi abɔrɛsibɛ na to. 24Anyi nɛ an yirda mo Ebɔrɛ nɛ e tiŋi Yesu an Nyɛnpe ashi luwu to ŋkaa beeŋ nase kumo fanɛ an la belelapo na gba ti so. 25Ebɔrɛ shin nɛ b daŋ ta mo nna n sa nɛ e wu ŋkpal anyi be alubi so nseŋ naŋ shin nɛ e tiŋi luwu na to nɛ an baa la belelapo Ebɔrɛ be anishito.

5

Ebɔrɛ nɛ nyiŋgbasa be kenya kɔnɔkoŋwule be asheŋ

1Naniere Ebɔrɛ ka kpal anyi be yirda so n shin nɛ an ji n lar mbe anishito ere bre, an bɔla an Nyɛnpe Yesu Kristo so a kɔ kagbenewushi ashi Ebɔrɛ na be anishito. 2Yesu kpal anyi be yirda so n shin nɛ an nya le be kuwɔr be kakɛ nɛ an wɔ ere to. Amoso, anyi be ŋgbene fuli anyi ŋkpal an ka kɔ tama fanɛ anyi alɛ gba beeŋ nya Ebɔrɛ be kemaŋkura nɛ e kɔ a jo anyi na so. 3Mannɛ aloŋ gba nawule so, ama an ka wɔ tɔrɔ to so nɛ anyi be ŋgbene kraa naŋ fuli anyi n ti so, ŋkpal manɛ so, an nyi tɔrɔ ka bee bar kenya kagbene a kɔ to be kebaawɔtɔ 4nɛ kumo alɛ bee sa esa da lela, nɛ da lela malɛ bee sa esa tama. 5Ebɔrɛ bɔla Kiyoyu Cheeŋ nɛ e la Ebɔrɛ be kakɛ nɛ e kɔ a sa anyi na so nna n ta mbe kasha m bɔlɔ anyi be ŋgbene to. 6Ŋkpal manɛ so, saŋɛ nɛ an daa maŋ kɔ eleŋ na nɛ Ebɔrɛ be jemanɛ fo nɛ Kristo wu n sa bumo nɛ b maŋ kɔ kabɔrɛŋana na. 7Pɔɛŋ nɛ esa e wu n sa elelapo, k du kpakpa. Shere esa ko beeŋ shuli n wu n sa esa nɛ e la esa bre. 8Ama kananɛ Ebɔrɛ ŋini anyi mbe kasha nde fanɛ saŋɛ nɛ an daa la alubiworapoana na nɛ Yesu wu n sa anyi. 9Ŋkpal manɛ so, naniere Kristo wu n shin nɛ an ji n lar Ebɔrɛ be anishito, amoso, mbe kumɔlga anyi kachako ashi Ebɔrɛ be agbo na bre to nɛ e maaŋ wora a? 10An daa la Ebɔrɛ mo doŋana nna, ama e bɔla mo Pibinyɛn Kristo be luwu na so n shin nɛ anyi nɛ mo naŋ nyalɛ. To, nɛ naniere anyi nɛ mo ka nyalɛ ere bre nɛ e maaŋ bɔla Kristo be ŋkpa na so m mɔlga anyi kachako a? 11Mannɛ aloŋ gba nawule so nna, ŋkpal manɛ so, an bɔla an Nyɛnpe Yesu Kristo nɛ e shin nɛ anyi nɛ Ebɔrɛ naŋ nyalɛ na so n nya kagbenefuli ŋkpal Ebɔrɛ so n ti so.

Adam nɛ Kristo be asheŋ

12To, naniere, men baa nyi fanɛ esa koŋwule so nɛ alubi bɔla m ba durnya to nɛ luwu malɛ ba ŋkpal alubi na so m ba sɔ durnya kikɛ to nyam, ŋkpal manɛ so, basa kikɛ wora alubi. 13Alubi malɛ daa wɔ durnya to nna pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ sa mbra. Ama kakpa nɛ mbra maŋ wɔtɔ, Ebɔrɛ maa karga alubi. 14Ama baŋ yili Adam be jemanɛ na m ba fo Mosis be jemanɛ to be basa kikɛ, luwu pɔɔ ekama so, hale bumo nɛ b maŋ wora n da Ebɔrɛ be kɔnɔ so geeŋ fanɛ kananɛ Adam daŋ wora na gba. Adam e daa la esa nɛ e daa ba na be kaduli.

15Kashenteŋ nna fanɛ ŋkpal esa koŋwule na be kulubi na so, basa damta wu. Ama le be basa anyɔ ere kɔr abar to, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ be kagbene koŋwuleso be kakɛ na nɛ Adam be kulubi na kɔr abar to. Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ na chɔ Adam be kulubi na ga. Loŋ koŋwule na nɛ mbe kagbene koŋwuleso be kakɛ nɛ e bee bɔla esa koŋwule Yesu Kristo be kuwɔr na so a sa basa damta na gba chɔ kumo. 16Kusɔ nɛ k lar kakɛ na malɛ gba be kaman naa chɔ kusɔ nɛ k lar esa koŋwule be kulubi na be kaman, ŋkpal manɛ so, Adam ka baŋ wora kulubi koŋwule na n loge nɛ kewora n da so be nfɛra ba. Ama alubi damta malɛ be kewora ka ba nɛ Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ shin nɛ kejinlar Ebɔrɛ be anishito malɛ ba. 17Kashenteŋ nna fanɛ esa koŋwule be kulubi so nɛ luwu ba kaa ji kuwura basa so, ama kusɔ nɛ esa koŋwule, Yesu Kristo wora na chɔ kumo ga. Ekama malɛ nɛ e sɔ Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ damta na nɛ mbe alelasheŋ be kakɛ na, beeŋ bɔla Kristo so a wɔ ŋkpa to a ji kuwura.

18Amoso, kananɛ esa koŋwule be kulubi na baŋ shin nɛ basa kikɛ tɔr Ebɔrɛ be ntaŋ n nya kasogberge na, loŋ koŋwule na nɛ esa koŋwule be kelela koŋwule nɛ e wora na bee sɔ basa kikɛ a yige a sa bumo ŋkpa. 19Nɛ kananɛ esa koŋwule be kasomaanu shin nɛ basa kikɛ ki alubiworapoana na koŋwule na nɛ esa koŋwule mo na be kasonu beeŋ shin nɛ basa damta e ki belelapo Ebɔrɛ be anishito. 20Ebɔrɛ bar mbra na nna nɛ basa be alubi e wora keshi n ti so, ama kanaŋkamaso malɛ nɛ alubi bee wora keshi a ti so, saŋɛ na so nɛ Ebɔrɛ malɛ bee shin nɛ mbe kuwɔr be kakɛ bee wora keshi a ti so a chɔ loŋ. 21Amoso, kananɛ alubi baŋ bɔla luwu so ŋ ŋini amo be eleŋ na, loŋ koŋwule na nɛ Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ na bee bɔla alelasheŋ so a ŋini kumo be eleŋ m bɔla an Nyɛnpe Yesu Kristo so a kɔ anyi a yɔ ŋkpa nɛ k maŋ kɔ ekar to.

6

Kenya ŋkpa ŋkpal Yesu Kristo so be asheŋ

1To, naniere, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ? Fanɛ an baa wɔtɔ a wora alubi nɛ Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ na malɛ e baa wora keshi a ti so ŋko? 2Kaarɛ, loŋ maŋ daga, ŋkpal manɛ so, alubi be kewora be kaplɛa so, an wu nna, amoso, nuso nɛ anyeeŋ wora ŋ kraa wɔ amo be kewora be kebaawɔtɔ to? 3Ŋko men maŋ nyi fanɛ anyi kikɛ nɛ b bɛr kabɔrɛbɛr ŋkpal Yesu Kristo so ere, b bɛr anyi nna n wɔtɔ mbe luwu na to a? 4Anyi nɛ mo alɛ nɛ b puli saŋɛ nɛ b bɛr anyi kabɔrɛbɛr a ŋini fanɛ anyi nɛ mo koŋwule na e luri mbe luwu na to na, saŋɛ na so, kananɛ Etuto na baŋ ta mbe eleŋgboŋ n shin nɛ Kristo na tiŋi luwu to na, anyi alɛ gba beeŋ nya kebaawɔtɔ popɔr a wɔtɔ. 5Nɛ anyi nɛ mo e baŋ ki kukoŋwule ashi mbe luwu na to, kumo ere k baa dese geeŋ nna fanɛ anyi nɛ mo beeŋ naŋ bɔla mbe ketiŋi luwu to na so m ba abar so. 6Anyi alɛ nyi fanɛ anyi be kebaawɔtɔ dra na nɛ Yesu nɛ b daŋ mɔ kedibi largato na so na, saŋɛ na so alubi be eleŋ nɛ k bee ji da dra na so eleŋ na beeŋ mur nɛ an sa maŋ naa la alubi be anya. 7Ŋkpal manɛ so, esa baŋ wu, kumo ere e nya mbe kumu ashi alubi be eleŋ to. 8Nɛ anyi nɛ Kristo na e wu, kumo ere an yirda fanɛ anyi nɛ mo e naaŋ baa wɔ ŋkpa to. 9Ŋkpal manɛ so, an nyi fanɛ Kristo ka baŋ tiŋi luwu to ere bre, e maaŋ naŋ wu kikɛ. Luwu maŋ naa kɔ mbe eleŋ. 10Mbe luwu be kaplɛa so, kela koŋwule pati nɛ e wu m pɔɔ alubi be eleŋ so, mbe ŋkpa malɛ be kaplɛa so, e wɔ kumo to nna ŋkpal Ebɔrɛ so. 11Loŋ koŋwule na e daga fanɛ menyi alɛ gba e baa ta menyi be amu fanɛ men wu nna nɛ alubi maŋ naa ji menyi so eleŋ, ama men bɔla Kristo Yesu so nna a kɔ ŋkpa a wɔtɔ ŋkpal Ebɔrɛ so. 12Amoso, men sa maŋ naa shin nɛ alubi e baa pɔɔ menyi be eyurana nɛ a beeŋ wu ere so nɛ men baa nu a sa amo be ayɛlgasɔ lubiana. 13Menyi alɛ e sa maŋ naa shin nɛ menyi be eyurana be mba kama malɛ gba e naa wora kulubi nɛ men baa kɔ loŋ be kaba na a wora edalubisheŋ. Kusɔ nɛ k daga fanɛ men wora e la fanɛ men ta menyi be amu m bɔɔ Ebɔrɛ enɔ fanɛ basa nɛ b shi luwu to m ba luri ŋkpa to. Men ta menyi be eyurana kikɛ m bɔɔ mo enɔ nɛ e ta n shuŋ ashuŋ lela. 14A maŋ daga alubi ka ji menyi so kuwura, ŋkpal manɛ so, men maŋ naa wɔ mbra na to. Ebɔrɛ be kakɛ na be kebaawɔtɔ to nɛ men wɔ.

