ANEBI HOZIYA

BE KAWƆL

1

1Saŋɛ so nɛ Uziya, nɛ Jotam nɛ Ahaz nɛ Hɛzekaya daa ji Juda be efuli so be kuwura, nɛ saŋɛ so nɛ Jehɔash malɛ pibinyɛn Jeroboam daa ji Israɛl be efuli so be kuwura na, nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ ta kubɔya ere n sa Beeri pibinyɛn Hoziya.

Hoziya be eche nɛ mbe mbia be asheŋ

2Enyɛnpe Ebɔrɛ ka daŋ fara nɛ e bɔla Hoziya so m malga n sa Israɛlebi na, le nɛ e daŋ kaŋɛ: “Ya ta sakaleche nɛ mo nɛ mbe mbia maaŋ baa ji kashenteŋ a sa fo. Kumo be loŋ e naaŋ ŋini kananɛ ma basa Israɛlebi kute n lar ma kaman.”

3Ndoŋ nna nɛ Hoziya ya ta Diblaam pibiche nɛ baa tre Gooma na nɛ mo nɛ mo kurge ebinyɛn. 4Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ Hoziya le: “Nase fo kebia na be ketre Jizreel, ŋkpal manɛ so k maaŋ chɛr ko nɛ m ba gberge Jehu nɛ e la Israɛl be ewura na be kanaŋ to ebi kusoe, ŋkpal basa nɛ b mɔ ashi Jizreel be ketaŋɛ to na so. Meeŋ mur mbe kuwurji be kanaŋ, 5nseŋ jija Israɛl be benapo na be eleŋ.”

6Gooma ka naŋ di kedampo nɛ e kurge ebiche. Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ Hoziya le: “Nase kebia na be ketre Lo-Ruhaama, kumo be kifito e la m maaŋ naŋ ŋini kasha; ŋkpal manɛ so maaŋ naŋ ŋini Israɛlebi ma kasha ŋko n ta bumo be alubi gba m paŋ bumo. 7Ma Enyɛnpe nɛ n la Juda be Ebɔrɛ na beeŋ wu Juda be basa bre kuwɔr nseŋ mɔlga bumo. Mannɛ kena ŋko tokobi so ŋko ata nɛ amo be atanyembi so ŋko egbaŋɛ ŋko egbaŋɛdiipo so nɛ meeŋ bɔla so m mɔlga bumo.”

8Gooma ka ku Lo-Ruhaama kenyipo, nɛ e naŋ di kedampo n kurge ebinyɛn. 9Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ kaŋɛ Hoziya le: “Nase kebia na be ketre Lo-Ammi. Kumo be kifito e la fanɛ b maŋ naa la ma basa. Ŋkpal manɛ so, Israɛl be basa na maŋ naa la ma basa, nɛ ma alɛ gba maŋ naa la bumo be Ebɔrɛ.”

Israɛl ka nya tama be asheŋ

10Kachako so Israɛl be basa beeŋ ba kaa du fanɛ teku ase be leele nɛ esa maaŋ tiŋ ŋ karga ŋko m ber na. Naniere bre Ebɔrɛ bee kaŋɛ bumo nna fanɛ b maŋ la mbe basa, ama saŋko beeŋ ba nɛ e kaŋɛ bumo le: “Ebɔrɛ nɛ e wɔ ŋkpa to na be mbia e la menyi!” 11Israɛl be basa nɛ Juda be basa kraa beeŋ wora kɔnɔkoŋwule nseŋ lara ejuŋkparpo koŋwule nɛ e baa juŋkpar bumo. Loŋ be jemanɛ na so nɛ baaŋ fara a wu nɛfa bumo be kasawule so. Kachɛ nɛ baa tre Jizreel na beeŋ ba la kachɛgboŋ nna.

2

1Amoso tre fo braana Israɛlebi, Ebɔrɛ be basa nɛ basa nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ bee sha.

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka nase kɔnɔ fanɛ E beeŋ gberge Israɛlebi kusoe be asheŋ

2Mbia, men fiɛ men nio so. Kashenteŋ nna fanɛ e maŋ naa la ma eche nɛ ma alɛ maŋ naa la mo kul, ama men kaŋɛ mo nɛ e yige mbe kesakalea nɛ kebirkɔnshi be kebaawɔtɔ na. 3Nɛ e baa maŋ yige loŋ be asheŋ na, meeŋ shin nɛ e delge so kpotokpolo fanɛ kananɛ b kurge mo kpotokpolo na.

Meeŋ shin nɛ e ki fanɛ keshishɛrsawule mo nɛ k maŋ kɔ tɔnɔ.

Achukoŋ malɛ e naŋ mɔ mo.

4M maaŋ wu mbe mbia kuwɔr

ŋkpal b ka la ayurbi so.

5Men nio daa maa ji kashenteŋ nna,

amoso nɛ e paŋ anishinyɔr a kaŋɛ le na:

“Meeŋ shile m bɛ ŋjipoana so, ŋkpal manɛ so,

ma kusɔ kama shi bumo kutɔ nna.

Ma ajibi nɛ ma nchu nɛ ma ewajɛ nɛ ɔlif be ŋku

nɛ ma asɔ nuuso kikɛ bee shi bumo kutɔ nna.

6Amoso meeŋ ta ewidibi n yuu n chambɔ mo n wɔtɔ

nseŋ pɔr egbal malɛ ŋ kuŋ mo nɛ

e maaŋ naŋ nya ekpa n lar.

7E beeŋ shile m bɛ mo jipoana so,

ama mo alɛ maaŋ naŋ nya bumo.

E beeŋ fin bumo, ama mo alɛ maaŋ wu bumo.

Saŋɛ na so nɛ e kaŋɛ le:

Meeŋ bɛta n yɔ ma kul dra kutɔ

ŋkpal manɛ so ndoŋ be kebaawɔtɔ bɔ

kakpa nɛ n wɔ naniere.

8E daa maa pin fanɛ

ma e sa mo ajibi nɛ asɔ nuuso nɛ ɔlif be ŋku

nɛ shuwa nɛ gbiti nɛ e kilgi n ta amo a shuŋ Baal be kegbir na.

9Amoso kasɔteŋi be jemanɛ baŋ naŋ fo,

m maaŋ naŋ sa mo ajibi nɛ asɔ nuuso nɛ asɔbuuso.

10Meeŋ shin nɛ mo jipoana e wu

asheŋ lubi nɛ e wora na kikɛ,

nɛ esa kama malɛ maaŋ tiŋ n sɔ mo ashi ma enɔ to.

11Meeŋ shin nɛ mbe kamooji na kikɛ e ba ekar,

mbe kafɛ kafɛ nɛ kufɔl kufɔl

nɛ kewushiachɛ kikɛ be kamooji na beeŋ ba ekar.

12Meeŋ mur mbe asɔrso nɛ baa tre greep

nɛ figi be ndibi be ndɔ

nɛ e yɛ mo jipoana ta n sa mo fanɛ mbe kakɔka na.

Meeŋ shin nɛ mbe asɔrso nɛ baa tre greep na be adɔbi

nɛ mbe figi be ndibi be adɔ na kikɛ e ki fanɛ kupuŋ;

nɛ kupuŋ to be asɔbɔya e jija amo.

