MOSIS BE KAWƆL SASOPO NƐ BAA TRE

LEVITIKƆS

NA

1

Sarga chɔɔso be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na tre Mosis ashi Enyɛnpe be wajɛbu na to nseŋ kaŋɛ mo le: 2“Kaŋɛ Israɛl be basa na fanɛ nɛ ekama baa bar sarga nɛ e ba sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, e bar kena ŋko kubolpɔ ŋko kaboe.”

3“Nɛ fanɛ kena nɛ e bee ta a lara sarga chɔɔso na, a daga k baa la gbolu nɛ e maŋ kɔ ndulgi kikɛ kumo be eyur so. Amodoŋwura malɛ beeŋ bar kumo wajɛbu na be kabuna ase, saŋɛ na so Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ sɔ sarga na. 4Esa nɛ e lara sarga na beeŋ ta mbe enɔ n deŋi gbolu na be kumu so, saŋɛ na so, k beeŋ baa la alubi be ketampaŋ be sarga n sa mo. 5Kumo be kaman nɛ e mɔ kumo Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito nɛ Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi nɛ b la bɔrɛmatapoana na be beko e suse kumo be ŋklaŋ ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure nɛ k wɔ Enyɛnpe be wajɛbu na be kabuna to na be mba ana na kikɛ so ŋ kulti. 6Kumo be kaman nɛ e bɛ kusɔbɔya na nseŋ kuya kumo to. 7Kumo alɛ be kaman nɛ bɔrɛmatapoana na malɛ e bela ndibi n deŋi bɔrɛsure na so n nya edɛ n wɔtɔ amo to 8nseŋ bela kusɔbɔya na be eblaŋ na nɛ kumo be kumu nɛ nfɔ kikɛ n wɔtɔ edɛ na to. 9Nɛ esa nɛ e bee lara sarga na e fɔr kusɔbɔya na be apuntosɔ nɛ kaman to be aya kikɛ so nɛ bɔrɛmatapoana na e chɔɔ amo kikɛ bɔrɛsure na so m mur. Ŋkpal manɛ so, sarga na la sarga chɔɔso nɛ kumo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna.

10Nɛ fanɛ esa na bee lara kubolpɔ ŋko kaboe nna, a daga k baa la kenyɛnso nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ kumo be eyur so. 11E beeŋ mɔ kusɔbɔya na bɔrɛsure na be kelargato be esoso ase, ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito, nɛ bɔrɛmatapo na e suse ŋklaŋ na ŋ ŋmanyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na so ŋ kulti. 12Kumo be kaman nɛ e kuya eblaŋ na to nɛ bɔrɛmatapo na e bela amo nɛ kumu na nɛ nfɔ na kikɛ n wɔtɔ edɛ na to ashi bɔrɛsure na so. 13A daga e fɔr apuntosɔ nɛ kaman to be aya na so nɛ bɔrɛmatapo na e chɔɔ amo alɛ gba bɔrɛsure na so. Ŋkpal manɛ so, sarga na la sarga chɔɔso nɛ kumo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna.

14Nɛ fanɛ kabuibi nɛ esa na kɔ a lara sarga na, a daga k baa la lepɔ ŋko keli. 15Bɔrɛmatapo na beeŋ bar lepɔ ŋko keli na bɔrɛsure na ase nseŋ ba kii kumo be kubɔ to m mɔ. Kumo be kaman nɛ e chɔɔ kumo be kumu na bɔrɛsure na so nseŋ chise ŋklaŋ na malɛ n wurge bɔrɛsure na be kaba koŋwule so 16nseŋ lara kumo be kepe nɛ asɔ nɛ a wɔ kumo to kikɛ n lɛ ashi bɔrɛsure na be kaba nɛ k bee laŋɛ epeŋilarkpa be kaba so, kakpa nɛ baa lɛ nsunɔ na. 17Kumo be kaman nɛ e pɛ kabuibi na be aba to m baŋɛ kumo to nsaa maŋ chuge aba na to, nseŋ chɔɔ kumo kikɛ bɔrɛsure na so. Ŋkpal manɛ so, k la sarga chɔɔso nɛ kumo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna.”

2

Ayu be sargajibi be asheŋ

1Nɛ esa ta ayu nɛ e ba lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, a daga e kɔr amo nɛ a pe nɛnɛ. Kumo be kaman e ta ɔlif be ŋku m baga amo nseŋ ta duwu n ti so 2m ba sa Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi nɛ b la bɔrɛmatapoana na. Nɛ bumo be ekoŋwule e jɔ nyifu nɛ ɔlif be ŋku be wea to na enɔ be bɔlɔ nseŋ ta duwu na n ti so n chɔɔ bɔrɛsure na so a ŋini fanɛ amo kikɛ la sarga chɔɔso nɛ amo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna. 3Amo be amo nɛ a beeŋ ka kusɔ to na kikɛ la bɔrɛmatapoana na peya nna. Amo alɛ la ajibi nɛ a du cheembi ga nna ŋkpal a ka shi ajibi nɛ b ta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na to so.

4Nɛ fanɛ b ta ayu na n wora bodobodo nna, kumo ere a sa maa kɔ yiisi amo to. Ama a beeŋ tiŋ a la bodobodo nɛ b ta nyifu nɛ a pe nɛnɛ nseŋ ta ɔlif be ŋku n wea amo to n wora, ŋko ekrakashi nɛ b ta ɔlif be ŋku m baga amo.

5Nɛ fanɛ b ta ayu na a wora abuibi nna, kumo ere b ta nyifu nɛ a pe nɛnɛ nseŋ ta ɔlif be ŋku n wea amo to n wora nɛ e sa maa kɔ yiisi. 6Kumo be kaman nɛ b pupur amo to nseŋ n chulgi ɔlif be ŋku n wurge amo so n ta n lara sarga na.

7Nɛ fanɛ b ta ayu na a wora akare nna, kumo ere b ta nyifu nɛ e pe nɛnɛ nseŋ ta ɔlif be ŋku n wea amo to n wora. 8Kumo be kaman nɛ b ta amo m ba sa bɔrɛmatapo na fanɛ sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nɛ bɔrɛmatapo na e ta amo n yɔ bɔrɛsure na ase. 9E beeŋ ta amo be ako shɛda so n chɔɔ bɔrɛsure na so a ŋini fanɛ sarga na la sarga chɔɔso nɛ kumo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna. 10Amo be amo nɛ a beeŋ ka na beeŋ baa la bɔrɛmatapoana peya nna. Amo alɛ la ajibi nɛ a du cheembi ga nna ŋkpal a ka shi ajibi nɛ b ta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na to so.

11Ayu be sarga kama nɛ menyeeŋ lara n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na maŋ daga e baa kɔ yiisi kumo to. Menyi alɛ e sa maŋ kaŋ ta yiisi ŋko mushoŋ n wea ayu be sarga kama to n chɔɔ n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 12A daga fanɛ men jɔ ayu nɛ menyeeŋ juŋkpar n teŋi kafɛ to n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, ama men sa maŋ chɔɔ amo bɔrɛsure so. 13A daga men baa wɔtɔ men be ayu be sargajibi kikɛ to nfɔl, ŋkpal manɛ so, nfɔl yili nna n sa menyi nɛ Ebɔrɛ be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na.

14Kafɛ to be ayu nɛ menyeeŋ juŋkpar n teŋi nseŋ jɔ amo m ba lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na daga a baa la ayu nɛ b ke ŋko n yarga nna. 15Menyi alɛ beeŋ ta ɔlif be ŋku n wea amo to nseŋ ta duwu n ti so m ba, ŋkpal manɛ so, e la ayu be sargajibi nna. 16Bɔrɛmatapo na beeŋ jɔ nyifu nɛ b baga amo ɔlif be ŋku na shɛda so nseŋ ta duwu na kikɛ n ti so n chɔɔ bɔrɛsure na so fanɛ ayu be sargajibi n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

3

Kɔnɔkoŋwule be sarga be kelara be asheŋ

1Nɛ esa ta kusɔbɔya nɛ e lara kɔnɔkoŋwule be sarga, a daga k baa la gbolu ŋko nache nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ kumo so nna, nɛ e keta kumo m ba Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito. 2Amodoŋwura beeŋ ta mbe enɔ n deŋi kusɔbɔya na be kumu so nseŋ mɔ kumo ashi wajɛbu na be kabuna ase. Kumo be kaman nɛ Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi nɛ b la bɔrɛmatapoana na e suse ŋklaŋ na ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na kikɛ so ŋ kulti, 3nseŋ lara kusɔbɔya na be nfɔ nɛ a wɔ kumo be apuntosɔ so na kikɛ nɛ 4kumo be achɛbi nɛ amo so be nfɔ kikɛ nseŋ ta kusɔbɔya na be kegberche be alela akpa n ti so n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 5Bɔrɛmatapoana na be beko beeŋ ta kusɔbɔya na be nfɔ na n ti ayu be sargajibi na so n chɔɔ bɔrɛsure na so nɛ k baa la sarga nɛ kumo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna.

6Nɛ kusɔbɔya nɛ esa na ta nɛ e lara kɔnɔkoŋwule be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na la kubolpɔ ŋko kaboe nna, a daga k baa la kenyɛnso ŋko kecheso nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ kumo so. 7Nɛ esa na lara kubolpɔ nna, 8e beeŋ ta mbe enɔ n deŋi kumo be kumu so nseŋ mɔ kumo ashi wajɛbu na be kabuna ase nɛ bɔrɛmatapoana na e suse ŋklaŋ na ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na so ŋ kulti. 9Kumo be kaman nɛ sargawura na e lara kusɔbɔya na be nfɔ nɛ kpandu nɛ b ku m mata ketetowibi na kikɛ nɛ nfɔ nɛ e mar apuntosɔ na so na kikɛ 10nɛ achɛbi anyɔ na nɛ amo so be nfɔ kikɛ nɛ kegberche na be alela akpa n sa 11bɔrɛmatapoana na be eko nɛ e chɔɔ amo kikɛ bɔrɛsure na so n lara ajibi be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

12Nɛ fanɛ esa lara kaboe nna, 13e beeŋ ta mbe enɔ n deŋi kumo be kumu so nseŋ mɔ kumo ashi wajɛbu na be anishito. Bɔrɛmatapoana na beeŋ suse ŋklaŋ na ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na kikɛ so ŋ kulti 14nseŋ ta kaboe na be nfɔ nɛ a wɔ apuntosɔ na so na kikɛ 15nɛ achɛbi anyɔ na nɛ amo so be nfɔ nɛ kegberche na be alela akpa na kikɛ n lara ajibi be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 16Bɔrɛmatapo na beeŋ chɔɔ amo kikɛ bɔrɛsure na so fanɛ ajibi be sarga nɛ k bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Nfɔ na kikɛ la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nna.

17Israɛl be esa kikɛ maŋ daga e ka ji nfɔ ŋko ŋklaŋ. K la mbra nɛ k dese nna n sa Israɛl be basa kikɛ ashi kaplɛkama nɛ b wɔ nna hale mbaanaayɔ.

4

Alubi be sarga be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis le: 2“Kaŋɛ Israɛl be basa na fanɛ esa kikɛ nɛ e maŋ kute n wora kulubi n da Enyɛnpe Ebɔrɛ na be mbra so, kusɔ nɛ e beeŋ wora nde. 3Nɛ fanɛ Bɔrɛmatapo Nimuso e wora kulubi nɛ k suse basa na kikɛ, e beeŋ bar gbolu fɔlbi nɛ e maŋ kɔ ndulgi kikɛ kumo so m ba lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋkpal mbe kulubi na so. 4E beeŋ bar gbolu na wajɛbu na be kabuna ase m ba ta mbe enɔ n deŋi kumo be kumu so nseŋ mɔ kumo ndoŋ ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito. 5Kumo be kaman nɛ Bɔrɛmatapo Nimuso na e suse ŋklaŋ na be eko n luri wajɛbu na to 6n ya ta mbe keshilbi n nyɔ ŋklaŋ to ŋ ŋmenyaŋ patisa nɛ k bee kuŋ kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na ase ale ashunu ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito. 7Kumo be kaman nɛ e wora ŋklaŋ na be ako ŋ gbiti bɔrɛsure nɛ baa chɔɔ duwu kumo so na be mba ana be nnɔso na be kekama so, ashi wajɛbu na to na nseŋ chulgi ŋklaŋ nɛ a ka na n wurge bɔrɛsure nɛ baa chɔɔ esarga kumo so na be kaseto ashi wajɛbu na be kabuna ase. 8Bɔrɛmatapowura Nimuso na beeŋ ta gbolu na be nfɔ kikɛ nɛ nfɔ nɛ a wɔ apuntosɔ na so na 9nɛ achɛbi anyɔ na nɛ amo so be nfɔ kikɛ nɛ kegberche na be alela akpa na kikɛ 10n chɔɔ bɔrɛsure na so fanɛ kananɛ e bee kaa wora kɔnɔkoŋwule be esarga be asɔbɔya be nfɔ na. 11Ama e beeŋ ta gbolu na be kawɔl nɛ eblaŋ na kikɛ, nɛ kumu na nɛ ayawɔrta nɛ apuntosɔ nɛ apumbi na nɛ amo to be ebin kikɛ 12n lar keeyi na be ekarso n yɔ kakpa nɛ baa chulgi nsunɔ a lɛ na n ya chɔɔ amo ndibi so ndoŋ.

13Nɛ fanɛ Israɛl be efuli na kikɛ e maŋ kute n wora kulubi n da Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kusɔ nɛ e yili so gba, k kraa la kulubi nna nɛ b wora n jija ŋkpal kumo so. 14B baŋ pin kulubi na be asheŋ, a daga fanɛ b ta gbolu fɔlbi n lara kulubi be sarga. Baaŋ bar gbolu na wajɛbu na to ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito. 15Efuli na be benimuana beeŋ ta bumo be enɔana n deŋi kusɔbɔya na be kumu so nseŋ mɔ kumo ndoŋ. 16Bɔrɛmatapo Nimuso na beeŋ suse gbolu na be ŋklaŋ na be ako n luri wajɛbu na to, 17n ya ta mbe keshilbi n nyɔ ŋklaŋ na to ŋ ŋmenyaŋ patisa nɛ k bee kuŋ kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na be anishito ale shunu. 18Kumo be kaman nɛ e ta ŋklaŋ na be eko ŋ gbiti bɔrɛsure na be mba ana na be nnɔso pɔɛŋ nseŋ chulgi amo nɛ a ka na n wurge bɔrɛsure nɛ k wɔ wajɛbu na be kabuna ase nɛ baa chɔɔ esarga kumo so na be kaseto. 19Kumo alɛ be kaman nɛ e lara gbolu na be nfɔ kikɛ n chɔɔ bɔrɛsure na so. 20Kananɛ e baa wora egbolu nɛ baa ta a lara kulubi be esarga na nɛ e beeŋ wora gbolu ere gba, saŋɛ na so e beeŋ lara basa na be kulubi be sarga nɛ b nya ketampaŋ. 21Ade kikɛ be kaman nɛ e ta gbolu na n lar keeyi na be ekarso n ya chɔɔ fanɛ kananɛ e chɔɔ gbolu nɛ e ta n lara mo gbagba be kulubi be sarga na. Sarga nɛ k beeŋ lara efuli na kikɛ be basa be kulubi ashi bumo so nna na.

22Nɛ fanɛ eyiriana na be benimuana na to be eko e maŋ kute n wora kulubi n da kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili so gba, e kraŋ wora kulubi nna. 23E baŋ pin kulubi na be asheŋ, e beeŋ ta kaboenyɛnso nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ n lara sarga. 24Ŋkpal k ka la kulubi be sarga so, e beeŋ ta mbe enɔ n deŋi kaboe na be kumu so nseŋ mɔ kumo ashi bɔrɛsure na be kelargato be esoso be kaba so be kakpa nɛ baa mɔ esarga chɔɔso be asɔbɔya na. 25Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e suse ŋklaŋ na be eko n ta mbe keshilbi n nyɔ amo to ŋ gbiti bɔrɛsure na be mba ana na be nnɔso nseŋ chulgi amo nɛ a ka na n wurge bɔrɛsure na be kaseto. 26E beeŋ chɔɔ kaboe na be nfɔ kikɛ fanɛ kananɛ e bee chɔɔ kɔnɔkoŋwule be sarga be kusɔbɔya be nfɔ na. Ekpa nɛ bɔrɛmatapo na beeŋ bɔla so n lara eyiri to be enimu be kulubi be sarga nɛ e nya ketampaŋ nna na.

27Nɛ fanɛ efuli na so be esa ko e maŋ kute n wora n da Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kusɔ nɛ e yili so gba e kraŋ wora kulubi nna. 28Nɛ e baŋ pin kulubi nɛ e wora na be asheŋ, e beeŋ ta kaboeche nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ n lara kulubi nɛ e wora na be sarga. 29E beeŋ ta mbe enɔ n deŋi kaboe na be kumu so nseŋ mɔ kumo ashi bɔrɛsure na be kelargato be esoso be kaba so be kakpa nɛ baa mɔ esarga chɔɔso be asɔbɔya na. 30Bɔrɛmatapo na beeŋ ta mbe keshilbi n nyɔ kusɔbɔya na be ŋklaŋ to n wora amo ŋ gbiti bɔrɛsure na be mba ana na be nnɔso nseŋ chulgi amo nɛ a ka na n wurge kumo be kaseto. 31Kumo be kaman nɛ e lara nfɔ na kikɛ fanɛ kananɛ baa lara kɔnɔkoŋwule be sarga be kusɔbɔya be nfɔ na n chɔɔ bɔrɛsure na so saŋɛ na so amo be efɛa beeŋ par Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Kananɛ bɔrɛmatapo na beeŋ lara esa be kulubi be sarga nɛ e nya ketampaŋ nna na.

32Nɛ fanɛ esa lara kubolpɔ nna fanɛ kulubi be sarga be kusɔbɔya, a daga k baa la kubolpɔche nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ. 33Esa na beeŋ ta mbe enɔ n deŋi kubolpɔ be kumu so nseŋ mɔ kumo ashi bɔrɛsure na be kelargato be esoso be kaba so be kakpa nɛ baa mɔ sarga chɔɔso be asɔbɔya na. 34Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e suse kumo be ŋklaŋ na be ako n ta keshilbi n nyɔ amo to ŋ gbiti bɔrɛsure na be mba ana na be nnɔso so nseŋ chulgi amo nɛ a ka na n wurge kumo be kaseto. 35Kumo alɛ be kaman nɛ e lara kubolpɔ na be nfɔ kikɛ fanɛ kananɛ baa lara kusɔbɔya nɛ baa ta a lara kɔnɔkoŋwule be sarga be nfɔ na nseŋ ta amo n ti ajibi be sarga nɛ b bar m ba sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na so n chɔɔ bɔrɛsure na so. Kananɛ bɔrɛmatapo na beeŋ lara esa be kulubi be sarga nɛ e nya ketampaŋ nna na.”

5

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ: “Nɛ fanɛ esa wu kusɔ ko ŋko n nu kesheŋ ko nɛ a daga e ka ji kumo be shɛda ashi demujikpa nɛ e kini, e wora kulubi nna na nseŋ daga kasogberge.

2Nɛ esa maŋ kute m beta kusɔbɔya wuso ŋko kusɔ ko nɛ k maŋ walɛ so daŋkare be ekpa so gba, amodoŋwura wora eyurpi nseŋ wora n da so nna na.

3Nɛ esa maŋ kute m beta kusɔ kama nɛ k bee shin nɛ dimɛdi bee wora eyurpi daŋkare be ekpa so gba, nseŋ ba pin kumo be loŋ, e wora n da so nna na.

4Nɛ esa baaŋ bɔ ntaŋ alefasha so fanɛ e beeŋ wora kelela ŋko kulubi ko gba, nsaa maŋ wora loŋ, e wora n da so nna na.

5Esa kama nɛ e wora n da so ashi asheŋ ere be kekama to daga e tuba kulubi na to 6nseŋ bar kubolpɔ cheso ŋko kaboeche Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito m ba lara kulubi be sarga. Bɔrɛmatapo na e naaŋ yili esa na be katelamu to n lara sarga na.

7Nɛ esa na maaŋ tiŋ n nya kubolpɔ ŋko kaboe, e bar elepɔ anyɔ ŋko ali anyɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito m ba lara mbe kulubi na be sarga. Baaŋ ta mbuibi na be ekoŋwule n lara kulubi be sarga nseŋ ta ekoŋwule malɛ n lara sarga chɔɔso. 8Esa na beeŋ bar mbuibi anyɔ na bɔrɛmatapo kutɔ nɛ e juŋkpar n ta ekoŋwule n lara kulubi be sarga na. E beeŋ kii kabuibi na be kubɔ to m bu ama e maaŋ chuge kumu bre. 9Kumo be kaman nɛ e wora ŋklaŋ na be ako ŋ ŋmenyaŋ danyaŋ be bɔrɛsure na be akel so nseŋ shin nɛ ŋklaŋ nɛ a ka na a chise n wurge bɔrɛsure na be kaseto. Ŋkpal manɛ so, k la kulubi be sarga nna. 10Kumo alɛ be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e ta kabuibi nyɔsopo na n lara sarga chɔɔso fanɛ kananɛ kumo be mbra bee ŋini na. Kananɛ bɔrɛmatapo na beeŋ lara sarga nɛ esa na e nya ketampaŋ nna na.

11Ama nɛ fanɛ esa na maŋ kɔ elepɔ anyɔ ŋko ali anyɔ na gba, e bar nyifu nɛ b kɔr nɛ e pe nɛnɛ be kurwa be bɔlɔ m ba lara kulubi be sarga na. E sa maŋ kaŋ ta ɔlif be ŋku m baga amo ŋko n ta duwu n ti amo so, ŋkpal manɛ so, k la kulubi be sarga nna. 12Esa na beeŋ bar nyifu na bɔrɛmatapo na kutɔ nɛ mo alɛ e jɔ amo be enɔ be bɔlɔ shɛda so a ŋini fanɛ amo kikɛ nɛ b ta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Kumo be kaman nɛ e chɔɔ amo nɛ e jɔ na bɔrɛsure na so. Ŋkpal manɛ so, k la kulubi be sarga nna. 13Kananɛ bɔrɛmatapo na beeŋ lara esa na be kulubi be sarga nɛ e nya ketampaŋ nna na. Nyifu nɛ a beeŋ ka na la bɔrɛmatapo na peya nna fanɛ kananɛ ayu be sargajibi be nyifu la mo peya na.”

Kewora n jija be sarga be asheŋ

14Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ yili le be mbra ere n sa Mosis: 15“Nɛ esa maŋ ka asɔ cheembi nɛ a daga e ka n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋkpal e ka maŋ nyi so, e wora n da so nna na. Amodoŋwura beeŋ bar kpakpa nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ ŋko bɔrɛmatapo na beeŋ ku kukɔ n sa mo nɛ e ka nɛ b ta n tɔ kakpa na. 16Esa na daga fanɛ e ka kukɔ nɛ b ku n sa mo na, nɛ kumo be ntuŋ nuso to be katuŋ koŋwule n ti so, n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Bɔrɛmatapo na nɛ e beeŋ ka amo n sa, nɛ mo alɛ e yili mbe katelamu to n ta kusɔbɔya na n lara kulubi be sarga nɛ e nya ketampaŋ.

17Nɛ esa maŋ nyi nseŋ wora n da Enyɛnpe Ebɔrɛ na be mbraana nɛ e yili na be kekama so, e wora kulubi nna na nseŋ daga fanɛ e lara kumo be sarga. 18Amodoŋwura beeŋ bar kpakpa nɛ k maŋ kɔ ndulgi kikɛ m ba sa bɔrɛmatapo na fanɛ mbe kewora n jija be sarga. Bɔrɛmatapo na e naaŋ ŋini mo kusɔbɔya nɛ k daga fanɛ e bar. Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e ta kusɔbɔya na n lara kulubi be sarga nɛ e nya kulubi nɛ e maŋ nyi nseŋ wora na be ketampaŋ. 19K la kewora n jija be sarga nɛ e lara n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋkpal kulubi nɛ e wora na so nna.”