Alelasheŋ be anya be asheŋ

15To, naniere, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ? Fanɛ ŋkpal an ka maŋ naa wɔ mbra na to nsaa wɔ Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ be kebaawɔtɔ to so an baa wora alubi a? Kaarɛ, loŋ maŋ daga. 16Men maŋ nyi fanɛ men baŋ ta menyi be amu m bɔɔ esa enɔ fanɛ amodoŋwura be anya, men ki mbe anya kashenteŋto a? Menyeeŋ tiŋ a la alubi nɛ a beeŋ shin nɛ men wu na be anya, menyi alɛ beeŋ naŋ tiŋ a la kasonu nɛ kumo be lalaloge beeŋ shin nɛ men ki belelapo Ebɔrɛ be anishito na be anya. 17Ama anyee chɔrɔ Ebɔrɛ ga, ŋkpal manɛ so, saŋko men daa la alubi be anya nna, ama naniere, men ta menyi be ŋgbene kikɛ m bɛ kashenteŋ be keŋiniana nɛ men nya na kikɛ so. 18Ebɔrɛ shin nna nɛ men nya menyi be amu ashi alubi be eleŋ to nseŋ ba ki alelasheŋ be anya. 19Enyiŋgbasa be nfɛra be kaplɛa so nɛ mee ber kesheŋ ere a sa menyi nna, ŋkpal manɛ so, loŋ e naaŋ shin nɛ men pin amo to. Saŋko men daŋ ta menyi be amu kikɛ nna nyam ŋ ki kusɔjigaya nɛ dalubisheŋ be anya a wɔtɔ a wora asheŋ nɛ a maŋ daga. Naniere loŋ koŋwule na e daga fanɛ men naŋ ta menyi be amu kikɛ nyam ŋ ki alelasheŋ be anya a wɔtɔ a wora asheŋ nɛ a daga a du cheembi. 20Men ka daa la alubi be anya na, menyi nɛ alelasheŋ daa maŋ kɔ shɛŋ. 21Men ka daa wora asheŋ nɛ amo be asheŋ bee pɛ menyi anishinyɔr ere, manɛ be tɔnɔ nɛ men daŋ nya amo to? Loŋ be asheŋ na be tɔnɔ e la luwu. 22Ama naniere men ka nya menyi be amu ashi alubi to m ba ki Ebɔrɛ be anya ere bre, tɔnɔ mo nɛ menyee nya e la kebaawɔtɔ cheembi, kumo alɛ be lalaloge e la ŋkpa nɛ k maŋ kɔ ekar na. 23Ŋkpal manɛ so, asheŋ lubi be kakɔka e la luwu, ama Ebɔrɛ be kagbene koŋwuleso be kakɛ e la ŋkpa nɛ k maŋ kɔ ekar na ashi an Nyɛnpe Yesu Kristo to.

7

Kakil be mbra nɛ anyi nɛ Yesu be kebaawɔtɔ be asheŋ

1Ŋ kurgepoana, m baa nyi men ka beeŋ pin kusɔ nɛ mee sha kekaŋɛ menyi ere to, ŋkpal manɛ so, men la basa nɛ b nyi mbra na nna. Kumo e la fanɛ nɛ esa kraŋ baa wɔ ŋkpa to bre, mbra na e naa ji mo so kuwura ŋko? 2An ta fanɛ eche kilpo nɛ kakil be mbra na ŋ keni. Eche baŋ kil nɛ mo kul kraa wɔ ŋkpa to, mbra na bee kre mo nna a mata mo kul na loŋ hale n ya fo saŋɛ nɛ mo kul na beeŋ wu. Ama nɛ ekul na ba wu bre, kumo ere kakil be mbra maŋ naa kɔ mbe eleŋ. 3Amoso, nɛ mo kul na kraa wɔ ŋkpa to nɛ e ya kil enyɛn pɔtɛ, e ki bojua. Ama nɛ mo kul na baŋ wu bre, kumo ere mbra sa ekpa fanɛ e naŋ kil, e maŋ ki bojua. 4Ŋ kurgepoana, loŋ nɛ k du n sa menyi alɛ gba, ŋkpal manɛ so, mbra na be kaplɛa so, menyi alɛ gba wu nna ŋkpal men ka la Kristo be eyur na be kaba ko so. Naniere malɛ, men la mo koŋwule nɛ Ebɔrɛ tiŋi mo ashi luwu to nɛ an tiŋ a la basa nɛ b kɔ tɔnɔ ashi Ebɔrɛ be kushuŋ to na peya nna. 5Ŋkpal manɛ so, saŋɛ nɛ anyi be kebaawɔtɔ dra nɛ k daa wɔ anyi nɛ mbra na daa shin nɛ eyur to be ayɛlgasɔ daa kɔ anyi to a shuŋ na, luwu nɛ an daa kɔ tɔnɔ a sa. 6Ama naniere bre mbra na maŋ naa ji kuwura anyi so, ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ k daŋ nyaŋ anyi a wɔtɔ na be kaplɛa so, an wu nna naniere. Anyi maŋ naa shuŋ ekpa dra nɛ k la mbra nɛ b sibɛ n nase na, ekpa popɔr nɛ k la Kiyoyu Cheeŋ na peya na nɛ an naa shuŋ.

Mbra nɛ kulubi be asheŋ

7To, naniere, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ? An kaŋɛ fanɛ mbra na gbagba lubi nna ŋko? Kaarɛ, anyi maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ loŋ kuraa. Ŋkpal manɛ so, mbra na e shin nɛ m pin kusɔ nɛ k la kulubi. Nɛ mbra na daa maŋ kaŋɛ le nna: “Sa maŋ yɛlga fo barkasa be kusɔ,” n daa maaŋ pin loŋ be kayɛlga be asheŋ to. 8Ntaŋ malɛ so nɛ alubi nya ekpa n shin nɛ ayɛlgasɔ be yiri kikɛ nyam kaa, ŋkpal manɛ so, kakpa nɛ mbra maŋ wɔtɔ alubi malɛ gba wu nna a dese. 9Ŋ gbagba daa wɔ ŋkpa to nna a maŋ nyi mbra saŋko, ama ŋ ka ba pin ntaŋ na nɛ alubi malɛ nya ŋkpa ma to 10nɛ n wu, nɛ ntaŋ nɛ k daŋ daga fanɛ k bar ŋkpa na bar luwu m ba sa ma. 11Ŋkpal manɛ so, ntaŋ na so nɛ alubi nya ekpa n fule ma. Amoso, ntaŋ na so nɛ alubi bɔla m mɔ ma. 12Ade e naa ŋini fanɛ mbra na bre gbagba maŋ kɔ kulubi kumo to. Loŋ koŋwule na gba nɛ ntaŋ na gba la kusɔ lela a kɔ ekpa nsaa maŋ kɔ kulubi kumo to.

Kebagato nɛ k wɔ esa to be asheŋ

13To, kede bee ŋini fanɛ kusɔ lela e bar luwu ŋko? Cha, mannɛ aloŋ nna kuraa. Kulubi e bɔla kusɔ lela so m bar ma luwu nɛ kumo be da lubi gbagba e lar efuli. Amoso, ntaŋ na so nɛ esa bee wu kananɛ kulubi baŋ lubi kashenteŋto. 14An nyi mbra na ka la abɔrɛsheŋ, ama ma ere la nyiŋgbasa nna nɛ alubi kɔ ma fanɛ kenya. 15Amoso, ma ere gbagba maa pin ma asheŋ woraso to, ŋkpal manɛ so, asɔ nɛ mee sha kewora, amo nɛ m maa wora nsaa wora asɔ nɛ ŋ kishi. 16Nɛ ma alɛ baa wɔtɔ a wora asɔ nɛ m maa sha kebaawora, kumo ere mee ŋini fanɛ mbra na kɔ kashenteŋ nna na. 17Amoso, mannɛ ma gbagba e naa wora kesheŋ na, kulubi nɛ k wɔ ma to na e naa wora kumo. 18M baa nyi kelela kikɛ ka maŋ wɔ ma to, ma kagbene lubi ere to nɛ n de na. Ŋkpal manɛ so, kelela be kewora be kasha wɔ ma to, ama ma alɛ maaŋ tiŋ n wora kumo. 19Kelela nɛ mee sha fanɛ m baa wora na, m maa wora. Ama kulubi nɛ m maa sha fanɛ n wora na nɛ mee wora. 20To, naniere k ka baa la fanɛ kusɔ nɛ m maa sha nɛ mee wora ere, kumo ere mannɛ ma e naa wora kumo na, kulubi nɛ k wɔ ma to na e naa wora kumo. 21Amoso, k du fanɛ le be kebaawɔtɔ e baa wɔtɔ fanɛ nɛ m baa sha kewora kelela nɛ kulubi teŋ ba sɔ kejuŋkpar. 22Ma kagbene bre gbagba bee sha Ebɔrɛ be mbra na. 23Ama ma alɛ bee wu mbra pɔtɛ ko ka wɔ ma eyur to a shuŋ. Mbra ko nna nɛ k bee kɔ mbra nɛ ma nfɛra bee sha na nsaa ta ma a ki alubi be mbra nɛ k wɔ ma eyur to a shuŋ na be kabutipo. 24Yee, nuso bre be asheŋ e nya ma le? Nɛ wanɛ malɛ e naaŋ mɔlga ma ashi le be eyur nɛ k kɔ ma a yɔ luwu to ere? 25Mee chɔrɔ Ebɔrɛ ga fanɛ mo e naaŋ bɔla an Nyɛnpe Yesu Kristo so m mɔlga ma.

Kusɔ nɛ k baa wɔtɔ kikɛ nde fanɛ ma ere gbagba be nfɛra to n la Ebɔrɛ be mbra na be kenya nna, ama ma kagbene lubi ere bre to n la kulubi be mbra be kenya nna.

8

Kebaawɔtɔ nɛ k la Kiyoyu Cheeŋ na peya be asheŋ

1Bumo nɛ b wɔ Kristo Yesu to naniere bre, kejimbri be kasogberge maŋ naa wɔ bumo so. 2Ŋkpal manɛ so, ŋkpa be Kiyoyu na be mbra bɔla Yesu Kristo so n shin nɛ n nya ma kumu ashi kulubi nɛ luwu be mbra to. 3Ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ mbra na daa maaŋ tiŋ n wora ŋkpal dimɛdi be kapɔr lubi ere ka maŋ kɔ eleŋ na so, Ebɔrɛ bre wora kumo. E shuŋi mo Pibinyɛn gbagba nna n ji m bri kulubi nɛ k wɔ dimɛdi be eyur to na. Mo Pibinyɛn na ta eyur fanɛ dimɛdi be alubi be eyur ere nna m ba lara kulubi ashi to. 4Ebɔrɛ wora loŋ nna nɛ alelasheŋ nɛ mbra na bee sha na e nya n wora anyi to nɛnɛ ashi anyi nɛ an maŋ naa wɔ alubi be eyur be kebaawɔtɔ to nsaa wɔ Kiyoyu na be kebaawɔtɔ to na to. 5Bumo nɛ b wɔtɔ a bɛ bumo be kapɔr lubiana be keŋini so, asɔ nɛ bumo be eyurana na bee sha na e wɔ bumo be nfɛra na. Bumo nɛ bumo alɛ wɔtɔ a bɛ Kiyoyu Cheeŋ na be keŋini na so, asɔ nɛ Kiyoyu Cheeŋ na bee sha na e wɔ bumo be nfɛra. 6Keshin nɛ kapɔr lubi ere e baa wɔ fo nfɛra bee yɛr fo luwu to nna nɛ keshin nɛ Kiyoyu na e baa wɔ fo nfɛra malɛ bee yɛr fo ŋkpa nɛ kagbenewushi to. 7Amoso, nyiŋgbasa baŋ shin nɛ kapɔr lubi ere wɔ mbe nfɛra, kumo ere e ki Ebɔrɛ mo doŋ nna na, ŋkpal manɛ so, e maa nu a sa Ebɔrɛ be mbra na. Kashenteŋto, e baŋ maaŋ tiŋ n nu n sa kumo nna gba kuraa. 8Bumo nɛ b wɔ bumo be kapɔr lubi na be keŋini to maaŋ tiŋ m par Ebɔrɛ kikɛ. 9Ama naniere bre, mannɛ asɔ nɛ menyi be kapɔr lubiana bee ŋini menyi na to nɛ men wɔ, asɔ nɛ Kiyoyu Cheeŋ na bee ŋini menyi na to nɛ men wɔ nɛ Ebɔrɛ be Kiyoyu na baa wɔ menyi to nna na, ŋkpal manɛ so, esa kama nɛ e maŋ kɔ Kristo be Kiyoyu na maŋ la Kristo na peya. 10Amoso, nɛ Kristo baa wɔ menyi to, hale nɛ menyi be eyurana ere beeŋ wu ŋkpal alubi so gba, menyi be ayoyu bre kɔ ŋkpa nna, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ nase kumo fanɛ menyi la belelapo nna mbe anishito. 11Nɛ Ebɔrɛ nɛ e tiŋi Yesu ashi luwu to na be Kiyoyu baa wɔ menyi to bre, kumo ere mo koŋwule nɛ e tiŋi Kristo ashi luwu to na gbagba beeŋ naŋ bɔla mbe Kiyoyu nɛ e wɔ menyi to na so n sa menyi be eyurana nɛ a beeŋ kaŋ wu kachako ere ŋkpa.

