ANEBI JONA
BE KAWƆL
1Jona ka shile Ebɔrɛ be asheŋ
1Kachako nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ Amitai pibinyɛn Jona le: 2“Yɔ kadegboŋ nɛ baa tre Ninɛve na to n ya fiɛ ndoŋebi so ŋ kaŋɛ bumo fanɛ n wu bumo be asheŋ lubi nɛ baa wora na kikɛ. Amoso asheŋ maaŋ nyalɛ n sa bumo kikɛ.”
3Nɛ Jona kini nseŋ shile Enyɛnpe Ebɔrɛ na. E daŋ yɔ kade ko nɛ baa tre Jɔpa nna n ya luri nchu so be kuloŋgboŋ ko nɛ k bee yɔ kadegboŋ ko nɛ baa tre Tashish ashi Speen be efuli so na to.
4Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ shin nɛ afugboŋ ko koso teku na so. Nɛ bɔrɛchu nɛ afu wea abar to m ber kuloŋgboŋ nɛ Jona daa wɔ kumo to na so, nɛ k bee shin nɛ k baŋɛ to m mur nchu na to. 5Nɛ kufu pɛ kuloŋgboŋ na be befarpo na kikɛ ga nɛ b fara a shu a tre bumo be agbirana. Ndoŋ nna nɛ b lara kuloŋgboŋ na to be esulɔ n lɛ teku na to saŋɛ na so kumo be egbɛ beeŋ duga so ŋ ka ŋ kukwe.
Jemanɛ ere so kikɛ nɛ Jona bre wɔ kuloŋgboŋ na be kaseto be ebu ko to a di kenishipereso. 6Ndoŋ nna nɛ kuloŋgboŋ na be befarpo na be enimu yɔ Jona kutɔ n ya kaŋɛ mo le: “Fo ere dese a di nna a? Koso a shu a tre fo Ebɔrɛ. Ashere e beeŋ mɔlga anyi, nɛ an sa maŋ mur.”
7Kumo be kaman nɛ befarpo na kikɛ kaŋɛ a bar le: “Men shin nɛ an to beri n fin esa nɛ tɔrɔ ere shi mbe kumu so m ba anyi so ere.” B ka to beri na nɛ k tɔr Jona so.
8Nɛ b bishi mo le: “Kaŋɛ anyi, fo e shin nɛ le be tɔrɔ ere ba anyi so a? Manɛ be kushuŋ nɛ fee shuŋ? Nnɛ nɛ fo shi? Efuli mo so nɛ fo shi? Kanaŋ mo to be esa e la fo?”
9Ndoŋ nna nɛ Jona kaŋɛ le: “N la Hibruw be esa nna. Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ e wɔ ebɔrɛso nseŋ to teku nɛ kasawule kikɛ na nɛ mee shuŋ.”
10B ka nu loŋ nɛ kufu pɛ bumo ga, ŋkpal manɛ so, Jona teŋ kaŋɛ bumo fanɛ e bee shile Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna.
11Teku na so be afu na daŋ baa wora eleŋ nna a ti so. Ndoŋ nna nɛ b bishi Jona le: “Nuso nɛ anyeeŋ wora fo nɛ teku ere e wora shruum n sa anyi?”
12Nɛ Jona kaŋɛ: “Men ta ma n lɛ teku na to, aloŋ beeŋ shin nɛ k wora shruum. M baa nyi geeŋ fanɛ ŋ ka wora n jija so nɛ le be afugboŋ lubi ere tu anyi na.”
13Ama ŋkpal befarpo na ka daa maa sha kelara mo n lɛ teku na to so, b daŋ pere kenishi nna a far nɛ b ya gbuŋ kedeŋi so. Bumo alɛ daa maŋ tiŋ, ŋkpal manɛ so, afu na be eleŋ daŋ baa wora keshi nna a ti so. 14Ndoŋ nna nɛ b kule Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋ kaŋɛ le: “O, Enyɛnpe Ebɔrɛ, jande, sa maŋ shin nɛ an wu ŋkpal anyi ka bee shin nɛ an lara kanyɛn ere be ŋkpa so. Sa maŋ kaŋ ji anyi demu ŋkpal an ka mɔ esa nɛ e maŋ kɔ kulubi so. Ŋkpal manɛ so, fo Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naa wora kusɔ kikɛ fo keparso.” 15Kumo be kaman nɛ b lara Jona n lɛ teku na to, nɛ k wora shruum epul na to. 16Le be kesheŋ ere daŋ shin nɛ befarpo na ŋana Enyɛnpe Ebɔrɛ na alegaiso nna. Kumo be kaman nɛ b lara sarga nseŋ nase nnɔ n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na.
17Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ shin nɛ kɔrɔtɔgboŋ ko ba ta Jona m min, nɛ e ji nchɛ asa nɛ nnyɛ asa ashi kɔrɔtɔgboŋ na be epunto.
2Jona be kabɔrɛkule be asheŋ
1Jona wɔ kɔrɔtɔ na be epunto nna nseŋ kule mbe Ebɔrɛ nɛ e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na le: 2“Ma tɔrɔ to nɛ n shu n tre fo, Enyɛnpe Ebɔrɛ na, nɛ e nu ma kekule. N wɔ nchaŋ chiŋgeliŋ to nna nseŋ kule fo fanɛ fo chɛ ma to, nɛ fo alɛ nu ma kekule.
3Fo kpa ma nna n lɛ Teku be kechimbi be kaseto, nɛ nchu muni ma kikɛ so nsaa kaa atili ma kumu so.
4Nɛ n fɛ fanɛ fo ju ma fo anishito nna, nɛ m maaŋ naŋ wu fo bɔrɛlambu cheembi na kenishiso kikɛ.
5Nchu na daŋ muni ma nna a sha kemur ma nɛ teku to be afitiri kre ma kumu kikɛ.
6Ŋ ka daŋ muni n yɔ kasawule be kechimbi to na, n daŋ fɛ fanɛ ma ŋkpa be ekar fo nna na. Ama fo, Enyɛnpe Ebɔrɛ, nɛ fo la ma Ebɔrɛ na lara ma kemaŋ chiŋgeliŋ na to m bar ma ŋkpa to.
7Ma ŋkpa kaa bee fo ekar na nɛ n nyiŋi fo, Enyɛnpe Ebɔrɛ na, nseŋ kule fo nɛ fo nu ma kekule ashi fo bɔrɛlambu cheembi na to.
8Basa nɛ baa shuŋ agbir paŋ Ebɔrɛ be kuwɔrwu.
9Ama ma ere beeŋ boŋ nshɛ n di fo, Enyɛnpe Ebɔrɛ na, epaŋ nseŋ lara sarga n sa fo. Meeŋ wora m bɔlɔ ma kɔnɔ naseso so, ŋkpal manɛ so, fo e kɔ eleŋ a tiŋ a mɔlga.”
10Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ shin nɛ kɔrɔtɔ na ya gbu Jona n nase kedeŋi so ashi teku na be ekarso.
3Jona ka yɔ Ninɛve be asheŋ
1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ Jona kela nyɔsopo le: 2“Yɔ kadegboŋ nɛ baa tre Ninɛve na to n ya bɔ kubɔya nɛ n sa fo na n sa ndoŋebi.”
3Ndoŋ nna nɛ Jona nu Enyɛnpe Ebɔrɛ be kamalga na nseŋ yɔ Ninɛve. Ninɛve daa la kadegboŋ nɛ esa beeŋ ta nchɛ asa nna n nite kumo be kaba ko n ya fo kaba ko. 4Jona ka luri kade na to na nɛ e nite kachɛ koŋwule m bɔ le be kubɔya. E yɛ: “Yili kabre n ya fo nchɛ adena be kefɛato, Ninɛve beeŋ mur.” 5Ninɛveebi na ka nu kubɔya na nɛ b yirda Ebɔrɛ nseŋ yili kumo fanɛ ekama e kishi. Ndoŋ nna nɛ benimu nɛ mbia kikɛ ta kagbenejijaso be asɔbuuso m buu a ŋini fanɛ bumo be ŋgbene jija bumo.