13Meeŋ gberge mo kusoe ŋkpal e kaa ta nchɛ damta

n chɔɔ duwu m bunyaŋ Baal be kegbir so.

Ma alɛ beeŋ naŋ gberge mo kusoe

ŋkpal e ka teŋ ma so nseŋ ta mbe abitasɔ n wɔtɔ

n lar a sha benyɛn so.

Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ e malga na.

Enyɛnpe Ebɔrɛ be kasha nɛ e kɔ n sa mbe basa be asheŋ

14Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ gbagba

beeŋ naaŋ kule Israɛlebi fanɛ b bɛta

n tu ma m ba keshishɛrsawule so

nɛ m malga kashaso bumo kutɔ.

15Meeŋ naŋ bɛta menyi be asɔrso nɛ baa tre greep na

be adɔbi na n sa menyi

nseŋ shin nɛ ketaŋɛ nɛ baa tre ‘Akɔɔ’

nɛ kumo be kifito la tɔrɔ na e ki Tama be kaboŋ.

Ndoŋ nɛ menyee nu n sa ma fanɛ kananɛ men

daŋ nu n sa ma

saŋɛ nɛ men la mbifɔlbi nɛ n lara menyi

ashi Ijipt be kasawule so na.

16Yili kumo be kachɛ na a yɔ,

menyeeŋ baa tre ma men kul nna,

nɛ mannɛ men Nyɛnpe.

17Ma alɛ beeŋ lara kegbir nɛ baa tre Baal na

be ketre ashi men be nnɔ to

nɛ men maaŋ naŋ shu n tre kumo kikɛ.

18Loŋ be saŋɛ na, meeŋ shin nɛ men baa wɔ

kagbenewushi to nɛ kupuŋ to be asɔbɔya nɛ mbuibi

ŋko kena to be adoŋsɔ gba maaŋ tiŋ n tɔrɔ menyi.

19Meeŋ shin nɛ fo Israɛl e naŋ ki fanɛ ma eche

nɛ m baa ji kashenteŋ a sa fo.

Ma alɛ beeŋ baa sha fo saŋkama nsaa wu fo kuwɔr

nɛ fo baa la meya hale mbaanaayɔ.

20Meeŋ bɛ kɔnɔ nɛ n nase na so n ta fo ŋ ki meya,

saŋɛ na so, feeŋ pin fanɛ ma e la

Enyɛnpe Ebɔrɛ na kashenteŋto.

21Loŋ be saŋɛ na kaŋ fo, meeŋ nu menyi be kabɔrɛkule

nseŋ shin nɛ bɔrɛ e ba kasawule ere so.

22Nɛ aboyu nɛ asɔrso nɛ baa tre greep na

nɛ ɔlif kikɛ e wora ashi Jizreel be ketaŋɛ na to.

23Meeŋ chɛ ma basa to nɛ b chena

kasawule ere so n dii dama.

Meeŋ ŋini bekama nɛ b maa sha na ma kasha.

Nseŋ shin nɛ bekama nɛ b yɛ b maŋ la ma basa na

e ki ma basa, nɛ bumo alɛ e shuli so

a tre ma bumo be Ebɔrɛ.”

3

Hoziya nɛ eche nɛ e maa ji kashenteŋ na be asheŋ

1Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ naŋ kaŋɛ ma Hoziya le: “Naŋ laŋɛ n ya kaa sha fo eche nɛ e la sakaleche a kɔ bejipo na. Baa sha mo fanɛ kananɛ ma alɛ gba bee sha Israɛlebi nɛ b shile ma n yaa ka shuŋ agbir, hale a lara asɔrso nɛ baa tre greep na be awɔlso be esarga a sa amo na.”

2Amoso gbiti be ndarbi kuduanu nɛ ayu kilo kalfa nɛ adunu nɛ n daŋ ta ŋ ka mbe kukɔ. 3Nseŋ kaŋɛ mo fanɛ naniere bre fo ki meya, amoso yige kesakalea nsaa jo ma nɛ ma alɛ gba e baa ji kanyiti a jo mo.

4Loŋ koŋwule na nɛ k beeŋ chɛr ga pɔɛŋ nɛ Israɛl be basa e nya ewura ŋko basa nɛ baaŋ ba juŋkpar bumo. K beeŋ chɛr pɔɛŋ nɛ b naaŋ bɔla esarga ŋko ajembu cheembi ŋko kabɔrɛmata be piŋi ŋko agbir so n fin Ebɔrɛ be nɛfa. 5Ama saŋko bee ba nɛ Israɛl be basa e naaŋ baa kaa bɛ Enyɛnpe nɛ e la bumo be Ebɔrɛ na, nɛ ewura Deevid mo nanabi na so. Loŋ be jemanɛ na, baaŋ ta kufu nɛ kechicha chicha m ba Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ nɛ e sa bumo asɔ lela kama nɛ e kre n yili bumo na.

4

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka kaŋɛ fanɛ Israɛlebi maŋ wora n nyalɛ be asheŋ

1Enyɛnpe Ebɔrɛ na yɛ ma nɛ basa nɛ b wɔ kasawule ere so

kikɛ kɔ asheŋ nɛ an ji.

Israɛlebi, men loto n nu kusɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na bee kaŋɛ.

E yɛ: “Kashenteŋji nɛ kasha maŋ naa wɔ

kasawule ere so nɛ basa malɛ maŋ naa

fɛ Ebɔrɛ be asheŋ.

2Baa nase nnɔ nna nsaa maa bɛ amo so.

B wɔtɔ nna a ku efɛ, a mɔ basa,

nsaa yuri nseŋ naa ji kesakalea.

Bumo be asheŋ lubi malɛ baa ti so nna

nɛ b wɔtɔ a mɔ abar saŋkama.

3Ŋkpal loŋ so ewule lubi beeŋ yili

menyi be kasawule ere so nɛ kusɔ kama

nɛ k wɔ kumo so kikɛ e wu.

Asɔbɔya nɛ mbuibi nɛ ekɔrɔtɔ kikɛ beeŋ wu.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka kaŋɛ fanɛ bɔrɛmatapoana maŋ wora n nyalɛ be asheŋ

4Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Esa kama wora kulubi,

fɔŋfɔŋ bɔrɛmatapoana na.

5Kapa nɛ kanyɛ, menyi nɛ menyi be anebiana na kikɛ

bee fiti nna a tɔr.

Ma alɛ beeŋ mur Israɛl nɛ e la men nio na.

6Ma basa bee mur nna ŋkpal b ka kini ma so.

Menyi bɔrɛmatapoana gba kini ma

nseŋ kini ma keŋini gba n ti so.

Ŋkpal loŋ so nɛ ma alɛ gba kini menyi na.

M maaŋ naŋ wu menyi be mbinyɛnsobi gba

fanɛ b la bɔrɛmatapoana.

