ANEBI JƐREMAYA

BE KAWƆL

1

1Jɛremaya nɛ e la Hilkiya pibinyɛn nseŋ shi bɔrɛmatapoana be kanaŋ to ashi kade nɛ baa tre Anatɔf nɛ k wɔ Bɛnjamin be yiri to ebi be kasawule so na be mmalga nɛ e wɔ kawɔl ere to nde. 2Josaya nɛ e la Ammɔn pibinyɛn ka daa ji Juda be efuli so be kuwura na be kafɛ kuduasasopo to nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malga Jɛremaya kutɔ. 3Kumo be kaman nɛ Ebɔrɛ naŋ malga n sa mo jemanɛ nɛ Josaya wu nɛ mo pibinyɛn nɛ baa tre Jehowakim na sɔ mo so a ji kuwura na. Enyɛnpe Ebɔrɛ na kraŋ naŋ malga Jɛremaya kutɔ ale damta, hale n ya fo Josaya pibinyɛn nɛ baa tre Zɛdikaya na be kuwurji be saŋɛ be kafɛ kudukakosopo to be kufɔl nusopo na to. Loŋ be kufɔl na to nɛ bedoŋ daŋ ba kɔ m pɛ Jerusalɛm to be basa n yɔ kenyaya to ashi efuli pɔtɛ wɔfɔ wɔfɔ so.

Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka tre Jɛremaya be asheŋ

4Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ: 5“Jɛremaya, pɔɛŋ nɛ n to fo n wɔtɔ fo nio be epun to nɛ e kurge fo, n lara fo nna n yili fanɛ ma anebi n sa efuliana so be basa.”

6Ndoŋ nna ŋ nɛ kaŋɛ le: “Enyɛnpetale Ebɔrɛ, nuso nɛ meeŋ wora m pin fo mmalga to ŋ kaŋɛ basa? N la kebifɔlbi gbagba nna.”

7Ama kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma e la fanɛ: “Sa maŋ kaŋɛ fanɛ fo la kebifɔlbi gbagba nna, ama yɔ basa nɛ n shuŋi fo bumo kutɔ na n ya kaŋɛ bumo kusɔ kama nɛ ŋ kaŋɛ fo kenishipereso. 8Sa maa ŋana bumo, ŋkpal manɛ so, meeŋ baa wɔ fo kutɔ nsaa kuŋ fo. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na!”

9Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na teŋi mbe enɔ m beta ma kɔnɔpurbi nseŋ kaŋɛ ma le: “Nu nfe! Mee sa fo mmalga nɛ feeŋ baa malga nna na. 10Kabre mee sa fo eleŋ nna nɛ fo tiŋ a kaŋɛ efuliana na be basa fanɛ meeŋ lara bumo ashi to nseŋ mur bumo nɛ b maaŋ naa wɔtɔ kuraa. Kumo be kaman nɛ n naŋ lɔŋɛ m pɔr bumo be efuliana na n yili.”

Ebɔrɛdare anyɔ be asheŋ

11Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shin nɛ ŋ ku bɔrɛdare nɛ e bishi ma le: “Jɛremaya, manɛ nɛ fo wu?”

Nɛ ŋ kaŋɛ mo le: “Kedibi nɛ baa tre amɔnd na be kesɔrso nɛ k bee bel a pere manaŋ nɛ n wu.”

12Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ: “Kashenteŋ nɛ fo ji, ŋkpal manɛ so, mee keni ma mmalga ekpa nna nɛ e wora m bɔlɔ so kashenteŋto.”

13Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ bishi ma le: “Manɛ nɛ fo naŋ wu n ti so?”

Nɛ ŋ kaŋɛ mo le: “N wu nchu ka wɔ kapuliya to a bɛ edɛ so a falte ashi kelargato be esoso be kaba so. K gbɛto nna n shoŋi anyi be kaba so, a sha ketɔr nɛ shudɛ na e wurge.”

14Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “K maaŋ chɛr nɛ kemur gboŋgboŋi e shi kelargato be esoso be kaba so m ba bekama nɛ b wɔ kasawule so. 15Ŋkpal manɛ so, mee pla enɔ a tre efuli pɔtɛana be basa nɛ b wɔ kelargato be esoso be kaba so na nna fanɛ b ba. Baaŋ ba kɔ n suge Jerusalɛm nɛ Juda be ndeana kikɛ. Kumo be kaman nɛ bumo be bewuraana e nase bumo be nwɔl nɛ nwurputi ashi Jerusalɛm be mbunagboŋ ase n chena so. 16Meeŋ gberge ma basa kusoe ŋkpal b ka kini ma n lɛ nsaa shuŋ agbir a lara esarga a sa amo so. 17Jɛremaya, wora shiriya n ya kaŋɛ basa na kusɔ kama nɛ ŋ kaŋɛ fo kenishipereso na. Sa maa ŋana bumo, nɛ mannɛ aloŋ meeŋ shin nɛ kufu nɛ k chɔ loŋ a pɛ fo jemanɛ nɛ feeŋ baa wɔ bumo to na. 18-19Jɛremaya, nu nfe! Juda be bewura nɛ benimuana nɛ bɔrɛmatapoana nɛ basa na kikɛ beeŋ nya agbo a kɔ fo. Ama meeŋ wora fo eleŋ to kabre, nɛ fo tiŋ n yili to n tu bumo ŋ kɔ. Feeŋ baa du fanɛ kadegboŋ nɛ b pɔr egbal lempo ŋ kulti kumo ŋko kebɛlso tenteŋ ŋko danyaŋ peper be egbal nɛ b maaŋ tiŋ ŋ kɔ m pɔɔ fo so kikɛ. Ŋkpal manɛ so, meeŋ baa wɔ fo kutɔ a kuŋ fo. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

2

Israɛlebi ka kini Ebɔrɛ be asheŋ

1Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ kaŋɛ ma nna fanɛ 2n ya bɔ kubɔya ere n sa Jerusalɛm to be basa kikɛ.

E yɛ: “N nyiŋi kananɛ men daa ji kashenteŋ a sa ma

jemanɛ nɛ men daa du fanɛ mbifɔlbi na be asheŋ.

Ma alɛ naŋ nyiŋi kananɛ men daa sha ma

jemanɛ nɛ ma nɛ menyi daŋ ba abar so fanɛ basa

nɛ b kraŋ luri kakil to sososo na gba be asheŋ.

Menyi alɛ daŋ bɛ ma so n nite keshishɛrsawule fuloŋ so.

3Israɛlebi, men la n nawule peya nna.

Men daa la ma kapetɛ cheembi nna;

nɛ ŋ kpal loŋ so n shin nɛ awurfoŋ nɛ jɛrbi damta ba

bekama nɛ b daa mɛaŋ menyi na so.”

Israɛlebi be benananyɛnana be alubi be asheŋ

4Menyi Israɛl be nnanto ebi kikɛ nɛ men la

men nananyɛn Jeekɔb be kaman to ebi,

men nu Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kubɔya.

5E yɛ: “Men nananyɛnana daa maŋ wu ma kulubi kikɛ,

ama b daŋ lar ma kaman nseŋ shuŋ agbir

nɛ e maŋ kɔ tɔnɔ nseŋ ki basa nɛ b maŋ kɔ tɔnɔ n sa ma.

6Ŋ ka daŋ mɔlga bumo ashi Ijipt be efuli so

nseŋ juŋkpar bumo m bɔla kasawule fuloŋ

nɛ k la eshishɛr nɛ e biti abar so nawule

nseŋ naa la kasawule wɔlso nɛ k kɔ kufu

nɛ esa kikɛ maŋ wɔ kumo so

ŋko a sha kenite kumo so na be kaman,

men nananyɛnana be shɛŋ daa maŋ wɔ ma to.

7Kumo be kaman nɛ m bar bumo kasawule

nɛ k bee wora adɔjibi nɛnɛ so;

saŋɛ na so, baaŋ dɔ n nya adɔjibi

nɛ kasawule na so be asɔ lela ga.

Ama b daŋ wora alubi n jija ma kasawule na,

n shin nɛ kasawule nɛ n sa bumo na

ki kusɔ nɛ ŋ gbagba kishi kumo.

8Bɔrɛmatapoana na malɛ maŋ tiŋ m bishi:

‘Nnɛ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na wɔ?’

Ŋ gbagba be bɔrɛmatapoana

nɛ baa ŋini ma mbraana maŋ nyi ma.

Bejuŋkparpoana na kini ma nseŋ lar ma kaman;

nɛ anebiana na malɛ bɔla Baal be kegbir be ketre so

m malga nseŋ shuŋ agbirana nɛ e maŋ kɔ tɔnɔ n sa bumo.

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka malga ŋ gbiti mbe basa be asheŋ

9Ŋkpal loŋ so, ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ

beeŋ yɛr ma basa demujikpa

n ya kute kusɔ nɛ bumo nɛ bumo kaman to ebi

wora n da ma so ashi bumo be anishito.

10Men yɔ keplasawule

nɛ baa tre Saiprus ashi epeŋitɔrkpa na so.

Kumo be kaman nɛ men shuŋi esa ko

nɛ e yɔ Kɛda be kasawule nɛ k wɔ epeŋilarkpa na.

Menyeeŋ wu fanɛ le be kesheŋ maŋ naŋ wora ŋ ku so

ashi men be basa be yiri kikɛ to.

11Efuli kikɛ so be basa maŋ naŋ chɛrga bumo be agbirana.

Bumo be agbirana na maŋ la Ebɔrɛ kashenteŋto gba.

Ama ma ere be basa ta ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ

nɛ m bar bumo kemaŋkura na

n chɛr agbirana nɛ a maaŋ tiŋ n wora shɛŋ n sa bumo.

12Amoso nɛ n shin nɛ kufugboŋ tɔr esoso

be asɔ kikɛ so nɛ e bee chicha kenishipereso na.

13Ŋkpal manɛ so, ma basa wora kulubi

ekpa ntuŋnyɔ so.

B kini ma nseŋ shile ma nɛ mee sa ŋkpa na be nchu nna,

nseŋ ya kur amaŋ nɛ nchu maa yili amo to a chɛr a fin nchu.

14Israɛl be basa maŋ la anya;

b maŋ kurge bumo n wɔtɔ kenyaya to.

Ama bumo doŋana kɔ bumo kena m pɛ bumo anya

ŋkpal kusɔ nɛ b wora so.

15Bedoŋ bee munto a kulti bumo nna fanɛ ebuluŋ;

nsaa mur bumo be adɔsawule

a shin nɛ bumo be ndeana ki alambure

a dese fuloŋ nɛ shɛŋ shɛŋ maŋ naa wɔ amo to.

16Benapo nɛ b shi Ijipt be efuli so be ndegboŋana

fanɛ Mɛmfis nɛ Taapanes na e ba mur

Israɛlebi be kasawule n shin nɛ b ji anishinyɔr

fanɛ b ka pɛ bumo n she bumo be amu na.

17Israɛl be basa, men gbagba e shin nɛ k ba loŋ.

Men kini ma, Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na,

menyi maŋ naa shin nɛ mee juŋkpar menyi.

18Men ka daŋ yɔ Ijipt nɛ Asiriya be efuliana so

n ya nuu elɔrgboŋ nɛ baa tre

Nail nɛ Yufreetes be nchu na,

manɛ nɛ men daa fɛ fanɛ menyeeŋ nya

ashi efuliana na so?

19Menyi gbagba be asheŋ lubi e naŋ gberge menyi kusoe,

nɛ menyi be kekini ma malɛ ji m bri menyi.

Saŋɛ na so nɛ men pin fanɛ men be kekini

kebaaji kashenteŋ a sa ma, Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na

bee besa nsaa maŋ walɛ.

Ma Enyɛnpetale Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

20Kumo be kaman nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ le:

“Israɛlebi, dra na kikɛ nɛ men kini

ma kebaawɔ wɔ menyi.

Menyi alɛ kini fanɛ men maaŋ wora ma kasonu

ŋko n shuŋ ma.

Men daa shuŋ agbirana ashi abeebi so

nɛ ndibigboŋ nɛ e kɔ afantaŋ ga be afito nna,

a fɛ fanɛ amo e naa sa menyi mbia.

21N daŋ lara menyi nna nɛ men baa la

ndibi sɔrso be kudɔ lela nɛ k beeŋ baa sɔr

asɔrso lela nɛnɛ a sa ma,

ama men keni basa men ki naniere!

Men ki fanɛ ndibi sɔrso be kudɔ nɛ ekama maa keni so

nɛ k ki kupuŋ nn,

a maaŋ naŋ tiŋ a sɔr kusɔrso koŋwule gba.

22Nɛ men ta kɔya lela m bɛr ŋ gbiti menyi be eyur so nɛnɛ gba,

ŋ kraa beeŋ wu alubi nɛ a shin nɛ men wora n jija

ma anishito na ashi menyi so.

23Menyee chɛ fanɛ men maŋ wora alubi,

a kaŋɛ menyi maŋ kɔ eyurpi menyi so.

Menyi alɛ maŋ shuŋ kegbir nɛ baa tre Baal na.

Ama men laŋɛ menyi be nfɛra n yɔ asɔ nɛ men wora

ashi Hinnɔm be Ketaŋɛ to na be asheŋ.

Men daa shile a kulti nna a shuŋ agbir

fanɛ enyɔma fɔlbi nɛ e tuge afɔl so na.

24Men daa wora asheŋ fanɛ kurmacheso nɛ e bee gberge

efɛ ashi keshishɛrsawule so a fin kurmanyɛnso

nɛ e beeŋ dii mo nna.

Kurmacheso baa sha kedii esa maŋ tiŋ n chɛ kumo m muni.

Kurmanyɛnso kama nɛ k tu maŋ naa shile a bɛ kumo so

a gben pɔɛŋ nsaa nya kumo a dii ŋkpal k kaa bee sha kedii so.

25Israɛl be basa, men yige kebaaju a buu agbirana so

nɛ menyi be asɛbta e sa maŋ ji n loge ŋ ka menyi be aya fuloŋ,

ŋko nɛ menyi be ebɔl to e sa maŋ wɔl to.

Ama le nɛ men kaŋɛ:

‘Ayai, anyi maaŋ tiŋ n yige amo

be kebaa shil a bɛ so.

Anyee sha agbir pɔtɛana na nna ga,

amoso nɛ anyee shuŋ amo kenishipereso na.’ ”

Israɛl be basa ka daga kasogberge be asheŋ

26Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ: “Kananɛ baa pɛ eyu nɛ nyɔmɔ bee pɛ mo na, nɛ nyɔmɔ beeŋ pɛ menyi Israɛlebi be bewuraana nɛ benimuana nɛ bɔrɛmatapoana nɛ anebiana na kikɛ. 27Menyi nɛ menyee tre ndibi men tutoana nɛ ajembu men nioana na beeŋ ji anishinyɔr, ŋkpal men ka kini ma n lɛ so. Ama nɛ men baa wɔ etɔrɔ to bre, menyee shu a tre ma nna fanɛ m ba mɔlga menyi.

28Agbirana nɛ men lɔŋɛ n sa menyi be amu na wɔ nnɛ? Nɛ men baa wɔ etɔrɔ to nseŋ shu n tre amo fanɛ e ba mɔlga menyi, e maaŋ tiŋ m mɔlga menyi ashi ekpa kama so! Kananɛ Juda be efuli so be ndeana kikɛ sa, aloŋ nɛ kumo be agbirana gba sa. 29Menyee malga a gbiti ma nna fanɛ m maa mɔlga menyi, ama ma alɛ bee kaŋɛ menyi nna fanɛ menyi e kini ma nseŋ lar ma kaman. 30N daŋ gberge menyi kusoe, ama men kini kebɛta m ba ma kutɔ nseŋ diewu m mɔ ma anebiana fanɛ ebuluŋ ka diewu na. 31Israɛl be basa, men nu kusɔ nɛ mee kaŋɛ ere. N daŋ kini menyi n lɛ ashi keshishɛrsawule so ŋko n shin nɛ men nite tentembiri to nna a? Nɛ mannɛ a ba nɛ menyee kaŋɛ fanɛ menyeeŋ baa wora menyi be kepar nsaa maaŋ naŋ bɛta m ba ma kutɔ? 32Kejafɔche maaŋ tiŋ n teŋ mbe asɔbuuso nɛ abitasɔ so nseŋ yɔ mbe kejafɔ to. Ama nchɛ damta nɛ men teŋ ma so. 33Men ka nyi kananɛ baa sha beche ga so, esakale gba beeŋ tiŋ ŋ koya kesakalea ashi menyi kutɔ. 34Men mɔ basa nɛ b maŋ wora shɛŋ kikɛ nɛ k wora fanɛ bumo be ŋklaŋ ka gbiti menyi be asɔbuuso. Ama amo nɛ amo kikɛ 35a le nɛ menyee kaŋɛ: ‘Anyi maŋ wora kulubi kikɛ. Enyɛnpe Ebɔrɛ na malɛ maŋ nya agbo n wɔtɔ anyi.’ Amoso meeŋ gberge menyi kusoe ŋkpal men ka chɛ fanɛ menyi maŋ wora kulubi so. 36Men paŋ anishinyɔr nseŋ ya kaa shuŋ efuli pɔtɛana so be agbirana. Kananɛ Asiriya be efuli so be agbirana maŋ tiŋ n chɛ menyi to na, aloŋ nɛ Ijipt be efuli be agbirana gba maaŋ tiŋ n chɛ menyi to. 37Menyeeŋ ji anishinyɔr nseŋ ta menyi be enɔana n deŋi amu so n shu n lar Ijipt be efuli so fanɛ basa nɛ b kɔ kena n tɔr na. Ŋkpal manɛ so, ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na kini basa nɛ men yirda na nna n lɛ. Amoso menyi maaŋ nya kechɛto kikɛ bumo kutɔ.”

3

Kulubi nɛ k kɔ nyɔmɔ be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ Israɛl be basa na le: “Nɛ enyɛn baaŋ kini mbe eche nɛ eche na ya kil enyɛn pɔtɛ, loŋ be eche na maaŋ naŋ tiŋ m bɛta n yɔ mo kul dra na kutɔ. Nɛ e wora loŋ kasawule na beeŋ wora eyurpi daŋkare be ekpa so. Ama menyi Israɛl be basa kɔ agbir damta nɛ e chɔ sakaleche be benyɛnana gba. Nɛ manɛ so nɛ ma ere beeŋ naŋ sɔ menyi? 2Men keni abeebi nɛ atarkpaŋ so! Amo be kumo so nɛ menyi maŋ ya shuŋ agbirana fanɛ kananɛ esakale bee nite a sha benyɛn na? Kananɛ beyu nɛ baa ta adoŋsɔ a suge basa be asɔ bee pugi ekpakar a jo basa na, nɛ menyi alɛ gba bee chena ekpakar a fin agbirana a shuŋ. Menyi be kagbirshuŋ nɛ k du fanɛ kubojuaji na shin nɛ mbushu sɔ kasawule na kikɛ so nna. 3Amoso nɛ ewule bee yili nɛ bɔrɛ maa ba na. Ama kananɛ sakaleche maŋ kɔ nyɔmɔ na nɛ menyi alɛ gba maŋ kɔ nyɔmɔ a laŋɛ kusɔ nɛ men wora na be kaplɛa so.

4Naniere kusɔ nɛ menyee kaŋɛ ma nde: ‘Fo e la an tuto. Anyi be kebia to kikɛ nɛ fee sha anyi. 5Fo maaŋ nya agbo n wɔtɔ anyi mbaanaayɔ.’ Kusɔ nɛ menyi, Israɛl be basa, kaŋɛ ma nna na; ama menyi alɛ bee wora alubi nɛ menyee sha nna.”

6Jemanɛ nɛ Josaya daa la Juda be ewura na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le. E yɛ: “Jɛremaya, fo wu kusɔ nɛ Israɛl be efuli nɛ k du fanɛ eche nɛ e maa ji kashenteŋ a sa mo kul na wora, ŋko? E kini ma nseŋ ya kaa shuŋ agbir ashi abee jeŋgreŋ so nɛ ndibigboŋ nɛ e kɔ afantaŋ ga be afito. 7N daa fɛ fanɛ ade kikɛ be kaman e beeŋ bɛta m ba ma kutɔ, ama e maŋ bɛta m ba. Juda be efuli nɛ k maa ji kashenteŋ nsaa la fanɛ eniopibi n sa Israɛl be efuli na gba wu kusɔ nɛ k wora na kikɛ. 8Juda daŋ wu ŋ ka kini Israɛl n lɛ fanɛ eche nɛ mo kul kini mo nseŋ ju mo n lɛ na, ŋkpal b ka shuŋ agbirana so. Ama kufu daa maŋ pɛ Juda be efuli so be basa. Kumo be kaman nɛ bumo alɛ gba shuŋ agbir ŋ ki fanɛ ebojua 9nɛ nyɔmɔ maŋ kɔ bumo. B daŋ ta ajembu nɛ ndibi ŋ ki agbirana n shuŋ amo n shin nɛ mbushu ba kasawule na so. 10Ade kikɛ be kaman, Juda nɛ k la fanɛ Israɛl mo niopibi na, wora fanɛ e ka bee bɛta a ba ma kutɔ, ama k daŋ maŋ la kenishipere be kusɔ n sa mo.”

11Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ Israɛl ka kini ma nseŋ lar ma kaman na gba na, e kraa bɔ Juda nɛ kashenteŋji maŋ wɔ mo to na. 12E daŋ kaŋɛ ma nna fanɛ n ya kaŋɛ Israɛl le: “Israɛl nɛ e maa ji kashenteŋ ere, bɛta m ba ma kutɔ. Mee wu kuwɔr nna nsaa maaŋ nya agbo n wɔtɔ fo mbaanaayɔ. 13Fo ere e shuli so fanɛ fo lar Enyɛnpe fo Ebɔrɛ na kaman nseŋ wora n jija. Shuli so nseŋ m bugi to ŋ kaŋɛ fanɛ fo ta fo kasha n sa agbirana nɛ e wɔ ndibigboŋ be afito nna nseŋ kini kewora ma mbraana kasonu.

14Menyi basa nɛ men maŋ kɔ kashenteŋji ere, men bɛta m ba ma kutɔ. Ŋkpal manɛ so, men la ma basa nna. Meeŋ keni menyi be ndeana to nɛ kanaŋ be mbunaana to n lara basa koko ŋko benyɔnyɔ nɛ b juŋkpar menyi m bɛta m ba kebee nɛ baa tre Zayɔn na so. 15Meeŋ shin nɛ basa nɛ b nyi asheŋ nsaa nu a sa ma e ji menyi so kuwura nsaa keni menyi so fanɛ mbolpɔkpapo. 16Saŋɛ na so nɛ men kaŋ wora keshi kasawule na so, basa maaŋ naa malga ma kɔnɔkoŋwule be ŋkre be deka na be asheŋ. B maaŋ naa fɛ ŋko a nyiŋi kumo be asheŋ gba. Ŋkpal manɛ so, kumo be asheŋ maaŋ naa tir bumo. Bumo alɛ maŋ naŋ lɔŋɛ kepopɔr m pɔr n tal kedra na to. 17Jemanɛ na kaŋ fo, Jerusalɛm be kadegboŋ na beeŋ baa la Enyɛnpe Ebɔrɛ na be Kuwurputiakpa, nɛ efuli pɔtɛana na so be basa kikɛ e baa kaa gama ndoŋ a shuŋ ma. B maaŋ naa wora asheŋ lubi nɛ e wɔ bumo be ŋgbene kpakpaso to na.” 18Kumo be kaman nɛ Israɛl be basa e ti Juda be basa so nɛ b shi efuli nɛ k wɔ kelargato be esoso na m bɛta m ba kasawule nɛ n ta n sa bumo nananyɛnana mbaanaayɔ na so.

Ebɔrɛ be basa be kagbirshuŋ be asheŋ

19Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Israɛl be basa, n daa sha keta menyi fanɛ ma mbia

nseŋ sa menyi kasawule nɛ k beeŋ par menyi

a walɛ a chɔ kasawule kikɛ durnya to.

Ma alɛ naa sha fanɛ men baa tre ma men tuto

nsaa maŋ naŋ lar ma kaman kikɛ.

20Ama men maŋ ji kashenteŋ n sa ma,

fanɛ eche nɛ e maŋ kɔ kashenteŋji n sa mo kul na.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na” 21Men nu! Awɔr ko bee wora ashi abee so!

Israɛl be basa e naa shu a kule fanɛ n nu bumo be kekule,

ŋkpal b ka daŋ luri kebaawɔtɔ lubi to

nseŋ daŋ teŋ Enyɛnpe bumo be Ebɔrɛ so so.

22Menyi nɛ men shile Enyɛnpe Ebɔrɛ na e bɛta m ba

nɛ e shin nɛ men naŋ nya kashenteŋji be kebaawɔtɔ.

Le nɛ menyee kaŋɛ: “Mm, anyee ba Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ nna ŋkpal e ka la anyi be Ebɔrɛ so. 23Nnyamase be agbirana nɛ an shuŋ abee be awɔlto na bre maŋ chɛ anyi to kuraa. Kechɛ to nɛ Israɛl be basa bee nya kikɛ bee shi Enyɛnpe anyi be Ebɔrɛ na kutɔ nna. 24Ama anyi ka shuŋ kegbir nɛ baa tre Baal nɛ k la ŋaba be kegbir na, shin nɛ an paŋ anyi be mbolpɔ nɛ ana nɛ an nananyɛnana shuŋ ŋ gben n nya dra na kikɛ na nɛ anyi be mbia nna. 25Amoso men shin nɛ an ta anishinyɔr n dese nɛ anyi be ŋaba e baa buu anyi so. Anyi nɛ an nananyɛnana kikɛ wora alubi ŋ gbiti Enyɛnpe anyi be Ebɔrɛ na. Anyi alɛ maŋ bɛ mbe mmalga naseso so.”

4

Israɛl be basa be kebɛta m ba Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Israɛl be basa, nɛ fanɛ menyeeŋ bɛta kashenteŋto, men bɛta m ba ŋ kutɔ. Nɛ fanɛ menyeeŋ ji kashenteŋ n sa ma nseŋ yige kebaashuŋ agbirana nɛ ŋ kishi amo be asheŋ na, 2kumo ere menyeeŋ tiŋ n ta ma ketre n nase nnɔ. Kumo be kaman nɛ efuliana na be basa e kpaŋ ma nɛ ma alɛ e nɛfa bumo.”

3Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm be kadegboŋ na to be basa le: “Menyi be ŋgbene ki kpakpa nna fanɛ kasawule nɛ b maŋ naŋ dɔ kumo so ŋ ku so nɛ e du fanɛ kakpa nɛ ewi kɔr so. Amoso men lar menyi be ŋgbene kpakpaso na to. 4Men ta menyi be ŋgbene kikɛ m bɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na nɛ menyi be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na so. Nɛ menyi Juda nɛ Jerusalɛm be basa maŋ wora loŋ, ma kanya agbo beeŋ suse so fanɛ edɛ ŋkpal asheŋ lubi nɛ men wora so, nɛ esa kama maaŋ tiŋ n duŋ kumo.”

Kemur nɛ k bee ba Juda so be asheŋ

5Men foŋ kabel ashi kasawule na kikɛ so!

Men ponte awɔrso nɛ k baa nu to nɛnɛ!

Men kaŋɛ Juda nɛ Jerusalɛm be basa fanɛ

b shile n yɔ ndegboŋ nɛ b pɔr egbal ŋ kulti amo na to.

6B ŋini ekpa nɛ k bee yɔ Jerusalɛm be kadegboŋ na to a yɔ!

Men shile m mɔlga menyi be amu nsaa maŋ wora epel!

Ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ

kemur cheche gboŋgboŋi e shi kelargato be esoso m ba.

7Kananɛ buluŋ bee shi kumo be eŋanakpa a lar na

nɛ bekɔpo nɛ baa mur efuliana na lar a ba.

Baa ba nɛ b ba mur Juda nna nɛ kumo be ndegboŋ

e ki alambure nɛ esa kikɛ maaŋ naa wɔ amo to.

8Amoso men ta nli be asɔbuuso m buu nsaa shu a boŋ to,

ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kanya agbogboŋ

maaŋ wushi Juda be efuli so be basa so.

9Kede be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Loŋ be kachɛ na kaŋ fo, kɔnɔ beeŋ mɔ bewuraana nɛ benimuana na nɛ bɔrɛmatapoana na nɛ anebiana na nɛ kufu e pɛ bumo nɛ b baa chicha.”

10Ndoŋ nna nɛ ma, Jɛremaya, kaŋɛ le: “Enyɛnpetale Ebɔrɛ, kumo ere k du fanɛ fo fule Jerusalɛm be basa na nna na. Fo yɛ kayurwushi beeŋ baa wɔtɔ, ama naniere tokobi e yuu bumo be elɔŋtɔr so na.

11Jemanɛ ko bee ba nɛ Jerusalɛm to be basa e nu fanɛ afu tushiso ko bee shi keshishɛrsawule so a ber a ba bumo so. K maaŋ baa la afu nɛ k bee chela a ber amimi a lɛ na nna. 12Afu nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ k chela na beeŋ baa kɔ eleŋ ga, ŋkpal manɛ so mo gbagba be demuji nɛ e kɔ a ba mbe basa so.

Bedoŋ ka ba kulti Juda n wɔtɔ be asheŋ

13Men keni, edoŋ be benapo e naa ba fanɛ awɔlpa na. Bumo be kena to be egbaŋɛturko bee shile nna fanɛ kawuliwuli nɛ bumo be egbaŋɛ malɛ bee shile a chɔ kusore ka bee firgi. To, an wu m mur nna na!

14Jerusalɛm to ebi, men lara asheŋ lubi men be ŋgbene to nseŋ yige nfɛra lubi be kebaafɛ, saŋɛ na so menyi beeŋ nya kumɔlga.

15Mbɔ shi Dan be kadegboŋ to nɛ Efrayim be abeesawule nɛ e wɔ kelargato be esoso be kaba so a ber baru lubi be kebomboŋ a ba. 16Baa ba nna nɛ b ba kaŋɛ efuli pɔtɛana na kusɔ ko nseŋ kpele Jerusalɛm to ebi kusoe fanɛ bumo doŋana shi efuli wɔfɔ wɔfɔ a ba. Bedoŋ ere bee ponte a malga a gbiti Juda be ndegboŋana nna 17nsaa ba nɛ b ba kulti Jerusalɛm ŋ kɔ kumo kena. Ŋkpal manɛ so, basa na kini Enyɛnpe Ebɔrɛ na nseŋ lar mbe kaman. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

18Menyi Juda be basa be kebaawɔtɔ nɛ men wɔ kumo to na e bar le menyi so na. Menyi be asheŋ lubi e shin nɛ menyee ji awurfoŋ na nɛ k wora fanɛ b ka ta kasaŋɛ n da menyi be ŋgbene to na.

Jɛremaya ka ku kasogberge be bɔrɛdare be asheŋ

19Ebesa nɛ k wɔ ma to na shi ga! M maaŋ tiŋ ŋ keta kumo!

Ma kagbene bee ku ma alegaiso nna!

Ma alɛ maaŋ tiŋ n lo ma kɔnɔ to.

Ŋkpal manɛ so, mee nu mbel ka bee shu

nseŋ naa nu kena be awɔr nna.

20Jemanɛ kikɛ nɛ anyi nɛ edoŋ na baa kɔ kena,

mee wu fanɛ e bee kɔ a pɔɔ anyi so nna

nsaa mur kusɔ kama ashi kasawule na so.

Epul to nɛ e mur ŋ gbagba be laŋ.

21Jemanɛ mo, nɛ m maaŋ naa wu kena ka bee kɔ,

ŋko kena be mbel be kushu?

22Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Ma basa maŋ kɔ nfɛra,

bumo alɛ maŋ naa nyi ma.

B du fanɛ mbia wulpo nɛ b maa pin asheŋ to nna.

Asheŋ lubi be kebaawora nɛ b nyi ga,

ama asheŋ lela bre b maŋ nyi amo be kewora.”

Jɛremaya ka ku kemur be bɔrɛdare be asheŋ

23Ade be kaman nɛ ŋ to kenishi ŋ keni ŋ kulti,

nseŋ wu fanɛ edimɛdi nɛ asɔbɔya kikɛ maŋ naa wɔtɔ.

Nɛ n naŋ to kenishi ŋ keni awɔlpa so,

nɛ kefulto kikɛ maŋ wɔ kumo so.

24Kumo be kaman nɛ ŋ keni n wu abeegboŋ

ka bee gbuŋgbuŋ to, nɛ abeebi malɛ bee laŋte a yɔ a ba.

25Basa daa maŋ naa wɔtɔ;

hale mbuibi kikɛ gba firgi n choŋ.

26Kasawule lela nɛ k bee wora adɔjibi na ki keshishɛrsawule

nɛ ndegboŋana na kikɛ ki alambure.

Ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ daŋ nya agbo ga nna.

27Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Kasawule na kikɛ beeŋ mur a dese fuloŋ,

ama ma alɛ maaŋ mur kumo cheche.

28Durnya to beeŋ ki fanɛ b kaa bee shu keeli na,

nɛ esoso e ki m biri to.

Ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ na teŋ malga,

mo alɛ maaŋ chɛrga mbe nfɛra n leŋi kamalga na.

E teŋ yili kusɔ nɛ e beeŋ wora,

mo alɛ maaŋ yige kusɔ nɛ e yili na be kewora.

29Kade kama to be basa ka baŋ nu

egbaŋɛ diipoana nɛ basa nɛ b kɔ ata a kɔ be asheŋ

baŋ lara aya fuful n shile.

Beko beeŋ shile n yɔ kupo to,

nɛ beko malɛ e shile n ya ŋana afaltagboŋ to.

Kade kikɛ beeŋ dese fuloŋ,

nɛ esa kikɛ maaŋ naa wɔ amo to.

30Jerusalɛmebi, menyi be kasawule mur cheche nna na.

Ama men kraa wora asheŋ nna

a fin fanɛ men doŋana e baa sha menyi;

fanɛ kananɛ sakaleche bee ji kebita a fin beshapo na.

Ama kumo alɛ maŋ chɛ menyi to kikɛ,

ŋkpal manɛ so menyi be beshapo na bee fin menyi nɛ b mɔ nna.

31N nu esa ko ka bee tekeŋto fanɛ eche nɛ kakurge ta na,

nseŋ naŋ nu kushu fanɛ eche ka bee kurge mo pibi sososo.

Jerusalɛm e daa fute a gben

nsaa shu a lɛ mbre a kaŋɛ le:

‘Mee wu nna na!

Bedoŋ e naa ba nɛ b ba mɔ ma!.’ ”

5

Kulubi nɛ k wɔ Jerusalɛm to be asheŋ

1Jerusalɛm to be basa, men nite agbembi so

ŋ keni kusɔ nɛ k bee wora,

Men keni ŋ kulti, menyi gbagba beeŋ wu

fanɛ esa ko wɔtɔ a wora kusɔ nɛ keniŋi

nsaa wora ania fanɛ e beeŋ baa ji kashenteŋ a sa Ebɔrɛ a?

Menyeeŋ wu loŋ be esa ashi kakpa nɛ menyi bee ji kebɛ a?

Nɛ men kaŋ nya loŋ be esa ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na

beeŋ ta Jerusalɛm be basa be alubi m paŋ bumo.

2Menyee kaŋɛ fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na nɛ menyee shuŋ,

ama kumo alɛ maŋ shi menyi be ŋgbene to.

3Kashenteŋto, kashenteŋji nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na

bee keni a fin ashi men kutɔ.

Mo e daŋ gberge menyi kusoe, ama men maŋ wɔtɔ lakel;

e daŋ tintiŋ menyi nɛ men wora kusɔ nɛ k daga,

ama men kini kekoya kusɔ ko kumo to.

Men daŋ wora menyi be ŋgbene kpakpa nna

nseŋ kini kelar menyi be alubi to.

4Kumo be kaman nɛ le be nfɛra ba ma to:

“Basa ere la betirpo nna nsaa maŋ nyi shɛŋ.

Baa wora asheŋ kawuli so nna.

B maŋ nyi kusɔ nɛ bumo be Ebɔrɛ bee sha,

ŋko kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee sha fanɛ b baa wora.

5To, meeŋ yɔ n ya malga bumo be benimuana kutɔ.

Bumo ere nyi kusɔ nɛ bumo be Ebɔrɛ bee sha,

ŋko kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee sha fanɛ b baa wora.

Ama bumo kikɛ wora kɔnɔ nna ŋ kini kebaawora

Enyɛnpe Ebɔrɛ na kasonu.

6Amoso bedoŋ beeŋ ba bumo so fanɛ kupo to be ebuluŋ,

ŋko keshishɛrsawule so be ekuntuŋ m ba

pɛ bumo ŋ kpɛa to n we, nɛ ekarmɛ e sɔ bumo be

ndeana to be abɔrbi so a nite a kulti.

Nɛ basa na kaŋ lar kowu asɔbɔya na beeŋ pɛ bumo n ji

ŋkpal b ka wora alubi damta nseŋ lar Ebɔrɛ kaman na so.

7Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ bishi le:

Manɛ so nɛ meeŋ ta ma basa be alubi m paŋ bumo?

B kplaŋ ma so nseŋ lar ma kaman

n ya kaa shuŋ agbirana nɛ e maŋ la Ebɔrɛ na.

N sa ma basa kusɔ kama kanaŋkamaso nɛ baa sha,

ama b kraŋ yige ma nseŋ lar bumo be beche be mman

n ya kaa wɔ esakaleche kutɔ.

8Bumo nɛ asɔbɔya maŋ kɔr abar to.

Ŋkpal manɛ so, b daa sha kebaadi bumo braana

be eche jemanɛ kikɛ nna.

9Manɛ so nɛ m maaŋ gberge Juda be efuli so

be basa kusoe?

10Meeŋ shin nɛ bedoŋ e ba ku ma basa be ndibi sɔrso n lɛ,

ama b maaŋ mur ndibi sɔrso be adɔ na bre cheche.

Meeŋ kaŋɛ bumo fanɛ b kpele ayabiana na n lɛ;

ŋkpal manɛ so, loŋ be basa na maa sha kebaanyi ma.

11Ekpa kikɛ so, Israɛl nɛ Juda be basa

maŋ ji kashenteŋ n sa ma kuraa.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka kini Israɛl n lɛ be asheŋ

12Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be basa ku efɛ ŋ kaŋɛ le: “E maaŋ wora shɛŋ! Mo alɛ maaŋ shin nɛ kena ŋko akoŋ e ba anyi so.” 13-14Bumo alɛ naŋ kaŋɛ fanɛ anebiana na la befɛpo nna nɛ bumo be mmalga maŋ shi Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ. Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “Jɛremaya, ŋkpal basa ere ka bee kaŋɛ le so, meeŋ shin nɛ ma mmalga e baa du fanɛ edɛ fo kɔnɔ to. Basa na malɛ beeŋ baa du fanɛ ndibi, nɛ edɛ na e chɔɔ amo m mur.”

15Israɛl be basa, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ efuli ko so be basa e shi kufɔ kufɔ m ba kɔ menyi kena. B la basa lempo nɛ b wɔtɔ dra dra kikɛ nna nɛ menyi alɛ maŋ nyi ŋgbar nɛ baa gbar. 16Bumo be benapo nɛ b kɔ ata a kɔ kena na la belempo nɛ b maa wu kuwɔr nna. 17Baaŋ ji menyi be adɔjibi m mur nseŋ mɔ menyi be mbia. Bumo alɛ beeŋ mur menyi be asɔbɔya nɛ ndibi sɔrso kikɛ. Bumo be benapo beeŋ bure menyi be ndeana nɛ men pɔr egbalana ŋ kulti a wɔ amo to nsaa fɛ fanɛ shɛŋ maaŋ tiŋ n wora menyi na kikɛ n lɛ.

18Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Jɛremaya, bedoŋ be benapo na maaŋ mɔ ekama nɛ e wɔ Juda be efuli so. 19Basa nɛ baaŋ ji efute kaŋ bishi le: ‘Manɛ nna nɛ Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na shin nɛ le be asheŋ lubi ere tu anyi?’ Nɛ fo kaŋɛ bumo fanɛ kananɛ b kini ma nseŋ shuŋ efuli pɔtɛana so be agbirana ashi bumo gbagba be kasawule so na, aloŋ nɛ baaŋ ya shuŋ basa pɔtɛ ashi efuli pɔtɛ so.”

Ebɔrɛ ka kpele mbe basa kusoe be asheŋ

20Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ: “Bɔ kubɔya ere n sa Juda be efuli so be basa nɛ b la bumo nananyɛn Jeekɔb be kaman to ebi na. 21Men nu nfe! Menyi basa wulpo nɛ men maŋ nyi asheŋ ere! Manɛ so nɛ menyi maa nu ma mmalga a bɛ amo so? Manɛ so nɛ menyi maa pin to fanɛ 22ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ a daga fanɛ men baa ta kufu nɛ kechicha chicha a bunyaŋ ma? Ma e ta eshishɛr ŋ kuŋ teku nɛ k maŋ tiŋ n dii amo so. Teku so beeŋ tiŋ ŋ kaa ketili n wora awɔr ga, ama kumo alɛ maaŋ tiŋ n dii eshishɛr na so. 23Ama menyi ŋgbene kpakpasowuraana ere kini ma nseŋ pal kaman n sa ma. 24Men kini kekaŋɛ le: ‘Men shin nɛ an shuŋ Enyɛnpe Ebɔrɛ na! Mo e naa shin nɛ dɔchubɔrɛ so nɛ kpaŋchala so be bɔrɛ bee ba nɛ anyee nya a dɔ a teŋi kafɛ kikɛ na.’ 25Ama menyi be alubi so, men maŋ nya asɔ lela ere kikɛ.

26Basa nɛ baa wora asheŋ lubi wɔ ma basa to nna a pɛ bumo anya fanɛ kananɛ basa bee sho ashewu a pɛ mbuibi na. 27Kananɛ ekpampo bee pɛ mbuibi a bɔlɔ katurwe na, aloŋ nɛ baa suge ma basa be asɔ a bɔlɔ bumo be elaŋana to. Amoso nɛ b dii kedama nsaa kɔ eleŋ ga 28nseŋ naa ji a daŋ apurfu na. Bumo be asheŋ lubi maŋ kɔ ekar. B maa sa amunibi asɔ nɛ e daga bumo ŋko a ji a chɛ betirpo nɛ b kɔ kashenteŋto.

29Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ gberge bumo kusoe ŋkpal asheŋ ere kikɛ so. Meeŋ wora n tal efuli na kikɛ be basa to. 30Kesheŋ lubi ko nɛ k bee jija kagbene nsaa mɔ kɔnɔ wora kasawule na so. 31Kumo e la fanɛ anebiana na kikɛ be mmalga la efɛ nna. Kusɔ nɛ b kaŋɛ malɛ nɛ bɔrɛmatapoana na kɔ a shuŋ nɛ ma basa malɛ bee sha kumo be loŋ. To, jɛrbi be jemanɛ kaŋ fo nɛ asheŋ ere kikɛ fo ekar, nnɛ nɛ menyeeŋ yɔ n ya nya kechɛto?”

6

Bedoŋ ka kulti Jerusalɛm n wɔtɔ be asheŋ

1Bɛnjamin be yiri to be basa, men shile m mɔlga menyi be amu. Men ŋana n lar Jerusalɛm be kadegboŋ na to. Men shin nɛ b foŋ kabel ashi kade nɛ baa tre Tekua na to nseŋ puga tɔɔnɛ be edɛ ashi kakpa nɛ baa tre Bɛf Hakkerɛm na nɛ e baa sa basa kubɔya. Ŋkpal manɛ so, jɛrbi gboŋgboŋi nɛ kemur beeŋ shi kelargato be esoso m ba menyi so. 2Jerusalɛm be kadegboŋ na walɛ kebita ga, ama kumo alɛ beeŋ mur. 3Bewura beeŋ ba yuu bumo be ewajɛbu n chena ŋ kulti kumo be kaplɛkama nɛ baa sha. 4Kumo be kaman nɛ b kaŋɛ bumo benapo na le: “An kaŋ fo Jerusalɛm to kachipurso, kapiidi nɛ anyeeŋ kɔ kumo kena. Ama nɛ an ka maŋ wule n fo bre, 5kanyɛso nɛ anyeeŋ kɔ kumo nseŋ bure kumo be kumɔlga be kakpa lempoana na!”

6Kede be kaman, nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na e kaŋɛ bewura na fanɛ b ku ndibi n yuu ajaŋ m mata egbal nɛ k kulti Jerusalɛm na nɛ benapo na e dii so n luri kadegboŋ na to. Ŋkpal manɛ so, e yɛ: “Meeŋ gberge basa nɛ b wɔ kadegboŋ ere to kusoe ŋkpal b ka bee kɔrfɛ bumo braana na so. 7Kananɛ ketirbu bee bul nchu na, aloŋ nɛ kulubi bee bul ashi Jerusalɛm to. Mee nu basa ka ta akɔsɔ a kɔ abar nseŋ naŋ nu kemur be asheŋ. N wu basa nɛ b doro na ka dese kaplɛkama ashi kadegboŋ na to. 8Jerusalɛm to be basa, men shin nɛ etɔrɔ ere e baa la kasokpele n sa menyi. Nɛ mannɛ aloŋ, meeŋ kplaŋ menyi so nseŋ shin nɛ menyi be kadegboŋ na e ki fanɛ keshishɛrsawule nɛ ekama maŋ wɔ kumo so.”

Israɛl ka kini Ebɔrɛ nseŋ pal kaman n sa mo be asheŋ

9Kede malɛ be kaman nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: “Baaŋ fige Israɛl be efuli so fanɛ b ka chuge kedibi sɔrso be asɔrso kikɛ ŋ ka kumo loŋ n yili na. Amoso, jemanɛ ka kraa wɔtɔ n sa menyi ere, men wora ania fanɛ menyeeŋ mɔlga ekama nɛ menyeeŋ tiŋ.”

10Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ le: “Ekama nɛ ŋ kpele mo kusoe gba maaŋ nu n sa ma. Bumo be asoe ka du kpakpa ga so, baa mushe kubɔya kama nɛ fo ta n sa fanɛ n sa bumo na nna nsaa kini kenu n sa kumo. 11Enyɛnpe Ebɔrɛ, kananɛ fo nya agbo n wɔtɔ Juda be basa na nɛ ma alɛ gba nya agbo ma kagbene to n wɔtɔ bumo. K bee chɔɔ ma kagbene to nɛ m maaŋ naŋ tiŋ ŋ keta kumo gba.”

Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ ma le: “Shin nɛ ma agbo e ba mbia nɛ b wɔ agbembi so nɛ mbifɔlbi nɛ baa shɛr abar so na so. Bedoŋ beeŋ pɛ bekul nɛ bumo be beche kikɛ nɛ basa nɛ b bel ga na n yɔ efuli pɔtɛana so. 12Meeŋ gberge Juda be basa kusoe nseŋ ta bumo be nwu nɛ adɔsawule nɛ bumo be beche n sa basa pɔtɛ. 13Bumo to be bumo nɛ b kɔ eyilikpa nɛ bumo nɛ b maŋ kɔ eyilikpa kikɛ bee bɔla ekpa lubi so nna a fin amansherbi. Anebiana nɛ bɔrɛmatapoana gba bee puni basa nna nɛ esa maaŋ naŋ tiŋ n yirda bumo. 14Baa wora asheŋ nna fanɛ ma basa be asheŋ lubi na ka maŋ la shɛŋ. B yɛ, ‘Kusɔ kama bee nite nɛnɛ nna.’ Saŋɛ so nɛ asheŋ malɛ maa nite nɛnɛ. 15Ekishisheŋ nɛ baa wora na maa keta bumo nyɔmɔ. Kashenteŋto, anishinyɔr maŋ kɔ bumo gba; bumo alɛ be anishiakpa maa chɛrga a ŋini fanɛ kusɔ nɛ baa wora na be asheŋ tir bumo. Ŋkpal loŋ so, jemanɛ nɛ meeŋ gberge bumo kusoe na kaŋ fo, bumo alɛ gba beeŋ tɔr n wu fanɛ kananɛ beko daŋ tɔr n wu na. Bumo be ekar e naaŋ baa la na.”

Israɛl ka kini Ebɔrɛ be ekpa be asheŋ

16Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ mbe basa le: “Men yili ŋkpancheri n to anishi ŋ keni, nseŋ bishi m pin ekpa dra nɛ men nananyɛnana daa bɔla so a wora asheŋ na nsaa bɔla kumo so wora asheŋ, saŋɛ na so nɛ men baa wɔ kayurwushi be kebaawɔtɔ to.”

Ama le nɛ men daŋ kaŋɛ: “Ayai, anyi maaŋ wora loŋ!” 17Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shuŋi anebiana fanɛ b ba kpele menyi kusoe a laŋɛ kenishipere nɛ k bee ba na be kaplɛa so, ama men kini kenu n sa kasokpele na.

18Amoso nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ le na: “Menyi basa nɛ men wɔ efuli pɔtɛana nɛ e wɔ durnya to na e nu nfe nseŋ pin kusɔ nɛ k beeŋ tu ma basa. 19Bumo be ashiri to be ŋkre na so, meeŋ shin nɛ jɛrbi gboŋgboŋi e ba bumo so, nɛ k baa la kasogberge n sa bumo ŋkpal b ka kini ma keŋini nsaa maŋ wora ma mmalga kasonu so. 20Ma shɛŋ maŋ wɔ eduwu nɛ baa ta a shi Shɛba be efuli so, ŋko asɔ nɛ e bee shin nɛ ajibi bee wora ebel nɛ baa ta a shi efuli wɔfɔ a bar ma na to. Bumo be esarga nɛ baa lara a sa ma na maa par ma, amoso m maaŋ sɔ amo. 21Ŋkpal loŋ so, ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ basa ere e fiti n tɔr. Betuto nɛ benio nɛ bumo be bibi nɛ beteriana nɛ bechenashapoana kikɛ beeŋ wu ashi asheŋ nɛ e beeŋ ba bumo so na to.”

Benapo nɛ baaŋ shi kelargato be esoso m ba na be asheŋ

22Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Men keni benapo ko bee shi kufɔ kufɔ ashi kelargato be esoso be efuli lempo ko so m bela ase a ba nɛ b ba kɔ kena. 23B kɔ bumo be ata nɛ etokobi nna a ba. Bumo alɛ maŋ kɔ kushuso ŋko e wu kuwɔr. Egbaŋɛ nɛ baa dii na be aya bee gbri kasawule so nna fanɛ ketili ka bee kaa teku so na. B wora shiriya nna a ba nɛ b ba kɔ Jerusalɛmebi kena.”