12Kusɔ ko malɛ nde: Ŋ kurgepoana, an ji kebaawɔtɔ ko be kukɔ nna, ama kumo alɛ maŋ la kapɔr lubi nɛ an wɔ to ere peya nna nɛ an baa wɔ kumo to a wora kumo be aparsheŋ. 13Ŋkpal manɛ so, nɛ men baa bɛ menyi be kapɔr lubiana ere be keŋini so, menyeeŋ wu, ama nɛ men baŋ bɔla Kiyoyu na so n jija kapɔr lubi ere be ashuŋ lubi na, menyeeŋ nya ŋkpa. 14Bekama nɛ Ebɔrɛ be Kiyoyu na bee juŋkpar bumo na kikɛ la Ebɔrɛ be mbia nna. 15Kiyoyu nɛ Ebɔrɛ sa menyi na malɛ maa ta menyi nna a ki anya n shin nɛ men naa lɔ kufu. Men nya Kiyoyu nɛ e bee ta menyi a ki mbia nna. Kiyoyu na malɛ so nɛ anyee tiŋ a tre Ebɔrɛ ‘Aba’, kumo e la fanɛ an Tuto. 16Kiyoyu na malɛ gbagba e naa chɛ anyi be ayoyu to a ŋini fanɛ an la Ebɔrɛ be mbia nna kashenteŋto. 17To, nɛ anyi alɛ baa la mbia bre, kumo ere anyeeŋ nya enɛfa nɛ e kɔ a jo mbe basa na. Kumo be kaman nɛ anyi nɛ Kristo e naaŋ nya kusɔ nɛ Ebɔrɛ kɔ a sa mo na, ŋkpal manɛ so, nɛ an baa tu Yesu a ji mbe awurfoŋ na fanɛ kananɛ e daŋ ji na, anyi alɛ beeŋ naŋ tu mo n nya mbe kemaŋkura na.

Kachako so be kemaŋkura na be asheŋ

18M baa nyi geeŋ fanɛ tɔrɔ mo nɛ anyee nya naniere maaŋ tiŋ n fo kemaŋkura nɛ Ebɔrɛ beeŋ bugi to n sa anyi na kikɛ so kuraa. 19Ebɔrɛ be kepɔrso kikɛ nyam malɛ baa jɔŋ kumo be aya so nna a jo saŋɛ nɛ Ebɔrɛ beeŋ lara mbe mbia efuli na. 20Ŋkpal manɛ so, b yili kumo nna fanɛ kepɔrso kikɛ e sa maa kɔ tɔnɔ kikɛ, mannɛ ŋkpal kepɔrso na gbagba be keparso, ama ŋkpal Ebɔrɛ nɛ e yili kumo loŋ na be katiŋ so. 21Ama le be tama ere e chɛr a wɔtɔ fanɛ kepɔrso kikɛ gbagba beeŋ nya kumo be kumu a maaŋ naŋ wu m bɛ kachako nɛ Ebɔrɛ e shin nɛ k nya kumo be kemaŋkura nɛ Ebɔrɛ kɔ a sa mbe mbia na. 22Ŋkpal manɛ so an baa nyi fanɛ yili kulubi be sososo na m ba fo mbre, kepɔrso kikɛ bee shu ebesa nɛ k du fanɛ kakurge to be ebesa na to nna. 23Mannɛ asɔtoso na gba nawule, anyi nɛ an nya Kiyoyu nɛ e la Ebɔrɛ be kakɛ juŋkparso na gba bee shu to nna nsaa jo saŋɛ nɛ Ebɔrɛ na beeŋ ta anyi ŋ ki mbe mbia n shin nɛ an nya anyi be amu kikɛ nyam na. 24Tama so nɛ Ebɔrɛ mɔlga anyi, ama nɛ esa tea wu kusɔ nɛ e bee tama bre, kumo ere mannɛ tama e naa la na, ŋkpal manɛ so, esa mo e naa wu kusɔ nsaa kaŋɛ fanɛ e bee tama kumo be kenya a wora fanɛ e ka maŋ naŋ wu kumo na? 25Ama nɛ an baa tama kusɔ nɛ anyi maŋ naŋ wu bre, kumo ere, kanyiti nɛ an kɔ a jo kumo. 26Loŋ koŋwule na malɛ nɛ Kiyoyu na bee ba m ba kaa chɛ anyi mo nɛ an maŋ kɔ eleŋ ashi yirda na to na to. Anyi maŋ nyi kananɛ k daga fanɛ an kule Ebɔrɛ gba, ama Kiyoyu na gbagba e naa bugi kagbene a kule kabɔrɛkule nɛ k bee mɔ kɔnɔ a sa anyi. 27Ebɔrɛ nɛ e bee wu basa be ŋgbene to na e nyi Kiyoyu na be nfɛra. Kiyoyu na malɛ e naa bɔla ekpa nɛ k bee par Ebɔrɛ so a kule mo a sa mbe basa. 28Anyi alɛ nyi fanɛ asɔ kikɛ to, Ebɔrɛ bee wora asheŋ nna nɛ a bee ba abar so m ba kaa ki asɔ lela a sa mbe beshapo nɛ e tre m ba mo kutɔ fanɛ b ba kaa wora mbe aparsheŋ na. 29Bumo nɛ e chɛr a nyi koŋwule na nɛ e lara n yili fanɛ b baa du fanɛ mo Pibinyɛn na, saŋɛ na so, Ebinyɛn na beeŋ baa la bekurgepo damtaana na to be ejuŋkparso. 30Amoso, Ebɔrɛ tre bumo nɛ e lara n yili na nna. Bumo nɛ e tre na malɛ kikɛ nɛ e shin nɛ b ji n lar. Bumo nɛ e shin nɛ b ji n lar malɛ kikɛ nɛ e shin nɛ mo nɛ bumo nya mbe kemaŋkura na.

Kananɛ Ebɔrɛ bɔla Kristo Yesu so ŋ ŋini mbe kasha be asheŋ

31To, asheŋ nɛ an nu ere kikɛ be kaman, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ? Nɛ Ebɔrɛ baa wɔ anyi be kaman, wanɛ e naaŋ tiŋ m pɔɔ anyi so? 32Esa nɛ e maŋ mɔn anyi mo gbagba Pibinyɛn nseŋ ta mo m bɔɔ basa enɔ ŋkpal anyi kikɛ so na, manɛ nna nɛ e maaŋ bugi kagbene n sa anyi kusɔ kikɛ n ti mo Pibi so? 33Nɛ wanɛ e naaŋ tiŋ n wu Ebɔrɛ be basa kulubi, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ gbagba e kaŋɛ fanɛ b ji n lar. 34Esa ko malɛ naa wɔtɔ nna nɛ e tiŋ n ji m bri bumo a? Kristo Yesu e la emo nɛ e wu, mo alɛ nseŋ naa la emo nɛ Ebɔrɛ tiŋi ashi luwu to nɛ e ya kaa tase Ebɔrɛ be jisoso, ebunyampo be kakpa a kule Ebɔrɛ a sa anyi na. 35To, manɛ e naaŋ tiŋ n lara kasha nɛ Kristo kɔ a sa anyi ashi anyi so? Tɔrɔ ŋko awurfoŋ ŋko basa be kekɔrfɛ anyi ŋkpal anyi be yirda so ŋko akoŋ ŋko ketir ŋko kenishipere ŋko luwu bre e naaŋ tiŋ n lara mbe kasha ashi anyi so? 36Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ:

“Ŋkpal fo so nɛ an wɔ kenishipere

nɛ k kɔ anyi a yɔ luwu to kachɛ kama na.

An ki fanɛ mbolpɔ nɛ b kɔ a yɔ nɛ b ya teŋ nna.”

37Kashenteŋto, shɛŋ maaŋ tiŋ n lara mbe kasha ashi anyi so. Kusɔ kama malɛ kikɛ to an bɔla emo nɛ e daŋ sha anyi na so nna a kɔ eleŋ kusɔ kikɛ so. 38Ŋkpal manɛ so, m baa nyi geeŋ nna fanɛ shɛŋ shɛŋ maaŋ tiŋ n lara kasha nɛ e kɔ a sa anyi na anyi so. Nɛ an wu ŋko an wɔ ŋkpa to gba, anyi maaŋ tiŋ n lar mbe kasha na to. Emalaika ŋko mbuibi lubiana ŋko asheŋ nɛ a bee wora naniere ŋko amo nɛ a beeŋ wora kachako gba ŋko eleŋana maaŋ tiŋ n lara kasha na anyi so. 39Shɛŋ maŋ wɔ durnya ere be esoso ŋko kumo be kaseto nɛ k tiŋ n lara mbe kasha na ashi anyi so. Shɛŋ shɛŋ maŋ wɔ durnya ere kikɛ to nɛ k tiŋ n lara anyi ashi Ebɔrɛ be kasha nɛ k bɔla an Nyɛnpe Kristo Yesu so a la anyeya na to.

9

Ebɔrɛ nɛ mbe basa laraso be asheŋ

1Asɔ nɛ n wɔ Kristo to a kaŋɛ ere la kashenteŋ nna, m maa fule nna nɛ Kiyoyu Cheeŋ na malɛ bee ŋini ma ashi ma kagbene to fanɛ m maa fule nna. 2Asɔ nɛ mee kaŋɛ na nde: Kagbenejija damta nɛ ebesa nɛ k maŋ kɔ ekar e bɔlɔ ma to ŋkpal ma basa so. 3Nɛ Ebɔrɛ daŋ kpal bumo so, ma yiri to ebi gbagba nɛ n de na, n so ma gbagba kɔnɔ nseŋ lara ma ashi Kristo be kebaawɔtɔ to gba, n daa beeŋ baa sha loŋ. 4Ma basa Israɛlebi nɛ n de na. Bumo nɛ Ebɔrɛ ta ŋ ki mbe mbia n shin nɛ b nya mbe kemaŋkura na n ti so. E nase kebaawɔtɔ koŋwuleso be kɔnɔ n sa bumo nseŋ sa bumo mbra na nɛ bɔrɛlambu na to be kabɔrɛshuŋ na nɛ b nya Ebɔrɛ be nnɔ naseso n ti so. 5B shi benananyɛngboŋana na be kanaŋ to nna. Dimɛdi malɛ be kaplɛa so Kristo na shi bumo to nna. Epaŋ be kedi e baa la Ebɔrɛ nɛ e chɔ kusɔ kama kuwura na peya. Amɛn.