7Kananɛ bɔrɛmatapoana na bee wora kishi a ti so, loŋ koŋwule nɛ baa wora alubi a gbiti ma a ti so. Ŋkpal loŋ so, meeŋ shin nɛ men be kemaŋkura nɛ men kɔ na e ki anishinyɔr n sa menyi. 8Alubi nɛ ma basa bee wora na so nɛ menyeeŋ bɔla n dii dama. Amoso nɛ men shin nɛ baa wora alubi a ti so saŋkama na. 9Menyeeŋ nya kasogberge nɛ basa na beeŋ nya na gbagba. Meeŋ gberge menyi kusoe ŋkpal alubi nɛ menyee wora na so. 10Menyee ji ajibi ga, ama menyi alɛ maa moɛ kikɛ. Menyee yɔ agbir to n ya kaa fin mbia, ama menyi alɛ maa nya bumo kikɛ. Ŋkpal manɛ so, men kini ma nna nseŋ ya kaa bɛ agbir so.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka kaŋɛ fanɛ kagbirshuŋ maŋ walɛ be asheŋ

11Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Kasanuu be ga shin nɛ ma basa maŋ naa fɛ nfɛra! 12Agbir nɛ b ta ndibi n lɔŋɛ na to nɛ baa yɔ n ya kaa bishi so. Akpabi malɛ nɛ baa bɔla so a kaŋɛ bumo asheŋ. B kini ma nseŋ ta bumo be amu n ya sa agbir fanɛ kananɛ eche bee lar mo kul kaman a ji kesakalea na. 13Abeegboŋ be esoso nɛ baa yɔ n ya ka lara bumo be esarga nsaa chɔɔ eduwu malɛ abeebi so ashi ndibi tenteŋ nɛ a purge ga a kɔ kiyoyul na be afito.

Ŋkpal loŋ so nɛ menyi be mbichesobi bee ji kesakalea na, nɛ men shacheana malɛ bee lar bumo kulana be mman a sha benyɛn pɔtɛ. 14Ama m maaŋ kpal loŋ so ŋ gberge bumo kusoe, ŋkpal manɛ so men gbagba bee ya ka sha agbirlambu to be esakaleche nna nɛ menyi nɛ bumo bee lara esarga a sa agbirana na. Ama le nɛ keŋasa ko bee kaŋɛ: ‘Esa nɛ e maŋ nyi asheŋ kikɛ la esa mur so nna.’ ”

15“Menyi Israɛl be basa maa ji kashenteŋ a sa ma, ama men sa maŋ shin nɛ Judaebi gba e luri loŋ be kulubi koŋwule ere to. Men sa maŋ naa yɔ Gilgaal ŋko Bɛtavɛn n ya kaa bunyaŋ agbir ŋko a nase nnɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ na be ketre to.” 16Israɛlebi ki basa kpeŋso nna fanɛ ekurmanyɛn. Nuso gba nɛ meeŋ wora ŋ keta bumo n yɔ keji to ashi kupuŋ to fanɛ mbolpɔbi? 17Agbir be eleŋ kre Israɛlebi na nna, amoso meeŋ kplaŋ bumo so nɛ b baa wora bumo be kepar. 18B baŋ nuu nsa m boo ŋ koso, baa luri kesakalea be keji to nna. Bumo alɛ shuli anishinyɔr ka ji bumo a chɔ b ka nya bunyaŋ. 19Kawuliwuli beeŋ ta bumo n choŋ nɛ anishinyɔr e pɛ bumo ŋkpal b ka bee lara esarga a sa agbir so.

5

1“Menyi bɔrɛmatapoana, e nu nfe! Israɛl be basa, men kaŋ kusoe n nu! Menyi nɛ men la kuwurji be kanaŋ to ebi, e nu nfe! Menyi ere e daga kebaaji asheŋ nɛ amo be ekpa so! Ama ŋkpal men ka maa wora loŋ so kasogberge beeŋ ba menyi so. Men ki ajigbelɛ nɛ ashewu nna n sho basa ashi Mizpa nɛ kebeegboŋ nɛ baa tre Tabɔɔ na so. 2Men ki fanɛ kejamaŋ chiŋgeliŋ nɛ basa bee tɔr to nna ashi kakpa nɛ baa bunyaŋ Ebɔrɛ na nna. Ma alɛ beeŋ gberge menyi kikɛ kusoe. 3N nyi kananɛ Israɛlebi du nɛnɛ, b maaŋ tiŋ ŋ ŋana ma so kikɛ. B maa ji kashenteŋ a sa ma. Ŋkpal loŋ so b maŋ daga fanɛ b bunyaŋ ma.”

Hoziya ka kpele Israɛlebi kusoe a laŋɛ kagbirshuŋ be kaplɛa so be asheŋ

4Kulubi nɛ basa na wora na e shin nɛ b maaŋ naŋ tiŋ m bɛta m ba bumo be Ebɔrɛ kutɔ. Ŋkpal saŋkama be kesakalea nɛ baa ji na so b maŋ naa fɛ ma asheŋ. 5Israɛl be basa na be kamoowu e shin nɛ bumo gbagba be ŋgbene bee ji a bri bumo. Bumo be alubi malɛ so so nɛ baa fiti a tɔr nɛ Juda malɛ gba be basa ti bumo so a tɔr na. 6Baa ta bumo be mbolpɔ nɛ ana nna a lara esarga a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na, ama amo nɛ amo kikɛ, kelela kikɛ maa lar amo to a sa bumo. Bumo alɛ maa ba nɛ b naŋ wu mo kikɛ, ŋkpal manɛ so, e lar bumo be asheŋ to. 7B maŋ naa ji kashenteŋ a sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Bumo nɛ esakaleche e kurge mbia. Ŋkpal loŋ so bumo nɛ bumo be ndɔana kikɛ beeŋ mur kachɛ nɛ baaŋ ji bumo be kufɔl popɔr be kejigboŋ na.

Juda nɛ Israɛl be kena be asheŋ

8Men foŋ kena to be kabel ŋ kpele Gibia nɛ Raama nɛ Bɛtavɛn be basa kikɛ kusoe, nɛ Bɛnjamin be basa malɛ e bela ase n yɔ kena to! 9Kasogberge bee ba, loŋ malɛ be kachɛ na nɛ Israɛl be basa beeŋ mur cheche. Israɛlebi, kesheŋ ere beeŋ wora kashenteŋto!

10Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Ŋkpal Juda be bejuŋkparpoana ka puni Israɛlebi be kasawule so, ma kasogberge beeŋ ba bumo so fanɛ nchu ka bɔlɔ n sɔ kakpa kikɛ na. 11Israɛl be basa luri tɔrɔ damta to nseŋ paŋ kasawule nɛ k la bumo peya na ŋkpal b ka ya kaa shuŋ agbir so. 12Meeŋ mur Israɛl be basa nseŋ jija Juda malɛ be basa.

13Israɛlebi ka wu alɔ nɛ Judaebi malɛ wu edoro nɛ a wɔ bumo so na, nɛ Israɛlebi ya fin kechɛto ashi Asiriya be efuli so be ewurgboŋ na kutɔ, ama mo alɛ gba maŋ tiŋ n chɛ bumo be alɔ nɛ edoro na. 14Meeŋ kɔ Israɛlebi nɛ Juda be basa fanɛ kananɛ buluŋ bee kɔ na. Ŋ gbagba e naŋ kpɛa bumo to n lɛ. M baa gbeye bumo a yɔ, esa kama maaŋ tiŋ n sɔ bumo.