24Ndoŋ nna nɛ Jerusalɛm be basa na kaŋɛ le: “An nu bumo be asheŋ nɛ kufugboŋ tɔr anyi so nɛ anyi be eyur wu anyi. K shin nɛ kagbenejija tɔr anyi so nɛ anyee we anyii to fanɛ eche nɛ kakurge ta mo na. 25Anyee ŋana keyɔ ndɔana to ŋko n lar ndeana to gba nna n yɔ mboŋ ko, ŋkpal manɛ so, an doŋana kɔ akɔsɔ to nna a ba nɛ b ba kɔ anyi kena nɛ kufugboŋ sɔ efuli na be kaplɛkama.”

26Kumo be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ mbe basa le: “Men ta nli be asɔbuuso m buu nseŋ dese nsunɔ to a melti. Men baa shu kenishipereso fanɛ kananɛ menyee shu ebi koŋwule be luwu be keeli na. Ŋkpal manɛ so, basa nɛ baaŋ ba mur menyi na maaŋ chɛr nseŋ ba kɔ menyi kena. 27Jɛremaya, wora ma basa ŋ keni m pin basa nɛ b la bumo fanɛ kananɛ baa wora kebɛlso a keni a pin kumo to na. 28Bumo kikɛ la ŋgbene kpakpaso wuraana nɛ b maa shuli fanɛ esa e baa wɔ bumo nna. Bumo be ŋgbene du kpakpa nna fanɛ danyaŋ ŋko kenyembi. Eda lubi nɛ bumo kikɛ kɔ a wɔtɔ a ku efɛ a kulti. 29-30Esa beeŋ tiŋ n ta gbiti n wɔtɔ edɛ to ŋ ŋalga kumo to n lara kumo to be eyurpi, ama ma basa ere be kenyalɛso du kpakpa ga, ŋkpal bumo be amukpakpaso so. Amoso nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na kini bumo n lɛ na.”

7

Jɛremaya ka malga abɔrɛsheŋ bɔrɛlambu to be asheŋ

1-3Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ n ya yili bɔrɛlambu na be kabuna ase nsaa kaŋɛ basa le: “Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na yɛ, men chɛrga menyi be kebaawɔtɔ nɛ asheŋ woraso nsaa wora asɔ nɛ e daga, nɛ n shin nɛ men baa kraa wɔ menyi gbagba be efuli ere so nfe. 4Men sa maa fule menyi be amu a kaŋɛ fanɛ Sheŋ maaŋ tiŋ n wora anyi, ŋkpal Enyɛnpe Ebɔrɛ na be bɔrɛlambu ka wɔ Jerusalɛm nfe so! Men sa maa fɛ fanɛ bɔrɛlambu ere beeŋ tiŋ m mɔlga menyi. 5Nɛ menyeeŋ chɛrga menyi be kebaawɔtɔ nɛ kesheŋ wora, kumo ere ma alɛ maaŋ shin nɛ shɛŋ e wora menyi. Men baa ji kashenteŋ a sa abar nsaa maa kpɛa to. 6Men yige kebaapuni befɔ nɛ amunibi nɛ bekulpoche nɛ bekulponyɛn nseŋ naŋ yige kebaamɔ basa nɛ b maŋ wora shɛŋ ashi kasawule na so. Menyi alɛ e yige kagbirshuŋ, ŋkpal manɛ so, k beeŋ mur menyi. 7Nɛ men chɛrga menyi be kebaawɔtɔ nɛ kesheŋ wora, ma alɛ beeŋ shin nɛ men chena kasawule nɛ n ta n sa men nananyɛnana na so mbaanaayɔ.

8Ama men kini nseŋ ta menyi be yirda n wɔtɔ kafule be mmalga nɛ e maŋ kɔ tɔnɔ to. 9Men wɔtɔ nna a yuri, nsaa mɔ basa, nseŋ naa ji kubojua. Menyi alɛ naa ku efɛ nna a bɔ ntaŋ nseŋ naa lara esarga a sa kegbir nɛ baa tre Baal, a shuŋ agbirana nɛ men maŋ nyi ŋ ku so. 10Menyi alɛ naa wora asheŋ nɛ ŋ kishi nna nsaa ba m ba kaa yili ma anishi to ashi ma bɔrɛlambu to a kaŋɛ le, ‘Sheŋ maaŋ wora anyi!’ 11Menyee tama fanɛ ma bɔrɛlambu la beyu be eŋanakpa nna a? Mee wu kusɔ nɛ menyee wora na kikɛ. 12Men yɔ kade nɛ baa tre Shilo nɛ n juŋkpar n lara fanɛ b baa shuŋ ma ndoŋ na n ya keni nɛ n kusɔ n wora ndoŋ. Ŋkpal ma basa Israɛlebi na ka wora alubi so, n daŋ mur kumo nna. 13Menyi alɛ gba bee wora alubi nna na nɛ mee malga a sa menyi kapa nɛ kanyɛ, ama men maa nu a sa ma. M baŋ tre menyi gba menyi maa shuli ma so. 14Ŋkpal loŋ so, kusɔ n wora ashi Shilo na nɛ meeŋ wora ashi bɔrɛlambu nɛ n ta n sa menyi nɛ men nananyɛnana nɛ men ta menyi be yirda n deŋi so ere gba to. 15Meeŋ ju menyi n lar ma anishi to fanɛ kananɛ n daŋ ju men kurgepoana, Israɛl be nnaŋ kudu nɛ b daa wɔ kelargato be esoso be kaba so na. Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na e kaŋɛ.”

Basa na be kusoe kpakpaso be asheŋ

16Ade be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Jɛremaya, sa maŋ yili bumo be katelamu to n shu ŋko ŋ kule Ebɔrɛ n sa bumo. Fo alɛ e sa maŋ wushi ma kagbene, ŋkpal manɛ so, m maaŋ nu fo kekule na. 17Fo maŋ wu kusɔ nɛ baa wora ashi Juda be efuli so be ndegboŋana to nɛ Jerusalɛm to be agbembi so nna a? 18Mbia bee kil ndibi nna nɛ benyɛn bee puga edɛ nɛ beche malɛ bee ta nyifu a to mansaŋ nɛ ekpakulo a sa kegbirche nɛ baa tre Ebɔrɛso be Ewurche na. Bumo alɛ naa ta nsa nna a to nchu a sa agbirana a shin nɛ ma kagbene bee kaa. 19Baa wɔtɔ ma agbo nna, ama bumo gbagba be amu nɛ baa tɔrɔ nsaa ŋaba na. 20Amoso, ma Enyɛnpetale Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ ma kanya agbo e ba ma bɔrɛlambu so. K beeŋ gbelge basa nɛ asɔbɔya nɛ ndibi nɛ asɔduuso kikɛ so. Ma agbo beeŋ baa du fanɛ edɛ nɛ esa kikɛ maaŋ tiŋ n duŋ na nna.”

21Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Juda be basa na le: “Ma shɛŋ maŋ naa wɔ menyi be esarga to. Amoso men sa maŋ naa gben menyi be amu a bar amo m ba kaa sa ma. Ama nɛ men kaŋ bar amo malɛ, menyeeŋ tiŋ n daŋɛ eblaŋ na n we. 22Ŋ ka daŋ lara men nananyɛnana ashi Ijipt be efuli so na, n daa maŋ kaŋɛ bumo fanɛ b baa lara esarga be yiri kikɛ a sa ma. 23N daŋ kaŋɛ bumo nna fanɛ b baa wora ma kasonu, saŋɛ na so meeŋ baa la bumo be Ebɔrɛ nɛ bumo alɛ e baa la ma basa. N daŋ kaŋɛ bumo nna fanɛ b baa wɔ kebaawɔtɔ nɛ n yili n sa bumo na to, saŋɛ na so asheŋ beeŋ baa nite nɛnɛ a sa bumo. 24Ama b daa maŋ nu n sa ma. Kusɔ nɛ bumo be ŋgbene kpakpaso kaŋɛ bumo nɛ b daa wora, nɛ kumo be loŋ shin nɛ bumo be kebaawɔtɔ jija n ti so. 25Yili jemanɛ nɛ men nananyɛnana lar Ijipt be efuli so m ba fo kabre, ŋ kraa shuŋi anebiana nɛ b la ma mbɔ men kutɔ nna. 26Amo nɛ amo kikɛ men to be esa kikɛ m maa nu a sa ma. Menyi be ŋgbene bee wora kpakpa nna a ti so nɛ menyee kini ma nsaa lar ma kaman gba a chɔ men nananyɛnana na.

27Ŋkpal loŋ so, Jɛremaya, fo kaŋɛ ma basa mmalga ere kikɛ gba, b maaŋ nu n sa fo. Fo tre bumo gba, b maaŋ shuli so. 28Amoso kaŋɛ bumo le: ‘Men la efuli nɛ k maa wora Enyɛnpe, kumo be Ebɔrɛ kasonu nsaa maŋ naa sɔ mbe keŋini nna. Kashenteŋji mur nɛ esa kikɛ maŋ naa ji kumo be asheŋ gba kuraa.’

Asheŋ lubi nɛ a bee wora Hinnɔm be Ketaŋɛ to be asheŋ

29Jerusalɛm be basa, men she men be amu so be emin,

fanɛ basa nɛ baa shu nli na.

Men baa boŋ nli to be nshɛ ashi abee be awɔlto;

ŋkpal manɛ so, ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na nya agbo nna

nseŋ kini menyi nɛ men la ma basa na n lɛ.

30Juda be basa wora kulubi ko. B ta agbirana nɛ ŋ kishi amo be asheŋ m ba ma bɔrɛlambu to nɛ k wora eyurpi daŋkare be ekpa so. 31Bumo alɛ naŋ pɔr kegbirsure nɛ baa tre Tofɛf na ashi Hinnɔm be ketaŋɛ to, saŋɛ na so baaŋ baa chɔɔ bumo be mbia edɛ to a lara esarga kumo so. N daŋ maŋ yili loŋ n sa bumo fanɛ b baa wora. M maŋ naŋ fɛ kumo be asheŋ gba kuraa. 32Ŋkpal loŋ so, kachako bee ba nɛ b maaŋ naa tre kakpa na Tofɛf ŋko Hinnɔm be ketaŋɛ, ama baaŋ baa tre kumo Kamɔ be ketaŋɛ. Ndoŋ nɛ baŋ baa puli basa, ŋkpal kakpa ka maaŋ naa wɔtɔ nɛ b puli bubuni so. 33Edimɛdi be kebuni beeŋ ki ajibi n sa mbuibi nɛ kupuŋ to be asɔbɔya lubi, nɛ esa kikɛ maaŋ baa wɔtɔ nɛ e baa ju amo. 34Kasawule na beeŋ ki keshishɛrsawule. Meeŋ shin nɛ kagbenefuliso awɔr nɛ basa beeŋ baa wora na nɛ kejafɔ to be kayurji kikɛ e fo ekar ashi Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm be agbembi so.”

8

1Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “Jemanɛ na kaŋ fo Juda be efuli so be bewura nɛ benimuana nɛ bɔrɛmatapoana nɛ anebiana nɛ b wu na nɛ basa nɛ b wɔ Jerusalɛm to na kikɛ be awibi beeŋ pulgi nchaŋ to a dese. 2Awibi na beeŋ baa dese nɛ epeŋi nɛ kufɔl nɛ achɛkpabi nɛ baa sha ga nseŋ ta amo ŋ ki agbir a shuŋ na kikɛ e baa nyaŋɛ a yuu amo so. Esa kama maaŋ gama amo abar so ŋko n laŋɛ amo m puli. E beeŋ baa dese kasawule fanɛ epi nna. 3Bekama nɛ baaŋ ji efute ashi mboŋ kama nɛ b pesaŋ to n yɔ na so beeŋ baa sha luwu a chɔ ŋkpa. Ma, Enyɛnpetale Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Kulubi nɛ kasogberge be asheŋ

4Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ mbe basa le: “Nɛ esa baŋ tɔr, e maŋ naa kpa a ŋini to nna a? Nɛ esa baŋ foe ekpa, e maŋ naa bɛta mbe ayamu so nna a? 5Ma basa, manɛ e baa nɛ men lar ma kaman nsaa maŋ naa sha kebɛta m ba ma kutɔ? Men far n chɛ menyi be agbirana nna nsaa maŋ naa sha kebɛta m ba ma kutɔ. 6Ŋ kaŋ kusoe nɛ n nu men kutɔ, ama men maŋ ji ma kashenteŋ. Menyi to be ekoŋwule gba be kagbene maŋ jija mo nɛ e tuba; ŋkpal manɛ so men be amu du kpakpa nna. Ekoŋwule gba maŋ tiŋ m bishi le: ‘Manɛ nɛ n wora nɛ k maŋ nyalɛ?’ Menyi be ekama bɔla ekpa nɛ e bee sha so nna a wora asheŋ fanɛ egbaŋɛ nɛ e bee yɔ kena to nna. 7Etɔkɔrkɔ nyi jemanɛ nɛ a daga e bɛta m ba nɛ elepɔ nɛ abɔrɛpɔpɔbi nɛ etitibi gba nyi jemanɛ ka chɛrga nɛ a daga e naŋ yɔ efuli pɔtɛ so. Ama menyi, nɛ men la ma basa na, maŋ nyi mbra nɛ ŋ kɔ a keni menyi so. 8Nuso nɛ menyeeŋ tiŋ ŋ kaŋɛ fanɛ men nyi asheŋ nsaa nyi ma mbraana na? Mbraŋinipoana na chɛrga amo nna nɛ e ki efɛ men kutɔ. 9Menyi be benyiashempo ka kini ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kamalga so, baaŋ ji anishinyɔr nseŋ wulto to e maaŋ naa nyi asheŋ. 10Ŋkpal loŋ so meeŋ ta bumo be adɔsawule n sa basa pɔtɛ nɛ bumo be beche n sa benyɛn pɔtɛ. Menyi to be betirpo nɛ damawuraana kikɛ bee bɔla kapuni be ekpa so nna a fin amansherbi. Anebiana nɛ bɔrɛmatapoana gba bee puni basa nna. 11Baa wora asheŋ nna fanɛ ma basa be asheŋ tirso ka maŋ la shɛŋ n sa bumo na nna. B yɛ: ‘Kusɔ kama bee nite nɛnɛ, saŋɛ so nɛ asheŋ maa nite nɛnɛ.’ 12Ma basa, anishinyɔr daŋ pɛ menyi nna ŋkpal men ka wora ekishisheŋ ere so a? Anishinyɔr daŋ maŋ pɛ menyi. Menyi maŋ kɔ nyɔmɔ gba kuraa. Ŋkpal loŋ so, menyi alɛ gba beeŋ tɔr fanɛ kananɛ beko daŋ tɔr na. Jemanɛ nɛ meeŋ gberge menyi kusoe na nɛ menyi be kusɔ kama beeŋ fo ekar. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

13N daa sha kegama ma basa fanɛ kananɛ edɔpo bee chala mbe adɔjibi abar so nna, ama b du fanɛ kedibi sɔrso nɛ k maŋ kɔ asɔrso kumo so nɛ kumo be afantaŋ gba gbaŋgbaŋ n tɔr to na nna. Amoso nɛ n sa ekpa fanɛ basa pɔtɛ e ba sɔ kasawule na n chena so na.” 14Kede ba kama nɛ Ebɔrɛ be basa na kaŋɛ le: “Manɛ nna nɛ an chena shruum loŋ? Men shin nɛ an shile n yɔ ndegboŋ nɛ b pɔr egbalana ŋ kulti amo na to n ya wu n dese ndoŋ. Enyɛnpe anyi be Ebɔrɛ na teŋ n yili kumo fanɛ anyeeŋ wu. Mo alɛ teŋ n sa anyi kɔrtɔ fanɛ an nu n wu, ŋkpal an ka wora alubi n da mo so so. 15Anyi daa tama kayurwushi nɛ eyur be alenfia nna, ama kayurnyaŋ gboŋgboŋi e ba anyi so. 16An doŋana tea wɔ Dan be kadegboŋ nɛ k wɔ anyi be efuli be gbaŋ nɛ k wɔ a laŋɛ kelargato be esoso be kaba so na to a ba. Anyi alɛ tea nu bumo be egbaŋɛ be efute gba. Bumo be egbaŋɛ baŋ shu, kasawule na kikɛ bee gbuŋgbuŋ to nna. An doŋana na bee ba nɛ b ba mur anyi nɛ kasawule na nɛ kusɔ kama nɛ k wɔ kumo so nɛ anyi be kadegboŋ na nɛ basa nɛ b wɔ kumo to kikɛ na nna.”

17Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ le: “Men baa da so! Meeŋ shin nɛ awɔ lubi nɛ e beeŋ duŋ esa nɛ b maaŋ tiŋ n chɛ mo na e ba kaa duŋ menyi a mɔ.”

Jɛremaya be kagbenejija ŋkpal mbe basa so be asheŋ

18Ma kagbene jija ma ga nɛ k bee wora ma

fanɛ tama kikɛ maŋ naa wɔtɔ n sa ma basa.

19Ma basa bee shu ashi efuli pɔtɛana so nna.

Fo kaŋ kusoe, feeŋ nu b ka bee shu a kaŋɛ le:

“Enyɛnpe Ebɔrɛ na maŋ naa wɔ Zayɔn be kebee

nɛ k wɔ Jerusalɛm to na nna a?

E maŋ naa la kumo be ewura nna a?”

Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ, nɛ e la bumo be ewura na kaŋɛ le:

“Manɛ nna nɛ menyee shuŋ agbir;

a jɔŋɛ asɔ nɛ e maŋ kɔ tɔnɔ ase a bunyaŋ amo,

a shin nɛ ma kagbene bee kaa?

20Nɛ basa na malɛ fubel ŋ kaŋɛ le:

‘Kasɔteŋi be jemanɛ choŋ,

nɛ kechali malɛ gba choŋ,

ama Enyɛnpe Ebɔrɛ na maŋ naŋ mɔlga anyi.’ ”

21Ma basa ka bee wu etɔrɔ so

k bee tɔrɔ ma alɛ gba be kagbene to nna.

K shin nna nɛ ma kagbene jija ma ga,

nɛ mee shu a sa bumo.

22Anyeeŋ tiŋ n nya adur nɛ bechɛpo ashi Giliad be efuli so.

Ama manɛ nna nɛ ma basa maŋ nya kechɛ?

9

1N daa yɛlga fanɛ ma kumu beeŋ baa la ketirbu

nɛ ma anishi malɛ e baa la kubuye a bul anishichubi,

saŋɛ na so meeŋ baa shu kapa nɛ kanyɛ

a sa ma basa nɛ b mɔ na.

2N daa yɛlga kenya kakpa ashi keshishɛrsawule so,

nɛ n lar ma basa to n ya chena ndoŋ.

Ŋkpal manɛ so, bumo kikɛ maŋ kɔ kashenteŋji n sa Ebɔrɛ,

bumo alɛ kikɛ la bedebɔrpo nawule nna.

3Jemanɛ kikɛ b wora shiriya nɛ b baa ku efɛ nna.

Kapuni e naa ji kuwura kasawule na so, mannɛ kashenteŋ.

Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Ma basa baŋ lar kulubi ko to baa luri kenyɔsopo to nna,

bumo alɛ maŋ nyi fanɛ ma e la bumo be Ebɔrɛ na.”

4A daga fanɛ ekama e baa de mo teriana be asheŋ woraso so,

nsaa maŋ yirda mo kurgepoana be asheŋ woraso gba.

Ŋkpal manɛ so, bekurgepoana na

be ekama maa ji kashenteŋ fanɛ men nananyɛn Jeekɔb;

ekama malɛ wɔtɔ nna a ku efɛ a jija mo teriana be atre.

5Baa gben bumo be amu nna a fin

ekpa popɔr nɛ baŋ bɔla so

m puni bumo teriana nna.

6Ekama baa wɔtɔ nna a puni

mo barkasa a ji nna.

Ekama malɛ maa shuli so fanɛ

ma e la Ebɔrɛ.

7Ŋkpal loŋ so nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kaŋɛ le;

“Ma basa teŋ wora alubi n da ma so.

Manɛ nɛ meeŋ wora bumo nɛ mannɛ

kelɔŋɛ bumo so fanɛ kananɛ baa lɔŋɛ kebɛlso so na?

8Bumo be adonduloŋ du fanɛ atanyembi nɛ e kɔ

kɔrtɔ nɛ k bee mɔ nna.

Jemanɛ kikɛ baa ku efɛ nna.

Ekama bee malga kelɔpo so nna a sa mbe echenashapo,

ama kejigbelɛ nɛ e bee sho a nase nɛ e tɔr to na.

9Kumo be kaman nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na bishi le:

A maŋ daga fanɛ ŋ gberge bumo kusoe,

ŋko m bishi efuli nɛ k du le ere kuwule a?”

10Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ le: “Meeŋ shu ŋkpal abee na

nɛ asɔbɔya be ejikpa na so.

Ŋkpal manɛ so, e wɔl nseŋ ki fanɛ keshishɛrsawule nna,

nɛ esa kikɛ maŋ naa bɔla amo so a choŋ.

Esa maaŋ naaŋ n nu kusɔbɔya be kushu ndoŋ,

mbuibi nɛ kupuŋ to be asɔbɔya kikɛ shile amo so nna.”

11Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Meeŋ shin nɛ Jerusalɛm e ki kelambure a dese,

a la kakpa nɛ ejiŋkaamu beeŋ baa wɔ;

nɛ Juda be efuli so be ndegboŋ e ki keshishɛrsawule,

a la kakpa nɛ esa kama maaŋ naa wɔ.”

12Kumo be kaman nɛ m bishi le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ, manɛ nna nɛ kasawule na wɔl ŋ ki fanɛ keshishɛrsawule a dese nɛ esa kikɛ maŋ naa bɔla kumo so a choŋ? Wanɛ e nyi asheŋ nɛ e tiŋ m pin kumo to? Wanɛ nɛ fo bugi kumo to n sa nɛ mo alɛ e kaŋɛ beko kumo be asheŋ?”

13Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “N daŋ mur kasawule na nna ŋkpal ma basa ka kini ma keŋini nɛ n ta n sa bumo na so nna. B daŋ maŋ wora ma kasonu ŋko n wora kusɔ nɛ kaŋɛ ŋ bumo fanɛ b wora na. 14Ama b wora bumo be ŋgbene kpakpa nna nseŋ daŋ shuŋ agbirana nɛ baa tre Baal na fanɛ kananɛ bumo nanaana ŋini bumo na. 15Amoso nɛ ma, Enyɛnpetale Israɛl be Ebɔrɛ na nase kɔnɔ fanɛ meeŋ sa ma basa ajibi kekera nɛ b ji nseŋ sa bumo nchu nɛ kɔrtɔ wɔ amo to nɛ b nuu. 16Ma alɛ beeŋ shin nɛ b pesaŋ to n yɔ efuli pɔtɛana nɛ bumo ŋko bumo nananyɛnana maŋ naŋ nu amo be asheŋ ŋ ku so. Meeŋ naŋ shin nɛ benapo e ba kɔ bumo m mur bumo cheche.”

Jerusalɛm to ebi ka shu n fin kechɛto be asheŋ

17Ade be kaman nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Fɛ kusɔ nɛ k bee wora ere be asheŋ!

Shuŋi n tre beche nɛ baa tiŋ a shu nli a karga

nsaa tiŋ a boŋ awɔba ga na nɛ b ba.”

18Kumo be kaman nɛ basa na kaŋɛ le:

“Kaŋɛ beche na nɛ b nya manaŋ

m boŋ awɔba n sa anyi;

saŋɛ na so anyeeŋ shu m bure anishi.”

19Naniere, le nɛ anyi nɛ an wɔ Zayɔn na bee shu a kaŋɛ:

“An mur nna na!

An ji nyɔmɔ pasaa!

Anyi be nwu kikɛ mur,

nɛ a daga fanɛ an lar

anyi gbagba be kasawule so.”

20Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ le:

“Beche, men nu kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ bee kaŋɛ,

nseŋ laŋɛ menyi be lakal m ba mbe mmalga na so.

Men ŋini menyi be bibiche kananɛ baa shu nli a karga,

nɛ men teriana kananɛ baa boŋ awɔba.

21Luwu bɔla anyi be etokuro to

n luri mboŋ lempoana nɛ amo to

be keluri du kpakpa na to.

K mɔ anyi be mbia n lɛ agbembi so

nseŋ mɔ anyi be mbifɔlbi n lɛ alɔnɛ so.

22Enyɛnpe Ebɔrɛ na teŋ kaŋɛ anyi fanɛ

bubuni beeŋ dese kasawule na be kaplɛkama

fanɛ b ka ŋele ayu n nase a jo keteŋi,

ŋko fanɛ epi ka dese n sɔ kaplɛkama na.”

23Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le:

“Benyiashempo e sa maa puchi bumo be kanyiasheŋ so,

ŋko belempo e sa maa puchi bumo be eleŋ so,

ŋko damawuraana e sa maa puchi bumo be kedama so.

24Bekama nɛ baa sha kepuchi,

b baa puchi ŋkpal b ka bee shuŋ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na so.

Ŋkpal manɛ so, ma kasha maa chɛrga,

kusɔ nɛ k bɔla ekpa nseŋ niŋi nɛ mee wora.

Asɔ nɛ e bee par ma nna na.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

25-26Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Jemanɛ ko bee ba nɛ ŋ gberge basa nɛ b shi Ijipt nɛ Juda nɛ Edɔm nɛ Ammɔn nɛ Mowab be efuliana so nɛ eyiriana nɛ e wɔ keshishɛrsawule so na kusoe. Basa nɛ b wɔ efuli pɔtɛana ere kikɛ so ku atutu nna, ama bumo alɛ maa bɛ kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ k bee ŋini katutuku be kefito na. Bumo nɛ Israɛl be basa be ekama maa bɛ ma kɔnɔkoŋwule be ŋkre na so. Eyurto be kaplɛa so, b ku atutu, ama bumo alɛ be ŋgbene maŋ chɛrga.”

10

Ebɔrɛ nɛ Agbirana be asheŋ

1Israɛl be basa, men nu kubɔya nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kɔ nɛ e kaŋɛ menyi!

2E yɛ: “Men sa maa kute efuli pɔtɛana na

be basa to a wora asheŋ.

Menyi alɛ e sa maŋ shin nɛ asheŋ nɛ e bee wora

awɔlpa so a ta kufu a da efuli pɔtɛana na be basa na,

e baa ta kufu a da menyi alɛ gba.

3Basa ere be kabɔrɛshuŋ maŋ kɔ kechɛto kikɛ n sa bumo.

Baa ku kupo to be ndibi nna

a shɛl amo ŋ ki agbir.

4Kumo be kaman nɛ b ŋalga shuwa nɛ gbiti

n wurge amo so nseŋ gbir amo anyembi n yili

nɛ e sa maŋ melgi n tɔr kasawule.

5Le be agbirana ere du fanɛ asɔ nɛ b ta

n yili ndɔ to a ju mbuibi nna.

E kɔ nnɔ, amo alɛ maa malga;

e kɔ aya amo alɛ maa nite!

Amoso baa sulɔ amo nna a nite.

Men sa maa ŋana amo; ŋkpal manɛ so,

e maaŋ tiŋ n wora menyi shɛŋ.

Amo alɛ maaŋ tiŋ n wora kesheŋ lela kikɛ

n sa menyi.”

6Enyɛnpe Ebɔrɛ, esa kama maŋ du fanɛ fo.

Fo shi ga nɛ fo ketre malɛ gba shi a kɔ eleŋ ga.

7Fo e naa ji efuliana na kikɛ so kuwura.

Ekama daga fanɛ e maŋkura fo ga nna.

Ashi durnya ere to be kaplɛkama,

dimɛdi kikɛ maŋ nyi asheŋ a chɔ fo.

8Agbirana maŋ kɔ tɔnɔ nɛ kechɛto kikɛ n sa basa.

Esa kama nɛ e bee shuŋ amo la ewulpo nna.

9Edimɛdi e naa lɔŋɛ agbir.

Eshɛlpo e naa ku kedibi n shɛl,

nɛ basa nɛ b nyi enɔ to be kushuŋ fanɛ

ebɔyɛpo malɛ e ŋalga shuwa nɛ k shi Ufaz be efuli so

ŋko gbiti nɛ k shi Speen be efuli so

n wurge kedibi nɛ e shɛl na so.

Kumo be kaman nɛ basa nɛ b nyi kananɛ baa ba asɔbuuso

e ta wajɛchɛbi nɛ b nyɔɔ buru nɛ kepeper kunɔkunɔ m ba asɔbuuso

m buu kedibi shɛlso na nɛ k ki kegbir.

10Ama fo, Enyɛnpe Ebɔrɛ na, e la Ebɔrɛ kashenteŋto.

Fo e naa sa ŋkpa nsaa wɔ ŋkpa to na;

fo alɛ e la ewura nɛ e wɔtɔ mbaanaayɔ na.

Fo baŋ nya agbo, durnya kikɛ bee gbuŋgbuŋ to nna,

nɛ efuliana bee mur.

11Fo yɛ ŋ kaŋɛ basa fanɛ,

mannɛ agbirana e to

ebɔrɛso nɛ kasawule;

fo Enyɛnpe Ebɔrɛ na malɛ

beeŋ mur kegbir kikɛ nɛ edimɛdi lɔŋɛ.

12Enyɛnpe Ebɔrɛ na e bɔla mbe eleŋgboŋ so n to durnya;

e bɔla mbe kanyiasheŋ so nna n to durnya

nseŋ parga awɔlpa to m buu kaplɛkama so.

13Mo e naa malga nɛ awɔlto be nchuana bee baga to a gbri,

mo alɛ e naa shin nɛ awɔlpa bee deŋi durnya be kaplɛkama.

Mo e naa shin nɛ bɔrɛ bee ba nsaa nyɛkpɛ

nɛ afu bee shi kakpa nɛ e yili kumo na a ba.

14Basa nɛ baa lɔŋɛ agbir

maŋ kɔ nfɛra kikɛ!

Ebɔyɛpo nɛ baa ta shuwa ŋko gbiti

a wurge agbirana so na bee ji anishinyɔr nna

ŋkpal bumo be agbirana nɛ e maŋ kɔ

kashenteŋ nɛ ŋkpa so.

15Agbirana na maŋ kɔ tɔnɔ,

a daga basa e wora amo eyurto nna

nseŋ kini amo n lɛ.

Kachɛ na kaŋ fo,

Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ mur amo kikɛ.

16Ama Ebɔrɛ nɛ an nananyɛn Jeekɔb daŋ shuŋ na

bre maŋ du fanɛ agbirana na.

Mo e to kusɔ kama nseŋ lara Israɛl be basa fanɛ

b baa la mo gbagba be basa.

Mbe ketre e la Enyɛnpetale Ebɔrɛ na.

Kemurgboŋ nɛ k bee ba na be asheŋ

17Ade kikɛ be kaman nɛ ŋ kaŋɛ Juda be basa na le:

“Men doŋana e kulti menyi n wɔtɔ na.

Amoso men koli menyi be asɔ abar so nseŋ wora shiriya

n lar kasawule na so.

18Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee sha kelara

menyi kasawule ere so nna na.

E beeŋ shin nɛ men doŋana e ta kenishi m pere menyi

nseŋ tintiŋ menyi n lar men be kasawule so.

Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

19Ndoŋ nna nɛ basa na kaŋɛ le:

“Kumo ere anyeeŋ wu asheŋ pasaa!

Anyi be awurfoŋ maaŋ loge kikɛ.

An daa fɛ fanɛ anyeeŋ tiŋ n ji ebesa

nɛ awurfoŋ na be kanyiti nna.

20Anyi be elaŋana mur;

nɛ anyi be mbia wu ŋ ka anyi.

Esa kikɛ maŋ naa wɔtɔ

nɛ e chɛ anyi to n fin echenakpa.”

21Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ bumo le:

“Anyi be bejuŋkparpoana na maŋ kɔ nfɛra nna;

b maa kule Ebɔrɛ a fin ekpa a bɔla so a wora asheŋ.

Amoso nɛ b maaŋ tiŋ nɛ b chɛ anyi to

nɛ anyi be basa maaŋ chɛr nseŋ pesaŋ to fanɛ mbolpɔ na.

22Men nu nfe! Baru ko bee ba!

Kebagato gboŋ ko wɔ efuli ko nɛ k wɔ

kelargato be esoso be kaba so a ba.

Efuli na be benapo beeŋ shin nɛ Juda be efuli so be ndegboŋ

e ki keshishɛrsawule nɛ ejiŋkaamu e baa wɔ kumo so.”

23Enyɛnpe Ebɔrɛ, n nyi fanɛ anyi edimɛdi

maŋ kɔ anyi be ŋkpa so be eleŋ.

24Ŋini fo basa akpa, Enyɛnpe Ebɔrɛ,

ama sa maŋ kaŋ nyaŋ anyi ga

ŋko ŋ gberge anyi kusoe kanya agbo so;

nɛ mannɛ aloŋ anyeeŋ wu.

25Shin nɛ fo agbo e laŋɛ efuliana nɛ b kini kesɔ fo

fanɛ bumo be Ebɔrɛ a maa shuŋ fo na.

Ŋkpal manɛ so, b mɔ fo basa m mur cheche

n shin nɛ anyi be efuli bure a dese fuloŋ.

11

Kɔnɔkoŋwule be ŋkre na be kejija be asheŋ

1-3Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm be kade to be basa le:

“Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kpele menyi kusoe nna fanɛ meeŋ shoduu esa kama nɛ e kini kebɛ kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ ma nɛ Israɛl be basa wora na so. Men shin nɛ menyi be lakal e baa wɔ kusɔ nɛ ŋkre na bee kaŋɛ so. 4K la kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ ma nɛ bumo nanaana wora nna jemanɛ nɛ n daŋ lara bumo ashi Ijipt be efuli so nɛ k daa du fanɛ edɛ wuloŋwuloŋ n sa bumo nɛ b daŋ ji awurfoŋ ga kumo to na nna. N daŋ yili kumo nna n sa bumo fanɛ b baa wora asheŋ nɛ ŋ kaŋɛ kenishipereso na, saŋɛ na so, baaŋ baa la ma basa nɛ ma alɛ e baa la bumo be Ebɔrɛ. 5Kumo be kaman nɛ n wora m bɔlɔ kɔnɔ nɛ n nase n sa bumo nanaana na fanɛ meeŋ sa bumo kasawule lela nɛ k bee wora adɔjibi nɛnɛ nɛ b kɔ naniere na so.”

Kede be kaman nɛ ŋ kaŋɛ le: “Mm, Enyɛnpe Ebɔrɛ, k la kashenteŋ nna.”

6Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “Yɔ Juda be ndeana to nɛ Jerusalɛm be agbembi so n ya ber kebomboŋ ŋ kaŋɛ basa na fanɛ b nu kɔnɔkoŋwule be ŋkre na be asheŋ be kananɛ e kaŋɛ nseŋ wora amo kasonu. 7Baŋ yili jemanɛ nɛ n lara bumo nanaana Ijipt be efuli so hale m ba fo kabre, m baa kpele bumo kusoe nna fanɛ b baa wora ma kasonu. 8Ama b maŋ wora ma kasonu. Kusɔ nɛ b wora e la fanɛ, bumo be ekama kraa wɔ bumo be kagbene kpakpaso to nna a wora asheŋ lubi. N daŋ kaŋɛ bumo kenishipereso nna fanɛ b baa bɛ kɔnɔkoŋwule be ŋkre na so, ama b kini kebɛ kumo so. Amoso nɛ n shin nɛ kasogberge nɛ e wɔ kumo to na ba bumo so na.”

9Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: “Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm to be basa bee kre asheŋ lubi a laŋɛ ma kaplɛa so nna. 10Kananɛ bumo nananyɛnana daŋ kini kenu ma mmalga nseŋ shuŋ agbir pɔtɛana nseŋ bɔla amo so n wora kulubi na nɛ bumo alɛ gba bee wora na. Juda nɛ Jerusalɛm to be basa kikɛ kini kewora m bɛ kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ ma nɛ bumo nanaana wora na so nna. 11Amoso ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ b ji awurfoŋ ga. Nɛ b kaa shu a fin ma kechɛto, m maaŋ tuge bumo. 12Ndoŋ nna nɛ b laŋɛ n yɔ agbirana nɛ baa lara esarga a sa na kutɔ nɛ b ya shu n fin kechɛto. Ama agbirana na maaŋ tiŋ m mɔlga bumo jemanɛ nɛ kemurgboŋ na beeŋ ba bumo so na. 13Ŋkpal manɛ so, Juda be efuli so be kadegboŋ kikɛ to kɔ agbir nɛ Jerusalɛm to be kegbembi kikɛ ase kɔ kegbirsure nɛ baa lara esarga kumo so a sa kegbir nɛ baa tre Baal nɛ kumo be asheŋ bee nu agbo ga na. 14Jɛremaya, sa maŋ kule Ebɔrɛ n sa basa ere ŋko ŋ kule ma fanɛ m mɔlga bumo. Nɛ b kaa ji awurfoŋ nseŋ kule ma, m maaŋ nu bumo be kekule na.”

15Kede be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ Juda be basa le: “Men la ma basa laraso nna, ama menyi maŋ kɔ ekpa nɛ men baa wɔ ma bɔrɛlambu to a wora asheŋ lubi lubi ere. Esarga nɛ menyee lara a sa ma ere maaŋ tiŋ ŋ kuŋ menyi ashi kemurgboŋ na to, amoso men yige kusɔ nɛ menyee wora ere. 16Jemanɛ ko n daŋ ta bumo nna fanɛ kedibi nɛ baa tre ɔlif nɛ k kɔ asɔrso lela ga na, ama naniere meeŋ shin nɛ kakpa a gbri fanɛ bɔrɛ ka ponte na nɛ afantaŋ na e suse so nɛ ayabi na malɛ e buri n tɔr.

17Ma, Enyɛnpetale Ebɔrɛ na e duu Israɛl nɛ Juda be basa fanɛ kedibi, ama naniere meeŋ shin nɛ kemur gboŋgboŋi e ba bumo so. Bumo gbagba e bar kumo be loŋ ŋkpal b ka wora kulubi so. B lara esarga nna n sa kegbir nɛ baa tre Baal na n shin nɛ ma kagbene kaa bumo so.”

B ka kre Jɛremaya be kemɔ be asheŋ

18Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shin nɛ m pin nia lubi nɛ ndoŋana daa kre a laŋɛ ma kaplɛa so. 19N daa du fanɛ kpakpafɔlbi nɛ e du boeŋ nɛ b kɔ a yɔ nɛ b ya mɔ nna. N daa maŋ nyi fanɛ ma so nɛ b daa kre asheŋ lubi na. Le nɛ b daa kaŋɛ a laŋɛ ma kaplɛa so: “Men shin nɛ an mɔ mo nseŋ lara mo ashi basa keniso to, saŋɛ na so esa kikɛ maaŋ naa nyiŋi mbe asheŋ.”

20Ndoŋ nna nɛ ŋ kule Ebɔrɛ ŋ kaŋɛ le: “Enyɛnpetale Ebɔrɛ, fo e naa ji asheŋ nɛ amo be ekpa so. Fo alɛ nyi basa be ŋgbene nɛ nfɛra kikɛ to. N ta demu ere nna a wɔtɔ fo enɔ to. Amoso ka basa ere kumo be kukɔ n sa ma.”

21Anatɔf be kade to be basa daa sha kemɔ ma nna, nseŋ fiɛ ma so ŋ kaŋɛ fanɛ n yige kebaabɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kubɔya, nɛ mannɛ aloŋ baaŋ mɔ ma. 22Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malɛ kaŋɛ le: “Meeŋ gberge bumo kusoe! Bumo be mbrantiɛ beeŋ wu kena to nɛ akoŋ e mɔ bumo be mbia wurbi malɛ. 23N teŋ yili jemanɛ nɛ kemurgboŋ na beeŋ ba Anatɔf be basa so, kumo alɛ kaŋ fo, bumo be ekama maaŋ ji efute.”

12

1Enyɛnpe Ebɔrɛ, ma nɛ fo be demuji kikɛ to,

fo e naa ji a bri ma.

Ama ŋ kraa kɔ kusɔ ko nɛ m bishi a laŋɛ

fo keji asheŋ nɛ amo be ekpa so be kaplɛa so.

Manɛ nna nɛ kumu kpakpasowuraana bee dii dama,

nɛ asheŋ bee nite nɛnɛ a sa basa nɛ baa puni beko?

2Fo e duu bumo fanɛ ndibi nɛ baa mur achin,

nsaa daŋ a sɔr asɔrso.

B baa malga fo asheŋ lela gba be asheŋ,

k maa shi bumo be ŋgbene to.

3Ama, Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo nyi ma nɛnɛ.

Fee wu kusɔ nɛ mee wora nsaa nyi kananɛ mee sha fo.

Amoso Enyɛnpe Ebɔrɛ, gberge n doŋana

n ya mɔ fanɛ mbolpɔ.

4Nfɛ afanɛ nɛ ewule beeŋ baa wɔ anyi be kasawule so,

nɛ kaplɛkama be afitiri e wu nsaa maaŋ naa wɔtɔ?

Asɔbɔya nɛ mbuibi kikɛ bee wu nna

ŋkpal anyi be basa be lubi so.

Ba kaa puchi a kaŋɛ le nna:

“Ebɔrɛ maa wu kusɔ nɛ anyee wora.”

5Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Jɛremaya, fo ketu edimɛdi n shile ka bee nu fo ere,

feeŋ tiŋ n tu egbaŋɛ n shile nna ere a?

Fo ka bee shile kakpa lela nsaa fiti a tɔr ere,

feeŋ tiŋ n shile kupuŋ nɛ k dese m mata

Jɔɔdan be lɔrgboŋ na to nna ere a?

6Fo kurgepoana nɛ fo kanaŋ to be basa kikɛ debɔr fo.

B tu basa nɛ baa tɔrɔ fo ga na nna a tɔrɔ fo.

Nɛ baa malga nɛnɛ a laŋɛ fo kaplɛa so gba,

sa maŋ kaŋ yirda bumo.”

Ebɔrɛ be kagbene ka jija mo ŋkpal mbe basa so be asheŋ

7Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Ŋ kini Israɛl be basa n lɛ nna.

Ma alɛ kini efuli nɛ n lara n sa ma kumu n lɛ.

Basa nɛ mee sha nɛ n ta m bɔɔ

bumo doŋana enɔ.

8Ma basa laraso e pal kaman n sa ma na.

B ki fanɛ ebuluŋ nna a muni ma ashi kupo to,

ŋkpal loŋ so nɛ n nya agbo n wɔtɔ bumo.

9Ma basa laraso ki fanɛ kabuibi nɛ e bee ji eblaŋ

nɛ kumo braana ba kulti kumo n wɔtɔ

nseŋ mɔ kumo a ji nna.

Tre kupuŋ to be asɔbɔya lubi

nɛ amo alɛ gba e ba ti so n ji kumo m moɛ.

10Juda du fanɛ ma ndibi sɔrso be kudɔ nna.

Bewura damta nɛ b shi efuli pɔtɛana so

e ba mur ma ndibi sɔrso be kudɔ.

B chichi ma adɔsawule so nna n jija ma asɔduuso,

nseŋ shin nɛ ma kasawule nɛ k walɛ a par ma na

ki keshishɛrsawule a dese fuloŋ.

11B shin nɛ k ki kasawule jiga

nɛ k maaŋ naŋ tiŋ n wora shɛŋ n sa ma.

Kasawule na kikɛ ki fanɛ keshishɛrsawule

nɛ kumo be asheŋ maŋ tir esa kikɛ.

12Benapo damta nɛ b shi keshishɛrsawule so

nɛ abeesawule so e ba kɔ m mur kasawule na so

be kusɔ kama.

Ma e sa ekpa fanɛ b ta kena m ba mur kasawule na so

be kusɔ kikɛ nɛ esa kikɛ maŋ ji efute kena na to.

13Ma basa daŋ dɔ n duu ayu, ama afitiri nɛ b teŋi.

B daŋ shuŋ ŋ gben ga, ama bumo alɛ maŋ nya shɛŋ kumo to.

Ŋkpal ŋ ka daŋ nya agbo ga so,

bumo be adɔjibi daŋ maŋ wora n sa bumo.”

Enyɛnpe ka nase kɔnɔ n sa Israɛl be bechenashapoana be asheŋ

14Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Ŋ kɔ kusɔ ko nɛ ŋ kaŋɛ a laŋɛ Israɛl be bechenashapo lubi nɛ b mur kasawule nɛ n ta n sa ma basa Israɛlebi na be kaplɛa so. Meeŋ lara basa lubi ere bumo be efuliana so fanɛ kananɛ baa tia kusɔduuso na. Meeŋ kɔ n suge Juda be basa bumo be enɔ to. 15Kede be kaman, meeŋ naŋ wu efuliana ere kuwɔr nseŋ bɛta bumo n yɔ bumo gbagba be efuliana be nsawule so. 16Jemanɛ ko b daŋ ŋini ma basa kananɛ baa shuŋ kegbir nɛ baa tre Baal na nna. Ama nɛ b shuli so fanɛ ma e la kashenteŋ be Ebɔrɛ na nseŋ shin nɛ ma basa ŋini bumo kananɛ baaŋ baa shuŋ ma bre, meeŋ shin nɛ efuli pɔtɛana ere be basa gba e ki ma basa. 17Ama nɛ b kini kenu n sa ma, kumo ere meeŋ lara bumo efuliana na so nseŋ mur amo cheche. Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

13

Jɛremaya be wajɛchɛbi lela na be kreso na be asheŋ

1Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ n ya tɔ wajɛchɛbi lela be dɔkɔri n dela. Kumo be kaman nɛ e naŋ kaŋɛ ma fanɛ n sa maŋ kaŋ ta kumo n wɔtɔ nchu to. 2Ndoŋ nna nɛ n tɔ dɔkɔri n dela. 3Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: 4“Ta dɔkɔri na n yɔ Yufreetes be Lɔrgboŋ na ase n ya puli kefalta be kemaŋ to.” 5Nɛ n ta kumo n ya ŋana m mata Yufreetes be Lɔrgboŋ na ase nseŋ bɛta n yɔ epe.

6Jemanɛ ko ka fo nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ fanɛ n ya lara edɔkɔri na ashi Yufreetes be Lɔrgboŋ na ase. 7Ndoŋ nna nɛ n yɔ ndoŋ n ya wu fanɛ dɔkɔri na wu nsaa maŋ naa walɛ kedela.

8Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: 9“Kananɛ meeŋ mur Juda nɛ Jerusalɛm be basa be kamoowu nɛ b kɔ na nna na. 10Le be basa lubi ere kini kewora ma kasonu. B wora bumo be amu nɛ ŋgbene kpakpa nna nseŋ kini kebaashuŋ ma n ya kaa shuŋ agbirana. Amoso baaŋ ki fanɛ dɔkɔri nɛ k wu nsaa maŋ naa kɔ tɔnɔ kikɛ na. 11Kananɛ dɔkɔri bee yili esa be kashɛr to nɛnɛ na nɛ n daa sha Israɛl nɛ Juda be basa kikɛ e baa yil ma kaman. N daa sha fanɛ efuli kama so ebi e pin fanɛ b la ma basa nna, saŋɛ na so baaŋ baa kpaŋ ma nsaa maŋkura ma. Ama b kini kewora ma kasonu.”

Yabra be mpuya be asheŋ

12Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: “Jɛremaya, kaŋɛ Israɛl be basa na fanɛ b shin nɛ bumo be beche e wora yabra m bɔlɔ yabra be kapuya kikɛ so. Bumo alɛ beeŋ kaŋɛ fo fanɛ bumo alɛ gba nyi fanɛ a daga b wora yabra m bɔlɔ yabra be kapuya kikɛ so. 13Kumo be kaman nɛ fo kaŋɛ bumo fanɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ basa nɛ b wɔ kasawule ere so kikɛ e nuu yabra m boo. Bewura nɛ b shi Ewura Deevid be kanaŋ to nɛ bɔrɛmatapoana nɛ anebiana nɛ Jerusalɛm to be basa kikɛ beeŋ nuu amo m boo. 14Kumo be kaman nɛ n ta bumo ŋ ŋmɛa abar fanɛ mpuya nɛ b bure. M maaŋ wu basakpar ŋko mbifɔlbi kikɛ kuwɔr. Bumo kikɛ beeŋ wu m mur. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

B ka beeŋ pɛ Juda be basa anya n yɔ efuli pɔtɛ so be asheŋ

15Juda be basa, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naa malga na!

E yɛ men bar menyi be amu kaseto nseŋ nu n sa mo.

16Men baa maŋkura Enyɛnpe menyi be Ebɔrɛ na;

saŋɛ na so e maaŋ shin nɛ tentembiri e ba menyi so

nɛ men baa nite a fiti a tɔr abee so.

Men baa maŋkura mo, saŋɛ na so e maaŋ shin nɛ

kefulto nɛ menyee tama na

e ki tentembiri mina n sa menyi.

17Ama nɛ men kini kenu n sa ma bre,

meeŋ kpal menyi be kamoowuso n shu ashiri to.

Meeŋ shu kenishipereso nɛ anishichubi a lar ma anishi to

ŋkpal b ka beeŋ pɛ menyi nɛ men la

Enyɛnpe Ebɔrɛ be basa n yɔ efuli pɔtɛana so

fanɛ anya so.

18Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Kaŋɛ ewura nɛ mo nio nɛ b koso bumo be nwurputi so nseŋ gbaŋ bumo be awurwuro lela n nase. 19Bedoŋ teŋ ba kulti ndeana nɛ e wɔ Juda be kelargato be kaseto be kaba so be keshishɛrsawule so nna n wɔtɔ nɛ esa kikɛ maaŋ naŋ tiŋ n luri ŋko n lar amo to. B teŋ pɛ Juda be basa kikɛ fanɛ anya n yɔ efuli pɔtɛana nɛ e wɔ kufɔ kufɔ so.”

20Jerusalɛm, to kenishi ŋ keni, fo doŋana e shi kelargato be esoso be kaba so a ba na! Nnɛ nɛ basa nɛ fee keni so nsaa kpal bumo so a wu fo kumu na naa wɔ? 21Nɛ basa nɛ fo tama fanɛ b la fo teriana kaŋ ba kɔ m pɔɔ fo so nsaa ji fo so kuwura, manɛ nɛ feeŋ kaŋɛ? Feeŋ baa wɔ ebesa to fanɛ eche nɛ kakurge ta mo na nna. 22Fo kaŋ bishi fo kumu fanɛ manɛ e ba nɛ b delge ma so nseŋ pur ma ere? Feeŋ pin fanɛ fo asheŋ lubi so nɛ loŋ wora. 23Edimɛdi beeŋ tiŋ n chɛrga bumo be kayurwule a? Karmɛ beeŋ tiŋ n chɛrga kumo be eyur so be chɛchɛrɛ na a? Nɛ baaŋ tiŋ n chɛrga bre, fo alɛ gba beeŋ tiŋ n chɛrga fo asheŋ lubi nawule na to nsaa wora asheŋ niŋiso.

24Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ fo basa e pesaŋ to n sɔ kaplɛkama fanɛ kananɛ afu bee sulɔ amimi a yɔ kaplɛkama na. 25E yɛ kusɔ nɛ k beeŋ nya menyi nna na. Kusɔ nɛ e kre kewora fo basa nna na, ŋkpal b ka teŋ mo so nseŋ yirda agbirana nɛ e maŋ kɔ kashenteŋ so. 26Enyɛnpe Ebɔrɛ na gbagba e naŋ delge fo so n shin nɛ fo ji anishinyɔr. 27Ŋkpal manɛ so, e wu fo basa ka wora asheŋ nɛ e kishi nna. Kumo e la fanɛ e wu menyi nɛ menyee shuŋ nnyamase be agbirana ashi abee so nɛ adɔsawule to fanɛ kananɛ enyɛn ko bee yɛlga mo barkasa be eche nsaa shil a chɔ mo so na ŋko fanɛ kananɛ gbaŋɛ nyɛnso bee ju a bɛ gbaŋɛ cheso so na. Asheŋ maaŋ nyalɛ n sa menyi, Jerusalɛm to be basa ere! Jemanɛ mo nɛ menyeeŋ naŋ nyalɛ so a maaŋ naa kɔ eyurpi menyi so?

14

Ewule lubi be asheŋ

1Ewule ka daŋ yili jemanɛ tenteŋ ko nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ basa na le:

2“Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm to ebi bee shu

ŋkpal kasawule na ka wɔl a dese so.

3Damawuraana shuŋi bumo be nyɛrbi nɛ mbita eboŋ to,

nɛ b yɔ atirbu chiŋgeliŋ to nɛ b ya jɔ nchu,

ama b maŋ nya nchu nɛ b jɔ.

Ndoŋ nna nɛ aba pɔ bumo nɛ b bɛta nɛ mpuya fuloŋ.

4Ŋkpal bɔrɛ ka maa ba nɛ kasawule wɔl a dese so;

bedɔpo be ŋgbene jija bumo ga nna

nɛ b ta bumo be anishi a ŋana.

5Kupuŋ to be echibir gba

shile nna nseŋ ka bumo be bibi popɔrbi n lɛ,

ŋkpal afitiri ka maŋ wɔtɔ nɛ b ji so.

6Kupuŋ to be ekurma yili abeebi be awɔlto nna

a fute yeŋayeŋa fanɛ ejiŋkaamu.

B maŋ naa wu nɛnɛ gba,

ŋkpal b ka maŋ naa nya afitiri a ji so.

7Ma basa bee shu a tre ma a kaŋɛ le nna:

‘Kashenteŋto, anyi be alubi bee ji a bri anyi,

amoso chɛ anyi to, Enyɛnpe Ebɔrɛ,

fanɛ kananɛ fo nase kɔnɔ fanɛ feeŋ chɛ anyi to na.

Ale damta nɛ an shile n lar fo kaman.

An wora alubi ŋ gbiti fo kashenteŋto

8Fo e la Israɛl be basa tama kikɛ.

Fo e naŋ tiŋ m mɔlga anyi ashi etɔrɔgboŋ to.

Manɛ nna nɛ fee wora fanɛ efɔ ashi anyi be kasawule so,

ŋko fanɛ esa nɛ e wɔ enite to nseŋ ba ji kanyɛ koŋwule?

9Manɛ nna nɛ fee wora asheŋ fanɛ esa nɛ asheŋ purgi loŋ,

ŋko fanɛ enapo nɛ e maŋ kɔ eleŋ nɛ e tiŋ n chɛ esa to?

Fo Enyɛnpe Ebɔrɛ na wɔ anyi kutɔ kashenteŋto nna!

An la fo basa nna nɛ fo bɔrɛlambu wɔ anyi kutɔ nfe,

amoso, sa maŋ kini anyi n lɛ.’ ”

10Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le a laŋɛ basa na be kaplɛa so. E yɛ: “Basa ere bee sha kebaa shile ma nna ga. B maa sha kebaa firgi a taga ma to kikɛ. Amoso bumo be asheŋ maa par ma. Meeŋ nyiŋi bumo be asheŋ lubi nseŋ gberge bumo kusoe.”

11Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “Jɛremaya, sa maa kule ma fanɛ n chɛ basa ere to kikɛ. 12Nɛ b kishi n luri kabɔrɛkule to gba, m maaŋ nu bumo be kekule nɛ baaŋ kule a fin kechɛto na. Nɛ b bar ma esarga chɔɔso nɛ ayu be esarga gba, bumo be asheŋ kraŋ maaŋ par ma. Kusɔ nɛ meeŋ shin nɛ k wora bumo e la fanɛ, baa wu kena to ŋko akoŋ nɛ alɔ beeŋ mɔ bumo.”

13Ndoŋ nna nɛ ma alɛ e kaŋɛ le: “Fo, Enyɛnpetale Ebɔrɛ nyi fanɛ anebiana na bee kaŋɛ basa na nna fanɛ kena nɛ akoŋ maaŋ ba bumo so, ŋkpal manɛ so, b yɛ, fo nase kɔnɔ nna fanɛ kayurwushi nawule e naŋ baa wɔ anyi be kasawule so.”

14Ama kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ nde: “Efɛ nɛ anebiana na bee ku a deŋi ma. Ma ere maŋ shuŋi bumo ŋko m malga kamalga koŋwule gba n sa bumo. Ebɔrɛdare nɛ baa malga amo be asheŋ na maŋ shi ma kutɔ nɛ asheŋ nɛ baa wu a kaŋɛ na la asheŋ fuloŋ nna. Bumo gbagba be nfɛra to nɛ baa nya amo. 15Kusɔ nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na, beeŋ wora anebiana nɛ m maŋ shuŋi nɛ bumo alɛ bee ku efɛ a deŋi ma nsaa kaŋɛ fanɛ kena nɛ akoŋ maaŋ ba kasawule na so na nde. Meeŋ shin nɛ b wu kena to nɛ akoŋ malɛ gba e naŋ mɔ bumo nɛ baaŋ ka na. 16Basa nɛ b ku le be efɛ ere n sa na gba beeŋ wu ekpa koŋwule na so. Baaŋ wu n dese Jerusalɛm be kade to be agbembi so nɛ esa kikɛ maaŋ baa wɔtɔ nɛ e puli bumo. Kusɔ nɛ k beeŋ ba bumo gbagba nɛ bumo be beche nɛ mbia kikɛ so nna na. Meeŋ shin nɛ b ka bumo be asheŋ lubi na be kukɔ.”

17Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma kenishipereso fanɛ n ya kaŋɛ basa na kebɔltofinfin nɛ k wɔ ma to be asheŋ. Ndoŋ nna nɛ n ya kaŋɛ bumo le:

“Kapa nɛ kanyɛ, ma anishi maa paŋ anishichubi

ŋkpal ma basa be awurfoŋ damta nɛ baa ji na so.

18M baŋ yɔ kupuŋ to, mee wu benyɛn nɛ b wu

kena to a dese nna.

Ma alɛ naŋ luri nde to,

mee wu basa nɛ akoŋ bee mɔ nna.

Ama anebiana nɛ bɔrɛmatapoana na bre

kraa shuŋ bumo be ashuŋ nna,

a maŋ nyi kusɔ nɛ k bee wora gba.”

Basa na ka kule Ebɔrɛ na be asheŋ

19Ade be kaman nɛ basa na kule Ebɔrɛ ŋ kaŋɛ le:

Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo kini Juda n lɛ nna ere a?

Fo kishi Jerusalɛm be basa nna ere a?

Manɛ nna nɛ fo doro anyi ga loŋ,

hale anyi maaŋ tiŋ n nya kechɛ?

An daa tama kayurwushi nɛ eyur be alenfia nna,

ama etɔrɔ nɛ e bee keta kufu e ba anyi so.

20Enyɛnpe Ebɔrɛ, an wora alubi n da fo so.

Anyi nɛ an nananyɛnana kikɛ wora n jija

ŋkpal an ka kini fo nseŋ lar fo kaman so.

21Nyiŋi fo nnɔ naseso nsaa maŋ kini anyi n lɛ.

Sa maŋ shin nɛ nyɔmɔ e ba Jerusalɛm

nɛ k la kakpa nɛ fo kemaŋkura be kuwurputi wɔ na so.

Sa maŋ lar anyi nɛ fo be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na kaman.

22Efuli pɔtɛana na be agbirana na be kekama

maaŋ tiŋ n shin nɛ bɔrɛ e ba.

Kuwɔlpa gbagba maaŋ tiŋ n shin nɛ bɔrɛ e furi gba.

Anyi be tama wɔ fo, Enyɛnpe anyi be Ebɔrɛ na so nna;

ŋkpal manɛ so, fo nawule e naa shin nɛ ade kikɛ bee wora.

15

Juda be basa ka beeŋ wu be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “Nɛ Mosis nɛ Samuɛl nɛ b daa la anebiana gba ti fo so nfe a kule ma fanɛ n wu basa ere kuwɔr, m maaŋ nu bumo be kekule nseŋ wu bumo kuwɔr. Amoso shin nɛ Juda be basa e lar ma anishi to a yɔ.” 2Nɛ b kaŋ bishi fo fanɛ nnɛ nɛ baaŋ baa yɔ, fo kaŋɛ bumo le:

“Alɔ lubi beeŋ mɔ bumo be beko

nɛ beko malɛ e wu kena to.

Akoŋgboŋ beeŋ mɔ bumo be beko,

nɛ bedoŋ malɛ e pɛ beko n yɔ efuli pɔtɛana so fanɛ anya.

3Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na teŋ yili kumo nna fanɛ asheŋ lubi ana ko e naŋ wora bumo. Baaŋ wu kena to nɛ njɔnɔ e baa gbeye bumo be eyurana a kulti nɛ mbuibi e ji bumo be beko nɛ kupuŋ to be asɔbɔya malɛ e we bumo nɛ baŋ ka na. 4Meeŋ shin nɛ bumo be asheŋ e baa kpar durnya be efuliana so be basa kikɛ, ŋkpal kusɔ nɛ Ewura Hɛzekaya pibinyɛn nɛ baa tre Manase wora ashi Jerusalɛm be kadegboŋ na to jemanɛ nɛ e daa ji kuwura Juda be efuli so na so.”

5Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le:

“Wanɛ e naŋ shu menyi Jerusalɛm to be basa so,

nɛ mbe kagbene e jija mo ga ŋkpal menyi so?

Wanɛ e naŋ yige kusɔ nɛ e bee wora

nseŋ bishi menyi so fanɛ nuso nɛ asheŋ du?

6Men kini ma n lɛ

nseŋ pal kaman n sa ma.

Amoso meeŋ mur menyi, ŋkpal manɛ so,

m maaŋ naŋ tiŋ n wu menyi kuwɔr.

7Meeŋ chela menyi to fanɛ ayu

ashi efuli na so be kade kama to.

Meeŋ ta kagbenejija nɛ luwu ŋ gberge menyi kusoe,

ŋkpal men ka maŋ yige alubi lubi be kewora so.

8Juda be kasawule so be bekulpoche

beeŋ ba kaa chɔ teku ase be eshishɛr gba.

Meeŋ shin nɛ menyi be mbrantiɛfɔlbi e wu

nɛ bumo nioana e ji awurfoŋ.

Meeŋ shin nɛ kagbenejija nɛ kufugboŋ

e tɔr bumo so epul to.

9Enio nɛ e beeŋ paŋ mbe mbia ashunu beeŋ kreŋ

n dese a fute a gben.

Kapiidi beeŋ ki fanɛ kanyɛso n sa mo,

ŋkpal e ka beeŋ ji anishinyɔr

nseŋ nya kagbenejija damta so.

Kumo be kaman nɛ n shin nɛ men doŋana e mɔ

menyi to be bumo nɛ baaŋ ka a wɔ ŋkpa to na.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Jɛremaya ka fubel ŋ ŋini Enyɛnpe Ebɔrɛ be asheŋ

10Ade kikɛ be kaman nɛ Jɛremaya fɛ le

ashi mbe kagbene to:

“N la esa nɛ mbe kagbene jija mo ga nna!

Manɛ nna nɛ n nio kurge ma m ba durnya to bre?

Ma nɛ ekama bee bile nna kasawule ere so.

Ma alɛ maŋ naŋ yɔ esa kikɛ kutɔ n ya paŋ amansherbi

ŋko n ta amansherbi m paŋ esa kikɛ ŋ ku so,

ama ekama bee shoduu ma nna.”

11Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le:

“N nase kɔnɔ fanɛ meeŋ kuŋ fo jɛrbi be jemanɛ,

nɛ fo doŋana gba e kule fo fanɛ fo chɛ bumo to.”

12Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ

ma fanɛ ŋ kaŋɛ basa na le:

“Juda be basa, kananɛ menyi maaŋ tiŋ m bu kebɛlso

nɛ epal be weato to na,

aloŋ nɛ menyi maaŋ tiŋ ŋ kɔ m pɔɔ bedoŋ nɛ baaŋ shi

kelargato be esoso be kaba so m ba kɔ menyi na so.

13Meeŋ shin nɛ bedoŋ e ba sulɔ asɔ nɛ ma basa kɔ na kikɛ n

yɔ nɛ k baa la kasogberge n sa bumo ŋkpal bumo be alubi

nɛ b wora kasawule na so so.

14Meeŋ shin nɛ b ki anya n sa bumo doŋana ashi kasawule

nɛ b maŋ nyi shɛŋ a laŋɛ kumo be kaplɛa so na so.

Ŋkpal manɛ so, ma agbo du fanɛ edɛ

nɛ k bee chɔɔ mbaanaayɔ nna.”

15Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ le:

“Naniere Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo pin kebaawɔtɔ

nɛ n wɔ kumo to nna na.

Nyiŋi ma asheŋ nseŋ chɛ ma to.

Shin nɛ n tiŋ n wora n tal basa nɛ baa kɔrfɛ ma na to.

Sa maŋ ji bumo kanyiti n shin nɛ b nya ma m mɔ.

Baa nyiŋi fanɛ fo so nɛ baa tege ma.

16Fo daŋ malga ma kutɔ nɛ n nu fo kamalga na kikɛ.

Enyɛnpetale Ebɔrɛ, n la fo kenya nna nɛ fo mmalga malɛ

shin nɛ ma kagbene fuli n wushi ma ga.

17N daa maŋ jija ma saŋɛ n tu basa pɔtɛ

a mushe a ji ma kumu.

Ama n nawule e daa wɔtɔ fanɛ kananɛ fo kaŋɛ na,

nɛ kanya agbo wɔ ma kagbene to.

18Manɛ nna nɛ ŋ kraa ji awurfoŋ nsaa nu ebesa jemanɛ kikɛ loŋ?

Manɛ nna nɛ fo ki fanɛ kabombi nɛ k wɔlto kechali so,

nɛ m maaŋ naŋ tiŋ n ta ma kumu n to fo so?”

19Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le:

“Sa maa malga fanɛ ewulpo!

Nɛ feeŋ chɛrga fo nfɛra a laŋɛ ma kaplɛa so

nseŋ lar n ya kaa bɔ ma kubɔya,

feeŋ baa kraa la ma anebi.

Kumo be kaman nɛ basa na e baa ba fo kutɔ

nɛ fo ere maaŋ naa yɔ bumo kutɔ n ya kaa malga.

20Meeŋ shin nɛ fo ki fanɛ epal be egbal lempo basa kutɔ.

Baaŋ kɔ fo ama b maaŋ tiŋ m pɔɔ fo so.

Meeŋ baa wɔ fo kutɔ a kuŋ fo nɛ shɛŋ shɛŋ maaŋ wora fo.

21Ma alɛ beeŋ kɔ n suge fo ashi kumu kpakpasowuraana

nɛ b maa wu kuwɔr ere be enɔ to.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

16

Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ bee sha Jɛremaya ka wora be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: 2“Sa maŋ ta eche ŋ kurge mbia ashi kakpa ere. 3Meeŋ kaŋɛ fo kusɔ nɛ k beeŋ wora mbia nɛ bumo nioana nɛ bumo betutoana kurge nfe. 4Alɔ nɛ kena nɛ akoŋgboŋ beeŋ mɔ bumo, nɛ ekama maaŋ shu bumo be nli ŋko m puli bumo gba kuraa. Bumo be kebuniana beeŋ dese ŋ ki keji n sa mbuibi nɛ kupuŋ to be asɔbɔya.

5Nɛ esa baŋ wu, sa maŋ kaŋ yɔ keelibuna na n ya chɔrɔ kanaŋ na ŋko a wora kuwɔr be asheŋ. M maaŋ naŋ sha ŋko n nɛfa ŋko n wu Juda be basa kuwɔr kikɛ. 6Betirpo nɛ damawuraana kikɛ beeŋ wu kasawule ere so, nɛ esa kikɛ maaŋ shu bumo be nli ŋko m puli bumo gba kuraa. Menyi to be ekama maaŋ ku mbe eyur ŋko n she mbe emin a ŋini fanɛ mbe kagbene jija mo ŋkpal esa ko ka wu so. 7Esa kikɛ malɛ maaŋ lolo mo barkasa nseŋ tu mo n ji ŋkpal mbe eshapo ko ka wu so. Hale esa mo nio ŋko mo tuto wu gba, ekama maaŋ tu mo n shu keeli.

8Fo alɛ e sa maŋ ta keya n cha laŋ kama nɛ baa ji a nuu nsaa ji eyur kumo to n ya tu bumo n ji nseŋ nuu. 9Kaŋ kusoe n nu kusɔ nɛ ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na kɔ nɛ ŋ kaŋɛ nseŋ kpele Juda be basa kusoe fanɛ meeŋ shin nɛ kagbenewushi nɛ kagbenefuli be nshɛ nɛ kejafɔ to be awɔr nɛ baa kaa chɛ na e fo ekar.

10Fo kaŋ kaŋɛ bumo ade kikɛ, baaŋ bishi fo fanɛ manɛ so nɛ mee sha kegberge bumo kusoe ga loŋ? Bumo alɛ beeŋ naŋ bishi kusɔ nɛ b wora n jija nɛ kulubi nɛ b wora n da Enyɛnpe bumo be Ebɔrɛ na so. 11Saŋɛ na so feeŋ kaŋɛ bumo fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ. E yɛ: ‘Men nananyɛnana daŋ lar ma kaman nna nseŋ ya kaa shuŋ nsaa bunyaŋ agbir pɔtɛana. B daŋ kini ma n lɛ nsaa maŋ naa bɛ ma mbraana so. Bumo alɛ daa maŋ naa wora ma keŋini kasonu. 12Ama menyi ere wora asheŋ lubi nɛ a chɔ men nananyɛnana peya. Menyi kikɛ be ŋgbene du kpakpa nna nseŋ lubi. Menyi alɛ maa nu a sa ma. 13Ŋkpal loŋ so meeŋ lara menyi ashi kasawule ere so nseŋ kpa menyi n lɛ kasawule nɛ menyi ŋko men nananyɛnana maŋ nyi so, nɛ kapa nɛ kanyɛ men ya kaa shuŋ agbir ndoŋ. Ma alɛ maaŋ wu menyi kuwɔr.’ ”

Keshi efuli pɔtɛ so m bɛta m ba be asheŋ

14Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Jemanɛ ko bee ba nɛ basa maaŋ naŋ bɔ ntaŋ ŋ kaŋɛ fanɛ ma, Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa e lara Israɛl be basa ashi Ijipt be efuli so dra dra na. 15Ama baaŋ baa bɔ ntaŋ a kaŋɛ fanɛ ma, Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa e lara Israɛl be basa ashi kelargato be esoso be kaba so be efuli ko so nɛ efuli pɔtɛana nɛ n daŋ tintiŋ bumo n yɔ na so. Ma alɛ beeŋ naŋ bɛta bumo m ba bumo gbagba be efuli nɛ n daŋ ta n sa bumo nananyɛnana na so. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Kasogberge nɛ k bee ba be asheŋ

16Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “Mee shuŋi bedoŋ nna nɛ b ba pɛ menyi fanɛ ekɔrɔtɔ nseŋ naŋ mɔ menyi fanɛ bekpampo ka mɔ kupuŋ to be asɔbɔya ashi abeegboŋ nɛ abeebi so nɛ abeelaŋ to na. 17Mee wu kusɔ kama nɛ baa wora nɛ shɛŋ maŋ ŋana ma so. Bumo be alubi maa baŋ ma kenishi so. 18Meeŋ shin nɛ b ka bumo be alubi nɛ asheŋ jiga be akɔ ntuŋ anyɔso, ŋkpal manɛ so, b ta agbirana nɛ e maŋ kɔ ŋkpa fanɛ bubuni nɛ ŋ kishi amo be asheŋ na m ba sɔ ma kasawule so be kaplɛkama n shin nɛ k wora eyurpi daŋkare be ekpa so.”

Jɛremaya ka kule Ebɔrɛ be asheŋ

19-20Enyɛnpe Ebɔrɛ, kewora fanɛ fo ka ta ma nna n wɔtɔ kakpa lempo a kuŋ ma nsaa sa ma eleŋ, a chɛ ma to ashi tɔrɔ be jemanɛ. Efuli pɔtɛana be basa beeŋ shi durnya to be mboŋ wɔfɔ m ba fo kutɔ m ba kaŋɛ le: “An nananyɛnana daŋ lɔŋɛ agbirana nɛ e maa ji kashenteŋ nsaa maa kɔ tɔnɔ kikɛ n sa bumo na nna.”

21Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ: “Amoso nɛ meeŋ ŋini efuli pɔtɛana na be basa ma eleŋgboŋ nɛ b pin to fanɛ ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ kashenteŋto.”

17

Juda be kulubi nɛ kasogberge be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ: “Juda be basa, menyi be alubi maaŋ tiŋ ŋ kpra kikɛ; ŋkpal manɛ so, e sibɛ a deŋ menyi be ŋgbene so nna fanɛ b ka shɛl amo n deŋi kejembu so ŋko menyi be ebɔrɛsure be ekarso na nna. 2-3Menyi be basa yuu nnyamase be agbirsure nna a shuŋ kegbirche nɛ baa tre Ashira na ashi efuli na so be abeebi nɛ abeegboŋ nɛ ndibigboŋ nɛ e kɔ afantaŋ ga kikɛ be afito. Amoso meeŋ ta asɔ nɛ men kɔ kikɛ nɛ menyi be agbirsure n ti so n sa men doŋana. 4Ŋkpal kusɔ nɛ men wora na so, menyeeŋ paŋ kasawule nɛ n sa menyi na, kumo be kaman nɛ n shin nɛ men shuŋ men doŋana ashi kasawule nɛ menyi maŋ nyi shɛŋ a laŋɛ kumo be kaplɛa so. Ŋkpal manɛ so, ma agbo du fanɛ edɛ nɛ k maa duŋ mbaanaayɔ nna.”

Mmalga be yiri yiri be asheŋ

5Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Meeŋ shoduu bekama nɛ b pal kaman n sa ma

nseŋ ta bumo be yirda n deŋi edimɛdi

nɛ bumo be eleŋ so.

6Baaŋ baa du fanɛ keshishɛrsawule so be afitiri

nɛ e kɔr kasawule jiga nɛ k maŋ kɔ kayul

nsaa kɔ nfɔl nɛ shɛŋ shɛŋ maa tiŋ a kɔr kumo so na nna.

Bɔrɛ ba kumo so gba, k maa sɔ nchu a wora kayul.

7Ama meeŋ nɛfa esa kama nɛ e ta mbe yirda

n deŋi ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na so.

8Amodoŋwura beeŋ baa du fanɛ kedibi

nɛ k yili m mata kabombi nna

nsaa teŋi kumo be nliŋi a yɔ nchu na to nna.

Kakpa baŋ bel edɛ gba k maa ŋana kufu,

ŋkpal k ka kɔ afantaŋ bumbuŋ jemanɛ kikɛ so.

Bɔrɛ maŋ ba gba k maa fɔŋ shɛŋ so,

kumo ere bee sɔr kumo be asɔrso nna.

9Menyi Juda be basa la basa nɛ baa fule nna pasaa.

Men fule men gbagba be amu,

menyi alɛ maaŋ tiŋ n chɛrga kumo to.

10Ama ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee keni basa be nfɛra to

nsaa wora bumo be ŋgbene a keni a nyi amo to nna.

Kebaawɔtɔ nɛ ekama kɔ ŋko kusɔ nɛ e bee wora

nɛ mee yili so a ka mo kukɔ.”

11Esa kama nɛ e bee puni a nya amansherbi

du fanɛ kabuibi nɛ e bee pugi afule nɛ e maŋ to so nna.

Jemanɛ nɛ e beeŋ daŋ n yili na nɛ e beeŋ paŋ amansherbi na,

kumo be lalaloge nɛ e ki fanɛ ewulpo.

12Anyi be bɔrɛlambu du fanɛ kemaŋkura be kuwurputi

nɛ k yil kebee jeŋgreŋ so sososo na kikɛ nna.

13O Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo du fanɛ kubuye

nɛ k bee sa Israɛl nchu nɛ e bee sa ŋkpa nɛ tama nna.

Bekama nɛ b kplaŋ fo so bee ji anishinyɔr nna.

Baaŋ foe basa be anishi so

fanɛ b ka wu n yɔ bubuni to na.

Jɛremaya ka kule Ebɔrɛ be kechɛto be asheŋ

14Enyɛnpe Ebɔrɛ, chɛ ma to nɛ n nya alenfia. Mɔlga ma nɛ n nya ma kumu kashenteŋto. Ŋkpal manɛ so, fo nawule nɛ mee kpaŋ!

15Le nɛ Juda be basa bee kaŋɛ ma: “Jɛremaya, fee kaŋɛ anyi fanɛ kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kaŋɛ a gbiti anyi nde. To, nɛ manɛ nna nɛ k maŋ wora m bɔlɔ so kashenteŋto?”

16Ama Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo e lara ma fanɛ m baa keni fo basa so fanɛ anebi, kumo alɛ nɛ mee wora na. Fo nyi ma kɔnɔ to be mmalga kikɛ. Ma alɛ maŋ naŋ kaŋɛ fo kachɛ koŋwule gba fanɛ fo gberge bumo kusoe. 17N yirda fo nna nɛ fo baa kuŋ ma tɔrɔ be jemanɛ. Amoso sa maŋ shin nɛ m baa lɔ kufu. 18Enyɛnpe Ebɔrɛ, shin nɛ basa nɛ baa kɔrfɛ ma na e ji anishinyɔr, ama baa kuŋ ma nɛ n sa maŋ ji nyɔmɔ. Kumo be kaman nɛ fo shin nɛ kufugboŋ e tɔr bumo so nseŋ naŋ shin nɛ b mur ga.

19Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ ma le: “Jɛremaya, yɔ Jerusalɛm be kabunagboŋ nɛ baa tre Basa be Kabuna nɛ Juda be bewura bee bɔla to a luri a lar na ase n ya bɔ ma kubɔya ndoŋ. Kumo be kaman nɛ fo naŋ yɔ mbuna nɛ a ka na ase n ya wora loŋ. 20Kaŋɛ Juda be basa nɛ bewuraana nɛ bekama nɛ b wɔ Jerusalɛm to nsaa bɔla mbunagboŋana na to a luri a lar na fanɛ b nu kusɔ nɛ mee kaŋɛ ere. 21Kaŋɛ bumo fanɛ nɛ baa sha bumo be ŋkpa, b sa maŋ kaa sulɔ asɔ kewushiachɛ. B sa maŋ kaa sulɔ shɛŋ a bɔla mbunagboŋ na to a luri ŋko a lar Jerusalɛm to. 22Bumo alɛ e sa maŋ kaa sulɔ asɔ a lar bumo be elaŋana to gba ŋko a shuŋ kewushiachɛ na. A daga fanɛ b baa ta kumo fanɛ kachɛ cheembi nsaa maa shuŋ shɛŋ fanɛ kananɛ n yili kumo n sa bumo nananyɛnana na. 23Bumo nananyɛnana bre daŋ maŋ nu m bɛ kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ na so. Ama b daŋ wora bumo be ŋgbene kpakpa nseŋ kini kewora ma kasonu ŋko kekoya asheŋ ashi ŋ kutɔ nna.

24To, kaŋɛ basa na fanɛ a daga fanɛ b baa wora ma mmalga naseso kikɛ kasonu. A maŋ daga b baa sulɔ esulɔ kikɛ a bɔla mbunagboŋ na to a luri kadegboŋ na to kewushiachɛ kikɛ. A daga fanɛ b baa ta kewushiachɛ na fanɛ kachɛ cheembi nsaa maa shuŋ kushuŋ kikɛ kuraa. 25Saŋɛ na so ewura Deevid be kanaŋ to ebi beeŋ baa ji kuwura ashi Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm to. Kumo be kaman, Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm to be basa kikɛ beeŋ baa dii egbaŋɛ nɛ egbaŋɛturko. Basa damta malɛ beeŋ ba bɔlɔ Jerusalɛm be kadegboŋ na to a wɔtɔ. 26Basa beeŋ shi Juda be efuli so be ndeana to nɛ ndekarso nɛ e kulti Jerusalɛm na to m ba. Baaŋ shi Bɛnjamin be yiri be kasawule so nɛ abeemase nɛ abeesawule so nɛ keshishɛrsawule nɛ e wɔ Juda be efuli so be kelargato be kaseto be kaba so na nna m ba. Esarga be yiri yiri fanɛ esarga chɔɔso nɛ ayu be esarga nɛ kapandi be esarga nɛ eduwu be sarga nɛ baaŋ baa ta a ba ma bɔrɛlambu to. 27Ama a daga fanɛ b baa wora ma kasonu nsaa ta ma kewushiachɛ na fanɛ kachɛ cheembi nsaa maa sulɔ asɔ a bɔla Jerusalɛm be mbunagboŋana na to a luri a lar loŋ be kachɛ na. Nɛ b kini nseŋ wora loŋ, meeŋ shin nɛ Jerusalɛm be mbunagboŋana na e ji edɛ. Jerusalɛm to be ewurkpaana beeŋ ji edɛ n tɔr nɛ esa kikɛ maaŋ tiŋ n duŋ edɛ na.”

18

Jɛremaya ka yɔ mpuliya pɔrpo kutɔ be asheŋ

1Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: 2“Yɔ esa nɛ e bee pɔr mpuliya be laŋ to nɛ n ya sa fo kubɔya ko ndoŋ.” 3Ndoŋ nna nɛ n yɔ ndoŋ nɛ epɔrpo na wɔ mbe eshuŋkpa. 4E baŋ pɔr kapuliya nɛ k maŋ nyalɛ, e bee bure kumo nna nseŋ ta ebɔ na m pɔr kepɔtɛ.

5Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: 6“Israɛl be basa, ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na kɔ ekpa nɛ n ta menyi n wora kusɔ nɛ mee sha, fanɛ kananɛ esa nɛ e bee pɔr mpuliya na bee ta ebɔ na a wora na nna. 7Nɛ m baŋ kre kemur efuli ko ŋko kuwurgboŋ ko cheche, 8nɛ efuli na so be basa tuba nseŋ yige bumo be asheŋ lubi na be kebaawora, m maaŋ naŋ wora kusɔ nɛ n daŋ kre kewora bumo na. 9Ama nɛ ŋ ka kaŋɛ fanɛ meeŋ wora efuli ŋko kuwurgboŋ ko eleŋ to n ti so, 10nɛ efuli na so be basa kini kewora ma kasonu nseŋ wora asheŋ lubi, m maaŋ naŋ wora kelela nɛ n daŋ kaŋɛ fanɛ meeŋ wora bumo na. 11Amoso kaŋɛ Juda nɛ Jerusalɛm be basa fanɛ n teŋ kre nseŋ wora shiriya nɛ ŋ gberge bumo kusoe. Kaŋɛ bumo b yige asheŋ lubi be kebaawɔtɔ na nseŋ fara a wora asheŋ niŋiso. 12Ama baaŋ kaŋɛ le: ‘Ayai, manɛ so nɛ anyee yige kumo? Anyi kikɛ kraa beeŋ baa wɔ ŋgbene kpakpaso to nsaa wora asheŋ lubi kananɛ anyee sha.’ ”

Basa na ka kini Enyɛnpe Ebɔrɛ n lɛ be asheŋ

13Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ le:

“Bishi efuli kama so be basa fanɛ le be kesheŋ

daŋ wora ŋ ku so a?

Israɛl be basa wora kesheŋ lubi lubi ko!

14Kenyɔlɔ nɛ k wɔ Lebanɔn be kebee so na

maa ŋalga a loge kikɛ

nɛ kumo so be mbombiana maa wɔlto kikɛ.

15Ama ma basa bre teŋ ma so nna nseŋ lar ma kaman

n ya kaa chɔɔ eduwu a sa agbirana.

B daŋ yige ekpa nɛ k daga fanɛ b baa bɔla so

a wora asheŋ nna,

nseŋ ya kaa bɔla ekpa popɔr so a shuŋ agbir;

nɛ k wora fanɛ b ka fiti n tɔr na.

16B shin nɛ kasawule na ki kufugboŋ be kakpa nna

nɛ ekama ta kumo fanɛ kusɔ fuloŋ a keni kumo jiga.

Asɔ nɛ basa nɛ baa bɔla kumo so bee wu na

bee chinchiŋ bumo nna nɛ baa fifi amu.

17Meeŋ shin nɛ ma basa e pesaŋ to ashi

bumo doŋana be anishito fanɛ kalabɛr

nɛ epeŋilarkpa be afu bee chela a yɔ na.

Meeŋ pal kaman n sa bumo.

Kemurgboŋ be jemanɛ,

m maaŋ chɛ bumo to.”

B ka to jina a laŋɛ Jɛremaya be kemɔ be kaplɛa so be asheŋ

18Ndoŋ nna nɛ basa na kaŋɛ abar le: “Men shin nɛ an to jina a laŋɛ kananɛ anyeeŋ nya Jɛremaya m mɔ be kaplɛa so. Bɔrɛmatapoana beeŋ baa wɔtɔ jemanɛ kikɛ a ŋini anyi asheŋ, nɛ benyiashempo e baa ji anyi asoe to nɛ anebiana malɛ e baa bɔ Ebɔrɛ be kubɔya na a sa anyi. Men shin nɛ an nya kulubi ko ŋ ku n deŋi mo. Saŋɛ na so anyeeŋ tiŋ a kini kebaanu kusɔ kama nɛ e bee kaŋɛ.”

19Ndoŋ nna nɛ Jɛremaya kule Ebɔrɛ ŋ kaŋɛ le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ, nu kusɔ nɛ mee kaŋɛ fo ere nseŋ naŋ nu kusɔ nɛ ma doŋana bee malga a laŋɛ ma kaplɛa so. 20N wora ania fanɛ meeŋ chɛ bumo to, ama baa kre keta kulubi nna ŋ ka ma kukɔ. K du fanɛ b kaa kur kemaŋ nna n nase nɛ n tɔr kumo to. Jemanɛ ko n daŋ kule fo fanɛ fo sa maŋ nya agbo ŋ gberge bumo kusoe. 21Ama naniere, Enyɛnpe Ebɔrɛ, shin nɛ akoŋ a mɔ bumo be mbia ŋko shin nɛ b wu kena to. Kumo e la fanɛ fo shin nɛ benyɛn na e lɔ n wu nɛ mbrantiafɔlbi na malɛ e wu kena to, saŋɛ na so beche na beeŋ paŋ bumo kulana nɛ bumo be mbia. 22Enyɛnpe Ebɔrɛ, basa ere kur amaŋ nna fanɛ n tɔr amo to nseŋ naŋ fe ajigbelɛ a jo ma. Jemanɛ nɛ bedoŋ be benapo beeŋ ba kɔ bumo kena ashi bumo be elaŋana to na, shin nɛ kufugboŋ e tɔr bumo so nɛ b baa shu a boŋ to. 23Ama Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo nyi ejina nɛ b to a laŋɛ ma kemɔ be kaplɛa so be asheŋ. Amoso nya agbo n wora bumo nsaa maŋ ta bumo be alubi m paŋ bumo. Shin nɛ b kɔ n tɔr.”

19

Kapuya nɛ k bure na be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ n ya tɔ kapuya nɛ b ta ebɔ m pɔr. Kumo be kaman nɛ ŋ keta basa na to be benimuana na be beko nɛ bɔrɛmatapoana na to be bejuŋkparpo nɛ ekama nyi bumo na n ti ma kumu so 2m bɔla kabunagboŋ nɛ baa tre Mpuya bureso be Kabunagboŋ na to n yɔ ketaŋɛ nɛ baa tre Hinnɔm be Ketaŋɛ na to n ya bɔ kubɔya nɛ e beeŋ sa ma ndoŋ na n sa bumo. 3An ka yɔ ndoŋ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ bumo le: “Juda be efuli so be bewura nɛ Jerusalɛm to be basa, men nu kusɔ nɛ ma, Enyɛnpetale Israɛl be Ebɔrɛ na kɔ nɛ ŋ kaŋɛ menyi. Meeŋ bar tɔrɔ gboŋgboŋi nfe nɛ k chinchiŋ esa kama nɛ e beeŋ nu kumo be asheŋ. 4Meeŋ shin nɛ le e wora ŋkpal basa na ka kini ma n lɛ nseŋ ya kaa lara esarga a sa agbirana nɛ bumo gbagba ŋko bumo nanaana ŋko Juda bewuraana maŋ nyi shɛŋ a laŋɛ amo be kaplɛa so na nseŋ shin nɛ kakpa ere wora eyurpi daŋkare be ekpa so. B mɔ basa damta nɛ b maŋ wora shɛŋ n nase nfe be kaplɛkama, 5nseŋ pɔr agbirsure n yili abeebi so n sa kegbir nɛ baa tre Baal na, saŋɛ na so baaŋ baa chɔɔ bumo be mbia a lara esarga amo so a sa kegbir na. Ma alɛ maŋ yili kumo loŋ n sa bumo. Loŋ maŋ naŋ ba ma nfɛra to gba kuraa. 6Amoso, men baa da so! Kachako bee ba nɛ b maa naa tre kakpa ere Tɔfɛf ŋko Hinnɔm be Ketaŋɛ. Ama baaŋ baa tre kumo Kamɔ be Ketaŋɛ. 7Juda be efuli so nɛ Jerusalɛm to be basa beeŋ tiŋ a kɔ ŋkre gboŋ, ama meeŋ shin nɛ e to jiga ashi ketaŋɛ ere to. Meeŋ shin nɛ bumo doŋana e ba kɔ bumo kena m pɔɔ bumo so nseŋ mɔ bumo n lɛ nɛ mbuibi nɛ kupuŋ to be asɔbɔya e ji bumo. 8Meeŋ shin nɛ Jerusalɛm be kadegboŋ na e ki alambure a dese nɛ k chinchiŋ nseŋ ta kufu m pɛ bekama nɛ baaŋ baa bɔla ndoŋ a choŋ na. 9Bedoŋ beeŋ ba kulti kadegboŋ na n wɔtɔ a fin kebure egbalana n luri m mɔ kumo to be basa. Ajibi beeŋ loge kadegboŋ na to nɛ basa na e baa mɔ bumo braana nɛ bumo be mbia gba a we ŋkpal akoŋ so.”

10Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ m bure kapuya na ashi basa nɛ ma nɛ bumo yɔ na be anishito 11nseŋ kaŋɛ bumo kusɔ nɛ e bee shin nɛ e kaŋɛ ere. E yɛ: “Meeŋ shin nɛ Juda be efuli na nɛ Jerusalɛm be kadegboŋ ere e bure fanɛ kananɛ kapuya ere bure nsaa maŋ naa kɔ kebela n chuge abar so ere. Basa beeŋ ta bumo be bubuni m ba kaa puli Tɔfɛf nfe, ŋkpal manɛ so, kakpa maaŋ naa wɔtɔ kaplɛkama nɛ b baa puli bubuni. 12-13Meeŋ shin nɛ bubuni e sɔ Jerusalɛm be kadegboŋ na to kikɛ nɛ k wora eyurpi daŋkare be ekpa so fanɛ kananɛ Tɔfɛf wora eyurpi daŋkare be ekpa so na. Ma alɛ beeŋ shin nɛ loŋ a wora ŋkpal menyi nɛ men be bewura ka bee dii menyi be achoŋi so a chɔɔ eduwu a sa achɛkpabi fanɛ amo alɛ ka la agbir na. Menyi alɛ naa ta yabra a to nchu a sa agbir pɔtɛana.”

14Kumo be kaman nɛ n lar kakpa nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ shuŋi ma nɛ n ya bɔ mbe kubɔya nɛ baa tre Tɔfɛf na, n ya yili bɔrɛlambu na be kelɔnɛ so ŋ kaŋɛ basa na kikɛ 15fanɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na yɛ: “Meeŋ shin nɛ kasogberge nɛ ŋ kaŋɛ fanɛ meeŋ bar kadegboŋ ere nɛ nde kama nɛ e kulti kumo na so na kikɛ e ba amo so, ŋkpal menyi be ŋgbene ka du kpakpa nɛ menyi maa nu a sa ma mmalga so.”

20

Jɛremaya nɛ Bɔrɛmatapowura Pashɔ be asheŋ

1Bɔrɛmatapo Pashɔ, nɛ e la Imma pibinyɛn, nseŋ daa la Enyɛnpe Ebɔrɛ be bɔrɛlambu na to be bekumpo na be enimu na ka nu ŋ kaa bee bɔ asheŋ ere be kubɔya na, 2nɛ e shin nɛ b pɛ ma m bri nseŋ ta ŋgbɛlɛbi ŋ kre ma n nase ashi bɔrɛlambu na be kabunagboŋ nɛ baa tre Bɛnjamin be Kabunagboŋ na ase. 3Kumo be ŋklade kachipurso, nɛ bɔrɛmatapo Pashɔ shin nɛ b saŋɛ ŋgbɛlɛbi na ashi ma so, nɛ ŋ kaŋɛ mo le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na daa maŋ nase fo ketre Pashɔ, ama Magɔ Missabib nɛ e ta n nase fo ketre; kumo be kifito e la Kebaaŋana kufu kusɔ kama to. 4Enyɛnpe Ebɔrɛ na gbagba yɛ: ‘Meeŋ shin nɛ fo ta kufu m pɛ fo kumu nɛ fo teriana, nɛ bumo doŋana e ta etokobi m mɔ bumo fo anishito. Meeŋ ta Juda be efuli so be basa kikɛ m bɔɔ Babilɔn be efuli so be ewura enɔ nɛ e ji eleŋ bumo so. E beeŋ mɔ beko nseŋ pɛ beko fanɛ anya n yɔ mbe efuli so. 5Ma alɛ beeŋ naŋ shin nɛ bumo doŋana e ba fuu kadegboŋ na to be asɔ lela kikɛ nseŋ suge kumo to be mpetɛsɔ kikɛ nyam, hale Juda be bewuraana be amansherbi nɛ yawu kpakpaso be asɔ, n sulɔ amo kikɛ n yɔ Babilɔn be efuli so. 6Baaŋ pɛ fo, Pashɔ nɛ fo kanaŋ kikɛ, fanɛ anya n yɔ Babilɔn be efuli so. Fo nɛ fo teriana nɛ fee ku efɛ damta a sa na kikɛ beeŋ wu nɛ b puli menyi ndoŋ.’ ”

Jɛremaya ka fubel n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ be asheŋ

7Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo kɔ eleŋ a chɔ ma,

fo alɛ pɔɔ ma so nna kashenteŋto.

Ama kewora ma fanɛ fo kplaŋ ma so

nɛ asheŋ bri ma nna.

Ekama bee wora ma eyur to nna

a mushe ma karechɛ kikɛ.

8Jemanɛ kikɛ nɛ k daga fanɛ m malga,

kemur nɛ luwu be asheŋ nɛ mee malga.

Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo kubɔya nɛ mee bɔ na

bee bar ma katege nɛ etɔrɔ nawule nna.

9Ama nɛ ma alɛ baŋ kaŋɛ fanɛ

meeŋ teŋ Enyɛnpe Ebɔrɛ na so

nsaa maŋ naa yili mbe katelamu to a malga,

fo kubɔya na bee ki fanɛ edɛ nna

a chɔɔ ma kagbene to nɛ ma awibi to.

Mee wora ania fanɛ meeŋ nyaŋ ma kumu,

ama ma alɛ maa tiŋ a lo ma kɔnɔ.

10Mee nu ekama ka bee kuli a kaŋɛ le:

“Kufugboŋ e sɔ kaplɛkama!

Amoso men shin nɛ an potii

Jɛremaya n sa benimuana na!”

N teri kpakpasoana gba bee jo nna nɛ n wora n da so.

Kusɔ nɛ baa kaŋɛ e la fanɛ: “Ashere esa beeŋ tiŋ n fule

Jɛremaya nɛ e wora n da so

nɛ an nya mo m pɛ ŋ ka mo kukɔ.”

11Ama fo, Enyɛnpe Ebɔrɛ, nɛ fo shi ga

nsaa kɔ eleŋ na ka wɔ ma kaman so,

bekama nɛ baa kɔrfɛ ma na beeŋ wora ŋ gben.

Baaŋ ji anishinyɔr mbaanaayɔ,

ŋkpal manɛ so, b maaŋ nya kusɔ nɛ baa fin ma so na.

Esa kama maaŋ teŋ bumo be ŋaba na so kikɛ.

12O Enyɛnpetale Ebɔrɛ, fo e naa wora basa niŋiso a keni

nsaa pin kusɔ nɛ k wɔ bumo be ŋgbene nɛ nfɛra to.

Amoso shin nɛ n wu fo kaa ka n doŋana kukɔ n tal to.

Ŋkpal manɛ so, fo nɛ n ta ma asheŋ tirso m bɔɔ enɔ.

13Mee boŋ nshɛ a kpaŋ fo, Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna.

Fo e naa kɔ a suge basa nɛ asheŋ du bumo so kpakpa

ashi amu kpakpasowuraana be enɔ to.

14Shoduu e baa wɔ kachɛ nɛ b kurge ma na so!

A maŋ daga fanɛ b baa nyiŋi kachɛ

nɛ n nio kurge ma na be asheŋ!

15Shoduu e baa wɔ esa kama nɛ e bar baru

m ba sa n tuto fanɛ mbo eche kurge ebinyɛn

nɛ mbe kagbene fuli mo ŋkpal loŋ so na so.

16Ebɔrɛ e shin nɛ amodoŋwura e ki fanɛ ndegboŋ

nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ daa maŋ wu kuwɔr nseŋ mur amo na.

Ebɔrɛ e shin nɛ e baa nu kushu be asheŋ kachipurso kikɛ

nsaa nu kena be asheŋ kapaso kikɛ.

17Amodoŋwura daga luwu nna,

ŋkpal e ka maŋ mɔ ma jemanɛ nɛ ŋ kraa wɔ

n nio be epun to na; saŋɛ na so meeŋ baa la

kebia nɛ mo nio kurge mo nɛ e laŋɛ.

18Manɛ so nɛ b kurge ma bre?

Kebaa kaa wɔ etɔrɔ nɛ awurfoŋ to

a ji anishinyɔr n ya wu so nɛ b kurge ma a?

21

B ka malga Jerusalɛm be kekɔ n tɔr be asheŋ

1Juda be efuli so be ewura, Zɛdikaya daŋ tre Malkiya pibinyɛn nɛ baa tre Pashɔ na nɛ Maseiya pibinyɛn nɛ baa tre Zefanaiya nɛ e la bɔrɛmatapo na nna n shuŋi ma kutɔ fanɛ b ba kaŋɛ ma le: 2“Jande Jɛremaya, malga Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ n sa anyi, ŋkpal manɛ so, Babilɔn be efuli so be ewura, Nebukadneeza nɛ mbe benapo e ba kulti Jerusalɛm n wɔtɔ a sha kekɔ anyi kena na. Ashere Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ wora mbe emamachisheŋ na be kuko n shin nɛ Nebukadneeza e yige anyi nseŋ bɛta n yɔ mbe efuli so.”

3Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malga ma kutɔ nɛ ma alɛ kaŋɛ basa nɛ ewura Zɛdikaya shuŋi ma kutɔ na fanɛ 4b ya kaŋɛ mo fanɛ kusɔ nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na kaŋɛ nde: “Zɛdikaya, meeŋ shin nɛ Babilɔn be ewura nɛ mbe benapo e kɔ m pɔɔ fo benapo so. Ma alɛ beeŋ naŋ gama fo benapo na be akɔsɔ n deŋi abar so ashi kadegboŋ na be nferinto. 5Meeŋ ta ma eleŋgboŋ kikɛ nɛ ma kanya agbogboŋ kikɛ ŋ kɔ menyi, 6nseŋ shin nɛ alɔ lubi e mɔ edimɛdi nɛ asɔbɔya kikɛ ashi kadegboŋ na to. 7Ama fo nɛ fo benimuana nɛ basa nɛ baaŋ ji efute ashi kena na nɛ akoŋ na nɛ alɔ lubi na to na bre, Babilɔn be ewura Nebukadneeza nɛ men doŋana nɛ baa sha kemɔ menyi na beeŋ pɛ menyi fanɛ anya nɛ ewura Nebukadneeza e ya mɔ menyi. E maaŋ yige menyi be ekoŋwule gba ŋko n wu menyi kuwɔr ŋko n shu menyi so. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e kaŋɛ na.”

8Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ Jerusalɛm be basa na le: “Men nu nfe! Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee sa menyi ekpa nna nɛ men keni to n lara kumo nɛ menyee sha. Ekpa nɛ k bee yɔ ŋkpa to nɛ menyee sha ŋko kumo nɛ k bee yɔ luwu to nɛ menyee sha? 9Esa kama nɛ e wɔ kadegboŋ na to beeŋ wu kena to ŋko akoŋ beeŋ mɔ mo ŋko e beeŋ lɔ n wu. Ama bekama nɛ baaŋ lar n ta bumo be amu n ya bɔɔ Babilɔnebi nɛ b kulti Jerusalɛm n wɔtɔ na enɔ bre beeŋ nya bumo be amu. 10N teŋ wora ma nfɛra fanɛ meeŋ mur kadegboŋ na. Meeŋ sa Babilɔn be ewura ekpa nɛ e chɔɔ kumo m mur. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Demuji nɛ k bee ba Juda be bewura so be asheŋ

11-12Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ ma fanɛ n ta kubɔya ere n sa Ewura Deevid be kaman to ebi nɛ baa ji kuwura Juda be efuli so na. E yɛ: “Men nu kusɔ nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kaŋɛ ere. Men baa ji asheŋ nɛ amo be ekpa so karechɛ kikɛ nsaa kuŋ bekama nɛ bumo braana bee puni bumo na. Nɛ men kini kebaawora loŋ, asheŋ lubi nɛ menyee wora ere beeŋ shin nɛ ma agbo e suse fanɛ edɛ nɛ e maaŋ tiŋ n duŋ kikɛ na. 13Menyi Jerusalɛm be basa ka chena kebee so nsaa keni ataŋɛ to so, menyee fɛ fanɛ shɛŋ maaŋ tiŋ n wora menyi nna. Ama ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na nya agbo n wora menyi nna na. 14Meeŋ gberge menyi kusoe ŋkpal kusɔ nɛ menyee wora so. Meeŋ shin nɛ edɛ e ji menyi be ewurkpa nseŋ chɔɔ kusɔ kama nɛ k kulti kumo na m mur. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

22

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka beeŋ gberge Juda be Ewura kusoe be asheŋ

1-2Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ kaŋɛ ma nna fanɛ n yɔ Juda be ewura be laŋ to n ya bɔ kubɔya ere n sa mo nɛ mbe benimuana na nɛ basa nɛ b daa wɔ ndoŋ na kikɛ. 3E yɛ: “Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naa kaŋɛ menyi kenishipereso na fanɛ men baa wora asheŋ nɛ e bɔla ekpa so nseŋ niŋi. Men baa kuŋ basa nɛ bumo braana bee puni bumo na nɛ b sa maa nya a puni bumo. Menyi alɛ e sa maa mɛaŋ ŋko a kɔrfɛ befɔ ŋko amunibi ŋko bekulpoche. Men sa maa mɔ basa nɛ b maŋ wora shɛŋ ashi kakpa cheembi ere. 4Nɛ menyee wora kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ menyi ere kenishipereso, kumo ere ewura Deevid be kaman to ebi beeŋ baa kraa ji kuwura ashi efuli na so. Kayurwushi beeŋ baa wɔtɔ nɛ bumo nɛ benimuana nɛ bumo be basa e baa luri egbaŋɛturko to a bɔla ewurkpa be mbunagboŋ to a luri a lar. 5Ama nɛ men kini kenu n sa kusɔ nɛ mee kaŋɛ menyi kenishipereso ere, ŋ gbagba bee nase kɔnɔ ma ketre to nna fanɛ ewurkpa ere beeŋ ba ki kelambure n dese. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

6Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ Juda be efuli so be ewurkpa be kaplɛa so nde: “Ma ere kutɔ, Juda be ewurkpa walɛ kebita nna fanɛ kananɛ Giliad be kasawule so nɛ Lebanɔn be abee so walɛ kebita na nna. Ama ma alɛ beeŋ shin nɛ k ki kakpa fuloŋ nɛ esa kikɛ maaŋ naa wɔ ndoŋ. 7Meeŋ shuŋi basa nɛ b ba mur kumo. Baaŋ ta akpanfu m ba ku kumo be eshabɔrɛ nɛ b ta ndibi nɛ baa tre sida na be alela n wora na n lɛ edɛ to n chɔɔ.

8Kumo be kaman befɔ damta beeŋ bɔla ndoŋ a choŋ nsaa bishi abar kusɔ nɛ k ba nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na mur kadegboŋ fanɛ Jerusalɛm le. 9Ndoŋ nna nɛ beko e kaŋɛ fanɛ ŋkpal men ka kplaŋ ma nɛ menyi be kɔnɔkoŋwule be ŋkre so nseŋ ya kaa shuŋ nsaa bunyaŋ agbir pɔtɛana so nɛ m mur kumo.”

Ewura Jehowahaz be asheŋ

10Juda be basa men sa maŋ shu

ŋkpal ewura Josaya ka wu so.

Ama menyeeŋ tiŋ n shu ga

ŋkpal mo pibinyɛn, ewura Jehowahaz

nɛ b pɛ a yɔ efuli pɔtɛ wɔfɔ so

nɛ e maaŋ naŋ bɛta m ba ŋko

n wu kasawule nɛ b kurge mo kumo so na so.

11-12Ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ Jehowahaz nɛ e la ewura Josaya pibinyɛn nseŋ daŋ ba sɔ mo tuto so n ji kuwura ashi Juda be efuli so na be kaplɛa so nde. E yɛ: “Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e nase kɔnɔ fanɛ e beeŋ ya wu ndoŋ nsaa maaŋ naŋ wu mo gbagba be kasawule kenishiso kikɛ.”

Ewura Jehowakim be asheŋ

13-14Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ

ŋ kaŋɛ Juda be ewura popɔr, Jehowakim le:

“Asheŋ maaŋ nyalɛ n sa fo, ŋkpal manɛ so,

fo bɔla ekpa lubi so nna m pɔr fo ewurkpa

nseŋ pɔr ebu gboŋgboŋiana kumo be awɔlto na.

Kumo be kaman nɛ fo wɔtɔ etokurogboŋ

nseŋ buu kumo so n ta ndibi nɛ baa tre sida na n tato,

nseŋ naŋ ta asɔ nyɔɔso peper n nyɔɔ kowu na.

Ama fo alɛ daŋ maŋ wora nɛnɛ.

Fo daŋ tintiŋ bepɔrpo na nna nɛ b shuŋ

nɛ fo kini keka bumo.

15-16Fo keta sida be ndibi damta m pɔr fo ewurkpa

maa shin nɛ fee ki ewura lela

a chɔ fo tuto Josaya.

Mo ere daa wora asheŋ niŋiso nna.

Kumo e la fanɛ e daa ji asheŋ

nɛ amo be ekpa so nna a sa betirpo

nseŋ daa la kashenteŋjipo.

Kusɔ nɛ k bee ŋini fanɛ esa nyi ma

kashenteŋto nna na.

Amoso nɛ kebaawɔtɔ daŋ nyalɛ n sa fo tuto,

nɛ e daa nya a ji nsaa nuu yila yila so nna na.

17Ama fo ere, Jehowakim, kananɛ feeŋ wora m puni,

ŋko nyaŋ fo basa n suge bumo be asɔ,

ŋko m mɔ basa nɛ b maŋ wora shɛŋ

be asheŋ e wɔ fo kagbene nɛ fo nfɛra to.”

18Ama kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ Ewura Josaya

pibinyɛn Jehowakim, nɛ fo la Juda be ewura na

be kaplɛa so nde.

E yɛ: “Esa kama maaŋ shu fo keeli ŋko ŋ kaŋɛ le:

‘Wooyo, n teri lela!’

Esa kikɛ maaŋ shu anishichubi

ŋko m bugi kɔnɔ n shu ŋkpal fo so ŋ kaŋɛ le:

‘O n nyɛnpe! O ma ewura!’

19Kananɛ baa puli ekurma na

nɛ baaŋ puli fo alɛ gba.

Baaŋ chɛ fo efɔl nna ŋ gberge fo n lar

kadegboŋ na be kabunagboŋ na to n ya lɛ

kemaŋ to nseŋ gbare eshishɛr m buu fo so.”

Kusɔ nɛ k beeŋ ba Jerusalɛm so be asheŋ

20Jerusalɛm to be basa, efuliana nɛ men yirda na

kɔ n tɔr nsaa maŋ naa kɔ eleŋ.

Amoso men yɔ Lebanɔn be efuli so,

nɛ Bashan be kasawule so n ya shu anishichubi;

nseŋ dii Mowab be abee so n ya shu awɔrso ndoŋ.

21Jemanɛ nɛ asheŋ daa nite nɛnɛ a sa menyi na,

Enyɛnpe Ebɔrɛ daŋ kpele menyi kusoe,

ama men kini kenu n sa mo.

Ma nɛ menyi ka fara m pin abar dra dra na kikɛ,

menyi maŋ naŋ wora kusɔ

Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ menyi kikɛ.

22Naniere menyeeŋ ji anishinyɔr

ŋkpal menyi be alubi so.

K beeŋ wora menyi fanɛ afu ka ber menyi be

bejuŋkparpoana n yɔ, nɛ bedoŋ ba pɛ efuli pɔtɛana

nɛ men daŋ yirda na be basa n yɔ efuli pɔtɛ wɔfɔ so nna.

23Men chena ewurkpa nɛ men ta Lebanɔn be efuli so

be ndibi nɛ baa tre sida n lɔŋɛ na to nna

nsaa maa fɔŋ shɛŋ so.

Ama ŋ kaŋ shin nɛ ebesa fanɛ kakurge be ebesa

ba menyi so na, nɛ menyi be asheŋ beeŋ baa keta kuwɔr.

Ebɔrɛ ka ji ewura Jehowachin demu be asheŋ

24Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ewura Jehowachin nɛ e sɔ mo tuto Ewura Jehowakim so a ji Juda be kuwura na le: “Ŋ ka baa la Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa ere, nɛ fo e la kepinibi nɛ mee wɔtɔ ma enɔjiso to a ŋini ma kuwurji be eleŋ gba, ŋ kraa beeŋ pee fo ma keshilbi to n lɛ. 25Meeŋ ta fo n sa Babilɔn be ewura Nebukadneeza nɛ mbe benapo nɛ baa sha kemɔ fo nɛ fee ŋana bumo na. 26Ma alɛ beeŋ shin nɛ b pɛ fo nɛ fo nio n yɔ efuli pɔtɛ wɔfɔ nɛ b maŋ kurge menyi be ekama ndoŋ so, nɛ menyi benyɔ na kikɛ e ya wu ndoŋ. 27Menyi beeŋ baa sha kebɛta m ba men gbagba be efuli so, ama menyi alɛ maaŋ naŋ tiŋ m bɛta m ba.”

28Kumo be kaman nɛ Jɛremaya kaŋɛ le: “Ewura Jehowachin, fo ki fanɛ kapuya bureso nɛ b maa sha nna. Amoso baaŋ ta fo nɛ fo mbia kikɛ n ya lɛ efuli pɔtɛ wɔfɔ nɛ menyi maŋ nyi so.”

29O Juda be kasawule so be basa!

Men kaŋ asoe n nu kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ:

30“Kpra Ewura Jehowachin be mbia be atre

ashi Juda be kuwurji be nwɔl to.

E maŋ tiŋ n wora shɛŋ mbe kuwurji to,

amoso mbe kebia kama maaŋ

chena mo nananyɛn Deevid be kuwurputi so

n ji kuwura ashi Juda be efuli so.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e malga na.”

23

Echefoso be tama be asheŋ

1Asheŋ maaŋ nyalɛ n sa benimujipoana nɛ baa mur Enyɛnpe Ebɔrɛ na be basa nsaa pesaŋ bumo to na! E beeŋ ji bumo demu kpakpaso. 2Kusɔ nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kaŋɛ benimujipoana nɛ k daŋ daga fanɛ b baa keni mbe basa so na nde. E yɛ: “Menyi maaŋ keni ma basa so nɛnɛ. Men pesaŋ bumo to nseŋ ju bumo n lɛ to nna. To, meeŋ gberge menyi kusoe ŋkpal kusɔ lubi nɛ men wora ere so. 3Meeŋ naŋ gama ma basa nɛ b daŋ pesaŋ to n yɔ efuli pɔtɛana so na abar so nseŋ bɛta bumo m ba bumo gbagba be kasawule so. Baaŋ ba kurge mbia damta n wora keshi n ti so. 4Ma alɛ beeŋ lara bejuŋkparpo nɛ baŋ keni bumo so kananɛ k daga nɛ kufu maaŋ naa kɔ bumo nɛ b baa chicha kufuso. M maaŋ naŋ gberge bumo kusoe kikɛ. Bumo be ekoŋwule gba maaŋ foe bumo to. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

5Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Kachako bee ba nɛ n lara ewura nɛ e niŋi nseŋ shi Ewura Deevid be kanaŋ to. Loŋ be ewura na beeŋ ta kanyiasheŋ n ji kuwura, nseŋ wora asheŋ niŋiso ashi ekpa nɛ k daga so ashi kasawule na kikɛ so. 6E kaŋ m ba ji kuwura, Juda be basa kikɛ beeŋ nya bumo be amu nɛ shɛŋ shɛŋ maaŋ naa tɔrɔ bumo nɛ Israɛl be basa e baa wɔ kayurwushi be kebaawɔtɔ to. Le be ewura ere be ketre e naŋ baa la Enyɛnpe Ebɔrɛ e la anyi be Emɔlgapo.”

7Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ le: “Jemanɛ ko bee ba nɛ ma basa maaŋ naa ta Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa nseŋ lara Israɛl be basa ashi Ijipt be kasawule so dra dra na be ketre to a bɔ ntaŋ. 8Ama baaŋ baa ta Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa nseŋ lara Israɛl be basa ashi kasawule nɛ k wɔ kelargato be esoso be kaba so nɛ efuli pɔtɛana nɛ b pesaŋ to n yɔ na so na be ketre nna a bɔ ntaŋ. Kumo be kaman nɛ b chena bumo gbagba be kasawule so.”

Anebi fɛpoana be asheŋ

9M baa fɛ kusɔ nɛ anebiana na be asheŋ,

k bee chinchiŋ ma nna nsaa shin nɛ mee chicha fanɛ

esa nɛ e nuu nsa m boo m baŋ so;

ŋkpal Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ mbe mmalga cheembi na so.

10Anebiana nɛ b maa ji kashenteŋ a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na

e bɔlɔ kasawule na kikɛ to.

Kumu kpakpaso be kebaawɔtɔ to nɛ b wɔ

nsaa ta yuku nɛ b kɔ na a wora asheŋ nɛ e maŋ daga.

Ŋkpal Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka shoduu kasawule na so,

k shin nɛ asɔbɔya be ejikpaana

wɔl ŋ ki fanɛ keshishɛrsawule nna.

11Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Anebiana na nɛ bɔrɛmatapoana na maa ŋana Ebɔrɛ.

Ŋkpal manɛ so, m pɛ bumo nɛ baa wora asheŋ lubi

ashi bɔrɛlambu na to gbagba.

12Amoso, meeŋ shin nɛ kebaawɔtɔ e ki

kpakpa ga n sa bumo;

nɛ k wora fanɛ b ka bee nite tentembiri to

ashi ekpa fɛrgeso to nsaa fɛrge a tɔr na.

Bumo be kasogberge be saŋɛ kaŋ fo,

meeŋ shin nɛ b ji jɛrbi damta ga.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

13N daŋ wu ekishisheŋ nɛ Samɛria be kadegboŋ na to

be anebiana wora.

B daa malga a sa basa ashi kegbir nɛ baa tre

Baal na be ketre to nna,

a shin nɛ ma basa bee foe ekpa.

14Kumo be kaman nɛ n naŋ wu anebiana nɛ b wɔ

Jerusalɛm to na ka wora kulubi nɛ k chɔ kusɔ

nɛ Samɛria to be anebiana na wora na.

B daa shuŋ agbir nna nsaa ku efɛ a ti so.

Bumo alɛ daa chɛ basa to nna nɛ baa

wora asɔ nɛ e maŋ daga.

Ŋkpal loŋ so ekama daa wɔ asheŋ lubi be kewora to nna.

Ma ere kutɔ, bumo kikɛ lubi nna fanɛ

nde anyɔ nɛ baa tre Sodɔm nɛ Gomɔra na be basa.

15Amoso, kusɔ nɛ ma, Enyɛnpetale Ebɔrɛ na bee kaŋɛ

anebiana nɛ b wɔ Jerusalɛm to na e la fanɛ,

meeŋ sa bumo ajibi kekera nɛ b ji

nseŋ sa bumo nchu nɛ kɔrtɔ wɔ amo to nɛ b nuu,

ŋkpal b ka shin nɛ ekama maa ŋana Ebɔrɛ

ashi kasawule be kaplɛkama so so.”

16Kumo be kaman nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ Jerusalɛm to be basa na le: “Men sa maa nu asheŋ nɛ anebiana na bee kaŋɛ menyi na. Tama fuloŋ nɛ baa sa menyi. Asɔ nɛ bumo be nfɛra sa bumo nɛ baa kaŋɛ menyi, mannɛ kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ. 17Anebi fɛpoana ere bee kaŋɛ basa nɛ b kini kenu kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ na nna fanɛ asheŋ beeŋ nyalɛ n sa bumo. Bumo alɛ nseŋ naa kaŋɛ kagbene kpakpasowuraana fanɛ b maaŋ ji jɛrbi kikɛ.”

18Ndoŋ nna nɛ ma alɛ kaŋɛ bumo le: “Anebiana ere be ekama maŋ nyi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be ashiri be nfɛra kikɛ. Bumo to be ekama maŋ naŋ pin mbe kubɔya to ŋko n nu ŋko n wɔtɔ lakal kusɔ nɛ e malga to. 19B la basa lubi nna, amoso ma agbo du fanɛ afugboŋ nɛ k bee ber ga a ba kumu kpakpasowuraana so nna. 20Kumo alɛ maaŋ yige n ya fo fanɛ e ka beeŋ wora kusɔ kama nɛ e kre kewora na nna. Kachako bee ba nɛ ma basa e pin ade kikɛ ere to nɛnɛ.”

21Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Ma ere maŋ shuŋi anebiana ere ŋko m malga bumo kutɔ gba, ama amo nɛ amo kikɛ, ma ketre to nɛ b kraa malga a sa basa. 22Nɛ b daŋ taga ma to nsaa nyi kusɔ nɛ k wɔ ma nfɛra to, b daa beeŋ bɔ ma kubɔya n sa ma basa nseŋ shin nɛ b chɛrga bumo be nfɛra n lar alubi be kewora to m bɛta m ba ŋ kutɔ.

23N la Ebɔrɛ nɛ e wɔ kaplɛkama nna mannɛ kaboŋ koŋwule nɛ n wɔ. 24Kaplɛkama maŋ wɔtɔ nɛ esa e ŋana ndoŋ nɛ m maaŋ wu mo. Ŋkpal manɛ so, n wɔ ebɔrɛso nɛ kasawule so be kaplɛkama nna. 25N nyi kusɔ nɛ anebiana ere bee ku efɛ a kaŋɛ kikɛ. B yɛ ma e naa sa bumo ma abɔya ashi bumo be edareana nɛ ebɔrɛdare to. 26Ama kusɔ kama nɛ baa kaŋɛ na shi bumo gbagba be nfɛra nɛ e maŋ niŋi na to nna. Bumo alɛ maaŋ tiŋ a wora loŋ mbaanaayɔ. 27Baa fɛ nna fanɛ edareana nɛ baa kute na beeŋ shin nɛ ma basa e teŋ ma so, fanɛ kananɛ bumo nananyɛnana daŋ kini ma nseŋ ya kaa shuŋ kegbir nɛ baa tre Baal na. 28Anebi kama nɛ e ku edare, e kaŋɛ fanɛ edare nɛ e ku. Anebi kama malɛ nɛ e nu ma kubɔya, e bɔ kubɔya na kashenteŋ be ekpa so. Ŋkpal manɛ so, kananɛ amimi kɔr ayu to na aloŋ nɛ edimɛdi be edare kɔr Ebɔrɛ be kubɔya to. 29Ma mmalga du fanɛ edɛgboŋ gboŋi nna nseŋ naa du fanɛ kebɛlso gbɛgbɛso nɛ k bee bure ajembu to. 30-32Anebi fɛpoana ere bee kaŋɛ fanɛ ma e naa sa bumo edareana nɛ baa ku na, ama efɛ nɛ baa ku. Ma ere maŋ lara bumo fanɛ ma anebiana, ama b wɔtɔ a ta ma ketre a ku efɛ nsaa yuri abar be mmalga a malga. Ma basa malɛ baŋ nu befɛpoana ere be mmalga baa foe ekpa nna a maa nya kechɛto ashi amo to. Amoso mee kpele menyi kusoe nna fanɛ anebiana ere la n doŋana nna. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Efɛ be abɔya nɛ anebi fɛpoana be asheŋ

33Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “Jɛremaya, nɛ ma basa to be eko ŋko anebi ko ŋko bɔrɛmatapo ko kaŋ bishi fo fanɛ nuso be kubɔya nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kɔ a sa anyi, fo kaŋɛ amodoŋwura le: ‘Menyi be asheŋ bee nu agbo nseŋ lar Enyɛnpe Ebɔrɛ na ebɔl nɛ e bee shin nɛ e kini menyi n lɛ nna.’ 34Nɛ ma basa to be eko ŋko anebi ko ŋko bɔrɛmatapo ko malga ŋ kaŋɛ fanɛ baru ere shi Enyɛnpe Ebɔrɛ kutɔ nde gba, ŋ kraa beeŋ gberge bumo nɛ bumo be nnaŋ to be basa kusoe. 35Kusɔ nɛ k daga fanɛ bumo be ekama e bishi mo teriana nɛ kanaŋ to be basa e la fanɛ: ‘Manɛ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ kashenteŋto?’ 36Amoso b sa maŋ naa malga a kaŋɛ le: ‘Baru nɛ k shi Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ nde.’ Ŋkpal manɛ so, nɛ bumo to be ekama kaŋ kaŋɛ loŋ, meeŋ shin nɛ ma kubɔya e baa la awurfoŋ kashenteŋto n sa bumo. Basa na chɛrga bumo be Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa nsaa la Enyɛnpetale na be mmalga nna kashenteŋto.” 37Jɛremaya, bishi anebiana na le: “Nuso be ketuwebi nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na sa menyi ŋko manɛ nɛ e kaŋɛ menyi?” 38Nɛ b kaŋ kini nseŋ kraa malga a kaŋɛ le: “Baru nɛ k shi Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ nde.” Kumo ere fo kaŋɛ bumo fanɛ 39meeŋ pɛ bumo ŋ kpa n lɛ kufɔ nɛ b sa maŋ naŋ taga ma to. Kusɔ nɛ meeŋ wora bumo nɛ kadegboŋ nɛ n ta n sa bumo nɛ bumo nananyɛnana nna na. 40Meeŋ shin nɛ anishinyɔr nɛ ŋaba nɛ e maŋ kɔ ekar e ba bumo so nɛ b maaŋ teŋ kumo so kikɛ.

24

Nlantaŋɛ anyɔ nɛ figidibi be asɔrso na be asheŋ

1Babilɔn be ewura Nebukadneeza ka pɛ Juda be ewura, Jehowachin nɛ e la ewura Jehowakim pibinyɛn, nɛ Juda be efuli so be benimuana nɛ basa nɛ b nyi enɔ to be ashuŋ nɛ bumo nɛ baa lɔŋɛ asɔ kikɛ n yɔ Babilɔn be efuli so kufɔ kufɔ na be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shin nɛ ŋ ku bɔrɛdare n wu nlantaŋɛ anyɔ nɛ figidibi be asɔrso wɔ amo to a yil Enyɛnpe Ebɔrɛ na be bɔrɛlambu na be anishito. 2Sososo be kelantaŋɛ na daa kɔ asɔrso lela nɛ e daŋ pere manaŋ nna nɛ kenyɔsopo na malɛ daa kɔ asɔrso lubi nɛ e maŋ daga keji nna. 3Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bishi ma le: “Jɛremaya, manɛ nɛ fo wu?”

Nɛ ŋ kaŋɛ le: “Figidibi be asɔrso. Amo be ako walɛ nɛ ako malɛ maŋ walɛ keji gba.”

4Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: 5“Ma, Enyɛnpe Israɛl be Ebɔrɛ na bee wu basa nɛ b pɛ n yɔ Babilɔn be efuli so na fanɛ figidibi be asɔrso lela nna. 6Meeŋ keni bumo so nseŋ bɛta bumo m ba kasawule ere so. Ma alɛ beeŋ shin nɛ asheŋ a nyalɛ n sa bumo nɛ b maaŋ laŋɛ kaman ashi kebaawɔtɔ to, nɛ k wora fanɛ ŋ ka duu bumo nɛ b kɔr na. 7Meeŋ naŋ sa bumo ŋgbene nɛ e beeŋ baa sha kebaanyi ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Kumo be kaman nɛ b pin fanɛ b la ma basa nna nɛ ma alɛ la bumo be Ebɔrɛ. Ŋkpal manɛ so, baaŋ laŋɛ bumo be ŋgbene kikɛ m bɛ ma so.

8Ama asɔrso nɛ e maŋ walɛ keji na malɛ yili nna n sa Juda be ewura Zedekiya nɛ mbe benimuana nɛ basa nɛ b ka kasawule na so nɛ bumo nɛ b shile n yɔ Ijipt be efuli so na nna. 9Meeŋ shin nɛ jɛrbi gboŋgboŋi e ba bumo so nɛ kufugboŋ e tɔr durnya to be efuli pɔtɛana be basa so nɛ b baa chicha. Basa beeŋ baa mushe nsaa wora bumo eyurto nseŋ naa ta bumo be ketre a shoduu ashi kaplɛkama nɛ baaŋ pesaŋ to n yɔ na. 10Meeŋ shin nɛ kena nɛ akoŋ nɛ alɔ e ba bumo so n ya fo fanɛ bumo to be ekoŋwule gba ka maaŋ ka kasawule nɛ n ta n sa bumo nɛ bumo nananyɛnana na so.”

25

Edoŋ nɛ e shi kelargato be esoso a ba na be asheŋ

1Ewura Josaya pibinyɛn Jehowakim ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ nasopo to, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na sa ma kubɔya fanɛ n ta n sa Juda nɛ Jerusalɛm to be basa. Ewura Nebukadneeza malɛ ka ji Babilɔn be efuli so be kuwura be kafɛ koŋwule to e daa la. 2Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ Juda nɛ Jerusalɛm to be basa na kikɛ le: 3“Beeŋ wora fanɛ nfɛ adunyɔ nɛ asa nna na Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka sa ma kubɔya fanɛ n ta n sa menyi. Ma alɛ maŋ kini kubɔya na be kebɔ n sa menyi, ama menyi maŋ nu n sa kumo. Ammɔn pibinyɛn, Josaya ka ji kuwura Juda be efuli so be nfɛ kuduasa to nna na. 4Enyɛnpe Ebɔrɛ na shuŋi anebi damta nɛ b la mbe mbɔ menyi kutɔ, ama menyi maŋ nu n sa bumo. 5B kaŋɛ menyi fanɛ men lar menyi be kebaawɔtɔ lubi nɛ asheŋ lubi na to nseŋ nya n chena kasawule nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na ta n sa menyi nɛ men nananyɛnana fanɛ k baa la menyi be kapetɛsawule mbaanaayɔ na so. 6Anebiana na kaŋɛ menyi fanɛ men sa maa bunyaŋ ŋko a shuŋ agbir nɛ men lɔŋɛ na; saŋɛ na so Enyɛnpe Ebɔrɛ na maaŋ nya agbo n wora menyi. Men daŋ wora Enyɛnpe Ebɔrɛ na kasonu nna, e daa maaŋ gberge menyi kusoe. 7Ama Enyɛnpe Ebɔrɛ na gbagba kaŋɛ fanɛ men kini kenu n sa mo nsaa shuŋ agbirana nɛ mbe kagbene kaa. Amoso men gbagba e bar kasogberge na menyi be amu so.

8Ŋkpal loŋ so, Enyɛnpetale Ebɔrɛ na yɛ: ‘Men ka kini kenu m bɛ ma malga so so, 9meeŋ shuŋi n tre efuliana nɛ e wɔ kelargato be esoso be kaba so na be basa kikɛ nɛ ewura Nebukadneeza nɛ e la Babilɔn be efuli so be ewura nɛ ma kenya na, nɛ b ba kɔ Juda nɛ efuliana nɛ e kulti ndoŋ na kikɛ kena m mur. Ndoŋ beeŋ mur a dese loŋ mbaanaayɔ nɛ k chinchiŋ ekama nɛ e beeŋ wu amo, ama b kraa beeŋ baa wora menyi eyurto. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na. 10Ma alɛ beeŋ shin nɛ kejafɔ to be kejigboŋ nɛ kagbenefuliso be awɔr nɛ baa wora ashi kasawule na so kikɛ e fo ekar. Esa kama maŋ naŋ nya ayu ŋ kɔr n wora ajibi n ji ŋko n nya ŋku n wɔtɔ fitila to n chɔɔso kanyɛso. 11Kasawule ere kikɛ e dese fuloŋ nsaa la kusɔ nɛ esa beeŋ wu kumo kenishiso nɛ k chinchiŋ mo nna. Kumo be kaman, efuli pɔtɛana nɛ e kulti kumo na be basa beeŋ baa shuŋ a sa Babilɔn be ewura nfɛ adushunu. 12Nfɛ adushunu na be kaman nɛ ŋ gberge Babilɔn be ewura nɛ mbe basa kusoe n shin nɛ kasawule na e ki kasawule fuloŋ a dese mbaanaayɔ ŋkpal bumo gba be alubi so. 13Meeŋ ta jɛrbi kama nɛ ŋ kaŋɛ Jɛremaya fanɛ k beeŋ ba efuliana na so nɛ e sibɛ amo n nase kawɔl ere to na ŋ gberge Babilɔn be efuli na be basa kusoe. 14Meeŋ ka Babilɔnebi na be kusɔ nɛ b wora na kukɔ n shin nɛ efuli pɔtɛana nɛ bewuragboŋ damta e ba pɛ bumo anya.’ ”

15Ade be kaman nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le ashi bɔrɛdare to: “Kawiebi nɛ ma agbo bɔlɔ kumo nde. Sɔ kumo n yɔ efuliana nɛ meeŋ shuŋi fo amo so na so n ya shin nɛ b nuu kumo to. 16B kaŋ nuu kumo to be asɔ n loge, baaŋ boo nsaa wora asheŋ fanɛ bumo be amu ka kilgi na, ŋkpal kena nɛ meeŋ nya agbo n shin nɛ k ku bumo to na so.”

17Ndoŋ nna nɛ n sɔ kawiebi na ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be enɔ to nseŋ ta kumo n ya sa efuliana nɛ e shuŋi ma amo so na nɛ b nuu kumo to be asɔ nuuso na. 18Jerusalɛm to nɛ Juda be ndeana to be basa kikɛ, n ta bumo be bewura nɛ benimuana gba kikɛ n ti so beeŋ nuu kawiebi na to be asɔ nuuso na, saŋɛ na so bumo alɛ gba be kasawule beeŋ ki fanɛ keshishɛrsawule nɛ esa e wu kumo nɛ k chinchiŋ mo. A loŋ beeŋ shin nɛ basa e baa ta bumo be ketre e shoduu fanɛ kananɛ baa wora m ba fo kabre na.

19-26Mboŋ nɛ amo alɛ gba beeŋ nuu kawiebi na to be asɔ nuuso na nde:

Ijipt be efuli so be ewura nɛ mbe benimu

nɛ bejuŋkparpo beeŋ nuu amo;

Ijipt be basa kikɛ nɛ befɔ kama

nɛ b wɔ Ijipt be efuli so beeŋ nuu amo;

Bewura kama nɛ b wɔ Uz be kasawule so beeŋ nuu amo;

Bewura kama nɛ b wɔ ndegboŋ fanɛ Ashkɛlɔn nɛ Gaaza nɛ Ekrɔn

nɛ basa kama nɛ b ka e wɔ Ashdɔd na ashi Filisti be efuli so;

Basa kama nɛ b wɔ Edɔm nɛ Mowab

nɛ Ammɔn be efuliana so beeŋ nuu amo;

Bewura kama nɛ b wɔ Tayɛ nɛ Sidɔn be ndegboŋana to

nɛ nde nɛ bumo be basa wɔ a laŋɛ Teku

nɛ baa tre Mɛditerenia na ase beeŋ nuu amo;

Basa nɛ b wɔ ndegboŋ nɛ baa tre Dedan

nɛ Tɛma nɛ Buz na kikɛ beeŋ nuu amo;

nɛ basa kama nɛ baa shɛ bumo be amu kɔlikɔli na beeŋ nuu amo;

Bewura kama nɛ b wɔ Areebia be efuli so na kikɛ beeŋ nuu amo;

Keshishɛrsawule so be eyiriana na be bewura kikɛ beeŋ nuu amo;

Bewura kama nɛ b wɔ Zimri nɛ Elam

nɛ Midia be abonfu so na beeŋ nuu amo;

Bewura kama nɛ b wɔ kelargato be esoso be kaba so be mboŋ

nɛ e taga to nɛ amo nɛ e wɔ kufɔ kufɔ kikɛ so na beeŋ nuu amo.

Durnya to be efuli kama daŋ nuu kawiebi na to be asɔ nuuso na. Babilɔn be ewura e daa la esa nɛ e shir kaman n nuu amo.

27Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “Kaŋɛ basa na fanɛ ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kaŋɛ bumo kenishipereso nna fanɛ b nuu kawiebi na to be asɔ nuuso na m boo a kwiɛ nseŋ lar n tɔr a maaŋ naŋ tiŋ ŋ koso; ŋkpal kena nɛ meeŋ shin nɛ k ku bumo to na so. 28Nɛ b kaŋ kini kesɔ kawiebi na fo enɔ to n nuu kumo to be asɔ nuuso na, fo kaŋɛ bumo fanɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na e kaŋɛ fanɛ a daga fanɛ b nuu kumo to be asɔ nuuso na. 29Jerusalɛm nɛ k la ŋ gbagba be kadegboŋ na to nɛ meeŋ shin nɛ kemur na e fara. B sa maa fɛ fanɛ kasogberge maaŋ ba bumo so. Bumo alɛ gba beeŋ nya kasogberge, ŋkpal manɛ so, meeŋ shin nɛ kena e ku basa kikɛ nɛ b wɔ durnya to be efuliana so. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

30Jɛremaya, fo e daga fo ber asheŋ

nɛ ŋ kaŋɛ ere kikɛ be kebomboŋ n sa basa ere:

‘Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shi ebɔrɛso m ponte awɔrso

fanɛ bɔrɛ ka ponte awɔlpa to na.

E beeŋ ponte m malga ŋ gbiti mbe basa

fanɛ kananɛ baa beri ayu nsaa boŋ nshɛ awɔrso na.

Esa kama nɛ e wɔ durnya to be kaplɛkama beeŋ nu mbe ebɔl.

31Mbe ebɔl na beeŋ gbri n yɔ durnya be kukɔlɔbi kikɛ to.

Enyɛnpe Ebɔrɛ na kɔ demu ko a ji a gbiti efuliana na.

E beeŋ ji basa kikɛ demu nseŋ shin nɛ luwu

e ba kumu kpakpasowuraana so.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.’ ”

32Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ fanɛ jɛrbi nɛ k du fanɛ bɔrɛfugboŋ na beeŋ ba durnya to be efuliana na kikɛ so kukoko to. 33Kachɛ na kaŋ fo, basa damta nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ b wu na be kebuniana beeŋ dese durnya be kaplɛkama fanɛ epi. Esa kikɛ maaŋ puli ŋko n shu bumo be nli.

34Enyɛnpe Ebɔrɛ na be basa du fanɛ mbe mbolpɔ nna nɛ menyi bejuŋkparpoana na malɛ du fanɛ mbolpɔkpapoana. Ama naniere saŋɛ fo nɛ b mɔ menyi fanɛ ekpakpa, amoso men baa shu awɔrso nsaa dese shishɛr to a melti. Ŋkpal manɛ so, baaŋ kpla menyi to fanɛ kapuya ka bure to a dese na. 35Kakpa kikɛ maaŋ baa wɔtɔ nɛ menyi bejuŋkparpoana ere e shile n ya ŋana. 36-37Menyeeŋ baa shu kagbenejijaso nna nsaa wora kuwɔr be asheŋ ŋkpal Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka nya agbo m mur menyi be efuli nseŋ shin nɛ menyi be kasawule dese fuloŋ so. 38Enyɛnpe Ebɔrɛ na kini mbe basa n lɛ nseŋ kplaŋ bumo so fanɛ kananɛ buluŋ bee kini kebeelaŋ nɛ k bee di to a lɛ nsaa shile a ka kumo na. Kufugboŋ nɛ k bee tɔr basa so ŋkpal kena so na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be agbo nɛ k bee suse fanɛ edɛ na e shin nɛ efuli na ki fanɛ keshishɛrsawule a dese.

26

B ka ji Jɛremaya demu be asheŋ

1Ewura Josaya pibinyɛn, Jehowakim ka ji Juda be efuli so be kuwura, k maŋ chɛr ko nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le. 2E yɛ: “Jɛremaya, ŋ kɔ kubɔya ko a sa ekama fanɛ Juda be ndeana to be basa e ba kaa shuŋ ma ashi ma bɔrɛlambu to. Yɔ bɔrɛlambu na be kelɔnɛ so n ya kaŋɛ kusɔ kama nɛ meeŋ kaŋɛ fo fanɛ fo malga. Sa maŋ kaŋ yige kamalga na kusɔ kama n lɛ. 3Ashere basa na beeŋ nu kamalga na nseŋ yige bumo be asheŋ lubi na. Nɛ b wora loŋ bre, meeŋ chɛrga ma nfɛra a laŋɛ kemur nɛ n daŋ kre keta m ba bumo so na be kaplɛa so ŋkpal bumo be asheŋ lubi so na.”

4Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ basa na le: “Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naa kaŋɛ menyi na fanɛ men baa wora ma kasonu nsaa bɛ ma keŋini nɛ n ta n sa menyi na so, 5nsaa ta menyi be lakal a wɔtɔ ma mmalga nɛ mee ta a sa ma anya, anebiana, nɛ mee shuŋi bumo menyi kutɔ jemanɛ kikɛ na to. Menyi maŋ naŋ wora asɔ nɛ baa kaŋɛ menyi na kasonu kikɛ. 6Nɛ men kraŋ kini kewora kasonu, kumo ere meeŋ mur bɔrɛlambu ere fanɛ kananɛ n daŋ mur kade nɛ baa tre Shilo na, nɛ durnya to be efuliana kikɛ so be basa e ta Jerusalɛm be ketre a sho basa kɔnɔ.”

7Bɔrɛmatapoana nɛ anebiana nɛ basa na kikɛ daŋ nu ŋ ka bee kaŋɛ asheŋ ere ashi bɔrɛlambu na to. 8Ŋ ka baŋ malga asɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma kenishipereso fanɛ m malga na n loge, nɛ basa na ba kulti ma n wɔtɔ nseŋ pɛ ma to a ponte to a kaŋɛ le: “Fo daga luwu nna ŋkpal kusɔ nɛ fo kaŋɛ ere so! 9Manɛ so nɛ fo ta Enyɛnpe Ebɔrɛ na be ketre a kaŋɛ fanɛ bɔrɛlambu ere beeŋ ki fanɛ Shilo nɛ kadegboŋ nɛ e mur nɛ esa kikɛ maaŋ naa wɔ kumo to na?”

10Juda be bejuŋkparpoana na ka nu kusɔ nɛ k wora na nɛ b nya manaŋ n shi ewurkpa m ba bɔrɛlambu na to m ba chena bumo be echenakpa ashi Kabunagboŋ Popɔr na ase. 11Kumo be kaman, nɛ bɔrɛmatapoana na nɛ anebiana na kaŋɛ bejuŋkparpoana na nɛ basa na kikɛ le: “Kanyɛn ere daga luwu nna ŋkpal e ka malga ŋ gbiti kadegboŋ na nseŋ kaŋɛ fanɛ k beeŋ mur so. Men gbagba nu kusɔ nɛ e kaŋɛ.”

12Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na e shuŋi ma fanɛ m ba bɔ kubɔya nɛ men nu a laŋɛ bɔrɛlambu ere nɛ kadegboŋ ere be kaplɛa so n sa menyi. 13A daga fanɛ men chɛrga menyi be kebaawɔtɔ nɛ asheŋ woraso nseŋ wora Enyɛnpe, menyi be Ebɔrɛ na kasonu. Nɛ men wora loŋ, e beeŋ chɛrga mbe nfɛra a laŋɛ kemur nɛ e kaŋɛ fanɛ e beeŋ bar menyi so na. 14Ma ere wɔ menyi be enɔ to nna! Menyeeŋ tiŋ n wora ma kusɔ kama nɛ menyee fɛ fanɛ kumo e daga. 15Ama men baa nyi fanɛ, nɛ men mɔ ma menyi nɛ basa nɛ b wɔ kadegboŋ ere to kikɛ beeŋ tɔr ntaŋ ŋkpal men ka mɔ esa nɛ e maŋ wora shɛŋ so. Ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e shuŋi ma fanɛ m ba kpele menyi kusoe.”

16Ndoŋ nna nɛ bejuŋkparpoana na nɛ basa na kikɛ kaŋɛ bɔrɛmatapoana na nɛ anebiana na le: “Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na be ketre to nɛ kanyɛn ere malga n sa anyi, amoso e maŋ daga luwu.”

17Kumo be kaman nɛ benimuana na be beko koso n yili nseŋ kaŋɛ basa nɛ b shɛr ndoŋ na le. 18B yɛ: “Jemanɛ nɛ Hɛzekaya daa ji kuwura Juda be efuli so na, anebi Maika nɛ e shi kade nɛ baa tre Moreshɛf na daŋ bɔ kubɔya ŋ kaŋɛ basa na fanɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na daŋ kaŋɛ le:

‘Baaŋ pulgi Jerusalɛm to fanɛ kudɔsawule,

nɛ k ki kade bureso m biti abar so a dese;

nɛ kebee nɛ bɔrɛlambu na yil so na e ki kupo.’

19Ndoŋ nna nɛ benimuana na kraŋ naŋ kaŋɛ ewura Hɛzekaya nɛ e shin nɛ Juda be basa na maŋ mɔ anebi Maika. Ama kusɔ Hɛzekaya daŋ wora e la fanɛ e daŋ maŋkura Enyɛnpe Ebɔrɛ na nna nseŋ kule mo fanɛ e wu mo kuwɔr. Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na chɛrga mbe nfɛra a laŋɛ jɛrbi nɛ e daŋ kaŋɛ fanɛ e beeŋ shin nɛ b ji na be kaplɛa so. An peebi Juda be basa, nɛ an mɔ Jɛremaya, anyeeŋ ji jɛrbi lubi.”

20Kanyɛn ko gba daa wɔtɔ nɛ baa tre mo Uriya, nɛ e la kanyɛn nɛ baa tre Shemaya na pibinyɛn nseŋ shi kade nɛ baa tre Kiriaf Jeerim na. Mo alɛ gba daŋ malga ŋ gbiti Jerusalɛm nɛ Juda ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be ketre to fanɛ kananɛ Jɛremaya wora ere. 21Ewura Jehowakim nɛ mbe benimuana nɛ benapo be bejuŋkparpoana na ka nu kusɔ nɛ anebi Uriya kaŋɛ na, nɛ ewura na wora ania fanɛ e beeŋ mɔ mo. Ama Uriya daŋ nu kumo be asheŋ nseŋ ta kufu n shile n yɔ Ijipt be efuli so. 22Ama ewura Jehowakim daŋ shuŋi kanyɛn nɛ baa tre Ɛlnatan nɛ e la Akbɔ pibinyɛn na nɛ basa ko nna fanɛ b yɔ Ijipt n ya pɛ Uriya m ba. 23Ndoŋ nna nɛ b ya bar Uriya ewura Jehowakim kutɔ nɛ e shin nɛ b mɔ mo nseŋ ta mo kebuni n ya lɛ kakpa nɛ baa puli basa na.

24Ade kikɛ be kaman, nɛ kanyɛn nɛ baa tre Ahikam nɛ e la Shafan pibinyɛn na malga ŋ kuŋ Jɛremaya, nɛ b maŋ ta mo n sa basa na nɛ b mɔ.

27

Judaebi ka beeŋ shuŋ ewura Nebukadneeza be asheŋ

1Ewura Josaya pibinyɛn Zɛdikaya ka ji Juda be efuli so be kuwura, k maŋ chɛr ko nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ 2n chaŋɛ nwɔl be awulbi ŋ kre ndibi n lɔŋɛ kubɔ to be kebarga nseŋ ta kumo n di kubɔ to fanɛ kananɛ baa ta kumo a deŋi ana dɔso so na. 3Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ n ta kubɔya m bɔla efuliana nɛ baa tre Edɔm nɛ Mowab nɛ Ammɔn nɛ ndegboŋ nɛ baa tre Tayɛ nɛ Sidɔn be katelamu yilipoana nɛ b ba Jerusalɛm to m ba wu ewura Zɛdikaya na so, nɛ b ta kumo n ya sa bumo be bewuraana. 4Nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ bumo kusɔ nɛ e kaŋɛ na kenishipereso fanɛ 5mo gbagba be eleŋgboŋ so nɛ e to durnya nɛ edimɛdi nɛ kasawule so be asɔbɔya kikɛ nsaa lara esa nɛ e beeŋ ji amo kikɛ so kuwura. 6E yɛ: “Ma e sa ma kenya, Babilɔn be ewura Nebukadneeza yuku efuliana ere kikɛ so nseŋ shin nɛ kupuŋ to be asɔbɔya kikɛ gba wɔ mbe kaseto. 7Efuliana na kikɛ be basa beeŋ shuŋ Ewura Nebukadneeza nɛ mbe mbia nɛ mo nanabiana fanɛ anya n ya fo fanɛ bedoŋ ka beeŋ ba mur mbe efuli na gba. Kumo be kaman nɛ efuliana nɛ e kɔ yuku ga nɛ bewurgboŋana e ba abar so m ba tintiŋ mbe efuli so be basa nɛ b shuŋ bumo fanɛ anya.

8Kubɔ to be kebarga nɛ Jɛremaya ta n deŋi mbe kubɔ so na yili n sa eleŋgboŋ nɛ ewura Nebukadneeza kɔ na nna. Amoso efuli kama ŋko kuwurgboŋ kama so be basa kaŋ kini keshuli fanɛ e ji bumo so kuwura, meeŋ ta kena ŋko akoŋgboŋ ŋko alɔ ŋ gberge loŋ be efuli na so be basa kusoe n ya fo saŋɛ nɛ ewura Nebukadneeza ka beeŋ mur bumo cheche. 9Men sa maa nu a sa menyi be anebiana ŋko basa nɛ baa kaŋɛ fanɛ bumo ere bee tiŋ a bɔla edare so ŋko a tre basa nɛ b wu be ayoyu a bishi so ŋko a kpal a wu echefoso be asheŋ a kute na. Ŋkpal manɛ so, bumo kikɛ bee kaŋɛ menyi nna fanɛ men sa maa nu a sa Babilɔn be ewura Nebukadneeza. 10Baa fule menyi nna nɛ Babilɔn be benapo e pɛ menyi n lar men be efuli so n yɔ efuli pɔtɛ wɔfɔ so. Ma alɛ beeŋ ju menyi n lar menyi be efuli so n shin nɛ men mur cheche. 11Ama meeŋ shin nɛ efuli kama nɛ kumo be basa beeŋ shuli so a bɛ Babilɔn be ewura so nsaa shuŋ mo e baa kraa wɔ bumo gbagba be kasawule so a dɔ a ji. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

12Ŋ ka bɔ kubɔya na n sa efuliana nɛ a mata Juda be efuli so na be katelamu yilipoana na be kaman, nɛ n yɔ Juda be ewura Zɛdikaya kutɔ n ya kaŋɛ mo le: “Nɛ fanɛ fo nɛ Juda be basa bee sha kebaawɔ ŋkpa to, kumo ere a daga fanɛ men baa wora ewura Nebukadneeza nɛ Babilɔn be efuli so be basa kasonu. 13Ama nɛ men kaŋ kini kenu n sa bumo, kumo ere kena ŋko akoŋgboŋ ŋko alɔ beeŋ mɔ menyi, fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na teŋ kaŋɛ na. 14Men sa maa nu a sa anebiana nɛ baa kaŋɛ menyi fanɛ men sa maŋ yige menyi be amu n sa ewura Nebukadneeza na. Ŋkpal manɛ so, baa fule menyi nna. 15Enyɛnpe Ebɔrɛ na gbagba e kaŋɛ fanɛ mo ere maŋ shuŋi bumo menyi kutɔ, amoso efɛ nɛ b kɔ mbe ketre a ku a sa menyi na. Ŋkpal loŋ so e beeŋ ju menyi n lar kasawule na so nɛ b mɔ menyi nɛ anebiana nɛ baa ku efɛ a sa menyi na kikɛ.”

16Ade be kaman nɛ ŋ kaŋɛ bɔrɛmatapoana na nɛ basa na fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “Men sa maa nu a sa anebiana nɛ baa kaŋɛ fanɛ Babilɔnebi na beeŋ bɛta bɔrɛlambu na to be shuwa nɛ gbiti be asɔ damta nɛ b ta n yɔ bumo be efuli so na m ba. Efɛ nɛ baa ku a sa menyi. 17Men sa maa nu a sa bumo! Men shuli so n sa Babilɔn be ewura nsaa kɔ ŋkpa a wɔtɔ. A maŋ daga kadegboŋ ere ka ki kade bure a dese fuloŋ. 18Nɛ fanɛ ŋ gbagba e daŋ malga n sa anebiana ere, b daa beeŋ baa nyi kusɔ nɛ mee sha kewora na, nseŋ kule ma fanɛ n sa maŋ naŋ shin nɛ bedoŋ e ba ta shuwa nɛ gbiti be asɔ nɛ e ka bɔrɛlambu na to nɛ Juda be ewurkpa nɛ Jerusalɛm be mboŋ nɛ a ka na n yɔ Babilɔn be efuli so.”

19-20Jemanɛ nɛ Ewura Nebukadneeza daŋ ba pɛ Juda be ewura Jehowachin nɛ Juda nɛ Jerusalɛm be benimuana na nseŋ tintiŋ bumo n yɔ Babilɔn be efuli so na, e daŋ maŋ ta Jerusalɛm to be yawu kpakpaso be asɔ kikɛ n yɔ. E daŋ yige danyaŋ be eshabɔrɛana nɛ danyaŋ be echeenshigboŋ na nɛ danyaŋ be eturko nɛ a wɔ bɔrɛlambu na to na nna. E daŋ yige yawu kpakpaso be asɔ lela ko gba ashi ewurkpa nɛ Jerusalɛm be mboŋ nɛ a ka na nna.

21“Men nu kusɔ nɛ ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kaŋɛ a laŋɛ asɔ lela nɛ a ka a wɔ bɔrɛlambu na to nɛ ewurkpa nɛ k wɔ Jerusalɛm to na be kaplɛa so. 22Babilɔn be basa beeŋ ba sulɔ amo alɛ gba n yɔ bumo be efuli so nɛ e ya kaa wɔ ndoŋ n ya fo saŋɛ nɛ meeŋ shin nɛ b naŋ bɛta amo m ba amo be kakpa ashi Jerusalɛm to. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

28

Jɛremaya nɛ Anebi Hananiya be asheŋ

1Zɛdikaya ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ nasopo to be kufɔl nusopo to nɛ anebi Hananiya nɛ e la kanyɛn nɛ baa tre Azzu nɛ e shi kade nɛ baa tre Gibiɔn na pibinyɛn ba ma kutɔ ashi bɔrɛlambu na to. Bɔrɛmatapoana na nɛ basa nɛ b wɔ ndoŋ kikɛ be anishito nɛ e kaŋɛ ma fanɛ 2Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na yɛ: “Meeŋ jija Babilɔn be ewura be eleŋgboŋ nɛ e kɔ na. 3Ta a ba nfɛ nyɔ be kefɛato, meeŋ bɛta bɔrɛlambu ere to be shuwa nɛ gbiti be asɔ lela nɛ ewura Nebukadneeza ta ashi Jerusalɛm n yɔ Babilɔn be efuli so na m ba nfe. 4Ma alɛ beeŋ naŋ bɛta Juda be ewura Jehowachin nɛ e sɔ mo tuto ewura Jehowakim so na nɛ Juda be basa nɛ b pɛ n yɔ Babilɔn be efuli so na kikɛ m ba. Kashenteŋto, meeŋ jija Babilɔn be ewura be eleŋgboŋ nɛ e kɔ na. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e kaŋɛ.”