6Kede maa ŋini fanɛ Ebɔrɛ be kɔnɔ naseso na maŋ tiŋ m bɔla ekpa nna, ŋkpal manɛ so, mannɛ Israɛl be efuli so ebi kikɛ e la Ebɔrɛ be basa laraso. 7Kumo alɛ maŋ naa ŋini fanɛ ŋkpal b ka la Eebraham mo nanabiana so bumo kikɛ la Ebɔrɛ be mbia nna. Ayai, kusɔ nɛ Ebɔrɛ kaŋɛ Eebraham e la: “Aizek be kaman to ebi nawule e naaŋ ba ki feya.” 8To, kede e naa ŋini fanɛ mannɛ eyur ere to be kakurge e naa ta basa a ki Ebɔrɛ be mbia she bumo nɛ b bɔla Ebɔrɛ be kɔnɔ naseso na to n nya kakurge na nawule e la Eebraham be kaman to ebi kashenteŋto. 9Ŋkpal manɛ so, le nɛ Ebɔrɛ daŋ nase kɔnɔ n sa Eebraham ŋ kaŋɛ: “Jemanɛ na gbagba kaŋ fo, meeŋ bɛta m ba nɛ Sɛɛra e nya ebinyɛn.” 10Kede malɛ be kaman Rebɛka gba be mbinyɛnbi anyɔ na gba daa kɔ etuto koŋwule nna, mo e la an nananyɛn Aizek na. 11Ama pɔɛŋ nɛ b kurge mbia na nɛ b wora kelela ŋko kulubi Ebɔrɛ daŋ kaŋɛ Rebɛka nna le: 12“Enimuso beeŋ ba shuŋ ebibiso na.” Loŋ e naaŋ tiŋ ŋ ŋini kusɔ nɛ Ebɔrɛ yili na fanɛ mbe kelara bumo be eko na daŋ shi mbe keparso be ketre to nna, mannɛ ŋkpal kusɔ nɛ b daŋ wora so. 13Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ Ebɔrɛ yɛ: “N lara Jeekɔb nna nseŋ kini Isɔɔ.”

14To, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ naniere? Fanɛ Ebɔrɛ maa ji asheŋ nɛ amo be ekpa so ŋko? Kaarɛ gba! 15Ŋkpal manɛ so, le nɛ e daŋ kaŋɛ anebi Mosis: “Esa nɛ mee sha kewu kuwɔr, nɛ mee wu kuwɔr nsaa shu a sa esa nɛ mee shu a sa.” 16Amoso, k maŋ la kusɔ nɛ k bee wora ŋkpal nyiŋgbasa be kusɔ nɛ e bee sha so ŋko mbe ashuŋ shunso so, k la Ebɔrɛ be kuwɔr nna. 17Ŋkpal manɛ so, le nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ ewura Fɛɛro: “M maŋ fo so nna ŋkpal le so nɛ m bɔla fo so ŋ ŋini ma eleŋ nseŋ shin nɛ durnya kikɛ e pin ma asheŋ.” 18Amoso, nɛ Ebɔrɛ baa sha kewu esa kuwɔr, e beeŋ wu mo kuwɔr nɛ e naa sha keshin nɛ esa be kumu e baa du kpakpa, e beeŋ shin nɛ k baa du loŋ.

Ebɔrɛ be agbo nɛ mbe kuwɔr be asheŋ

19Nɛ kenya la loŋ nna, menyi be eko beeŋ tiŋ m bishi ma le: “To, nɛ Ebɔrɛ e la esa nɛ e bee wora loŋ, manɛ e ba nɛ e naa wu anyi kulubi, ŋkpal manɛ so, wanɛ e naaŋ tiŋ n ji kusɔ nɛ Ebɔrɛ bee sha emɔrɔ?” 20Ama fo alɛ dimɛdi e la wanɛ nɛ fo tiŋ m malga n ji Ebɔrɛ emɔrɔ le? Kusɔ pɔrso beeŋ tiŋ ŋ kaŋɛ kumo be epɔrpo le: “Manɛ e ba nɛ fo pɔr ma le” a? 21Mannɛ epɔrpo e kɔ mbe ebɔ be eleŋ nɛ e tiŋ ŋ ku ebɔ na be ako m pɔr nchɛgboŋ be kusɔ jiso to be kusɔ nseŋ naŋ tiŋ n ta ebɔ na be ako malɛ m pɔr kachɛ kama malɛ be kusɔ jiso to be kusɔ a? 22To, loŋ koŋwule na nɛ Ebɔrɛ wora. Mbe demuso be agbo nɛ mbe eleŋ nɛ e daa sha kelara ŋ ŋini basa. Ama e daŋ ji basa nɛ mbe demuso be agbo daa wɔ bumo so nɛ b daga kasogberge na kanyiti. 23Mo alɛ daa sha nna nɛ basa e wu mbe kemaŋkuragboŋ nɛ e shin nɛ k ba anyi nɛ mbe kuwɔr na chɛr a ba anyi so so nna. Anyi nɛ e bela ase n yili nɛ an nya mbe kemaŋkura na. 24Anyi nɛ e tre na, ama mannɛ ashi Juwebi nawule to, e tre basa ko ashi nnyamase gba to. 25Le nɛ Ebɔrɛ daŋ bɔla anebi Hoziya so ŋ kaŋɛ:

“Basa nɛ b daa maŋ la meya na, naniere meeŋ tre bumo ma basa.

Efuli nɛ n daa maa sha na, naniere meeŋ tre kumo ma eshapo.”

26“Kakpa nɛ ma Ebɔrɛ daŋ kaŋɛ bumo le: ‘Mannɛ ma basa e la menyi’ na koŋwule na

nɛ meeŋ naŋ tre bumo ma, Ebɔrɛ nɛ n wɔ ŋkpa to na be mbia.”

27Le nɛ anebi Aizaaya bee kaŋɛ Israɛlebi be asheŋ awɔrso:

“Nɛ Israɛlebi baa shi fanɛ teku ase be ajembubi gba,

bumo to be gbrɛbi e naaŋ nya kumɔlga.

28Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ maaŋ chɛr nseŋ ji durnya ere demu nɛ asheŋ e loge.”

29Kumo alɛ baa du fanɛ kananɛ Aizaaya daŋ chɛr ŋ kaŋɛ le nna:

“Nɛ Enyɛnpetale daa maŋ yige kaman to ebi ko nna n sa anyi,

anyi daa beeŋ ki fanɛ kananɛ Sodɔm nɛ Gomɔra be nde daŋ ki na.”

Israɛl be baru lela be asheŋ

30To, naniere, nuso nɛ anyeeŋ kaŋɛ? Kumo kikɛ nde fanɛ saŋɛ na nnyamase daa maa fin bumo nɛ Ebɔrɛ be nferinto be kelela, ama naniere bre b bɔla yirda so n nya loŋ be kebaawɔtɔ. 31Ama Israɛlebi nɛ b daŋ fara a bɛ mbra nɛ k bee bar le be kelela so na a fin kumo na bre maŋ nya kumo. 32To, nɛ manɛ e ba nɛ bumo alɛ maŋ nya loŋ be kebaawɔtɔ na? Kusɔ nɛ k ba e la fanɛ b daa maŋ ta yirda n fin bumo nɛ Ebɔrɛ be nferinto be kelela na, b daŋ ta ashuŋ shunso nna a fin kumo. Amoso, b daŋ fiti kejembu nɛ basa bee fiti kumo so na nna. 33Kumo be asheŋ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ le na:

“Men keni, kejembu nɛ n ta n nase Zayɔn

nɛ k bee shin nɛ basa bee fiti kumo na,

kumo e la fanɛ kefalta nɛ baaŋ fiti n tɔr na.

Ama ekama nɛ e yirda mo Yesu na bre maaŋ ji anishinyɔr kikɛ.”

10

Kananɛ Israɛlebi wora n foe ekpa na be asheŋ

1Ŋ kurgepoana, kusɔ nɛ m baa sha ga nsaa kule kumo be Ebɔrɛ e la fanɛ ma basa Israɛlebi e nya kumɔlga. 2Ŋkpal manɛ so, meeŋ tiŋ n ji shɛda ŋ kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ be asheŋ pere bumo kenishi ga, ama loŋ be kenishipere na malɛ maŋ bɛ kepin asheŋ to so. 3Ŋkpal manɛ so, b maa pin ekpa nɛ Ebɔrɛ bee sha fanɛ b bɔla so na to nɛ bumo nɛ mo e nyalɛ nsaa wɔtɔ a bɔla bumo gbagba be aworbi be ekpaana so. Loŋ malɛ e naa ŋini fanɛ b maŋ ta bumo be amu m bɔɔ Ebɔrɛ enɔ nɛ e shin nɛ mo nɛ bumo e nyalɛ.

Kananɛ kumɔlga la ekama peya be asheŋ

4Kristo malɛ e bar mbra na ekar, saŋɛ na so, ekama nɛ e yirda, Ebɔrɛ beeŋ shin nɛ mo nɛ amodoŋwura e nyalɛ. 5Le malɛ be asheŋ nɛ anebi Mosis daŋ kaŋɛ saŋɛ nɛ e daŋ malga kebaabɛ mbra na so a sha keki elelapo Ebɔrɛ be anishito na be asheŋ na fanɛ: “Ekama nɛ e bee wora kusɔ nɛ mbra na bee ŋini malɛ gba beeŋ baa wɔ mbra na be kebaawɔtɔ to nna na.” 6Ama le nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ kebɔla yirda so a ki elelapo Ebɔrɛ be anishito be asheŋ: “Sa maŋ bishi fo kumu fanɛ: ‘Wanɛ e naaŋ dii n yɔ ebɔrɛso?’ Kumo e la fanɛ n ya bar Kristo. 7Fo alɛ e sa maŋ bishi le gba: ‘Wanɛ e naaŋ gbelge n yɔ durnya be kaseto?’ Kumo e la fanɛ n ya bar Kristo ashi bubuni to.” 8Kusɔ nɛ abɔrɛsibɛ na naa kaŋɛ e la: “Ebɔrɛ be kamalga baŋ taga menyi to nna. K baa wɔ menyi be nnɔ to nɛ menyi be ŋgbene to nna.” Yirda na be baru nɛ anyee bɔ a sa basa na. 9Nɛ fo baŋ bugi kɔnɔ n ji shɛda ŋ kaŋɛ fanɛ Yesu e la Enyɛnpe na nseŋ yirda fanɛ Ebɔrɛ tiŋi mo ashi luwu to, feeŋ nya kumɔlga. 10Ŋkpal manɛ so, esa be yirda ashi kagbene to e naa shin nɛ e bee ki elelapo Ebɔrɛ be anishito nɛ mbe kebaabugi kɔnɔ a ji eshɛda malɛ bee shin nɛ e bee nya kumɔlga. 11Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Esa kama nɛ e yirda mo maa ji anishinyɔr kikɛ.” 12Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ be anishito Juw nɛ kanyamase maŋ kɔr abar to, Enyɛnpe na e la ekama nyam be Enyɛnpe, nɛ ekama malɛ nɛ e shu n tre mo, e beeŋ bugi kagbene n nɛfa amodoŋwura. 13Ŋkpal manɛ so, loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Esa kama nɛ e shu n tre Enyɛnpe na beeŋ nya kumɔlga.” 14Ama nuso nɛ baaŋ wora n shu n tre esa nɛ b maŋ yirda? Nɛ nuso malɛ nɛ baaŋ wora n yirda emo nɛ baaŋ shu n tre na nɛ esa pɔtɛ baa maŋ kaŋɛ bumo mbe asheŋ? Ŋko nɛ esa pɔtɛ baa maŋ bɔ kubɔya na n sa bumo, nuso nɛ baaŋ wora n nu? 15Nɛ nuso malɛ nɛ baaŋ wora m bɔ kubɔya na nɛ Ebɔrɛ baa maŋ shuŋi bumo? Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “K la mamachi be kesheŋ nna n sa basa nɛ b kɔ kubɔya na nna a ba.” 16Ama mannɛ Israɛlebi kikɛ e sɔ baru lela na, ŋkpal manɛ so, le nɛ anebi Aizaaya daŋ bishi Enyɛnpe na: “Enyɛnpe, wanɛ e yirda anyi be kubɔya na?” 17Amoso, yirda bee shi kubɔya na be kenu to nna nɛ kubɔya na be kenu malɛ bee shi kemalga Kristo na be asheŋ to. 18Ama kesheŋ bishiso nɛ ŋ kɔ nde: “Kashenteŋ nna fanɛ b maŋ nu kubɔya na a?” Cha, b nu. Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ:

“Bumo be ebɔl fo kasawule ere so be kaplɛkama

nɛ bumo be mmalga yɔ durnya ere be ekar kikɛ.”