15Meeŋ kplaŋ ma basa so n ya fo saŋɛ nɛ baaŋ ji awurfoŋ ga ŋkpal bumo be alubi so, nseŋ ba kaa fin ma na. Ashere bumo be awurfoŋ na, e naŋ shin nɛ b fin ma.”

6

Basa na ka kini ketuba nɛnɛ be asheŋ

1Le nɛ basa na daa kaŋɛ: “Men shin nɛ an bɛta n yɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ kutɔ! E doro anyi ga ama mo alɛ beeŋ chɛ anyi. E doro anyi ama mo alɛ beeŋ kre anyi be atamɛ, ŋko e maaŋ wora loŋ? 2Ta a yɔ nchɛnnyɔ ŋko nchɛnsa be kefɛato, e beeŋ ba chɛ anyi nseŋ naŋ sa anyi eleŋ saŋɛ na so anyi nɛ mo beeŋ baa wɔtɔ. 3Men shin nɛ an wora ania m pin Enyɛnpe Ebɔrɛ na. K baa la kashenteŋ nna geeŋ fanɛ e beeŋ ba. Mbe keba na beeŋ baa du fanɛ kananɛ epeŋi bee pete nna, ŋko kananɛ dɔchubɔrɛ so be bɔrɛ bee ba a wushi kasawule na nna.”

4Ama le nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ daŋ kaŋɛ: “Israɛlebi nɛ Judaebi, nuso bre nɛ men yɛ n naŋ wora menyi? Kasha nɛ men kɔ n sa ma na lar men to manaŋ manaŋ nna fanɛ kananɛ kachipurso be bunyaŋ ŋko kunyɔɔ nɛ k bee tɔr kachipurso nsaa kpata to manaŋ manaŋ na nna. 5Amoso nɛ n shuŋi ma anebiana menyi kutɔ fanɛ b ta ma kubɔya nɛ k la demuji nɛ kemur be baru na m ba sa menyi na. Kusɔ nɛ mee fin menyi kutɔ na baŋ di efuli nna naniere bre. 6Mannɛ menyi be asɔbɔya be esarga nɛ mee sha, ama menyi be karechɛ kama be kasha nɛ menyeeŋ baa kɔ a sa ma na nɛ mee sha. Kusɔ nɛ mee sha e la ma basa ka beeŋ baa nyi ma, mannɛ esarga chɔɔso be kebaa lara e sa ma.

7Ma basa kini kebɛ kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ ma nɛ bumo nase n sa abar ashi kakpa nɛ baa tre Adam na so. 8Giliad la kadegboŋ nɛ basa lubi nɛ bemɔpo wɔ nna. 9Bɔrɛmatapoana ki fanɛ besugepo nɛ baa pugi kupuŋ to a jo basa a suge bumo be asɔ nna. Baa mɔ basa Shɛkɛm gba be ekpa to. Bumo alɛ bee kute nna a shuŋ le be ashuŋ lubi ere! 10N wu asheŋ nɛ a maŋ walɛ kekeni ashi Israɛl be efuli so kikɛ. Ma basa ta bumo be amu n wɔtɔ eyurpi to ŋkpal b ka bee shuŋ agbir so.

11Ama ŋ kɔ kachɛ nɛ meeŋ gberge menyi Juda be basa bre kusoe, ŋkpal kusɔ nɛ menyee wora na so.”

7

1Saŋkama nɛ m baa sha keta ma basa nɛ b wɔ Israɛl be efuli so nɛ Samɛria be kade to be alubi m paŋ bumo nseŋ nɛfa bumo, kusɔ nɛ mee wu bumo to e la asheŋ lubi. B wɔtɔ nna a puni abar, nsaa bure elaŋana a luri to a yuri nsaa suge basa be asɔ ashi ekpaana to. 2B maŋ nyi fanɛ meeŋ nyiŋi bumo be alubi nɛ baa wora na. Ma alɛ bee wu alubi nɛ a kulti bumo n wɔtɔ na kikɛ.

B ka kre ŋkre lubi ashi bɔrɛlambu to be asheŋ

3Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Basa na bee bɔla bumo be ŋkre lubi so nna a fule ewura na nɛ mbe benimuana. 4B la basa nɛ esa maaŋ tiŋ n yirda nna nɛ bumo be yurkishi du fanɛ ebu nɛ baa tɔ bodobodo kumo to na be edɛ nɛ b baga amo to nɛ a suse yeŋyeŋyeŋ na. 5Kachɛ nɛ bumo be ewura bee ji eyur na nɛ b shin nɛ mo nɛ mbe benimuana na nuu nsa m boo a wora kawulisheŋ. 6Bumo be ŋgbene daa kaa nna a tushi fanɛ ebu nɛ baa tɔ bodobodo kumo to na nɛ bumo be agbo malɛ du fanɛ edɛ nɛ a du nyɛɛbi kanyɛso nsaa nyarga a suse kachipurso.

7B du fanɛ edɛ be adondulombi nna a chɔɔ bumo be bejuŋkparpoana a mɔ. Kukoko to nɛ baa mɔ bumo be bewura, ama bumo alɛ be ekama daa maa kule ma a fin kechɛto.”

Israɛl nɛ efuli pɔtɛana na be asheŋ

8Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Israɛl be basa du nna fanɛ bodobodo nɛ k maŋ bel nna. Efuli pɔtɛana be basa kutɔ nɛ baa yɔ n ya kaa fin kechɛto. 9Bumo alɛ maŋ nyi fanɛ bumo be egbɛ nɛ b ta n deŋi efuli pɔtɛana so ere so nɛ b maŋ naa kɔ eleŋ na. Baaŋ bel n fuli amu nɛ efuli pɔtɛana so ebi e baa kraa ji bumo so eleŋ nɛ bumo alɛ maŋ nyi. 10Israɛl be basa be kamoowu e naa ji bumo na. Ama amo nɛ amo kikɛ, b maŋ bɛta m ba ma Enyɛnpe, bumo be Ebɔrɛ na kutɔ. 11Israɛlebi bee kilgi to nna fanɛ keli nɛ k maŋ nyi asheŋ nna. Baa shile nna a yɔ Ijiptebi nɛ Asiriyaebi kutɔ n ya kaa fin kechɛto naniere! 12Meeŋ sho bumo keshewu m pɛ bumo fanɛ mbuibi. Meeŋ gberge bumo kusoe ŋkpal alubi nɛ baa wora na so.

