ANEBI MALAKAI
BE KAWƆL
11Kubɔya nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ ta n sa kanyɛn ko nɛ baa tre Malakai fanɛ e sa Israɛl be basa nde.
Kasha nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kɔ n sa Israɛl be asheŋ
2E yɛ: “Israɛlebi, saŋkama, ma kasha wɔ menyi so nna ga.”
Ama le nɛ bumo alɛ daŋ kaŋɛ: “Ekpa mo so nɛ fo ŋini anyi kasha?”
Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ: “Isɔɔ nɛ Jeekɔb la esa nɛ mo sipo nna, ama Jeekɔb nɛ mbe kaman to ebi nɛ n lara a sha ga, 3nsaa maa sha Isɔɔ nɛ mbe kaman to ebi malɛ be asheŋ nseŋ mur bumo be abee so be efuli na nɛ k ki ejiŋkaamu pe.”
4Hale nɛ Isɔɔ be kaman to ebi nɛ b la Edɔm be efuli so ebi na kaŋɛ le gba: “Anyi be nde kikɛ mur, ama anyi alɛ beeŋ naŋ lɔŋɛ m pɔr amo.” Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na malɛ beeŋ kaŋɛ bumo le: “Nɛ men lɔŋɛ m pɔr amo gba meeŋ naŋ bure amo nɛ basa e baa tre ndoŋ ‘Belubiworapoana be efuli nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ be agbo wɔ kumo so mbaanaayɔ.’ ”
5Israɛl be basa beeŋ wu kumo nseŋ kaŋɛ le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na be eleŋ bee ji a baŋ Israɛl be efuli gba so nna!”
Enyɛnpe na ka maŋ sa bɔrɛmatapoana kashuli be asheŋ
6Le nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ daŋ kaŋɛ bɔrɛmatapoana na: “Kebia bee bunyaŋ mo tuto nna nɛ kayɛrbi malɛ bee sa mo nyɛnpe bunyaŋ. N la men tuto nna, nɛ manɛ e ba nɛ menyi maa bunyaŋ ma? N la men nyɛnpe nna, nɛ manɛ e ba nɛ menyi maa sa ma bunyaŋ? Men keni ma jiga, ama menyi alɛ kraa bishi fanɛ nuso nɛ an keni fo jiga? 7Ŋkpal men ka ta ajibi nɛ a maŋ daga keta n lara sarga n deŋi ma bɔrɛsure so so.
Kede be kaman nɛ men bishi: ‘Ekpa mo so nɛ an maŋ sa fo bunyaŋ?’ Men ka maŋ keni ma bɔrɛsure m bɔlɔ kenishi so. 8Men ka bee ta asɔbɔya nɛ b tan ŋko asɔbɔya nɛ baa lɔ ŋko bumo nɛ bumo be ayaana wu a lara sarga a sa ma na, men fɛ fanɛ loŋ walɛ a? Men ta loŋ be asɔbɔya n ya sa men be gomena e beeŋ kini amo, mo alɛ maaŋ chɛ menyi to.”
9Nɛ menyi bɔrɛmatapoana kule Ebɔrɛ fanɛ e wu anyi kuwɔr e beeŋ nu menyi be kekule a? Nɛ k baŋ ba loŋ, kumo ere menyi e bar kumo. 10Enyɛnpetale yɛ: “Men be eko daŋ ti ma bɔrɛlambu na be akuloŋ k daa beeŋ par ma. Saŋɛ na so men maaŋ baa jija saŋɛ a lara esarga chɔɔso fuloŋ a deŋi ma bɔrɛsure so, ŋkpal manɛ so ma kagbene maŋ fuli menyi so. Hale men ta men be esarga m ba sa ma gba, meeŋ kini amo. 11Durnya ere to be basa damta beeŋ bunyaŋ ma. Baaŋ baa chɔɔ duwu a sa ma nsaa lara esarga nɛ a bee bɔlɔ kenishi a sa ma. Bumo kikɛ bee bunyaŋ ma ketre gboŋ na nna. 12Ama menyi ere jija ma ketre nna ŋkpal men ka maa tre ma bɔrɛsure na shɛŋ nsaa ta ajibi nɛ men maa sha gba a lara sarga a deŋi kumo so so. 13Kumo be kaman le nɛ men kraa kaŋɛ: ‘Ebɔl lar anyi ere nna.’ Men wɔtɔ gba nna a kpa mmuna to a wɔtɔ ma. Kayu be asɔbɔya nɛ asɔbɔya nɛ b la ebobi nɛ asɔbɔya nɛ baa lɔ nɛ men ta a lara sarga a sa ma. Men fɛ fanɛ meeŋ shuli n sɔ amo nna a? 14Kɔnɔsho e baa wɔ ekama nɛ e bee puni nsaa ta asɔbɔya nɛ a maŋ daga m ba kaa lara sarga a sa ma, saŋɛ so nɛ e nase kɔnɔ fanɛ e beeŋ ta kusɔbɔya lela nɛ k wɔ mbe asɔbɔya to m ba lara sarga n sa ma na so. Ŋkpal manɛ so ma e la Enyɛnpetale Ewurgboŋ, nɛ efuli kama so ebi bee ŋana ma.”