6

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis le: 2“Nɛ esa wora kulubi nsaa maŋ ji kashenteŋ n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋkpal e ka fule ŋko ŋ ku efɛ n suge mo kurgepo, Israɛl be esa be kusɔ ko nɛ e ta n sa mo fanɛ e yili ŋko n ya yuri ŋko m puni mo barkasa be kusɔ 3ŋko n wu mo barkasa be kusɔ nɛ k foe nseŋ ku efɛ m bɔ ntaŋ fanɛ e maŋ wu kumo so, 4e tɔr ntaŋ nna na. A daga fanɛ kachɛ nɛ e bee lara kewora n jija be sarga na, e bɛta kusɔ nɛ e yuri ŋko m puni ŋko m bante na, 5ŋko kusɔ nɛ e ku efɛ m bɔ ntaŋ fanɛ e maŋ wu na n ya sa kusɔwura nseŋ ka kumo be ntuŋ nuso to be katuŋ koŋwule n ti so. 6Mo alɛ beeŋ naŋ lara kpakpa nɛ k maŋ kɔ ndulgi nɛ bɔrɛmatapo na beeŋ ŋini mo na. 7Nɛ bɔrɛmatapo na e ta kumo n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nɛ esa na e nya ketampaŋ.”

Sarga chɔɔso be asheŋ

8Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis le: 9“Kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mo mbinyɛnsobi fanɛ mbraana nɛ n yili a laŋɛ sarga chɔɔso be kaplɛa so nde: A daga fanɛ b baa chɔɔ esarga bɔrɛsure na so saŋkikɛ. A maŋ daga bɔrɛsure na so be edɛ ka duŋ kikɛ. 10Bɔrɛmatapo na malɛ daga e ta mbe kabɔrɛmata be piŋi m buu ŋ deŋi mbe danshiki so m ba koli sarga chɔɔso na be nsunɔ na m muu n nase bɔrɛsure na be kekel to. 11Kumo be kaman nɛ e gbaŋ kabɔrɛmata be epiŋi na n nase nseŋ ta piŋi pɔtɛ m buu pɔɛŋ nseŋ muu nsunɔ na n lar keeyi na to n ya lɛ kakpa nɛ k daga. 12Bɔrɛsure na so be edɛ na daga e baa suse jemanɛ kikɛ nna nsaa maa duŋ kikɛ. Amoso kachipurso kikɛ, a daga bɔrɛmatapo na ka wɔtɔ ndibi edɛ na to. Kumo be kaman nɛ e bela esarga chɔɔso na kikɛ n deŋi so n chɔɔ amo nɛ kusɔbɔya nɛ b kɔ a lara kɔnɔkoŋwule be sarga na be nfɔ na kikɛ bɔrɛsure na so. 13Bɔrɛsure na so be edɛ na daga e baa chɔɔ jemanɛ kikɛ nna, a maŋ daga b shin nɛ a duŋ kikɛ kuraa.

Ayu be sargajibi be asheŋ

14Ayu be sargajibi be mbraana nɛ a wɔtɔ nde. Bɔrɛmatapoana na e daga b ta ayu be sargajibi m ba Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ ashi bɔrɛsure na be anishito. 15Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e jɔ nyifu nɛ b ta ɔlif be ŋku m baga na enɔ be bɔlɔ nseŋ ta duwu n ti so n chɔɔ bɔrɛsure na so shɛda so a ŋini fanɛ amo kikɛ la sarga nɛ amo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna. 16-17Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapoana na e ta amo nɛ a ka na n wora bodobodo nɛ yiisi maŋ wɔ amo to n we ashi wajɛbu na be kelɔnɛ cheembi na so. Enyɛnpe Ebɔrɛ na e ta amo n sa bumo nɛ a baa la bumo be ayu be sargajibi to be kachige. Kananɛ kulubi nɛ kewora n jija be esarga du cheembi na nɛ bodobodo na gba du. 18Ɛɛrɔn be kanaŋ to be benyɛn e naaŋ tiŋ n ji loŋ be ajibi na, ŋkpal manɛ so, a la bumo nɛ bumo be kenana be kachige nna ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be ayu be sargajibi kama nɛ baa lara a sa mo to. Esa cheembi nawule e daga kebeta loŋ be ajibi na.”

19Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis: 20“Kachɛ nɛ baaŋ ta kabɔrɛmata be kushuŋ n sa bumo na, le be sarga nɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi beeŋ bar Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito. Nyifu kurwa koŋwule be bɔlɔ fanɛ kananɛ ayu be sargajibi be nyifu nɛ baa sa na du na. Baaŋ bar bargato kachipurso nseŋ bar bargato kaaseso. 21Baaŋ ta ɔlif be ŋku m baga nyifu n to mansaŋ. Kumo be kaman nɛ b pupur amo to n lara sarga fanɛ ayu be sargajibi nɛ amo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 22Yili jemanɛ ere a yɔ ekama nɛ e beeŋ shi Ɛɛrɔn be kanaŋ to m ba ki Bɔrɛmatapo Nimuso daga e ka lara sarga ere nna. A daga fanɛ b chɔɔ sarga na kikɛ nyam nna n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 23Sargajibi kama nɛ bɔrɛmatapo beeŋ lara daga kechɔɔ m mur nna. A maŋ daga b ka ji kumo be shɛŋ.”

Kulubi be sarga be asheŋ

24Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis, 25“Kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi fanɛ mbraana nɛ a wɔtɔ a yɔ kulubi be sarga be kaplɛa so nde: Kakpa nɛ baa mɔ sarga chɔɔso be kusɔbɔya na a daga b mɔ kulubi be sarga be kusɔbɔya gba. K la sarga cheembi ga nna. 26Bɔrɛmatapo nɛ e beeŋ lara kumo na beeŋ we kumo be eblaŋ na ashi wajɛbu na be kelɔnɛ nɛ k la kakpa cheembi na so. 27Kusɔ kikɛ nɛ k beta eblaŋ na bee ki cheembi nna. Nɛ kumo be ŋklaŋ gba do piŋi so kakpa cheembi, a daga b fɔr kumo. 28Kapuliya nɛ baaŋ daŋɛ eblaŋ na kumo to gba daga fanɛ b bure kumo nna. Nɛ fanɛ dadisani to nɛ b daŋɛ eblaŋ na, kumo ere b gbiti kumo to nɛnɛ nseŋ ta nchu n nyɛlpɔ kumo to. 29Bɔrɛmatapo be kanaŋ to be kusɔnyɛn nawule e naaŋ tiŋ n ji loŋ be sarga na. K la sarga cheembi ga nna. 30Ama kulubi be sarga be kusɔbɔya kama nɛ b ta kumo be ŋklaŋ nɛ b ta n luri wajɛbu na to n ya kule ketampaŋ ashi kakpa cheembi na bre maŋ daga keji. A daga b chɔɔ kumo nna m mur.”

7

Kewora n jija be sarga be asheŋ

1Kewora n jija be sarga la sarga cheembi nna. Mbraana nɛ a dese a laŋɛ kananɛ baa lara kumo be kaplɛa so nde: 2Bɔrɛsure na be kelargato be esoso be kaba so na, kakpa nɛ baa mɔ esarga chɔɔso be asɔbɔya na, a daga b mɔ kewora n jija be sarga be kusɔbɔya na nseŋ ta kumo be ŋklaŋ ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na so ŋ kulti. 3Baaŋ lara kusɔbɔya na be nfɔ kikɛ, amo nɛ a wɔ kpandu nɛ apuntosɔ na, 4nɛ achɛbi na nɛ amo so be nfɔ kikɛ nɛ kegberche na be alela akpa n ti so n chɔɔ bɔrɛsure na so n lara sarga. 5Bɔrɛmatapo na beeŋ chɔɔ amo bɔrɛsure na so fanɛ sarga chɔɔso n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, ŋkpal manɛ so, k la kewora n jija be sarga nna. 6Bɔrɛmatapo be kanaŋ to be kusɔnyɛn kikɛ beeŋ tiŋ n ji sarga na, ama a daga b ji kumo kakpa cheembi nna. Ŋkpal manɛ so, k la sarga cheembi nna.

7Mbra koŋwule e deŋ kulubi be sarga nɛ kewora n jija be sarga na kikɛ so. Kumo be eblaŋ la bɔrɛmatapoana nɛ baa yili basa be katelamu to a lara amo na peya nna. 8Kusɔbɔya kama nɛ b yili esa be katelamu to n ta n lara sarga chɔɔso kikɛ be kawɔl la bɔrɛmatapo nɛ e lara sarga na peya nna. 9Ayu be sargajibi kama fanɛ bodobodo ŋko mansaŋ gba la bɔrɛmatapo nɛ e lara kumo na peya nna. 10Ayu be sargajibi kama nɛ b baga ŋku nɛ amo nɛ a maŋ baga kikɛ la bɔrɛmatapoana kikɛ peya nna nɛ a daga b barga amo to nɛ ekama e nya a sasa.

Kɔnɔkoŋwule be sarga be asheŋ

11Mbraana nɛ a dese a laŋɛ kɔnɔkoŋwule be sarga be kelara be kaplɛa so nde: 12Nɛ esa bee shin nɛ e lara kɔnɔkoŋwule be sarga fanɛ kapandi be sarga, a daga e ta bodobodo nɛ a maŋ kɔ yiisi ŋko ekrakashi nɛ a maŋ kɔ yiisi ŋko mansaŋ m b baga amo ŋku n ti kusɔbɔya na so n lara sarga na so n lara kumo. 13Esa na malɛ beeŋ naŋ ta bodobodo nɛ yiisi wɔ amo to n ti so n lara sarga na. 14E beeŋ ta ajibi na be kekama n ti kusɔbɔya na so m ba sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Amo alɛ kikɛ la bɔrɛmatapo nɛ e beeŋ ta kɔnɔkoŋwule be sarga be kusɔbɔya na be ŋklaŋ ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na so na peya nna. 15Kusɔbɔya nɛ b ta n lara kɔnɔkoŋwule nɛ kapandi be sarga na daga b ka we kumo be eblaŋ kikɛ kachɛ nɛ b mɔ kumo na nna. Kare maa chɛ kumo be eblaŋ so.

16Nɛ fanɛ sarga na la sarga nɛ esa lara a tia kɔnɔ nɛ e nase nna ŋko mbe keparso nɛ e lara kumo, a daga b we eblaŋ na kikɛ kachɛ nɛ e lara sarga na, ama baaŋ tiŋ n we kekama nɛ kare chɛ so na gba. 17Eblaŋ na be kekama nɛ k beeŋ ji n fo nchɛ asa bre daga kechɔɔ m mur nna. 18Nɛ eblaŋ na fo nchɛ asa nɛ b we kumo, Ebɔrɛ maaŋ sɔ esa na be sarga na. Esa nɛ e lara sarga na maaŋ nya kumo be nɛfa, kumo alɛ maaŋ baa la sarga cheembi. Kumo be kumu lubi malɛ beeŋ baa bɛ esa kikɛ nɛ e we kumo be eblaŋ na so.

19Eblaŋ kama nɛ k beta daŋkare be ekpa so be keyurpisɔ kikɛ maŋ daga keji. K daga kechɔɔ nna. Ama eblaŋ nɛ a ka na bre, esa nɛ e maŋ wora eyurpi daŋkare be ekpa so beeŋ tiŋ n we amo. 20Ama esa kama nɛ e wora eyurpi daŋkare be ekpa so nseŋ ji sarga nɛ k la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya daga kelara ashi Ebɔrɛ be basa to. 21Nɛ esa beta dimɛdi ŋko kusɔbɔya nɛ k maŋ walɛ so daŋkare be ekpa so nseŋ ji kɔnɔkoŋwule be sarga nɛ k la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya, amodoŋwura maŋ naŋ ti Ebɔrɛ be basa so.

22Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ Mosis 23fanɛ e kaŋɛ Israɛlebi na: “Men sa maŋ kaŋ ji kena ŋko kubolpɔ ŋko mboe be nfɔ kikɛ. 24Menyeeŋ tiŋ n ta kusɔbɔya wuso ŋko amo nɛ kusɔ pɛ be nfɔ n wora kusɔ pɔtɛ kikɛ, ama men sa maŋ kaŋ ji amo kikɛ. 25Esa kama nɛ e beeŋ ji kusɔbɔya nɛ baaŋ ta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na be nfɔ maaŋ naaŋ ti Ebɔrɛ be basa so. 26Kaplɛkama malɛ nɛ men wɔ, men sa maŋ kaŋ ji kabuibi ŋko kusɔbɔya kikɛ be ŋklaŋ. 27Esa kama nɛ e beeŋ ji ŋklaŋ, maaŋ naa la Ebɔrɛ be basa to be eko.”

28Ade malɛ kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ Mosis 29fanɛ e kaŋɛ Israɛlebi na: “Esa kama nɛ e bar kɔnɔkoŋwule be sarga nɛ e ba sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, daga fanɛ e shin nɛ sarga na be kaba e baa la kakɛ nɛ e bee ta a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 30Mo gbagba be enɔ to nɛ e beeŋ keta kumo m ba fanɛ ayu be sargajibi na. E beeŋ bar kusɔbɔya na be nfɔ nɛ kumo be kagbene fanɛ sargagboŋ m ba sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 31Bɔrɛmatapo na beeŋ chɔɔ nfɔ na bɔrɛsure na so, ama kagbene na bre la bɔrɛmatapo na peya nna. 32Kɔnɔkoŋwule be sarga be kusɔbɔya na be jisoso be kebɛaŋ na la kachige nɛ k bee yɔ 33bɔrɛmatapo nɛ e bee sɔ ŋklaŋ na nɛ nfɔ na a lara sarga na kutɔ nna. 34Kusɔbɔya na be kagbene la kakɛgboŋ nna nɛ kumo be jisoso be kebɛaŋ na malɛ la kachige nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee sɔ Israɛlebi na kutɔ a sa bɔrɛmatapoana na.”

35Ayu be sargajibi nɛ baa lara a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na be amo nɛ a daga a baa yɔ Ɛɛrɔn nɛ mbe kaman to ebi kutɔ nna na. 36Kachɛ nɛ b lara bumo n yili fanɛ bɔrɛmatapoana na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili kumo fanɛ Israɛlebi na e baa sa bumo amo nɛ a baa la bumo be kachige mbaanaayɔ.

37Mbraana nɛ a dese a laŋɛ sarga chɔɔso nɛ ayu be sargajibi nɛ kulubi be sarga nɛ kewora n jija be sarga nɛ kelara n yili n sa Ebɔrɛ be sarga nɛ kɔnɔkoŋwule be sarga na nna na. 38Sainai be kebee nɛ k wɔ keshishɛrsawule so na so nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ta amo n sa Mosis. Loŋ be kachɛ na nɛ e kaŋɛ Israɛlebi na fanɛ b baa lara esarga ere a sa mo ere Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

8

Kananɛ baa buu bɔrɛmatapoana be asheŋ

(Ɛksodɔs 29:1-37)

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis: 2“Keta Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi m ba ma anishito ashi wajɛbu na be kabuna, nseŋ ta kabɔrɛmata be epiŋi na nɛ ŋku nɛfaso na m ba. Kumo be kaman nɛ fo ta kulubi be sarga be gbolu fɔlbi na nɛ ekpakpa anyɔ na nɛ bodobodo nɛ a maŋ kɔ yiisi na be kelantaŋɛ be bɔlɔ m ba. 3Kede be kaman nɛ fo shin nɛ Israɛl be basa kikɛ e ba shɛr ndoŋ.” 4Nɛ Mosis wora kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ mo na kikɛ nseŋ shin nɛ ekama ba gama ashi wajɛbu na be kabuna.

5Ndoŋ nna nɛ Mosis kaŋɛ bumo, “Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili nɛ mee sha kewora na.” 6Kumo be kaman nɛ e shin nɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi lar m ba yili anishito nɛ e shin nɛ b bɛr daŋkare be ekpa nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ ŋini bumo na so. 7Ndoŋ nna nɛ e ta bɔrɛmatapo nimuso be asɔbuuso nɛ a la danshiki nɛ piŋi tenteŋ na nɛ kale nɛ k maŋ kɔ mbre nɛ baa tre ɛfɔd na m buu Ɛɛrɔn nseŋ ta kreso peŋgelembi ko ŋ kre mbe nteto. 8Kumo be kaman nɛ e ta demuji be kɔlgu na n di mo nseŋ ta ajembubi nɛ baa ta a to beri a pin Ebɔrɛ be nfɛra nɛ baa tre amo urim nɛ tumim na n wɔtɔ kɔlgu na to. 9Kede be kaman nɛ e ta neemu ŋ kre Ɛɛrɔn be kumu so nseŋ ta shuwa be kusɔ paŋgelambi na m mata neemu na be anishito fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis na.

10Ndoŋ nna nɛ Mosis naŋ wora ŋku nɛfaso na ŋ ŋmenyaŋ Enyɛnpe be wajɛbu na nɛ asɔ nɛ a wɔ kumo to na kikɛ so nɛ amo kikɛ ki cheembi. 11Kumo be kaman nɛ e naŋ wora ŋku nɛfaso na be ako ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na nɛ kumo be echeenshi nɛ danyaŋ be cheenshigboŋ na nɛ kumo be ketɔl kikɛ so ale shunu nɛ amo kikɛ ki cheembi. 12Ade be kaman nɛ e wora ŋku nɛfaso na be ako n do Ɛɛrɔn be kumu so nɛ mo e ki Ebɔrɛ be esa laraso. 13Kumo be kaman nɛ Mosis shin nɛ Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi na ba anishito nɛ e ta edanshiki m buu bumo nseŋ ta ekreso paŋgelambiana ŋ kre bumo be nshɛr to nseŋ naŋ ta nwuro m buu bumo fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋini na.

14Ade be kaman nɛ Mosis shin nɛ b bar gbolu fɔlbi nɛ baaŋ ta n lara kulubi be sarga na nɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi na ta bumo be enɔana n deŋi kumo be kumu so. 15Kumo be kaman nɛ Mosis mɔ kumo n suse ŋklaŋ na nseŋ ta mbe keshilbi n nyɔ amo to n do n do bɔrɛsure na be alambɛ ana na be nnɔso so nɛ k ki cheembi. Kumo be kaman nɛ e chulgi ŋklaŋ nɛ a ka na n wurge bɔrɛsure na be kaseto. Kananɛ e wora nɛ bɔrɛsure na ki cheembi nɛ b baa lara kulubi be esarga kumo so nna na. 16Nɛ Mosis naŋ lara gbolu fɔlbi na be apuntosɔ so be nfɔ nɛ kegberche na be alela akpa nɛ achɛbi anyɔ na nɛ amo so be nfɔ kikɛ n chɔɔ bɔrɛsure na so. 17Ade be kaman nɛ e ta gbolu fɔlbi na be eblaŋ na nɛ kawɔl na nɛ kepurfu na nɛ ebin nɛ a wɔ kumo to na n lar keeyi na to be ekarso n ya chɔɔ, fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋini na.

18Ade kikɛ be kaman nɛ Mosis shin nɛ b bar kpakpa nɛ baaŋ ta n lara sarga chɔɔso na, nɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi na ta bumo be enɔana n deŋi kumo alɛ gba be kumu so. 19Kumo be kaman nɛ Mosis mɔ kumo nseŋ suse ŋklaŋ na ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be alambɛ ana na kikɛ so ŋ kulti. 20-21E ka loge, nɛ e shin nɛ b kuya kpakpa na to nɛ e ta nchu n fɔr apuntosɔ na nɛ kamanto be aya na so n ti kumu na nɛ eblaŋ na kikɛ so n chɔɔ bɔrɛsure na so fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋini na. Sarga chɔɔso ere be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna.

22Ndoŋ nna nɛ Mosis shin nɛ b bar kpakpa nyɔsopo nɛ e beeŋ ta ŋ wora bɔrɛmatapoana be kebuu be kasheŋwora na, nɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi na ta bumo be enɔana n deŋi kusɔbɔya na be kumu so. 23Kumo be kaman nɛ Mosis mɔ kpakpa na n suse ŋklaŋ na nseŋ wora amo ŋ gbiti Ɛɛrɔn be jisoso be kusoe be kaseto nɛ mbe enɔjiso be keshilbinio nɛ mbe keya jiso be kenashilbinio na kikɛ so. 24Kumo alɛ be kaman nɛ Mosis naŋ shin nɛ Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi na ba anishito nɛ e wora ŋklaŋ na be ako ŋ gbiti bumo alɛ gba be jisoso be asoe be kaseto nɛ bumo be enɔjiso be ashilbinioana nɛ bumo be aya jiso be anashibinioana kikɛ so. Ade be kaman nɛ Mosis wora ŋklaŋ nɛ a ka na ŋ ŋmenyaŋ ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na kikɛ so ŋ kulti. 25Ade kikɛ be kaman nɛ e ta nfɔ na nɛ kpandu na nɛ apuntosɔ be nfɔ nɛ kegberche na be alela ekpa nɛ achɛbi anyɔ na nɛ amo be nfɔ kikɛ nɛ jiso be kebɛaŋ na 26nseŋ lara ebodobodo nɛ a maŋ kɔ yiisi kelantaŋɛ nɛ b ta m bɔɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ enɔ na to be kukoŋwule nɛ bodobodo nɛ b ta ŋku n wea to n wora na be kukoŋwule nɛ krakashi koŋwule n deŋi nfɔ na nɛ kebɛaŋ na so 27nseŋ ta amo kikɛ m bɔɔ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi na enɔ, nɛ b maŋ amo so esoso a ŋini fanɛ b ta amo nna a bɔɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ na enɔ. 28Kumo be kaman nɛ Mosis naŋ sɔ amo bumo be enɔana to n ta n deŋi sarga chɔɔso na so n chɔɔ ashi bɔrɛsure na so a ŋini fanɛ k la keta esa ŋ ki bɔrɛmatapo n sa Ebɔrɛ na be sarga nna. Kede la sarga nɛ kumo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna. 29Ade be kaman nɛ Mosis maŋ kpakpa na be kagbene so a ŋini fanɛ k la kakɛgboŋ nna n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Kpakpa na be kagbene na daa la Mosis be kachige nna ashi sarga na to. Mosis daŋ wora kusɔ kama fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋini mo na nna.

30Ade kikɛ be kaman nɛ Mosis wora ŋku nɛfaso na nɛ bɔrɛsure na so be ŋklaŋ na be ako ŋ ŋmenyaŋ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi na nɛ bumo be asɔbuuso so, nɛ bumo nɛ amo kikɛ ki cheembi Ebɔrɛ be anishito.

31Mosis ka wora loŋ n loge nɛ e kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi na le: “Men ta eblaŋ na n yɔ Enyɛnpe be wajɛbu na be kabuna ase n ya daŋɛ amo n ti ebodobodo nɛ a wɔ kelantaŋɛ na to so n we amo ndoŋ fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋini na. 32Kumo be kaman nɛ men chɔɔ ajibi ŋko eblaŋ na be akama nɛ a beeŋ ka na. 33Menyi alɛ e sa maŋ kaŋ lar Enyɛnpe be wajɛbu na be kabuna to n yɔ kaplɛkama hale nɛ bɔrɛmatapoana be kebuu be kesheŋ wora nɛ k fara kabre ere a ya loge nchɛ ashunu be kefɛato. 34Enyɛnpe Ebɔrɛ na e yili kumo fanɛ an wora kusɔ nɛ k wora kabre ere saŋɛ na so, menyeeŋ nya alubi be ketampaŋ. 35A daga men baa wɔ wajɛbu na be kabuna to kapa nɛ kanyɛ kikɛ nsaa wora kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili na n ya fo nchɛ ashunu na. Nɛ men maŋ wora loŋ menyeeŋ wu.” 36Ndoŋ nna nɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi na nu nseŋ bɛ asɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bɔla Mosis so n yili n sa bumo na kikɛ so.

9

Ɛɛrɔn be sososo be sarga be kelara be asheŋ

1B ka wora bɔrɛmatapoana be kebuu be kesheŋ wora na n loge be kachɛ burwasopo na nɛ Mosis tre Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi nɛ Israɛl be benimuana na m ba shɛr 2nɛ e kaŋɛ Ɛɛrɔn le: “Fin gbolu fɔlbi nɛ kpakpa nɛ a maŋ kɔ ndulgi nseŋ ta gbolu fɔlbi na n lara kulubi be sarga, n ta kpakpa na malɛ n lara sarga chɔɔso n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 3Kumo be kaman nɛ fo kaŋɛ Israɛlebi na fanɛ b ta kaboenyɛn n lara kulubi be sarga nseŋ ta gbolu fɔlbi nɛ kpakpafɔlbi nɛ a ji nfɛ koko nsaa maa kɔ ndulgi kikɛ na n lara sarga chɔɔso n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na 4nseŋ naŋ ta gbolu nɛ kpakpa n lara kɔnɔkoŋwule be sarga. A daga b ta amo n ti ayu be sargajibi nɛ b ta ŋku m baga amo n lara kɔnɔkoŋwule be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. A daga b ka wora loŋ, ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ lar bumo so kabre.”