13Ŋkpal b ka pal kaman n sa ma so bumo be lalaloge fo nna na. Bumo kikɛ beeŋ mur. N daa sha fanɛ m mɔlga bumo nna ama bumo be kananɛ baa bunyaŋ ma na, maŋ la kashenteŋ be bunyaŋ. 14B maa bugi ŋgbene a kule ma. Baa tɔr nna a gbelti a shu fanɛ kananɛ nnyamase bee wora na. B baa kule ma adɔjibi nɛ asɔnuuso gba; baa ta asɔ nna a chaŋɛ a chaŋɛ bumo be eyur fanɛ kananɛ nnyamase bee wora na. Kashenteŋto b la basa nɛ b kini ma nna. 15Ma e bela bumo n shin nɛ b nya eleŋ, ama baa wu ma kulubi nna. 16B shile ma, Enyɛnpetale Ebɔrɛ na kutɔ nna n ya buu kegbir nɛ k maŋ kɔ eleŋ kikɛ na. B du fanɛ keta nɛ esa maaŋ tiŋ n ta mbe yirda n deŋi so na nna. Ŋkpal bumo be bejuŋkparpo ka bee malga ŋkpensheŋ so so, baaŋ wu luwu nyaŋnyaŋso nɛ Ijiptebi e mushe bumo.”

8

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka malga ŋ gbiti Israɛl be asheŋ

1Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Foŋ kabel!

Ŋkpal ma basa ka kini kebɛ kɔnɔkoŋwule be ŋkre nɛ ma

nɛ bumo wora na, nɛ ma keŋini so so, bedoŋ chala a gbelge

ma kasawule so nna fanɛ njɔnɔkoso na.

2Kashenteŋ nna fanɛ baa tre ma bumo be Ebɔrɛ nsaa kaŋɛ

fanɛ ma basa e la bumo, nɛ b nyi ma,

3ama b kini kusɔ nɛ k walɛ. Ŋkpal loŋ so,

bumo doŋana beeŋ ju m buu bumo so.

4Ma basa maŋ kaŋɛ ma pɔɛŋ nseŋ lara bumo be bewura. B lara bejuŋkparpo nɛ m maŋ nyi bumo be asheŋ. Bumo be egbiti nɛ eshuwa nɛ b ta n lɔŋɛ agbirana na n yɛr bumo be amu kemur to. 5M maa sha gbolu nɛ Samɛria be kade to ebi ta shuwa n lɔŋɛ a shuŋ fanɛ kegbir na be asheŋ. N nya agbo alegaiso n wɔtɔ bumo. Saŋɛ mo gba nɛ baaŋ yige kebaa shuŋ agbir ere? 6Israɛl be esa nɛ e nyi enɔ to be kushuŋ e daŋ lɔŋɛ kegbir na, ama kumo alɛ maŋ la ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na! Amoso k beeŋ buri to le kpachɛrkpachɛrbi. 7Men baŋ maŋ du ayu nseŋ du afu, kawuliwuli nɛ menyeeŋ teŋi. Ayu baaŋ maŋ bel a maaŋ tiŋ n wul kude. Nɛ men baŋ teŋi ayu gba, bedoŋ beeŋ ba sɔ amo ŋ ka menyi. 8Israɛlebi gba ki fanɛ efuli pɔtɛana so ebi nna a shuŋ agbir. Amoso b maŋ kɔ tɔnɔ n sa ma fanɛ kapuliya bureso na. 9Men ki fanɛ kupuŋ to be kurma nɛ kumo gbagba wɔtɔ a kilgi to nna. Men shile n yɔ Asiriyaebi kutɔ nna n ya haya bumo fanɛ b baa kuŋ menyi. 10Ama meeŋ bar menyi abar so m ba gberge menyi kusoe. Kumo alɛ maaŋ chɛr nɛ Asiriya be efuli so be ewurgboŋ na e mɛaŋ menyi ga nɛ men luri ebesa to.

11Menyi Israɛlebi pɔr ebɔrɛsure damta nna a lara alubi be esarga amo so, ama amo e ki kakpa nɛ menyee wora alubi ga. 12Mbra damta nɛ n sibɛ n sa menyi, ama men kini amo kikɛ nseŋ kaŋɛ fanɛ a la keŋini pɔtɛ nna. 13Men gbagba e naa we esarga nɛ menyeeŋ lara a sa ma na be eblaŋ. Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na be kagbene maŋ fuli menyi so ŋkpal loŋ so. Amoso meeŋ gberge menyi kusoe ŋkpal men be alubi so nseŋ naŋ bɛta menyi n yɔ Ijipt be kasawule so.

14Israɛlebi pɔr bewura be elaŋ damta nna nseŋ kplaŋ bumo be etopo na so. Nɛ Judaebi malɛ pɔr nde nseŋ pɔr egbal ŋ kulti amo. Meeŋ shin nɛ edɛ e ba chɔɔ bewura be elaŋ na nɛ nde nɛ b pɔr egbal ŋ kulti na kikɛ nyam.”

9

Hoziya ka bɔ Israɛl be kasogberge be baru be asheŋ

1Israɛlebi, men yige kebaaji eyur fanɛ nnyamase na. Men shile menyi be Ebɔrɛ nsaa maŋ naa ji kashenteŋ a sa mo kuraa. Kaplɛkama malɛ nɛ baa bri ayu, ndoŋ nɛ menyee wora menyi be amu fanɛ esakale na a shuŋ kegbir nɛ baa tre Baal na ŋkpal kusɔ nɛ menyee nya so! 2Ama k maaŋ chɛr ko nɛ menyi maa naa kɔ ayu nɛ ɔlif be ŋku nɛ asɔnuuso belbelso. 3Israɛl malɛ be basa maa naa wɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ be kasawule so. Beko beeŋ bɛta n yɔ Ijipt be efuli so, nɛ beko malɛ e yɔ Asiriya be efuli so n ya ka ji ajibi mo nɛ a la bumo be ekishi ashi ndoŋ. 4Men maaŋ naŋ nya nsa belbelso n lara sarga n sa Enyɛnpe Ebɔrɛ na. Men be esarga kikɛ maaŋ bɔlɔ mo kenishi. Ŋkpal manɛ so a beeŋ baa du nna fanɛ keelibuna be ajibi na. Akoŋ so nɛ menyeeŋ kpal n ji amo, ama men maaŋ ta ajibi na be kekama n ya lara sarga ashi Enyɛnpe Ebɔrɛ be lambu to. 5Enyɛnpe Ebɔrɛ malɛ be kachɛgboŋ nɛ menyee bunyaŋ mo na be saŋɛ kaŋ fo, nuso nɛ menyeeŋ wora? 6Hale men baa shile a ŋana gba, Ijipt be efuli so nɛ menyeeŋ ya lar nɛ b puli menyi ashi bumo be kade nɛ baa tre Mɛmfis na to. Menyi be gbiti be ekpanjawu na beeŋ shir kupuŋ to nɛ afitiri e kɔr menyi be ewajɛbu to.

7Kasogberge be saŋɛ na kaŋ fo, nɛ menyeeŋ nya kusɔ nɛ k daga menyi. Israɛlebi men baa nyi kumo be loŋ. Men yɛ: “Anebi ere la ewulpo nna nɛ esa nɛ Ebɔrɛ be kiyoyu bɔlɔ mo to malɛ la ebompo. Menyi be alubi damta kurge yurkishi ashi menyi to. 8Ebɔrɛ shuŋi ma nna fanɛ anebi nɛ m ba kpele mbe basa Israɛlebi kusoe, ama kaplɛkama nɛ m bɔla, menyee sho ma ajigbelɛ nna fanɛ kabuibi na. Anebiana ki basa bumo doŋana nna ashi Ebɔrɛ be lambu to. 9Men wora alubi alegaiso nsaa puni fanɛ basa nɛ b daa wɔ Gibia na. Ebɔrɛ yɛ e beeŋ nyiŋi bumo be alubi nseŋ gberge bumo kusoe.”