19Mee sha fanɛ n naŋ bishi fanɛ: “Israɛlebi daa maŋ pin to a?” Anebi Mosis gbagba e juŋkpar n sa kebishi ere be kifito ŋ kaŋɛ fanɛ le nɛ Ebɔrɛ kaŋɛ:

“Meeŋ shin nɛ kayurbesa e luri menyi to

ŋkpal basa nɛ bumo be efuli so maŋ la shɛŋ na so,

meeŋ shin nɛ men nya agbo n wɔtɔ efuli ko

nɛ kumo be basa wuli.”

20Ama anebi Aizaaya ji kenyɛn a chɔ loŋ ŋ kaŋɛ fanɛ le nɛ Ebɔrɛ yɛ:

“Basa nɛ b daa maa fin ma e bante ma

nɛ n lara ma kumu ŋ ŋini basa

nɛ b daa maa bishi ma asheŋ.”

21Le nɛ e kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ Israɛlebi malɛ be asheŋ:

“M bugi enɔ to nna saŋkikɛ nɛ n sɔ menyi,

nɛ menyi be asoe maa nu asheŋ

nɛ men wɔtɔ a ji ma eleŋ emɔrɔ na.”

11

Ebɔrɛ be kuwɔr nɛ e kɔ a sa Israɛlebi be asheŋ

1To, kusɔ nɛ mee sha nɛ m bishi e la fanɛ, Ebɔrɛ kini mbe basa nna ŋko? Kaarɛ, ma alɛ gba la Israɛl be efuli so be esa nna n shi Eebraham be kanaŋ to a la Bɛnjamin be yiri to be esa. 2Ebɔrɛ maŋ kini mbe basa nɛ e lara dra dra na kikɛ kuraa. Men nyi kusɔ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ ashi kakpa nɛ a bee malga anebi Elaija be asheŋ fanɛ kananɛ e ta kenishipere ŋ kule Ebɔrɛ ŋ gbiti Israɛlebi na ŋko? E yɛ: 3“Enyɛnpe, b mɔ fo anebiana nseŋ da fo bɔrɛsureana n lɛ. Naniere n nawule e ka nɛ baa sha kemɔ ma alɛ gba.” 4Elaija ka daŋ kaŋɛ loŋ, nuso nɛ Ebɔrɛ kaŋɛ mo? Ebɔrɛ yɛ: “Basa ŋgboŋ ashunu nɛ b maŋ gbir m bunyaŋ kegbir nɛ baa tre Baal na nɛ n yige n sa ma kumu.” 5Naniere be jemanɛ ere gba, loŋ koŋwule nna fanɛ mo ere Ebɔrɛ lara basa gbrɛbi ko nna n sa mbe kumu ŋkpal mbe kuwɔr be kakɛ so. 6K ka baa la kuwɔr be kakɛ be asheŋ ere bre, k maŋ naa la ashuŋ shunso be asheŋ, nɛ k daa la ashuŋ shunso be asheŋ nna, kumo ere Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ na daa maaŋ naa la kuwɔr be kakɛ. 7To, naniere manɛ e naa wɔtɔ? Kusɔ nɛ k wɔtɔ e la fanɛ kusɔ nɛ Israɛlebi daŋ pere kenishi a fin na, b fin kumo ŋ gben, ama Ebɔrɛ be basa laraso na bre nya kumo nɛ basa nɛ b ka malɛ nya amu kpakpaso. 8Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ:

“Ebɔrɛ sa bumo kebalto

nɛ anishi nɛ a maa wu nɛ asoe nɛ a maa nu nna

hale m ba fo mbre.”

9Ewura Deevid malɛ yɛ:

“Ebɔrɛ e shin nɛ b gelge ŋ gben

nɛ b so m pɛ bumo ashi bumo be ejikpa.

Ebɔrɛ e shin nɛ b tɔr

nseŋ shin nɛ b gberge bumo kusoe.

10Ebɔrɛ e shin nɛ bumo be anishi buu so nɛ b sa maŋ nya n wu nseŋ shin nɛ bumo be nshɛr e kɔnto hale mbaanaayɔ.”

11Men shin nɛ n naŋ bishi kesheŋ ere fanɛ Israɛlebi daŋ fiti nna n tɔr ŋ koso ŋ gben ŋko? Ayai, mannɛ aloŋ nna kuraa. Ama ŋkpal bumo be alubi so nɛ nnyamase nya kumɔlga nɛ bumo be kebaawɔtɔ na yɛlga Israɛlebi. 12Juwebi be alubi so nɛ durnyaebi nya nɛfa gboŋgboŋi nɛ bumo be kabɔrɛŋana wuso malɛ gba bar nnyamase nɛfa gboŋgboŋi. Nɛ kananɛ k la loŋ ere, nɛ Juwebi kikɛ na ba ti so, kumo ere nɛfa nɛ k beeŋ ba na beeŋ ba kaa shi pasaa.

Nnyamase be kumɔlga be asheŋ

13To, naniere, menyi nnyamase nɛ mee malga a sa na. Ŋ ka baa la nnyamase be eshuŋipo ere bre, meeŋ baa puchi ma kushuŋ na so. 14Shere mee wora loŋ, meeŋ tiŋ n shin nɛ kayɛlga e pɛ ma basa nɛ loŋ e tiŋ n shin nɛ bumo be beko e nya kumɔlga. 15Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ ka daŋ kini bumo na so, durnyaebi nɛ b ka na nɛ Ebɔrɛ daŋ ba abar so nna. To, nɛ naniere Ebɔrɛ naŋ sɔ bumo, nuso nɛ asheŋ beeŋ baa du? Kumo ere bubuni beeŋ nya ŋkpa nna na. 16Nɛ esa baŋ ta bodobodo be kaba n lara kanya popɔr be sarga n sa Ebɔrɛ, kumo ere bodobodo na gba kikɛ la Ebɔrɛ peya nna na. Nɛ esa malɛ naŋ kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ e wɔ kedibi be nliŋi, kumo ere mo koŋwule na e kraa wɔ kedibi na kikɛ gba. 17B ka fɛta ɔlifs be kedibi fɛaso be keyabi nɛ k bee nya kekeni nseŋ ta menyi nɛ men du fanɛ ɔlifs be kukɔrbua n yuu n chɔga ɔlifs be kedibi na so nɛ menyee nu kedibi na be ebel ere, 18men sa maa puchi ŋkpal men ka la ayabi na so, ŋkpal manɛ so, men baa nyiŋi fanɛ mannɛ menyi e kɔ nliŋi na to, amo e kɔ menyi to. 19Menyeeŋ tiŋ ŋ kaŋɛ menyi be amu le: “B fɛta ayabi ashi kedibi nɛ k nya kebela na so nna n lɛ nseŋ ta anyi nɛ anyi maŋ nya kebela na n yuu to nɛ an kule n chena.” 20To, kashenteŋ nna fanɛ b daŋ fɛta bumo nɛ b daa la kedibi na be ayabi gbagba na nna n lɛ ŋkpal b ka maŋ kɔ yirda so, ama yirda so nɛ menyi ere yil kpakpa na. Amoso, men sa maa wu menyi be amu, men baa kɔ kabɔrɛŋana a wɔtɔ. 21Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ ka baa maŋ yige m paŋ Juwebi nɛ b du fanɛ ayabi gbagba na, e maaŋ yige m paŋ menyi alɛ gba. 22To, loŋ e daga men ka keni m pin kananɛ Ebɔrɛ be kelela nɛ mbe nyaŋnyaŋ du. E ŋini basa nɛ b foe kashenteŋ be ekpa na so na kananɛ e du nyaŋnyaŋ nseŋ ŋini menyi alɛ mbe kelela nɛ men kraŋ baa wɔ mbe kelela na to nna na. Nɛ mannɛ aloŋ, e beeŋ ku menyi n lɛ fanɛ kananɛ e daŋ ku ayabi gbagba na n lɛ na. 23Ama nɛ Juwebi na chɛrga bumo be nfɛra nseŋ fara a yirda, kumo ere Ebɔrɛ beeŋ naŋ bɛta bumo n wɔtɔ kakpa nɛ b daa yil na, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ beeŋ naŋ tiŋ n wora loŋ. 24Ŋkpal manɛ so, nɛ Ebɔrɛ baŋ tiŋ ŋ ku fo ashi ɔlifs be kekɔrbuadibi be kapɔr to nseŋ ta fo n yuu n wɔtɔ ɔlifs be kedibi nɛ k nya kebela a maŋ daga fo nɛ kumo ka luri abar to na, kumo ere ayabi dra nɛ Ebɔrɛ daŋ ku n lɛ na maaŋ baa du mo so kpakpa hale gbrɛbi kama kuraa fanɛ ayabi na ka beeŋ naŋ tiŋ m ba chuge amo be kedibi gbagba so ŋko?

Ebɔrɛ be kuwɔr nɛ e kɔ a sa basa kikɛ be asheŋ

25Ŋ kurgepoana, kashenteŋ be wulo ko wɔtɔ nɛ mee sha fanɛ men pin kumo, saŋɛ na so men maaŋ ta menyi be amu fanɛ basa nyiashempo. Kumo nde fanɛ kumu kpakpaso be kebaawɔtɔ nɛ k ba Israɛlebi so na maŋ ba nna nɛ k ba kaa wɔtɔ mbaanaayɔ, kumo be ekar e la saŋɛ nɛ nnyamase nɛ baaŋ nya kumɔlga na kikɛ ya loge nyam. 26Amoso, Israɛlebi kikɛ beeŋ nya kumɔlga fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ le na:

“Emɔlgapo na beeŋ shi Zayɔn

m ba lara edalubisheŋ kikɛ ashi Jeekɔb be kaman to ebi to.”

27“Ŋ kaŋ lara bumo be alubi ashi bumo to,

meeŋ nase kɔnɔ ashi ma nɛ bumo be kebaawɔtɔ be kaplɛa so.”

28Baru lela na be kaplɛa so, bumo nɛ Ebɔrɛ ki bedoŋ nna ŋkpal menyi nnyamase so, ama Ebɔrɛ be kelara bumo so na be kaplɛa so, b la mo teriana nna ŋkpal benananyɛngboŋana na so. 29Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ be kakɛ nɛ mbe ketre esa a sa mbe kumu maa chɛrga. 30An ta fanɛ menyi nnyamase le, saŋɛ na men daa maa nu a sa Ebɔrɛ, ama naniere e bee wu menyi kuwɔr nna ŋkpal Juwebi ka maa nu a sa mo so. 31Naniere bumo alɛ gba kpal Ebɔrɛ be kuwɔr nɛ e wu menyi na so nna a maa nu a sa Ebɔrɛ, saŋɛ na so, Ebɔrɛ beeŋ wu bumo alɛ gba kuwɔr. 32Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ yige basa kikɛ nna n wɔtɔ kasomaanu be kebaawɔtɔ to, saŋɛ na so nɛ e wu bumo kikɛ kuwɔr.