5Ndoŋ nna nɛ b bar asɔ nɛ Mosis kaŋɛ fanɛ b bar na kikɛ ashi wajɛbu na be anishito nɛ basa na kikɛ shɛr ndoŋ nɛ b bunyaŋ Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 6Nɛ Mosis kaŋɛ: “Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili fanɛ men wora nna na, saŋɛ na so mbe kemaŋkura beeŋ lar menyi so.”

7Kumo be kaman nɛ Mosis naŋ kaŋɛ Ɛɛrɔn le: “Yɔ bɔrɛsure na ase n ya lara fo kumu so be sarga chɔɔso pɔɛŋ nseŋ lara kulubi be esarga ŋ kule fo nɛ basa na kikɛ be alubi be ketampaŋ fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili kumo na.”

8Ndoŋ nna nɛ Ɛɛrɔn yɔ bɔrɛsure na ase n ya mɔ gbolu fɔlbi na n lara mbe kumu so be kulubi be sarga. 9Nɛ mbe mbinyɛnsobi na suse kumo be ŋklaŋ m bar mo nɛ e ta keshilbi n nyɔ amo to ŋ gbiti bɔrɛsure na be alambɛ ana na be nnɔso nseŋ chulgi ŋklaŋ nɛ a ka na n wurge bɔrɛsure na be kaseto. 10Kede be kaman nɛ e ta kumo be nfɔ na nɛ achɛbi anyɔ na nɛ kegberche na be alela akpa n deŋi bɔrɛsure na so n chɔɔ fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili n sa Mosis na. 11Ama eblaŋ na nɛ kawɔl na bre, e ta amo nna n lar keeyi na be ekarso n ya chɔɔ.

12Kede be kaman nɛ e mɔ mbe sarga chɔɔso be kusɔbɔya na. Nɛ mbe mbinyɛnsobi na suse kumo be ŋklaŋ n sa mo nɛ e wora amo ŋ ŋmenyaŋ ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na kikɛ so. 13Kumo be kaman nɛ b bela kusɔbɔya na be kumu nɛ eblaŋ kikɛ m bar mo nɛ e chɔɔ amo bɔrɛsure na so 14nseŋ ta nchu n fɔr kumo be apuntosɔ nɛ kaman be ayawɔrta so m bela amo n ti eblaŋ na so n chɔɔ bɔrɛsure na so.

15Ɛɛrɔn ka wora loŋ n loge nɛ e bar basa na malɛ be esarga be asɔbɔya m ba mɔ kulubi be sarga be kaboe na n lara kulubi be sarga, fanɛ kananɛ e daŋ wora mo gba peya na.

16E daŋ bar basa na be sarga chɔɔso be kusɔbɔya na nna m ba lara sarga fanɛ kananɛ mbra bee ŋini na. 17E daŋ bar ayu be sargajibi gba nna nseŋ jɔ nyifu na enɔ be bɔlɔ n ti kachipurso be sarga chɔɔso na so n chɔɔ bɔrɛsure na so.

18Kumo be lalaloge nɛ e mɔ gbolu nɛ kpakpa na n lara basa na be kɔnɔkoŋwule be sarga na. Nɛ mbe mbinyɛnsobi na suse ŋklaŋ na m ba sa mo nɛ e wora amo ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na be mba ana na so. 19Kumo be kaman nɛ Ɛɛrɔn ta eblaŋ be nfɔ ekpa fanɛ kpandu na nɛ apuntosɔ nɛ achɛbi nɛ agbirche na be alela akpa kikɛ 20n ti ŋgbeneana na so n ta amo kikɛ n yɔ bɔrɛsure na ase n ya chɔɔ nfɔ na bɔrɛsure na so. 21Kumo be kaman nɛ e ta ŋgbene na nɛ jiso be ebɛaŋ nɛ a la Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kakɛgboŋ nɛ k bee yɔ bɔrɛmatapoana na kutɔ fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili n sa Mosis na.

22Ɛɛrɔn ka lara esarga na kikɛ n loge nɛ e maŋ mbe enɔana so n shoŋi basa na nseŋ nɛfa bumo pɔɛŋ nseŋ shi bɔrɛsure na ase ŋ gbelge m ba. 23Kumo be kaman nɛ Mosis nɛ Ɛɛrɔn luri wajɛbu na to. B ka lar m ba nɛ b nɛfa basa na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kemaŋkura fulto ndoŋ nɛ basa na kikɛ wu kumo. 24Epul na to nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shin nɛ edɛ ba buu sarga chɔɔso na nɛ nfɔ na kikɛ so bɔrɛsure na so n chɔɔ amo m mur. Basa na kikɛ ka wu loŋ nɛ b boŋ to kagbenefuliso n ta enɔana m buu bumo be anishi so nseŋ kur amu n yuu to.

10

Nadab nɛ Abihu be luwu be asheŋ

1Nadab nɛ Abihu kikɛ daa la Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi nna nɛ b daŋ wora n da Enyɛnpe Ebɔrɛ na so ŋkpal b ka daŋ wora edɛ n wɔtɔ edɛtɔl to n chɔɔ duwu ekpa nɛ k maŋ daga so m ba Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito so. 2Epul to nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shin nɛ edɛ ba buu bumo so n chɔɔ bumo m mɔ. 3Ndoŋ nna nɛ Mosis kaŋɛ Ɛɛrɔn: “Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na daa de saŋɛ nɛ e daa malga fanɛ, bekama nɛ baa shuŋ mo daga b bɔla mbe kecheembiya so n sa mo bunyaŋ. Mo alɛ beeŋ shin nɛ mbe kemaŋkura a dii efuli ashi mbe basa to nɛ b bunyaŋ mo.” Ama Ɛɛrɔn daa maŋ kaŋɛ shɛŋ.

4Kumo be kaman nɛ Mosis tre Mishaal nɛ Ɛlzafan nɛ b la Ɛɛrɔn mo wɔpa, Uziɛl, be mbinyɛnsobi nseŋ kaŋɛ bumo le: “Men ba ta men kurgepoana ere be kebuni ashi wajɛbu na to n lar n yɔ keeyi na be ekarso n ya nase.” 5Ndoŋ nna nɛ b ba pɛ bubuni na be asɔbuuso to ŋ gbeye bumo n lar keeyi na to fanɛ kananɛ Mosis kaŋɛ na.

6Kede be kaman nɛ Mosis kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi, Eliazaa nɛ Itama: “Men sa maŋ kaŋ jija menyi be anishiakpa ŋko ŋ kpɛa menyi be asɔbuuso to a ŋini fanɛ menyee shu keeli nna. Men baŋ wora loŋ menyeeŋ wu. Enyɛnpe Ebɔrɛ na malɛ beeŋ nya agbo n wora kade na kikɛ. Ama men kurgepoana Israɛlebi na bre beeŋ tiŋ n shu ŋkpal bumo nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shin nɛ edɛ chɔɔ m mɔ na so. 7Menyi e sa maŋ kaŋ lar wajɛbu ere be kabuna ase n yɔ kaplɛkama, nɛ men wora loŋ menyeeŋ wu. Ŋkpal manɛ so, menyi ere la basa nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na lara n yili n sa mbe kumu nna n shin nɛ men ki mbe bɔrɛmatapoana.” Ndoŋ nna nɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi anyɔ na nu nseŋ bɛ Mosis be kɔnɔ so.

Mbraana nɛ a wɔtɔ n sa bɔrɛmatapoana be asheŋ

8Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Ɛɛrɔn le: 9“Fo nɛ fo mbinyɛnsobi e sa maŋ kaŋ nuu yabra ŋko nsa booso be yiri kikɛ nseŋ ba luri wajɛbu na to kikɛ. Men baŋ wora loŋ menyeeŋ wu. Kede la mbra nna a dese n sa fo nɛ fo kaman to ebi kikɛ. 10A daga men ka bee barga kusɔ nɛ k du cheembi nsaa la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya ashi kusɔ nɛ k la ekama peya to nseŋ naa barga kusɔ nɛ k du cheche Ebɔrɛ be ekpa so ashi kusɔ nɛ k maŋ du cheche to. 11Menyi alɛ e ŋini Israɛlebi na mbraana nɛ m bɔla Mosis so n ta n sa menyi na kikɛ nyam.”

12Nɛ Mosis kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi anyɔ, Eliaza nɛ Itama, nɛ b ka na le: “Men ta ayu be sargajibi nɛ a ka ashi ajibi nɛ b ta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na to na n wora ebodobodo nɛ a maŋ kɔ yiisi n chena bɔrɛsure na ase n we, ŋkpal manɛ so, k la sarga nɛ k du cheembi ga nna. 13Men baa ji kumo kakpa cheembi, ŋkpal manɛ so, k la menyi nɛ men be mbinyɛnsobi be kachige nna ashi ayu be sargajibi nɛ baa lara a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna. Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili n sa ma nna na. 14Ama menyi nɛ men be mbinyɛnsobi nɛ bechesobi kikɛ beeŋ tiŋ n we asɔbɔya be ŋgbene nɛ ebɛaŋ nɛ baa maŋ so awɔlto a ŋini fanɛ a la kakɛgboŋ nna n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nsaa la bɔrɛmatapoana be kachige na. Men baa we amo kakpa cheembi, ŋkpal manɛ so, a la menyi nɛ men be mbia be kachige nna ashi Israɛlebi be kɔnɔkoŋwule be esarga to. 15Baaŋ ta kagbene na nɛ kebɛaŋ na n ti nfɔana na so m ba jemanɛ nɛ b kɔ amo a ba nɛ b ba lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Le be ejikpaana ere la menyi nɛ men be mbia peya nna hale mbaanaayɔ, fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili kumo na.”

16Mosis ka bishi kaboe nɛ baaŋ ta n lara kulubi be sarga na be asheŋ nseŋ nu fanɛ b tiŋ n chɔɔ kumo nɛ e nya agbo n wora Eliaza nɛ Itama nseŋ bishi bumo: 17“Manɛ e ba nɛ men maŋ ji kulubi be sarga na ashi kakpa nɛ k du cheembi nseŋ daga? K la sarga cheembi ga nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ta n sa menyi nɛ e bɔla kumo so n lara kade na kikɛ be alubi bumo to. 18Men ka maŋ suse mo ŋklaŋ n luri kakpa cheembi na gba na, a daŋ daga men ka we eblaŋ na bre kakpa nɛ k daga, fanɛ kananɛ n yili menyi na.”

19Ndoŋ nna nɛ Ɛɛrɔn kaŋɛ Mosis le: “Nɛ n daŋ ji kulubi be sarga na kabre, Enyɛnpe Ebɔrɛ na daa beeŋ shuli ma a? Kabre nɛ basa na lara bumo be kulubi be sarga nɛ sarga chɔɔso n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, ama keni asheŋ tumase nɛ a tu ma.” 20Mosis ka nu Ɛɛrɔn be kamalga na nɛ mbe kagbene wushi mo.

11

Asɔbɔya nɛ a walɛ n daga keji be asheŋ

(Ditɛronɔmi 14:3-21)

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis nɛ Ɛɛrɔn 2fanɛ b kaŋɛ Israɛlebi na le: “Asɔbɔya nɛ a wɔ kasawule so ere kikɛ be amo nɛ menyeeŋ tiŋ n ji nde: 3Kusɔbɔya kama nɛ mbe alotobi barga to nɛ k bee gbu apla, 4-6ama men sa maŋ kaŋ we asɔbɔya fanɛ enyɔma nɛ kupuŋ to ŋko kowu be elɔŋɛ. Baa gbu a pla ama bumo alɛ maŋ kɔ alotobi nɛ a barga to. A la asɔbɔya nɛ e maŋ walɛ nsaa maŋ daga keji nna. 7Men sa maŋ kaa ji epreku. A la asɔbɔya nɛ e maŋ walɛ nsaa maŋ daga keji nna, ŋkpal manɛ so, amo be alotobi barga to ama amo alɛ maa gbu apla. 8A maŋ daga men ka ji le be asɔbɔya ere ŋko m beta amo be kuwuso gba. Ŋkpal manɛ so, a la asɔbɔya nɛ a maŋ walɛ nna.

9Menyeeŋ tiŋ n ji kɔrɔtɔ be yiri kikɛ nɛ k kɔ afafaribi, 10ama nchu to be kusɔ keniso kikɛ nɛ k maŋ kɔ afafaribi maŋ daga men ka ji kumo. 11Le be asɔ ere kikɛ la ekishi nna, a maŋ daga men ji ŋko m beta amo be kuwuso gba. 12Men sa maŋ kaŋ ji nchu to be kusɔ keniso kama nɛ k maŋ kɔ afafaribi, ŋkpal manɛ so, a la ekishi nna n sa menyi.

13-19Mbuibi nɛ a maŋ walɛso nsaa maŋ daga fanɛ men baa ji amo ŋkpal a ka la ekishi so nde: Kusore nɛ gbuŋgbula nɛ kɔl nɛ lambɛ nɛ kɔlfɔɔti nɛ margaati nɛ jita nɛ mɔmɔ nɛ nyiŋgbeŋ nɛ luku nɛ tɔkɔrkɔ nɛ kelɛkelɛ nɛ ebɔrɛ be kabuibi nɛ kɔŋkɔŋ. 20Asɔfirgisobi kikɛ nɛ a kɔ atɛ maŋ walɛ nsaa maŋ daga keji, 21she amo nɛ a bee tɛ na nawule. 22Menyeeŋ tiŋ n ji elotɔr nɛ epantɛ nɛ alonte. 23Ama asɔwurbi kama nɛ a kɔ atɛ nseŋ naa gbeye kasawule so maŋ walɛ, a la ekishi nna n sa menyi.

24-28Esa kama nɛ e beta asɔbɔya ere be kekama be kuwuso maaŋ baa walɛ so hale nɛ epeŋi e ya tɔr. Asɔbɔya na a la amo nɛ a kɔ alotobi nɛ a maŋ barga to nɛ amo alɛ maa gbu a pla nɛ asɔbɔya kikɛ nɛ a kɔ akuti. Esa kama nɛ e sulɔ asɔbɔya ere be kekama be kuwuso daga e fɔr mbe asɔbuuso, ama e kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso.

29-30Asɔbɔya wurbi nɛ a bee nite ŋko a gbeye kikɛ to, amo nɛ a maŋ walɛ nsaa maŋ daga keji e la jɔɔni nɛ shiboe nɛ ebulomuti be yiri kikɛ nɛ ati be yiri kikɛ fanɛ ebutokiti nɛ etante nɛ ekɔɔde nɛ eslambulwe nɛ edekarka. 31Esa kama nɛ e beeŋ beta amo be kekama be kekeniso ŋko kuwuso beeŋ baa wɔ eyurpi to hale nɛ epeŋi e ya tɔr. 32Nɛ emo be kekama wu n tɔr kusɔ kikɛ so fanɛ kedibi ŋko wajɛ ŋko kawɔl ŋko bɔtɛ, k beeŋ wora eyurpi nseŋ daga kefɔr. Ama kumo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi na to hale n ya fo kaaseso. 33Nɛ amo be kekama wu n tɔr kapuya to, kusɔ kikɛ nɛ k wɔ kumo to beeŋ wora eyurpi nseŋ daga fanɛ men bure kapuya na. 34Nɛ kapuya na to be nchu do ajibi jiso to, ajibi na beeŋ wora eyurpi. Kusɔ nuuso kikɛ nɛ k shi kapuya na to ma alɛ gba wora eyurpi. 35Nɛ emo be kekama wu n tɔr kusɔ kama so k bee wora eyurpi nna. An ta fanɛ nɛ emo be kuko wu n tɔr asure nɛ b yuu ŋko bodobodo be ebu nɛ b pɔr so, k beeŋ wora eyurpi n daga fanɛ b bure kumo. 36Ama nɛ kekama wu n tɔr ketirbu ŋko kakpa nɛ b pɔr a suse nchu a wɔtɔ to bre ketirbu na ŋko kusɔ suse, nchu na kraa walɛ nna, ama kusɔ kama nɛ k beeŋ beta kusɔ wuso na bre beeŋ wora eyurpi. 37Nɛ kekama wu n tɔr asɔduu to, asɔduu na kraa walɛ. 38Ama nɛ asɔduu na pɔlɔ nchu to nna nɛ k wu n tɔr amo to, kumo ere asɔduu na wora eyurpi nna na.

39Nɛ asɔbɔya nɛ menyeeŋ tiŋ n ji na gba be kekama wu kpi nɛ esa beta kumo, esa na beeŋ wora eyurpi hale nɛ kaase e ya fo. 40Esa kama nɛ e we kusɔbɔya na be eblaŋ daga e fɔr mbe asɔbuuso, ama e beeŋ kraa wɔ eyurpi to hale nɛ kaase e ya fo. Esa kama malɛ nɛ e sulɔ loŋ be kusɔbɔya gba daga kefɔr mbe asɔbuuso, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to hale nɛ kaase e ya fo.

41Men sa maŋ kaŋ ji asɔbɔya wurbi nɛ b na kasawule so ere be kekama. 42Amo e la amo nɛ a bee gbeye ŋko a nite aya ana ŋko aya damta so na. 43Men sa maŋ kaŋ we amo be kekama n ta eyurpi m pɛ menyi be amu. 44Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ menyi be Ebɔrɛ na nɛ a daga men lara menyi be amu n yili a kɔr bekama to a ŋini fanɛ men la n nawule peya nna, ŋkpal manɛ so, n du cheembi nna. 45Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ n lara menyi ashi Ijipt be efuli so m ba nɛ m baa kaa la men be Ebɔrɛ, amoso men baa du cheembi, ŋkpal manɛ so, n du cheembi nna.

46Mbraana nɛ a wɔtɔ a laŋɛ asɔbɔya nɛ mbuibi nɛ nchu to be asɔ keniso kikɛ nɛ kusɔ kama nɛ k bee nite ŋko a gbeye kasawule so be kaplɛa so nna na. 47Men baa da so nseŋ tiŋ m pin m barga asɔ nɛ a walɛ Ebɔrɛ be ekpa so ashi amo nɛ a maŋ walɛ so to, nseŋ tiŋ m barga asɔbɔya nɛ a daga keji ashi amo nɛ a maŋ daga keji to.”

12

Kusɔ nɛ eche nɛ e kurge kebumbuŋ to beeŋ wora be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis fanɛ 2e kaŋɛ Israɛlebi na le: “Eche kama nɛ e di kedampo ŋ kurge ebinyɛn beeŋ wora eyurpi daŋkare be ekpa so nchɛnshunu fanɛ kananɛ e bee wora eyurpi jemanɛ nɛ e bee lar ntamaŋ na. 3Kachɛ burwasopo na nɛ b ku kebia na kututu. 4Kumo be nchɛ adesa nɛ asa be kaman pɔɛŋ nɛ e beeŋ nyalɛ so ashi ŋklaŋ nɛ a lar mo to na to. A maŋ daga e ka beta kusɔ kama nɛ k du cheembi ŋko n luri wajɛbu cheembi na to ama nchɛ adesa nɛ asa na fo ekar.

5Eche kama nɛ e kurge ebiche, beeŋ baa wɔ eyurpi to daŋkare be ekpa so n ya fo nchɛ kuduana fanɛ kananɛ e bee pɛ eyurpi jemanɛ nɛ e bee lar ntamaŋ na. Kumo be nchɛ adeshe nɛ ashe be kaman pɔɛŋ nɛ e beeŋ nyalɛ so daŋkare be ekpa so, ŋkpal ŋklaŋ nɛ a lar mo to na so.

6Nchɛ nɛ eche na beeŋ ta n nyalɛ so na kaŋ fo ekar, e beeŋ bar kpakpa nɛ k fo kafɛ koŋwule nɛ keli ŋko lepɔ m ba sa bɔrɛmatapo na ashi wajɛbu cheembi na be kabuna nɛ e ta kpakpa na n lara sarga chɔɔso nseŋ ta keli ŋko lepɔ na n lara kulubi be sarga. 7Bɔrɛmatapo na beeŋ bar eche na be sarga na Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ m ba lara kumo n fɔr mo so nɛ e naŋ nyalɛ so daŋkare be ekpa so. Kusɔ nɛ eche nɛ e kurge daga fanɛ e wora nna na.

8Nɛ eche na maaŋ tiŋ n nya kpakpafɔlbi na, e beeŋ bar ali anyɔ ŋko elepɔ anyɔ, nɛ kukoŋwule e baa la sarga chɔɔso peya nɛ kenyɔsopo na e baa la kulubi be sarga peya. Nɛ bɔrɛmatapo na e ta amo n lara kenyalɛso be sarga nɛ eche na e nyalɛ so daŋkare be ekpa so.”

13

Eyurso be alɔ be mbraana be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis nɛ Ɛɛrɔn fanɛ b kaŋɛ basa na le: 2“Nɛ achuu ŋko asɔtoso lar esa be eyur so nsaa beeŋ tiŋ m pete n suse basa, a daga b bar mo Bɔrɛmatapo Nimuso Ɛɛrɔn ŋko mbe mbinyɛnsobi nɛ b la bɔrɛmatapoana na be eko kutɔ. 3Bɔrɛmatapo na beeŋ mige mbe kuchuu na to ŋ keni nɛnɛ nɛ afuibi nɛ a wɔ kumo to na kilgi n fuli nɛ kuchuu na malɛ ji n luri eblaŋ to, kumo ere k beeŋ tiŋ a la kulɔ lubi fanɛ keboti nna. Saŋɛ na so bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so nna na. 4Ama nɛ kuchuu na fuli to nna nsaa maŋ ji n luri eblaŋ to nɛ kumo to be afuibi na maŋ ki n fuli, kumo ere bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ e barga basa n ya fo nchɛnshunu. 5Kachɛ shunusopo na, nɛ bɔrɛmatapo na e naŋ mige mbe kuchuu na to ŋ keni nɛnɛ. E kaŋ wu fanɛ k maŋ salga to e beeŋ naŋ shin nɛ e barga basa nchɛnshunu n ti so. 6Kachɛ kuduanasopo na nɛ bɔrɛmatapo na e naŋ mige mbe kuchuu na to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ e wu fanɛ kuchuu na terge to nsaa maŋ salga to e beeŋ pin fanɛ k la kuchuu fuloŋ nna nseŋ shin nɛ mo nɛ basa na kikɛ e pin fanɛ e walɛ so daŋkare be ekpa so. Saŋɛ na so esa na beeŋ fɔr mbe asɔbuuso ŋ ki esa nɛ eyurpi maŋ wɔ mo so. 7Ama bɔrɛmatapo na ka keni mo nseŋ kaŋɛ fanɛ e walɛ so na be kaman nɛ kuchuu na naŋ ya salga to, a daga fanɛ e naŋ bɛta n yɔ bɔrɛmatapo na kutɔ. 8Saŋɛ na so bɔrɛmatapo na beeŋ naŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ, kuchuu na salga to a! Nɛ k salga to e beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so daŋkare be ekpa so. Ŋkpal manɛ so, k la kulɔ lubi nɛ k bee suse nna.

9Esa kama nɛ e nya eyur so be kulɔ lubi kikɛ daga b ka bar mo bɔrɛmatapo kutɔ nna, 10nɛ e mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ k la kuchuu n fuli to nɛ kumo to be afuibi fuli nɛ k bee lar nchu nna, 11kumo ere k la eyur so be kulɔ lubi nna na. Saŋɛ na so bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so daŋkare be ekpa so nseŋ shin nɛ e barga basa. 12Nɛ fanɛ eyur so be kulɔ na salga to n sɔ esa na be eyur so kikɛ nna, 13bɔrɛmatapo na beeŋ naŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ e wu fanɛ achuu na terge to n fuli nna, e beeŋ shin nɛ ekama e pin fanɛ e walɛ so daŋkare be ekpa so ŋkpal mbe eyur ka kilgi n fuli. 14Ama nɛ kuchuu lar mbe eyur so a lar nchu, kumo ere e maŋ walɛ so. 15Bɔrɛmatapo na beeŋ naŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ, nɛ e kaŋ wu kuchuu popɔr, e beeŋ shin nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so. Kuchuu na bee ŋini fanɛ eyur so be kulɔ lubi nna na, amoso esa na maŋ walɛ so. 16Ama nɛ kuchuu na loge nseŋ ki n fuli, esa na daga e yɔ bɔrɛmatapo na kutɔ 17nɛ e ya mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ kuchuu na terge to a maa salga to, kumo ere e walɛ so daŋkare be ekpa so nna na. Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e shin nɛ ekama e pin kumo loŋ.