5Kumo be kaman nɛ ma alɛ kaŋɛ anebi Hananiya ashi bɔrɛmatapoana na nɛ basa nɛ b daa yil bɔrɛlambu na to na be anishito le: 6“Enyɛnpe Ebɔrɛ na e shin nɛ kusɔ nɛ fo kaŋɛ ere gbagba e wora m bɔlɔ so loŋ. Mee tama fanɛ e daŋ bɛta asɔ kama nɛ Babilɔnebi na ta ashi bɔrɛlambu ere to nɛ anyi be basa nɛ b daŋ pɛ n yɔ Babilɔn be efuli so na m ba, k beeŋ par ma. 7Ama shin nɛ n nyiŋi fo nɛ basa ere kikɛ fanɛ, 8dra dra pɔɛŋ nɛ b kurge anyi na nɛ anebiana na bee kaŋɛ fanɛ kena nɛ jɛrbi nɛ alɔ beeŋ ba efuli damtaana nɛ kuwurjiana nɛ e kɔ eleŋ ga na so. 9Ama anebi nɛ e bee malga kayurwushi be asheŋ nɛ loŋ malɛ wora m bɔlɔ so nawule nɛ baa wu fanɛ mo e la anebi nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na shuŋi kashenteŋto.”

10Ndoŋ nna nɛ anebi Hananiya lara kubɔ to be kebarga na ashi ma kubɔ to nseŋ buri m buri kumo to. 11Kumo be kaman nɛ e kaŋɛ le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ fanɛ ta a ba nfɛ nyɔ be kefɛato, kananɛ e beeŋ jija eleŋgboŋ nɛ ewura Nebukadneeza bee ji efuliana so na nna na.”

Ndoŋ nna nɛ n lar bɔrɛlambu na n yɔ. 12K maŋ chɛr ko nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ fanɛ 13n ya kaŋɛ anebi Hananiya le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ feeŋ tiŋ m buri kedibi bre be kubɔ to be kebarga na to, ama e beeŋ ta kebɛlso be kubɔ to be kebarga n tal kumo to. 14Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ, na kaŋɛ fanɛ e beeŋ ta kebɛlso be kubɔ to be kebarga n wɔtɔ efuliana ere kikɛ be basa be abɔ to nɛ b baa shuŋ Babilɔn be ewura Nebukadneeza. E yɛ, e beeŋ shin nɛ ewura Nebukadneeza e ji eleŋ kupuŋ to be asɔbɔya gba so.”

15Kumo be kaman nɛ n naŋ kaŋɛ anebi Hananiya le n ti so: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na maŋ shuŋi fo, ama fo alɛ bee shin nɛ basa ere bee yirda efɛ nɛ fee ku na. 16Amoso kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kaŋɛ e la fanɛ e beeŋ lara fo ashi durnya to. Pɔɛŋ nɛ kafɛ ere e fo ekar feeŋ wu, ŋkpal fo ka ku efɛ n sa basa ere nɛ b lar Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaman nseŋ kini mo so.”

17Kafɛ na be kufɔl shunusopo to nɛ anebi Hananiya wu.

29

Jɛremaya ka sibɛ kawɔl n sa Juwebi nɛ b wɔ Babilɔn be efuli so be asheŋ

1N daŋ sibɛ kawɔl n sa bɔrɛmatapoana nɛ anebiana nɛ bejuŋkparpoana nɛ basa kama nɛ ewura Nebukadneeza daŋ pɛ n shi Jerusalɛm n yɔ Babilɔn be efuli so na kikɛ nna. 2B ka pɛ ewura Jehowachin nɛ mo nio nɛ ewurkpa be ekrachiana nɛ Jerusalɛm to nɛ Juda be efuli so be benimuana nɛ basa nɛ b nyi enɔ to be ashuŋ kikɛ n yɔ kenyaya to na be kaman, nɛ n sibɛ kawɔl na. 3Juda be ewura Zɛdikaya e daŋ shuŋi Shafan pibinyɛn Elasa nɛ Hilkiya pibinyɛn Gemariya ewura Nebukadneeza kutɔ nɛ n ta kawɔl na n chise bumo fanɛ b ta n yɔ. Kusɔ nɛ n sibɛ kawɔl na to nde:

4“Kusɔ nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kaŋɛ basa nɛ e sa ekpa nɛ ewura Nebukadneeza pɛ bumo anya n shi Jerusalɛm n yɔ Babilɔn be efuli so na kikɛ nde: 5‘Men pɔr nwu n chena ndoŋ nseŋ dɔ adɔbi a ji menyi gbagba be amu so. 6Men ta beche ŋ kurge mbia nseŋ shin nɛ menyi be mbia malɛ gba e ta beche ŋ kurge mbia. A daga fanɛ men salga to n wora keshi nsaa maŋ duga so. 7Men baa kule Ebɔrɛ a fin kayurwushi a sa Babilɔn be efuli na nsaa shuŋ ga ashi ndeana na to nɛ asheŋ e baa nite nɛnɛ amo to. Nɛ asheŋ bee nite nɛnɛ ndeana na to, asheŋ beeŋ nyalɛ n sa menyi alɛ gba. 8Ma, Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kpele menyi kusoe nna fanɛ men sa maŋ shin nɛ anebiana nɛ b wɔ menyi to na ŋko bekama nɛ baa kpal a wu asheŋ na e fule menyi. Men sa maŋ kaa nu a sa bumo. 9Baa ku efɛ nna a kaŋɛ fanɛ ma e shuŋi bumo, nɛ ma alɛ maŋ shuŋi bumo. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.’ ”

10Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ le: “Babilɔn be efuli na kaŋ ji eleŋ nfɛ adushunu be kaman, meeŋ wu menyi kuwɔr nseŋ bɛta menyi m ba epe ashi Juda be efuli so nɛ ma kɔnɔ naseso na e bɔlɔ so. 11N nawule e nyi ŋkre nɛ ŋ kɔ a sa menyi. K la ŋkre nɛ k beeŋ shin nɛ asheŋ e nyalɛ nsaa nite nɛnɛ a sa menyi nna, mannɛ ŋkre nɛ k beeŋ shin nɛ men ji jɛrbi. K la ŋkre nɛ k beeŋ sa menyi echefoso be kebaawɔtɔ lela nɛ menyee tama na nna. 12Saŋɛ na so menyeeŋ bɛta m ba ma kutɔ m ba shu n tre ma a fin kechɛto nɛ n nu menyi be kekule na. 13Menyeeŋ fin ma kenishipereso nseŋ wu ma, nɛ ma nɛ menyi e baa wɔtɔ. 14Kashenteŋ nɛ mee kaŋɛ na fanɛ menyeeŋ fin ma nseŋ wu ma nɛ ma alɛ e bɛta menyi m ba menyi be kasawule so. Meeŋ chala menyi abar so ashi efuli kama nɛ kaplɛkama nɛ men pesaŋ to n yɔ na, nseŋ bɛta menyi m ba kasawule nɛ n daŋ shin nɛ b pɛ menyi anya kumo so n yɔ efuli pɔtɛ so na so. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

15Menyee kaŋɛ fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na sa menyi anebiana ashi Babilɔn be efuli so nna. 16Ama men nu kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kaŋɛ a laŋɛ ewura nɛ e bee ji kuwura nɛ ewura Deevid daŋ ji na nɛ men kurgepoana nɛ b maŋ pɛ n yɔ kenyaya to nɛ b ka e wɔ Jerusalɛm be kadegboŋ to na be kaplɛa so. 17E yɛ: “Meeŋ shin nɛ kena nɛ akoŋgboŋ nɛ alɔ e ba bumo so nseŋ shin nɛ b ki fanɛ figidibi be asɔrso bɛso nɛ a maŋ daga keji. 18Meeŋ ta kena nɛ akoŋgboŋ nɛ alɔ m bɛ bumo so nɛ efuli pɔtɛana be basa e wu loŋ nɛ k chinchiŋ bumo n ta kufu n lɛ bumo so. Kusɔ nɛ k beeŋ nya bumo kaplɛkama nɛ meeŋ pesaŋ bumo to n yɔ na beeŋ chinchiŋ ndoŋebi n ta kufu n lɛ bumo so. Kumo be kaman basa beeŋ wora bumo eyurto nseŋ ta Juda nɛ Jerusalɛm be atre a shoduu basa. 19B ka kini kenu n sa ma abɔya nɛ m bɔla anebiana nɛ b la ma anya so m bɔ n sa bumo na so nɛ le beeŋ wora bumo na. 20Menyi kikɛ nɛ n shin nɛ b pɛ n yɔ Babilɔn be efuli so n ya ki anya na e nu kusɔ nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ.

21-23Menyee fɛ fanɛ Kolaya pibinyɛn Ahab nɛ Maaseia pibinyɛn Zɛdikaya la anebiana nna ŋkpal b ka bee kaŋɛ fanɛ ma abɔya nɛ baa bɔ na so. Ama baa ku efɛ nna! Ma ere maŋ sa bumo kubɔya kikɛ. Baa di bumo teriana be beche gba nna. Amoso meeŋ ta bumo m bɔɔ ewura Nebukadneeza enɔ nɛ e mɔ bumo nɛ men baa yil a keni. Saŋɛ na so echefoso nɛ menyi be ekama bee shin nɛ e shoduu esa, e beeŋ kaŋɛ le: ‘Ebɔrɛ e shin nɛ fo wu fanɛ kananɛ Babilɔn be ewura daŋ chɔɔ Zɛdikaya nɛ Ahab m mɔ na.’ ”

Kawɔl nɛ Shemayaya sibɛ na be asheŋ

24-25Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na kaŋɛ ma kusɔ nɛ k beeŋ wora anebi Shemayaya nɛ e shi kade nɛ baa tre Nehelam nseŋ daŋ ti anyi be basa nɛ b daa wɔ Babilɔn be efuli so na so na. Ma kawɔl nɛ n sibɛ n chise bumo ashi Babilɔn na be kaman nɛ Shemayaya malɛ sibɛ nwɔl n chise Maasaiya pibinyɛn Zefanaiya nɛ e daa la bɔrɛmatapo, nɛ bɔrɛmatapoana nɛ b ka na nɛ basa nɛ b daa wɔ Jerusalɛm to na kikɛ. Kusɔ nɛ e daŋ kaŋɛ Zefanaiya ashi kawɔl na to nde:

26“Bɔrɛmatapo Jehowada ka wu, fo nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na lara nɛ fo ki bɔrɛmatapowura a keni bɔrɛlambu na to be bekumpo so. Fo kushuŋ e la fanɛ fo ka beeŋ shin nɛ b pɛ esa kama nɛ mbe kumu maa shuŋ nɛ e ta mbe kumu fanɛ anebi nseŋ wɔtɔ mo ŋgbɛlɛbi mbe enɔana nɛ aya nɛ kubɔ to. 27Manɛ nna nɛ fo maŋ shin nɛ b wora Jɛremaya nɛ e shi Anatɔf be kade to nseŋ ta mbe kumu fanɛ anebi a malga a sa basa na bre loŋ? 28E daŋ sibɛ kawɔl gba nna n chise basa na ashi Babilɔn be efuli so nfe, a kaŋɛ anyi fanɛ anyeeŋ baa wɔ nfe n chɛr. E daŋ kaŋɛ anyi nna fanɛ an pɔr nwu nseŋ dɔ adɔbi n duu anyi gbagba be ajibi jiso.”

29Kawɔl na ka ba Zefanaiya kutɔ nɛ e kraŋ kumo n sa ma. 30Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma kusɔ nɛ meeŋ sibɛ kawɔl nyɔsopo to 31-32n chise Juda be basa nɛ b wɔ kenyaya to ashi Babilɔn be efuli so na. E yɛ: “Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naaŋ gberge Shemaya nɛ mbe kaman to ebi kusoe. M maŋ shuŋi mo, ama mo alɛ malga menyi kutɔ fanɛ anebi n shin nɛ men yirda mbe efɛ na. E maaŋ nya kaman to ebi ashi menyi to kikɛ. E maaŋ baa wɔ ŋkpa to n wu asheŋ lela nɛ mee sha kewora n sa ma basa na, ŋkpal manɛ so, e daŋ kaŋɛ bumo nna fanɛ b kini ma nseŋ lar ma kaman. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

30

Nnɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na nase n sa mbe basa be asheŋ

1Ade be kaman nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: 2“Jɛremaya, sibɛ kusɔ kama nɛ ŋ kaŋɛ fo n wɔtɔ kawɔl to, 3ŋkpal manɛ so, jemanɛ ko bee ba nɛ n naaŋ shin nɛ ma basa nɛ b shi Juda nɛ Israɛl be kuwurgboŋ nɛ k wɔ kelargato be esoso be kaba so na so kikɛ e bɛta m ba kasawule nɛ n ta n sa bumo nanaana na so, n naŋ ba sɔ kumo ŋ ki bumo peya. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

4Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ Israɛl nɛ Juda be basa na le:

5“N nu basa ka bee boŋ to a shu kufugboŋ so,

mannɛ kayurwushi be kushu e daa la.

6To, men yige kusɔ kama nseŋ fɛ nfɛra!

Enyɛn beeŋ tiŋ n di kedampo ŋ kurge ebi a?

Nɛ manɛ nna nɛ n wu enyɛn kama ka biti epun so

nseŋ wora anishiakpa fanɛ eche nɛ kakurge ta mo?

7Ma basa, k maŋ chɛr, menyeeŋ ji awurfoŋ

nɛ k chɔ kekama nɛ men daŋ ji ŋ ku so,

ama ma alɛ beeŋ mɔlga menyi.”

8Kumo be kaman nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “Jemanɛ na kaŋ fo, meeŋ buri kubɔ to be kebarga nɛ k deŋ menyi be abɔ so na to nseŋ tuge ŋgbɛlɛbi nɛ a chɛ men be mbre nɛ aya kikɛ na, saŋɛ na so menyi maaŋ naa la anya n sa efuli pɔtɛana so be basa. 9Kumo be kaman nɛ men shuŋ ma, Enyɛnpe, menyi be Ebɔrɛ na nɛ men nananyɛn ewura Deevid be kanaŋ to be esa nɛ meeŋ buu kuwura n chena na.

10Ma basa, men sa maa lɔ kufu;

Israɛl be basa, men sa maa chicha kufuso.

Meeŋ kɔ n suge menyi ashi efuli wɔfɔ be basa be enɔ to,

nɛ kasawule nɛ men la anya kumo so

be basa be enɔ to na.

Menyi beeŋ bɛta m ba epe m baa kaa wɔ kayurwushi to;

nɛ shɛŋ shɛŋ maaŋ naa tɔrɔ menyi;

esa kikɛ malɛ maŋ naa ta kufu a da menyi.

11Meeŋ ba menyi kutɔ m ba mɔlga menyi.

Meeŋ mur efuliana nɛ

m pesaŋ menyi to n yɔ na kikɛ,

ama m maaŋ mur menyi ere.

M maaŋ shin nɛ men nya menyi be amu n ji

nɛ m maŋ gberge menyi kusoe.

Ama meeŋ gberge menyi kusoe nɛ kumo be ekpa so nna.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

12Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ mbe basa le:

“Men be edoro maa tiŋ a chɛ,

nɛ men be piira gba maa tiŋ a chɛ.

13Esa kikɛ maŋ wɔtɔ nɛ e keni menyi so;

kechɛ malɛ maŋ wɔtɔ n sa menyi be achuu,

tama malɛ kikɛ maŋ wɔtɔ n sa menyi a laŋɛ

menyi be kenya kechɛ be kaplɛa so.

14Menyi be beshapo kikɛ teŋ menyi be asheŋ so,

menyi be asheŋ maŋ naa tir bumo.

Ŋ kɔ menyi nna fanɛ edoŋ,

nɛ menyi be kasogberge malɛ shi ga n sa menyi

ŋkpal menyi be alubi damta

nɛ kumu kpakpaso damta so.

15Men sa maŋ naa fubel a bile asheŋ

ŋkpal menyi be edoro so;

kechɛ kikɛ maŋ wɔtɔ n sa menyi.

16Ama naniere bedoŋ kama nɛ baa sha kemur

menyi na beeŋ mur,

nɛ b pɛ men doŋana kikɛ ŋ ki anya n yɔ efuli pɔtɛ so.

Bekama nɛ baa kɔrfɛ menyi na beeŋ nya kekɔrfɛ,

nɛ b fuu bekama nɛ baa fuu menyi be asɔ na be asɔ.

17Ekama maŋ naa sha fanɛ men ba la mo teri

ŋko ekama be shɛŋ maaŋ naa wɔ kusɔ

nɛ k wora menyi to.

Ama meeŋ chɛ menyi be edoro

nɛ men nya eyur be alenfia.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

18Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Meeŋ naŋ bɛta ma basa m ba bumo be kasawule so

nseŋ wu bumo be kanaŋ kama to be basa kuwɔr.

Baaŋ naŋ lɔŋɛ Jerusalɛm nɛ k bure a dese ere m pɔr,

nseŋ pɔr kumo to be ewurkpa n yili kumo be kakpa.

19Basa nɛ baaŋ baa wɔ ndoŋ na beeŋ boŋ kapandi be nshɛ;

nseŋ wora awɔr kagbenefuliso

Meeŋ nɛfa bumo n shin nɛ b salga n wora keshi,

nɛ efuli pɔtɛana so be basa e kemaŋkura bumo.

20Ma alɛ beeŋ naŋ shin nɛ efuli na e nya kumo be eleŋgboŋ

dra nɛ k daa kɔ na nseŋ yili to kpakpa.

Meeŋ gberge bekama nɛ b daŋ kɔrfɛ bumo na kusoe.

21-22Ma basa be ejuŋkparpo beeŋ shi bumo be efuli so nna,

nɛ bumo be ewura e shi bumo gbagba be basa to.

Nɛ m baŋ teŋi enɔ n tre mo e beeŋ ba ma kutɔ,

ŋkpal manɛ so, esa kikɛ maŋ tiŋ m ba ma kutɔ

nɛ m maŋ tre mo.

Baaŋ baa la ma basa,

nɛ ma alɛ e baa la bumo be Ebɔrɛ.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

23-24Enyɛnpe Ebɔrɛ na be agbo du fanɛ bɔrɛfugboŋ a ber amu kpakpasowuraana so eleŋ so nna. Mbe agbo maaŋ fo ekar kikɛ ama k baŋ wora kusɔ nɛ e kre kewora na nna. Jemanɛ ko bee ba nɛ mbe basa e pin asheŋ ere kikɛ to nɛnɛ.

31

Israɛl be basa ka beeŋ bɛta m ba Ebɔrɛ kutɔ be asheŋ

1Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ: “Jemanɛ ko bee ba nɛ m baa la Israɛl be eyiriana na kikɛ be Ebɔrɛ, nɛ bumo alɛ e baa la ma basa. 2N daŋ wu basa nɛ b daŋ gelge luwu na kuwɔr nna ashi keshishɛrsawule na so. Menyi basa nɛ men shi Israɛl be kuwurgboŋ nɛ k wɔ kelargato be esoso be kaba so na ka daa yila kenishi to a fin ewushi na, 3n daa wɔ kufɔ nna nseŋ lara ma kumu ŋ ŋini menyi. Ŋ ka bee sha menyi saŋɛ kama na so, nɛ mee ŋini menyi ma kasha nɛ k wɔtɔ mbaanaayɔ na. 4Ŋ kraa beeŋ lɔŋɛ menyi be efuli na m pɔr. Menyi alɛ kraa beeŋ ta menyi be echakachaka m boŋ nshɛ n cha kagbenefuliso 5Menyi kraa beeŋ nase ndibi sɔrso be adɔ ashi Samɛria be apreŋsawule so, nɛ bumo nɛ b duu ndibi sɔrso na e nya amo be asɔrso n ji. 6Kashenteŋto, jemanɛ ko bee ba nɛ basa nɛ b yil Efrayim be apreŋ so a keni ma ekpa na e boŋ to ŋ kaŋɛ le: ‘Men shin nɛ an dii n yɔ Enyɛnpe anyi be Ebɔrɛ na kutɔ ashi Zayɔn be kebee na so n ya bunyaŋ mo.’ ”

7Kede be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le:

“Men boŋ kagbenefuli be nshɛ n sa Israɛl be efuli,

nɛ k la efuligboŋ ashi efuliana na kikɛ to na.

Men boŋ nshɛ ŋ kpaŋ ma ŋ kaŋɛ le:

‘Enyɛnpe Ebɔrɛ na mɔlga mbe basa;

mo e kɔ n sɔ bekama nɛ b ka na.’

8Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ bɛta ma basa

nɛ b wɔ Babilɔn be efuli nɛ k wɔ kelargato be esoso na,

nɛ bumo nɛ b wɔ durnya be kaplɛkama na m ba.

Etanpo nɛ ebobi beeŋ ti bumo so,

nɛ bedampoche nɛ beche nɛ kakurge ta bumo kikɛ

beeŋ ti bumo so m ba.

Baaŋ baa la efuligboŋ be basa nna m bɛta m ba.

9Ma basa beeŋ ta kushu kabɔrɛkule nna a ba,

saŋɛ nɛ n juŋkpar bumo m bɛta a ba epe na.

Meeŋ juŋkpar bumo m bɔla ekpa nɛ k walɛ

nɛ b maaŋ fiti kumo so n yɔ mbombi be nchu ase.

Ŋkpal manɛ so, ma e la Israɛl mo tuto

nɛ Efrayim malɛ la m pibinyɛn wurkoŋ.”

10Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ:

“Menyi efuliana nɛ e taga to

nɛ amo nɛ a wɔ teku be apla so kikɛ na e nu nfe.

Ma e daŋ pesaŋ Israɛl be basa na to,

ama ma alɛ beeŋ naŋ gama bumo abar so.

Meeŋ baa kuŋ bumo fanɛ kananɛ mbolpɔkpapo

bee keni so a kuŋ mbe mbolpɔ na.

11Meeŋ kɔ n suge bumo ashi bedoŋ

nɛ baaŋ tiŋ m pɔɔ bumo so be enɔ to.

12Ma basa beeŋ ba Zayɔn be kebee na so

m ba boŋ nshɛ kagbenefuliso,

nɛ bumo be ŋgbene e fuli ŋkpal ŋ ka nɛfa bumo so.

Meeŋ sa bumo ayu be yiri yiri nɛ yabra nɛ ŋku

nɛ mbolpɔ nɛ ana.

Israɛl beeŋ baa du fanɛ kudɔbi nɛ k nya nchu nɛnɛ nna,

kumo be basa na beeŋ nya kusɔ kama nɛ ketir bumo.

13Saŋɛ na so mbifɔlbi nɛ basa kpar kikɛ

cha abar n ji eyur nseŋ cha kagbenefuliso

Ŋkpal manɛ so, meeŋ lolo bumo nseŋ shin nɛ bumo be kushu

e ki emushe nɛ bumo be kagbenejija e ki kagbenefuli.

14Meeŋ sa bɔrɛmatapoana na kusɔ jiso alegaiso,

nseŋ sa ma basa asɔ kama nɛ a daga bumo.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka wu Israɛl kuwɔr be asheŋ

15Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ:

“Awɔr ko bee cha ashi Raama be kade to;

k la kenishipereso be kushu be awɔr nna.

Reechel e naa shu nseŋ kini kelolo

ŋkpal mbe mbia ka wu so.

16Ama ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ:

‘Yige fo kushu na nseŋ kpra fo anishichubi.

Kusɔ kama nɛ fo wora n sa fo mbia ere

maaŋ to jiga kikɛ.

Fo mbia na beeŋ shi bedoŋ be kasawule so

m bɛta m ba.

17Tama kraa wɔtɔ n sa fo echefoso.

Fo mbia beeŋ bɛta m ba epe.’

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e kaŋɛ.

18N nu Israɛl be basa na ka bee shu a kaŋɛ le:

‘An daa du fanɛ asɔbɔya yenso nna,

ama fo bela anyi nɛ anyee wora fo kasonu.

Naŋ bɛta anyi m ba fo kutɔ,

ŋkpal manɛ so, an wora shiriya naniere nɛ an bɛta m ba

fo Enyɛnpe anyi be Ebɔrɛ na kutɔ nna.

19An daŋ shile fo nna,

ama naniere anyi naa sha kebɛta m ba fo kutɔ nna.

Fo ka gberge anyi kusoe na be kaman,

nɛ kagbenejija tɔr anyi so nɛ an kurgi amu n yuu to.

Nyɔmɔ daŋ pɛ anyi nna nɛ an ji anishinyɔr

ŋkpal an ka wora alubi

saŋɛ nɛ an daa la mbifɔlbi kikɛ na so.’

20Israɛl be basa,

menyi e la ma mbia nɛ mee sha ga.

Kashenteŋ nna fanɛ mee kaa malga

a gbiti menyi kenishipereso,

ama ma alɛ kraa nyiŋi menyi be asheŋ.

Amoso ma kagbene kraa wɔ menyi so.

Ŋ kraa beeŋ wu menyi kuwɔr.

Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

21Men chiya abɔrdia n dulgi ekpa

nɛ menyeeŋ bɔla so n yɔ na.

Israɛl be basa, men bɛta m ba epe;

men bɛta m ba nde nɛ men lar amo to n yɔ na.

22Saŋɛ mo nɛ menyeeŋ chɛrga a ji kashenteŋ?

Kachako meeŋ shin nɛ asheŋ e baa kɔr to,

kumo e la fanɛ eche ka beeŋ baa kuŋ enyɛn.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka beeŋ bɛta Judaebi m ba epe be asheŋ

23Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na yɛ: “Ŋ kaŋ bɛta basa na m ba chena bumo gbagba be kasawule so n loge, baaŋ naa kaŋɛ le ashi nde nɛ a wɔ Juda be kasawule so na:

‘Ebɔrɛ e nɛfa Zayɔn be kebee nɛ bɔrɛlambu na nɛ ewura be

laŋ yil so ashi Jerusalɛm nɛ k la kakpa cheembi

nɛ e wɔ na.’

24Basa na beeŋ baa wɔ Jerusalɛm nɛ nde nɛ e wɔ Juda be

efuli so na to. Bumo be beko beeŋ baa la bedɔpo nɛ beko

e baa la mbolpɔkpapoana.

25Meeŋ sa basa nɛ b gbeŋ a chul to na eleŋ popɔr nseŋ sa

bumo nɛ akoŋ bɛlɛ na ajibi nɛ b ji m moɛ.

26Saŋɛ na so basa beeŋ kaŋɛ le:

‘N di nna ŋ koso nɛ eleŋ popɔr.’

27Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kaŋɛ nna fanɛ kacha ko bee ba nɛ n shin nɛ edimɛdi nɛ asɔbɔya e ba bɔlɔ Israɛl be kasawule nɛ Juda be efuli so kikɛ. 28Kananɛ n daa keni nɛ b tia bumo nseŋ lara bumo n lɛ m mur bumo na, a loŋ nɛ meeŋ naa keni nɛ b naŋ laŋɛ bumo m ba chena nseŋ chɛ bumo to nɛ b salga to. 29Jemanɛ na kaŋ fo, basa maaŋ naa kaŋɛ le:

‘Betuto nɛ benio e ji asɔrso nyaŋnyaŋso,

nɛ bumo be mbia be anyii bee nyiri bumo.’

30Kusɔ nɛ k beeŋ wora e la fanɛ basa nɛ b ji asɔrso nyaŋnyaŋso na gbagba be anyii e naaŋ baa nyiri bumo. Ekama nɛ e wora kulubi e naaŋ wu ŋkpal mbe kulubi na so.”

31Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “Jemanɛ nɛ ma nɛ Israɛl be basa nɛ Juda be basa beeŋ wora kɔnɔkoŋwule be ŋkre popɔr na bee ba. 32Kɔnɔkoŋwule be ŋkre popɔr na beeŋ baa du fanɛ kedra nɛ ma nɛ bumo nananyɛnana daŋ wora jemanɛ nɛ n daŋ juŋkpar bumo n lar Ijipt be kasawule so nsaa ŋini bumo ekpa ashi bumo be enite to na nna. N daa du fanɛ ekul nɛ e bee sha mbe eche ga na nna n sa bumo, ama b daa maŋ bɛ ma nɛ bumo be kɔnɔkoŋwule be ŋkre na so. 33Kɔnɔkoŋwule be ŋkre popɔr nɛ ma nɛ Israɛl be basa beeŋ wora na e la fanɛ, meeŋ ta ma mbra n wɔtɔ bumo be nfɛra to nseŋ sibɛ kumo n wɔtɔ bumo be ŋgbene to. Meeŋ baa la bumo be Ebɔrɛ nɛ bumo alɛ e baa la ma basa. 34Bumo be ekama maaŋ naŋ ŋini mo barkasa kananɛ e beeŋ wora m pin Enyɛnpe Ebɔrɛ na, ŋkpal manɛ so, bumo be bewura nɛ bebɔlpo kikɛ beeŋ pin ma nsaa wora ma kasonu. Ma alɛ beeŋ ta bumo be alubi m paŋ bumo nsaa maaŋ naŋ nyiŋi amo kikɛ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

35Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naa shin nɛ epeŋi bee fuli to kapaso,

nɛ kufɔl nɛ achɛkpabi malɛ bee fuli to kanyɛso.

Mo e naa baga teku to nɛ k bee ku atili nsaa wora awɔr na.

Mo ketre e la Enyɛnpetale Ebɔrɛ na.

36Kananɛ e baŋ yili asheŋ, nɛ e bee wora mbaanaayɔ na,

a loŋ nɛ Israɛl beeŋ baa la efuli kumo be kumu so mbaanaayɔ.

37Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ e la fanɛ,

kananɛ k du kpakpa nɛ esa e tiŋ m pin kananɛ awɔlpa

be palɛlɛ sa na,

ŋko nseŋ tiŋ m pin kakpa nɛ durnya be gbaltɔlase dese na,

aloŋ nɛ k beeŋ baa du kpakpa nɛ n sa ma nɛ ŋ kini

Israɛl be basa ŋkpal asɔ lubi kama nɛ b wora so.

38Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “Jemanɛ nɛ baaŋ yili Hananɛl be Ebu jeŋgreŋ na be egbaŋ to n ya fo Kukɔlɔto be Kabunagboŋ na be egbaŋ to n lɔŋɛ Jerusalɛm kikɛ m pɔr fanɛ kadegboŋ n sa ma na bee ba. 39Kumo be gbaŋ na beeŋ niŋi loŋ n ya lar kepreŋ nɛ baa tre Garɛb na nseŋ kilgi n sɔ to a yɔ Goa nɛ k wɔ a laŋɛ Jerusalɛm be epeŋitɔrkpa be kaba so na. 40Ketaŋɛ nɛ baa puli basa nsaa lɛ nsunɔ kumo to na kikɛ nɛ adɔsawule nɛ a dese Kidrɔn be Kabombi ase na m ba choŋ Egbaŋɛ be Kabunagboŋ na kikɛ beeŋ ki cheembi n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Jerusalɛm maŋ naa ba nɛ k bure ŋko m mur kikɛ.”

32

Jɛremaya ka tɔ kasawule be asheŋ

1Zɛdikaya ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ kudusopo nɛ k la Babilɔn be ewura Nebukadneeza ka ji kuwura be kafɛ kuduaburwasopo na to, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malga ma kutɔ. 2Loŋ be jemanɛ na nɛ Babilɔn be benapo kre kena m ba kulti Jerusalɛm n wɔtɔ a fin kekɔ kumo kena, nɛ ma alɛ wɔ kabuti to ashi ewurkpa be bekumpo be kakpa na. 3Ewura Zɛdikaya daŋ ku ma kɔnɔ nna fanɛ ma ere e kaŋɛ ekama fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ e beeŋ shin nɛ Babilɔn be ewura e ba kɔ m pɔɔ Jerusalɛm so n suge kumo, nseŋ kpal loŋ so n ti ma ebu. 4Ewura Zɛdikaya maaŋ nya n shile. Baaŋ pɛ mo n ya sa Babilɔn be ewura nɛ mo nɛ mo e wu abar kenishiso nseŋ malga abar kutɔ. 5Kumo be kaman nɛ b ta ewura Zɛdikaya n yɔ Babilɔn be efuli so, nɛ e ya kaa wɔ ndoŋ n ya fo fanɛ ŋ ka beeŋ wora mo kusɔ nɛ mee sha n loge. Nɛ e kɔ Babilɔnebi na kena gba, e beeŋ kɔ n tɔr. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na

6Jemanɛ nɛ n daa wɔ kabuti to na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: 7“Jɛremaya, fo wɔpa Shallum pibinyɛn nɛ baa tre Hanamɛl na beeŋ ba kaŋɛ fo fanɛ fo tɔ mbe kasawule nɛ k wɔ Anatɔf be kade to ashi Bɛnjamin be yiri be Kebonfu to na. Ŋkpal manɛ so, fo e la mo kurgepo nɛ k daga fanɛ fo tɔ mbe kapetɛsawule, saŋɛ na so k maaŋ lar kanaŋ na to.” 8Kumo be kaman nɛ Hanamɛl ba ma kutɔ ashi kakpa nɛ b ti ma ebu na, fanɛ kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ na, m ba kaŋɛ ma fanɛ n tɔ mbe kasawule. Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka teŋ ŋ kaŋɛ ma kumo be asheŋ so 9nɛ tɔ kasawule na ashi Hanamɛl kutɔ nseŋ karga amansherbi na n sa mo. Kumo be yawu daa la gbiti be ndarbi kudu ashunu nna. 10Pɔɛŋ nɛ ŋ ka mo amansherbi na, n daŋ yisi enɔ kumo be nwɔl so nna n shin nɛ eshɛdajipo ko gba yisi enɔ kumo so. Kumo be kaman nɛ n ta kawɔl be kebersobi m ber nwɔl nɛ an wora na be kuko so nseŋ ta kusɔ nɛ k bee ta asɔ be egbɛ na ŋ karga gbiti na. 11Kede be kaman nɛ n ta nwɔl nɛ e bee ŋini fanɛ n tɔ kasawule na be anyɔ, kumo nɛ k ber so na nɛ kumo nɛ k maŋ ber so na 12n sa Neria pibinyɛn Baruk nɛ mo nananyɛn la Maaseia na. Hanamɛl nɛ eshɛdajipoana nɛ b yisi enɔ kasawule na be ketɔ be nwɔl na so na nɛ basa nɛ b wɔ ewurkpa be kelɔnɛ na so na kikɛ be anishito nɛ b daŋ ta nwɔl na n sa Baruk. 13Basa na kikɛ be anishito ndoŋ nɛ ŋ kaŋɛ Baruk le: 14“Enyɛnpetale Ebɔrɛ na e kaŋɛ fanɛ fo sɔ kasawule na be ketɔ be nwɔl anyɔ na, kumo nɛ k ber so nɛ kumo nɛ k maŋ ber so na kikɛ n ya wɔtɔ kapuya to, saŋɛ na so a beeŋ yili ndoŋ nfɛ damta. 15Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kaŋɛ fanɛ basa beeŋ naŋ tɔ nwu nɛ nsawule nɛ ndibi sɔrso be adɔ ashi efuli ere so.”

Jɛremaya be kabɔrɛkule be asheŋ

16Ŋ ka ta kasawule na be ketɔ be nwɔl na n sa Baruk n loge nɛ ŋ kule Ebɔrɛ ŋ kaŋɛ le: 17“Enyɛnpetale Ebɔrɛ, fo e bɔla fo eleŋgboŋ nɛ yuku so n to esoso nɛ kasawule. Sheŋ malɛ maŋ du kpakpa n sa fo. 18Fo lara fo kasha nɛ k maa chɛrga na ŋ ŋini basa ŋgboŋ to ŋgboŋ to, nseŋ gberge basa asoe ŋkpal bumo tutoana nɛ bumo nioana be alubi so. Fo la Ebɔrɛ gboŋgboŋi nsaa kɔ yuku nna nɛ fo ketre la Enyɛnpetale Ebɔrɛ. 19Fee kre asheŋ kanyiasheŋ so nna nsaa wora asheŋgboŋ. Fo alɛ bee wu kusɔ kama nɛ basa bee wora nsaa yili bumo be aworbi so a ka bumo kukɔ nna. 20Fo daŋ wora emamachisheŋ nɛ asheŋ tumase ashi Ijipt be efuli so dra dra na, jemanɛ nɛ fo daŋ lara fo basa Israɛlebi na kenyaya to ashi ndoŋ na, nseŋ kraa wora amo hale kabre gba ashi Israɛl nɛ efuli pɔtɛana so. Amoso ekama nyi fo asheŋ kaplɛkama nna. 21Emamachisheŋ nɛ asheŋ tumase nɛ fo wora na ta kufugboŋ nna n lɛ an doŋana so. 22Kumo be kaman nɛ fo ta kasawule nɛ k kɔ eleŋ a wora adɔjibi nɛnɛ ga na n sa Israɛlebi bumo nananyɛnana. 23Ama b ka ba kasawule ere so m ba sɔ kumo ŋ ki bumo peya na be kaman, b maŋ wora fo kasonu ŋko m bɛ fo mbra so. Kusɔ kama nɛ fo yili bumo fanɛ b wora na b maŋ wora kumo. Amoso nɛ fo shin nɛ kemur ere ba bumo so na.

24Babilɔnebi na daŋ ba dɔ ashigboŋ nna m mata egbal nɛ k kulti Jerusalɛm na nna nɛ b dii so n luri to ŋ kɔ kumo kena. Kena na nɛ akoŋ nɛ alɔ e naaŋ shin nɛ b tiŋ ŋ kɔ n sɔ kadegboŋ na. Kusɔ kama nɛ fo kaŋɛ na bɔlɔ so kashenteŋto. 25Amo nɛ amo kikɛ, Enyɛnpetale Ebɔrɛ, fo kraŋ kaŋɛ ma fanɛ n ya tɔ kasawule ashi eshɛdajipoana be anishito jemanɛ nɛ Babilɔnebi bee sha kekɔ n sɔ Jerusalɛm na.”

26Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: 27“Ma, e la Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ e bee ji durnya kikɛ so kuwura na. Shɛŋ shɛŋ maŋ du ma so kpakpa. 28Meeŋ shin nɛ Babilɔn be ewura, Nebukadneeza nɛ mbe benapo, e kɔ m pɔɔ Jerusalɛm be basa so 29nseŋ nya edɛ n wɔtɔ kumo to n chɔɔ m mur. Kananɛ basa daa chɔɔ eduwu nwu na be adamta be achoŋi so a sa kegbir nɛ baa tre Baal na nseŋ naa ta yabra a to nchu a sa agbir pɔtɛana na, e shin nɛ n nya agbo na. 30Israɛl nɛ Juda be basa be edaŋkaresheŋ to be sososo kikɛ, b maŋ tiŋ n wora asheŋ nɛ a par ma. Bumo be asheŋ woraso bee wɔtɔ ma agbo to nna. 31Yili kachɛ nɛ Jerusalɛm be kadegboŋ ere taŋɛ kikɛ, kumo to be basa baa shin nna nɛ ma kagbene bee kaa ga. Amoso n yili kumo nna fanɛ meeŋ mur kumo 32ŋkpal asheŋ lubi nɛ Juda nɛ Jerusalɛm to be basa nɛ bumo be bewuraana nɛ bejuŋkparpoana nɛ bɔrɛmatapoana nɛ anebiana na wora na kikɛ so. 33Ŋ ka wora ania fanɛ meeŋ ŋini bumo nɛ b baa wora ma kasonu na kikɛ be kaman, b maŋ nu nseŋ koya shɛŋ. B pal kaman nna n sa ma. 34B ta bumo be agbirana nɛ ŋ kishi amo be asheŋ ga na nna n yili ma bɔrɛlambu nɛ k daga fanɛ b baa shuŋ ma kumo to na to, n shin nɛ k wora eyurpi daŋkare be ekpa so. 35Bumo alɛ daŋ naŋ pɔr agbirsure nna n yili Hinnɔm be Ketaŋɛ to n sa Baal be kegbir nsaa ta bumo be mbia a lara esarga a sa kegbir nɛ baa tre Mɔlɛk na. N daŋ maŋ yili bumo fanɛ b ba wora loŋ. K daŋ maŋ ba ma nfɛra to gba fanɛ baaŋ wora le be ekishisheŋ ere n shin nɛ Juda be basa e luri kulubi to.”

Tama be kɔnɔ naseso be asheŋ

36Kede be kaman nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: “Jɛremaya, kashenteŋ nɛ fo kaŋɛ fanɛ basa na bee kaŋɛ fanɛ kena nɛ akoŋ nɛ alɔ e shin nɛ Babilɔn be ewura tiŋ ŋ kɔ n sɔ Jerusalɛm be kadegboŋ na. To, naniere nu kusɔ nɛ ŋ kɔ nɛ ŋ kaŋɛ. 37Kachako meeŋ gama basa na abar so ashi efuli pɔtɛana nɛ n daŋ nya agbo ga nseŋ daŋ pesaŋ bumo to n yɔ amo so na n naŋ m bɛta bumo m ba nfe nɛ b baa ka wɔtɔ nɛ shɛŋ maŋ naa tɔrɔ bumo. 38Saŋɛ na so baaŋ baa kraa la ma basa nɛ ma alɛ e baa kraa la bumo be Ebɔrɛ. 39Meeŋ shin nɛ b baa bunyaŋ ma jemanɛ kikɛ kenishipereso, ŋkpal bumo gbagba nɛ bumo be kaman to ebi be nɛnɛ so. 40Ma nɛ bumo malɛ beeŋ wora kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ k beeŋ baa wɔtɔ mbaanaayɔ. Ma alɛ maaŋ yige kebaawora asheŋ lela a sa bumo nseŋ shin nɛ b baa ŋana ma ashi bumo be ŋgbene to, a maaŋ naaŋ shile ma. 41Kebaawora bumo kelela e naaŋ baa fuli ma kagbene. Amoso meeŋ shin nɛ b chena kasawule ere so hale mbaanaayɔ.

42Kananɛ m baŋ shin nɛ basa ere ji jɛrbi na, aloŋ nɛ meeŋ shin nɛ b nya asɔ lela nɛ n nase amo be kɔnɔ na. 43Basa bee kaŋɛ fanɛ kasawule ere beeŋ ki fanɛ keshishɛrsawule nɛ edimɛdi ŋko asɔbɔya maaŋ naa wɔ kumo so nseŋ naa kaŋɛ fanɛ k beeŋ ki Babilɔnebi peya. Ama kachako basa beeŋ naŋ tɔ nsawule kumo so. 44Basa beeŋ naŋ tɔ nsawule nseŋ wora amo be nwɔl n shin nɛ eshɛdajipoana nɛ bumo gbagba e yisi enɔ nwɔl na to a ŋini fanɛ b tɔ nsawule na nna. Mboŋ nɛ le beeŋ wora e la Bɛnjamin be yiri be kebonfu to nɛ ndekarso nɛ a kulti Jerusalɛm be kadegboŋ na nɛ Juda be efuli so be nde to nɛ nde nɛ a wɔ abee so nɛ amo nɛ a wɔ abeemase nɛ Juda be kelargato be kaseto be kaba so kikɛ na. Meeŋ naŋ bɛta basa na m ba chena bumo be kasawule so. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

33

Tama be kɔnɔ naseso nyɔsopo na be asheŋ

1Jemanɛ nɛ ma, Jɛremaya, kraa wɔ kabuti to ashi ewurkpa be bekumpo be kakpa na, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: 2“Ma, e la Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ n to durnya n yili kakpa nɛ k wɔ ere. Ma ketre e la Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 3Men kule ma nɛ n nu menyi be kekule nseŋ kaŋɛ menyi asheŋgboŋ nɛ menyi maŋ nyi nsaa maaŋ tiŋ m pin amo to na. 4Kusɔ nɛ ma, Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kaŋɛ a laŋɛ nwu nɛ a wɔ Jerusalɛm to nɛ Juda be ewurkpaana nɛ bumo gbagba daŋ bure n ta n ti egbal na be mboŋ nɛ a bure na saŋɛ na so Babilɔn be benapo nɛ b ba kulti kadegboŋ na n wɔtɔ a sha kekɔ kumo kena na maaŋ nya n luri na be kaplɛa so nde: 5‘Basa na be beko beeŋ kɔ Babilɔn be benapo na nɛ benapo na e mɔ basa nɛ n nya agbo ga n wɔtɔ na n nase mboŋ nɛ nwuana na daa yil na. Ma alɛ beeŋ ta ma anishi ŋ ŋana kadegboŋ ere so ŋkpal asheŋ lubi nɛ kumo to be basa wora so. 6Kumo be kaman nɛ n naŋ shin nɛ asheŋ e naŋ nyalɛ nsaa nite nɛnɛ ashi kadegboŋ na to kachako n sa ma basa. Saŋɛ na so baaŋ baa wɔ kayurwushi to mbaanaayɔ. 7Meeŋ naŋ ta kasawule ere n sa Juda nɛ Israɛl be kuwurgboŋ nɛ k wɔ kelargato be esoso be kaba so na nseŋ shin nɛ b naŋ nya eleŋ nɛ b daa kɔ na. 8B daŋ wora alubi n da ma so nseŋ kini ma n lar ma kaman, ama ma alɛ beeŋ ta bumo be alubi nɛ bumo be kekini ma na m paŋ bumo. 9Nɛ loŋ kaŋ wora, durnya to be efuliana be basa kikɛ beeŋ wu asɔ lela nɛ n wora n sa Jerusalɛm be basa nɛ kananɛ n sa bumo kayurwushi. Efuliana na be basa beeŋ ji eyur nseŋ kpaŋ ma m maŋkura ma, ama kufugboŋ malɛ beeŋ tɔr bumo so nɛ b baa chicha ma anishi to.’ ”

10Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Jɛremaya, fee kaŋɛ fanɛ kakpa ere ki fanɛ keshishɛrsawule nna nɛ edimɛdi ŋko asɔbɔya maŋ naa wɔ kumo so. Kashenteŋ nɛ fo ji naniere. Juda be ndeana nɛ Jerusalɛm be agbembi dese fuloŋ nna nɛ edimɛdi ŋko asɔbɔya maŋ wɔ amo to. Ama kachako feeŋ naŋ nu 11kagbenefuli be nshɛ nɛ basa beeŋ baa boŋ ashi kejigboŋ be nshɛrana nɛ ajafɔ to. Fo alɛ beeŋ nu basa ka bee boŋ nshɛ jemanɛ nɛ b kɔ bumo be kapandi be esarga a ba ma bɔrɛlambu to na. Baaŋ baa kaŋɛ le:

‘Kechɔrɔ e baa la Enyɛnpetale Ebɔrɛ na peya,

ŋkpal manɛ so, e wora anyi kelela

nɛ mbe kasha malɛ maŋ kɔ ekar.’

Meeŋ shin nɛ kasawule ere e naŋ nyalɛ nsaa wora adɔjibi nɛnɛ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

12Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Mbolpɔkpapoana beeŋ naŋ nya asɔbɔya be ejikpa lela a kpa bumo be mbolpɔ a yɔ keji to ashi kasawule nɛ k du fanɛ keshishɛrsawule nɛ edimɛdi ŋko asɔbɔya maŋ wɔ kumo so ere so. 13Mbolpɔkpapoana beeŋ naa karga bumo be mbolpɔ ashi nde nɛ a wɔ apreŋsawule so nɛ abeemase nɛ Juda be kelargato be kaseto nɛ Bɛnjamin be yiri be kebonfu to nɛ ndewurbi nɛ a kulti Jerusalɛm be kadegboŋ na nɛ ndeana nɛ a wɔ Juda be efuli so kikɛ to. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

14Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Nchɛ nɛ meeŋ wora m bɔlɔ ma nnɔ naseso lela nɛ n nase n sa Israɛl nɛ Juda be basa na bee ba. 15Jemanɛ na kaŋ fo meeŋ lara ewura Deevid be kaman to ebi to be esa nɛ e bee wora asheŋ niŋiso m buu mo kuwura. E beeŋ baa wora kusɔ nɛ k niŋi nseŋ daga ashi kasawule na kikɛ so. 16Juda nɛ Jerusalɛm be basa beeŋ nya kumɔlga nsaa wɔ kayurwushi be kebaawɔtɔ to. Saŋɛ na so nɛ b baa tre Jerusalɛm le: ‘Enyɛnpe Ebɔrɛ na e la anyi be Kumɔlga.’ 17Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na nase kɔnɔ fanɛ ewura Deevid be kaman to ebi e naŋ baa ji kuwura ashi Israɛl be efuli so, 18nɛ Livai be yiri to ebi malɛ e baa la bɔrɛmatapoana a shuŋ ma nsaa lara esarga chɔɔso nɛ ayu be esarga nɛ esarga be yiri yiri kikɛ a sa ma.”

19Kumo be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: 20“N yili kapa nɛ kanyɛ jemanɛ nɛ a daga fanɛ a baa ba nna. Kusɔ nɛ n yili n sa amo na malɛ maaŋ tiŋ n chɛrga kikɛ. 21A loŋ nɛ n nase kɔnɔ n sa ma kenya ewura Deevid gba, fanɛ jemanɛ kikɛ mbe kaman to ebi e naaŋ baa ji kuwura nɛ Livai be yiri to be basa e baa la bɔrɛmatapoana a shuŋ ma jemanɛ kikɛ. Loŋ be kɔnɔ naseso na malɛ maaŋ tiŋ n chɛrga kikɛ. 22Meeŋ shin nɛ ma kenya Deevid be kaman to ebi nɛ bɔrɛmatapoana nɛ b shi Livai be yiri to e wora keshi n ti so, nɛ esa maaŋ tiŋ ŋ karga bumo fanɛ kananɛ esa maaŋ tiŋ ŋ karga achɛkpabi ŋko teku ase be leele na.”

23Ade kikɛ be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma le: 24“Fee nu befɔ ka bee tege ma basa a kaŋɛ fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na e daŋ lara Israɛl nɛ Juda, ama naniere e kini bumo n lɛ nɛ b maŋ naa kɔ bumo gbagba be efuli. 25Ma e yili mbra n sa kapa nɛ kanyɛ nseŋ yili mbra n sa esoso nɛ kasawule. 26Aloŋ nɛ meeŋ bɛ kɔnɔ nɛ n nase n sa Jeekɔb be kaman to ebi nɛ ma kenya Deevid na so. Meeŋ lara ewura Deevid be kaman to be esa nɛ e ji kuwura ashi an nananyɛnana Eebraham nɛ Aizek nɛ Jeekɔb be mman to ebi so. Ma alɛ beeŋ wu ma basa kuwɔr nseŋ shin nɛ b naŋ nya asɔ nseŋ dii kedama.”