21Le nɛ Enyɛnpetale daŋ kaŋɛ bɔrɛmatapoana na: “Ŋ kɔ le be kenishipere be kamalga ere nna a sa menyi bɔrɛmatapoana ere: 2Men shin nɛ menyi be asheŋ woraso e baa sa ma bunyaŋ. Men baa maa nu kusɔ nɛ mee kaŋɛ menyi, meeŋ shin nɛ kɔnɔsho a pɛ menyi. Asɔ kama nɛ a la nɛfa n sa menyi na gba, meeŋ sho amo kɔnɔ. Kashenteŋto, n tiŋ n sho amo kɔnɔ gba, ŋkpal men ka maŋ ta ma mmalga kenishipereso so.” 3Meeŋ gberge men be mbia kusoe nseŋ ta asɔbɔya nɛ menyee ta a lara esarga na be ebin ŋ gbiti menyi be anishito. Kumo be kaman nɛ ma nɛ menyi maa naa kɔ shɛŋ. 4Ndoŋ nɛ menyeeŋ pin fanɛ kenishipere be mmalga nɛ ŋ kɔ a sa menyi na, saŋɛ na so ma nɛ bɔrɛmatapoana nɛ b la Livai be kaman to ebi na be kɔnɔ naseso be ŋkre na maaŋ jija.
5N daŋ nase kɔnɔ nna fanɛ meeŋ sa bumo ŋkpa nɛ kebaawɔtɔ lela. Ma alɛ daŋ wora loŋ nna, saŋɛ na so baaŋ ta bunyaŋ n sa ma. Kumo be saŋɛ na malɛ b daa sa ma bunyaŋ nna nsaa ŋana ma. 6Kashenteŋ nɛ kebaawɔtɔ niŋiso be asheŋ nɛ b daa fɛ, manɛ asheŋ lubi. Ma nɛ bumo daa wɔ abar so kagbene wushiso nna. Mannɛ asheŋ nɛ e niŋi nawule nɛ b daa wora, ama b daŋ chɛ basa damta gba to nɛ b yige alubi be kebaawora. 7Menyi bɔrɛmatapoana e daga men ka bee malga Ebɔrɛ be asheŋ nɛ basa e baa ba men kutɔ nɛ men ŋini bumo Ebɔrɛ be asheŋ nɛ b pin mo nɛnɛ, ŋkpal manɛ so menyi so nɛ Enyɛnpetale bee bɔla a malga a sa basa.
8Ama menyi bɔrɛmatapoana na kini kashenteŋ be ekpa na naniere. Men be keŋini gba shin nɛ basa damta bee wora alubi nna. Men jija kɔnɔ naseso be ŋkre nɛ ma nɛ menyi nananyɛn Livai nase n sa abar na. 9“Amoso nɛ n shin nɛ Israɛl be basa kplaŋ menyi so ŋkpal men ka maa wora ma kasonu, nsaa kpɛa to a ŋini ma basa asheŋ so na.”
Basa na ka maa ji kashenteŋ a sa Ebɔrɛ be asheŋ
10Mannɛ etuto koŋwule nɛ anyi kikɛ kɔ a? Ŋko mannɛ Ebɔrɛ koŋwule e to anyi a? Nɛ manɛ e ba nɛ anyee kini kebɛ nnɔ nɛ an nase n sa abar na so? Manɛ e ba nɛ anyee kplaŋ ŋkre nɛ Ebɔrɛ nɛ an nananyɛnana kre na so? 11Menyi Judaebi na kikɛ maŋ ji kashenteŋ n sa Ebɔrɛ, menyi alɛ nseŋ naŋ wora ekishisheŋ ashi Jerusalɛm nɛ efuli na kikɛ so. Men wora mbushusheŋ a jija bɔrɛlambu nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ bee sha ga na. Men be benyɛn ta beche nɛ baa shuŋ efuli pɔtɛ so be agbir. 12Enyɛnpe Ebɔrɛ na e lara le be basa ere ashi Israɛlebi to, nsaa maŋ shin nɛ b ti bumo so m ba lara sarga nɛ efuli na kikɛ bee lara a sa mo Enyɛnpetale na.