18Nɛ esa be eyur so puŋi nseŋ nya kechɛ, 19kumo be kaman nɛ ndoŋ naŋ laŋɛ m puŋi n fuli to ŋko m pere to, esa na daga e yɔ bɔrɛmatapo na kutɔ n ya ta kakpa nɛ k puŋi na n ŋini mo. 20Bɔrɛmatapo na beeŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ, nɛ kakpa na wora fanɛ k ji n luri eblaŋ to nɛ kumo to be afuibi na ki n fuli, e beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so. Kulɔ lubi e naa kar mo na. 21Ama nɛ bɔrɛmatapo na keni kumo nɛnɛ nseŋ wu fanɛ afuibi nɛ a wɔ kumo to na maŋ ki n fuli nɛ kumo alɛ maŋ ji n luri eblaŋ to nseŋ terge to bre, bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ e barga basa nchɛnshunu. 22Nɛ kuchuu na bee nyɛrga bre, bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin e ka maŋ walɛ so ŋkpal e ka bee lɔ kulɔ lubi so. 23Ama nɛ k maa nyɛrga nsaa du kananɛ k du bre, bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e walɛ so daŋkare be ekpa so.

24Nɛ edɛ chɔɔ esa nɛ mbe eyur so be achuu na fuli ŋko m pere to, 25bɔrɛmatapo na beeŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ afuibi nɛ a wɔ mboŋ nɛ a chɔɔ na ki n fuli nseŋ ji n luri eblaŋ to, kumo ere kulɔ lubi e fara mboŋ nɛ a chɔɔ na. Bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so. 26Ama nɛ mboŋ nɛ a chɔɔ na maŋ ji n luri eblaŋ to nseŋ terge to nɛ afuibi na maŋ ki n fuli bre, bɔrɛmatapowura na beeŋ shin nɛ e barga basa nchɛnshunu. 27Kachɛ shunusopo na nɛ bɔrɛmatapo na e naŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ kulɔ na bee salga eyur na so bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so, ŋkpal manɛ so, kulɔ suseso nɛ e bee lɔ na. 28Ama nɛ fanɛ kakpa na maŋ chɛrga nsaa maŋ salga to mbe eyur so nseŋ terge to, kumo ere k to kufɔr jiga nna nɛ bɔrɛmatapo na e shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e walɛ so, ŋkpal manɛ so edɛ na a bɛlge mbe eyur.

29Nɛ enyɛn ŋko eche nya kuchuu mbe kumu so ŋko mbe katɔlkoji so, 30bɔrɛmatapo na beeŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ k ji n luri eblaŋ to nɛ kumo to be afuibi na ki fanɛ kachɔnɔnyifu nsaa du mililibi, kumo ere kulɔ lubi nna na. Bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so. 31Ama nɛ fanɛ bɔrɛmatapo na ka mige mo to ŋ keni nɛnɛ na e wu fanɛ kuchuu na maŋ ji n luri eblaŋ to, ama afuibi lembir maŋ wɔ kumo to e beeŋ shin nɛ e barga basa nchɛnshunu. 32Kachɛ shunusopo na nɛ bɔrɛmatapo na e naŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ k maŋ salga, nɛ kumo to be afuibi maŋ kilgi fanɛ kachɔnɔnyifu, nɛ kumo alɛ maŋ ji n luri eblaŋ to, 33baaŋ she mbe kumu na nseŋ yige kuchuu na ekpa nɛ bɔrɛmatapo na e shin nɛ e barga basa nchɛnshunu. 34Kachɛ shunusopo na nɛ bɔrɛmatapo na e naŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ kuchuu na maŋ salga to, kumo alɛ maŋ ji n luri eblaŋ to, e beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e walɛ so ashi daŋkare be ekpa so. Kumo be kaman nɛ esa na e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ nyalɛ so. 35Ama nɛ b ka kaŋɛ fanɛ e walɛ so na be kaman, nɛ kuchuu na naŋ nyɛrga nseŋ salga to, 36bɔrɛmatapo na beeŋ naŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ kuchuu na salga to bre e sa maŋ naa keni a fin afuibi nɛ a ki fanɛ kachɔnɔnyifu na. Esa na maŋ walɛ so nna na. 37Ama nɛ fanɛ bɔrɛmatapo na bre maŋ wu kuchuu na ka salga to nseŋ wu fanɛ k loge nɛ afuibi lembir wɔ kumo to, e beeŋ tiŋ n shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e walɛ so nna.

38Nɛ enyɛn ŋko eche be eyur so to afɔr fuful, 39bɔrɛmatapo na beeŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ afɔr na maŋ fuli to nɛnɛ, kumo ere abibi jiga e lar mbe eyur so na. Esa na walɛ so.

40-41Nɛ enyɛn be kakuraman ŋko kasɔto be emin kpra, kumo loŋ maa shin nɛ e bee ki esa nɛ e maŋ walɛ so. E walɛ so daŋkare be ekpa so nna. 42Ama nɛ fanɛ kusɔ ko fanɛ kapɛ lar kakpa nɛ emin na kpra na nseŋ pere to ŋko n fuli to bre, kumo ere kulɔ lubi fanɛ keboti e naa ŋal mo na. 43Bɔrɛmatapo na beeŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ, nɛ e kaŋ wu fanɛ kapɛ na pere to ŋko n fuli to, 44e beeŋ shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e maŋ walɛ so, ŋkpal kulɔ lubi nɛ k lar mbe kumu so na so.

45Esa kama nɛ e bee lɔ kulɔ lubi daga e baa buu asɔfarbi nsaa maa mɔ mbe emin to nna. Mo alɛ e baa ta wajɛ a buu mbe kamuna so a gbelge mbe eyur so nsaa nite a ponte to a kaŋɛ, ‘M maŋ walɛ so, m maŋ walɛ so!’ 46Jemanɛ nɛ kulɔ na kɔ esa na bre kikɛ na, e maŋ walɛ so nna na nɛ a daga fanɛ b lara mo basa to nɛ e ya ka wɔ keeyi na to be ekar so.

Kusɔ puuso be mbraana be asheŋ

47Nɛ kusɔbuuso fanɛ 48kechɛbi nɛ b ta ateebi be jese ŋko jese pɔtɛ n lue, ŋko kusɔ nɛ b ta kusɔbɔya be kawɔl n wora a puu, 49n duli kefitiri bumbuŋ ŋko m pere to, kumo ere kapuu na bee salga to nna na, nseŋ daga fanɛ b ta kusɔ na n ya ŋini bɔrɛmatapo na. 50Bɔrɛmatapo na beeŋ mige kumo to ŋ keni nɛnɛ nseŋ sɔ kumo n nase ŋ kɔr nchɛnshunu. 51Kachɛ shunusopo na e beeŋ naŋ mige kumo to ŋ keni nɛnɛ, nɛ kapuu na salga to kumo ere kusɔ na maŋ walɛ so nna na. 52Saŋɛ na so, bɔrɛmatapo na beeŋ chɔɔ kusɔ na, ŋkpal manɛ so, k la kapuu lubi nna nɛ a daga fanɛ b ta edɛ m mur kumo.

53Ama nɛ bɔrɛmatapo na mige kumo to ŋ keni nɛnɛ nseŋ wu fanɛ kapuu na maŋ salga to kusɔ na so, 54e beeŋ shin nɛ b fɔr kumo nɛ e naŋ ta kumo n yili ŋ kɔr nchɛnshunu n ti so. 55Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e naŋ mige kumo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ kapuu na be kananɛ k pere ŋko m biri to na maŋ chɛrga, hale nɛ k maŋ salga to gba, k kraa maŋ walɛ so nɛ a daga fanɛ men chɔɔ kumo. Nɛ kumo be epun to ŋko kaman e puu gba, k daga kechɔɔ. 56Ama bɔrɛmatapo na ka naŋ mige kumo to ŋ keni nɛnɛ nseŋ wu fanɛ kapuu na terge ŋkpal b ka fɔr kumo so, e beeŋ ku kakpa nɛ k puu na n lɛ. 57Ama kumo be kaman nɛ kusɔ na naŋ puu bre, kumo ere kapuu na bee salga to nna na nɛ a daga fanɛ esa nɛ e wɔ kumo na e chɔɔ kumo. 58Nɛ fanɛ e ka fɔr kumo na, kapuu na maŋ naa wɔ kusɔbuuso na ŋko kechɛbi na ŋko kusɔbɔya be kawɔl na so, e beeŋ naŋ laŋɛ n fɔr kumo nɛ k nyalɛ so daŋkare be ekpa so.”

59Mbra nɛ k wɔtɔ a laŋɛ asɔbuuso nɛ b ta ateebi be jese ŋko jese pɔtɛ ŋko kusɔbɔya be kawɔl n wora nɛ k puu be kaplɛa so nna na. Kananɛ menyeeŋ wora m pin amo nɛ a walɛ so nɛ amo nɛ a maŋ walɛ so daŋkare be ekpa so nna na.

14

Eyurso be kulɔ ka loge be kasheŋwora be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis, 2“Mbraana nɛ a wɔtɔ n sa esa nɛ e lɔ eyur so be kulɔ lubi fanɛ keboti ŋ ku so nseŋ nya kechɛ nde. Kachɛ nɛ a daga b shin nɛ ekama e pin fanɛ e nyalɛ so na kaŋ fo, b shin nɛ bɔrɛmatapo na e pin mbe asheŋ. 3Saŋɛ na so bɔrɛmatapo na beeŋ lar keeyi na to n ya tu mo nseŋ mige mo to ŋ keni nɛnɛ. Nɛ esa na nya kechɛ ashi eyur so be kulɔ lubi na to, 4bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ b ya bar mbuibi keniso anyɔ nɛ a daga keta n lara sarga nɛ kedibi nɛ baa tre sida na nɛ kechɛbi peper chɛŋchɛŋ nɛ keduuso nɛ baa tre hisɔp na be afantaŋ. 5Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e shin nɛ b ta mbuibi anyɔ na to be ekoŋwule n chulgi kapuya nɛ k kɔ kechubu to be nchu so m mɔ kumo. 6Kede be kaman nɛ e ta kabuibi nyɔsopo na nɛ sida be kedibi na be keyabi nɛ kechɛbi peper chɛŋchɛŋ na nɛ hisɔp be afantaŋ na n nyɔ kabuibi nɛ b mɔ na be ŋklaŋ na to 7ŋ ŋmenyaŋ esa nɛ baa sha e ka nyalɛ so ashi mbe kulɔ lubi to na so ale shunu. Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e shin nɛ mo nɛ ekama e pin fanɛ e nyalɛ so nseŋ yige kabuibi nyɔsopo na to nɛ e firgi n yɔ kupuŋ to.

8Ade kikɛ be kaman, esa na beeŋ fɔr mbe asɔbuuso nseŋ she mbe emin kikɛ. Kumo be kaman nɛ e bɛr nchu pɔɛŋ nseŋ nyalɛ so daŋkare be ekpa so. B baŋ wora loŋ n loge, e beeŋ tiŋ m bɛta n yɔ keeyi na to, ama nchɛnshunu be kaman pɔɛŋ nɛ e beeŋ tiŋ n luri mo gbagba be wajɛbu to. 9Kachɛ shunusopo na e beeŋ naŋ she mbe kumu nɛ katɔl nɛ anishi guŋgumbi nɛ mbe eyur so be afuibi kikɛ. Mo alɛ beeŋ naŋ fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu pɔɛŋ nseŋ nyalɛ so.

10Kachɛ burwasopo na e beeŋ ta ekpakpafɔlbi anyɔ nɛ kubolpɔche nɛ k fo kafɛ koŋwule nsaa maŋ kɔ ndulgi kikɛ nɛ nyifu nɛ b ta ɔlif be ŋku m baga be kurwa koŋwule nɛ bargato nɛ ɔlif be ŋku kɔlba koŋwule nɛ bargato n ti so m ba bɔrɛmatapo na kutɔ. 11Saŋɛ na so bɔrɛmatapo na beeŋ keta mo nɛ mbe esarga be asɔ na kikɛ n yɔ wajɛbu na be kabuna ase 12nseŋ ya ta kpakpafɔlbi na be kuko n ti ŋku kɔlba koŋwule nɛ bargato na so n lara kewora n jija be sarga. Kumo be kaman nɛ e maŋ amo so a ŋini fanɛ k la sargagboŋ nna n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nɛ k bee yɔ bɔrɛmatapo na kutɔ. 13Kakpa nɛ baa mɔ kulubi be esarga nɛ esarga chɔɔso be asɔbɔya na nɛ e beeŋ mɔ kpakpafɔlbi na. A daga e ka wora loŋ, ŋkpal manɛ so, k la kewora n jija be sarga nna fanɛ kananɛ kulubi be sarga la bɔrɛmatapoana na be kachige nsaa du cheembi ga na. 14Bɔrɛmatapo na beeŋ suse ŋklaŋ na be eko n wora amo ŋ gbiti esa nɛ baa sha ekama ka pin fanɛ e ka nyalɛ so na be jisoso be kusoe to nɛ mbe enɔjiso be keshilbinio nɛ keya jiso be kenashilbinio. 15Bɔrɛmatapo na beeŋ duga ɔlif be ŋku na be eko n wɔtɔ mo gbagba be enɔ bena to, 16nseŋ ta mbe enɔjiso be keshilbi n nyɔ ŋku na to ŋ ŋmenyaŋ ale ashunu ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito. 17Kumo be kaman nɛ e wora ŋku nɛ a wɔ mbe enɔ be epunto na nɛ kpakpafɔlbi na be ŋklaŋ na be ako ŋ gbiti esa nɛ baa sha ekama ka pin fanɛ e nyalɛ so na be jisoso be kusoe to nɛ mbe enɔjiso be keshilbinio nɛ mbe keya jiso be kenashilbinio. 18Bɔrɛmatapo na kaŋ loge, e beeŋ ta ŋku nɛ a ka mbe enɔ to na ŋ gbiti esa nɛ baa sha e nyalɛ so na be kumu to nseŋ ta asɔbɔya anyɔ nɛ b ka na be ako n lara kulubi be sarga nɛ ayu be sargajibi nɛ k bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Kananɛ e beeŋ wora nɛ esa na e nyalɛ so nna na.

19Ade be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e lara kulubi be sarga nseŋ wora kusɔ nɛ k beeŋ shin nɛ esa nɛ e maŋ walɛ so na e nyalɛ so. Kumo alɛ be kaman nɛ e mɔ sarga chɔɔso na be kusɔbɔya 20nseŋ ta kumo n ti ayu be sargajibi so n lara ashi bɔrɛsure na so. Kananɛ bɔrɛmatapo na beeŋ wora kenyalɛso be kesheŋ wora na nna na, nɛ esa na e nyalɛ so ashi Ebɔrɛ be ekpa so.

21Ama nɛ e la etirpo nna nsaa maaŋ tiŋ n nya ade kikɛ, e bar kpakpa koŋwule nseŋ ta nyifu nɛ b baga amo ŋku be kurwa koŋwule nɛ bargato nɛ a baa la ayu be sargajibi n ti so m ba lara kewora n jija be sarga nseŋ maŋ kumo so a ŋini fanɛ k la sargagboŋ nna n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nsaa yɔ bɔrɛmatapo na kutɔ. 22Mo alɛ beeŋ naŋ bar ali anyɔ ŋko elepɔ anyɔ, nɛ ekoŋwule e baa la kulubi be sarga peya nɛ ekoŋwule malɛ e baa la sarga chɔɔso peya. 23Mbe kenyalɛso be kesheŋ wora na be kachɛ burwasopo na nɛ e beeŋ bar amo bɔrɛmatapo na kutɔ ashi wajɛbu na be kabuna ase. 24Bɔrɛmatapo na beeŋ maŋ kpakpa na nɛ ɔlif be ŋku na so ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito nɛ a baa la sargagboŋ nɛ k bee yɔ bɔrɛmatapo na kutɔ. 25Bɔrɛmatapo na beeŋ mɔ kpakpa na nseŋ suse ŋklaŋ na n nyɔ amo be ako to ŋ gbiti esa nɛ baa sha e nyalɛ so na be jisoso be kusoe to nɛ mbe enɔjiso be keshilbinio nɛ mbe keya jiso be kenashilbinio so. 26Bɔrɛmatapo na beeŋ duga ŋku na be eko n wɔtɔ mbe enɔ bena to 27nseŋ ta mbe enɔjiso be keshilbi shoduuso na n nyɔ amo to ŋ ŋmenyaŋ kasawule ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito ale shunu. 28Mo alɛ beeŋ wora ŋku na ŋ gbiti mboŋ nɛ e daŋ wora ŋklaŋ na ŋ gbiti esa nɛ baa sha e nyalɛ so na be jisoso be kusoe to nɛ mbe enɔjiso be keshilbinio nɛ mbe keya jiso be kenashilbinio so. 29E beeŋ ta ŋku nɛ a ka mbe enɔ to na ŋ gbiti esa na be kumu to. Kananɛ e beeŋ wora esa na be kenyalɛso be kesheŋ wora na nna na. 30Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e ta ali na ŋko elepɔ na n lara 31kulubi be sarga nseŋ ta amo nɛ a ka na n ti ayu be sargajibi so n lara sarga chɔɔso. Kananɛ bɔrɛmatapo na beeŋ wora kenyalɛso be kesheŋ wora na nna na.” 32Mbraana nɛ a dese n sa esa nɛ kulɔ lubi fanɛ keboti pɛ nɛ mo alɛ maaŋ tiŋ n nya esargasɔ nɛ a daga e lara nseŋ nyalɛ so nna na.

Laŋ to be asɔ ka puu be asheŋ

33Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis nɛ Ɛɛrɔn le: 34“Men kaŋ ya luri Keenan be kasawule nɛ mee sha keta n sa menyi ere to, nɛ ŋ kaŋ shin nɛ ndoŋ be laŋ ko be egbal puu, 35laŋwura na daga e ya kaŋɛ bɔrɛmatapo na fanɛ e wu kusɔ ko ka puu mbe laŋ to. 36Bɔrɛmatapo na beeŋ shin nɛ b bela kusɔ kama n lar laŋ na to pɔɛŋ nɛ ya mige kusɔ nɛ k puu na to ŋ keni nɛnɛ, nɛ mannɛ aloŋ e beeŋ kaŋɛ fanɛ asɔ nɛ a wɔ laŋ na to na kikɛ maŋ walɛ so. Kumo be kaman nɛ bɔrɛmatapo na e ya keni laŋ na kikɛ to nɛnɛ. 37E beeŋ ya mige egbal nɛ k puu na kikɛ ŋ keni nɛnɛ. Nɛ mboŋ nɛ a puu na ki kefitiri bumbuŋ ŋko m pere to amo alɛ nseŋ luri egbal na to ga, 38bɔrɛmatapo na beeŋ lar laŋ na to nseŋ ti kumo so n yili nchɛnshunu. 39Kachɛ shunusopo na kaŋ fo bɔrɛmatapo na beeŋ naŋ yɔ n ya keni laŋ na to nɛnɛ. Nɛ kapuu na salga to egbal na so n ti so, 40e beeŋ shin nɛ b bure egbal na nseŋ bela ajembu ŋko ebirkesi nɛ b ta m pɔr laŋ na n lar kade na to n ya lɛ kakpa nɛ baa lɛ asɔ lubi na. 41A daga e shin nɛ b marga eshishɛr nɛ b ta n la egbal na nseŋ sulɔ amo kikɛ nyam n lar kade na to n ya lɛ. 42Kumo be kaman nɛ b ta ajembu ŋko ebirkesi pɔtɛ m pɔr nseŋ baga shishɛr popɔr n la egbal na.

43B kaŋ lara ajembu ŋko ebirkesi dra na n ta apopɔr m pɔr nseŋ la egbal na, nɛ kapuu na kraŋ naŋ lar egbal na so, 44bɔrɛmatapo na beeŋ naŋ yɔ n ya keni. Nɛ k ba fanɛ kapuu na salga to nna, kumo ere laŋ na maŋ walɛ so nna na. 45A daga b bure kumo nseŋ sulɔ kumo be ajembu ŋko ebirkesi nɛ eyɔri kikɛ n lar kade na to n ya lɛ kakpa nɛ baa lɛ asɔ lubi na. 46Esa kama nɛ e beeŋ luri laŋ na to jemanɛ nɛ b ti kumo so n yili na maaŋ baa walɛ so hale n ya fo kaaseso. 47Esa kama nɛ e beeŋ dese ŋko n ji laŋ na to daga e fɔr mbe asɔbuuso.

48Ama bɔrɛmatapo na ka naŋ ya keni laŋ na jemanɛ nɛ b lɔŋɛ kumo n la na, n wu fanɛ kapuu na maŋ naŋ lar egbal na so, e beeŋ shin nɛ ekama e pin fanɛ k walɛ so daŋkare be ekpa so, ŋkpal manɛ so, kapuu na maŋ naa wɔ laŋ na to. 49Mbuibi anyɔ nɛ kedibi nɛ baa tre sida na be keyabi nɛ kechɛbi peper chɛŋchɛŋ nɛ keduuso nɛ baa tre hisɔp na be afantaŋ nɛ bɔrɛmatapo na beeŋ ta n wora kenyalɛso be kesheŋ wora n shin nɛ laŋ na e naŋ nyalɛ so. 50E beeŋ keta mbuibi na be eko n chulgi kapuya nɛ kechubu be nchu wɔ kumo to na so m mɔ kumo. 51Kumo be kaman nɛ e ta sida be kedibi na nɛ hisɔp be keyabi nɛ afantaŋ wɔ kumo so na nɛ kechɛbi peper chɛŋchɛŋ na nɛ kabuibi keniso na n nyɔ kabuibi nɛ e teŋ na be ŋklaŋ nɛ nchu na to ŋ ŋmenyaŋ laŋ na so ale ashunu. 52Kusɔ nɛ e beeŋ wora nɛ laŋ na e naŋ nyalɛ so nna na. 53Kumo be kaman nɛ e shin nɛ kabuibi keniso na e firgi n lar kade na to n yɔ kupuŋ to. Kananɛ e beeŋ wora kenyalɛso be kasheŋwora nɛ laŋ na e naŋ nyalɛ so daŋkare be ekpa so nna na.” 54-57Mbraana nɛ a wɔtɔ a laŋɛ eyur so be alɔ lubi fanɛ achuu lubi nɛ achuubɔbɔ nɛ asɔpuŋiso ka wora esa ŋko abibi ka wurge esa be eyur so ŋko afɔr ka to esa be eyur so ŋko asɔbuuso so ŋko nwu ka puu ŋko esa ŋko kusɔ ka walɛ so ŋko k maŋ walɛ so daŋkare be ekpa so be kaplɛa so nna na.

15

Keche nɛ kenyɛn be kedi be eyurpisheŋ be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ta mbraana ere n sa Mosis nɛ Ɛɛrɔn 2fanɛ b ta n sa Israɛl be basa na. E yɛ: “Enyɛn kikɛ nɛ mbe kenyɛnsɔ nya kulɔ a lar nchu maŋ walɛ so. 3Nɛ nchu na bee lar mbe kenyɛnsɔ na to nna ŋko a shir a wɔ kumo to nna, esa na wora eyurpi nna na. 4Kusɔ deseso kama nɛ enyɛn na dese so ŋko n chena so gba wora eyurpi nna na. 5Esa kama malɛ nɛ e beta mbe kusɔ deseso daga e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ m bɛr nchu. Mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to hale n ya fo kaaseso. 6Esa kama malɛ nɛ e chena kakpa nɛ enyɛn na chena gba daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 7Esa kama malɛ nɛ e beta kanyɛn na daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 8Loŋ be esa baaŋ tu echɔl n lɛ esa nɛ e walɛso so, amodoŋwura daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 9Gaare kama ŋko kusɔ chenaso kama nɛ kanyɛn na chena so wora eyurpi nna na. 10Esa kama nɛ e beta kusɔ kama nɛ e chena so beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. Esa kama malɛ nɛ e sulɔ kusɔ kama nɛ e chena so daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 11Nɛ esa nɛ mbe kenyɛnsɔ bee lar nchu na maŋ fɔr enɔ nseŋ beta esa, a daga esa nɛ e beta na ka fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 12Kapuya kama nɛ kanyɛn na beta daga kebure nɛ e beta kusɔ kama nɛ b ta kedibi n shɛl malɛ, a daga fanɛ b fɔr kumo so.

13Nɛ enyɛn na nya alenfia ashi mbe kulɔ na to gba, e beeŋ jo nchɛnshunu be kaman nseŋ fɔr mbe asɔbuuso m bɛr kechubu to be nchu pɔɛŋ nseŋ nyalɛ so daŋkare be ekpa so. 14Kachɛ burwasopo na nɛ e ta elepɔ anyɔ ŋko ali anyɔ m ba sa bɔrɛmatapo na ashi wajɛbu na be kabuna ase. 15Bɔrɛmatapo na beeŋ ta ekoŋwule n lara kulubi be sarga nseŋ ta kumo nɛ k ka na n lara sarga chɔɔso. Kananɛ e beeŋ wora enyɛn nɛ e nya alenfia na be kenyalɛso be kesheŋ wora nna na.