34

Kubɔya nɛ k yɔ Zɛdikaya kutɔ be asheŋ

1Jemanɛ nɛ Babilɔn be ewura Nebukadneeza nɛ mbe benapo nɛ efuli pɔtɛana be benapo daa chɛ bumo to na daŋ ba kaa kɔ Jerusalɛm nɛ nde nɛ a kulti kumo na kena na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ Juda be ewura Zɛdikaya le: 2“Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ Babilɔn be ewura Nebukadneeza e kɔ m pɔɔ kadegboŋ ere so nseŋ chɔɔ kumo n lɛ. 3Baaŋ pɛ fo n yɔ ewura Nebukadneeza kutɔ nɛ fo nɛ mo e wu abar kenishiso nseŋ malga abar kutɔ. Kumo be kaman nɛ b yɛr fo Babilɔn be efuli so. 4Ewura Zɛdikaya, kaŋ kusoe n nu kusɔ nɛ mee kaŋɛ fo ere. B maaŋ mɔ fo kena to. 5Feeŋ wu kayurwushi so nɛ b puga ndishiŋ n shu fo keeli m a ŋini bunyaŋ nɛ b kɔ a sa fo. Baaŋ shu fo keeli fanɛ kananɛ b shu fo nananyɛnana nɛ b daa la bewura nseŋ wu na be nli na. Baaŋ baa shu fo keeli a kaŋɛ: ‘Anyi be ewura e wu! Anyi be ewura e wu o!’ Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

6Ndoŋ nna nɛ n ta kubɔya na n ya sa ewura Zɛdikaya ashi Jerusalɛm to. 7Loŋ be jemanɛ na nɛ Babilɔn be ewura be benapo daa wora ania nɛ b bure egbalana nɛ a kulti ndegboŋ nɛ baa tre Lakish nɛ Azeka nɛ Jerusalɛm na. Ndegboŋ asa ere nɛ b daa maŋ naŋ kɔ n sɔ ashi Juda be efuli so.

Basa na ka maŋ bɛ bumo be kɔnɔ naseso so be asheŋ

8Ewura Zɛdikaya nɛ Jerusalɛm to be basa na daŋ wora kɔnɔkoŋwule nna ŋ kaŋɛ fanɛ baaŋ yige 9Hibruwebi be benyɛn nɛ beche nɛ b tɔ anya na kikɛ, saŋɛ na so esa kama maaŋ baa kɔ Israɛl be esa fanɛ kenya. 10Bejuŋkparpoana na nɛ basa na kikɛ daŋ shuli so fanɛ baaŋ yige bumo be anya na nɛ b ya kaa wɔtɔ bumo be amu so nsaa maŋ naa la anya kikɛ. 11Kumo be kaman nɛ b naŋ chɛrga bumo be nfɛra nseŋ bɛta m pɛ bumo n ya nyaŋ bumo ŋ ki anya.

12-13Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ basa na le: “Jemanɛ nɛ n daŋ lara menyi nananyɛnana Ijipt be efuli so ashi kenyaya to na dra dra na, ma nɛ bumo daŋ wora kɔnɔkoŋwule be ŋkre nna. N daŋ kaŋɛ bumo fanɛ 14nfɛ ashunu kikɛ be kaman, a daga fanɛ b yige bumo braana Hibruwebi nɛ b tɔ anya nɛ b shuŋ bumo n fo nfɛnshe na nɛ b ya kaa wɔ bumo be amu a ji. Ama b maŋ nu kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ bumo na. 15Ama menyi ere daŋ wora kusɔ nɛ k par ma. Men kikɛ daŋ shuli so nna fanɛ menyeeŋ yige men braana Israɛlebi na nseŋ ba yili ma anishi to ashi bɔrɛlambu nɛ menyee shuŋ ma na to n wora kɔnɔkoŋwule be ŋkre. 16Ama kumo be kaman nɛ men kini kesa ma kemaŋkura nseŋ chɛrga menyi be nfɛra. Men kikɛ daŋ naŋ bɛta n ta menyi be anya nɛ men daŋ yige na nna nseŋ naŋ tintiŋ bumo n wɔtɔ kenyaya to. 17Amoso nɛ ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ fanɛ menyi maŋ wora ma kasonu na. Menyi maŋ sa Israɛlebi na kikɛ ekpa nɛ b nya bumo be amu. To, ma ere beeŋ sa ekpa nɛ men wu kena to ŋko n lɔ n wu ŋko nɛ akoŋ a mɔ menyi. Ma n alɛ beeŋ shin nɛ menyi be asheŋ e baa keta durnya to be efuliana so be basa kejijɛ ŋkpal kusɔ nɛ meeŋ wora menyi na so. 18-19Juda nɛ Jerusalɛm be benimuana na nɛ ewurkpa be benimuana na nɛ bɔrɛmatapoana na nɛ bejuŋkparpoana na kikɛ nɛ ma e daŋ wora kɔnɔkoŋwule be ŋkre na. B daŋ mɔ gbolu nna nseŋ ku kumo to anyɔ n nase nseŋ bɔla amo nferinto n choŋ m mɔ ŋkre na so. Ama b maŋ wora m bɔlɔ kɔnɔkoŋwule be ŋkre na so, amoso meeŋ wora bumo kusɔ nɛ b wora gbolu na. 20Meeŋ shin nɛ men doŋana e mɔ bumo nɛ bumo be kebuniana e ki kusɔ jiso n sa mbuibi nɛ kupuŋ to be asɔbɔya. 21Ma alɛ beeŋ ta Juda be ewura Zɛdikaya nɛ mbe benimuana m bɔɔ Babilɔn be ewura nɛ mbe benapo nɛ b maŋ naa kɔ menyi kena na enɔ nɛ b mɔ. 22Meeŋ kaŋɛ bumo nɛ b bɛta m ba kadegboŋ ere to m ba kɔ n sɔ nseŋ chɔɔ kumo n lɛ. Meeŋ shin nɛ Juda be ndeana e ki fanɛ keshishɛrsawule nɛ esa kama maŋ wɔ amo to. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

35

Jɛremaya nɛ Reekabebi na be asheŋ

1Jemanɛ nɛ ewura Josaya pibinyɛn Jehowakim daa ji Juda be efuli so be kuwura na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: 2“Jɛremaya, yɔ Reekab be kanaŋ to be basa kutɔ n ya kaŋɛ bumo fanɛ b shin nɛ fo nɛ bumo e yɔ bɔrɛlambu na to be ebuana na be kuko to. Men kaŋ yɔ ndoŋ nɛ fo ya sa bumo yabra.” 3Ndoŋ nna nɛ ŋ keta Jaazania nɛ mo tuto la Jɛremaya nɛ mo alɛ mo tuto daa la Habazzinaya na nɛ bumo be kanaŋ na be benyɛn kikɛ 4m ba bɔrɛlambu na to. Kumo be kaman nɛ ŋ keta bumo n luri anebi Hanan nɛ mo tuto daa la Igdaliya na be bebɛsopo be ebu to. Ebu na daa wɔ Shallum pibinyɛn, Maaseia nɛ e daa la bɔrɛlambu na to be beshumpo na be enimugboŋ ko na be ebu be awɔlto nna nɛ k mata benimuana na be beko be peya. 5Ndoŋ nna nɛ n ta ekurwa nuu nchu nɛ yabra bɔlɔ amo m ba yili Rekabebi na be anishito nseŋ kaŋɛ bumo: “Yabra nde, men baa nuu!”

6Ama le nɛ b daŋ kaŋɛ: “Anyi maa nuu yabra. An nananyɛn Jonadab nɛ e daa la Rekab pibinyɛn na daŋ kaŋɛ anyi fanɛ, anyi ŋko anyi be kaman to ebi be esa kama maŋ daga fanɛ e nuu yabra be yiri kikɛ. 7Mo alɛ daŋ naŋ kaŋɛ anyi fanɛ an sa maŋ pɔr nwu ŋko n dɔ adɔjibi ŋko ndibi sɔrso be adɔ. E daŋ kaŋɛ anyi kenishipereso fanɛ an baa wɔ ewajɛbu to nna jemanɛ kikɛ, saŋɛ na so anyi ere beeŋ baa wɔ kasawule ere so fanɛ befɔ. 8Anyi be kabuna ebi bee wora kusɔ kama nɛ an nananyɛn Jonadab kaŋɛ anyi kenishipereso na kasonu nna. Amoso anyi ŋko anyi be beche ŋko mbia be ekama maŋ naŋ nuu yabra ŋ ku so kikɛ; 9anyi alɛ maŋ naŋ pɔr nwu n chena to ŋko n dɔ adɔjibi ŋko ndibi sɔrso be adɔ gba kikɛ. 10Ewajɛbu to nɛ anyi ere wɔ nsaa bɛ nananyɛn Jonadab be kamalga so. 11Ama jemanɛ nɛ ewura Nebukadneeza nɛ Babilɔn be efuli nɛ Siriya be efuli so be benapo ba fara a kɔ a sha kesɔ efuli na nɛ an koso m ba Jerusalɛm to m ba chena, saŋɛ na so anyeeŋ shile bumo m mɔlga anyi be amu. Kusɔ nɛ k ba nɛ an baa kaa wɔ Jerusalɛm to nna na.”

12-13Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na kaŋɛ ma fanɛ n ya kaŋɛ Juda nɛ Jerusalɛm be basa na le: “Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee bishi menyi nna fanɛ manɛ nna nɛ men kini kenu n sa ma nsaa maŋ wora kusɔ nɛ ŋ ŋini menyi? 14Jonadab be kaman to ebi wora kusɔ nɛ e kaŋɛ bumo kenishipereso na kasonu nsaa maa nuu yabra. Hale nɛ mbre bumo to be ekama maŋ naŋ nuu yabra be yiri kikɛ. Ama mee malga a sa menyi saŋkama, menyi alɛ maa wora ma kasonu. 15Ŋ kraa shuŋi ma anya anebiana na menyi kutɔ, nɛ baa kaŋɛ menyi fanɛ men yige menyi be asheŋ lubi na nsaa wora kusɔ nɛ k niŋi. B kpele menyi kusoe fanɛ men sa maa bunyaŋ nsaa shuŋ agbir pɔtɛana, saŋɛ na so menyi kraa beeŋ chena kasawule nɛ n ta n sa men nananyɛnana na so. Ama men kini kenu n sa ma nsaa maŋ wora lakal a laŋɛ kumo be kaplɛa so. 16Jonadab be kaman to ebi bre wora kusɔ nɛ bumo nananyɛn kaŋɛ bumo kenishipereso na kasonu, ama menyi ere maŋ wora ma kasonu. 17Amoso, naniere, ma Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ kemur nɛ n nase kumo be kɔnɔ na e ba menyi Juda nɛ Jerusalɛm be basa so. Meeŋ shin nɛ le a wora ŋkpal manɛ so, ŋ ka malga n sa menyi, menyi maŋ nu; ma alɛ ka tre menyi, menyi maŋ shuli so.”

18Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ Rekab be kabuna ebi na le: “Menyi ere wora kusɔ nɛ men nananyɛn Jonadab kaŋɛ menyi kenishipereso na kasonu nseŋ bɛ mbe keŋini kikɛ so n wora kusɔ nɛ k daga. 19Amoso ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na bee nase kɔnɔ nna a sa Rekab be kabuna ebi fanɛ b maa ba nɛ b paŋ esa nɛ e beeŋ shuŋ ma kikɛ.”

36

Ewura Jowakim ka chɔɔ Jɛremaya be sososo be kawɔl be asheŋ

1Ewura Josaya pibinyɛn, Jehowakim ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ nasopo to nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: 2“Ta kawɔl n sibɛ asɔ kama nɛ ŋ kaŋɛ fo a laŋɛ Israɛl nɛ Juda nɛ efuliana na kikɛ be kaplɛa so na n wɔtɔ kumo to. Sibɛ asɔ kama nɛ ŋ kaŋɛ fo, yili kachɛ nɛ n fara a malga fo kutɔ na, fɔŋfɔŋ jemanɛ nɛ Josaya fara mbe kuwurji m ba fo mbre na, kikɛ n wɔtɔ kawɔl na to. 3Ashere nɛ Juda be basa nu kemur nɛ ŋ kre fanɛ meeŋ bar bumo so ere be asheŋ baaŋ chɛrga bumo be nfɛra nseŋ lar bumo be asheŋ lubi to. Saŋɛ na so meeŋ ta bumo be alubi m paŋ bumo.”

4Ndoŋ nna nɛ n tre Neriya pibinyɛn, Baruk fanɛ e ba chɛ ma to. Ŋ kaa bee kute asɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma na kikɛ nɛ mo alɛ bee sibɛ amo a nase kawɔl to. 5Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ Baruk le: “M maŋ naa kɔ ekpa nɛ n yɔ bɔrɛlambu na to ŋkpal benimuana na ka maaŋ sa ma ekpa nɛ n luri kumo to so. 6Ama mee sha fanɛ fo yɔ ndoŋ jemanɛ nɛ basa na beeŋ kishi a kule Ebɔrɛ ashi bɔrɛlambu na to n ya kraŋ kawɔl na awɔrso, saŋɛ na so baaŋ nu kusɔ kama nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma nɛ ma alɛ kute amo n sa fo na. Feeŋ kraŋ kumo nɛ ekama nɛ Juda be basa nɛ b shi ndeana to m ba na kikɛ e nu. 7Ashere baaŋ kule Enyɛnpe Ebɔrɛ na ketampaŋ nseŋ lar bumo be asheŋ lubi to, ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ na nya agbo ga nna n wɔtɔ bumo.

8-10Jehowakim ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ nusopo to be kufɔl kpanusopo to nɛ basa na kishi a kule Enyɛnpe Ebɔrɛ fanɛ e wu bumo kuwɔr. Basa nɛ b wɔ Jerusalɛm to nɛ bumo nɛ b shi Juda be ndeana to m ba na kikɛ e daa wɔ ekishi na to. Jemanɛ nɛ basa na daŋ kaŋ asoe a nu na nɛ Baruk kraŋ kusɔ kama nɛ n daŋ kaŋɛ na n sa bumo. E daŋ yili bɔrɛlambu na be awɔlto be kelɔnɛ, a laŋɛ Shafan nɛ e daa la esibɛpo na pibinyɛn, Gɛmariya be ebu be kaba so nna ŋ kraŋ kumo. Gɛmariya be ebu na daa wɔ bɔrɛlambu na be kelɔnɛ nɛ k mata Kabunagboŋ Popɔr na ase nna.

B ka kraŋ kawɔl na n sa benimuana na be asheŋ

11Gɛmariya pibinyɛn, Mikaya gba daa wɔ ndoŋ nseŋ nu Baruk ka kraŋ kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ kawɔl na to na. 12Kumo be kaman nɛ e yɔ ewurkpa be esibɛpo na be ebu to nɛ ewura be benimuana na bee wora nshɛr. Bumo nɛ b daa wora nshɛr na e daa la Elishama nɛ e la ewura be esibɛpo na, nɛ Shemayaya pibinyɛn, Delaiya nɛ Akbɔ pibinyɛn, Ɛlnatan nɛ Shafan pibinyɛn, Gɛmariya nɛ Hananiya pibinyɛn, Zedekaya nɛ benimuana na kikɛ. 13Ndoŋ nna Mikaya kaŋɛ bumo kusɔ kama nɛ e nu Baruk ka kraŋ n sa basa na. 14Kumo be kaman nɛ benimuana na shuŋi Jehudi nɛ e la Netaniya pibinyɛn nɛ mo alɛ la Kushi pibinyɛn nɛ Shelemaya mo nanabi, fanɛ e ya kaŋɛ Baruk fanɛ e ta kawɔl nɛ e kraŋ n sa basa na m ba. Nɛ Baruk ta kawɔl na n ya sa bumo. 15E ka bar kumo nɛ b yɛ e chena ŋ kraŋ kawɔl na n sa bumo alɛ gba. Ndoŋ nna nɛ Baruk kraŋ kumo n sa bumo. 16E ka kraŋ kumo n loge, nɛ kufu pɛ bumo nɛ b kilgi ŋ keni abar nseŋ kaŋɛ Baruk le: ‘A daga ewura ka nu demu ere!’ 17Kumo be kaman nɛ b bishi mo le: ‘Kaŋɛ anyi naniere, nuso nɛ fo wora n sibɛ kawɔl ere? Jɛremaya e kute kumo n sa fo nɛ fo sibɛ a?’ ”

18Nɛ Baruk shuli so ŋ kaŋɛ: “Jɛremaya e kute kumo be kamalga kama n sa ma nɛ ma alɛ sibɛ amo n nase kawɔl ere to” 19Ndoŋ nna nɛ benimuana na kaŋɛ Baruk le: “A daga fo nɛ Jɛremaya ka ya ŋana kakpa nɛ esa kikɛ maaŋ pin menyi be asheŋ.” 20Kumo be kaman nɛ benimuana na ta kawɔl na n nase Elishama nɛ e la ewurkpa be esibɛpo na be ebu to nseŋ yɔ ewura be lambu to n ya bɔ mo kumo be kubɔya. 21Ndoŋ nna nɛ ewura shuŋi Jehudi fanɛ e ya bar kawɔl na. Nɛ e ya ta kawɔl na ashi Elishama be ebu to m ba kraŋ n sa ewura na nɛ benimuana nɛ b yil ŋ kulti mo na. 22Kumo be jemanɛ daa la gbaŋgbaŋ to nna nɛ ewura daa tase mbe gbaŋgbaŋ to be lambu to nɛ edɛ wɔ edɛtɔl to a yil mbe anishito. 23Jehudi ka baŋ kraŋ kawɔl na be egbaŋ asa ŋko ana n loge nɛ ewura na ta kasaŋɛbi ŋ ku ndoŋ n lɛ edɛ na to. Aloŋ nɛ e wora n chɔɔ kawɔl na kikɛ m mur. 24Ama ewura na nɛ mbe benimuana nɛ b nu kawɔl na be kakraŋ na maŋ wora kusɔ ko a ŋini fanɛ kagbene jija bumo ŋko kufu pɛ bumo. 25Ɛlnatan nɛ Delaiya nɛ Gɛmariya daŋ kule ewura na fanɛ e sa maŋ chɔɔ kawɔl na, ama e maŋ tuge bumo. 26Kumo be kaman nɛ e ponte mo pibinyɛn, Jeramiil nɛ Azriɛl pibinyɛn, Seraiya nɛ Abdiil pibinyɛn Selemaiya so fanɛ b ya pɛ ma, anebi Jɛremaya nɛ ma esibɛpo, Baruk. Ama Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ ta anyi nna ŋ ŋana.

Jɛremaya ka naŋ sibɛ kawɔl nyɔsopo be asheŋ

27Ewura Jehowakim ka chɔɔ kawɔl nɛ n daŋ kute n sa Baruk nɛ e sibɛ n nase na be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ 28n naŋ ta kawɔl pɔtɛ n sibɛ kusɔ kama nɛ k daa wɔ sososo be kawɔl na to na n nase. 29Kumo be kaman nɛ e yɛ ŋ kaŋɛ ewura na le: “Fo chɔɔ kawɔl na nseŋ bishi Jɛremaya kusɔ nɛ k ba nɛ e sibɛ fanɛ Babilɔn be ewura beeŋ ba mur kasawule ere nseŋ mɔ kumo so be basa nɛ asɔbɔya kikɛ. 30To, naniere ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kaŋɛ fo, Ewura Jehowakim nna fanɛ fo kaman to ebi be esa kikɛ maaŋ naŋ chena men nananyɛn, ewura Deevid be kuwurputi so n ji kuwura. Baaŋ ta fo kebuni n lɛ kakpa nɛ k beeŋ dese nɛ epeŋi a ŋmɛa kumo kapaso nɛ bunyaŋ wushiso malɛ e tɔr kumo so kanyɛso. 31Meeŋ gberge fo nɛ fo kaman to ebi nɛ benimuana na kusoe ŋkpal alubi nɛ men wora kikɛ so. Fo nɛ Juda nɛ Jerusalɛm be basa na be ekama maŋ wɔtɔ lakal kasokpele nɛ n sa menyi na to. Amoso asheŋ maaŋ nyalɛ n sa menyi kikɛ!”

32Ade kikɛ be kaman nɛ n ta kawɔl pɔtɛ n sa Baruk nɛ e la ma esibɛpo na, nɛ e naŋ sibɛ kusɔ kama nɛ ŋ kute n sa mo na n nase. Kusɔ kama nɛ k daa wɔ sososo be kawɔl nɛ Ewura Jehowakim chɔɔ na to nɛ abɔya popɔr nɛ a chɔ adra na kikɛ nɛ e sibɛ n wɔtɔ kumo to.

37

Ewura Zɛdikaya ka kaŋɛ Jɛremaya fanɛ e kule Ebɔrɛ be asheŋ

1Babilɔn be ewura Nebukadneeza daŋ lara ewura Jehowakim pibinyɛn Jehowachin kuwura to nna nseŋ buu ewura Josaya pibinyɛn, Zɛdikaya Juda be efuli so be kuwura. 2Ama ewura Zɛdikaya ŋko mbe benimuana na ŋko Juda be efuli so be esa kikɛ daa maŋ wora kubɔya nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ daŋ ta sa ma na kasonu.

3Ewura Zɛdikaya daŋ shuŋi Shelemaya pibinyɛn, Jehukal nɛ bɔrɛmatapo Zefanaiya nɛ e la Maaseia pibinyɛn na nna fanɛ b ba kaŋɛ ma fanɛ n yili mbe katelamu to ŋ kule Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na n sa mo. 4Loŋ be jemanɛ na nɛ m maŋ naŋ yɔ kabuti to nseŋ daa wɔ basa na to a yɔ a ba kananɛ mee sha. 5Babilɔn be efuli so be benapo daŋ kre kena nna m ba kulti Jerusalɛm n wɔtɔ, ama b ka nu fanɛ Ijipt be efuli so be benapo teŋ lar bumo be efuli so a ba na nɛ b bɛta bumo be ayamu so.

6Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ ma fanɛ 7ŋ kaŋɛ ewura Zɛdikaya le: “Ijipt be efuli so be benapo bee ba nɛ b ba chɛ menyi to, ama baaŋ bɛta n yɔ epe. 8Saŋɛ na so Babilɔnebi na beeŋ naŋ bɛta m ba kɔ m pɔɔ Jerusalɛm so nseŋ chɔɔ kumo n lɛ. 9Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kpele menyi kusoe nna fanɛ men sa maa fɛ fanɛ Babilɔnebi na maaŋ naŋ bɛta m ba, ŋkpal manɛ so, baaŋ bɛta m ba. 10Hale nɛ men tiŋ ŋ kɔ m pɔɔ Babilɔn be benapo na kikɛ so gba, bumo be basa nɛ b doro a dese bumo be ewajɛbu to kraa beeŋ koso n chɔɔ kadegboŋ ere n lɛ.”

11Babilɔn be benapo na daŋ shi Jerusalɛm m bɛta bumo be ayamu so nna ŋkpal Ijiptebi na ka daa ba so. 12Ma ere daŋ lar Jerusalɛm to nna a yɔ Bɛnjamin be yiri be kebonfu to nɛ n ya sɔ ma kachige nɛ k la ma kanaŋ to be kapetɛ na. 13Ama jemanɛ nɛ n ya fo Bɛnjamin be Kabunagboŋ na ase na, nɛ kanyɛn nɛ baa tre Irija nɛ e la Shelemaya pibinyɛn nsaa keni esoji nɛ b daa keni kabunagboŋ na so na pɛ ma nseŋ kuŋ ma ekpa. Kumo be kaman nɛ e kaŋɛ ma le: “Fee sha keshile n ya ti Babilɔnebi na so nna na!”

14Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ: “Manɛ aloŋ nna! Maa shile nna nɛ n ya ti Babilɔnebi na so.” Ama Irija maŋ nu kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ na. E daŋ pɛ ma nna nseŋ ta ma n ya sa ewurkpa be ekrachi na. 15B daŋ nya agbo ga nna n wɔtɔ ma nseŋ kaŋɛ esoji na fanɛ b bri ma. Kumo be kaman nɛ b keta ma n yɔ Jonatan nɛ e la ewurkpa be ekrachi na be eko be laŋ nɛ b ta ŋ ki kabuti be kakpa na n ya ti ebu. 16Kasawule to be ebubi ko to nɛ b daŋ ta ma n wɔtɔ nɛ n daŋ chɛr ndoŋ ga.

17Ndoŋ nna nɛ ewura Zɛdikaya shuŋi fanɛ b ya bar ma mo kutɔ. Ma nɛ mo nawule ka daa la na nɛ e bishi ma le: “Kubɔya ko wɔtɔ nɛ k shi Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ a ba anyi kutɔ a?”

Nɛ n shuli ŋ kaŋɛ: “Mm, Yiramu, kubɔya wɔtɔ. Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ Babilɔn be ewura e pɛ fo ŋ ki kenya.” 18Kumo be kaman nɛ m bishi mo le: “Manɛ be kulubi nɛ n wora n da fo so ŋko fo ekrachi so ŋko basa ere so, nɛ men ta ma n ti ebu? 19Manɛ nɛ men wora menyi be anebi fɛpoana nɛ b fule ŋ kaŋɛ menyi fanɛ Babilɔn be ewura maaŋ kɔ menyi ŋko efuli na kena? Men ti bumo ebu a? 20To, Yiramu, naniere mee kule fo nna. Jande nu ma kekule nsaa maŋ naŋ bɛta ma n yɔ kabuti to ashi Jonatan be laŋ to. Fo baŋ bɛta ma n yɔ, meeŋ wu ndoŋ.”

21Ndoŋ nna nɛ ewura Zɛdikaya sa ebɔl fanɛ b ya ti ma ewurkpa be bekumpo be kakpa nɛ baa ti basa ebu na. Karechɛ kikɛ b daa sa ma ebodobodo nɛ baa tɔ na be kukoŋwule nna n ya fo fanɛ ebodobodo kikɛ ka loge kadegboŋ na to.

38

B ka ta Jɛremaya n wɔtɔ ketirbu wɔlso to be asheŋ

1Kachako nɛ Shefatiya nɛ Gɛdaliya nɛ Jehukal nɛ Pashɔ nu ŋ ka bee kaŋɛ basa na fanɛ 2Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ: “Kena ŋko akoŋ ŋko kulɔ beeŋ mɔ esa kama nɛ e kraa wɔ Jerusalɛm to. Ama bekama nɛ baŋ lar n ya ta bumo be amu m bɔɔ Babilɔnebi na enɔ bre maaŋ wu. Abaanaaworasheŋ bumo ere beeŋ ji efute.” 3Ma alɛ daa naa kaŋɛ bumo fanɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ fanɛ e beeŋ shin nɛ Babilɔn be benapo e kɔ n sɔ kadegboŋ na nna.

4Ndoŋ nna nɛ ewurkpa be ekrachi na yɔ ewura kutɔ n ya kaŋɛ mo le: “Kanyɛn ere daga luwu. Kananɛ e bee malga ere beeŋ tiŋ n shin nɛ esoji na e pɔ aba nsaa maŋ naa kɔ kenyɛn. Kumo kesheŋ koŋwule na nɛ e bee wora ekama nɛ e wɔ kadegboŋ na to na. Mannɛ fanɛ basa na be kechɛto so nɛ e bee wora loŋ, ama e bee tɔrɔ bumo nna na.”

5Nɛ ewura Zɛdikaya kaŋɛ: “To, kumo ere men wora mo kusɔ kama nɛ menyee sha. M maaŋ tiŋ ŋ kuŋ menyi ekpa.” 6Ndoŋ nna nɛ b chɛ ma efɔl nseŋ pɛ kumo to n ta ma n wɔtɔ ewura pibinyɛn nɛ baa tre Malkiya na be ketirbu nɛ k daa wɔ ewurkpa be kelɔnɛ so na to. Nchu daa maŋ wɔ ketirbu na to ama edepɔ nawule e daa wɔtɔ nɛ n nia amo to.

7Ndoŋ nna nɛ Itiopia be efuli so be kanyɛn ko nɛ baa tre mo Ebedmɛlɛk, nɛ e la ndoŋ be ewurkpa be ekrachi to be eko, nu fanɛ b ta ma n wɔtɔ ketirbu na to. Loŋ be jemanɛ na nɛ ewura Zɛdikaya nɛ mbe ewurkpa be ekrachi bee to jina ashi Bɛnjamin be Kabunagboŋ na ase. 8Nɛ Ebedmɛlɛk yɔ ndoŋ n ya kaŋɛ ewura na le: 9“Yiramu, kusɔ nɛ basa ere wora ere maŋ walɛ. B ta Jɛremaya n wɔtɔ ketirbu to, kakpa nɛ akoŋ beeŋ mɔ mo, ŋkpal manɛ so, ajibi kikɛ maŋ naa wɔ kadegboŋ na to.” 10Ndoŋ nna nɛ ewura na sa Ebedmɛlɛk ekpa fanɛ e keta basa asa n ti mbe kumu so nɛ b ya gberge ma n lara ketirbu na to pɔɛŋ nɛ n wu. 11Nɛ Ebedmɛlɛk nɛ basa asa na yɔ ewurkpa be kakpa nɛ baa yili asɔ na n ya nya asɔbuuso nɛ kpɛa to nɛ b ta efɔl n chɛ amo nseŋ yɔɔ amo to n sa ma ketirbu na to. 12Kumo be kaman nɛ e kaŋɛ ma fanɛ n ta achɛbi na n ta ma aba to, saŋɛ na so efɔl na maaŋ doro ma. Ndoŋ nna nɛ n wora loŋ, 13nɛ b gberge ma n lar ketirbu na to. Kumo be kaman nɛ b ta ma n yɔ ewurkpa be bekumpo na be kakpa nɛ baa ti basa na.

Ewura Zɛdikaya ka tre Jɛremaya m bishi mo asheŋ be asheŋ

14Ade kikɛ be kaman, kachako nɛ Ewura Zɛdikaya shuŋi fanɛ b ya bar ma mo kutɔ ashi bɔrɛlambu na be kabuna sasopo na ase. Ndoŋ nna nɛ e kaŋɛ ma le: “Mee sha kebishi fo kusɔ ko nna. Ma alɛ bee sha fo kaŋɛ kashenteŋ nɛ k wɔ kumo to kikɛ.”

15Nɛ ŋ kaŋɛ mo le: “Nɛ ŋ kaŋɛ fo kashenteŋ na, feeŋ shin nɛ b mɔ ma. Nɛ ma alɛ naŋ ji fo asoe to gba, fo maaŋ nu n sa ma.”

16Nɛ Ewura Zɛdikaya nase kɔnɔ ashiri to ŋ kaŋɛ ma le: “M bɔ Ebɔrɛ nɛ e sa anyi ŋkpa ere fanɛ m maaŋ mɔ fo ŋko n ta fo n sa basa nɛ baa fin fo kemɔ na nɛ b mɔ.”

17Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ ewura Zɛdikaya kusɔ nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na kaŋɛ. E yɛ: “Nɛ fanɛ fo shuli n ta fo kumu n ya bɔɔ Babilɔn be ewura be benimuana na enɔ, feeŋ ji ŋkpa nɛ b maaŋ naŋ chɔɔ kadegboŋ ere n lɛ. Fo nɛ fo kanaŋ kikɛ beeŋ nya menyi be amu. 18Ama nɛ fo maŋ shuli n sɔ kapɔshi nseŋ tɔr n sa bumo, meeŋ ta kadegboŋ ere m bɔɔ Babilɔnebi na enɔ nɛ b chɔɔ kumo n lɛ, fo alɛ maaŋ nya n shile bumo.”

19Nɛ ewura Zɛdikaya kaŋɛ ma le: “Anyi gbagba be basa nɛ b shile n ya ti Babilɔnebi na so na nɛ mee ŋana. Ashere Babilɔnebi na beeŋ ta ma n sa bumo nɛ b kɔrfɛ ma.”

20Ndoŋ nna nɛ ŋ kaŋɛ mo le: “B maaŋ ta fo n sa bumo. Mee kule fo nna nɛ fo wora Enyɛnpe Ebɔrɛ na kasonu, saŋɛ na so asheŋ beeŋ nite nɛnɛ nɛ fo alɛ e nya fo ŋkpa. 21Ama Enyɛnpe Ebɔrɛ na teŋ n lara kusɔ nɛ k beeŋ wora ŋ ŋini ma bɔrɛdare to nɛ fo kini kesɔ kapɔshi nna na. 22Ashi bɔrɛdare na to n wu beche ka lar Juda be ewurkpa a yɔ Babilɔn be ewura be benimuana na kutɔ. Kusɔ nɛ b daa kaŋɛ jemanɛ nɛ b daa yɔ na nde:

‘Ewura mo teri kpakpasoana e fule mo,

nɛ e bɛ bumo be kɔnɔ so.

Nɛ naniere mbe aya nia edepɔ to,

nɛ mo teriana na shile mo.’ ”

23Kumo be kaman nɛ n naŋ kaŋɛ le: “Baaŋ keta beche nɛ mbia kikɛ n ya sa Babilɔnebi na, nɛ fo gbagba maaŋ nya n shile m mɔlga fo kumu. Babilɔn be ewura beeŋ pɛ fo kenya nseŋ chɔɔ Jerusalɛm n lɛ.”

24Nɛ Ewura Zɛdikaya malɛ kaŋɛ: “Sa maŋ shin nɛ esa kikɛ e nu ma nɛ fo be kelijima ere, nɛ mannɛ aloŋ feeŋ paŋ fo ŋkpa. 25Nɛ ewurkpa be ekrachi na nu fanɛ ma nɛ fo ber kelijima, baaŋ bishi fo kusɔ nɛ an malga. Baaŋ nase kɔnɔ fanɛ nɛ fo kaŋɛ bumo kusɔ kama gba, b maaŋ mɔ fo. 26Nɛ k kaŋ ba loŋ fo ere kaŋɛ bumo fanɛ fo baa kule ma nna fanɛ n sa maŋ naŋ yɛr fo kabuti to nɛ fo ya wu ndoŋ.”

27Kumo be kaman nɛ ekrachi na ba bishi ma, nɛ ŋ kaŋɛ bumo kusɔ nɛ ewura na kaŋɛ na gbagba chap. B daa maŋ naŋ tiŋ nɛ b wora shɛŋ, ŋkpal manɛ so, esa kama daa maŋ nu anyi be kelijima na. 28Nɛ b yige ma ewurkpa be bekumpo be kakpa na n ya fo kachɛ nɛ b ba kɔ n pɔɔ Jerusalɛm so n sɔ kumo na.

39

Jerusalɛm ka kɔ n tɔr be asheŋ

1-3Zɛdikaya ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ kpanusopo to be kufɔl kudusopo to nɛ Babilɔn be ewura Nebukadneeza nɛ mbe benapo kikɛ fara a kɔ Jerusalɛm kena. Beeŋ wora fanɛ kafɛ nɛ bargato nɛ b daŋ kulti kadegboŋ na n wɔtɔ. Ewura Zɛdikaya ka ji kuwura be kafɛ kudukakosopo to be kufɔl nasopo to be kachɛ kpanusopo na nɛ b bure egbalana na n luri Jerusalɛm to.

B ka kɔ n suge Jerusalɛm na be kaman, nɛ Babilɔn be ewura Nebukadneeza be benimugboŋana yili bumo be mbɛ n chena so ashi Nferinto be Kabunagboŋ na ase a ŋini fanɛ bumo e wɔ kadegboŋ na a keni so. Benimugboŋana na e daa la Nɛgal Shareza nɛ e shi Samga nɛ Nebo Sasekim nɛ e la krachigboŋ nimuso, n ta Nɛgal Shareza ko nɛ mo alɛ gba la krachi nimuso nɛ Babilɔn be ewura be ekrachi pɔtɛana kikɛ.

4Ewura Zɛdikaya nɛ mbe esoji ka wu kusɔ nɛ k bee wora na nɛ b wora ania fanɛ baaŋ lar kadegboŋ na to kanyɛso n shile m mɔlga bumo be amu. Ewura be kudɔbi na to nɛ b daŋ bɔla n ya bɔla kabunabi nɛ k daa wɔ kadegboŋ na be egbal anyɔ na be nferinto na to n sɔ ekpa nɛ k bee yɔ Jɔɔdan be Lɔrgboŋ na be ketaŋɛ to be kaba so na a shile a mɔlga bumo be amu. 5Ama Babilɔn be benapo na daŋ ju bumo nna n ya pɛ ewura Zɛdikaya a mata keplasawule nɛ k mata kade nɛ baa tre Jɛriko na, nɛ mbe benapo kikɛ pesaŋ to n shile ŋ ka mo. Kumo be kaman nɛ b keta mo n yɔ ewura Nebukadneeza kutɔ ashi kade nɛ baa tre Ribla ashi Hamaf be kebonfu to na. Ndoŋ nna nɛ ewura Nebukadneeza ji mo demu ndoŋ nseŋ kaŋɛ fanɛ e ji n tɔr. 6Kumo be kaman nɛ e mɔ ewura Zɛdikaya be mbinyɛnsobi nɛ Juda be benimuana na nɛ e yil a keni. 7Ade be kaman nɛ e shin nɛ b chule ewura Zɛdikaya be anishi nseŋ chɛ mo ŋgbɛlɛbi n ta mo n yɔ Babilɔn be efuli so. 8Pɔɛŋ nɛ le ere kikɛ wora na nɛ Babilɔnebi na teŋ nya edɛ n wɔtɔ Jerusalɛm to be ewurkpa nɛ basa na be nwu kikɛ to a chɔɔ nsaa da amo be egbalana a lɛ. 9Kumo be lalaloge, nɛ Nebuzaradan nɛ e la benapo nɛ baa kuŋ ewura na be enimu na, pɛ basa nɛ b kraa wɔ kadegboŋ na to na nɛ bekama nɛ b daŋ shile n ya buu bumo na ŋ keta bumo kikɛ n yɔ Babilɔn be efuli so fanɛ anya. 10Betirpo gbagba nɛ b maŋ kɔ shɛŋ na nawule nɛ e daŋ yige Juda be kasawule so nseŋ sa bumo adɔsawule nɛ ndibi sɔrso be adɔ.

B ka lara Jɛremaya kabuti to be asheŋ

11Ade kikɛ be kaman nɛ ewura Nebukadneeza kaŋɛ Nebuzaradan le: 12“Yɔ n ya fin Jɛremaya nsaa keni mo so nɛnɛ. Sa maŋ kaŋ tɔrɔ mo, ama baa wora kusɔ kama nɛ e bee sha a sa mo.” 13Nɛ Nebuzaradan nɛ Nebushazban nɛ Nɛgal Shareza nɛ b la benimugboŋana nɛ Babilɔn be ewura be benimuana nɛ b ka na kikɛ, 14shin nɛ b ya lara ma kabuti to ashi ewurkpa m ba. Ahikam pibinyɛn, Gɛdaliya nɛ mo nana daa la Shafan na nɛ b daŋ shin nɛ e keni ma so nɛ n ya fo epe nɛ alenfia. B daŋ yige ma ŋ gbagba be basa to nna ashi Juda be efuli so.

Tama nɛ k wɔtɔ n sa Ebedmɛlɛk na be asheŋ

15Jemanɛ nɛ n daa wɔ kabuti to ashi ewurkpa na, Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ kaŋɛ ma nna fanɛ 16ŋ kaŋɛ Ebedmɛlɛk nɛ e shi Itiopia be efuli so na fanɛ mo Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na yɛ: “Kananɛ ŋ kaŋɛ fanɛ meeŋ shin nɛ kemur nɛ mannɛ kedamaya e ba kadegboŋ ere so na, nɛ meeŋ wora. Nɛ kumo be jemanɛ kaŋ fo malɛ feeŋ baa wɔ ŋkpa to n wu kumo. 17Ama ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ kuŋ fo loŋ be kachɛ na nɛ b sa maŋ ta fo n sa Juda be benimuana nɛ fee ŋana na. 18Meeŋ mɔlga fo nɛ b sa maŋ mɔ fo. Feeŋ nya ekpa n shile m mɔlga fo kumu ŋkpal fo ka ta fo yirda n wɔtɔ ma to so. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

40

B ka lara Jɛremaya kabuti to be asheŋ

1Nebuzaradan nɛ e la benapo nɛ baa kuŋ Babilɔn be ewura na be enimu na ka sɔ ma n yige ashi Rama na be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malga ma kutɔ. B daŋ chɛ ma ŋgbɛlɛbi nna nseŋ daŋ keta ma nɛ Juda nɛ Jerusalɛm be basa nɛ b pɛ a yɔ Babilɔn be efuli so na nna n yɔ ndoŋ.

2Nebuzaradan daŋ keta ma nna n lar ekarso nseŋ ya kaŋɛ ma le: “Enyɛnpe fo Ebɔrɛ na daŋ kpele fo basa kusoe fanɛ e beeŋ mur kasawule ere, 3naniere e wora kusɔ nɛ e kaŋɛ e beeŋ wora na. Ade kikɛ malɛ wora nna ŋkpal fo basa ka wora alubi n da mo ere Enyɛnpe Ebɔrɛ na so nsaa maŋ wora mo kasonu so. 4To, kabre mee lara ŋgbɛlɛbi ere fo enɔana to nna nɛ fo nya fo kumu. Nɛ fee sha ketu ma n yɔ Babilɔn be efuli so, feeŋ tiŋ n yɔ nɛ m baa keni fo so. Nɛ fo maa sha keyɔ malɛ, feeŋ tiŋ ŋ kini keyɔ. Efuli ere kikɛ dese nna n sa fo nɛ fo lara kusɔ nɛ fee sha. Feeŋ tiŋ n yɔ kaplɛkama nɛ fee sha.”

5Pɔɛŋ nɛ ŋ kilgi n yɔ, nɛ Nebuzaradan naŋ kaŋɛ le: “Bɛta n yɔ Ahikam pibinyɛn, Gɛdaliya nɛ mo nananyɛn daa la Shafan na kutɔ. Mo nɛ Babilɔn be Ewura Nebukadneeza ta ŋ ki Juda be ndeana so be gomena. Feeŋ tiŋ n ya tu mo a wɔ basa na to, ŋko feeŋ tiŋ n yɔ kaplɛkama nɛ fee sha.” Kumo be kaman nɛ e sa ma ŋkɛ ko nɛ ajibi nɛ meeŋ ta a yɔ nseŋ to ma ekpa fanɛ m baa yɔ. 6Nɛ n yɔ Gɛmaliya kutɔ ashi kade nɛ baa tre Mizpa na nseŋ ya kaa wɔ basa nɛ b ka kasawule na so na to.

B ka mɔ Gɛmaliya be asheŋ

7Juda be benapo na nɛ bumo be benimuana na be beko bre daŋ maŋ shuli n ta bumo be amu n sa Babilɔnebi na nseŋ daŋ shile n luri kupuŋ to. B daŋ nu fanɛ Babilɔn be ewura ta Gɛdaliya nna ŋ ki gomena n chena kasawule na so nɛ e baa keni kasawule na so be betirpo gbagba nɛ b maŋ keta n yɔ Babilɔn be efuli so na so. 8Amoso Netaniya pibinyɛn, Ishmaɛl nɛ Kariya be bibinyɛn, Johanan nɛ Jonatan nɛ Tanhumɛf pibinyɛn, Seria nɛ Efai be mbinyɛnsobi nɛ b shi Netofa na nɛ Jezaniya nɛ mo alɛ shi Maaka nɛ bumo be benapo yɔ Gɛdaliya kutɔ ashi Mizpa. 9Ndoŋ nna nɛ Gɛdaliya kaŋɛ bumo le: “Ma e kaŋɛ menyi na fanɛ a maŋ daga fanɛ men tɔr kapɔŋ n sa Babilɔnebi na. Menyeeŋ tiŋ n chena nfe nsaa shuŋ Babilɔn be ewura nɛ asheŋ e nite nɛnɛ n sa menyi. 10Ŋ gbagba beeŋ chena Mizpa nfe, saŋɛ na so Babilɔnebi na ya ba nfe meeŋ yili menyi be katelamu ashi bumo be anishito. Menyeeŋ tiŋ m bɛta n yɔ menyi be ndeana to n ya kaa chala eyabra nɛ asɔrsoana nɛ ɔlif be ŋkuana a yili.”

11Israɛlebi nɛ b daa wɔ Mowab nɛ Ammɔn nɛ Edɔm be nsawule so nɛ efuli pɔtɛana so na ka nu fanɛ Babilɔn be ewura yige Israɛlebi na be beko ashi Juda be efuli so nseŋ ta Gɛdaliya ŋ ki gomena, 12nɛ b lar mboŋ nɛ b daŋ pesaŋ to n yɔ na m bɛta m ba Juda be efuli so. B daŋ ba Gɛdaliya kutɔ ashi Mizpa nna m ba chɛ to nɛ b chala eyabra nɛ asɔrso damta nɛ a chɔ nfɛ nɛ e choŋ na peya.

B ka mɔ Gɛdaliya be asheŋ

13Kede be kaman nɛ Johanan nɛ benapo nɛ b daŋ kini ketɔr kapɔŋ nsaa wɔ kupuŋ to na be benimuana na ba Gɛdaliya kutɔ ashi Mizpa 14nseŋ ba kaŋɛ mo le: “Fo maŋ nyi fanɛ Ammɔn be ewura Baalis shuŋi Ishmaɛl nna fanɛ e ba mɔ fo a?” Ama Gɛdaliya daa maŋ yirda kumo. 15Ndoŋ nna nɛ Johanan nawule yɔ Gɛdaliya kutɔ n ya kaŋɛ mo le: “Shin nɛ n ya mɔ Ishmaɛl nɛ esa kikɛ maaŋ pin esa nɛ e wora loŋ. Basa gbrɛbi ko e ka Juda be efuli so, ama fo nɛ bumo alɛ kikɛ baa keni na. Nɛ fo baŋ wu baaŋ pesaŋ to ŋko n wu gba.”

16Ama kusɔ nɛ Gɛdaliya daŋ kaŋɛ e la fanɛ: “Sa maŋ mɔ mo. Kusɔ nɛ fo kaŋɛ a laŋɛ Ishmaɛl be kaplɛa so na maŋ la kashenteŋ!”

41

1Kafɛ nɛ Johanan ya ji Gɛdaliya asoe to a laŋɛ kemɔ Ishmaɛl be kaplɛa so na be kufɔl shunusopo to nɛ Ishmaɛl nɛ e la Netaniya pibinyɛn nɛ Ɛlshama mo nanabi nseŋ shi kuwurji be kanaŋ to a la ewura be ekrachi na to be eko na yɔ Mizpa. Mo nɛ basa kudu ko e daŋ yɔ ndoŋ nɛ b ya wu Gɛdaliya nɛ e la gomena na. Jemanɛ nɛ bumo kikɛ daŋ chena a ji na 2nɛ Ishmaɛl nɛ basa kudu nɛ b daa wɔ mo kutɔ na pee etokobi m mɔ Gɛdaliya. 3Ishmaɛl daŋ mɔ Israɛlebi nɛ Babilɔnebi be benapo nɛ b daa wɔ Gɛdaliya kutɔ ashi Mizpa na nna n ti so.

4Kumo be ŋklade, pɔɛŋ nɛ esa kikɛ pin Gɛdaliya be kemɔ na be asheŋ, 5benyɛn aduburwa ko daŋ shi nde nɛ baa tre Shɛkɛm nɛ Shilo nɛ Samɛria na nna m ba. B daa kɔ ayu nɛ eduwu be ŋkɛ nna a yɔ nɛ b ya sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na bɔrɛlambu na to ashi Jerusalɛm. Bumo alɛ daŋ she bumo be ntɔl nna nseŋ kpɛa bumo be asɔbuuso to nseŋ naŋ ku ŋ ku bumo be eyurana, ŋkpal b ka daa shu keeli so. 6Ishmaɛl daŋ wora fanɛ e ka bee shu nna n lar Mizpa to n ya shɛr bumo to. E ka ba fo bumo nɛ e kaŋɛ bumo le: “Men jande, men luri m ba keni Gɛdaliya.” 7B ka baŋ ya ka luri kade na to, epul na to nɛ Ishmaɛl kaŋɛ mbe benapo fanɛ b mɔ bumo nseŋ ta bumo n lɛ ketirbu to.

8Ama pɔɛŋ nɛ b mɔ bumo, basa na to be basa kudu ko daŋ kaŋɛ Ishmaɛl le nna: “Jande, sa maŋ mɔ anyi! An kɔ ayu be yiri yiri nɛ ɔlif be ŋku nɛ mushoŋ nɛ an ta ŋ ŋana kupuŋ to. Amoso e daa maŋ shin nɛ b mɔ bumo ere. 9Ketirbu nɛ Ishmaɛl nɛ mbe benapo daŋ ta basa nɛ b daŋ mɔ n ti Gɛdaliya so n lɛ to na daa la ketirbu nɛ Juda be ewura Asa na daŋ kur a suse bɔrɛchu jemanɛ nɛ Israɛl be kuwurgboŋ nɛ k wɔ kelargato be esoso na be ewura Baasha na daa kɔ mo kena na nna. Ishmaɛl daŋ mɔ basa na nna m bɔlɔ ketirbu na. 10Kumo be kaman, nɛ e pɛ ewura Zɛdikaya be mbichesobi nɛ basa nɛ Nebuzaradan, nɛ e la benapo nɛ baa kuŋ Babilɔn be ewura na be enimu na, daŋ yige n sa Gɛdaliya fanɛ e baa keni so na ŋ keta bumo a yɔ Ammɔn be efuli so ashi Lɔr nɛ baa tre Jɔɔdan na be kaba ndoŋ.”

11Johanan nɛ benapo be benimuana nɛ b wɔ mo kutɔ na ka nu kushuŋ lubi nɛ Ishmaɛl shuŋ na be asheŋ 12nɛ b keta bumo be benapo n ju m buu bumo so n ya tu bumo ashi kepa nɛ k wɔ Gibiɔn na. 13Basa nɛ Ishmaɛl pɛ ashi Mizpa a yɔ na ka wu Johanan nɛ benapo be benimuana na nɛ bumo be ŋgbene fuli bumo 14nɛ b kilgi a shile a yɔ Johanan kutɔ. 15Ama Ishmaɛl nɛ mbe basa na be basa aburwa bre nya n shile n yɔ Ammɔn be kasawule so nɛ Johanan maŋ nya bumo m pɛ.

16Ndoŋ nna nɛ Johanan nɛ benapo be benimuana mɔlga beche nɛ mbia nɛ ewurkpa be ekrachi nɛ Ishmaɛl daŋ mɔ Gɛdaliya ashi Mizpa nseŋ pɛ bumo a yɔ na. Nɛ Johanan juŋkpar basa na n shi Gibiɔn 17-18a yɔ Ijipt be efuli so. B daa yɔ ndoŋ nna ŋkpal b ka daa ŋana kufu a laŋɛ kusɔ nɛ Babilɔnebi beeŋ wora nɛ b kaŋ pin fanɛ Ishmaɛl mɔ Gɛdaliya nɛ ewura Nebukadneeza daŋ lara fanɛ efuli na so be gomena na be asheŋ. B ka wɔ ekpa to a yɔ Ijipt na nɛ b ya chena kade nɛ baa tre Gɛrut Kimham nɛ k mata Bɛtlɛhɛm na n wushi.