13Kusɔ nɛ men naŋ wora e la fanɛ, menyee shu a gbiti Enyɛnpe Ebɔrɛ be bɔrɛsure na nna. Menyee boŋ to nna a shu ŋkpal e ka maŋ naa sɔ menyi be ŋkɛ nɛ menyee ta a bar mo na so. 14Menyee bishi kusɔ nɛ k ba nɛ e maŋ naa sɔ menyi be ŋkɛ. Ŋkpal e ka pin fanɛ men kini men be kebrantiɛ to be beche so. Men nase kɔnɔ fanɛ bumo e naaŋ baa la menyi be beche kilso. Men nase kɔnɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ be anishito fanɛ menyeeŋ baa ji kashenteŋ a sa bumo, ama men kini kebɛ loŋ be kɔnɔ naseso na so. 15Ebɔrɛ maŋ ta menyi nna m ber abar so nɛ men ki kukoŋwule a? Manɛ so nɛ e wora loŋ? E daŋ wora loŋ nna saŋɛ na so menyeeŋ kurge mbia nɛ b la Ebɔrɛ be basa kashenteŋto. Amoso k maŋ daga ekama ka kini mbe eche. 16Israɛl be Ebɔrɛ na yɛ: “Ŋ kishi kakilgboŋi be asheŋ ga. Ŋ kishi esa ka beeŋ ta eche nseŋ naŋ kini mo. Men baa ji kashenteŋ a sa menyi be beche!”
Demuji be kachɛ na ka taga to be asheŋ
17Men shin nɛ menyi be mmalga fi Enyɛnpe Ebɔrɛ, ama le nɛ menyee bishi: “Nuso nɛ anyi be mmalga wora n fi mo? Ŋkpal men ka bee kaŋɛ fanɛ Enyɛnpetale na bee fɛ fanɛ belubiworapo bre e walɛ so, nseŋ naa kaŋɛ fanɛ bumo be asheŋ bee par mo so.” Kumo be kaman nɛ men naa kaŋɛ le: “Nnɛ nɛ Ebɔrɛ nɛ e bee ji asheŋ nɛ amo be ekpa so na wɔ?”
31Enyɛnpetale na yɛ: “Meeŋ shuŋi ma kabɔ nɛ e ya lɔŋɛ ekpa n yili ma. Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ menyee fin na e ba mbe lambu to epul to. Ma kabɔ nɛ menyee jo na beeŋ ba bɔ ma kɔnɔ nase nɛ ma nɛ menyi kre na be kubɔya na n sa menyi.”
2Kachɛ nɛ e beeŋ ba na wanɛ e naŋ tiŋ m ba mbe anishito? E kaŋ lar a ba, wanɛ bre e naŋ pete? E beeŋ baa du fanɛ kɔya nɛ b kɔ a fɔr asɔ nna ŋko edɛ nɛ baa ta a ŋalga abɛlso a lara eyurpi nna. 3Mbe demu be keji beeŋ baa du nna fanɛ b ka ŋalga gbiti a lara amo be eyurpi nna. Kananɛ bɔyɛpo bee ŋalga gbiti nɛ shuwa a lara amo be eyurpi na, nɛ Enyɛnpe gba beeŋ fɔr bɔrɛmatapoana na so, saŋɛ na so baaŋ ta esarga nɛ a daga m ba sa mo Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 4Nɛ kumo be loŋ e shin nɛ Juda nɛ Jerusalɛm be basa be esarga nɛ b ta a bar Enyɛnpe Ebɔrɛ na e baa par mo fanɛ kananɛ a daa du dra na.
5Enyɛnpetale yɛ: “Mee ba nɛ m ba ji ŋkilgiwuraana nɛ basa nɛ baa ji kesakalea nɛ bumo nɛ baa ji efɛ be eshɛda nɛ bekama nɛ baa puni bumo be beshumpo kakɔka to na nɛ bumo nɛ baa tɔrɔ bekulpoche nɛ amunibi nɛ befɔ nɛ bumo nɛ b maŋ kɔ bunyaŋ n sa ma na demu.”
Kebaa ka kudukudusopo be asheŋ
6Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ maa chɛrga kikɛ na. Amoso menyi nɛ men la Jeekɔb be kaman to ebi na maaŋ mur cheche. 7Men nananyɛnana be jemanɛ so kikɛ nɛ men kplaŋ ma mbra so hale kabre. Men bɛta m ba ŋ kutɔ nɛ ma alɛ gba e bɛta m ba menyi kutɔ. Ama kusɔ nɛ menyee bishi e la fanɛ, ‘Nuso nɛ anyeeŋ wora m ba fo kutɔ?’ 8Kusɔ nɛ mee bishi menyi e la fanɛ, k daga dimɛdi ka bee yuri Ebɔrɛ a? Ayai, loŋ maŋ daga, ama menyi alɛ bee yuri ma. Men yɛ: ‘Nuso nɛ anyee yuri fo?’ Menyi be esarga nɛ men be kudukudusopo nɛ a la meya na to nɛ menyee yuri ma. 9Kɔnɔsho wɔ menyi kikɛ so ŋkpal manɛ so efuli na kikɛ bee yuri ma nna. 10Men ta menyi be kudukudusopo kikɛ m ba Enyɛnpe Ebɔrɛ be lambu to, saŋɛ na so ajibi damta beeŋ baa wɔ ndoŋ. Men wora ma ŋ keni, nɛ m bugi Ebɔrɛso be etokuro n chulgi enɛfa be yiri yiri alegaiso n sa menyi nɛ menyi maaŋ nya kakpa gba n yili amo. 11M maaŋ shin nɛ asɔfirgisobi e jija menyi be adɔjibi saŋɛ na so menyi be afeelebi nɛ a bee sɔr asɔrso nɛ baa tre greep na beeŋ sɔr nɛnɛ. 12Nɛ efuli kama so ebi e malga kananɛ n nɛfa menyi be asheŋ ŋkpal men be kasawule ka beeŋ baa la kakpa nɛ k daga kechena so.