16Enyɛn kama nɛ enyɛn be nchu lar mo to, daga fanɛ e bɛr nchu nɛnɛ, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 17Wajɛ ŋko kusɔbɔya be kawɔl be kusɔ kama nɛ enyɛn be nchu na beta daga kefɔr, ama kumo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 18Nɛ enyɛn nɛ eche di abar nɛ enyɛn na ba eyur nɛ nchu lar mo to, enyɛn nɛ eche na kikɛ daga kebɛr nchu, ama bumo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso.

19Nɛ eche lar ntaman nna, e beeŋ wora eyurpi nchɛ ashunu. Esa kama malɛ nɛ e beta mo gba beeŋ wora eyurpi n ya fo kaaseso. 20Kusɔ kama nɛ eche na chena so ŋko n dese so jemanɛ nɛ e bee lar ntaman na kikɛ wora eyurpi nna. 21-23Esa kama nɛ e beta mbe kusɔ deseso ŋko kusɔ chenaso nɛ e dese so ŋko n chena so daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 24Nɛ enyɛn di eche nɛ e bee lar ntaman, eche na be eyurpi na suse enyɛn na nna na. Enyɛn na gba beeŋ baa wɔ eyurpi to nchɛ ashunu nɛ kusɔ kama nɛ e dese so gba a wora eyurpi.

25Nɛ eche bee shile ŋklaŋ nɛ jemanɛ nɛ e bee lar ntaman maŋ naŋ fo ŋko kachɛ nɛ ŋklaŋ na daga e ka kuu na baŋ so, e kraa wɔ eyurpi to nna n ya fo fanɛ ŋklaŋ na ka beeŋ ku fanɛ kananɛ e bee wora eyurpi kufɔl kikɛ to na. 26Kusɔ kama nɛ e dese so ŋko n chena so loŋ be jemanɛ na wora eyurpi nna na. 27Esa kama nɛ e beta kusɔ deseso ŋko kusɔ chenaso na gba wora eyurpi nseŋ daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama mo alɛ kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 28Eche na be ŋklaŋ na baŋ kuu, k beeŋ ta mo nchɛ ashunu pɔɛŋ nɛ e nyalɛ so. 29Kachɛ burwasopo na e ta elepɔ anyɔ ŋko ali anyɔ n ya sa bɔrɛmatapo na ashi wajɛbu na be kabuna ase. 30Bɔrɛmatapo na beeŋ ta mbuibi na be eko n lara kulubi be sarga nseŋ ta emo nɛ e ka na malɛ n lara sarga chɔɔso. Kananɛ e beeŋ wora eche na be kenyalɛso be kesheŋ wora nna na.

31Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis fanɛ e kpele Israɛl be basa na kusoe a laŋɛ bumo be eyurpisheŋ be kaplɛa so, saŋɛ na so b maaŋ ta eyurpi m pɛ wajɛbu nɛ k wɔ keeyi na be nferinto na. Nɛ b ta eyurpi m pɛ kumo, efuli na kikɛ beeŋ wu.”

32Mbraana nɛ a dese a laŋɛ enyɛn nɛ nchu bee lar mbe kenyɛnsɔ to ŋko enyɛn nɛ e di eche nseŋ ba eyur, 33ŋko eche ka bee lar ntamaŋ ŋko enyɛn ka di eche nɛ e bee lar ntaman nna na.

16

Keyigempaŋ be kachɛgboŋ be asheŋ

1Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi anyɔ nɛ b daŋ wu ŋkpal b ka daŋ chɔɔ edɛ nɛ a maŋ du cheembi n yɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito na so be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis le: 2“Kaŋɛ fo da Ɛɛrɔn fanɛ jemanɛ nɛ k daga nawule nɛ e beeŋ tiŋ n luri acheembiana to be kakpa cheembi nɛ k wɔ patisa na be kaman na to, ŋkpal manɛ so, ndoŋ nɛ mee bɔla kuwɔlpa nɛ k buu kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na so a lara ma kumu a ŋini. Nɛ mannɛ aloŋ, e beeŋ wu. 3Pɔɛŋ nɛ e luri acheembiana to be kakpa cheembi na, a daga fanɛ e ta gbolu fɔlbi n lara kulubi be sarga nɛ kpakpafɔlbi malɛ n lara sarga chɔɔso. 4E beeŋ bɛr nchu pɔɛŋ nseŋ ta mbe kabɔrɛmata be epiŋi tenteŋ m buu n deŋi kumo be danshiki so nseŋ ta wajɛchɛbi be kreso paŋgelambi na ŋ kre so nseŋ naŋ ta neemu m mɛa kumu.

5Israɛl be basa na kikɛ beeŋ sa Ɛɛrɔn mboenyɛn anyɔ nɛ e ta n lara kulubi be sarga nseŋ sa mo kpakpa malɛ nɛ e ta n lara sarga chɔɔso. 6E beeŋ ta gbolu n lara mo nɛ mbe kanaŋ be alubi be ketampaŋ be sarga. 7Kumo be kaman nɛ e ta mboe anyɔ na n yɔ wajɛbu na be kabuna to. 8Ndoŋ nɛ meeŋ ŋini mo kusɔ nɛ e beeŋ wora. E beeŋ ta ajembu anyɔ n to beri n lara mboe anyɔ na to be kumo nɛ k beeŋ baa la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nɛ kumo nɛ baaŋ yige n lɛ kupuŋ to nɛ k baa yɔ na. 9Ɛɛrɔn beeŋ mɔ kaboe nɛ e to beri n lara n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na n lara kulubi be sarga 10nseŋ ta kenyɔsopo keniso na n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nseŋ yige mo n lɛ kiyi to nɛ k ta basa na be alubi n yɔ.

11Ɛɛrɔn kaŋ ta gbolu na n lara mo nɛ mbe kanaŋ be alubi be sarga n loge, 12e beeŋ ta kadɛtɔl nɛ k bɔlɔ ajanwulɛ nɛ edɛ na ashi bɔrɛsure na ase, nɛ duwu be enɔ be ebɔlɔ anyɔ n luri m ba acheembiana to be kakpa cheembi na to. 13E beeŋ ta duwu na n wɔtɔ edɛ na to ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito ndoŋ nɛ duwu na be edishi a buu kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na be buuso na so, saŋɛ na so e maaŋ wu kumo kenishiso nseŋ wu. 14Kumo be kaman nɛ e suse ŋklaŋ na be ako n ta mbe keshilbi n nyɔ amo to ŋ ŋmenyaŋ kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na be buuso so nseŋ wora amo ŋ ŋmenyaŋ kumo be anishito ale shunu.

15Kumo be kaman nɛ e mɔ basa na be kulubi be sarga be kaboe na nseŋ suse ŋklaŋ na n luri m ba acheembiana to be kakpa cheembi na to nseŋ ba wora amo ŋ ŋmenyaŋ kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na be buuso so nɛ kumo be anishito, fanɛ kananɛ e daŋ ta gbolu na be ŋklaŋ n wora na. 16Kananɛ e beeŋ wora nɛ acheembiana to be kakpa cheembi na e nyalɛ so ŋkpal Israɛl be basa na be eyurpisheŋ nɛ alubi nɛ b wora na so nna na. Aloŋ e daga fanɛ e wora wajɛbu na gba, ŋkpal manɛ so, k wɔ keeyi nɛ bumo be eyurpisheŋ wɔ kumo to na be nferinto nna. 17Yili jemanɛ nɛ Ɛɛrɔn beeŋ luri acheembiana to be kakpa cheembi na to nɛ e ya wora kenyalɛso be kesheŋ wora na hale n ya fo e ka beeŋ lar, a maŋ daga esa kikɛ ka luri wajɛbu na to. E kaŋ wora loŋ n sa mo nɛ mbe kanaŋ nɛ efuli na kikɛ n loge na, 18e beeŋ lar m ba lara sarga chɔɔso n lɔŋɛ bɔrɛsure nɛ k yil Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito na so. A daga e wora gbolu na nɛ kaboe na be ŋklaŋ na be ako ŋ gbiti bɔrɛsure na be alambɛ ana na be nnɔso so. 19E beeŋ ta mbe keshilbi n nyɔ ŋklaŋ na to ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure na so ale ashunu. Kananɛ e beeŋ wora nɛ bɔrɛsure na e nyalɛ so ashi Israɛl be basa na be alubi to nseŋ shin nɛ k ki cheembi nna na.

20Ɛɛrɔn kaŋ wora acheembiana to be kakpa cheembi na nɛ wajɛbu na nɛ bɔrɛsure na be kenyalɛso be kesheŋ wora n loge, e beeŋ bar kaboe keniso nɛ baaŋ yige n lɛ nɛ k yɔ kiyi to na Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito. 21E beeŋ ta mbe enɔana n deŋi kaboe na be kumu so nseŋ malga kumukpakpaso nɛ kesheŋ kini be asheŋ lubi nɛ Israɛl be basa na wora kikɛ n laŋɛ amo kikɛ n deŋi kaboe na be kumu so. Kumo be kaman nɛ e shin nɛ esa ko e gberge kaboe na n yɔ kiyi to n ya lɛ nɛ k ta basa na be alubi a yɔ. 22Esa na kaŋ ya fo kiyi na to nɛ e saŋɛ kaboe na n lɛ nɛ k sulɔ bumo be alubi kikɛ n yɔ kakpa nɛ esa kikɛ maŋ wɔ.

23Kumo be kaman nɛ Ɛɛrɔn e bɛta n luri wajɛbu cheembi na to n ya gbaŋ kabɔrɛmata be asɔbuuso nɛ e buu pɔɛŋ nseŋ luri acheembiana to be kakpa cheembi na to na n nase. 24A daga e yili kakpa cheembi na nna m bɛr nchu pɔɛŋ nseŋ ta mbe asɔbuuso gbagba m buu. Kumo be kaman nɛ e lar m ba lara sarga chɔɔso nɛ k beeŋ kpra mo nɛ basa na kikɛ be alubi na. 25E beeŋ chɔɔ kusɔbɔya na be nfɔ bɔrɛsure na so n lara kulubi be sarga.

26Esa nɛ e keta kaboe na n ya lɛ kiyi to na daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu nna pɔɛŋ nseŋ bɛta m ba keeyi na to. 27Baaŋ ta gbolu nɛ kaboe nɛ b ta n lara alubi keyigempaŋ be sarga nseŋ suse amo be ŋklaŋ n luri acheembiana to be kakpa cheembi na be nwɔl nɛ eblaŋ nɛ apuntosɔ kikɛ n lar keeyi na to n ya chɔɔ. 28Esa nɛ e beeŋ chɔɔ amo na daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu pɔɛŋ nseŋ bɛta m ba keeyi na to.

29Mbraana ere daga fanɛ a baa dese nna nɛ b baa bɛ amo so mbaanaayɔ. Kufɔl shunusopo to be kachɛ kudusopo kikɛ, Israɛlebi nɛ befɔ kama nɛ b tu bumo n chena na kikɛ daga b kishi nsaa maŋ shuŋ kushuŋ kikɛ loŋ be kachɛ na. 30K la kachɛ nɛ baaŋ ta n lara alubi be keyigempaŋ be sarga nseŋ nya alubi be kefɔrso n lar ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ nna. 31Kachɛ na daga k baa la kachɛ cheembi ga nɛ baaŋ kishi nsaa maŋ shuŋ shɛŋ nna. Mbraana ere wɔtɔ nna nɛ b baa bɛ amo so hale mbaanaayɔ. 32Nɛ Bɔrɛmatapo Nimuso baŋ wu, bɔrɛmatapo kama nɛ e beeŋ sɔ mo so na e naŋ baa wora le be kenyalɛso be kesheŋ wora ere. E beeŋ ta mbe kabɔrɛmata be asɔbuuso nna m buu pɔɛŋ 33nseŋ ya lara sarga nɛ k beeŋ shin nɛ acheembiana to be kakpa cheembi na nɛ wajɛbu na nɛ bɔrɛsure na nɛ bɔrɛmatapoana na nɛ kade na to ebi kikɛ e nyalɛ so. 34Mbraana ere wɔtɔ nna mbaanaayɔ nɛ b baa bɛ amo so jemanɛ kikɛ. Alubi be keyigempaŋ be sarga ere daga kelara kela koŋwule kafɛ kikɛ nna nɛ Israɛlebi na e baa nya bumo be alubi be ketampaŋ.”

Ndoŋ nna nɛ Mosis wora kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ mo na kikɛ.

17

Keji ŋklaŋ ka maŋ daga be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis le: 2“Kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi nɛ Israɛlebi na kikɛ kusɔ nɛ mee sha fanɛ b baa wora. 3-4Israɛl be esa kama nɛ e mɔ kena ŋko kubolpɔ ŋko kaboe n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ashi kaplɛkama nɛ k maŋ la wajɛbu na be kabuna ase, kumo ere amodoŋwura wora n de mbra na so nna na. E shin nɛ ŋklaŋ wurge nna nseŋ daga b lara mo Ebɔrɛ be basa to. 5Mbra ere ba nna nɛ k shin nɛ Israɛlebi e baa bar bumo be asɔbɔya nɛ baa mɔ a lara esarga mboŋ pɔtɛ na, Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ. Naniere bɔrɛmatapoana na kutɔ ashi wajɛbu na be kabuna to nɛ baaŋ baa bar amo m ba kaa mɔ amo a lara kɔnɔkoŋwule be esarga. 6Bɔrɛmatapo na beeŋ suse ŋklaŋ na ŋ ŋmenyaŋ bɔrɛsure nɛ k wɔ wajɛbu cheembi na be kabuna to na so nseŋ chɔɔ nfɔ nɛ amo be efɛa bee par Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 7Israɛlebi na e sa maa lar Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaman n ya kaa mɔ bumo be asɔbɔya a lara esarga a sa agbir nɛ a bee ji mboe ŋko ayoyu lubi ashi bumo be ndɔana to. Mbra ere dese nna n sa bumo nɛ bumo be kaman to ebi kikɛ hale mbaanaayɔ.

8Men baa nyiŋi fanɛ Israɛl be esa kikɛ ŋko efɔ kama nɛ e chena bumo to nseŋ lara sarga chɔɔso ŋko sarga be yiri kikɛ 9n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ashi kaplɛkama nsaa maŋ bar kumo wajɛbu na be kabuna to, daga fanɛ b lara mo Ebɔrɛ be basa to.

10Israɛl be esa kikɛ ŋko bumo to be efɔ kikɛ baŋ ji eblaŋ nɛ ŋklaŋ kraa wɔ kumo to, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ pal kaman n sa amodoŋwura nseŋ lara mo ashi mbe basa to. 11Kusɔ keniso kikɛ be ŋkpa wɔ kumo be ŋklaŋ to nna, amoso nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ fanɛ b baa chulgi asɔbɔya be ŋklaŋ kikɛ a wurge bɔrɛsure na so nɛ a baa kpra basa na be alubi. Ŋklaŋ nɛ a la ŋkpa na a naa kpra alubi. 12Amoso nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Israɛl be basa na fanɛ bumo ŋko befɔ kama nɛ b chena bumo to na e sa maa ji eblaŋ nɛ ŋklaŋ kraa wɔ kumo to na.

13Nɛ Israɛl be esa kikɛ ŋko efɔ kama nɛ e chena bumo to ya ji kekpaŋ m mɔ kusɔbɔya ŋko kabuibi nɛ k daga keji, amodoŋwura e ku kumo be kubɔto n chulgi kumo be ŋklaŋ n wurge kasawule nseŋ wora eshishɛr m buu amo so. 14Kusɔ keniso kikɛ be ŋkpa wɔ kumo be ŋklaŋ to nna, amoso nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Israɛl be basa na fanɛ b sa maŋ kaŋ ji eblaŋ nɛ ŋklaŋ kraa wɔ kumo to na. Esa kama malɛ nɛ e ji loŋ be eblaŋ maŋ naŋ ti mbe basa so.

15Israɛl be esa kikɛ ŋko efɔ kama nɛ e we kusɔbɔya nɛ e wu kpi ŋko kusɔbɔya nɛ kupuŋ to be kusɔ pɛ, daga fanɛ e fɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu, ama e kraa beeŋ baa wɔ eyurpi to n ya fo kaaseso. 16E kaŋ kini kefɔr mbe asɔbuuso nseŋ bɛr nchu e beeŋ nya kumo be kasogberge.”

18

Kenyɛn nɛ keche be kedi be ekishi be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis fanɛ 2e kaŋɛ Israɛl be basa le: “Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na. 3Men sa maa wora asheŋ nɛ Ijipt nɛ men daa wɔ jemanɛ ko na be basa bee wora na ŋko kananɛ basa nɛ b wɔ Keenan be efuli nɛ ŋ kɔ menyi a yɔ kumo so na be basa bee wora na. 4Men baa nu nsaa wora a bɛ ma mbraana so. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na. 5Men baa wora a bɛ ma atande nɛ mbraana so. Men wora loŋ, menyeeŋ mɔlga menyi be amu, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.”

6Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ta mbraana ere n sa bumo: “Esa kama e sa maŋ kaŋ tu mbe kanaŋ to be esa kama n di keche nɛ kenyɛn kikɛ. 7Sa maŋ kaŋ tu fo nio n di keche nɛ kenyɛn ŋ ŋaba fo tuto. Fo nio kurgeso nna, a maŋ daga fo ŋaba mo. 8A maŋ daga fo tu fo tuto be eche kama n di keche nɛ kenyɛn m bar ŋaba mo so. 9Sa maŋ kaŋ tu fo sipoche nɛ fo nɛ mo la kenio koŋwule nɛ ketuto koŋwule ŋko emo nɛ fo nɛ mo la kenio ŋko ketuto koŋwule nawule n di keche nɛ kenyɛn kikɛ. E la eche nɛ b bela fo nɛ mo laŋ koŋwule to nna. Hale b bela mo laŋ pɔtɛ to gba, a maŋ daga fo nɛ mo e di keche nɛ kenyɛn. 10Sa maŋ kaŋ di fo nanabi cheso keche nɛ kenyɛn kikɛ, ŋkpal manɛ so, k beeŋ baa la ŋaba nna n sa fo. 11Sa maŋ kaŋ tu fo tuto be chakɔlso cheso n di keche nɛ kenyɛn kikɛ, ŋkpal manɛ so, mo alɛ gba la fo sipoche nna. 12Sa maŋ kaŋ di fo tana keche nɛ kenyɛn, ŋkpal manɛ so, e la fo tuto mo sipoche gbagba nna. 13Sa maŋ kaŋ di fo niokar ŋko fo niogboŋ keche nɛ kenyɛn, ŋkpal manɛ so, bumo nɛ to nio la kenio koŋwule nna. 14Sa maŋ kaŋ di fo wɔpa ŋko fo tutokar ŋko fo tutogboŋ be eche, ŋkpal manɛ so, eche na gba la fo tana ŋko fo niokar ŋko fo niogboŋ nna na. 15Sa maŋ kaŋ di fo pibinyɛn be eche, ŋkpal manɛ so, e la fo sha nna. 16Sa maŋ kaŋ di fo sipo nyɛnso ŋko fo da nyɛnso be eche ŋ ŋaba fo niopibi na. 17Sa maŋ kaŋ di eche nɛ mo pibiche ŋko mo nanabi cheso n wea abarto kikɛ, ŋkpal manɛ so, b la mo kekurge koŋwule to ebi gbagba nna. Kumo be loŋ la mbushu nna. 18Sa maŋ kaŋ ta fo eche mo sipo ŋ ki fo eche nɛ mo nɛ mo da e ki kechamana jemanɛ nɛ fo eche kraa wɔ ŋkpa to.

19Sa maŋ kaŋ di eche jemanɛ nɛ e bee lar ntamaŋ, ŋkpal manɛ so, e wɔ eyurpi to nna na. 20Sa maŋ kaŋ di fo barkasa be eche, k beeŋ shin nɛ fo wora eyurpi.

21Sa maŋ kaŋ ta fo pibi kama n sa nɛ b lara sarga n sa kegbir nɛ baa tre Mɔlɛk na, ŋkpal manɛ so, k beeŋ ŋaba men Nyɛnpe Ebɔrɛ na be ketre.

22Sa maŋ kaŋ di fo barkasa enyɛn keche nɛ kenyɛn kikɛ. K la ekishi nna n sa Ebɔrɛ. 23Esa kikɛ e sa maŋ kaŋ tu kusɔbɔya n di keche nɛ kenyɛn kikɛ. K la ekishi gboŋgboŋi nna nsaa beeŋ shin nɛ esa na e wora eyurpi.

24Sa maŋ kaŋ wora ekishisheŋ ere be kekama nseŋ wora eyurpi, ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ k ba nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee shin nɛ e ju efuliana na so be basa n lɛ nseŋ ta menyi n chena ndoŋ nna na. B wora loŋ be eyurpisheŋ nna ashi Ebɔrɛ kutɔ. 25Bumo be asheŋ woraso e shin nɛ bumo be kasawule wora eyurpi nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee gberge bumo kusoe nɛ k wora fanɛ kasawule na ka kini bumo na. 26-27B daŋ wora le be ekishisheŋ ere nna n shin nɛ kasawule na wora eyurpi, ama menyi ere e sa maŋ kaŋ wora amo. Menyi, Israɛlebi na nɛ befɔ kama nɛ b wɔ menyi to na kikɛ daga fanɛ men nu nseŋ bɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be mbraana nɛ mbe atande kikɛ so 28nɛ kasawule na e sa maŋ kini menyi fanɛ kananɛ k kini nnyamase nɛ b daa wɔ kumo so na. 29Menyi alɛ nyi fanɛ esa kama nɛ e beeŋ wora ekishisheŋ ere be kekama maaŋ naŋ ti Ebɔrɛ be basa so.”

30Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ: “Men wora asɔ nɛ n yili n sa menyi ere kasonu nsaa maŋ wora mbushusheŋ nɛ basa nɛ b daa wɔ kasawule na so na wora na. Men sa maŋ kaŋ wora amo nseŋ luri eyurpi to. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.”

19

Mbra be yiri yiri be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis fanɛ 2e kaŋɛ Israɛlebi na le: “Men baa du cheembi, ŋkpal manɛ so, ma Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na du cheembi nna. 3Men be ekama daga e sa mo nio nɛ mo tuto bunyaŋ, nseŋ ta Kewushiachɛ na kachɛ cheembi fanɛ kananɛ n yili n sa menyi na. Ma e la Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na.

4Men sa maŋ kaŋ kplaŋ ma so n ya shuŋ agbir. Men sa maŋ ta abɛlso ŋko kusɔ kama n wora kapɔrduli be yiri kikɛ ŋ ki agbir a shuŋ kumo. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.

5Nɛ men baŋ mɔ kusɔbɔya nɛ men lara kɔnɔkoŋwule be sarga, men bɛ mbraana nɛ n yili n sa menyi na so nɛ n sɔ menyi be sarga na. 6Kachɛ nɛ men mɔ kusɔbɔya na ŋko kumo be ŋklade, e daga fanɛ men we eblaŋ na. Eblaŋ kama nɛ a beeŋ ka kachɛ sasopo na daga kechɔɔ nna, 7ŋkpal manɛ so, a maaŋ naa walɛ so daŋkare be ekpa so. Nɛ esa kama ji amo, m maaŋ naŋ sɔ sarga na. 8Esa kama nɛ e ji amo wora n de so nna na, ŋkpal manɛ so, e ka maŋ ta bunyaŋ n sa kusɔ nɛ k du cheembi, mo alɛ maaŋ naŋ ti ma basa so.

9Nɛ menyee teŋi menyi be adɔjibi, men sa maŋ kaa teŋi ekarso peya na ŋko m bɛta n ya shishi amo nɛ a beeŋ ka ndɔ na to na. 10Men sa maŋ bɛta n yɔ menyi be asɔrso be adɔ to n naŋ ya chuge asɔrso nɛ men maŋ wu n chuge ŋko n ya tise amo nɛ amo gbagba tɔr to na. Men yige amo n sa betirpo nɛ befɔ. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.

11Sa maŋ kaŋ yuri ŋko m puni ŋko ŋ ku efɛ. 12Sa maŋ kaŋ ta ma ketre n nase kɔnɔ nɛ fo maŋ kre ketia, saŋɛ na so, fo maaŋ ŋaba ma ketre. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.

13Sa maŋ kaŋ ji fo barkasa durmu ŋko n suge mo. Sa maŋ kaŋ mɔn esa nɛ fo ber paa mbe kakɔka, sa maŋ shin nɛ kare a chɛ kumo so gba. 14Sa maŋ kaŋ shoduu kpawu ŋko n ta kusɔ ko n yili tanpo be ekpa to nɛ e ber kumo to. Men baa wora ma kasonu. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.