42

Basa na ka kaŋɛ Jɛremaya fanɛ e kule Ebɔrɛ n sa bumo be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ benapo be benimuana na nɛ Kerii pibinyɛn, Johanan nɛ Hoshaya pibinyɛn, Azariya nɛ basagboŋ nɛ bebɔlpo kikɛ chala abar m ba ma, Jɛremaya kutɔ 2m ba kaŋɛ ma le: “Jande, wora kusɔ nɛ anyee kule fo ere n sa anyi. Kule Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na n sa anyi kikɛ nɛ an ji efute nsaa wɔ ŋkpa to ere. Jemanɛ nɛ k choŋ na an daa shi nna, ama fo gbagba beeŋ tiŋ n wu fanɛ naniere anyi basa gbrɛbi e ka. 3Amoso kule Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na nɛ e ŋini anyi kakpa nɛ anyeeŋ yɔ nɛ kusɔ nɛ anyeeŋ wora.”

4Nɛ ma alɛ kaŋɛ le: “To, n nu kusɔ nɛ men kaŋɛ na! Meeŋ kule Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na, fanɛ kananɛ men kaŋɛ na. Kusɔ kama nɛ e kaŋ kaŋɛ ma, meeŋ kaŋɛ menyi. M maaŋ ta shɛŋ ŋ ŋana menyi so.”

5Ndoŋ nna nɛ b kaŋɛ ma le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na gbagba e naaŋ baa la anyi be kashenteŋ be shɛdajipo fanɛ an nase kɔnɔ fanɛ anyeeŋ wora kusɔ kama nɛ e beeŋ bɔla fo so ŋ kaŋɛ anyi. 6Kusɔ kama nɛ e beeŋ kaŋɛ anyi na, k par anyi nɛ k maŋ par anyi gba, anyeeŋ wora Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ nɛ fee kule mo a sa anyi na kasonu, saŋɛ na so asheŋ beeŋ nite nɛnɛ n sa anyi.”

Kananɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na nu Jɛremaya be kekule be asheŋ

7Ta ba nchɛ kudu to, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malga ma kutɔ a laŋɛ kusɔ nɛ b kaŋɛ fanɛ ŋ kule n sa bumo na be kaplɛa so. 8Ndoŋ nna nɛ n tre Johanan nɛ benapo be benimuana na nɛ basa pɔtɛ nɛ b ti so na kikɛ m ba abar so 9nseŋ kaŋɛ bumo le: “Kusɔ nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ nɛ men shuŋi ma mo kutɔ fanɛ n ya kule mo n sa menyi na kaŋɛ nde. 10E yɛ: ‘Nɛ menyee sha kechena kasawule ere so, kumo ere mee leŋ menyi to nna nɛ men chena kumo so nɛ m baa chɛ menyi to, saŋɛ na so men maaŋ naŋ lar kumo so. Kemur nɛ n shin nɛ k ba menyi so na sa ma kebɔltofinfin damta ga. 11Men sa maa ŋana Babilɔn be ewura na. Ma nɛ menyi e wɔtɔ. Ma alɛ beeŋ baa kuŋ menyi nseŋ mɔlga menyi ashi mbe eleŋgboŋ to. 12Ŋkpal ŋ ka bee wu kuwɔr so, meeŋ shin nɛ e wu menyi kuwɔr nseŋ shin nɛ men bɛta n yɔ epe. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.’

13-15Ama menyi basa nɛ men ka a wɔ Juda be efuli so na maŋ daga kekini kewora Enyɛnpe, menyi be Ebɔrɛ na kasonu nseŋ kini kechena kasawule na so. Menyi alɛ e sa maŋ kaŋ kaŋɛ fanɛ, ‘Ayai, anyi ere bee yɔ Ijipt be efuli so nna nɛ an ya chena ndoŋ, kakpa nɛ anyi maaŋ naa nu kena be asheŋ ŋko a wu kena ŋko akoŋ.’ Nɛ men kaŋ kaŋɛ loŋ, kumo ere Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na malɛ beeŋ kaŋɛ le: ‘Men teŋ n yili kumo fanɛ menyee yɔ Ijipt be efuli so nna n ya chena ndoŋ, 16kumo ere kena nɛ menyee ŋana na beeŋ ba menyi so nɛ akoŋ nɛ kumo be asheŋ bee da menyi kufu na gba e ba menyi so nɛ men ya wu ashi Ijipt to ndoŋ. 17Basa kama nɛ b yili kumo fanɛ baaŋ yɔ Ijipt n ya chena na beeŋ wu kena to ŋko akoŋ ŋko kulɔ beeŋ mɔ bumo. Bumo to be ekama maaŋ ji efute, ekoŋwule gba maaŋ gelge jɛrbi nɛ meeŋ bar bumo so na.’

18Ade be kaman nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: ‘Nɛ men kaŋ kini n yɔ Ijipt, kananɛ n daŋ nya agbo ga n wɔtɔ Jerusalɛm be basa nseŋ gberge bumo kusoe na nɛ meeŋ nya agbo n wɔtɔ menyi alɛ gba nseŋ gberge menyi kusoe. Menyi be asheŋ beeŋ baa chinchiŋ basa nɛ b baa ta menyi kadegboŋ na be ketre a shoduu basa. Menyi alɛ maaŋ naŋ wu kakpa ere kenishiso kikɛ.’ ”

19Ndoŋ nna nɛ n naŋ kaŋɛ le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na teŋ ŋ kaŋɛ menyi basa nɛ men ka a wɔ Juda be efuli so na fanɛ men sa maŋ yɔ Ijipt be efuli so. Ŋkpal loŋ so mee kpele menyi kusoe naniere nna 20fanɛ kewora n foe gboŋgboŋi nɛ menyee shin nɛ men wora na. Menyi e kaŋɛ ma fanɛ ŋ kule Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na n sa menyi nseŋ nase kɔnɔ fanɛ kusɔ kama nɛ e kaŋɛ menyeeŋ wora kumo. 21Naniere ŋ kaŋɛ menyi kusɔ nɛ e kaŋɛ, ama menyi alɛ kini kewora kusɔ nɛ Enyɛnpe, menyi be Ebɔrɛ na shuŋi ma fanɛ m ba kaŋɛ menyi na kasonu. 22Amoso men baa nyiŋi fanɛ menyeeŋ wu kena to ŋko akoŋ ŋko alɔ beeŋ mɔ menyi ashi Ijipt be efuli nɛ menyee sha keya chena so na so.”

43

B ka keta Jɛremaya n yɔ Ijipt be asheŋ

1Ŋ ka kaŋɛ basa na kusɔ kama nɛ Enyɛnpe, bumo be Ebɔrɛ na kaŋɛ na n loge, 2nɛ Hoshaya pibinyɛn, Azariya nɛ Kerii pibinyɛn, Johanan nɛ basa kpeŋso na be beko kaŋɛ ma le: “Efɛ nɛ fee ku! Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na maŋ shuŋi fo fanɛ fo ba kaŋɛ anyi fanɛ an sa maŋ ya chena Ijipt be efuli so. 3Neriya pibinyɛn, Baruk e susu fo n wɔtɔ anyi, saŋɛ na so Babilɔnebi na beeŋ nya eleŋ anyi so nseŋ mɔ anyi ŋko ŋ keta anyi n yɔ Babilɔn be efuli so.” 4Amoso Johanan nɛ benapo be benimuana na nɛ basa pɔtɛana na be ekama daa maŋ wora kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ na kasonu n chena Juda be kasawule so. 5Johanan nɛ benapo be benimuana na keta basa nɛ b daŋ pesaŋ to n shile n yɔ efuli pɔtɛana so nseŋ naŋ bɛta m ba Juda be kasawule so na nna n yɔ Ijipt be efuli so. 6Bumo alɛ daŋ naŋ keta ma nɛ Baruk nɛ benyɛn nɛ beche nɛ mbia nɛ ewura Zɛdikaya be mbichesobi nɛ Nebuzaradan nɛ e daa la benapo nɛ baa kuŋ Babilɔn be ewura na be enimu na daŋ yige n sa Gɛdaliya fanɛ e baa keni so na gba nna n ti so n yɔ Ijipt be efuli so. 7B daa maŋ wora Enyɛnpe Ebɔrɛ na kasonu nseŋ daŋ yɔ Ijipt n ya chena kadegboŋ nɛ baa tre Taapanes na.

8Ashi Taapanes ndoŋ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ ma le: 9“Fin ajembu nɛ a shishibi nsaa du peŋgeleŋ peŋgelembi n sulɔ amo n yɔ Ijipt be ewura Fɛɛro be ewurkpa nɛ k wɔ Taapanes be kadegboŋ na to na be kabuna n ya pulgi ebirkesi nɛ b ta m pɔr akpabi a nite so a luri ewurkpa na nseŋ kur m puli ajembu na ndoŋ. Shin nɛ Israɛlebi na be beko e wu fo nɛ fee wora loŋ. 10Kumo be kaman nɛ fo kaŋɛ bumo fanɛ ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na beeŋ shin nɛ ma kenya, Babilɔn be ewura Nebukadneeza e ba nfe m ba ta mbe kuwurputi n nase ajembu nɛ fo puli ere so nseŋ chena kumo so n ji kuwura bumo so. 11Ewura Nebukadneeza beeŋ ba kɔ Ijipt be basa kena nseŋ mɔ bumo be basa damta. Alɔ beeŋ mɔ beko nɛ b pɛ beko malɛ ŋ gberge bumo n yɔ Babilɔn be efuli so. 12Meeŋ shin nɛ Ijipt be agbirlambuana e ji edɛ nɛ Babilɔn be ewura e chɔɔ agbirana na be ako nseŋ sulɔ ako malɛ n yɔ. Kananɛ mbolpɔkpapo bee gbaŋ gbaŋ mbe piŋi to a buu nɛ shɛŋ maa nya mo n duŋ kumo to na aloŋ nɛ e beeŋ gbaŋgbaŋ Ijipt to fanɛ piŋi nseŋ lar n choŋ nɛ shɛŋ maaŋ wora mo. 13Babilɔn be ewura beeŋ mur kegbirlambu nɛ baa shuŋ epeŋi kumo to ashi kadegboŋ nɛ baa tre Hiliopolis ashi Ijipt be efuli so na nseŋ chɔɔ Ijipt be agbirana be elambuana kikɛ.”

44

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka beeŋ mur Juda be basa ashi Ijipt be asheŋ

1Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malga ma kutɔ a laŋɛ Israɛlebi nɛ b wɔ Ijipt be efuli so be ndegboŋana nɛ baa tre Migdɔl nɛ Taapanes nɛ Mɛmfis nɛ e wɔ efuli na be kelargato be esoso na nɛ bumo nɛ a wɔ efuli na be kelargato be kaseto be kaba so na be kaplɛa so. 2Kusɔ nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na kaŋɛ nde: “Menyi gbagba wu kemur nɛ n shin nɛ k ba Jerusalɛm nɛ Juda be efuli so be ndegboŋana na kikɛ so. Hale nɛ mbre a kraa dese fuloŋ nɛ esa kikɛ maŋ wɔ amo to, 3ŋkpal manɛ so, bumo be basa daŋ wora asheŋ lubi nna n shin nɛ n nya agbo. B daa lara esarga nna a sa agbir nseŋ shuŋ agbirana nɛ bumo gbagba ŋko bumo nananyɛnana maŋ naŋ shuŋ ŋ ku so. 4Ma alɛ kraa shuŋi ma anya anebiana na menyi kutɔ nɛ baa kaŋɛ menyi fanɛ men sa maa wora asheŋ lubi nɛ ŋ kishi na. 5Ama menyi maa nu ŋko n wɔtɔ lakal kusɔ nɛ baa kaŋɛ na to. Men kini keyige kebaalara esarga a sa agbirana na. 6Amoso nɛ n chulgi ma agbogboŋ n wurge Juda be ndeana nɛ Jerusalɛm be agbembi so nseŋ puga edɛ n lɛ amo so na. A daŋ ba dese fuloŋ nna nseŋ ki mboŋ nɛ amo be asheŋ bee chinchiŋ basa nsaa keta kufu hale nɛ mbre.

7To, ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na bee bishi nna fanɛ manɛ so nɛ menyee wora menyi gbagba be amu le be kulubi ere? Menyee sha fanɛ benyɛn nɛ beche nɛ mbia wurbi nɛ mbi popɔrbi kikɛ e mur nna nɛ menyi be esa kama maaŋ naŋ ka a wɔtɔ a? 8Manɛ nna nɛ menyee bunyaŋ agbirana nsaa lara esarga a sa amo ashi Ijipt a wɔtɔ ma agbo to? Menyee wora le nna nɛ men mur menyi be amu, saŋɛ na so durnya to be efuli kama so be basa beeŋ baa keni menyi jiga nsaa ta menyi be ketre a sho basa kɔnɔ a? 9Menyi ka daa wɔ Jerusalɛm nɛ Juda be efuli so na, asheŋ lubi nɛ men nananyɛnana nɛ menyi be bewuraana nɛ bewurcheana daŋ wora na nɛ menyi alɛ gba daa kute to a wora. 10Hale naniere gba, menyi be kamoowuso menyi maa sa ma bunyaŋ gba a bishi nɛ menyee wora ma mbraana nɛ keŋini nɛ n ta n sa men nananyɛnana na kasonu.

11Amoso ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na yili kumo fanɛ meeŋ shin nɛ men ji jɛrbi m mur. 12Juda be basa nɛ b ka efuli na so ndoŋ nseŋ yili kumo bumo be ŋgbene to fanɛ baaŋ yɔ Ijipt be efuli so na bre, meeŋ shin nɛ bumo kikɛ e mur. Bumo to be benimu nɛ mbia kikɛ beeŋ wu ashi Ijipt ashi kena to ŋko akoŋ beeŋ mɔ bumo. Bumo be asheŋ beeŋ baa chinchiŋ basa nɛ b baa wora bumo eyurto nsaa ta bumo be ketre a sho basa kɔnɔ. 13Kananɛ n ta kena nɛ akoŋ nɛ alɔ ŋ gberge Jerusalɛm to be basa kusoe na, aloŋ nɛ meeŋ gberge bumo nɛ b wɔ Ijipt na kusoe. 14Basa nɛ b daŋ ka a wɔ Juda be efuli so nseŋ lar m ba kaa wɔ Ijipt na be ekama maaŋ nya n shile m mɔlga mbe kumu ŋko n ji efute. Bumo to be esa koŋwule gba maaŋ bɛta n yɔ Juda, kakpa nɛ b naa yɛlga kebɛta n yɔ na. Bumo to be basa gbrɛbi ko e naŋ nya m bɛta n yɔ.”

15Ndoŋ nna nɛ benyɛn nɛ b nyi bumo be beche ka bee lara esarga a sa agbirana nɛ beche nɛ b daa yil ndoŋ na, n ta Israɛlebi nɛ b daa wɔ Ijipt be kelargato be kaseto be kaba so na nɛ jimaŋ damta na kikɛ boŋ to awɔrso ŋ kaŋɛ ma le: 16“An kini kenu kusɔ nɛ fo kaŋɛ anyi ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ na be ketre to nna. 17Kusɔ kama nɛ an kaŋɛ fanɛ anyeeŋ wora na nɛ anyeeŋ wora. Anyeeŋ lara esarga n sa anyi be kegbirche nɛ e la ebɔrɛso be Ewurche na, nseŋ naŋ ta yabra n to nchu n sa mo, fanɛ kananɛ an nananyɛnana nɛ anyi be ewura nɛ bejuŋkparpoana na daŋ wora ashi Juda be ndeana to nɛ Jerusalɛm be agbembi so na. Kumo be kaman, an daa kɔ ajibi damta nseŋ daŋ dii dama nɛ etɔrɔbi kikɛ malɛ daa maŋ wɔ anyi to. 18Ama baŋ yili jemanɛ nɛ an yige kebaalara esarga a sa ebɔrɛso be Ewurche na nseŋ yige kebaata yabra a to nchu a sa mo na, anyi alɛ maŋ naa kɔ shɛŋ nɛ anyi be basa malɛ naŋ wu kena to nɛ akoŋ mɔ beko.”

19Kede be kaman nɛ beche na naŋ kaŋɛ le: “Anyi ka daa wɔ Juda be efuli so na an daa bunyaŋ ebɔrɛso be Ewurche na nna nsaa ta yabra nɛ ebodobodo nɛ an lɔŋɛ fanɛ mbe kaduli a lara esarga a sa mo. An kulana malɛ daa nyi kusɔ nɛ an daa wora na nseŋ daa yil anyi be kaman ashi amo kikɛ to nna.”

20Ndoŋ nna nɛ ma alɛ kaŋɛ jimaŋ na le: 21“Enyɛnpe Ebɔrɛ na daa nyi esarga nɛ menyi nɛ men nananyɛnana nɛ menyi be bewuraana nɛ bejuŋkparpoana na nɛ kasawule na so be basa kikɛ daa lara ashi Juda be ndeana to nɛ Jerusalɛm be agbembi so na be asheŋ. 22Kabre ŋ ka bee malga ere, menyi be kasawule na dese fuloŋ nɛ esa kikɛ maŋ naa wɔ kumo so. K ki kakpa nɛ kumo be asheŋ bee keta kejijɛ nɛ basa bee ta kumo be ketre a sho basa kɔnɔ ŋkpal Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka daa maŋ naŋ nyiti menyi be kumu kpakpaso nɛ asheŋ woraso lubi na so. 23Jɛrbi nɛ men ji ere ba nna ŋkpal men ka lara esarga n sa agbirana nseŋ wora kulubi n da Enyɛnpe Ebɔrɛ na so nsaa maŋ wora mbe mbraana nɛ keŋini kikɛ kasonu so.

24-25Ade be kaman nɛ ŋ kaŋɛ basa na kikɛ, fɔŋfɔŋ beche na, kusɔ nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kaŋɛ a sa Juda be basa nɛ b wɔ Ijipt na. E yɛ: ‘Menyi nɛ menyi be beche kikɛ bɔ ntaŋ n nase nnɔ n sa ebɔrɛso be Ewurche na. Men nase kɔnɔ fanɛ menyeeŋ lara esarga n sa mo, menyi alɛ wora m bɔlɔ menyi be nnɔ naseso na so. To, kumo be loŋ walɛ! Men baa wora a bɔlɔ menyi be nnɔ naseso na so! Men baa tia menyi be nnɔ na!’ 26Ama naniere men kaŋ asoe n nu kɔnɔ nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee nase ashi ma ketregboŋ na to a sa menyi Israɛlebi kikɛ nɛ men wɔ Ijipt na. M maaŋ naŋ shin nɛ menyi be ekama e naŋ ta ma ketre n nase kɔnɔ a kaŋɛ le: ‘M bɔ Enyɛnpetale Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa na!’ 27Meeŋ shin nɛ menyi maaŋ nyalɛ kikɛ! Menyeeŋ mur. Menyi be galeŋga beeŋ wu kena to ŋko alɔ beeŋ mɔ menyi n ya fo fanɛ menyi to be esa koŋwule gba maaŋ ka. 28Menyi to be gbrɛbi ko e naŋ nya ŋ gelge luwu nseŋ shi Ijipt m bɛta n yɔ Juda be efuli so. Aloŋ, bumo nɛ baaŋ ji efute na beeŋ pin ma nɛ menyi be mmalga be amo nɛ a la kashenteŋ. 29Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ ŋini menyi kusɔ ko nɛ k shin nɛ men pin fanɛ meeŋ gberge menyi kusoe nfe nseŋ naŋ pin fanɛ ŋ ka nase kɔnɔ fanɛ meeŋ mur menyi na la kashenteŋ nna. 30Meeŋ ta Ijipt be ewura Hofra m bɔɔ mo doŋana nɛ baa fin mo nɛ b mɔ na enɔ, fanɛ kananɛ n daŋ ta Juda be ewura Zɛdikaya m bɔɔ Babilɔn be ewura Nebukadneeza nɛ e daa la mo doŋ nseŋ daa fin mo nɛ e mɔ na enɔ na.”

45

Ebɔrɛ ka nase kɔnɔ n sa Baruk be asheŋ

1Jehowakim nɛ e la ewura Josaya pibinyɛn na ka ji Juda be kuwura be kafɛ nasopo to nɛ Baruk sibɛ kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ mo na n nase. Kumo be kaman nɛ ŋ kaŋɛ mo 2kusɔ nɛ Enyɛnpe, Israɛl be Ebɔrɛ na bee kaŋɛ mo ere Baruk na gbagba. 3E yɛ: “Baruk, fee kaŋɛ le: ‘M maaŋ naŋ wora shɛŋ! Enyɛnpe Ebɔrɛ na shin nɛ ma etɔrɔbi naŋ ti so nna. M baŋ shu nna n ya gben. M maaŋ naŋ tiŋ n shu gba!’

4Ama ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee bure kusɔ nɛ m pɔr na nna nsaa gberge kusɔ nɛ n duu a tia ashi durnya kikɛ to. 5Fo ere bee fin asheŋgboŋ nna a sa fo kumu a? Yige amo be kefin. Ŋkpal manɛ so, meeŋ shin nɛ edimɛdi kikɛ e ji jɛrbi, ama kaplɛkama nɛ fo ere yɔ, feeŋ nya n shile m mɔlga fo kumu n ji efute. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

46

Kubɔya nɛ k wɔtɔ a laŋɛ Ijipt be kaplɛa so be asheŋ

1Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ malga ma kutɔ a laŋɛ efuliana na be kaplɛa so nna. 2Ijipt be asheŋ nɛ e daŋ juŋkpar m malga. Kusɔ nɛ e daŋ kaŋɛ a laŋɛ Ijipt be ewura Niko nɛ Babilɔn be ewura Nebukadneeza daŋ kɔ m pɔɔ so ashi kadegboŋ nɛ baa tre nɛ k mata Lɔrgboŋ nɛ baa tre Yufreetes na be benapo be kaplɛa so. Ewura Jehowakim ka ji Juda be kuwura be kafɛ nasopo to na nɛ loŋ wora. Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ kaŋɛ ma nde:

3“Ijipt be benapo be benimuana na

ponte ŋ kaŋɛ bumo be benapo le:

‘Men wora menyi be abɛlso be asɔ kuŋkumuso shiriya,

nseŋ bɛ abar so n yɔ kena to!

4Men ta egaare n deŋi menyi be egbaŋɛ so

n dii n chena amo so!

Men ta menyi be abɛlso be akpaŋwuro m buu,

nseŋ yili m bɛ abar so folee!

Men yee menyi be akpaana be nnɔ,

nseŋ buu menyi be abɛlso be ekpaŋkale!’ ”

5Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bishi le:

“Manɛ nɛ mee wu ere?

Kufugboŋ e tɔr bumo so nɛ b bɛta a shile.

Bedoŋ pɔɔ bumo be benapo so nna nɛ b bɛta

n ta kufu a shile bumo be eshile kikɛ

nsaa maŋ naa gbɛ a keni kaman gba.

6Bumo nɛ baa shile ga gba maŋ tiŋ n shile

m mɔlga bumo be amu;

benapo na maaŋ tiŋ n shile m mɔlga bumo be amu.

B fiti n tɔr kena to nna ashi

kelargato be esoso, a mata Yufreetes be Lɔrgboŋ na.

7Efuli mo nde,

nɛ k koso fanɛ kananɛ Nail be Lɔrgboŋ na

bee bɔlɔ a dii kumo be agurɔŋgu so ashi Ijipt be efuli so?

8Ijipt e koso fanɛ Nail na;

k koso fanɛ lɔr ka bɔlɔ n dii kumo be agurɔŋgu so nna.

Ijiptebi yɛ: ‘Anyeeŋ koso m buu durnya kikɛ so,

anyeeŋ mur ndegboŋana nɛ amo to be basa.

9Kaŋɛ egbaŋɛ na kenishipereso fanɛ b baa shile a yɔ

nɛ egbaŋɛturko na malɛ e baa shil a chɔ so!

Kaŋɛ menyi be esoji na fanɛ b lar m bɛ abar so a yɔ,

Itiopiaebi nɛ Libiyaebi na e keta abɛlso be asɔ kuŋamuso,

Lidiya be basa na keta ata nɛ atanyembi nna.’ ”

10Enyɛnpetale Ebɔrɛ na be kachɛ nna na;

e beeŋ wora n tal to kabre;

kabre e beeŋ gberge mo doŋana kusoe.

Mbe tokobi beeŋ mɔ bumo kumo be keparso,

nɛ ŋklaŋ e gbiti kumo be kaplɛkama le gbetɛɛ.

Enyɛnpetale Ebɔrɛ na beeŋ ta bumo n lara sarga

ashi kelargato be esoso a mata Yufreetes be Lɔrgboŋ na.

11Ijipt be basa, men yɔ Giliad be kasawule so

n ya fin kudur!

Menyi be adur kikɛ la adur jiga nna;

a maaŋ tiŋ n chɛ menyi.

12Efuliana na nu men be ŋaba be asheŋ;

esa kama malɛ nu men be kushu.

Soja ko bee fiti mo barkasa nna

nɛ bumo benyɔ na kikɛ e tɔr kasawule.

Nebukadneeza be keba be asheŋ

13Jemanɛ nɛ Babilɔn be ewura Nebukadneeza nɛ e ba kɔ Ijipt be efuli so kena na nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na malga ma kutɔ.

14E yɛ: “Ber kebomboŋ ashi Ijipt be ndeana to;

fɔŋfɔŋ ashi Migdɔl nɛ Mɛmfis nɛ Taapanes,

ŋ kaŋɛ le:

‘Men wora shiriya ŋ kɔ n suge menyi be amu;

asɔ kama nɛ men kɔ na kikɛ beeŋ mur kena to!

15Manɛ nna nɛ menyi be kegbirgboŋ Apis na tɔr?

Enyɛnpe Ebɔrɛ na e ŋmɛa kumo n lɛ!’

16Menyi be esoji fiti abar nna n tɔr,

nɛ eko kaŋɛ mo barkasa le:

‘Koso manaŋ nɛ an shile bedoŋ be tokobi

m mɔlga anyi be amu nseŋ yɔ anyi be basa kutɔ epe!’ ”

17Kede be kaman nɛ men ta ketre popɔr ere:

“Awɔr Damta nɛ Sheŋ Maa wora;

n nase Ijipt be ewura.

18Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e la ewura.

Ma e la Ebɔrɛ nɛ e bee sa ŋkpa na.

Kananɛ Tabɔɔ be kebee baa du jeŋgreŋ a chɔ abeeana,

nɛ Kaamɛl be kebee malɛ dii awɔlto a chɔ teku na,

aloŋ nɛ edoŋ nɛ e beeŋ ba kɔ fo na be eleŋ

beeŋ baa chɔ feya.

19Ijipt be basa, men bela ase n wora shiriya;

bedoŋ beeŋ ba pɛ menyi n yɔ kenyaya to.

Menyi be kadegboŋ nɛ baa tre Mɛmfis na beeŋ bure

a dese fuloŋ nɛ esa kikɛ maaŋ naa wɔ kumo to.

20Ijipt du fanɛ nache fɔlbi nɛ e walɛ kebita

nɛ wuloŋ shi kelargato be esoso m ba duŋ mo nna.

21Benapo nɛ e ber paa na gba

du fanɛ anabi nɛ a ji n daŋ n wora ŋku nna.

Bumo alɛ gba beeŋ kilgi n lara keya n shile;

b maaŋ yili n tu bedoŋ na ŋ kɔ,

ŋkpal manɛ so, jɛrbi be kachɛ bee ba bumo so nna,

nɛ bumo be kasogberge be saŋɛ fo.

22Ijipt bee fɛɛto nna fanɛ kuwɔ a shile,

saŋɛ nɛ bedoŋ be benapo bee ba eleŋ so na.

Akpanfu nɛ b ta m ba kaa kɔ mo

fanɛ kananɛ basa bee kuya ndibi

23kupo to be ndibi a mur ndibi nɛ a mel abar so na.

Bumo be benapo shi ga nɛ esa maaŋ tiŋ ŋ karga bumo;

b shi ga a chɔ gba.

24Ijipt be basa ji anishinyɔr;

basa nɛ b shi kelargato be esoso na

kɔ m pɔɔ bumo so.”

25Kumo be kaman, nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Meeŋ gberge Tebes be kegbir nɛ baa tre Ammɔn na nɛ Ijipt be agbirana nɛ kumo be basa nɛ bewuraana nɛ bekama nɛ b ta bumo be yirda n deŋi Ijipt be eleŋgboŋ so na kusoe. 26Meeŋ ta bumo m bɔɔ ewura Nebukadneeza nɛ mbe benapo enɔ. Ama mee nase kɔnɔ nna fanɛ, kachako Ijipt beeŋ naŋ nya basa nɛ b chena nfe fanɛ kananɛ k daa du na. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka beeŋ mɔlga mbe basa be asheŋ

27“Ma basa, men sa maa lɔ kufu.

Israɛl be basa, men sa maa chicha kufuso.

Kachako meeŋ lara menyi ashi efuli pɔtɛana so

m bar menyi epe.

Menyi nɛ menyi be kaman to ebi kikɛ

beeŋ ba kaa wɔ kayurwushi to

nɛ esa kikɛ maaŋ naŋ ta kufu n da menyi.

28Meeŋ ba menyi kutɔ m ba mɔlga menyi.

Ma alɛ beeŋ mur efuliana

nɛ n daŋ pesaŋ menyi to n yɔ amo so na,

ama m maaŋ mur menyi ere.

M maaŋ shin nɛ men wora kulubi

nɛ m maŋ gberge menyi kumo be kusoe;

ama meeŋ gberge menyi kusoe na

nɛ kumo be ekpa so nna.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

47

Kubɔya nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ ta n sa Filistiebi be asheŋ

1Pɔɛŋ nɛ Ijipt be ewura ya kɔ kade nɛ baa tre Gaaza na kena, Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ kaŋɛ ma nna fanɛ ŋ kaŋɛ Filistiebi na le. 2E yɛ:

“Keni! Nchu bee bɔlɔ a dii kelargato be esoso;

amo alɛ beeŋ ba fanɛ lɔr ka bɔlɔ n dii apla na.

Nchu na beeŋ ba buu kasawule nɛ kusɔ kama so,

a beeŋ buu ndegboŋana nɛ basa nɛ b wɔ amo to kikɛ so.

Edimɛdi beeŋ boŋ to a shu a fin kechɛto

nɛ durnya to be basa kikɛ e shu kenishipereso ga.

3Baaŋ nu egbaŋɛ be aya ka bee gbri kasawule so,

nseŋ nu egbaŋɛturko be egbri gba kasawule so.

Betuto nɛ benio maaŋ naŋ bɛta n ya ta bumo be mbia;

ŋkpal manɛ so baaŋ paŋ kenyɛn nseŋ chɛl

nɛ bumo be mbre maaŋ naa kɔ eleŋ.

4Filistiebi be kemur be saŋɛ fo,

saŋɛ fo nɛ bumo be ndegboŋ nɛ baa tre

Tayɛ nɛ Sidɔn na e mur nɛ b maaŋ naŋ nya kechɛto.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naaŋ mur Filistiebi

nɛ b shi keplasawule nɛ baa tre Kriit na m ba na.

5Kebɔltofinfin damta tɔr basa nɛ b wɔ Gaaza na so,

nɛ kɔnɔ mɔ basa nɛ b wɔ Ashkɛlɔn na, nɛ b wora shruum.

Nchɛ afanɛ nɛ basa nɛ b wɔ Filisti be mboŋ nɛ a ka na

beeŋ chena a wora fanɛ b ka bee shu keeli na?

6Menyee shu a kaŋɛ le: ‘Enyɛnpe Ebɔrɛ be Tokobi!

Saŋɛ mo nɛ feeŋ yige anyi be kemɔ?

Bɛta n luri fo efar to

n ya kaa wɔ kumo to a wushi!’

7Ama nuso nɛ k beeŋ tiŋ n wushi,

jemanɛ nɛ n sa kumo kushuŋ fanɛ k shuŋ?

Ŋ kaŋɛ kumo kenishipereso fanɛ k kɔ Ashkɛlɔn

nɛ basa nɛ b chena teku be ekarso na.”

48

Mowab be kemur be asheŋ

1Kusɔ nɛ Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ efuli nɛ baa tre Mowab na be kaplɛa so nde:

“Asheŋ maaŋ nyalɛ n sa kade nɛ baa tre Nebo na;

ŋkpal manɛ so, k beeŋ mur cheche.

Bedoŋ beeŋ kɔ n suge Kiriataim,

kumo be mboŋ lempoana beeŋ bure n tɔr

nɛ kumo be basa e ji anishinyɔr.

2Mowabebi, esa kikɛ maaŋ naaŋ maŋkura menyi.

Bedoŋ bee kre keku menyi be ŋkpa so

ashi men be kadegboŋ nɛ baa tre Hɛshbɔn na to.

Kusɔ nɛ ma tokobi beeŋ wora e la keshin nɛ kakpa

a wora shruum ashi kade nɛ baa tre Madmen na.

3Basa nɛ b wɔ Horoneem na

beeŋ shu n fin kechɛto

jemanɛ nɛ bedoŋ beeŋ kɔ bumo be kade

m mur kumo na.

4Mowab be efuli na beeŋ mur!

Kumo be mbia beeŋ shu;

5baaŋ shu anishichubi m bɔla ekpa a yɔ

kade nɛ baa tre Luhif nɛ k wɔ

Horoneem be ekpa to na.

Baaŋ baa kute ejɛrbi nɛ b ji na be asheŋ.

6Men shile manaŋ m mɔlga menyi be efute!

Men ta kumu n shoŋi keshishɛrsawule so a yɔ

fanɛ kurma nɛ e yeŋ na.

7Mowabebi, men ta menyi be yirda nna n wɔtɔ

menyi be eleŋ nɛ kedamaya to,

ama naniere bedoŋ beeŋ kɔ m pɔɔ menyi so

nseŋ yɛr menyi be kegbir nɛ baa tre Chemɔsh na

nɛ kumo be agbirwuraana nɛ benimuana na

efuli pɔtɛ wɔfɔ so.

8Menyi be ndeana na be kukoŋwule gba

maaŋ lar kemur na to.

Menyi be apreŋsawule nɛ ataŋɛ

kikɛ gba beeŋ mur.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

9Men chulgi nfɔl n wurge Mowab be kasawule so

nɛ kasawule na e ki kasawule wuso

nsaa maaŋ naŋ tiŋ n wora adɔjibi;

kumo be ndeana gba beeŋ ki nde fuloŋ a dese,

nɛ esa kikɛ maaŋ naa wɔ amo to.

10Mee sha fanɛ men mɔ Mowabebi na nna;

men kaŋ shin nɛ b nya n shile m mɔlga bumo be amu

meeŋ sho menyi kɔnɔ.”

11Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ:

“Mowab be basa wɔtɔ nna nɛ shɛŋ maa tɔrɔ bumo.

Bumo alɛ maŋ naŋ yɔ kenyaya to ashi efuli pɔtɛ wɔfɔ so kikɛ.

Mowabebi na du fanɛ yabra nɛ a yil nɛ b maa baga amo to

ŋko a chulgi amo a wɔtɔ a wɔtɔ mpuya to nna.

Amo be efɛ maa chɛrga,

amo be ebel malɛ baa du kananɛ a du nna.

12Amoso saŋko bee ba nɛ n shuŋi basa ko nɛ b ba ju

Mowabebi na n lar fanɛ b ka chulgi yabra na.

Baaŋ ju Mowabebi na n lar fanɛ b ka chulgi

yabra mpuya to n lɛ nseŋ bure amo cheche na.

13Saŋɛ na so Mowabebi na maaŋ naŋ yirda

bumo be kegbir nɛ baa tre Chemɔsh na,

fanɛ kananɛ Israɛlebi na maŋ naŋ yirda kade nɛ baa tre Bɛtɛl

nɛ b daŋ ta yirda n wɔtɔ kumo to jemanɛ ko na.

14Mowab be benyɛn bee kaŋɛ nna fanɛ

bumo ere la benapo lempo nɛ b kɔ kenyɛn nna.

15Ama ma e la Enyɛnpe Ebɔrɛ;

Ewura nɛ e kɔ eleŋ ga na.

Mee nase kɔnɔ nna fanɛ bedoŋ

beeŋ ba kɔ kena m pɔ menyi be ndeana so.

Menyi be benapo lempo gba

beeŋ wu kena na to.

16K maaŋ chɛr ko

nɛ Mowab be basa e ji jɛrbi;

17nɛ menyi efuliana nɛ men taga Mowab be efuli so to na,

nɛ menyi kikɛ nɛ men nyi kananɛ k daa du na

e shu n sa kumo.

Menyeeŋ kaŋɛ le: ‘Kumo be eleŋgboŋ nɛ k kɔ a ji

kuwura na nɛ kumo be kemaŋkura

nɛ yuku na kikɛ maŋ naa wɔtɔ.’ ”

18Menyi bumo nɛ men yɔ kade nɛ baa tre Dibɔn na

e gbelge menyi be kemaŋkura so m ba

chena kasawule eshishɛrpumpuŋ to;

ŋkpal manɛ so, emo nɛ e beeŋ mur Mowab na

ba nɛ e ba mur menyi be ndegboŋ lempoana na cheche.

19Menyi basa nɛ men wɔ kade nɛ baa tre Aruwa na

e yili ekpakar a jo;

saŋɛ na so bumo nɛ b shile a choŋ na kaŋ tu menyi

nɛ men bishi bumo kusɔ nɛ k wora.

20Baaŋ kaŋɛ menyi le: “Mowabebi kɔ kena n tɔr nna!

Men shu n sa bumo. B ji anishinyɔr.

Men ber kumo be kebomboŋ ashi Aanɔn be Lɔr na be ekarso,

fanɛ Mowab be efuli na mur!

21-24Meeŋ gberge basa nɛ b wɔ Mowab be efuli so be ndeana to,

fɔŋfɔŋ Holon nɛ Jaaza nɛ Mefaaf nɛ Dibɔn nɛ Nebo nɛ Bɛf

Diblateem nɛ Kiriataim nɛ Bɛf Gamul nɛ Bɛf Mɛɔn nɛ

Keriɔf nɛ Bozra kusoe.

25Mowab be eleŋgboŋ nɛ yuku kikɛ mur;

bumo be benapo maaŋ naŋ tiŋ n wora shɛŋ.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

26Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le:

“Ŋkpal Mowabebi ka keni ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na jiga

nseŋ kaŋɛ fanɛ b kɔ eleŋ a chɔ ma so,

meeŋ kaŋɛ efuli pɔtɛana na be basa fanɛ b shin nɛ

Mowab be basa e nuu nsa m boo nseŋ kwiɛ

n dese amo to a melti;

saŋɛ na so basa beeŋ mushe bumo.”

27Mowab be basa, men baa nyiŋi

kananɛ men daŋ wora

Israɛl be basa eyurto.

Men daŋ wora bumo nna

fanɛ b ka la beyu nɛ besugepo na.

28Menyi basa nɛ men wɔ Mowab be efuli so na e lar menyi be ndeana to nseŋ ya kaa wɔ abeelaŋ to fanɛ kananɛ elepɔ bee tɔ asha abeelaŋ to a di to na. 29N nyi kananɛ Mowab be basa bee wu bumo be amu nseŋ kpeŋ nsaa ŋini to fanɛ bumo ere e baa la basa a chɔ bekama. 30Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na nyi bumo be ŋkpensheŋ, ama bumo be mpuchi maaŋ tiŋ m mɔlga bumo. 31Amoso meeŋ shu anishichubi n sa ekama nɛ e wɔ Mowab be efuli so nɛ basa nɛ b wɔ kade nɛ baa tre Kir Hɛrɛs to na. 32Ma alɛ beeŋ shu n sa basa nɛ b wɔ kade nɛ baa tre Sibma nseŋ shu a chɔ loŋ n sa basa nɛ b wɔ kade nɛ baa tre Jaza na. Fo, kadegboŋ Sibma du fanɛ kefeelebi nɛ kumo be ayabi salga to n ya fo Teku Wuso na ashi epeŋitɔrkpa be kaba so hale n ya fo Jaza nna. Ama naniere fo asɔrso nɛ baa tre greeps nɛ fee sɔr kechali so na mur. 33Kagbenefuli nɛ kagbenewushi maŋ naa wɔ basa to ashi Mowab be adɔsawule nɛ ndibisɔrso be adɔana so ŋkpal b ka maŋ naa nya adɔjibi nɛ greeps, a wora yabra so.

34Basa nɛ b wɔ nde nɛ baa tre Ɛleale nɛ Jahaz na bee nu basa nɛ b wɔ kade nɛ baa tre Hɛshbɔn na be kushu nna. Nɛ bumo nɛ b wɔ Horoneem nɛ Eglaf Shelishima be ndeana to bee nu Zowaebi be kushu. Ŋkpal manɛ so, kabombi nɛ baa tre Nimrim na gba wɔlto nna. 35Meeŋ shin nɛ Mowab be basa e yige kebaalara esarga nsaa chɔɔ eduwu ashi bumo be agbirase a sa bumo be agbirana. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

36“Mee shu ma kagbene to nna a sa Mowab nɛ Kir Hɛrɛs be basa, fanɛ kananɛ esa bee foŋ kalopi a boŋ keeli be kasha na, ŋkpal manɛ so, bumo ere be asɔ nɛ b kɔ kikɛ mur. 37Benyɛn na kikɛ daŋ she bumo be amu nɛ ntɔl nna nɛ basa na kikɛ ta asɔ ŋ kpɛa ŋ kpɛa bumo be enɔana nseŋ ta nli be asɔbuuso m buu. 38Bumo be achoŋi nɛ alɔnɛ kikɛ so, b baa shu nli nna, ŋkpal manɛ so, ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na farnyaŋ Mowab be basa to nna fanɛ kapuya nɛ esa kikɛ maa sha nɛ b ta n lɛ nɛ k bure na nna. 39Mowab be efuli bure cheche a dese nɛ kumo be basa ji anishinyɔr nɛ efuliana nɛ a kulti kumo na be basa kikɛ wu kumo nɛ k chinchiŋ bumo nɛ b wora bumo eyurto. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

40Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ nase kɔnɔ nna fanɛ efuli ko beeŋ ba parga kumo be atɛ to m buu Mowab so n fuu kumo fanɛ kusore na. 41Baaŋ kɔ n suge ndeana na nɛ mboŋ lempoana na kikɛ. Loŋ be kachɛ na kufu beeŋ pɛ Mowab be benapo fanɛ kananɛ kufu bee pɛ eche nɛ kakurge ta mo na. 42Mowab be efuli na beeŋ mur nsaa maaŋ naa wɔtɔ, ŋkpal manɛ so, kumo be basa pal kaman nna n sa ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na. 43Kenishipere gboŋgboŋi nɛ k bee keta kufu nɛ amaŋgboŋ nɛ ajigbelɛ e dese a jo Mowab be basa. 44Esa kama nɛ e beeŋ nya n shile kenishipere gboŋgboŋi na to na beeŋ tɔr amaŋgboŋ na to. Ekama nɛ e beeŋ nya n dii n lar amaŋgboŋ na to malɛ beeŋ tɔr ajigbelɛ na to nɛ a pɛ mo, ŋkpal manɛ so, Enyɛnpe Ebɔrɛ teŋ n yili jemanɛ nɛ Mowab be efuli na beeŋ nya kumo be kasogberge nna. 45Basa nɛ b shile kena na daŋ shile n yɔ Hɛshbɔn nna, kadegboŋ nɛ ewura Sihɔn daŋ chena ndoŋ n ji kuwura dra dra na. B daa shile nna a mɔlga bumo be amu, ama b ka yɔ nɛ kadegboŋ na bee ji edɛ. Mowab be basa bee sha anasheŋ nna ga, ama edɛ na teŋ n ji bumo be ndekarso nɛ abee so kikɛ m mur. 46Asheŋ maaŋ nyalɛ n sa menyi, Mowab be basa! Men shuŋ menyi be kegbir Chemɔsh na, ama naniere menyi e mur nɛ b pɛ menyi be mbia malɛ katinso n yɔ efuli pɔtɛ wɔfɔ so na.

47Ama kachako, ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ naŋ bɛta Mowab be basa m ba nɛ b naŋ dii kedama. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

49

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka ji Ammɔn demu be asheŋ

1Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ Ammɔn be efuli so be kaplɛa so nde: “Israɛl be basa kɔ mbi damta nɛ baaŋ ji kasawule na be kapetɛ. Nɛ manɛ nna nɛ b shin nɛ basa nɛ baa shuŋ kegbir nɛ baa tre Mɔlɛk na sɔ Gad be yiri to ebi be kebonfu be nsawule so n chena so? 2Kachako bee ba nɛ n shin nɛ benapo ko e ba kɔ basa nɛ b wɔ efuli na be kadegboŋ nɛ baa tre Rabba to na kena m mur kumo cheche nseŋ chɔɔ ndekarso na n lɛ. Kumo be kaman nɛ Israɛl be basa e naŋ sɔ bumo be kasawule ashi basa nɛ b daŋ suge kumo na kutɔ. 3Menyi basa nɛ men wɔ Hɛshbɔn be kade to na beeŋ shu awɔrso. Kade nɛ baa tre Ai na beeŋ mur! Rabba be beche, menyeeŋ ta nli be asɔbuuso m buu a shu keeli! Ekama beeŋ wulto a shile a kulti kaplɛkama. Baaŋ ta menyi be kegbir, Mɔlɛk nseŋ pɛ agbirwuraana nɛ kegbir ase be benimuana na tintiŋ so n yɔ efuli pɔtɛ wɔfɔ so. 4Manɛ so nɛ menyi, Ammɔnebi, nɛ menyee maa ji kashenteŋ ere bee puchi? Menyi be eleŋ bee duga so nna na nɛ manɛ nna nɛ men kraŋ yirda menyi be yuku nsaa kaŋɛ fanɛ esa kikɛ maaŋ tiŋ ŋ kɔ menyi kena? 5Meeŋ shin nɛ kenishipere gboŋgboŋi nɛ k bee keta kufu a shi kaba kama so m ba menyi so nɛ men shile m mɔlga menyi be amu. Esa kikɛ maaŋ naa wɔtɔ nɛ e naŋ gama menyi be benapo abar so.

6Ama kachako meeŋ naŋ bɛta Ammɔn be basa m ba epe n shin nɛ b naŋ nya asɔ nɛ b paŋ na. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka beeŋ ji Edɔm be basa demu be asheŋ

7Kusɔ nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ Edɔm be efuli so nde: “Edɔm be basa maŋ kɔ nfɛra nna a? Basa nɛ baa ji bumo asoeto na maa kaŋɛ bumo kusɔ nɛ baaŋ baa wora nna a? Bumo be kanyiasheŋ kikɛ loge nna a? 8Menyi basa nɛ men wɔ kadegboŋ nɛ baa tre Dedan na e shile n ya ŋana! Meeŋ shin nɛ Isɔɔ be kaman to ebi e ji jɛrbi, ŋkpal manɛ so, jemanɛ fo nɛ ŋ gberge bumo kusoe. 9Basa nɛ baa teŋi ayu ŋko a chuge asɔrso bee teŋi ŋko a chuge nna nsaa ka ako nɛ betirpo malɛ e baa shishi amo. Beyu malɛ baa yɔ kayu to kanyɛso, asɔ nɛ baa sha nawule nɛ baa ta. 10Ama ma ere beeŋ ta kusɔ kama nɛ k la menyi Isɔɔ be kaman to ebi peya nseŋ bugi menyi so n lɛ ashi kakpa nɛ menyeeŋ ŋana, saŋɛ na so menyi maaŋ naŋ tiŋ n ta menyi be amu ŋ ŋana. Edɔm be efuli so be basa kikɛ beeŋ mur nɛ ekoŋwule gba maaŋ ka. 11Ama menyeeŋ tiŋ n yirda ma nseŋ yige menyi be amunibi nɛ bekulpoche n sa ma nɛ m baa keni bumo so.