Kananɛ Pɔɔl bee chɔrɔ Ebɔrɛ be asheŋ

33Kashenteŋto, Ebɔrɛ be alelasheŋ shi pasaa. Mbe nfɛra nɛ mbe kashennyi shi kashenteŋto. Wanɛ e naaŋ tiŋ m pin asheŋ nɛ e bee yili to ŋ kute ŋko m pin mbe asheŋ woraso to?

34Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na:

“Wanɛ e nyi Enyɛnpe be kagbene to

wanɛ e naaŋ tiŋ n sa mo nfɛra

ashi mbe asheŋ woraso to?

35Nɛ wanɛ malɛ e daŋ paŋ mo kusɔ ko nɛ e fin ŋ ka amodoŋwura?”

36Ŋkpal manɛ so, mo e pɔr kusɔ kikɛ, mo alɛ to nɛ kusɔ kikɛ bɔla a wɔ ŋkpa to a sa mo. Kemaŋkura e baa wɔ Ebɔrɛ so mbaanaayɔ. Amɛn.

12

Kebaawɔtɔ ashi Ebɔrɛ be ekpa so be asheŋ

1To, ŋ kurgepoana, ŋkpal Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ damta nɛ e wu anyi na so, mee kule menyi nna nɛ men ta menyi be amu n sa Ebɔrɛ fanɛ sarga nɛ k wɔ ŋkpa to a du cheembi a par Ebɔrɛ. Menyi be kabɔrɛshuŋ nɛ men kɔ a di Ebɔrɛ epaŋ nna na. 2Men sa maa ta menyi be ŋgbene a wɔtɔ durnya ere to ebi be asheŋ to, men shin nɛ Ebɔrɛ e chɛrga menyi be ŋgbene n sa menyi nɛ men nya nfɛra popɔr. Saŋɛ na so nɛ menyeeŋ tiŋ m pin kusɔ nɛ Ebɔrɛ bee sha, kumo e la fanɛ alelasheŋ, mbe aparsheŋ nɛ asɔ nɛ a daga.

3Ŋkpal Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ nɛ e sa ma so, mee kaŋɛ menyi be ekama nna fanɛ e sa maa maŋ mbe kumu so a chɔ kananɛ e baa du. Ama men baa fɛ bebɔlpo be nfɛra a sa menyi be amu a kɔ loŋ be nfɛra na a yuu kananɛ yirda nɛ Ebɔrɛ sa ekama na sa so. 4Mba damta e chɔɔ esa be eyur so, ama amo alɛ be kekama nɛ kumo be kushuŋ. 5To, loŋ koŋwule na nɛ anyi nɛ Yesu be kefɛato du. An shi, ama an la eyur koŋwule nna ashi mo to nɛ ekama malɛ wɔ mo barkasa to. 6Amoso, an baa kɔ anyi be nnaŋ to be ŋkɛana na to a shuŋ. Amo nɛ an nya ŋkpal Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ nɛ e sa ekama kananɛ e beeŋ tiŋ na so. Fo kama nɛ fo kakɛ baa la abɔrɛsheŋ be kebaawu a kaŋɛ, fo ta loŋ be kakɛ na ŋ kesar fo yirda so n shuŋ. 7Fo kama nɛ fo kakɛ la fo braana be kebaashuŋ, fo baa shuŋ bumo. Nɛ k naa la keŋini, fo baa ŋini. 8Nɛ kumo alɛ naa la basa be keleŋto, fo baa wora loŋ. Ekama malɛ nɛ e bee barga mbe kanya to a sa beko e baa bugi kagbene a wora loŋ. Ekama nɛ e la ejuŋkparpo e baa shuŋ ga nɛ emo nɛ mo alɛ naa wu basa kuwɔr e baa bugi kagbene a wora loŋ.

9Men shin nɛ menyi be kasha e baa la kashenteŋ be kasha. Men baa kishi alubisheŋ nsaa far a chɛ alelasheŋ. 10Men baa kɔ bekurgepo be kasha a sha abar nsaa juŋkpar a bunyaŋ abar. 11Men baa shuŋ ga nsaa maa wora ntɔl. Men baa bugi menyi be ŋgbene kikɛ to a shuŋ Enyɛnpe kashenteŋto. 12Men shin nɛ menyi be tama e baa sa menyi kagbenefuli nɛ men baa ji kanyiti ashi menyi be etɔrɔ to nsaa kule Ebɔrɛ saŋkama. 13Men baa barga menyi be asɔ to a sa bekurgepoana nɛ b maŋ kɔ nsaa bugi menyi be nwu a sa bekurgepo nɛ b la befɔ.

14Men baa nɛfa basa nɛ baa kpal menyi be kebɛso so a tɔrɔ menyi na, men baa nɛfa bumo nsaa maa so bumo kɔnɔ. 15Men baa tu bumo nɛ bumo be ŋgbene fuli a shin nɛ menyi be ŋgbene e baa fuli nsaa tu bumo nɛ baa shu malɛ a shu. 16Men baa kɔ kɔnɔkoŋwule be kebaawɔtɔ a sa abar. Men sa maa maŋ menyi be amu so, ama men baa bar menyi be amu kaseto a shuli a shuŋ bebɔlpo be ashuŋ a maa fɛ fanɛ men la benyiashempo. 17Men sa maa bɛta kulubi a ka kulubi be kukɔ. Men baa wora ania a sha basa kikɛ nsaa wora bumo kelela. 18Men baa wora ania kanaŋkamaso nɛ menyeeŋ tiŋ nɛ menyi nɛ basa kikɛ e baa wɔ kagbenewushi be kebaawɔtɔ to. 19Beshapo, men sa maa wora a tal basa nɛ baa wora menyi to, men shin nɛ Ebɔrɛ be agbo e baa shuŋ loŋ be kushuŋ a sa menyi fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ Enyɛnpe bee kaŋɛ le na: “Keka esa be kulubi kukɔ la ma asheŋ nna. Ma, Enyɛnpe na e naaŋ ka esa be kulubi kukɔ nɛ kumo be ekpa so.” 20Kusɔ nɛ k daga fanɛ men baa wora nde, nɛ akoŋ baa kɔ fo doŋ, fo sa mo ajibi, nɛ achukoŋ malɛ naa kɔ mo, fo sa mo kusɔnuuso nɛ e nuu. Nɛ fo baŋ wora loŋ, feeŋ ta anishinyɔr m pɛ edoŋ na. 21Men sa maŋ shin nɛ kulubi e baa pɔɔ menyi so, ama men baa shin nɛ menyi be kelela e baa pɔɔ kulubi so.

13

Keshuŋ n sa abane be asheŋ

1A daga fanɛ ekama e baa nu a sa mbe efuli so be abane be bejuŋkparpo, ŋkpal manɛ so, abane kikɛ maŋ wɔtɔ nɛ Ebɔrɛ maŋ ta eleŋ m bɔɔ kumo enɔ. Mo Ebɔrɛ koŋwule na malɛ e jɔŋɛ abane kama. 2Amoso, ekama nɛ e maa nu a sa abane be bejuŋkparpo bee ji kusɔ nɛ Ebɔrɛ jɔŋɛ emɔrɔ nna na. Bekama malɛ nɛ baa wora loŋ bee ta kasogberge nna a bar bumo be amu na. 3Ŋkpal manɛ so, basa nɛ baa wora kelela maa ŋana abane be bejuŋkparpo. Bumo nɛ baa wora alubi e naa ŋana bumo. Men maa sha fanɛ men baa ŋana abane be ejuŋkparpo kama ŋko? To, kumo ere, men baa wora asɔ nɛ a daga nɛ enimu na e baa sa menyi mbo. 4Ŋkpal manɛ so, e la Ebɔrɛ be kenya nna ŋkpal fo kelela so. Ama nɛ fo baa wora alubi bre, baa lɔ kufu, ŋkpal manɛ so, enimu na maa keta mbe tokobi na jiga nna. E la Ebɔrɛ be kenya nna nɛ e baa keni asheŋ nɛ amo be ekpa so a sa basa a gberge alubiworapoana kusoe. 5Amoso, a daga fanɛ men baa bar menyi be amu kaseto a sa bejuŋkparpoana, mannɛ ŋkpal kasogberge nawule so, ama ŋkpal kananɛ menyi be ŋgbene to be nfɛra bee yili menyi so so. 6To, loŋ koŋwule na malɛ gba so e shin nɛ a daga fanɛ men baa ka elampo na, ŋkpal manɛ so, benimuana na la Ebɔrɛ be anya nna a kɔ bumo be saŋɛ kikɛ a keni abane be asheŋ nɛ amo be ekpa so. 7Amoso, men baa ka akɔ kama nɛ men ji bumo. Nɛ k la fanɛ menyi be amu so be lampo nna, men ka, nɛ kumo alɛ naa la fanɛ menyi be asɔ be lampo nna, men ka amo alɛ gba be kukɔ. Nɛ k naa la fanɛ bunyaŋ nna, men jɔŋɛ bumo ase m bunyaŋ bumo.

Asheŋ nɛ a daga fanɛ an wora n sa abar be asheŋ

8Men sa maŋ ji esa kikɛ be kukɔ she abar be kasha nawule be kukɔ, ŋkpal manɛ so, esa kama nɛ e bee sha mo barkasa dimɛdi bɛ mbra na so n loge. 9Ebɔrɛ be mbraana nɛ a bee kaŋɛ le na: “Men sa maa ji kubojua nɛ men sa maa mɔ nɛ men sa maa yuri nɛ men sa maa yɛlga abar be asɔ,” nɛ mbraana nɛ a ka na kikɛ wɔ le be mbra ere to nna: “Baa sha fo barkasa dimɛdi fanɛ fo gbagba be kumu.” 10Fo kama nɛ fee sha fo barkasa dimɛdi, fo maaŋ wora mo kulubi. Amoso, kesha fo barkasa bee ŋini kebɛ mbra na kikɛ so nna na.

11Men baa wora loŋ a nyi jemanɛ mo nɛ an wɔ ere to be asheŋ. Jemanɛ mo nɛ k daga fanɛ men tiŋi ashi menyi be edi to na fo, ŋkpal manɛ so, naniere anyi be kumɔlga be kachɛ na taga to a chɔ saŋɛ nɛ an daŋ fara n yirda Yesu Kristo na. 12Kanyɛ na biri n chɛr ga, naniere a ka gbrɛ nɛ kare e chɛ. Amoso, men shin nɛ an yige tentembiri to be ashuŋ shunso n lɛ nseŋ ta akɔsɔ na a wɔ kefulto to a kɔ. 13Men shin nɛ an baa bii kebaawɔtɔ lela nɛ k daga basa nɛ b wɔ kapaso be kefulto be kebaawɔtɔ na to. An sa maŋ naa wɔ kasanuu be nshɛr jijigaana to nɛ kusɔjigaya ŋko amɔmɔshiasheŋ be kebaawɔtɔ to nɛ nlu ŋko kayurbesa be kebaawɔtɔ to. 14Ama men ta Enyɛnpe Yesu Kristo be akɔsɔ na a kuŋ menyi be amu fanɛ asɔbuuso na nseŋ yige kebaade menyi be kapɔr lubiana ere be aparsheŋ so nɛ a sa maŋ kaŋ shin nɛ menyi be ayɛlgasɔ e ka menyi to.