15Men baa kɔ kashenteŋji nsaa ji asheŋ nɛ amo be ekpa so ashi men be demuji kikɛ to. Men sa maa kpɛa betirpo to ŋko a ŋana damawuraana. 16Men sa maa nite a ji basa be asheŋ a ku efɛ a deŋi bumo. Nɛ baa ji esa demu nɛ k beeŋ tiŋ n shin nɛ e paŋ mbe ŋkpa nɛ feeŋ tiŋ n ji shɛda n chɛ mo to, fo wora loŋ. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

17Sa maŋ kaŋ ta kusɔ nɛ fo barkasa wora fo n wɔtɔ kagbene to ŋkpal loŋ so ŋ kishi mo, ama shin nɛ e pin kulubi nɛ e wora, saŋɛ na so, fo nɛ mo kikɛ maaŋ tɔr kulubi to. 18Sa maŋ kaŋ wora n tal esa kikɛ to ŋkpal kulubi so ŋko n nya yurkishi fo kagbene to n sa esa, ama baa sha fo barkasa fanɛ fo kumu. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

19Men baa wora ma mbraana kasonu. Men sa maŋ shin nɛ asɔbɔya pɔtɛ a baa dii asɔbɔya pɔtɛ a kurge. Men sa maa duu asɔduuso pɔtɛ a wea abar to kasawule koŋwule so. Men sa maa buu asɔbuuso nɛ b ta achɛbi pɔtɛana n wea abar to m ba.

20Nɛ enyɛn di kenyache nɛ enyɛn ko bee sha keta mo ŋ kii mbe eche, ama b maŋ naŋ ka n lara kenyache na ashi kenyaya to, a daga kenyache na nɛ enyɛn nɛ e di mo na ka nya kasogberge. Ama b maŋ daga luwu ŋkpal eche na ka kraa la kenya so. 21Enyɛn nɛ e di kenyache na beeŋ bar kpakpa wajɛbu na be kabuna to m ba lara kewora n jija be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 22Bɔrɛmatapo na beeŋ ta kpakpa na n wora kenyalɛso be kewora n lara enyɛn na be kulubi na nɛ Ebɔrɛ e ta mbe alubi m paŋ mo.

23Men kaŋ luri Keenan be kasawule so nseŋ duu ndibi nɛ a bee sɔr, nfɛ asa nɛ a juŋkpar na to be asɔrso na maŋ walɛ so. Men sa maŋ kaŋ ji amo. 24Men ta kafɛ nasopo na to be asɔrso na kikɛ n lara sarga nɛ a baa la men be kapandi n sa ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 25Ama menyeeŋ tiŋ n ji kafɛ nusopo na to be asɔrso na. Nɛ men wora ade kikɛ bre, men be ndibi sɔrso beeŋ baa sɔr nɛnɛ ga. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.

26Men sa maŋ kaŋ ji eblaŋ nɛ ŋklaŋ kraa wɔ kumo to. Men sa maŋ kaa kpal ŋko a wora kegbaya be asheŋ kikɛ. 27Men sa maa she men be ataya to be afuibi ŋko a digi men be ntɔl so. 28Men sa maa wora ndulgi men be eyur so ŋko a ku nchule men be eyur so ŋkpal bubuni so. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

29Men sa maa shin nɛ men be bibiche e baa ji kubojua ashi agbir lambu to a ŋaba bumo be amu. Loŋ beeŋ shin nɛ kesakalea nɛ kumu kpakpa e sɔ kasawule na kikɛ so. 30Men baa ta Kewushiachɛ na fanɛ kachɛ cheembi nsaa sa kakpa nɛ baa shuŋ ma na bunyaŋ. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ.

31Men sa maa yɔ basa nɛ baa tre abuniyoyu a kpal na kutɔ n ya kaa fin kepin asheŋ to, ŋkpal manɛ so, baaŋ shin nɛ men luri eyurpi to. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.

32Men baa sa basakpar bunyaŋ nsaa maŋkura bumo. Men baa nu a sa ma bunyanso, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

33Men sa maa mɛaŋ befɔ nɛ b chena men be kasawule so na. 34Men baa keta bumo fanɛ men braana Israɛl be basa nsaa sha bumo fanɛ men gbagba be amu. Men baa nyiŋi fanɛ menyi alɛ gba daa la befɔ nna ashi Ijipt be efuli so. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na.

35Men sa maa ta kapuni be kasɔkarga be asɔ a karga asɔ a sa basa. 36Men baa ta asɔ karga asɔ nɛ a daga a karga asɔ a sa basa. Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na. Ma alɛ e lara menyi Ijipt be efuli so m ba. 37Men baa wora ma mbraana nɛ atande kikɛ kasonu, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.”

20

Kumu kpakpaso be kasogberge be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ Mosis 2fanɛ e kaŋɛ Israɛlebi na le: “Israɛl be esa kama ŋko efɔ kama nɛ e wɔ Israɛl be efuli so nseŋ ta mbe kebia n lara sarga n sa kegbir Mɔlɛk, daga fanɛ kade na to ebi kikɛ ka kpa mo ajembu m mɔ. 3Esa kikɛ nɛ e ta mbe kebia n sa kegbir Mɔlɛk na jija ma nshɛrbu nseŋ ŋaba ma ketre cheembi na nna na. Ŋkpal loŋ so, meeŋ pal kaman n sa amodoŋwura nɛ e maaŋ naa la ma basa Israɛl ebi to be eko. 4Ama nɛ kade na to ebi kplaŋ kusɔ nɛ e wora na so nsaa maŋ mɔ mo, 5meeŋ pal kaman n sa esa na nɛ mbe kanaŋ kikɛ nɛ bekama nɛ b ti mo so a maŋ ji kashenteŋ n sa ma nseŋ ya kaa shuŋ kegbir Mɔlɛk na. B maaŋ naa ti ma basa so.

6Esa kama nɛ e beeŋ yɔ ekpalpo kutɔ n ya bishi so, meeŋ pal kaman n sa mo nɛ e maaŋ naa ti ma basa so. 7Men lara menyi be amu n yili a du cheembi n sa ma, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ na. 8Men baa wora ma mbraana kasonu nsaa bɛ amo so, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Ma alɛ bee sha fanɛ men baa du cheembi nna.”

9Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili mbraana ere, “Esa kama nɛ e shoduu mo tuto ŋko mo nio daga fanɛ b mɔ mo. Mo alɛ be luwu na be turju beeŋ laŋɛ mbe kumu so ŋkpal e ka shoduu basa nɛ b kurge mo na so. 10Nɛ enyɛn di mo barkasa be eche, mo nɛ eche na kikɛ ji kubojua nna na nseŋ daga luwu. 11Nɛ enyɛn di mo tuto be eche, e ŋaba mo tuto nna na nɛ a daga fanɛ b mɔ mo nɛ eche na kikɛ. Bumo alɛ be luwu be turju beeŋ baa bɛ bumo. 12Nɛ enyɛn di mo pibinyɛn be eche, a daga fanɛ b mɔ bumo benyɔ na kikɛ. Kusɔ nɛ b wora na la ekishi nna nɛ bumo alɛ be luwu be turju beeŋ baa bɛ bumo. 13Nɛ enyɛn di mo barkasa enyɛn keche nɛ kenyɛn, kusɔ nɛ b wora na la mbushu nna na. A daga fanɛ b mɔ bumo. Bumo alɛ be luwu be turju beeŋ baa bɛ bumo nna.

14Nɛ enyɛn ta eche nɛ mo nio kikɛ a kil, k la nyɔmɔ be kesheŋ nna. A daga fanɛ b ka chɔɔ bumo basa asa na kikɛ m mɔ, saŋɛ na so le be nyɔmɔ be kesheŋ ere maaŋ naŋ wora menyi to kikɛ. 15Nɛ enyɛn di kusɔbɔya, a daga fanɛ b mɔ enyɛn na nɛ kusɔbɔya na kikɛ.

16Nɛ eche ya tu kusɔbɔya n di keche nɛ kenyɛn, a daga fanɛ b mɔ eche na nɛ kusɔbɔya na kikɛ. Eche na malɛ be luwu be turju beeŋ baa bɛ mo.

17Nɛ enyɛn ta mo nio pibiche ŋko mo tuto pibiche a kil nɛ mo nɛ mo di, k la ŋaba nna. A daga fanɛ b yili ekama be anishito n ju bumo n lɛ. Enyɛn na ŋaba mo sipoche na nna na nseŋ daga fanɛ e ji kumo be tɔrɔ. 18Nɛ enyɛn di eche jemanɛ nɛ eche na bee lar ntamaŋ, a daga fanɛ b ju bumo benyɔ na kikɛ n lar kade na to, ŋkpal manɛ so, b wora n da kebaawalɛ so ashi Ebɔrɛ be anishi be mbra so nna na.

19Nɛ enyɛn di mo tana ŋko mo niokar ŋko mo niogboŋ, k la ŋaba n sa kanaŋ na nna nɛ a daga fanɛ bumo benyɔ na kikɛ ka nya kusɔ nɛ b wora na be kasogberge.

20Nɛ enyɛn di mo tutokar be eche, e ŋaba mo tutokar na nna na nɛ mo nɛ eche na kikɛ daga kumo be kasogberge. Bumo be ekama beeŋ wu nɛ b maaŋ nya ebi.

21Nɛ enyɛn ta mo sipo ŋko mo da be eche a kil, eyurpisheŋ nɛ e wora na nseŋ ŋaba mo da ŋko mo sipo na. Ŋkpal loŋ so, bumo be ekama beeŋ wu nɛ b maaŋ nya ebi.”

22Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ, “Men baa nu nsaa bɛ ma mbraana nɛ atande nɛ n yili n sa menyi na kikɛ so, saŋɛ na so, Keenan be kasawule nɛ m bar menyi kumo so na maaŋ kini menyi n lɛ. 23Men sa maa bɛ basa nɛ b wɔ ndoŋ na be edaŋkaresheŋ so a wora asheŋ fanɛ bumo. Mee ju nnyamase na nna nɛ men nya ekpa n luri kasawule na so, ŋkpal b ka wora asheŋ lubi n shin nɛ ma kagbene kaa so. 24N nase kasawule nɛ kenya n ji nseŋ nuu yɛlyɛla so ere be kɔnɔ nna n sa menyi fanɛ k ki menyeya. Ma alɛ beeŋ ta kumo n sa menyi nɛ k baa la menyi be kapetɛsɔ. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ, men be Ebɔrɛ nɛ n lara menyi n yili nɛ men baa kɔr efuli pɔtɛana be basa to na. 25Amoso nɛ a daga fanɛ men baa keni to nɛnɛ a barga asɔbɔya nɛ mbuibi nɛ a walɛ so nɛ amo nɛ e maŋ walɛ so to na. Men sa maŋ kaa ji asɔbɔya nɛ mbuibi nɛ e maŋ walɛ so. N teŋ kaŋɛ fanɛ a maŋ walɛ so. Nɛ men ji amo a beeŋ shin nɛ menyi alɛ gba e wora eyurpi. 26Men baa du cheembi nsaa la n nawule be basa, ŋkpal manɛ so, ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na du cheembi nna. Ma alɛ e lara menyi n yili nɛ men baa kɔr efuli pɔtɛana be basa to, saŋɛ na so menyeeŋ baa la ma nawule peya.

27Esa kama nɛ e yɛ mo ere bee tiŋ a malga bubuni kutɔ a kpal nna, e daga fanɛ b kpa mo ajembu m mɔ nɛ mbe luwu be turju a baa bɛ mo.”

21

Bɔrɛmatapoana be mbraana be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis fanɛ e kaŋɛ Ɛɛrɔn be mbinyɛnsobi nɛ b la bɔrɛmatapoana na le: “Bɔrɛmatapo kikɛ e sa maŋ kpal ekurgepo ko be keeliwora so a ta mbe kumu a wɔtɔ eyurpisheŋ to, 2-3ama k baa la mo nio ŋko mo tuto ŋko mo pibi ŋko mo da ŋko mo sipo nɛ e maa kil ŋko a kɔ eche nsaa wɔ mo ere bɔrɛmatapo na be laŋ to nɛ e bee bela mo be keeli nna. 4A maŋ daga e ka yɔ esa nɛ mo nɛ mo bee ji kekurge ŋkpal kakil so be keelibuna n ya wora eyurpi nsaa maŋ naa walɛ so.

5Bɔrɛmatapo maŋ daga fanɛ e she mbe kumu ŋko n digi mbe katɔl so ŋko ŋ ku mbe eyur be kaplɛkama a ŋini fanɛ e bee shu keeli nna. 6A daga fanɛ e baa du cheembi nna nsaa maa ŋaba ma ketre. Ŋkpal e ka la esa nɛ e bee ta ayu be sargajibi m ba kaa sa ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na so, a daga fanɛ e baa du cheembi. 7A maŋ daga bɔrɛmatapo ka ta eche nɛ e ji kesakalea ŋ ku so ŋko eche nɛ e teŋ pin enyɛn ŋko eche nɛ mo kul kini mo, ŋkpal manɛ so, e la esa cheembi nna. 8A daga basa na ka wu bɔrɛmatapo na fanɛ esa cheembi, ŋkpal e kaa bee ta ayu be sargajibi m ba kaa sa ma so. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. N du cheembi nna, ma alɛ bee sha fanɛ ma basa e baa du cheembi nna. 9Nɛ bɔrɛmatapo pibiche jija mbe kumu ŋkpal e ka ki sakaleche so, e ŋaba mo tuto nna na nɛ a daga fanɛ b chɔɔ mo m mɔ.

10Ŋkpal b ka chulgi ŋku nɛfaso cheembi na n wurge mbe kumu so nɛ e ki Bɔrɛmatapo Nimuso nɛ e beeŋ baa ta kabɔrɛmata be epiŋi a buu na so, a maŋ daga e yige mbe emin nɛ e maa mɔ amo to. A maŋ daga fanɛ e kpɛa mbe asɔbuuso to a ŋini fanɛ e bee shu keeli nna. 11-12B gbiti mo ŋku nɛfaso nna n lara mo n yili n sa ma. Amoso a maŋ daga fanɛ e luri eyurpisheŋ to ŋko n shin nɛ ma wajɛbu cheembi na e wora eyurpi ŋkpal e kaa beeŋ lar kumo to n ya luri ebuni kikɛ so, hale mo tuto ŋko mo nio be kebuni gba so. 13Bɔrɛmatapo Nimuso daga fanɛ e ta eche nɛ e maŋ nyi enyɛn nna, 14mannɛ ekulpoche ŋko eche nɛ mo kul kini mo ŋko eche nɛ e daŋ ji kesakalea ŋ ku so. Eche nɛ e maŋ nyi enyɛn nseŋ shi mbe kanaŋ to a daga fanɛ e ta a kil. 15Nɛ mannɛ aloŋ, mbe mbia nɛ b daga fanɛ b baa du cheembi na, maaŋ baa la basa cheembi nseŋ tiŋ n shuŋ ma. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Ma alɛ e lara mo n yili fanɛ Bɔrɛmatapo Nimuso.”

16Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis fanɛ 17e kaŋɛ Ɛɛrɔn le: “Baŋ yili kenana ko n ya fo kenana ko, fo kaman to ebi to be esa kikɛ nɛ e dulgi, maaŋ daga fanɛ e lara ayu be sargajibi n sa ma kikɛ. 18-20Esa kama nɛ e dulgi maaŋ tiŋ ŋ ki bɔrɛmatapo n lara sarga kikɛ. Esa kama nɛ e la tanpo ŋko bobi ŋko mbe anishiakpa chɛrga ŋko ŋ gbɛto ŋko nɛ mbe kabre ŋko mbe keya wu ŋko nɛ kugɔŋwura ŋko kirbi ŋko esa nɛ e bee lɔ anishi ŋko esa nɛ mbe eyur so kɔ achuu nɛ a bee lar nchu, ŋko enyɛn kama nɛ b fɛl mo nɛ e maaŋ naŋ tiŋ n di eche, maaŋ tiŋ ŋ ki bɔrɛmatapo. 21Bɔrɛmatapo Ɛɛrɔn be kanaŋ to be esa kama nɛ e dulgi maaŋ tiŋ n lara ayu be sargajibi n sa ma kikɛ. Ŋkpal mbe ndulgi na so, e maŋ daga fanɛ e ki bɔrɛmatapo a lara sarga a sa ma. 22E beeŋ tiŋ n ji ajibi nɛ b ta n lara sarga n sa ma nɛ a ki cheembi nɛ amo nɛ a ki cheembi ga na kikɛ. 23Ama ŋkpal mbe ndulgi na so, a maŋ daga e ka taga to patisa cheembi nɛ k bee kuŋ kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na ŋko bɔrɛsure na to. A maŋ daga fanɛ e ta eyurpi m pɛ le be asɔ cheembi ere, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Ma alɛ e naa shin nɛ asɔ na bee ki cheembi.”

24Kusɔ nɛ Mosis daŋ kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi nɛ Israɛl be basa kikɛ nna na.

22

Esarga cheembi be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis 2fanɛ e kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi le: “Men baa ta bunyaŋ a sa esarga cheembi nɛ Israɛl be basa bee lara a sa ma na nsaa maa ŋaba ma ketre cheembi na. Ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 3Bɔrɛmatapo kama nɛ e wora eyurpi nseŋ ba esarga cheembi nɛ Israɛl be basa na bar m baa sa ma na ase, e maŋ naŋ shuŋ bɔrɛmatapo be kushuŋ bɔrɛsure na ase kikɛ. Le be kesheŋ ere dese nna hale mbaanaayɔ. Ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

4Ɛɛrɔn be kaman be esa kama nɛ e kɔ achuu nɛ e bee lar nchu ŋko nɛ nchu bee lar mbe kenyɛnsɔ to maŋ daga keji esarga cheembi na, ama e nyalɛ so daŋkare be ekpa so nna pɔɛŋ. Bɔrɛmatapo kama nɛ e beta kusɔ kama nɛ k maŋ walɛ so ŋko n luri ebuni so ŋko mbe kenyɛnsɔ bee lar nchu 5ŋko m beta kusɔbɔya ŋko dimɛdi nɛ e maŋ walɛ so, wora eyurpi nna na. 6Bɔrɛmatapo kama malɛ nɛ e wora eyurpi beeŋ baa wɔ eyurpi na to, hale n ya fo kaaseso. Mo alɛ maaŋ tiŋ n ji esarga cheembi na, ama e baŋ bɛr nchu nna pɔɛŋ. 7Epeŋi baŋ tɔr na pɔɛŋ nɛ e beeŋ nyalɛ so nseŋ tiŋ n ji esarga cheembi na, ŋkpal manɛ so, a la mbe ajibi jiso nna. 8Bɔrɛmatapo maŋ daga fanɛ e ji kusɔbɔya nɛ k wu kpi ŋko kusɔbɔya nɛ kupuŋ to be kusɔ pɛ. Ŋkpal manɛ so k beeŋ shin nɛ e wora eyurpi. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

9Bɔrɛmatapoana kikɛ daga b bɛ mbraana nɛ n nase na kikɛ so, saŋɛ na so b maaŋ tɔr ntaŋ nseŋ wu ŋkpal b ka maŋ wora amo kasonu so. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na nɛ mee sha fanɛ ma bɔrɛmatapoana e baa du cheembi.

10Bɔrɛmatapoana nɛ bumo be nnaŋ to be basa nawule e naŋ tiŋ n ji esarga cheembi na. Bɔrɛmatapo be efɔ ŋko mbe eshumpo nɛ e ber paa gba maaŋ tiŋ n ji amo. 11Ama bɔrɛmatapo be kenya nɛ e ta mbe amansherbi n tɔ ŋko kenya nɛ b kurge mbe laŋ to bre beeŋ tiŋ n ji amo. 12Bɔrɛmatapo pibiche nɛ e bee kil enyɛn nɛ e maŋ la bɔrɛmatapo, maaŋ tiŋ n ji esarga cheembi na. 13Ama mo pibiche nɛ e la ekulpoche ŋko emo nɛ mo kul kini nɛ e maŋ kɔ mbia nseŋ bɛta m ba mo tuto be laŋ to nɛ mo tuto bee bela mo, bre beeŋ tiŋ n ji mo tuto be ajibi nɛ a la bɔrɛmatapo be kachige na.

14Esa kama nɛ e maŋ shi bɔrɛmatapo be kanaŋ to nseŋ foe n ji ajibi na, a daga fanɛ e ka amo n sa bɔrɛmatapo na. Mo alɛ beeŋ ka amo be yawu be kalfa to be adunyɔ n ti so n sa bɔrɛmatapo. 15Bɔrɛmatapoana na maŋ daga fanɛ b keni esarga cheembi nɛ Israɛl be basa na lara n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na jiga 16nseŋ shin nɛ basa nɛ b maŋ daga keji amo e ji amo. Kumo be loŋ beeŋ shin nɛ b wora n da so nseŋ nya kasogberge. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Ma alɛ e naa shin nɛ esarga na bee ki cheembi.”

17Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis 18fanɛ e kaŋɛ Ɛɛrɔn nɛ mbe mbinyɛnsobi nɛ Israɛl be basa na kikɛ le: “Israɛl be esa kama ŋko efɔ kikɛ nɛ e wɔ Israɛl be efuli so m bar sarga chɔɔso, nɛ k la fanɛ e ba nɛ e ba tia kɔnɔ nna, ŋko kakɛ nɛ e bar, a daga fanɛ kusɔbɔya na e sa maa kɔ ndulgi. 19Pɔɛŋ nɛ meeŋ sɔ sarga na, a daga fanɛ kusɔbɔya na e baa la kenyɛnso nsaa maa kɔ ndulgi kikɛ. 20Nɛ men bar kusɔbɔya nɛ e kɔ ndulgi, Enyɛnpe Ebɔrɛ na maaŋ sɔ kumo. 21Esa kama nɛ e bee shin nɛ e lara kɔnɔkoŋwule be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ n tia kɔnɔ ŋko n ta ŋ kɛ mo, daga fanɛ e bar kusɔbɔya nɛ k maŋ kɔ ndulgi. 22Men sa maŋ kaŋ ta kusɔbɔya nɛ k tan ŋko nɛ a la bobi ŋko m piira ŋko a lɔ keshekpere n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Men sa maŋ kaŋ ta loŋ be asɔbɔya ere be kekama n lara ajibi be sarga bɔrɛsure na so kikɛ. 23Menyeeŋ tiŋ n ta kena ŋko kubolpɔ nɛ kumo be aya maŋ sasa abar n lara kakɛ be sarga, ama mannɛ kɔnɔ be ketia be sarga bre. 24Men sa maŋ kaŋ ta kusɔbɔya nɛ b fɛl ŋko kusɔbɔya nɛ k piira n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Kumo be loŋ maŋ daga menyi be kasawule so.

25Men sa maŋ kaŋ sɔ efɔ be kusɔbɔya kikɛ n lara ajibi be sarga n sa men be Ebɔrɛ. M maaŋ sɔ amo, ŋkpal manɛ so, loŋ be asɔbɔya na maŋ kɔr asɔbɔya nɛ e kɔ ndulgi to.”

26Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis le: 27“Nɛ kena ŋko kubolpɔ ŋko kaboe kurge, a daga fanɛ k ka ji nchɛ ashunu mo nio kutɔ pɔɛŋ nɛ b chuge kumo enio na so. Yili kachɛ burwasopo na a yɔ, baaŋ tiŋ n ta amo be kekama n lara sarga chɔɔso n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nɛ e sɔ. 28Men sa maŋ ta kena nɛ kumo pibi ŋko kubolpɔ nɛ kumo pibi ŋko kaboe nɛ kumo pibi kikɛ n lara sarga kachɛ koŋwule.

29Nɛ menyee lara kapandi be sarga a sa ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na, men lara kumo ekpa nɛ k beeŋ shin nɛ n sɔ kumo so. 30A daga men we kumo be eblaŋ kachɛ koŋwule nsaa maŋ shin nɛ k yili ŋklade.”

31Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ: “Men nu nseŋ bɛ ma mbraana so, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 32Men sa maŋ kaŋ ŋaba ma ketre cheembi na. Israɛl be basa kikɛ daga b baa nyi ŋ kaa du cheembi. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Ma alɛ bee sha fanɛ ma basa e baa du cheembi nna. 33Ma e lara menyi ashi Ijipt be efuli so m baa ki menyi be Ebɔrɛ. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.”