12Efuliana nɛ bumo be basa maŋ daga kasogberge gba ka beeŋ nuu ma agbo be kawiebi to, manɛ nna nɛ menyi ere maaŋ nya kasogberge? Menyi alɛ gba beeŋ nuu kawiebi na to. 13Ŋ gbagba e bɔ ntaŋ fanɛ Bozra nɛ k la Edɔm be efuli so be kadegboŋ na beeŋ ki keshishɛrsawule nɛ basa e wu kumo nɛ k chinchiŋ bumo nseŋ keta bumo kufu. Basa beeŋ baa wora kumo eyurto nsaa ta kumo be ketre a shoduu basa. Ndekarso nɛ a kulti kumo na kikɛ beeŋ ki alambure a dese mbaanaayɔ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

14Kumo be kaman nɛ ma, Jɛremaya kaŋɛ le: “Edɔm be basa, kubɔya ko nɛ n nya shi Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ. E yɛ, e shuŋi kabɔ fanɛ e ya kaŋɛ efuliana na fanɛ b gama bumo be benapo abar so nseŋ bela ase m ba kɔ menyi kena. 15Enyɛnpe Ebɔrɛ na malɛ beeŋ shin nɛ men ki basa pɔso nɛ esa kama maaŋ naa sa menyi bunyaŋ. 16Menyi be kamoowuso nɛ menyee fɛ fanɛ efuliana na be basa bee ŋana menyi na. Menyi ka chena abee to nɛ abee be awɔlto so nɛ menyee fɛ loŋ, ama nɛ men wɔ awɔlto chilili fanɛ kusore gba, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ tiŋ m bar menyi kaseto. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

17Kede be kaman, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Kemur nɛ k beeŋ ba Edɔm be efuli so na be asheŋ beeŋ baa keta kufu. Ekama nɛ e beeŋ bɔla ndoŋ a choŋ nseŋ wu kumo, kufu beeŋ pɛ mo nɛ e baa chicha. 18Kusɔ nɛ k daŋ wora ndegboŋ nɛ baa tre Sodɔm nɛ Gomɔra dra dra na e naaŋ wora Edɔm be efuli so gba jemanɛ nɛ amo nɛ nde nɛ a kulti amo na kikɛ daŋ mur na. Esa kama maaŋ naŋ chena Edɔm be efuli so kikɛ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na. 19Kananɛ buluŋ bee lar kupo nɛ k dese Jɔɔdan be Lɔrgboŋ na ase a ba asɔbɔya be ejikpa nɛ asɔbɔya na e baa shile na, nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ ba nɛ Edɔmebi e shile epul to n lar bumo be kadegboŋ na to. Kumo be kaman nɛ ejuŋkparpo nɛ meeŋ lara na e ba chena n ji kuwura efuli na so. Wanɛ e naŋ tiŋ n ta mbe kumu m ber ma ŋko n to ma emaŋ? Ewurjipo kikɛ maŋ wɔtɔ nɛ e beeŋ tiŋ n tu ma ŋ kɔ. 20Amoso men nu kusɔ nɛ ŋ kre a laŋɛ Edɔm be basa be kaplɛa so nseŋ naŋ nu kusɔ nɛ mee sha kewora basa nɛ b wɔ kadegboŋ nɛ baa tre Tɛman na to na. Bedoŋ beeŋ pɛ menyi be mbia katinso ŋ gberge bumo n yɔ efuli pɔtɛana so nɛ menyi be efuli na e mur. 21Jemanɛ nɛ Edɔm beeŋ tɔr na, egbri nɛ k beeŋ gbri na beeŋ shin nɛ durnya kikɛ e gbuŋgbuŋ, nɛ bumo be basa be kushu be awɔr e ya fo Teku Peper na ase. 22Bedoŋ na beeŋ ba kɔ Bozra be basa eleŋso fanɛ kusore ka ber atɛ to ŋ gbelge m ba kasawule so eleŋso na. Kachɛ na kaŋ fo, Edɔm be benapo be ŋgbene beeŋ jija bumo ga fanɛ eche nɛ kakurge ta mo na.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka beeŋ ji Damaskɔs demu be asheŋ

23Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ Damaskɔs be kaplɛa so nde: “Kagbenejija nɛ kabɔlar daŋ tɔr basa nɛ b daa wɔ ndegboŋ nɛ baa tre Hamaf nɛ Apad na so nna ŋkpal b ka daŋ nu baru lubi so. Kafɔŋ damta daŋ luri bumo to nna fanɛ kananɛ teku be nchu bee ku a ba kaa buu kumo be ekarso so na nna. 24Damaskɔs be basa na daŋ pɔ aba nna ga nseŋ daŋ ta kufu nɛ keyeŋi yeŋi n shile. Ebesa nɛ kagbenejija damta e daa wɔ bumo to fanɛ eche nɛ e bee kurge na. 25Jemanɛ ko ma kagbene daŋ fuli menyi be kadegboŋ nɛ k kɔ ketre na so nna. Ama naniere mee kpele menyi kusoe nna fanɛ men lar kumo to n shile m mɔlga menyi be amu. 26Loŋ be kachɛ na kaŋ fo bedoŋ beeŋ mɔ mbrantiɛfɔlbi na agbembi so nseŋ mur bumo be benapo kikɛ. 27Meeŋ nya edɛ n wɔtɔ Damaskɔs be nwu to nseŋ chɔɔ ewura Bɛnhadad be ewurkpa lempoana n lɛ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Demuji nɛ k bee ba Kɛda be yiri nɛ Hazɔɔ be kadegboŋ so be asheŋ

28Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ a laŋɛ Kɛda be yiri nɛ keshishɛrsawule so be ndekarso na be kaplɛa so nde: “Men nu nfe, Kɛda be basa nɛ eyiriana nɛ a wɔ keshishɛrsawule nɛ k wɔ a laŋɛ epeŋilarkpa be kaba so na. Ŋ kaŋɛ Babilɔn be Ewura Nebukadneeza fanɛ e ba kɔ menyi kena m mur menyi. 29Mbe benapo nɛ bumo be asheŋ bee keta kufu na beeŋ ba kulti menyi n wɔtɔ nseŋ suge menyi be ewajɛbu nɛ asɔ kikɛ. Bumo alɛ beeŋ naŋ suge menyi be mbolpɔ nɛ enyɔma gba n ti so.

30Hazɔɔ be basa, ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na e naa kaŋɛ menyi na fanɛ men shile n yɔ kufɔ n ya ŋana. Babilɔn be ewura Nebukadneeza kre kulubi a laŋɛ menyi be kaplɛa so. Kusɔ nɛ e kaŋɛ nde: 31‘Men shin nɛ an ya kɔ basa nɛ baa fɛ fanɛ shɛŋ maaŋ tiŋ n wora bumo na! Bumo be kadegboŋ na maŋ kɔ egbalana nɛ mbunagboŋana a kuŋ kumo.’

32Meeŋ suge bumo be enyɔma nɛ asɔbɔya kikɛ! Meeŋ pesaŋ basa nɛ baa kuya bumo be emin so na n sɔ kaplɛkama, nseŋ naŋ shin nɛ jɛrbi e shi kaba kama so m ba bumo so. 33Hazɔɔ beeŋ ki keshishɛrsawule mbaanaayɔ nɛ ejiŋkaamu e baa wɔ kumo so. Esa kikɛ maaŋ naŋ chena kumo so kikɛ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka ji Elam demu be asheŋ

34Zɛdikaya ka ji Juda be efuli so be kuwura, k maŋ chɛr ko nɛ Enyɛnpetale Ebɔrɛ na malga ma kutɔ a laŋɛ Elam be efuli be kaplɛa so. 35E yɛ: “Meeŋ shin nɛ b mɔ basa nɛ b ta ata ŋ kɔ n shin nɛ Elam be efuli na nya eleŋ ga na. 36Bedoŋ beeŋ shi kaba kama so m ba kɔ Elam be basa nseŋ pɛ bumo tintiŋso n yɔ durnya to be efuli kama so. 37Meeŋ shin nɛ Elam be basa bumo bedoŋana e mɔ bumo n jija bumo kuraa nseŋ naŋ shin nɛ b ji jɛrbi nɛ ma agbogboŋ beeŋ shin nɛ k ba bumo so na. 38Meeŋ mur bumo be bewura nɛ bejuŋkparpoana nseŋ nase ma kuwurputi ndoŋ n ji kuwura efuli na so. 39Ama kachako meeŋ naŋ bɛta Elam be basa m ba bumo be kasawule so nɛ b naŋ dii kedama. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

50

Kubɔya nɛ k wɔtɔ a laŋɛ Babilɔn be kaplɛa so be asheŋ

1Kubɔya nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na sa ma a laŋɛ Babilɔn be kadegboŋ nɛ kumo be basa be kaplɛa so nde:

2“Bɔ baru na nseŋ ber kumo be kubomboŋ n sa efuliana na!

M maŋ tuta na so nseŋ ber baru na be kubomboŋ!

Sa maŋ ta kumo fanɛ ashiri be kesheŋ!

Babilɔn be efuli na beeŋ kɔ n tɔr!

Bumo be kegbir nɛ baa tre Maaduk na e bure to;

nɛ anishinyɔr a ji bumo be agbirana kikɛ.

3Efuli ko beeŋ shi kelargato be esoso m ba kɔ Babilɔn be efuli na kena n shin nɛ k ki keshishɛrsawule a dese. Edimɛdi nɛ asɔbɔya kikɛ beeŋ shile nɛ esa kama maaŋ naa wɔ ndoŋ.”

Israɛl be basa ka beeŋ naŋ bɛta n yɔ bumo be kasawule so be asheŋ

4Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ: “Jemanɛ na kaŋ fo, Israɛl nɛ Juda be basa kikɛ beeŋ cha abar n shu anishichubi. Kumo be kaman nɛ b bɛta m ba bumo be kasawule so m ba bunyaŋ ma. 5Baaŋ bishi n fin Jerusalɛm be ekpa nseŋ bɔla kumo so m bɛta m ba nɛ ma nɛ bumo e wora kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ k beeŋ baa wɔtɔ mbaanaayɔ. Bumo alɛ maaŋ naŋ wora n da kumo so ŋko n teŋ kumo so kikɛ.

6Ma basa du fanɛ mbolpɔ nɛ bumo be bekpapoana shin nɛ b foe abee so nna. B daa nite cham cham kebee ko so nna n ya kaa lar kuko so nseŋ daŋ teŋ kakpa nɛ bumo pe wɔ so. 7Bekama nɛ b daŋ wu bumo daa kɔ bumo kena nna. Le nɛ bumo doŋana bee kaŋɛ: ‘B wora alubi nna n da Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ e sa bumo nananyɛnana tama na so. Amoso kusɔ nɛ an wora na maŋ lubi. Bumo nananyɛnana daŋ yirda Enyɛnpe Ebɔrɛ nna, nɛ a daŋ daga fanɛ bumo alɛ gba ka ji kashenteŋ n sa mo.’

8Israɛl be basa, men shile n lar Babilɔn be efuli so. Men sa maŋ naŋ jo esa kama! 9N ya we n wɔtɔ efuli lempoana ko ashi kelargato be esoso be kaba so nna fanɛ b ba kɔ Babilɔn be efuli na kena. Baaŋ ber abar so nna m ba kɔ m pɔɔ kumo so. B la basa nɛ b nyi kekpaŋ to nɛnɛ nna nsaa to ata ga. B maa to a paŋ kikɛ. 10Baaŋ ba fuu Babilɔn be asɔ kama nɛ baa sha na n yɔ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Babilɔn ka tɔr be asheŋ

11Ade be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Babilɔn be basa, men daŋ suge ma basa be asɔ nna nɛ k par menyi ga nɛ menyee wora awɔr fanɛ mbrantiɛfɔlbi nɛ baa beri ayu ŋko gbaŋɛ ka bee shu na. 12Menyi alɛ gba be kadegboŋ nɛ baa tre Babilɔnia na to be basa beeŋ ŋaba nseŋ ji anishinyɔr. Babilɔn be efuli na malɛ gbagba beeŋ ki efuliana kikɛ to be kumo nɛ k maaŋ baa kɔ ketre. K beeŋ ki keshishɛrsawule nɛ nchu maaŋ baa wɔ kumo so. 13Ma agbo beeŋ mur Babilɔn nɛ esa kama maaŋ naa wɔ kumo so. Kufu beeŋ pɛ esa kama nɛ e beeŋ bɔla ndoŋ a choŋ n wu kusɔ nɛ k wora na, nɛ e baa chicha.

14Menyi basa nɛ men kɔ ata a kɔ na, e ba bɛ abar so ŋ kulti Babilɔn n wɔtɔ. Men to menyi be atanyembi kikɛ n wɔtɔ Babilɔn to, ŋkpal manɛ so, k wora kulubi n da ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na so nna. 15Men kɔ bumo kaba kama so. Naniere Babilɔn shuli kapɔshi. Edoŋ na bure kumo be egbalana nɛ ebu jeŋgreŋana na n lɛ nɛ mee wora bumo kusɔ nɛ b ta n wora ndegboŋana ko na a bishi bumo kɔnɔ. 16Men sa maŋ naŋ shin nɛ b naŋ duu keduuso kikɛ n teŋi efuli na so. Befɔ kama nɛ b chena ndoŋ na beeŋ baa ŋana benapo nɛ baa kɔ na nseŋ kpal loŋ so m bɛta n yɔ epe.”

17Kumo be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le: “Israɛl be basa na du fanɛ mbolpɔ nɛ ebuluŋ ju bumo nɛ b pesaŋ bumo to nna. Asiriya be Ewurgboŋ e juŋkpar m ba kɔ bumo kena, kumo be kaman nɛ Babilɔn be ewura Nebukadneeza malɛ ba we bumo be awibi m bure to. 18Ŋkpal le so, ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na beeŋ gberge ewura Nebukadneeza nɛ mbe efuli so ebi kusoe fanɛ kananɛ ŋ gberge Asiriya be ewurgboŋ kusoe na. 19Ama meeŋ naŋ bɛta Israɛl be basa na m ba bumo be kasawule so. Baaŋ dɔ adɔjibi kama nɛ baa sha ashi Kaamɛl be kebee nɛ k mata Mɛditerenia be Teku na nɛ Bashan be kebonfu nɛ k wɔ Jɔɔdan be lɔr na be epeŋilarkpa be kaba so na nɛ Efrayim nɛ Giliad be apreŋsawule so n ji kanaŋkama nɛ baa sha. 20Loŋ be jemanɛ na kaŋ fo, kulubi kikɛ maaŋ naa wɔ Israɛl be efuli so, nɛ kumu kpakpaso kikɛ malɛ maaŋ naa wɔ Juda be efuli so. Ŋkpal manɛ so, meeŋ ta basa nɛ n yige bumo nɛ b ji efute na be alubi m paŋ bumo. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Ebɔrɛ ka ji Babilɔn demu be asheŋ

21Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ Babilɔn mo doŋana le: “Men ya kɔ nde nɛ baa tre Merateem nɛ Pɛkɔd na be basa kena nseŋ mɔ bumo m mur. Men wora kusɔ kama nɛ ŋ kaŋɛ menyi kenishipereso na. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na. 22Kena nɛ kemur gboŋgboŋi be awɔr bee cha kasawule na so nna. 23Babilɔn daa du fanɛ hama nna nseŋ daŋ bɛa durnya kikɛ to kpachɛrkpachɛrbi, ama loŋ be hama na gba e bɛa to kpachɛrkpachɛrbi na! Kusɔ nɛ k wora na daŋ chinchiŋ efuliana na be basa n shin nɛ bumo be nnɔ bumo. 24Babilɔn be efuli so be basa na daŋ to ma emaŋ nna a kɔ ma. Naniere kejigbelɛ nɛ n fe menyi na pɛ menyi nɛ menyi maŋ nyi gba. 25N teŋ bugi n lara akɔsɔ nɛ mee nya agbo a ta ashuŋ na ashi kakpa nɛ mee yili amo na. Ŋkpal manɛ so, ma Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kɔ kushuŋ ko nɛ n shuŋ ashi Babilɔn be efuli so. 26Babilɔn mo doŋana, men shi kufɔ kufɔ m ba kɔ mo kena m bure mboŋ nɛ baa yili bumo be ayu be yiri yiri na. Kumo be kaman nɛ men chala asɔ nɛ men suge na abar so fanɛ ayu ka biti abar so na. Men mur efuli na kikɛ nsaa maŋ yige shɛŋ n sa bumo. 27Men mɔ bumo be benapo kikɛ. Babilɔn be basa wu asheŋ pasaa! Ŋkpal manɛ so, bumo be kasogberge be jemanɛ fo!”

28Basa nɛ b nya n shile Babilɔn be kena na to na ba Jerusalɛm to m baa kaa kaŋɛ kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na wora ŋ ka Babilɔnebi kukɔ ŋkpal kusɔ nɛ b daŋ wora mbe bɔrɛlambu ashi Jerusalɛm so.

29“Kaŋɛ bedoŋ nɛ baa ta ata a kɔ kena na fanɛ b kɔ Babilɔn kena. B ba kulti Babilɔn be kadegboŋ na n wɔtɔ nsaa maŋ shin nɛ esa kikɛ e nya n shile kena na to. Men ka bumo kukɔ ŋkpal kusɔ nɛ b wora na so, nseŋ wora bumo kusɔ nɛ b ta n wora beko na. Ŋkpal manɛ so, kamoowuso nɛ b daŋ wora asheŋ ŋ gbiti ma, Israɛl be Ebɔrɛ cheembi na. 30Amoso bumo be mbrantiɛfɔlbi beeŋ wu n dese kadegboŋ na be agbembi so nɛ bumo be benapo kikɛ e mur loŋ be kachɛ na. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

31“Kamoowu e baŋ bɔlɔ Babilɔn be efuli so be basa to, amoso, ma, Enyɛnpetale Ebɔrɛ na maaŋ yige bumo kikɛ. Jemanɛ fo nɛ b nya bumo be kasogberge. 32Menyi be efuli nɛ kamoowu bɔlɔ kumo to na beeŋ fiti n tɔr nɛ esa kikɛ maaŋ chɛ to n niŋi kumo to n yili. Meeŋ shin nɛ menyi be ndegboŋana e ji edɛ nɛ asɔ kama nɛ a kulti menyi na kikɛ e mur.”

33Kede be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na naŋ kaŋɛ le: “Israɛl nɛ Juda be basa kikɛ ji awurfoŋ nna ga. Bekama nɛ b daŋ pɔɔ bumo so nseŋ pɛ bumo tintiŋso na bee kuŋ bumo nna a maa sha kesa bumo ekpa nɛ b bɛta n yɔ bumo gbagba be efuli so. 34Ama esa nɛ e beeŋ sɔ bumo n yige na kɔ eleŋ. Mbe ketre e la Enyɛnpetale Ebɔrɛ na. Mo gbagba e naaŋ sɔ bumo be kɔnɔ so n shin nɛ kayurwushi e ba bumo be kasawule so nseŋ bar etɔrɔ Babilɔn be basa so.”

35Le nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ:

“Luwu beeŋ ba Babilɔn be efuli so!

K beeŋ ba kumo be basa kikɛ so nna,

bewurjipoana nɛ benyiashempo kikɛ.

36Luwu beeŋ ba bumo be anebiana

nɛ b la bewulpo nsaa ku efɛ na so!

Luwu beeŋ ba bumo be benapo so,

nɛ kufugboŋ e tɔr bumo so!

37Bedoŋ beeŋ mur menyi be egbaŋɛ nɛ amo be eturko,

nɛ benapo nɛ men ya haya m ba na kikɛ!

Menyi be benapo na beeŋ pɔ fanɛ beche,

nɛ bedoŋ e mur menyi be asɔ lela kikɛ,

nseŋ muu amo nɛ baa sha n yɔ.

38Ewule beeŋ tɔr menyi be kasawule so,

nɛ elɔr nɛ mbombiana kikɛ e wɔl to.

Ade kikɛ beeŋ wora, ŋkpal manɛ so,

agbirana e bɔlɔ menyi be kasawule so

n shin nɛ men ki bewulpo.

39Edimɛdi maaŋ naŋ chena Babilɔn be kasawule so kikɛ.

Kupuŋ to be asɔbɔya fanɛ ejiŋkaamu nɛ ebuluŋ nɛ ekarmɛ

nɛ ekuntuŋ nɛ mbuibi nɛ e maŋ walɛ keji

daŋkare be ekpa so e naaŋ baa wɔ kumo kikɛ so.

40Kusɔ nɛ k wora ndegboŋ nɛ b daa tre Sodɔm nɛ Gomɔra

nɛ ndewurbi nɛ a kulti amo jemanɛ nɛ n daŋ mur amo na,

koŋwule e naaŋ wora Babilɔn be efuli so gba.

Esa kama maaŋ naŋ chena kumo so kikɛ.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

41Basa ko bee shi efuli ko nɛ k wɔ kelargato be esoso a ba,

k la efuligboŋ nɛ k kɔ bewura damta nna.

B shi kufɔ n wora kena be shiriya nna a ba.

42B teŋ ta bumo be ata nɛ etokobi ŋ keta;

bumo be benapo maŋ kɔ kushuso,

bumo alɛ maa wu kuwɔr.

B baa dii egbaŋɛ a ba k bee gbri nna

fanɛ teku be nchu ka bee wɔr na.

B bela ase nna a ba nɛ b ba kɔ

Babilɔn be efuli so be basa kena.

43Babilɔn be ewura ka nu baru na,

nɛ kufu pɛ mo nɛ mbe eyur wu mo.

Ndoŋ nna nɛ kagbenejija damta tɔr mo so

nɛ e bee kii kɔnɔ to fanɛ kakurge ka ta eche na.

44Kananɛ buluŋ bee lar kupo nɛ k dese Jɔɔdan be Lɔrgboŋ na ase a ba asɔbɔya be ejikpa nɛ asɔbɔya na e baa shile na, nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ ba nɛ Babilɔnebi e shile epul to n lar bumo be kadegboŋ na to. Kumo be kaman nɛ ejuŋkparpo nɛ meeŋ lara na e ba chena n ji kuwura efuli na so. Wanɛ e naŋ tiŋ n ta mbe kumu m ber ma ŋko n to ma emaŋ? Ewurjipo kikɛ maŋ wɔtɔ nɛ e beeŋ tiŋ n tu ma ŋ kɔ. 45Amoso, men nu kusɔ nɛ ŋ kre a laŋɛ Babilɔn be kadegboŋ na be kaplɛa so nɛ kusɔ nɛ mee sha kewora kumo be basa. Bedoŋ beeŋ ba pɛ bumo be mbia katinso ŋ gberge bumo n yɔ efuli pɔtɛ wɔfɔ so nɛ bumo be efuli na a mur. 46Jemanɛ nɛ Babilɔn beeŋ tɔr na, egbri nɛ k beeŋ gbri na beeŋ shin nɛ durnya kikɛ e gbuŋgbuŋ, nɛ efuli pɔtɛana so be basa e nu egbri na.”

51

Babilɔn ka beeŋ mur be asheŋ

1Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ: “Meeŋ shin nɛ afu nɛ k bee jija asɔ e ba Babilɔn be efuli nɛ kumo be basa so. 2Meeŋ shuŋi befɔ nɛ b ba mur Babilɔn be efuli na fanɛ afu ka foŋ amimi n lɛ na. Kachɛ na kaŋ fo, baaŋ baa kɔ kaba kama so nna m mur kusɔ kama nseŋ yige kasawule na n nase fuloŋ. 3Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ beeŋ kaŋɛ befɔ na be benapo fanɛ b sa maŋ sa Babilɔn be benapo na ekpa nɛ b gberge bumo be ata to ŋko n ta bumo be abɛlso be asɔ kuŋamuso. Bumo alɛ e sa maŋ yige Babilɔn be mbrantiɛfɔlbi na, b mur benapo na kikɛ! 4Babilɔn be benapo na beeŋ nya edoro n wu n tɔr bumo be ndegboŋana be agbembi so.

5Israɛl nɛ Juda be basa kikɛ wora alubi n da ma, Enyɛnpetale Ebɔrɛ na so, ama ma, Israɛl be Ebɔrɛ cheembi na, maŋ kini bumo n lɛ. 6Men shile n lar Babilɔn be efuli so m mɔlga menyi be efute! Men sa maŋ shin nɛ b mɔ menyi ŋkpal Babilɔn be basa be alubi so. Bumo be kusɔ nɛ b wora na be kasogberge nɛ k daga bumo nɛ mee sa bumo a tal to na. 7Babilɔn daa du fanɛ shuwa be kawiebi nɛ ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na be agbo daŋ bɔlɔ kumo nna, nɛ k shin nɛ durnya be efuli kikɛ so be basa nuu kawiebi na to m boo nseŋ daa wora asheŋ fanɛ b ka bee lɔ eboŋ na. 8Ama Babilɔn gba beeŋ tɔr epul to m mur. Men shu n sa kumo be basa, nseŋ fin kudur n wɔtɔ bumo be achuu to, ashere baaŋ nya kechɛ. 9Nɛ befɔ nɛ b wɔ ndoŋ na kaŋɛ abar le: ‘An wora ania fanɛ anyeeŋ chɛ Babilɔn be efuli na to, ama asheŋ teŋ n jija. Amoso men shin nɛ an bɛta epe. Ebɔrɛ be eleŋgboŋ na so nɛ e bɔla ŋ gberge Babilɔn kusoe nseŋ mur kumo cheche na.’ ”

10Ndoŋ nna nɛ Israɛl be basa na malɛ kaŋɛ le: “Enyɛnpe Ebɔrɛ na sɔ anyi be kɔnɔ so ŋ ka Babilɔnebi na kukɔ a ŋini fanɛ an ji n lar ashi kusɔ nɛ Babilɔn wora anyi na to. Amoso men shin nɛ an ya kaŋɛ basa nɛ b wɔ Jerusalɛm to na kusɔ nɛ Enyɛnpe, anyi be Ebɔrɛ na wora.”

11Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ: “Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee sha kemur Babilɔn be efuli nna, ŋkpal bumo be benapo ka mur ma bɔrɛlambu so. Amoso menyi Midia be efuli so be bewuraana e bɛl menyi be atanyembi nseŋ ta menyi be abɛlso be asɔ kuŋamuso ŋ keta. 12Men maŋ tuta na so a ŋini fanɛ kena na fara nɛ benapo na e fara a bure kadegboŋ na be egbalana na. Men shin nɛ benapo na be beko e ba ti bumo nɛ baa kɔ na so nseŋ shin nɛ beko e yili a de kadegboŋ na so nɛ beko malɛ e ya ŋana m pugi a jo!”

Kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kre kewora Babilɔn be efuli so be basa na nɛ e wora na. 13Efuli na so kɔ elɔr nɛ asɔ lela damta, ama kumo be saŋɛ fo nɛ kumo be kebaawɔtɔ a ku so. 14Enyɛnpetale Ebɔrɛ na daŋ ta mbe ŋkpa nna m bɔ ntaŋ fanɛ e beeŋ bar bedoŋ be benapo damta fanɛ elotɔr nɛ b ba kɔ Babilɔn be efuli so be basa kena m pɔɔ bumo so. Kumo be kaman nɛ b boŋ kekɔmpɔɔso be nshɛ.

Keboŋ kashɛ ŋ kpaŋ Ebɔrɛ be asheŋ

15Enyɛnpe Ebɔrɛ na e bɔla mbe eleŋgboŋ so n to durnya;

mbe kanyiasheŋ so nɛ e bɔla n to esoso nɛ kasawule.

16Mo e naa malga nɛ awɔlto be nchuana bee baga to a gbri,

mo alɛ e naa shin nɛ awɔlpa bee deŋi durnya be kaplɛkama.

Mo e naa shin nɛ bɔrɛ bee ba nsaa nyɛkpɛ

nɛ afu bee shi kakpa nɛ e yili kumo na a ba.

17Basa nɛ baa lɔŋɛ agbir

maŋ kɔ nfɛra pasaa!

Ebɔyɛpo nɛ baa ta shuwa ŋko gbiti

a lɔŋɛ agbirana na bee ji anishinyɔr nna

ŋkpal bumo be agbirana fɛpo na

ka maŋ kɔ ŋkpa so.

18Agbirana na maŋ kɔ tɔnɔ;

a daga fanɛ basa e wora amo eyurto nna

nseŋ kini amo n lɛ.

Amo be kachɛ kaŋ fo,

Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ mur amo kikɛ.

19Ama Ebɔrɛ nɛ an nananyɛn Jeekɔb daŋ shuŋ na

bre maŋ du fanɛ agbirana na.

Mo e to kusɔ kama nseŋ lara Israɛl be basa fanɛ

b baa la mo gbagba be basa.

Mbe ketre e la Enyɛnpetale Ebɔrɛ na.

Enyɛnpe Ebɔrɛ be guluŋgu be asheŋ

20Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ:

“Babilɔn, fo e la ma kena to be guluŋgu.

Fo nɛ mee ta a biri efuliana a pechɛto,

nsaa ta fo a mur kuwurgboŋana.

21Fo koŋwule na nɛ mee ta a beri egbaŋɛ

nɛ amo be bediipo a mɔ;

nsaa pechɛ egbaŋɛturko nɛ amo be befarpo to.

22Fo nɛ mee ta a mɔ benyɛn nɛ beche,

nɛ basakpar nɛ mbifɔlbi

nɛ mbinyɛnsobi nɛ mbichesobi kikɛ.

23Fo nɛ mee ta a mɔ mbolpɔkpapoana nɛ bumo be mbolpɔ,

nɛ bedɔpo nɛ bumo be ana dɔso,

nɛ bewurjipoana nɛ bumo be benimuana kikɛ.”

Babilɔn be efuli be kasogberge be asheŋ

24Ade kikɛ be kaman nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ le: “Ma basa, menyi gbagba e naaŋ wu kananɛ meeŋ ka Babilɔn be efuli nɛ kumo be basa kukɔ ŋkpal kulubi nɛ b wora Jerusalɛm so. 25Babilɔn, fo du fanɛ kebee nna a kɔ eleŋ ga a mur durnya kikɛ, ama ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ na ki fo doŋ nna na. Meeŋ to m pɛ fo to ŋ gberge fo n lɛ kasawule nɛ fo bure to ŋ ki fanɛ ebirkesi ka bure to n deŋi abar so na. 26Esa maaŋ naaŋ tiŋ n ta fo ajembu nɛ a bure to a dese na be kekama m pɔr kikɛ. Feeŋ ki keshishɛrsawule a dese fuloŋ mbaanaayɔ. Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

27Men maŋ tuta na so ashi kasawule na so nseŋ foŋ kabel na, saŋɛ na so efuliana na be basa beeŋ nu nseŋ bela ase m ba kɔ Babilɔn kena! Men kela n tre efuliana nɛ baa tre Ararat nɛ Minni nɛ Ashkenaz be benapo nɛ b ba kɔ Babilɔn be basa kena. Men lara enapo nimuso nɛ e juŋkpar benapo na ŋ kɔ. Menyi alɛ e bar egbaŋɛ damta nɛ b baa du fanɛ elotɔr ka mel abar so na. 28Men kaŋɛ Midia be efuli so be bewura nɛ bumo be benimuana nɛ efuliana nɛ baa keniso na kikɛ be benapo nɛ b wora shiriya m ba kɔ Babilɔn kena. 29Durnya bee kii to nsaa gbuŋgbuŋ to nna ŋkpal Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka kre keshin nɛ Babilɔn be efuli na e ki keshishɛrsawule a dese fuloŋ nɛ esa maaŋ naa wɔ kumo so so. 30Babilɔn be benapo na be eleŋ nɛ kenyɛn lar bumo to nɛ b ki fanɛ beche. Bumo kikɛ yige kena be kekɔ nna nseŋ shir a wɔ bumo be mboŋ lempoana. Bedoŋ bure kadegboŋ na be mbunagboŋ na n luri to a chɔɔ Babilɔnebi na be nwu. 31Mbɔ malɛ baa yɔ kukoko to nna n ya kaa bɔ Babilɔn be ewura kubɔya fanɛ bedoŋ teŋ ŋ kɔ n suge bumo be kadegboŋ na kikɛ kuraa. 32Bedoŋ teŋ ŋ kɔ n suge kakpa nɛ baa bɔla a dii lɔr be kaba ndoŋ na nseŋ nya edɛ n wɔtɔ mboŋ lempoana na to. Kufu tɔr Babilɔn be benapo na so nna. 33K maaŋ chɛr nɛ bedoŋ na e pɔɔ bumo so nseŋ chichi bumo so m mata kasawule fanɛ kananɛ baa beri ayu kugooro so na. Ma, Enyɛnpetale, Israɛl be Ebɔrɛ na e kaŋɛ na.”

34Ndoŋ nna nɛ Jerusalɛm be basa kaŋɛ le:

“Babilɔn be ewura Nebukadneeza shin nɛ

kufugboŋ tɔr anyi so.

E suge anyi be kadegboŋ na to be asɔ lela kikɛ

ŋ ki mo peya fanɛ kuwɔ ka min kusɔ na.

Asɔ nɛ e bee sha nɛ e suge n ta,

nseŋ ta amo nɛ a ka na n lɛ.

35Babilɔn be efuli so be basa

piira anyi be beko nseŋ mɔ beko malɛ.

Naniere, Enyɛnpe Ebɔrɛ, shin nɛ b ka kumo be kukɔ!”

Enyɛnpe Ebɔrɛ na ka beeŋ chɛ Israɛl to be asheŋ

36Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“N yil menyi be kaman nna,

nɛ n sɔ menyi be kɔnɔ so

ŋ ka Babilɔn be basa kukɔ.

Meeŋ shin nɛ bumo be elɔr nɛ mbombi kikɛ e wɔl to

nɛ b sa maŋ naa nya nchu.

37Babilɔn be efuli na beeŋ bure a dese,

nseŋ ki kupuŋ to be asɔbɔya fanɛ ejiŋkaamu be kakpa.

Basa beeŋ baa mushe kumo.

Ama bumo alɛ beeŋ baa ŋana kebɔla alambure na to n choŋ.

38Babilɔnebi na kikɛ bee munto nna

fanɛ ebuluŋ fɔlbi.

39Akoŋ ka kɔ bumo ere bre,

meeŋ wora kejigboŋ n sa bumo.

Baaŋ ji bumo be amu nseŋ boo;

kumo be kaman nɛ b dese n di,

nsaa maaŋ naŋ koso kikɛ!

40Meeŋ gberge bumo n yɔ luwu to,

fanɛ kananɛ baa gberge mbolpɔ ŋko mbolpɔfɔlbi

nɛ mboe n ya kaa mɔ na.

41Efuli pɔtɛana be basa bee kpaŋ Babilɔn naniere nna,

ama bedoŋ kaŋ pɛ kumo be basa anya,

kufu gboŋgboŋi beeŋ naŋ tɔr efuli pɔtɛana ere

be basa so nɛ b baa chicha.

42Babilɔn mo doŋana beeŋ koso

fanɛ ketili ka koso teku so na,

m ba buu kadegboŋ na so.

43Kemur nɛ k bee keta kufu beeŋ ba

ndeana nɛ e taga to kadegboŋ na so.

Kasawule na beeŋ ki keshishɛrsawule fuloŋ,

kakpa nɛ esa kama maaŋ tiŋ n chena

ŋko m bɔla kumo so n choŋ gba.

44Meeŋ gberge Babilɔn be kegbir

nɛ baa tre Maaduk na kusoe,

nseŋ shin nɛ k laŋɛ asɔ nɛ k yuri na n sa amowuraana.

Kumo be kaman efuli pɔtɛana be basa

maaŋ naŋ bar ŋkɛ m ba bunyaŋ kumo.

Nɛ Babilɔn be egbalana e bure n tɔr.”

45Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ le:

“Ma basa, Israɛlebi, men lar Babilɔn to;

men shile m mɔlga menyi be amu

pɔɛŋ nɛ ma agbo e gbelge kadegboŋ na so!

46Kafɛ kikɛ menyee nu b yɛ b yɛ,

fanɛ kebagato bee ba kasawule na so,

ŋko ewurjipo ko beeŋ kɔ ewurjipo nyɔsopo kena.

Ama men sa maa lɔ kufu ŋko a pɔ aba,

ŋkpal b yɛ b yɛ ere so.

47Ŋkpal manɛ so, jemanɛ ko bee ba,

nɛ ŋ gberge Babilɔn be agbirana kusoe.

Esa kama nɛ e wɔ efuli na so beeŋ wu,

nɛ efuli na be basa kikɛ e ji anishinyɔr.

48Saŋɛ na so nɛ kusɔ kama nɛ k wɔ

ebɔrɛso nɛ kasawule so kikɛ beeŋ wora

awɔr kagbenefuliso,

ŋkpal bedoŋ ka beeŋ shi kelargato be esoso be kaba so

m ba kɔ Babilɔn m mur kumo so.

49Babilɔn gba daga fanɛ k bure,

ŋkpal kumo be basa ka mɔ ma basa Israɛlebi

nɛ durnya to be efuli damtaana be basa so.

50Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na kaŋɛ mbe basa nɛ b wɔ Babilɔn be efuli so na le,

Ma basa, jemanɛ nɛ Jerusalɛm daŋ bure na,

men daŋ nya n shile m mɔlga menyi be amu nna.

Naniere kakpa nɛ men chena ere nɛ epe wɔ kufɔ,

ama men yirda ma nseŋ fɛ Jerusalɛm be asheŋ.

Men lar Babilɔn be efuli so!

Men sa maŋ naŋ chena ndoŋ!

51Anishinyɔr nɛ nyɔmɔ kɔ menyi nna

ŋkpal befɔ ka luri

ma bɔrɛlambu be mboŋ cheembi to so ashi Jerusalɛm.

52K maaŋ chɛr nɛ n ta kena ŋ gberge

Babilɔn be efuli so be agbirana kusoe,

nɛ kumo be basa e doro n dese

kaplɛkama a tekeŋ.

53Hale Babilɔn be egbalana dii n ya kaa chute awɔlpa

nɛ kumo be mboŋ lempoana naŋ wora eleŋ n ti so gba,

benapo nɛ meeŋ shuŋi na kraa beeŋ mur kadegboŋ na.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.”

Babilɔn ka beeŋ mur be asheŋ

54Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ:

Men nu kushu nɛ k shi Babilɔn be kadegboŋ to a ba ere!

K la kemur gboŋgboŋi nɛ k ba Babilɔn be kasawule

be kaplɛkama so be basa be kushu nna.

55Mee mur Babilɔnebi nna

nɛ b lo bumo be awɔr nɛ baa cha na.

Bedoŋ be benapo beeŋ ba buu bumo so

fanɛ kananɛ nchu bee ku ketili teku so

a buu kuguruŋgu so na.

Benapo na be awɔr beeŋ dii a chɔ

Babilɔn be basa peya.

56Bedoŋ na beeŋ ba kɔ Babilɔn

be basa m mur bumo.

Bedoŋ na beeŋ pɛ Babilɔnebi be benapo anya,

nseŋ buri m buri bumo be akɔsɔ kikɛ to.

Ŋkpal manɛ so, n la Ebɔrɛ nɛ mee gberge

efuliana kusoe nna ŋkpal alubi nɛ b wora so.

57Ma, Enyɛnpetale Ebɔrɛ nɛ n la Ewura kashenteŋto na,

bee nase kɔnɔ fanɛ meeŋ shin nɛ Babilɔn be benimuana

nɛ benyiashempo nɛ bejuŋkparpo nɛ benapo kikɛ e boo,

nseŋ dese n di a maaŋ naaŋ tiŋ ŋ koso kikɛ.

58Babilɔn be kadegboŋ na be egbal danto na

beeŋ bure n tɔr kasawule,

nɛ kumo be mbunagboŋana na e ji edɛ.

Kusɔ kama nɛ efuli na so be basa shuŋ ŋ gben n nya kikɛ

beeŋ ji edɛ m mur.

Ma, Enyɛnpe Ebɔrɛ e kaŋɛ na.

Jɛremaya ka sibɛ kubɔya n shoŋi Babilɔn be asheŋ

59Ewura Zedekaya ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ nasopo to nɛ e yɔ Babilɔn be efuli so. Seraiya nɛ e la Neriya pibinyɛn nɛ Maaseia mo nanabi na daŋ shuŋi mo nna n yɔ. Seraiya ere daa la ewura Zedekaya be enimu nɛ e bee fin edesekpa nna a sa mo ashi mbe enite to. 60Pɔɛŋ nɛ b lar n yɔ Babilɔn be efuli so na, n daŋ sibɛ ejɛrbi nɛ asheŋ nɛ a beeŋ ba Babilɔn be efuli so be basa so na kikɛ nna n wɔtɔ kawɔl to. 61Kumo be kaman nɛ n ta kawɔl na n sa Seraiya nseŋ kaŋɛ mo le: “Men kaŋ fo Babilɔn be efuli so, fo wora ania ŋ kraŋ kusɔ kama nɛ k wɔ kawɔl ere to awɔrso n sa basa na. 62Kumo be kaman nɛ fo kule Ebɔrɛ ŋ kaŋɛ: ‘O Enyɛnpe Ebɔrɛ, fo e nase kɔnɔ fanɛ feeŋ mur efuli ere nseŋ shin nɛ k ki keshishɛrsawule nɛ edimɛdi ŋko asɔbɔya maaŋ naa wɔ kumo so kikɛ.’ 63Seraiya, nɛ fo kaŋ kule Ebɔrɛ n loge, fo kre kawɔl na m mata kejembugboŋ so nseŋ ta kumo n lɛ Lɔrgboŋ nɛ baa tre Yufreetes na to. Kumo be kaman nɛ fo kaŋɛ le: 64‘Kananɛ kejembugboŋ ere nɛ kawɔl ere muni nchu ere to ere nɛ Babilɔn be efuli gba beeŋ muni nsaa maaŋ naŋ tiŋ n lar jemanɛ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na beeŋ mur kumo na. Esa kama nɛ e wɔ kadegboŋ na to beeŋ wu nɛ efuli na maaŋ naŋ nya eleŋ ŋ koso kikɛ.’ ”

Anebi Jɛremaya be kɔnɔ be ekar nna na.

52

Jerusalɛm be ketɔr be asheŋ

(2 Bewura 24:18—25:30; 2 Kronikɛls 36:11-21)

1Zɛdikaya daa la nfɛ adunyɔ nɛ kako nna nseŋ ki Juda be efuli so be ewura. Nfɛ kudukako nɛ e daŋ ji kuwura na ashi Jerusalɛm to. Mo nio e daa la Jɛremaya nɛ e shi Libna be kade to na pibiche nɛ baa tre Hamutal na. 2Ewura Zɛdikaya gba daŋ wora kulubi n da Enyɛnpe Ebɔrɛ so nna fanɛ kananɛ ewura Jehowakim daŋ wora na. 3Ewura Zɛdikaya daŋ lar Babilɔn be Ewura Nebukadneeza kaman nna nseŋ wora mo kusoe kpakpaso.

Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ nya agbo ga nna n wɔtɔ Juda nɛ Jerusalɛm be basa nseŋ kilgi kaman n sa bumo. Amoso nɛ e shin nɛ asheŋ lubi bee tu bumo na. 4Zɛdikaya ka ji Juda be efuli so be kuwura be kafɛ kpanusopo to be kufɔl kudusopo to nɛ Babilɔn be ewura, Nebukadneeza nɛ mbe benapo kikɛ ba kɔ Jerusalɛm kena. B daŋ ba wora bumo be keeyi to nna m mata Jerusalɛm be kadegboŋ na nseŋ n dɔ ashigboŋ m mata egbal nɛ k kulti kumo, saŋɛ na so baaŋ dii amo so n luri kadegboŋ na to. 5-6Bedoŋ na daŋ kulti kadegboŋ na nna n wɔtɔ hale n ya fo ewura Zɛdikaya be kuwurji be kafɛ kudukakosopo to. Loŋ be kafɛ na to be kufɔl nasopo na be kachɛ kpanusopo na nɛ Jerusalɛm to be ajibi kikɛ loge. 7Babilɔn be benapo daŋ bure egbal na n luri Jerusalɛm to. Ewura Zɛdikaya nɛ mbe esoji ka wu kusɔ nɛ k bee wora na nɛ b wora ania fanɛ baaŋ lar kadegboŋ na to kanyɛso n shile m mɔlga bumo be amu. Ewura be kudɔbi na to nɛ b daŋ bɔla n ya bɔla kabunabi nɛ k daa wɔ kadegboŋ na be egbal anyɔ na be nferinto na to n sɔ ekpa nɛ k bee yɔ Jɔɔdan be lɔr be ketaŋɛ na be kaba so na a shile a mɔlga bumo be amu. 8Ama Babilɔn be benapo na daŋ ju bumo nna n ya pɛ ewura Zɛdikaya a mata keplasawule nɛ k mata kade nɛ baa tre Jɛriko na, nɛ mbe benapo kikɛ pesaŋ to nseŋ shile ŋ ka mo. 9Kumo be kaman nɛ b keta ewura Zɛdikaya n yɔ ewura Nebukadneeza kutɔ ashi kadegboŋ nɛ baa tre Ribla nɛ k wɔ Hamaf be kebonfu to nɛ ewura Nebukadneeza ji mo demu nseŋ kaŋɛ fanɛ e wora n jija. 10Ribla be kadegboŋ to ndoŋ nɛ ewura Nebukadneeza shin nɛ b mɔ ewura Zɛdikaya be mbinyɛnsobi nɛ Juda be efuli so be benimuana nɛ e yil a keni. 11Kumo be kaman nɛ ewura Nebukadneeza shin nɛ b chule Ewura Zɛdikaya be anishi nseŋ chɛ mo ŋgbɛlɛbi n ta mo n yɔ Babilɔn be efuli so n ya ti ebu hale n ya fo kachɛ nɛ e wu. 12Ewura Nebukadneeza ka ji Babilɔn be efuli so be kuwura be kafɛ kudu akpanu to be kufɔl nusopo to be kachɛ kudusopo na nɛ Nebuzaradan nɛ e la ewura be asoetojipo nɛ benapo nɛ baa kuŋ mo na be enimu na ba Jerusalɛm to, 13m ba chɔɔ bɔrɛlambu na nɛ ewurkpa na nɛ kadegboŋ na to be nwu kikɛ n lɛ. E daŋ chɔɔ kowu kama nɛ k kɔ ketre nna n lɛ. 14Kumo be kaman nɛ Nebuzaradan be benapo na da egbalana nɛ e kulti kadegboŋ na n lɛ. 15Nɛ Nebuzaradan keta betirpo nɛ basa nɛ b nyi enɔ to be ashuŋ na nɛ bumo nɛ b daŋ shuli m bɛ ewura Nebukadneeza nseŋ kraa wɔ Jerusalɛm to na kikɛ n yɔ Babilɔn be efuli so. 16Ama e yige betirpo gbagba nɛ b maŋ kɔ kapetɛ kikɛ na nna ashi Juda be efuli so nɛ b baa shuŋ ndibi sɔrso nɛ adɔjibi be adɔana to.

17-20Nebuzaradan daŋ kaŋɛ mbe benapo nna fanɛ b yɔ bɔrɛlambu na to n ya ta asɔ nɛ b ta shuwa ŋko gbiti n lɔŋɛ na. Amo e la echeenshi nɛ asɔ chɔɔ edɛ nɛ ntishaŋ nɛ baa wɔtɔ nchu a ŋmanyaŋ asɔ so nɛ mba nɛ b kɔ a kɛ asɔ nɛ efitilatɔl nɛ duwu be echeenshibi nɛ ekurwa nɛ baa wɔtɔ yabra a lara sarga na. Babilɔn be benapo na daŋ ta danyaŋ be asɔ. Amo e la asɔ nɛ b kɔ a muu nsunɔ tushiso nɛ eshabɔl nɛ asɔ nɛ b kɔ a duŋ fitila na nɛ ntishaŋ nɛ baa wɔtɔ nchu a ŋmanyaŋ asɔ so nɛ eduwu be echeenshi nɛ b kɔ a shuŋ Ebɔrɛ ashi bɔrɛlambu na to na nna. Benapo nɛ baa kuŋ Babilɔn be ewura na be enimu na daŋ ta danyaŋ be asɔ ere gba nna n ti so. Amo e la eshabɔrɛ anyɔ nɛ a yil bɔrɛlambu na be anishito na nɛ katishaŋgboŋ nɛ baa tre Teku na nɛ egbolu kudu anyɔ nɛ katishaŋgboŋ na bɛ so na nɛ eturko nɛ ewura Sɔlɔmɔn daŋ shin nɛ b lɔŋɛ n yili bɔrɛlambu na to na. B daŋ maŋ tiŋ ŋ karga asɔ nɛ b ta na be egbɛ ŋkpal a kaa daa wɔgbɛ ga na so. 21Danyaŋ be eshabɔrɛ anyɔ na be kekama be jeŋgreŋ daa sa fanɛ ayadra adunyɔ nɛ ashunu nɛ amo be ndanto ŋ kulti malɛ daa sa fanɛ ayadra kuduaburwa. Amo be kekama daa kɔ kelaŋ nna nsaa du gbuntelin. 22Eshabɔrɛ na be kekama daa kɔ danyaŋ be buuso nɛ kumo be jeŋgreŋ sa fanɛ ayadra ashunu nɛ bargato nna. Kumo be kaman nɛ b wora danyaŋ be asɔ ko nɛ a du fanɛ ŋgbɛlɛbi m mɛa abar n deŋi ebuuso na be esoso, nseŋ wora asɔ kulkulsobi ko nɛ a du fanɛ asɔrso nɛ baa tre pomegranates na n deŋi eshabɔrɛ na be kekama be esoso n ji amo kebita. 23Asɔ kulkulso nɛ a du fanɛ asɔrso nɛ baa tre Pomegranates na be kalfa nɛ b wora nseŋ barga amo to dede asa asa n deŋi amo be kekama be kaba kama so ŋ kulti. Ama amo be adekpanu nɛ ashe nɛ yili kaseto n ya fo esoso na nawule nɛ esa beeŋ tiŋ n wu kenishiso.

B ka ta Juda be basa n yɔ Babilɔn be efuli so be asheŋ

24Ade be kaman nɛ Nebuzaradan naŋ pɛ Seraiya nɛ e la bɔrɛmatapo nimuso na nɛ Zefanaiya nɛ e bɛ Seraiya so nɛ bɔrɛlambu na to be benimu asa ko gba n ti so. 25Kumo be kaman nɛ e pɛ Juda be benapo be benimuana na be eko nɛ ewura Zɛdikaya be besoetojipo ashunu nɛ b kraa wɔ kadegboŋ na to na, nɛ enimu nɛ e bee nite efuli na so a tintiŋ basa a wɔtɔ kebɔŋwura to na, n ta benapo adeshe nɛ e daŋ pɛ kadegboŋ na to na ti so. 26-27Kumo be kaman nɛ Nebuzaradan keta bumo kikɛ n yɔ Ribla ashi Hamaf be kasawule so nɛ ewura Nebukadneeza shin nɛ b mɔ bumo.

Juda be basa maŋ naa wɔ bumo gbagba be efuli so ŋkpal b ka keta bumo n yɔ kenyaya to ashi efuli wɔfɔ so so. 28Juda be basa nɛ ewura Nebukadneeza pɛ anya n yɔ Babilɔn be efuli so be kananɛ b sa nɛ b sibɛ n nase kebɛso kebɛso nde.

Mbe kuwurji be kafɛ shunusopo to basa ŋgboŋ asa nɛ adunyɔ nɛ asa nɛ e pɛ ashi Jerusalɛm n yɔ Babilɔn.

29Mbe kafɛ kuduaburwasopo to malɛ basa alfa aburwa nɛ adesa nɛ anyɔ nɛ e pɛ n yɔ Babilɔn.

30Mbe kafɛ adunyɔ nɛ asa to malɛ benapo nɛ baa kuŋ mo na be enimu, Nebuzaradan daŋ pɛ basa alfa ashunu nɛ adena nɛ anu nna n yɔ Babilɔn.

Amoso basa nɛ Ewura Nebukadneeza daŋ pɛ Juda be efuli so n yɔ Babilɔn be efuli so kikɛ koso basa ŋgboŋ ana nɛ alfa ashe nna.

31Babilɔn be Ewura Nebukadneeza daŋ pɛ Juda be ewura Jehowachin nna n ya ti ebu nfɛ adesa nɛ ashunu ashi Babilɔn be efuli so. Kafɛ nɛ ewura Nebukadneeza wu nɛ mo pibinyɛn, Ivɔl Mɛrodak, nɛ e sɔ mo so n ji Babilɔn be kuwura na wu ewura Jehowachin kuwɔr n shin nɛ b lara mo kabuti to. 32E daŋ shu Juda be ewura Jehowachin so nna nseŋ sa mo kemaŋkura a chɔ bewura kama nɛ b pɛ m ba Babilɔn be efuli so na kikɛ. 33E daŋ sa ewura Jehowachin ekpa nna nɛ e maŋ naa buu kabuti to be asɔbuuso nsaa buu amo nɛ e bee sha. Mo alɛ nɛ Babilɔn be ewura daa chena mbe ejikpa nna a ji karechɛ kikɛ. 34Ewura Jehowachin ka daa wɔ Babilɔn be efuli so na, Babilɔn be ewura daa sa mo amansherbi jiso karechɛ kikɛ nna, hale n ya fo kachɛ nɛ e wu.