14

Kananɛ k maŋ daga fo ka bee wu fo barkasa kulubi be asheŋ

1Men baa sɔ ekama nɛ e maŋ kɔ eleŋ ashi yirda na to na a wɔtɔ menyi to, ama menyi nɛ mo e sa maa ji emɔrɔ a yɔ mbe asheŋ fɛso be kaplɛa so. 2Esa ko bee kaa yirda fanɛ e beeŋ tiŋ n ji kusɔ kikɛ be epo, ama emo nɛ mbe yirda maŋ kɔ eleŋ bre bee ji afantaŋ nawule be epo nna. 3Nɛ ekama malɛ nɛ e bee ji kusɔ kikɛ e sa maa fɛl emo nɛ e maa wora loŋ. Emo nɛ mo alɛ maa ji kusɔ kikɛ na malɛ e sa maa kaŋɛ fanɛ emo nɛ e bee ji kusɔ kikɛ na bee foe ekpa nna, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ e sɔ amodoŋwura na. 4Manɛ be ekpa nɛ fo alɛ kɔ nɛ fo tiŋ n ji esa pɔtɛ be kayɛrbi demu? Mo nyɛnpe gbagba be anishito nɛ e beeŋ tiŋ n ji n lar ŋko n ji n tɔr, mo alɛ beeŋ ji n lar malɛ, ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe beeŋ tiŋ n shin nɛ e ji n lar.

5An ta fanɛ nchɛ le. Esa ko kutɔ nchɛ ko la nchɛgboŋ nna, ama esa ko malɛ kutɔ nchɛ kikɛ sasa nna. A daga fanɛ ekama e baa pin mbe kagbene to geeŋ fanɛ le be kesheŋ ere e daga ŋ ka wora ŋko n sa maŋ wora. 6Esa kama nɛ e bee ta kachɛ ko fanɛ kachɛgboŋ, bee wora loŋ nna a sha kebunyaŋ Enyɛnpe. Nɛ ekama malɛ nɛ e bee ji kejibi ko, bee ji kumo nna a bunyaŋ Enyɛnpe na, ŋkpal manɛ so, amodoŋwura gba bee kaa di Ebɔrɛ epaŋ nna pɔɛŋ nsaa ji. Nɛ ekama malɛ nɛ e bee kini kejibi ko be keji, bee wora loŋ nna a bunyaŋ Enyɛnpe na nsaa di Ebɔrɛ epaŋ nna na. 7Ŋkpal manɛ so, anyi be ekama maŋ wɔtɔ nna ŋkpal mo gbagba be kumu so so. Anyi be ekama malɛ maa wu a sa mo gbagba be kumu so. An baa wɔ ŋkpa to, Enyɛnpe nɛ an wɔ ŋkpa to a sa nɛ anyi alɛ naŋ wu gba, Enyɛnpe na nɛ anyee wu a sa. 8Amoso, nɛ an baa wɔ ŋkpa to ŋko an wu gba, an wɔ Enyɛnpe na be enɔ to nna. 9Loŋ so nɛ Kristo na wu nseŋ naŋ lar luwu to m ba na, saŋɛ na so e beeŋ baa la basa nɛ b wu nɛ bumo nɛ b kraa wɔ ŋkpa to be Enyɛnpe.

10To, nɛ a ji nuso nna nɛ fee wu fo barkasa kulubi? Nɛ fo alɛ, manɛ e ba nɛ fee keni fo barkasa a bɔl? Ŋkpal manɛ so, kachako an kikɛ beeŋ yili Ebɔrɛ be demuji be echenakpa nɛ e ji anyi demu. 11Ŋkpal manɛ so, loŋ gbagba nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ le na:

“Ma, Enyɛnpe ka baa wɔ ŋkpa to ere bre,

ekama beeŋ ba gbir ma kumuli kacha ko,

ekama malɛ beeŋ ba bugi kɔnɔ ŋ kaŋɛ fanɛ

ma e la Ebɔrɛ.”

12Amoso, kachako anyi be ekama beeŋ kaŋɛ Ebɔrɛ asheŋ nɛ an wora kikɛ nyam nɛ kusɔ nɛ k ba nɛ an wora amo.

Kesa maŋ shin nɛ fo barkasa e tɔr be asheŋ

13Amoso, men shin nɛ an yige kebaawu abar alubi be asheŋ n lɛ. Kusɔ nɛ k daga fanɛ men baa wora e la fanɛ men sa maŋ kaŋ ta shɛŋ shɛŋ ŋ kagle men niopibi kama ekpa nɛ e fiti n tɔr kulubi to. 14Ŋ ka wɔ Enyɛnpe Yesu to so m baa nyi nna geeŋ fanɛ kejibi kikɛ gbagba maŋ lubi so, ama nɛ esa kama baa ta kejibi kama fanɛ kejibi lubi, kumo ere k beeŋ baa la kejibi lubi n sa amodoŋwura kashenteŋto. 15Nɛ kusɔ kama malɛ nɛ fee ji nɛ k bee tɔrɔ fo niopibi be nfɛra, kumo ere mannɛ kasha be kesheŋ nɛ fee wora na. Sa maŋ kaŋ shin nɛ fo niopibi nɛ Kristo wu n sa na e foe ekpa ŋkpal kusɔ nɛ fee ji so. 16Sa maŋ shin nɛ kusɔ nɛ fee tre kusɔ lela e nya ketre lubi fanɛ k maŋ walɛ so. 17Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ be kuwura na to be asheŋ maŋ la kebaaji nɛ kebaanuu be asheŋ nna. K la alelasheŋ nɛ kagbenewushi nɛ kagbenefuli nɛ a bee shi Kiyoyu Cheeŋ na kutɔ na be kebaawɔtɔ be asheŋ nna. 18Ŋkpal manɛ so, ekama nɛ e bee shuŋ Kristo le be ekpa so be kebaawɔtɔ bee par Ebɔrɛ nna nɛ basa pɔtɛ gba e ji mbe kebaawɔtɔ lela na be shɛda n sa abar. 19Amoso, men shin nɛ an baa wora ania saŋkikɛ a wora asheŋ nɛ a bee bar kagbenewushi nɛ asheŋ nɛ a beeŋ tiŋ n chɛ to n shin nɛ an baa leŋ abar to. 20Sa maŋ kpal ajibi so n jija Ebɔrɛ be kushuŋ. Kejibi kama walɛ so nna, ama a maŋ daga fanɛ esa kikɛ ka ji kejibi kama nɛ k bee shin nɛ esa pɔtɛ bee foe ekpa na. 21Nɛ fo nyi fanɛ fo we eblaŋ ko ŋko n nuu nsa ŋko n wora kusɔ kama nɛ k beeŋ shin nɛ fo niopibi e foe ekpa bre, fo ka maŋ wora amo be kekama bɔ. 22Amoso, kusɔ kama nɛ fo yirda a yɔ le be asheŋ ere be kaplɛa so, fo shin nɛ k baa wɔ fo nɛ Ebɔrɛ be nferinto. Kagbenefuli malɛ la esa kama nɛ e maa wu mo gbagba be kumu kedoŋ ashi kusɔ nɛ e bee yirda be ekpa so na peya nna. 23Nɛ esa baa shin nɛ e ji kejibi kama nsaa wora shikashika nseŋ ji kumo, amodoŋwura wora n da so ashi Ebɔrɛ be anishito, ŋkpal manɛ so, e maŋ kɔ yirda kesheŋ nɛ e bee wora na to nna na. Kusɔ kama malɛ nɛ fo maŋ ta yirda n wora kumo la kulubi nna.

15

Kebaawora asheŋ a par basa pɔtɛ be asheŋ

1A daga fanɛ anyi, bumo nɛ an kɔ eleŋ yirda na to na e baa chɛ bepɔshipo na to a keni bumo be asheŋ nɛ a bee pɔɔ bumo so to. An sa maa wɔtɔ a de anyi gbagba be aparsheŋ so. 2Anyi be ekama e baa wora mo braana bebɛsopo asheŋ lela nɛ a bee par bumo nɛ loŋ e tiŋ n sa bumo eleŋ nɛ k beeŋ yɛr bumo anishito ashi yirda na to. 3Ŋkpal manɛ so, Kristo gba daa maŋ de mo gbagba be aparsheŋ so, ama loŋ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ e bee kaŋɛ le na: “Katege nɛ basa tege menyi na kikɛ laŋɛ ma kumu so.” 4Abɔrɛsibɛ kama malɛ nɛ b daŋ sibɛ dra dra kikɛ n nase na, b daŋ sibɛ amo nna nɛ a baa ŋini anyi asheŋ, saŋɛ na so, anyeeŋ bɔla kanyiti nɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee leŋ anyi to na to a kɔ tama. 5Ebɔrɛ nɛ e bee sa anyi kanyiti nsaa leŋ anyi to na e shin nɛ men nya kagbene koŋwuleso be kebaawɔtɔ a wɔ abar so a bɛ Kristo Yesu so. 6Saŋɛ na so menyi kikɛ beeŋ ta ebɔl koŋwule n di Ebɔrɛ an Nyɛnpe Yesu Kristo mo Tuto na epaŋ.

Nnyamase ka bee maŋkura Ebɔrɛ be asheŋ

7To, men baa sɔ abar fanɛ kananɛ Kristo sɔ menyi na nɛ Ebɔrɛ e nya kemaŋkura. 8Ŋkpal manɛ so, ma e kaŋɛ menyi na fanɛ Kristo ki Juwebi be kenya nna ŋkpal Ebɔrɛ be kashenteŋ na so, saŋɛ na so, e beeŋ shin nɛ nnɔ nɛ Ebɔrɛ nase n sa benananyɛngboŋana na e bɔla ekpa. 9Loŋ e naaŋ shin nɛ nnyamase e maŋkura Ebɔrɛ ŋkpal mbe kuwɔr so fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ le na:

“Ŋkpal le so meeŋ baa wɔ nnyamase to a di fo Ebɔrɛ epaŋ.

Meeŋ boŋ nshɛ n dele fo ketre.”

10Le nɛ abɔrɛsibɛ na kraŋ naa kaŋɛ:

“Nnyamase, men tu Ebɔrɛ be basa laraso

n shin nɛ menyi be ŋgbene e fuli menyi.”

11Amo koŋwule na kraŋ naa kaŋɛ le:

“Menyi nnyamase kikɛ, men di Enyɛnpe na epaŋ,

nɛ menyi basa yiri kikɛ men boŋ nshɛ n di mo epaŋ.”

12Ade malɛ gba kikɛ be kaman le nɛ anebi Aizaaya yɛ:

“Jɛsi be kenanabi beeŋ ba kachako

m ba lar n ji nnyamase so kuwura

nɛ b ta bumo be tama kikɛ n deŋi mo so.”

13Ebɔrɛ nɛ e bee sa anyi tama na e shin nɛ kagbenefuli nɛ kagbenewushi e bɔlɔ menyi to ashi menyi be keyirda mo ere to, saŋɛ na so menyi be tama beeŋ bɔla Kiyoyu Cheeŋ na be eleŋ to m bɔlɔ menyi to felɛlɛ n ya kaa wurge.