23

Ebɔrɛ be Nchɛgboŋ be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis fanɛ 2e kaŋɛ Israɛl be basa na le: “Nchɛgboŋ nɛ menyeeŋ baa shɛr a bunyaŋ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na nde: 3Nchɛnshe nɛ menyeeŋ ta n shuŋ menyi be ashuŋ, ama men baa nyiŋi fanɛ kachɛ shunusopo na bre la Kewushiachɛ nna. Loŋ be kachɛ nɛ menyeeŋ ta n shɛr abar so m bunyaŋ ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Kaplɛkama nɛ men wɔ, Kewushiachɛ na la Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kachɛ nna.

4Nchɛgboŋana nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili nɛ a la nchɛ cheembiana nɛ menyeeŋ baa shɛr nde: 5Kebansonchoŋ be kachɛ na la kachɛ nɛ menyeeŋ shɛr nna m bunyaŋ ma. K bee fara kufɔl juŋkparso na be kachɛ kudu ana na be kaaseso yululu nna. 6Ebodobodo nɛ a maŋ kɔ yiisi na be Kachɛgboŋ na malɛ bee fara kufɔl na be nchɛ kuduanu nna. Yili loŋ be kachɛ na n ya fo bɔkwe men be ekama e sa maŋ kaŋ ji bodobodo nɛ b ta yiisi n wora. 7Nchɛnshunu na to be kachɛ juŋkparso na, menyeeŋ shɛr m bunyaŋ Ebɔrɛ nsaa maŋ shuŋ menyi gbagba be ashuŋ. 8Nchɛnshunu na malɛ be kachɛ kikɛ menyeeŋ lara ajibi be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nseŋ shɛr kachɛ shunusopo na m bunyaŋ mo nsaa maŋ shuŋ kushuŋ kikɛ.”

9Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis fanɛ 10e kaŋɛ Israɛl be basa na le: “Men kaŋ luri kasawule nɛ mee sha keta n sa menyi na to nseŋ ya dɔ n teŋi, men lara asɔ nɛ menyeeŋ juŋkpar n teŋi na be kuyu pati m ba sa bɔrɛmatapo na. 11Mo alɛ beeŋ ba maŋ kumo so Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito a ŋini fanɛ k la Kewushiachɛ na be sarga nna, saŋɛ na so Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ sɔ menyi be kekule. 12Kumo be kamɔnchɛ na, a daga fanɛ men ta kpakpafɔlbi nɛ k fo kafɛ nsaa maŋ kɔ ndulgi n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 13Menyi alɛ beeŋ ta nyifu fanɛ kurwa anyɔ n wora ɔlif be ŋku m baga amo n lara ayu be sargajibi. Le be sarga ere be efɛa e naa par Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Menyeeŋ naŋ ta yabra belbelso fanɛ ekɔlba anyɔ n ti so n lara sarga na. 14Men sa maŋ kaŋ ji ajibi popɔr na kebumbuŋ to ŋko atɔso ŋko n ta amo n wora bodobodo n we, ama men juŋkpar m bar amo m ba lara sarga n sa Ebɔrɛ na nna pɔɛŋ. Kede la mbra nna a dese n sa menyi nɛ men be mbia ashi kaplɛkama nɛ men wɔ mbaanaayɔ.

Kasɔteŋi be kachɛgboŋ be asheŋ

(Nɔmbɛs 28:26-31)

15Men yili Kewushiachɛ na be ŋklade na be kachɛ nɛ men lara ayu pati be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋ karga ebɔkwe lelemu ashunu. 16Bɔkwe shunusopo na be kachɛ lalaloge be ŋklade, kachɛ adunusopo na nna na, nɛ men lara ajibi popɔr be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 17Kanaŋ kikɛ beeŋ bar ebodobodo anyɔ m ba sa bɔrɛmatapo na nɛ e ta amo m ba sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na fanɛ kakɛgboŋ. A daga b ta nyifu kurwa koŋwule nna n wɔtɔ yiisi n wora bodobodo koŋwule kama nɛ a baa la asɔ nɛ b juŋkpar n teŋi na be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 18Israɛlebi kikɛ daga fanɛ b ta ekpakpa nɛ a ji nfɛ koko ashunu nɛ gbolu koŋwule nɛ ekpakpa anyɔ nɛ amo be kekama maŋ kɔ ndulgi n ti ajibi na nɛ yabra belbelso na so n lara sarga chɔɔso n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Le be sarga ere be efɛa e naa par Enyɛnpe Ebɔrɛ. 19Kumo be kaman nɛ men ta kaboenyɛn koŋwule n lara kulubi be sarga nseŋ ta ekpakpafɔlbi anyɔ nɛ a fo nfɛ koko n lara kɔnɔkoŋwule be sarga. 20Bɔrɛmatapo na beeŋ ba maŋ ajibi na nɛ ekpakpafɔlbi anyɔ na so ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito a ŋini fanɛ a la kakɛgboŋ nna n sa mo nsaa la bɔrɛmatapoana be kachige. Le be esarga du cheembi nna. 21Men sa maŋ kaŋ shuŋ kushuŋ kikɛ loŋ be kachɛ na, ama keshɛr m bunyaŋ Enyɛnpe Ebɔrɛ na nawule. Kaplɛkama nɛ men wɔ, a daga fanɛ men be kaman to ebi ka bee bɛ mbraana ere so hale mbaanaayɔ.

22Men baŋ teŋi men be adɔjibi, men sa maŋ kaŋ teŋi amo nɛ a yil dɔkar na. Menyi alɛ e sa maŋ naŋ bɛta n ya buri ŋko n teŋi amo; men yige amo n sa betirpo nɛ befɔ. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ men be Ebɔrɛ na.”

Kafɛ popɔr be nchɛgboŋ be asheŋ

(Nɔmbɛs 29:1-6)

23Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Mosis fanɛ 24e kaŋɛ Israɛlebi na le: “A daga fanɛ men wushi kufɔl shunusopo na to be kachɛ juŋkparso na. Men kaŋ nu mbel be kushu nɛ men shɛr abar so m bunyaŋ Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 25Men sa maŋ kaŋ shuŋ menyi be karechɛ kikɛ be ashuŋ nɛ menyee kaa shuŋ na be kekama loŋ be kachɛ na, ama kelara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nawule.

Alubi be ketampaŋ be kasheŋwora be asheŋ

(Nɔmbɛs 29:7-11)

26-27Kufɔl shunusopo na to be kachɛ kudusopo na e la kafɛ kikɛ be kebaanyiŋi Alubi be Ketampaŋ be Kachɛgboŋ be daŋkare na. Men sa maŋ kaŋ ji shɛŋ loŋ be kachɛ na. Men shɛr m bunyaŋ Ebɔrɛ nseŋ lara sargajibi n sa mo. 28Men sa maŋ kaŋ shuŋ shɛŋ loŋ be kachɛ na, ŋkpal manɛ so, k la kachɛ nɛ baa nyiŋi Alubi be Ketampaŋ be daŋkare na nna. Loŋ be kachɛ nɛ baa yili menyi be katelamu to a kule Enyɛnpe men be Ebɔrɛ na alubi be ketampaŋ a sa menyi. 29Esa kama nɛ e beeŋ ji loŋ be kachɛ na, maaŋ naa la Ebɔrɛ be basa to be eko. 30Enyɛnpe Ebɔrɛ na gbagba e naŋ mɔ ekama nɛ e beeŋ shuŋ kushuŋ kama loŋ be kachɛ na. 31Le be mbra ere dese nna n sa menyi be kaman to ebi kikɛ ashi kaplɛkama nɛ b wɔ. 32Yili kufɔl na be kachɛ kpanusopo na be kaaseso n ya fo kachɛ kudusopo na be kaaseso la ewushi gbagba be jemanɛ nna n sa menyi, nɛ a daga men ka wushi nsaa maŋ kaŋ ji shɛŋ loŋ be kachɛ na.

Abuu to be Kachɛgboŋ be daŋkare be asheŋ

(Nɔmbɛs 29:12-40)

33-34Abuu to be Kachɛgboŋ be daŋkare na bee fara kufɔl shunusopo na to be kachɛ kuduanusopo na n ji nchɛnshunu. 35Men shɛr kachɛ sososo na m bunyaŋ Ebɔrɛ nsaa maŋ kaŋ shuŋ menyi gbagba be ashuŋana be kekama. 36Nchɛnshunu na kikɛ to menyeeŋ baa lara esargajibi karechɛ kikɛ. Kachɛ burwasopo na nɛ men shɛr m bunyaŋ Enyɛnpe Ebɔrɛ na nseŋ lara sargajibi n sa mo, ŋkpal manɛ so, k la kabɔrɛshuŋ be kachɛ nna nɛ a maŋ daga fanɛ men shuŋ shɛŋ.

37(Nchɛgboŋ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili n sa fanɛ men ta a bunyaŋ mo nsaa lara esargajibi nɛ esarga chɔɔso nɛ ajibi weato be esarga nɛ asɔbɔya be esarga nɛ yabra belbelso be esarga nɛ a daga karechɛ kikɛ a sa mo na nna na. 38Nchɛgboŋ ere kikɛ ti jemanɛ kikɛ be kewushiachɛana na so nna. Esarga ere gba ti jemanɛ kikɛ be ŋkɛ nɛ nnɔ naseso nɛ men tia nɛ menyi be ŋgbene to be ŋkɛ nɛ men kɔ a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na kikɛ so nna.)

39Jemanɛ kikɛ nɛ men dɔ n teŋi, men ji Abuu to be Kachɛgboŋ ere m bunyaŋ Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Menyeeŋ fara kufɔl shunusopo na be kachɛ kuduanusopo na n ji kumo nchɛnshunu. Kachɛ sososo na la kewushiachɛ nna nɛ kachɛ burwasopo na gba la kewushiachɛ. 40Men ta men be ndibi sɔrso be asɔrso lela nɛ abii be ayabi nɛ ndibi nɛ a kɔ afantaŋ ga be ayabi n ji eyur m maŋkura Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na kachɛ juŋkparso. 41Men ji kachɛgboŋ ere nchɛnshunu. K la mbra nna a dese n sa menyi nɛ men be kaman to ebi hale mbaanaayɔ. 42Israɛl be basa kikɛ beeŋ chena abuu to n ya fo nchɛnshunu na, 43saŋɛ na so menyi be kaman to ebi beeŋ pin fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ shin nɛ Israɛl be basa chena ewajɛbu to nna jemanɛ nɛ e juŋkpar bumo n lar Ijipt be efuli so na. Ma e la Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na.”

44Enyɛnpe Ebɔrɛ na be nchɛgboŋ be mbra nɛ e nase n sa fanɛ b ta a maŋkura mo nɛ Mosis daŋ ta n sa Israɛl be basa na nna na.

24

Efitila be kekeniso be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis fanɛ 2e ta mbraana n sa Israɛl be basa na. E yɛ: “Men bar ɔlif be ŋku gbagba nɛ a walɛ nɛnɛ m ba wɔtɔ efitilatɔl nɛ a wɔ wajɛbu na to na nɛ a baa chɔɔ a fulto jemanɛ kikɛ. 3Kaase so kikɛ Ɛɛrɔn beeŋ chɔɔ efitila na so n yili patisa nɛ k bee kuŋ kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka nɛ k yil acheembiana to be kakpa cheembi na be anishito ashi wajɛbu na to hale nɛ kare e ya chɛ kachipurso. Kede la mbra nɛ k dese nna hale mbaanaayɔ, k maa chɛrga kikɛ. 4Ɛɛrɔn e naaŋ baa keni efitila nɛ a yil shuwa gbagba be efitilatɔl na so nsaa shin nɛ b baa chɔɔ amo so kanyɛso kikɛ ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito.

Ebodobodo nɛ baa ta a lara sarga a sa Ebɔrɛ na be asheŋ

5Men ta nyifu fanɛ kurwa ashe n wora ebodobodo kudu anyɔ. 6Kumo be kaman nɛ men ta ebodobodo na n ya nase amo egbaŋ anyɔ n deŋi shuwa be teebɔl nɛ k wɔ Ebɔrɛ be wajɛbu na to na so. Menyeeŋ nase ebodobodo ashe gbaŋ kikɛ so. 7Men ta duwu lela n nase ebodobodo na be egbaŋ be kekama to nseŋ chɔɔ duwu na n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 8Kewushiachɛ kikɛ, a daga fanɛ men baa chɛrga ebodobodo na Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anishito ashi nshɛr be wajɛbu na to. Kushuŋ nɛ k dese n sa Israɛl be basa hale mbaanaayɔ nna na. 9Ebodobodo na la Ɛɛrɔn nɛ mbe kaman to ebi be kachige nna. Ŋkpal a ka la asɔ cheembi ashi esargajibi nɛ baa lara a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na so, a daga fanɛ b baa ji amo kaboŋ cheembi nna.”

Kesho Enyɛnpe Ebɔrɛ kɔnɔ be kasogberge be asheŋ

10-11Kanyɛn ko nɛ mo tuto shi Ijipt e daa wɔtɔ. Mo nio nɛ baa tre Shɛlomit nɛ e la Dibri nɛ e shi Dan be yiri to na pibiche nseŋ shi Israɛl be efuli so na. Kachako nɛ kolu tɔr kanyɛn na nɛ Israɛl be esa ko so ashi keeyi to nɛ e malga ŋ gbiti Ebɔrɛ. Ndoŋ nna nɛ b pɛ mo m ba Mosis kutɔ, 12nɛ Mosis shin nɛ baa kuŋ mo a jo kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ kaŋɛ a laŋɛ kusɔ nɛ baaŋ wora mo be kaplɛa so.

13Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis: 14“Ta kanyɛn na n lar keeyi na to. Bekama nɛ b nu e kaa malga ŋ gbiti Ebɔrɛ na beeŋ ta bumo be enɔana n deŋi kanyɛn na be kumu so nseŋ ji shɛda fanɛ e wora n da so, kumo be kaman nɛ kade na kikɛ ebi e kpa mo ajembu m mɔ. 15Kumo be kaman nɛ fo kaŋɛ Israɛl be basa na kikɛ fanɛ esa kama nɛ e malga ŋ gbiti Ebɔrɛ, baaŋ mɔ amodoŋwura gba. 16Israɛl be esa kikɛ ŋko efɔ kama nɛ e wɔ Israɛl be efuli so nɛ e malga ŋ gbiti Enyɛnpe Ebɔrɛ na, kade na ebi kikɛ beeŋ kpa mo ajembu m mɔ.

17Esa kama nɛ e lara mo barkasa dimɛdi be efute daga fanɛ b mɔ mo alɛ gba. 18Esa kama malɛ nɛ e lara mo barkasa be kusɔbɔya be efute daga fanɛ e ka kusɔbɔya na n sa kumo wura.

19Nɛ esa ko doro mo barkasa dimɛdi, kusɔ kama nɛ e wora mo barkasa na a daga b wora mo alɛ gba loŋ. 20Nɛ e bu mbe kuwibi nna, b bu mo alɛ be kuwibi nɛ mbe kenishi koŋwule nɛ e bure, b bure mo alɛ gba be kenishi nɛ mbe kenyi nɛ e ŋe ŋ gbaŋ, b ŋe mo alɛ gba be kenyi ŋ gbaŋ. Kanaŋkama nɛ esa baŋ doro mo barkasa, aloŋ gbagba a daga b baa doro mo alɛ gba. 21Esa kama nɛ e mɔ kusɔbɔya beeŋ ka kusɔbɔya nna n tal kumo to, ama nɛ esa baŋ mɔ dimɛdi bre, baaŋ mɔ mo alɛ gba. 22Mbra ere wɔtɔ nna n sa menyi Israɛlebi nɛ befɔ nɛ b wɔ men to na kikɛ, ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na.”

23Mosis ka kaŋɛ Israɛlebi na mbraana na n loge, nɛ b keta kanyɛn nɛ e malga ŋ gbiti Ebɔrɛ na n lar keeyi na to n ya kpa mo ajembu m mɔ. Kananɛ Israɛl be basa na daŋ wora kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis na nna na.

25

Kafɛ shunusopo na be asheŋ

(Ditɛronɔmi 15:1-11)

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis ashi Sainai be kebee na so fanɛ 2e ta mbraana ere n sa Israɛl be basa na. “Men kaŋ luri kasawule nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee sa menyi ere to, menyeeŋ ta kemaŋkura n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na nsaa maŋ nase adɔ kafɛ shunusopo kikɛ to. 3Nfɛnshe nɛ menyeeŋ baa ta a duu asɔ men be adɔsawule so, nsaa lɔŋɛ menyi be ndibi sɔrsoana so nsaa teŋi men be adɔjibiana. 4Ama kafɛ shunusopo na bre a daga fanɛ men yige kudɔsawule na nɛ k wushi a ŋini fanɛ menyee maŋkura ma nna na. Men sa maŋ kaŋ dɔ n duu ŋko n lɔŋɛ men be ndibi sɔrso so. 5Men sa maŋ kaŋ teŋi adɔjibi nɛ amo gbagba beeŋ kɔr adɔsawule na so na loŋ be kafɛ na. Menyi alɛ e sa maŋ kaŋ chuge ndibi sɔrso nɛ menyi maŋ lɔŋɛ to na gba be asɔrso, ŋkpal manɛ so, kasawule na daga fanɛ k wushi loŋ be kafɛ na. 6Hale men ka maaŋ dɔ kasawule na gba na, k kraa beeŋ sa menyi nɛ men be anya nɛ men be paawuraana nɛ befɔ nɛ menyi nɛ bumo chena na 7nɛ men be asɔbɔya nɛ kupuŋ to be asɔbɔya kikɛ ajibi jiso. Menyeeŋ tiŋ n ji asɔ kama nɛ a beeŋ kɔr kumo so na.

Kamooji be Kafɛ be asheŋ

8Men karga nfɛnshunu be ntuŋ ashunu. K ki fanɛ nfɛ adena nɛ akpanu nna na. 9Nfɛ adena nɛ akpanu na to be kufɔl shunusopo na be kachɛ kudusopo na nɛ b foŋ kabel awɔrso efuli na kikɛ to. Alubi be Ketampaŋ be Kachɛ nna na. 10Menyeeŋ ta kafɛ adunusopo na fanɛ kafɛ nɛ efuli na so be ekama daga kenya mbe kamooji. Kafɛ na to nɛ basa be mpetɛsɔ kama nɛ beko sɔ n tɔ kikɛ beeŋ naŋ bɛta bumo ŋko bumo be kamanebi be enɔ to. Ekama malɛ nɛ b tɔ mo kenya beeŋ naŋ nya mbe kamooji m bɛta n yɔ mbe kanaŋ to be basa kutɔ. 11Kafɛ adunusopo na la kamooji be jemanɛ nna n sa menyi, amoso men sa maŋ kaŋ duu shɛŋ men be adɔsawule so ŋko a teŋi asɔ nɛ amo gbagba kɔr na ŋko a chuge ndibi sɔrso nɛ men maŋ lɔŋɛ so na be asɔrso. 12Ŋkpal manɛ so, kafɛ na la kamooji be jemanɛ nna nsaa la kafɛ cheembi n sa menyi, amoso asɔ nɛ nsawule na gbagba wora na nɛ menyeeŋ ji.

13Kapetɛsɔ kama nɛ eko tɔ mo barkasa kutɔ nfɛ adena nɛ akpanu nɛ a choŋ na to na daga fanɛ e bɛta kumo n sa kumo wura le be kafɛ na to. 14Amoso nɛ fee fa kasawule a sa fo barkasa Israɛl be esa ŋko fee tɔ kumo nna, fo sa maŋ kaŋ puni na. 15Nɛ menyee ji kudɔsawule be yawu men baa nyiŋi nfɛ nɛ a ka pɔɛŋ nɛ kelaŋɛ n sa be kafɛ na e fo na. 16Nɛ nfɛ na kraa shi, kumo ere kasawule na be yawu malɛ gba beeŋ baa shi, ama nɛ nfɛ na maŋ naa shi bre, kumo be yawu na beeŋ ba kaseto, ŋkpal manɛ so, adɔjibi nɛ e beeŋ lar kasawule na to na be kukɔ nɛ esa na bee ka. 17Sa maŋ kaŋ puni fo barkasa Israɛl be esa, ama baa ŋana Ebɔrɛ. Ŋkpal manɛ so, ma e la Enyɛnpe fo Ebɔrɛ.

18Baa bɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be mbraana nɛ mbe atande na so, saŋɛ na so feeŋ baa wɔ kayurwushi to ashi kasawule na so. 19Kasawule na beeŋ wora adɔjibi nɛnɛ nɛ fo nya asɔ nɛ fee sha kikɛ a ji yɛlyɛla nsaa wɔ kayurwushi to.

20Ama esa ko beeŋ baa fɛ le: ‘Manɛ nɛ anyeeŋ baa ji kafɛ shunusopo nɛ anyee maa dɔ a du shɛŋ, anyi alɛ maa teŋi shɛŋ na to?’ 21Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ nɛfa kasawule na kafɛ shesopo na to, saŋɛ na so adɔjibi nɛ a beeŋ wora na beeŋ tiŋ n ji menyi n fo nfɛ asa. 22Menyeeŋ baa kraa ji adɔjibi nɛ men du n teŋi kafɛ shesopo na to na nna pɔɛŋ nseŋ dɔ n du kafɛ burwasopo na to, ama menyi alɛ kraa beeŋ baa kɔ ajibi a ji hale n ya fo jemanɛ nɛ menyeeŋ teŋi amo nɛ men du na.

23A maŋ daga men ka fa kasawule n sa esa nɛ e baa kɔ kuraa, ŋkpal manɛ so, k maŋ la menyeya nna, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e wɔ kumo nɛ menyi alɛ du fanɛ befɔ nɛ e sa ekpa nɛ men baa ji kumo so be tɔnɔ.

24Nɛ esa bee sha fanɛ e fa kasawule, a daga fanɛ e juŋkpar n shin nɛ esa nɛ e daŋ tɔ kumo mo kutɔ na e pin pɔɛŋ nɛ e fa kumo. 25Nɛ ketir pɛ Israɛl be esa nɛ e bee sha nɛ e fa mbe kasawule, mo kurgepo gbagba e daga fanɛ e fa kasawule na n sa. 26Nɛ fanɛ mo kurgepo gbagba maŋ tiŋ n tɔ kumo, nɛ e fa kumo n sa esa pɔtɛ nseŋ naŋ ba dii kedama e beeŋ naŋ tiŋ n tɔ kasawule na. 27Ama a daga fanɛ e ka esa nɛ e fa kumo n sa na amansherbi nɛ a beeŋ fo nfɛ nɛ a kraŋ ka pɔɛŋ nɛ Kelaŋɛ n sa be Kafɛ e fo na. Aloŋ e naaŋ shin nɛ e naŋ nya mbe kasawule. 28Ama nɛ e maŋ kɔ amansherbi nɛ e naaŋ sɔ kumo n tɔ, k kraa beeŋ baa la esa nɛ e fa kumo n sa na peya nna hale nɛ Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na e fo. Loŋ be kafɛ na to nɛ kasawule na beeŋ naŋ laŋɛ kumo wura gbagba be enɔ to.

29Nɛ esa fa mbe kowu nɛ k wɔ kadegboŋ nɛ b pɔr egbal ŋ kulti kumo to, yili kachɛ nɛ e fa kumo na n ya fo kafɛ koŋwule be jemanɛ to, e kɔ ekpa nɛ e naŋ laŋɛ n tɔ kowu na. 30Ama nɛ e maŋ tiŋ n tɔ kumo kafɛ koŋwule be jemanɛ na to, e maŋ naa kɔ ekpa nɛ e naŋ laŋɛ n tɔ kowu nna. K beeŋ ki esa nɛ e tɔ kumo na nɛ mbe kaman to ebi be kapetɛ hale mbaanaayɔ. B maaŋ naŋ bɛta kumo n sa mo Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na to. 31Ama nwu nɛ a wɔ nde karso nɛ b maŋ pɔr egbal ŋ kulti amo na bre kraa du fanɛ adɔsawule nna. Esa nɛ e fa na kraa beeŋ tiŋ n laŋɛ n tɔ mbe kusɔ. Ama a daga fanɛ b naaŋ bɛta amo n sa amo wura Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na to. 32Ama Livai be yiri to be basa bre kɔ ekpa jemanɛ kikɛ nɛ b tiŋ n laŋɛ n tɔ bumo be nwu nɛ b lara n yili n sa bumo nɛ a wɔ ndebi nɛ b maŋ pɔr egbal ŋ kulti na to na. 33Kowu kama nɛ Livai be esa beeŋ fa ashi Livaiebi be kade to nsaa maŋ tiŋ n laŋɛ n tɔ kumo, k daga fanɛ b laŋɛ kumo n sa mo Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na, ŋkpal manɛ so, nwu nɛ a wɔ Livaiebi be nde to na la bumo gbagba peya nna ashi bumo braana Israɛlebi to. 34Ama nsawule nɛ Livaiebi be asɔbɔya bee ji so na bre maŋ daga kefa kikɛ, ŋkpal manɛ so, a la bumo be mpetɛsɔ nna mbaanaayɔ.