Israɛl be kulubi be kasogberge be asheŋ

10Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Saŋɛ nɛ n fara n wu Israɛlebi na, b daa du nna fanɛ esa ka ya wu asɔrso nɛ baa tre greep ashi keshishɛrsawule so na. Saŋɛ nɛ n wu men nananyɛnana na, b daa du nna fanɛ esa ka wu figi be kedibi ka fara a futi na. Ama b ka ba kebeegboŋ nɛ baa tre Piyɔɔ na ase m ba ta bumo be kumu n sa kegbir nɛ baa tre Baal na, nɛ n fara ŋ kishi bumo alegaiso fanɛ kananɛ ŋ kishi kegbir na gbagba na. 11Amoso Israɛlebi be kemaŋkura beeŋ shile bumo so fanɛ kabuibi ka firgi n choŋ na. Bumo be beche gba maaŋ naŋ tiŋ n da adampu ŋ kurge mbia n sa bumo. 12Hale nɛ b kurge mbia gba, meeŋ shin nɛ mbia na kikɛ e wu. Nɛ m baŋ maŋ wora loŋ malɛ, meeŋ shin nɛ tɔrɔ damta e tu to bumo.”

13“Israɛl, ŋ ka tu fo sososo na, fo daa du fanɛ abii be ndibi nɛ b duu kasawule lela so nna. Ama naniere bre fo keta fo basa nna a yɔ nɛ b ya mɔ bumo.”

14Enyɛnpe Ebɔrɛ, manɛ bre nɛ feeŋ wora basa ere? Shin nɛ bumo beche e ki begbentepo, ŋko b sa maa kɔ kenyipochu nɛ bumo be mbia e nyipo.

Enyɛnpe Ebɔrɛ be demuji ka ba Israɛl so be asheŋ

15Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Bumo be asheŋ lubi be kewora fara ashi Gilgaal nna. Ndoŋ nɛ ma alɛ fara n nya kekishi n sa bumo. Ma alɛ beeŋ ju bumo ashi ma kasawule ere so ŋkpal kulubi nɛ b wora na so. Ma kasha maŋ naa wɔ bumo so ŋkpal manɛ so bumo be bejuŋkparpoana kikɛ kini kenu n sa ma. 16Israɛl be basa ki nna fanɛ kedibi nɛ kumo be nliŋi wɔl nɛ k maaŋ naŋ tiŋ n sɔr asɔrso. B maaŋ tiŋ ŋ kurge. Hale nɛ b kurge gba, meeŋ mɔ bumo be mbia nɛ baa sha ga na.”

Anebi na ka malga Israɛl be asheŋ

17Ebɔrɛ nɛ mee shuŋ na beeŋ kini mo gbagba be basa ŋkpal b ka kini kenu n sa mo so. Baaŋ baa na a kilgi to ashi efuli pɔtɛana so nna fanɛ basa nɛ b maŋ kɔ epe na.

10

1Israɛl be basa daa du nna fanɛ

asɔrso nɛ baa tre greep na be kefeelebi.

B baa dii dama baa pere kenishi nna

a pɔr ebɔrɛsure damta.

Bumo be adɔjibi baa wora nɛnɛ

baa pere kenishi nna a lɔŋɛ kakpa nɛ baa shuŋ agbir na nɛnɛ.

2Ŋgbene kpakpasowuraana beeŋ ji bumo be alubi be tɔnɔ.

Enyɛnpe Ebɔrɛ beeŋ bure bumo be ebɔrɛsure na

nseŋ jija bumo be agbirjembu nɛ b yuu na gba.

3Baaŋ kaŋɛ le: “Ŋkpal an ka maa ŋana Enyɛnpe Ebɔrɛ na so nɛ an maŋ kɔ ewura na. Ama nɛ fanɛ an kɔ ewura gba, manɛ bre nɛ e beeŋ tiŋ n wora n sa anyi?” 4Bumo be mmalga kikɛ la mmalga fuloŋ nna nɛ bumo be nnɔ naseso kikɛ la efɛ. Kashenteŋji loge nɛ efɛ sɔ kakpa a salga to fanɛ afitiri nɛ a bee mɔ adɔjibi na.

5Kufu beeŋ pɛ basa nɛ b wɔ Samɛria be kadegboŋ to na, nɛ b shu ga ŋkpal bumo be kegbir nɛ b ta shuwa m pɔr fanɛ gbolu na ka foe ashi Bɛtɛl so. Bumo nɛ agbirwuraana nɛ baa shuŋ kumo na beeŋ shu ga ŋkpal kumo so. Saŋɛ nɛ baaŋ marga kumo so be shuwa na nɛ baaŋ shu awɔrso ga. 6Baaŋ ta kegbir na n yɔ Asiriya be efuli so n ya sa ndoŋ be ewurgboŋ na fanɛ bumo be kakɛ. Saŋɛ na so anishinyɔr beeŋ pɛ Israɛl be basa, ŋkpal b ka bɛ agbir so so. 7Baaŋ ju Samɛria be ewura na n ya lɛ fanɛ kananɛ afu bee kpata ketuweklaŋ nɛ k foŋ nchu so a yɔ na. 8Avɛn be kebee be esoso be kakpa nɛ Israɛl be basa bee shuŋ agbir na kikɛ beeŋ mur, nɛ ewi nɛ afeelebi a kɔr n daŋ m buu bumo be ebɔrɛsureana na so. Ndoŋ nna nɛ b kaŋɛ le: “Abeegboŋ, men ta anyi ŋ ŋana! Abeebi, men bure m buu anyi so!”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka ji Israɛlebi demu be asheŋ

9Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Baŋ yili saŋɛ so nɛ Israɛlebi wora kulubi ŋ gbiti ma ashi Gibia na m ba fo mbre, b maŋ naŋ yige alubi be kebaawora a gbiti ma. Amoso Gibia nɛ baaŋ baa wɔ nɛ bedoŋ e ta kena m ba tu bumo. 10Meeŋ ya kɔ basa lubi ere kena nseŋ gberge bumo kusoe. Efuli pɔtɛana beeŋ wora kɔnɔkoŋwule ŋ kɔ bumo kena nseŋ gberge bumo kusoe ŋkpal bumo be alubi damta so.