Ebɔrɛ be kuwɔrwu be kɔnɔ naseso be asheŋ
13Enyɛnpe na yɛ, “Men ku asheŋ lubi damta n deŋi ma, ama le nɛ menyee bishi, ‘Manɛ be asheŋ nɛ an ku n deŋi fo?’ 14Men yɛ, ‘K la kawulisheŋ nna fanɛ esa ka beeŋ baa shuŋ Ebɔrɛ, ŋko a wora kusɔ nɛ Ebɔrɛ bee sha ŋko a kaŋɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ fanɛ e bee kule mo alubi be ketampaŋ. Manɛ be tɔnɔ nɛ e bee nya kumo to? 15Naniere bre, ŋkpensheŋ wuraana na nɛ anyeeŋ kaŋɛ fanɛ baa nya nɛfa. Belubiworapoana gba bee wora Ebɔrɛ nna a keni nsaa ta bumo be amu a ji.’ ”
16Ndoŋ nna nɛ bekama nɛ baa ŋana Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee malga kumo be asheŋ nɛ Enyɛnpe na nu kusɔ nɛ b kaŋɛ na kikɛ nseŋ shin nɛ b sibɛ bumo nɛ baa ŋana mo nsaa sa mo bunyaŋ na be atre n wɔtɔ kawɔl to n nase kanyiŋi so. 17Enyɛnpetale na yɛ: “Baaŋ baa la ma basa. Kachɛ nɛ ŋ gbagba beeŋ ba ji asheŋ nɛ amo be ekpa so na meeŋ kuŋ bumo fanɛ kananɛ etuto bee kuŋ ebi nɛ e kɔ kasonu n sa mo na. 18Ndoŋ nɛ ma basa beeŋ pin basa niŋiso nɛ basa lubi na be mbarga, nseŋ naŋ pin basa nɛ baa shuŋ ma nɛnɛ nɛ bumo nɛ b maa shuŋ ma na be mbarga.”
4Enyɛnpe Ebɔrɛ be demujiachɛ na be asheŋ
1Enyɛnpetale na yɛ: “Kachako bee ba nɛ basa nɛ b kpeŋ nɛ belubiworapoana kikɛ e chɔɔ fanɛ atuweklaŋ. Kumo be kachɛ na baaŋ chɔɔ m mur cheche nɛ bumo be kusɔ kama maaŋ ka. 2Ama menyi bekama nɛ men yirda ma na bre, ma kumɔlga na beeŋ ba menyi so fanɛ kananɛ epeŋi bee nyaŋɛ a sa basa alenfia na. Menyeeŋ nya men be amu nɛ men be ŋgbene malɛ e fuli menyi fanɛ b ka fiŋi kuluu nɛ anabi lar a tɛto a yɔ keji to na. 3Kachɛ nɛ meeŋ ba ji asheŋ nɛ amo be ekpa so na, menyeeŋ pɔɔ belubiworapoana so nɛ b ki fanɛ menyi be aya to be shishɛr. Ma Enyɛnpetale na e malga na.
4Men baa nyiŋi men nananyɛn ma kayɛrbi Mosis be keŋini na, nɛ mbra nɛ n ta n sa mo ashi kebeegboŋ nɛ baa tre Sainai na so fanɛ e ta n sa Israɛl be basa kikɛ nɛ b bɛ amo so na.
5Ama pɔɛŋ nɛ ma Enyɛnpe Ebɔrɛ be kachɛ lubi nɛ k beeŋ shin nɛ kufu nɛ kechicha chicha e pɛ basa na e ba, meeŋ shuŋi anebi Elaija menyi kutɔ. 6E beeŋ naŋ ba shin nɛ bekurgepo nɛ bumo be mbia e wora ebel saŋɛ na so nɛ ŋ kaŋ ba, maaŋ mur menyi be efuli na.”