6Kubɔya na ka tu Ninɛve be ewura gba, nɛ e koso mbe kuwurputi so m bugi mbe kuwurpiŋi n nase, nseŋ ta kagbenejijaso be asɔbuuso m buu n ya chena nsunɔ to. 7Kumo be kaman nɛ e sa Ninɛveebi kubɔya. Kubɔya na e daa la fanɛ ewura nɛ mbe benimuana yɛ: “Esa kama e sa maŋ ji shɛŋ. Dimɛdi ŋko kusɔbɔya e sa maŋ ta ajibi ŋko nchu n yɔ kɔnɔ. 8Edimɛdi kikɛ e buu kagbenejijaso be asɔbuuso nseŋ shu n tre Ebɔrɛ kenishipreso. Ekama e yige asheŋ lubi be kewora nɛ kebaawɔ kebaawɔtɔ lubi to. 9Ashere Ebɔrɛ be nfɛra beeŋ chɛrga nɛ mbe agbo e wushi nɛ e wu anyi kuwɔr nsaa maŋ shin nɛ an mur.”
10Ebɔrɛ ka wu kusɔ nɛ b wora na nɛ kananɛ b yige bumo be asheŋ lubi nɛ kebaawɔtɔ lubi na, nɛ e wu bumo kuwɔr nsaa maŋ naŋ shin nɛ b mur fanɛ kananɛ e daŋ yili na.
4Jona be kanya agbo nɛ Ebɔrɛ be kuwɔrwu be asheŋ
1Ama kumo be loŋ daŋ tɔrɔ Jona ga nɛ e kpal loŋ so n nya agbo. 2Nseŋ kule Enyɛnpe Ebɔrɛ na ŋ kaŋɛ le: “O Enyɛnpe Ebɔrɛ, mannɛ le nɛ n daŋ kaŋɛ saŋɛ nɛ n kra wɔ epe na a? Loŋ so nɛ n nya manaŋ n shile n yɔ Tarshish na. N nyi fo ka la kasha nɛ kuwɔrwu be Ebɔrɛ, nsaa maa nya agbo manaŋ manaŋ. Fee wora kelela nna saŋkama nseŋ wora shiriya nɛ fo ta alubi m paŋ. Fo alɛ maa kuse a bar kasogberge basa so. 3Enyɛnpe Ebɔrɛ, shin nɛ n wu. Ŋ ka wu bɔ, ŋ ka kraa wɔ ŋkpa to.”
4Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ: “Nuso be ekpa nɛ fo kɔ nɛ fo nya agbo?”
5Kumo be kaman nɛ Jona lar n ya chena kade na be ekarso ashi epeŋilarkpa be kaba so. E daŋ yuu kubuubi ko nna n chena kumo be kiyoyul to a jo nsaa keni kusɔ nɛ k beeŋ wora kade na to ebi. 6Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ shin nɛ kefeelebi ko kɔr ndoŋ m purge a wora kiyoyul m buu Jona so, saŋɛ na so, epeŋi maa naa ŋmɛa mo ga. Kefeelebi na be kiyoyul na daŋ shin nna nɛ Jona be kagbene fuli mo ga. 7Ama kumo be ŋklade kachipurdidi nɛ Ebɔrɛ shin nɛ kushushombi gboŋgboŋi ko ba ji kefeelebi na nɛ k bolo to. 8Epeŋi ka lar nɛ Ebɔrɛ shin nɛ afu tushiso be kebembeŋ shi epeŋilarkpa m ber m ba Jona so nɛ e bɛlɛ. Ndoŋ nna nɛ e kaŋɛ le: “Ŋ ka wu bɔ ŋ ka kraa wɔ ŋkpa to.”
9Nɛ Ebɔrɛ bishi mo le: “Manɛ so nɛ fo kpal kefeelebi na so a nya agbo?” Nɛ Jona kaŋɛ: “Ŋ kpal kumo so n nya agbo, hale a sha fanɛ n wu gba nna na.”
10Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ le: “Kefeelebi nɛ fo maŋ duu ŋko ŋ keni so nɛ k daŋ be asheŋ e tir fo na. Kachɛ koŋwule nɛ kumo gbagba ta ŋ kɔr n daŋ m purge nseŋ naŋ wu kachɛ koŋwule to gba. 11Basa nɛ b chɔ ŋgboŋ kalfa nɛ adunyɔ nɛ b maŋ nyi bumo be bena nɛ jiso, n ta asɔbɔya damta gba n ti so e wɔ Ninɛve be kadegboŋ na to. A maŋ daga bumo be asheŋ ka tir ma a?”