11Saŋko, Israɛlebi daa kɔ kasonu nna fanɛ kena nɛ baa keta a bir ayu na, ama meeŋ ta kubɔ to be kebarga n deŋi mbe kubɔ lela na so n shin nɛ e shuŋ ashuŋ kpakpaso. Judaebi nɛ Israɛlebi kikɛ beeŋ keta ntekpa n dɔ. 12Le nɛ meeŋ kaŋɛ bumo: Men fin nsawule popɔr n dɔ n duu kashenteŋji be asɔduuso. Loŋ nɛ menyeeŋ teŋi nɛfa ŋkpal men ka bee shuŋ ma so. Jemanɛ nɛ k daga fanɛ men ta men be amu n sa men Nyɛnpe Ebɔrɛ na fo. Nɛ men wora loŋ, ma alɛ beeŋ chulgi ma nɛfa n wurge menyi so. 13Ama men duu kulubi nseŋ nya kumo be kakɔka. Men ji menyi be kafule be tɔnɔ.

Ŋkpal men ka ta men be yirda n deŋi menyi gbagba be eleŋ nɛ benapo damta nɛ men kɔ na so, 14kena beeŋ ku nɛ menyi nɛ men be kumɔlga be kakpa lempo e mur. Kumo be kemur na beeŋ baa du nna fanɛ kachɛ nɛ ewura Shalma ta kena m ba mur Bɛtabel be kade, nseŋ ta bibinioana nɛ bumo be mbia ŋ ŋmɛa ajembu m mɔ na nna. 15Loŋ gbagba chap e naaŋ wora menyi, Bɛtɛl be basa, ŋkpal alubi damta nɛ men wora na so. Saŋɛ nɛ kena na beeŋ fara na nɛ Israɛl be ewura malɛ beeŋ wu.”

11

Kasha nɛ Ebɔrɛ kɔ n sa mbe basa be asheŋ

1Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ:

“Jemanɛ so nɛ Israɛl wɔ Ijipt be efuli so fanɛ kebia na

nɛ n tre mo n lar ndoŋ fanɛ m pibinyɛn shaso.

2Ama saŋɛ nɛ m pere kenishi a tre bumo na,

nɛ bumo alɛ pere kenishi a shile ma.

Bumo alɛ maŋ yige sarga be kebaa lara nɛ

duwu be kebaa chɔɔ a sa Baal be kegbir na.

3Ma e pɛ Israɛlebi be enɔ to n ŋini bumo enite,

ŋkeshin nɛ bumo alɛ maaŋ wu gba

fanɛ ma e naa chɛ bumo to.

4Ŋ koli bumo m mata ma kumu kashaso,

nseŋ maŋ bumo so m pɛga.

N sa bumo ajibi nɛ b ji,

5Ama b kraŋ kini k ba ŋ kutɔ nseŋ bɛta n yɔ Ijipt be efuli so. Naniere, Asiriyaebi e naaŋ baa ji bumo so eleŋ. 6Baaŋ ta kena n luri bumo be nde to n jija bumo be kadegboŋ be kabuna to be akuloŋgboŋ na, nɛ kusɔ nɛ baa fɛ baaŋ wora na e jija. 7Ma basa baŋ yili kumo nna fanɛ baaŋ kini ma, nseŋ ya kaa bɛ agbir nɛ e maaŋ tiŋ n chɛ bumo to so.

8Ama m maaŋ tiŋ n yige Israɛlebi

ŋko ŋ kplaŋ bumo so kikɛ.

M maaŋ tiŋ n jija bumo fanɛ kananɛ

n jija Adma nɛ Zeboyim be nde na.

Ma kasha nɛ ŋ kɔ n sa bumo na shi ga.

9M maaŋ naŋ kaa agbo m mur Israɛlebi kikɛ;

ŋkpal manɛ so, n la Ebɔrɛ nna, mannɛ dimɛdi.

N la Ebɔrɛ nɛ n du cheembi nna a wɔ bumo to.

M maaŋ kaa agbo m ba bumo so kikɛ.

10Ma basa baŋ nu ŋ ka ponte bumo doŋana so fanɛ buluŋ na, baaŋ shi epeŋitɔrkpa be kaba so n chicha kufuso m ba ŋ kutɔ. 11Baaŋ shi Ijipt be efuli so m mel abar so m ba fanɛ mbuibi na. Nseŋ shi Asiriya be efuli so m ba fanɛ elɔpo na. Loŋ be saŋɛ na nɛ meeŋ bɛta bumo m ba chena bumo peana. Ma Enyɛnpe Ebɔrɛ na e kaŋɛ na.”

Israɛl nɛ Juda ka ji n tɔr be asheŋ

12Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Israɛl be basa ta efɛ nɛ kafule nna ŋ kulti ma, nɛ Juda malɛ be basa kini kenu n sa ma nɛ n la kashenteŋ be Ebɔrɛ nsaa du cheembi na.

12

1Kusɔ kama nɛ Israɛl be basa bee wora kapa nɛ kanyɛ na kikɛ ki kusɔ jiga nɛ kusɔ fuloŋ nna. Efɛ nɛ kebaa nyaŋɛto a wɔtɔ abar e wɔ bumo to. Bumo nɛ Asiriyaebi wora kɔnɔkoŋwule nna a ji yawu ashi Ijipt.”

2Enyɛnpe Ebɔrɛ kɔ asheŋ ko nɛ e malga ŋ gbiti Judaebi. E beeŋ gberge bumo kusoe ŋkpal kusɔ nɛ b wora so. 3Bumo nananyɛn Jeekɔb nɛ mo da Isɔɔ nɛ b daa la mborobi na daŋ kɔ emaŋ nna ashi bumo nio be epunto. Ama Jeekɔb ka ba daŋ nɛ mo nɛ Ebɔrɛ 4be malaika kɔ emaŋ nɛ Jeekɔb pɔɔ mo so nseŋ shu ŋ kule mo fanɛ e nɛfa mo. Ndoŋ nna nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ malga mo kutɔ ndoŋ ashi Bɛtɛl. 5Mo e la Enyɛnpetale Ebɔrɛ nɛ e daga bunyaŋ na. 6Amoso menyi Jeekɔb be kanaŋ to ebi, men yirda menyi be Ebɔrɛ nseŋ bɛta m ba mo kutɔ. Men ta kasha nɛ kashenteŋji a jo menyi be Ebɔrɛ na kanyitiso nɛ e ba kɔ n sa menyi.

Demuji be mmalga ko be asheŋ

7Le nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na daŋ kaŋɛ: “Menyi Israɛl be basa gba maŋ naa ji kashenteŋ fanɛ Keenanebi. Men wɔtɔ nna a puni basa nɛ menyee tɔ asɔ bumo kutɔ na. 8Men yɛ: ‘Damawuraana e la anyi nɛ an kɔ amansherbi nɛnɛ. Esa kama malɛ maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ anyi fanɛ an puni nna ŋ ki damawuraana.’ 9Ama ma nɛ n la men Nyɛnpe nɛ men be Ebɔrɛ nseŋ lara menyi ashi Ijipt be kasawule so na, beeŋ naŋ shin nɛ men chena ewajɛbu to fanɛ kananɛ men daŋ chena amo to pɔɛŋ nɛ m ba tu menyi keshishɛrsawule na so na.