Ekpa nɛ Pɔɔl kɔ n tiŋ n sibɛ le be asheŋ ere be asheŋ

14Ŋ kurgepoana, ma alɛ gba baa nyi geeŋ fanɛ alelasheŋ e baŋ bɔlɔ menyi alɛ gbagba to nseŋ naa nyi fanɛ men kɔ kanyiasheŋ kikɛ nɛ men gbagba e tiŋ ŋ ŋini abar asheŋ. 15Ama kawɔl ere to m malga asheŋ ko nɛ amo be ekpa so n sa menyi fanɛ ŋ ka bee nyiŋi menyi amo be asheŋ na. N nya kenyɛn nna m malga amo kikɛ ŋkpal kuwɔr nɛ Ebɔrɛ wu ma n shin nɛ ŋ ki Yesu Kristo be kenya a shuŋ a sa nnyamase na so. 16Mee shuŋ nna fanɛ bɔrɛmatapo a wɔtɔ a bɔ baru lela nɛ a shi Ebɔrɛ kutɔ na nna a sa nnyamase, saŋɛ na so, baaŋ baa du fanɛ kakɛ nɛ k bee par mo ere Ebɔrɛ nɛ Kiyoyu Cheeŋ na lara m bɔɔ mo enɔ na. 17Ŋkpal kɔnɔkoŋwule nɛ k wɔ ma nɛ Kristo Yesu be kefɛato so mee puchi nna ŋkpal ŋ ka bee shuŋ Ebɔrɛ so. 18Meeŋ baa kɔ kenyɛn nawule a malga asheŋ nɛ Kristo na wora ashi ma to nɛ loŋ e tiŋ n shin nɛ m bɔla mmalga nɛ ashuŋ shunso to n shin nɛ nnyamase e ba kaa nu a sa Ebɔrɛ. 19Kiyoyu na be eleŋ to nɛ m bɔla n shin nɛ b wu etɔɔnɛ nɛ emamachisheŋ. Amoso, baŋ yili Jerusalɛm be kade to n ta ŋ kulti n ya fo Ilirikem kikɛ m bɔ Kristo be baru lela na nɛnɛ n sa basa. 20Kusɔ nɛ m baŋ yili ma kagbene to fanɛ meeŋ baa wora e la fanɛ saŋkikɛ m baa bɔ baru lela na a sa basa nɛ b wɔ mboŋ nɛ ndoŋebi maŋ naŋ nu Kristo na be asheŋ kikɛ na, saŋɛ na so, m maaŋ baa du fanɛ esa nɛ e bee pɔr egbal a yuu esa pɔtɛ ko be gbaltɔlase so. 21Kusɔ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ le na nɛ m baa sha:

“Basa nɛ b daa maŋ kaŋɛ mbe asheŋ n sa na beeŋ wu mo kenishiso

nɛ bumo nɛ b daa maŋ nu mbe asheŋ na e pin to.”

22Ade so nɛ m maŋ nya ekpa ale damta nɛ m ba menyi kutɔ na.

Pɔɔl ka bee fɛ keyɔ Rom be asheŋ

23Ama naniere ŋ ka maŋ naa kɔ kakpa ashi nsawule ere so nfe nɛ n shuŋ ere nɛ ŋkpal kananɛ ŋ kɔ nfɛ damta nɛ a choŋ ere kikɛ nɛ n wu menyi ere so, 24n yili kumo nna fanɛ ŋ kaa yɔ Speen be efuli so, meeŋ wu menyi. Ŋ kaŋ wu menyi m moɛ gbrɛ nɛ n shin nɛ men chɛ ma to ashi ma enite na to. 25Naniere bre, ma aya kraa wɔ Jerusalɛm be ekpa to nna ŋkpal Ebɔrɛ be basa nɛ b wɔ ndoŋ so. 26Masɛdonia nɛ Akaya be efuliana so be asɔriana e yili kumo bumo gbagba be keparso n to amansherbi be toto nɛ n ta n ya sa Ebɔrɛ be basa nɛ b la betirpo a wɔ Jerusalɛm be asɔri to na. 27Bumo gbagba e yili kumo loŋ n wora. Kumo alɛ kashenteŋto bre, a daga b ka chɛ loŋ be betirpo na to, ŋkpal manɛ so, kananɛ nnyamase baŋ bɔla Juwebi so n nya abɔrɛsheŋ be nɛfa na koŋwule na a daga fanɛ nnyamase gba ka ta bumo be durnya ere to be asɔ be ako a chɛ Juwebi to. 28Amoso, m baŋ ta le be toto ere n sa bumo nseŋ shuŋ ma kushuŋ na n loge, meeŋ pɛ Speen be efuli so be ekpa nseŋ gbɛ n chɔrɔ menyi. 29M baa nyi fanɛ ŋ kaŋ ba menyi kutɔ ma nɛ Kristo be nɛfa kikɛ nyam e naaŋ ba menyi to.

30Amoso, ŋ kurgepoana, mee kpal Enyɛnpe Yesu Kristo so nɛ kasha nɛ Kiyoyu na bee sa na so a kule menyi fanɛ men tu ma a kule Ebɔrɛ kpakpa a sa ma. 31Men baa kule Ebɔrɛ fanɛ Judiya be efuli so be basa nɛ b maŋ kɔ yirda na maaŋ ya wora ma shɛŋ nseŋ naŋ kule mo fanɛ kushuŋ nɛ mee yɔ nɛ n ya shuŋ Jerusalɛm ere beeŋ par Ebɔrɛ be basa ndoŋ. 32Saŋɛ na so nɛ k la Ebɔrɛ be kepar nɛ m ba menyi kutɔ nɛ kagbenefuli, nɛ ma nɛ menyi kikɛ be keba abar so e leŋ anyi to. 33Ebɔrɛ nɛ kagbenewushi kikɛ bee shi mo kutɔ na e baa wɔ menyi kikɛ to. Amɛn.

16

Pɔɔl gbagba be kechɔrɔ be asheŋ

1An sipoche Fibi nna na nɛ mee ta mo a ŋini menyi. E bee chɛ Kɛŋkriya be asɔriebi to nna. 2Men sɔ mo menyi to fanɛ esa nɛ e la Enyɛnpe na peya, nɛ kechɛto kama nɛ e bee sha menyi kutɔ, men chɛ mo to kananɛ k daga bebɛsopo ka wora, ŋkpal manɛ so, e la esa nɛ e chɛ basa damta to nna n ta ma alɛ gba n ti so.

3Mee chɔrɔ Prisila nɛ Akwila nɛ b la m braana Kristo be beshumpo na. 4B daŋ kpal ma so nna n ta bumo be amu ŋ kpa kelara. Mee chɔrɔ bumo ga ŋkpal loŋ so, mannɛ n nawule gba malɛ e naa chɔrɔ bumo. Nnyamase be asɔriebiana na kikɛ gba bee chɔrɔ bumo ga. 5Mee chɔrɔ asɔriebi nɛ baa shɛr le be basa koŋwule ere pe na gba. Mee chɔrɔ n teri lela Epainites nɛ e baŋ juŋkpar m ba ta mbe yirda n deŋi Kristo so ashi Eeshia be kasawule so na gba. 6Mee chɔrɔ Mɛɛri nɛ e shuŋ ga n sa menyi na. 7Mee chɔrɔ Andrɔnikes nɛ Junias nɛ b la n niopibi Juwebiana nɛ ma nɛ bumo daa wɔ kabuti to na. B la basa nɛ b kɔ ketre nna ashi beshuŋipoana na to, bumo alɛ pin Kristo nna pɔɛŋ nɛ m ba pin mo. 8Mee chɔrɔ Ampliyates nɛ mee sha ga ashi Enyɛnpe to nna. 9Mee chɔrɔ Ebaanes nɛ e la m barkasa Kristo be eshumpo na nsaa chɔrɔ n teri lela Staakis gba. 10Mee chɔrɔ Apɛles nɛ e kpal Kristo so n luri kechɔŋkeni to nseŋ tiŋ n lar a yil na. Mee chɔrɔ Aristɔbules be kowu to ebi gba. 11Mee chɔrɔ n niopibi Juwnyɛn nɛ baa tre Hɛrodiɔn na nseŋ naa chɔrɔ Naasises be kowu to ebi nɛ b la Enyɛnpe peya na. 12Mee chɔrɔ Traifina nɛ Traifosa nɛ b la beche nɛ baa shuŋ ga ashi Enyɛnpe be kushuŋ na to na. Mee chɔrɔ n teri lela Pɛɛsis nɛ mo alɛ gba la eche n shuŋ ga Enyɛnpe be kushuŋ na to na. 13Mee chɔrɔ Rufes nɛ Enyɛnpe lara n sa mbe kumu na nseŋ naa chɔrɔ mo nio nɛ e ta ma alɛ gba ŋ ki mo pibi na gba. 14Mee chɔrɔ Asiŋkrites nɛ Flɛgɔn nɛ Hɛmes nɛ Patrɔbas nɛ Hɛmas nɛ bekurgepoana nɛ b wɔ bumo kutɔ na kikɛ. 15Mee chɔrɔ Filɔlɔges nɛ Julia nɛ Neria nɛ mo sipoche nɛ Ɔlimpas nɛ Ebɔrɛ be basa nɛ bumo nɛ bumo wɔtɔ na kikɛ. 16Men ta kasha cheembi m pipe abar be ŋgbuŋ kechɔrɔso. Kristo be asɔriebiana na kikɛ bee chɔrɔ menyi.

Pɔɔl be kamalga be ekar be asheŋ ŋiniso be asheŋ

17Ŋ kurgepoana, mee fiɛ menyi so nna fanɛ men baa de basa nɛ baa shin nɛ kebarga to bee ba basa to nseŋ naa lar keŋini nɛ men daŋ nya na be kaman a wɔtɔ a bar asheŋ ko m ba kaa kagle basa yirda be ekpa na so. Amoso, men baa gelge bumo. 18Ŋkpal manɛ so, mannɛ an Nyɛnpe Yesu Kristo na nɛ loŋ be basa na bee shuŋ na, bumo gbagba be epunana nɛ baa shuŋ a sa. Kɔnɔ belbelso nɛ ŋkpaŋ fuloŋ nɛ b kɔ a fule basa nɛ b maŋ nyi asheŋ to. 19Naniere esa kama nu menyi be kasonu be asheŋ, amoso, ma kagbene fuli ma ga ŋkpal menyi so. Ama mee sha fanɛ men baa kɔ kanyiasheŋ a yɔ kelela be kaplɛa so nna nsaa maa nyi shɛŋ a yɔ alubi be kaplɛa so. 20K maaŋ chɛr ko nɛ Ebɔrɛ nɛ kagbenewushi kikɛ bee shi mo kutɔ na e jija Setani be eleŋ kikɛ n shin nɛ e gbir menyi kumuli. An Nyɛnpe Yesu Kristo be kuwɔr be kakɛ e baa wɔ menyi to.

21Timoti nɛ e la m barkasa eshumpo na nɛ Lusias nɛ Jeesɔn nɛ Sosipata nɛ b la n niopibi Juwebi na bee chɔrɔ menyi.

22Ma Tɛɛshes nɛ Pɔɔl malga asheŋ ere n shin nɛ n sibɛ amo kawɔl ere to ere bee chɔrɔ menyi ashi Enyɛnpe na to. 23Gayes nɛ e la ma kowurnyɛn nɛ nfe be asɔriebi kikɛ bee shɛr mo pe na bee chɔrɔ menyi. Irastes nɛ e la kadegboŋ ere to be amansherbikenipo na nɛ an kurgepo Kwaates bee chɔrɔ menyi. 24[An Nyɛnpe Yesu Kristo be kuwɔr be kakɛ e baa wɔ menyi kikɛ to. Amɛn.]

Pɔɔl be lalaloge be kechɔrɔ be asheŋ

25Kemaŋkura e baa wɔ Ebɔrɛ nɛ e beeŋ shin nɛ men baa kɔ menyi be yirda na to a yil kpakpa ŋkpal baru lela nɛ m bɔ n sa menyi m malga Kristo be kubɔya na be asheŋ na so nɛ ŋkpal kashenteŋ be wulo nɛ k daŋ ŋana dra dra na kikɛ so. 26Naniere bre, ŋkpal asɔ nɛ anebiana na sibɛ n nase na so so, kashenteŋ na dii efuli nna. Ŋkpal Ebɔrɛ nɛ e wɔ ŋkpa to na saŋkikɛ be kusɔ nɛ e yili na so, kusɔ kama bugi to nna n dese a sa efuli kama so ebi, saŋɛ na so, baaŋ yirda nseŋ nu n sa Ebɔrɛ. 27Kemaŋkura e baa la Ebɔrɛ nɛ kanyiasheŋ kikɛ la mo nawule peya ashi Yesu Kristo to na mbaanaayɔ. Amɛn.