Betirpo be kechɛto be asheŋ

35Nɛ ketir pɛ men barkasa Israɛl be esa nɛ e wɔ menyi to nɛ e maa tiŋ a keni mbe kumu, a daga men ka keni mo so fanɛ kananɛ menyee keni befɔ so na, saŋɛ na so, e beeŋ tiŋ a wɔ menyi to. 36Men baa paŋ basa asɔ, men sa maa wɔtɔ nchu a sa bumo. Ama men baa nu a sa Ebɔrɛ nseŋ shin nɛ menyi nɛ men braana Israɛlebi e tiŋ n tu abar n chena. 37Men sa maŋ kaa wɔtɔ amansherbi kama nɛ b paŋ menyi nchu. Menyi alɛ e sa maŋ kaa fin tɔnɔ ashi ajibi nɛ menyeeŋ fa to. 38Kusɔ nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ, nɛ n la menyi be Ebɔrɛ nɛ n lara menyi Ijipt be efuli so nɛ m ba ta Keenan be kasawule n sa menyi na yili nna na.

39Nɛ ketir pɛ men barkasa Israɛl be esa nɛ e ta mbe kumu n fa n sa fo fanɛ kenya gba, sa maŋ kaŋ shin nɛ e shuŋ kenya be kushuŋ. 40Shin nɛ e baa wɔ fo kutɔ fanɛ paawura a shuŋ fo n ya fo Kelaŋɛ n sa be Kafɛ nɛ k baa ba na nɛ e nya mbe kumu. 41Loŋ be kafɛ na mo nɛ mbe mbia beeŋ lar fo kutɔ m bɛta n yɔ mbe kanaŋ nɛ mbe kabunabi to. 42Israɛl be basa na la Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anya nna nɛ e shi Ijipt be efuli so m bar bumo. A maŋ daga b fa n tɔ bumo anya. 43Men sa maŋ kaa mɛaŋ bumo, ama men baa ŋana menyi be Ebɔrɛ na nsaa nu a sa mo. 44Nɛ menyee sha anya, menyeeŋ tiŋ n tɔ bumo ashi efuli pɔtɛana nɛ a kulti menyi na be basa kutɔ. 45Menyi alɛ kraa beeŋ naŋ tiŋ n tɔ befɔ nɛ basa pɔtɛ nɛ b wɔ menyi to na be mbia nɛ b kurge menyi be kasawule so na n shin nɛ b ki menyi be mpetɛsɔ. 46Menyeeŋ tiŋ n yige bumo ere n sa menyi be mbia fanɛ mpetɛsɔ nɛ b baa shuŋ bumo fanɛ anya hale n ya wu. Ama men sa maŋ kaa mɛaŋ men braana Israɛlebi na bre be ekama.

47Nɛ fanɛ befɔ nɛ menyi nɛ bumo chena na be eko dii dama, nɛ ketir malɛ pɛ Israɛl be esa nɛ k ba fanɛ e fa mbe kumu fanɛ kenya n sa efɔ na ŋko efɔ na be kanaŋ to be esa ko, 48ekpa wɔtɔ nɛ b tɔ Israɛl be esa na n yige. Mo niopibiana na be eko 49ŋko mo tutokar ŋko mo tutogboŋ ŋko bumo be ekama pibi ŋko mbe kanaŋ to gbagba be esa ko beeŋ tiŋ n tɔ mo n yige. Nɛ mo alɛ gbagba nya amansherbi nɛnɛ, e beeŋ tiŋ n tɔ mbe kumu n yige. 50Mo nɛ esa pɔtɛ nɛ e tɔ mo na daga b chena nna ŋ karga nfɛ na, yili jemanɛ nɛ e fa mbe kumu na n ya fo Kelaŋɛ n sa be Kafɛ nɛ k baa ba na be jemanɛ nseŋ shin nɛ b yili kusɔ nɛ paawura bee sɔ so n ji mbe kesɔnyige na be yawu. 51Nɛ fanɛ nfɛ nɛ a ka na kraa shi nna, a daga fanɛ e ka amansherbi nɛ b ta n tɔ mo na be galeŋga n sa efɔ na. 52Ama nɛ fanɛ nfɛ nɛ a ka na maŋ naa shi pɔɛŋ nɛ Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na a fo, e beeŋ ber amo nna nseŋ ka n suge mbe kumu. 53A daga fanɛ b ta mo fanɛ esa nɛ baa ber paa kafɛ kikɛ nna. A maŋ daga fanɛ mo nyɛnpe na e baa mɛaŋ mo. 54Nɛ fanɛ e maŋ nya kesɔnyige akpaana ere be kekama so, a daga fanɛ mo nɛ mbe mbia kikɛ ka nya bumo be amu Kelaŋɛ n sa be Kafɛ nɛ k baa ba na to. 55Israɛl be esa maaŋ tiŋ a la dimɛdi be kenya mbaanaayɔ, ŋkpal manɛ so, Israɛl be basa la Enyɛnpe Ebɔrɛ na be anya nna. Mo e lara bumo Ijipt be efuli so m ba. Mo alɛ e la Enyɛnpe bumo be Ebɔrɛ na.”

26

Nɛfa nɛ k wɔ kasonu to be asheŋ

(Ditɛronɔmi 7:12-24; 28:1-14)

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ: “Men sa maŋ kaŋ lɔŋɛ agbirana ŋko n wora mpɔrduli nɛ ajembu be eshabɔrɛ n yili, ŋko n shɛl ajembu a shuŋ amo. Ma e la Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na. 2Men baa ta Kewushiachɛ na fanɛ nchɛ cheembi nsaa sa kakpa nɛ baa shuŋ ma Ebɔrɛ na bunyaŋ. Ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na.

3Nɛ menyee bɛ ma mbraana so nsaa wora kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ kasonu, 4meeŋ shin nɛ bɔrɛ e baa ba menyi jemanɛ nɛ k daga, saŋɛ na so adɔjibi beeŋ baa wora nɛnɛ nɛ ndibi e baa sɔr nɛnɛ kasawule na so. 5Menyi be adɔjibi beeŋ wora hale nɛ men buri aboyu loŋ n ya luri waindibi be asɔrso be kechuge be jemanɛ to. Menyi alɛ beeŋ baa kraa chuge waindibi be asɔrso aboyu be keduu be jemanɛ gba. Menyi beeŋ nya ajibi kama nɛ menyee sha a ji nɛ shɛŋ maaŋ tɔrɔ menyi ashi menyi be kasawule na so.

6Meeŋ sa menyi kayurwushi menyi be kasawule so, nɛ men baa dese a di nsaa maa lɔ kufu ŋkpal esa kikɛ so. Meeŋ mur asɔbɔya lubi kikɛ kasawule na so, nseŋ shin nɛ kena maaŋ naa wɔ ndoŋ. 7Menyeeŋ kɔ m pɔɔ men doŋana so. 8Menyi to be basa anu beeŋ kɔ m pɔɔ basa kalfa so, nɛ basa kalfa e kɔ m pɔɔ basa ŋgboŋ kudu so. 9Meeŋ nɛfa menyi nseŋ sa menyi mbia damta. Ma alɛ beeŋ bɛ kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ ma nɛ menyi kre na so. 10Adɔjibi nɛ menyeeŋ teŋi beeŋ baa shi alegaiso hale nɛ kafɛ e bɔɔ m ba tu amo, nɛ men muu adra na n ya lɛ nseŋ nya ebu n wɔtɔ ajibi popɔr nɛ menyeeŋ teŋi na. 11Meeŋ baa wɔ ma wajɛbu na to ashi menyi to, ma alɛ maa lar menyi be kaman kikɛ. 12Meeŋ baa wɔ menyi to nsaa la men be Ebɔrɛ, nɛ menyi alɛ e baa la ma basa. 13Ma Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na e lara menyi ashi Ijipt be efuli so m ba saŋɛ na so menyi maaŋ naa la anya. Ma e kɔ m pɔɔ eleŋ kama nɛ k daa ji menyi so na so, saŋɛ na so, menyi maŋ naa fɔŋ shɛŋ so na.”

Kusoe kpakpaso be kasogberge be asheŋ

14Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ: “Nɛ men maŋ nu m bɛ ma mbraana so, menyeeŋ luri kasogberge to. 15Nɛ men kini kewora ma mbraana kasonu nsaa maŋ wora m bɔla ma nɛ menyi be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na so, 16meeŋ gberge menyi kusoe. Meeŋ shin nɛ tɔrɔgboŋ e ba menyi so, fanɛ alɔ nɛ a maŋ kɔ kechɛ nɛ ebeldɛ nɛ a beeŋ shin nɛ men tan nɛ menyi be kebaawɔtɔ e ki jiga. Menyi doŋana e naaŋ ji adɔjibi nɛ menyeeŋ dɔ n duu na. 17Ma alɛ beeŋ lar menyi kaman, saŋɛ na so, men doŋana beeŋ pɔɔ menyi so. Basa nɛ b kishi menyi beeŋ ji menyi so kuwura nɛ kufu e pɛ menyi nɛ men baa chicha a shile jemanɛ nɛ ekama maŋ ju a buu menyi so.

18Ade kikɛ be kaman, nɛ men kraa maŋ wora ma kasonu, meeŋ shin nɛ menyi be kasogberge e ti so ale shunu. 19Meeŋ shin nɛ men be kumukpakpaso be kamoowu e ki fuloŋ. Ma alɛ beeŋ pɛ bɔrɛ nɛ kasawule na a wɔl ŋ ki kpakpa fanɛ kebelso. 20Menyi maaŋ nya shɛŋ ashi kushuŋ kpakpaso kama nɛ menyeeŋ shuŋ to, ŋkpal manɛ so, menyi be adɔjibi nɛ ndibi sɔrso maaŋ wora kasawule na so.

21Nɛ men kraa maa sa ma kashuli nseŋ kini kenu n sa ma, ŋ kraa beeŋ shin nɛ men be kasogberge e naaŋ ti so ale shunu. 22Meeŋ shin nɛ asɔbɔya lubi e luri menyi to m mɔ menyi be mbia nseŋ mur menyi be asɔbɔya. Menyi be basa gbrɛbi ko e naaŋ ka, saŋɛ na so nɛ menyi be agbembi e dese fuloŋ.

23Kasogberge ere kikɛ be kaman, nɛ men kraa maa nu a sa ma nseŋ kraa maa sa ma bunyaŋ, 24kumo ere meeŋ baa kraa la men doŋ nseŋ shin nɛ menyi be kasogberge a ti so ale shunu a chɔ dra na peya. 25Meeŋ shin bedoŋ e kɔ menyi kena ŋ gberge menyi kusoe ŋkpal men ka wora n da ma nɛ menyi be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na so, nseŋ gama abar so ashi menyi be ndegboŋana to a fin kumɔlga menyi be amu so. Ma alɛ beeŋ naaŋ shin nɛ alɔ nɛ a maŋ kɔ kechɛ e tɔr menyi so n nyaŋ menyi nɛ men gbagba a ta menyi be amu m bɔɔ men doŋana enɔ. 26Meeŋ ti ekpa nɛ menyee bɔla so a nya ajibi na, saŋɛ na so beche kudu beeŋ baa tɔ bumo be ebodobodo ashi ebodobodo be ebu koŋwule to. Baŋ baa karga amo nna a sa ekama, nɛ men we amo n loge gba, men kraa maaŋ moɛ.

27Nɛ fanɛ ade kikɛ be kaman, men kraa maa shuli a sa ma nseŋ kini kewora ma kasonu, 28kumo ere meeŋ nya agbo n wɔtɔ menyi nseŋ shin nɛ menyi be kasogberge e ti so ale shunu so a chɔ adra na. 29Akoŋ nɛ k beeŋ pɛ menyi na beeŋ wora alegai n shin nɛ men we menyi gbagba be mbia be eblaŋ. 30Meeŋ mur mboŋ nɛ menyee shuŋ agbir nɛ a wɔ agurɔŋgu so na kikɛ, nseŋ bure menyi be ebɔrɛsure nɛ menyee chɔɔ eduwu amo so na, nseŋ naŋ bela men be bubuni n deŋi menyi be agbirana nɛ a tɔr a dese na so. Menyi be asheŋ beeŋ baa nu ma agbo nɛ ŋ kishi menyi. 31Meeŋ shin nɛ menyi be ndegboŋana e ki alambure nɛ m mur mboŋ nɛ menyee shuŋ agbirana na. Menyi be esarga be efɛa maaŋ naa par ma. 32Meeŋ mur kusɔ kama menyi be kasawule na so nɛ kechinchiŋ men doŋana nɛ b wɔ ndoŋ na gba. 33Meeŋ bar kena menyi so n shin nɛ men pesaŋ to n yɔ efuli pɔtɛana so. Menyi be kasawule beeŋ dese fuloŋ nɛ menyi be ndegboŋ a ki alambure. 34-35Aloŋ nɛ kasawule na beeŋ nya ewushi nɛ menyi maŋ naŋ sa kumo kikɛ na. K beeŋ dese fuloŋ a wushi jemanɛ nɛ menyeeŋ baa wɔ kenyaya to ashi men doŋana be efuli so na.

36Meeŋ shin nɛ kufugboŋ ko e tɔr menyi nɛ men wɔ efuli pɔtɛ nɛ men doŋana nyaŋ menyi nɛ men ya ka wɔ so na. Nɛ afu ber kefantaŋ gba nɛ men nu kumo be egbri menyeeŋ lara keya n shile. Menyeeŋ bir to n shile fanɛ b ka bee ju menyi kena to na n ya tɔr jemanɛ nɛ edoŋ kikɛ maŋ taga menyi to gba. 37Menyeeŋ fiti abar n lar n tɔr jemanɛ nɛ esa kama maŋ ju a buu menyi so. Menyi maaŋ naŋ tiŋ ŋ kɔ edoŋ kikɛ. 38Menyeeŋ wu ashi efuli pɔtɛ so nɛ b puli menyi men doŋana be kasawule so. 39Menyi to be basa gbrɛbi nɛ baaŋ ka na malɛ gba, beeŋ mur ashi men doŋana be kasawule so, ŋkpal menyi gbagba be alubi nɛ men nananyɛnana be alubi so.

40Ama nɛ menyi be kaman to ebi beeŋ tuba ashi bumo gbagba nɛ bumo nananyɛnana be alubi nɛ b wora ŋkpal b ka daŋ maŋ sa ma kashuli nseŋ nyaŋɛ to n wɔtɔ ma, 41nɛ ma alɛ gba kilgi n tu bumo nseŋ shin nɛ b pɛ bumo anya n yɔ bumo doŋana be efuli so na. To, nɛ b chɛrga bumo be ŋgbene nseŋ fara a wora kusɔ nɛ k daga bre, 42meeŋ nyiŋi ma nɛ Jeekɔb nɛ Aizek nɛ Eebraham be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na nseŋ naŋ tiŋi ma kɔnɔ nɛ n nase fanɛ meeŋ sa ma basa kasawule na to. 43Ama, pɔɛŋ nɛ loŋ e wora, a daga fanɛ kasawule na e dese jiga n wushi nɛnɛ, nɛ bumo alɛ e ka bumo kekini ma mbraana nɛ atandeana na be kukɔ kikɛ. 44Asheŋ nɛ b wora ere kikɛ be kaman, m maa ba nɛ m ba kplaŋ bumo so ŋko m mur bumo kuraa jemanɛ nɛ b wɔ bumo doŋana be efuli so na. Nɛ n wora loŋ k beeŋ shin nɛ ma nɛ bumo be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na e ba ekar. Ma e la Enyɛnpe bumo be Ebɔrɛ na. 45Meeŋ tiŋi kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ ma nɛ bumo nanaana daŋ kre jemanɛ nɛ n daŋ lara ma basa ashi Ijipt be efuli so m ba nɛ efuliana na kikɛ wu ma eleŋgboŋ na to. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ baa la bumo be Ebɔrɛ.”

46Mbraana nɛ atande nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili n sa Mosis ashi Sainai be kebee so fanɛ e ta n sa Israɛlebi na nna na.

27

Kenase nnɔ n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Mosis fanɛ 2e kaŋɛ Israɛlebi na le: “Nɛ b ta dimɛdi a tia kɔnɔ naseso a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, le be amansherbi nɛ baaŋ tiŋ ŋ ka n sɔ esa na n yige. 3-7Nɛ e la enyɛn nseŋ ji fanɛ nfɛ adunyɔ n ya fo nfɛ adeshe mbe kukɔ la gbiti be ndarbi adunu nna, nɛ eche kpar malɛ peya la gbiti be ndarbi adesa. Enyɛn fɔlbi nɛ e ji fanɛ nfɛ anu n ya fo nfɛ adunyɔ malɛ peya la gbiti be ndarbi adunyɔ nna. Eche fɔlbi malɛ peya la gbiti be ndarbi kudu nna, nɛ kebibi nyɛnso nɛ e maŋ naŋ fo nfɛ anu malɛ peya la gbiti be ndarbi anu. Kebibi nɛ e maŋ naŋ fo nfɛ anu peya la gbiti be ndarbi asa nna. Enyɛn kpar nɛ e fo nfɛ adeshe m baŋ so be kumu so be kukɔ la gbiti be ndarbi kuduanu nna, nɛ eche kpar nɛ e fo nfɛ adeshe m baŋ so malɛ peya la gbiti be ndarbi kudu.

8Nɛ esa nɛ e nase kɔnɔ na la etirpo nna nsaa maaŋ tiŋ ŋ ka kukɔ nɛ k dese na n tia kɔnɔ naseso na, bɔrɛmatapo na beeŋ ku kukɔ na so kananɛ amodoŋwura beeŋ tiŋ ŋ ka.

9Nɛ esa lara kusɔbɔya nɛ k walɛ keta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na n yili fanɛ e beeŋ ta n tia kɔnɔ, loŋ be kusɔbɔya na ki kusɔbɔya cheembi nna na. 10A maŋ daga esa na ka naŋ ta kusɔbɔya pɔtɛ n tal kumo to. E baaŋ wora loŋ, asɔbɔya anyɔ na kikɛ beeŋ ki Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya. 11Ama nɛ fanɛ kusɔbɔya na la kusɔbɔya nɛ e maŋ walɛ so n daga keta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, esa nɛ e bee lara kumo na beeŋ ta kusɔbɔya na n yɔ bɔrɛmatapo na kutɔ 12nɛ e keni kusɔbɔya na nseŋ ku kumo be yawu. Yawu kama nɛ bɔrɛmatapo na beeŋ ku na e naaŋ baa la kusɔbɔya na be yawu. 13Nɛ esa nɛ e bar kusɔbɔya na bee sha fanɛ e naŋ tɔ kumo nna, a daga fanɛ e ka kumo be yawu na nɛ kumo be ntuŋ anu so be katuŋ koŋwule n ti so.

14Nɛ esa ko ta mbe kowu n nase kɔnɔ n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, k ki kusɔ cheembi nna na. Bɔrɛmatapo na beeŋ yili kumo be kananɛ k du so ŋ ku kumo be yawu. Yawu kama nɛ e beeŋ ku na e naaŋ baa la kumo be yawu gbagba. 15Nɛ fanɛ esa nɛ e ta kowu na n nase kɔnɔ n sa Enɛnpe na, naa sha kelaŋɛ n tɔ kumo nna, a daga fanɛ e ka kowu na be yawu na nɛ kumo be ntuŋ anu so be katuŋ koŋwule n ti so pɔɛŋ nɛ k naŋ ki mo peya.

16Nɛ esa ko ku mbe kanaŋ be kasawule be kaba n nase kɔnɔ n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, k ki kusɔ cheembi nna na. Bɔrɛmatapo na beeŋ yili aduuso nɛ a beeŋ fo n duu kasawule na so nna ŋ ku kumo be yawu. Yawu na malɛ beeŋ baa la fanɛ ayu duuso kurwa adunyɔ kikɛ la gbiti be ndarbi kudu nna. 17Nɛ fanɛ b ka ji Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na k maŋ chɛr nɛ esa nase kasawule na be kɔnɔ n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, kumo ere kumo be yawu maaŋ ku so. 18Ama nɛ fanɛ b ji Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na n choŋ nɛ k wora kashiŋ pɔɛŋ nɛ e ta kasawule na n nase kɔnɔ bre, kumo ere bɔrɛmatapo na beeŋ karga nfɛ nɛ a ka nɛ b naŋ ji Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na nna pɔɛŋ nseŋ ku kasawule na be yawu. Aloŋ bre kumo be yawu beeŋ ku so. 19Nɛ esa nɛ e ta kasawule na n sa na e naa sha ketɔ kumo, a daga fanɛ e ka kasawule na be yawu nɛ kumo be ntuŋ anu so be katuŋ koŋwule n ti so nna pɔɛŋ nɛ k naŋ ki mo peya. 20Nɛ fanɛ esa nɛ e ta kasawule na n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na maŋ tɔ kumo nɛ esa pɔtɛ tɔ kumo, kumo ere e maŋ naa kɔ ekpa nɛ e bɛta n tɔ kumo n sa mbe kumu. 21Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na malɛ baaŋ fo, loŋ be kasawule na beeŋ ki kusɔ cheembi a la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya mbaanaayɔ. Saŋɛ na so, k ki bɔrɛmatapoana na be kapetɛsawule nna na.

22Nɛ esa ta kasawule nɛ e tɔ n nase kɔnɔ n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, k ki kusɔ cheembi nna na. 23Bɔrɛmatapo na beeŋ yili nfɛ nɛ a ka nɛ b ji Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na so n shin nɛ esa na e ka kumo be kukɔ loŋ be kachɛ na kikɛ. Ŋkpal manɛ so, amansherbi na la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nna. 24Kelaŋɛ n sa be Kafɛ na to nɛ baaŋ naŋ bɛta kasawule na n sa esa nɛ e daa wɔ kumo pɔɛŋ nɛ esa na tɔ kumo na ŋko mbe kaman to ebi.

25Bɔrɛmatapo na e naŋ yili kusɔ kama be yawu ashi wajɛbu na to.

26Kusɔbɔya fanɛ kena ŋko kubolpɔ ŋko kaboe kikɛ pibi juŋkpar so la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nna. Amoso a maŋ daga fanɛ esa kikɛ e ta loŋ be kusɔbɔya fanɛ kusɔ cheembi n lara mbe keparso be sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 27Nɛ kusɔbɔya pibi juŋkparso na la kusɔbɔya nɛ e maŋ walɛ so daŋkare be ekpa so n daga keta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, esa nɛ e lara mo na beeŋ tiŋ ŋ ka kusɔbɔya na be yawu nɛ kumo be ntuŋ anu so be katuŋ koŋwule n ti so n tɔ kumo n sa mbe kumu. Ama nɛ e maŋ tɔ kumo bre, baaŋ tiŋ n fa kumo kananɛ k daga n sa esa pɔtɛ.

28Esa kama maŋ kɔ ekpa nɛ e fa ŋko n laŋɛ n tɔ kusɔ nɛ e ta n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na fanɛ k baa la mo peya mbaanaayɔ na. Dimɛdi ŋko kusɔbɔya ŋko kasawule kama nɛ b baŋ ta n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na ashi le be ekpa so, daga kechɔɔ m mur nna, ŋkpal manɛ so, esa na ŋko kusɔbɔya na ŋko kasawule na la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nna mbaanaayɔ. 29Hale dimɛdi gba nɛ b ta n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na fanɛ e baa la mo peya mbaanaayɔ, maŋ daga kelaŋɛ n tɔ mo. A daga b mɔ mo nna.

30Adɔjibi kama, fanɛ ayu ŋko asɔrso nɛ e beeŋ shi kasawule na so be kudu kudusopo kikɛ la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nna. 31Nɛ esa bee sha kelaŋɛ n tɔ amo be kekama, a daga fanɛ e ka kumo be yawu na nɛ kumo be ntuŋ anu so be katuŋ koŋwule n ti so. 32Kowu be asɔbɔya kudu kikɛ to be ekoŋwule la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nna. Nɛ b baa karga asɔbɔya, emo nɛ e beeŋ ti so kudusopo na la Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya nna. 33Esa nɛ e wɔ asɔbɔya na maŋ daga e keni to m barga belela na ashi belubi na to ŋko n ta belubi n tal belela to n sa Ebɔrɛ. Nɛ e baŋ wora loŋ, asɔbɔya anyɔ na kikɛ beeŋ ki Enyɛnpe Ebɔrɛ na peya. Mo alɛ maaŋ naŋ tiŋ m bɛta n tɔ amo.”

34Mbraana nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na yili n sa Mosis ashi Sainai be kebee na so fanɛ e ta n sa Israɛlebi na nna na.