10M malga anebiana na kutɔ nseŋ shin nɛ b ku bɔrɛdare n wu asheŋ damta. M bɔla anebi koŋwule ana na so ŋ kpele ma basa kusoe. 11Ade kikɛ be kaman nɛ b kraa shuŋ agbir ashi Giliad. Basa nɛ bumo alɛ bee shuŋ agbir na beeŋ wu. B ta egbolu n lara sarga ashi Gilgaal. Ndoŋ be ebɔrɛsure malɛ beeŋ bure to ŋ ki ajembu n deŋi abar so kululu ashi kupuŋ to.”

12An nananyɛn Jeekɔb daŋ shile nna n yɔ Mɛsopoteemia be efuli so n ya ka keni kanyɛn ko be mbolpɔ so pɔɛŋ nseŋ nya eche. 13Enyɛnpe Ebɔrɛ e shuŋi anebi Mosis fanɛ e ya mɔlga Israɛl be basa kenyaya to ashi Ijipt be kasawule so nseŋ keni bumo so nɛnɛ. 14Israɛl be basa shin nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ na nya agbo alegaiso. B daŋ daga luwu gba nna ŋkpal bumo be alubi so. Enyɛnpe Ebɔrɛ na malɛ beeŋ gberge bumo kusoe ŋkpal anishinyɔr nɛ b ta n ji mo na so.

13

Lalaloge be demuji nɛ k ba Israɛlebi so na be asheŋ

1Jemanɛ ko Efreim be yiri to ebi na daŋ baŋ malga, Israɛl be eyiri nɛ e ka na daa chicha nna, ŋkpal manɛ so b daa sa bumo bunyaŋ nna. Ama Efreim be yiri to ebi na wora alubi ŋkpal b ka shuŋ Baal be kegbir so nɛ luwu ba bumo so. 2B daa wɔtɔ nna a wora alubi nsaa ta gbiti a lɔŋɛ agbir nɛ a duli anabi nna. Le nɛ b daa kaŋɛ: “Men lara sarga n sa agbir na.” Nuso malɛ nɛ esa beeŋ tiŋ n bunyaŋ agbir nɛ a du fanɛ anabi ere kashaso! 3Amoso bumo kikɛ beeŋ foe fanɛ kachipurso be kenyɔlɔ na ŋko kananɛ bunyaŋ bee tɔr nsaa kpata to kachipurdidi na. Baaŋ baa du fanɛ b ka bee chela asɔ kugooro so nɛ afu ta amo be amimi a yɔ ŋko kananɛ edishi bee bɔla tokuro to a lar kowu na nna.

4Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ: “Ma e la Enyɛnpe, men be Ebɔrɛ nɛ n lara menyi ashi Ijipt be kasawule so na. N nawule e la menyi be Ebɔrɛ nɛ men be emɔlgapo. 5Ma e keni menyi so saŋɛ so nɛ men daa wɔ keshishɛrsawule tushiso na so na. 6Ŋ ka bar menyi kasawule lela na so m ba sa menyi ajibi nɛ men ji m moɛ n daŋ na, nɛ kamoowu luri menyi to nɛ men teŋ ma so. 7Amoso meeŋ kɔ menyi fanɛ kananɛ buluŋ bee kɔ esa na. Meeŋ ŋana ekpa to kupuŋ to a jo menyi fanɛ karmɛ na. 8Meeŋ kɔ menyi nseŋ kpɛa menyi to cheche fanɛ shishiri nɛ kumo be bibi foe na. Meeŋ tɛ n yuu menyi so epul to fanɛ buluŋ na, nseŋ kpɛa menyi to m min fanɛ kupuŋ to be kusɔbɔya na.

9Ŋkpal menyi Israɛl be basa ka bee kɔ ma, nɛ n la men be echɛtopo na so nɛ men mur na. 10Menyee kule fanɛ b sa menyi ewura nɛ bejuŋkparpo ashi menyi be nde to, ama baaŋ tiŋ m mɔlga menyi kashenteŋto a? 11Amoso n daŋ kaa agbo nna n sa menyi ewura nseŋ naŋ kaa agbo n lara mo ashi menyi to.

12B sibɛ Israɛl be alubi nɛ kananɛ bumo be nfɛra ji m bri bumo kikɛ be asheŋ kikɛ n nase kanyiŋi be nwɔl to ŋ ŋana n yili nɛnɛ nna. 13Israɛl kraa kɔ ekpa nɛ e ji efute, ama e ki fanɛ kebia wulpo nɛ mbe kakurge fo nɛ e kini k lar nna. 14M maaŋ lara bumo ashi bubuni to ŋko m mɔlga bumo ashi luwu to. Luwu nɛ nchaŋ kikɛ bee ŋmɛa bumo be kabuna. M maaŋ naŋ wu bumo kuwɔr kikɛ. 15Hale nɛ b dii dama a chɔ bumo kurgepoana gba, meeŋ shin nɛ afu tushiso e shi keshishɛrsawule na be epeŋilarkpa be kaba so m ba shin nɛ bumo be mbombi nɛ atirbu e wɔl to. Kumo be kaman nɛ afu na e jija bumo be asɔ lela nɛ b kɔ na. 16A daga fanɛ Samɛriaebi ka nya kasogberge ŋkpal b ka kini k nu n sa ma so. Kumo be basa beeŋ wu kena to nɛ b ta bumo be mbi popɔrbi malɛ ŋ ŋmɛa kasawule m mɔ, nseŋ baŋɛ bumo be bedampoche malɛ to.”

14

Hoziya ka kule Israɛlebi fanɛ b tuba be asheŋ

1Israɛl be basa, men bɛta m ba men Nyɛnpe nɛ men be Ebɔrɛ kutɔ. Men be kulubi e shin nɛ men fiti n tɔr na. 2Men bɛta m ba Enyɛnpe Ebɔrɛ na kutɔ nseŋ shin nɛ le be kabɔrɛkule ere e baa la sarga n sa mo. “Ta anyi be alubi m paŋ anyi nseŋ nu anyi be kabɔrɛkule saŋɛ na so anyeeŋ di fo epaŋ fanɛ kananɛ an nase kɔnɔ na gbagba. 3Asiriyaebi maaŋ tiŋ m mɔlga anyi. Kena to malɛ gba be egbaŋɛ maaŋ tiŋ ŋ kuŋ anyi. Anyi maaŋ naŋ kaŋɛ fanɛ anyi be agbirana na e la anyi be Ebɔrɛ. Fo Enyɛnpe Ebɔrɛ na nawule e naŋ tiŋ n chɛ anyi to.”

Enyɛnpe Ebɔrɛ ka nase kɔnɔ fanɛ e beeŋ nɛfa Israɛl be asheŋ

4Enyɛnpe Ebɔrɛ yɛ:

“Meeŋ shin nɛ ma basa e naŋ bɛta m ba ŋ kutɔ,

nɛ n ta ma kagbene kikɛ n sha bumo;

a maaŋ naŋ nya agbo n wɔtɔ bumo kikɛ.

5Meeŋ ki fanɛ bunyaŋ nɛ k bee tɔr kasawule so n sa

menyi, Israɛl be basa.

Menyeeŋ ba ki fanɛ Lebanɔn be ndibi nɛ a kɔ atoto damta

nɛ a bugi to a walɛ nɛ amo be nliŋi luri kasawule to

m pɛ amo to kpakpa na.

6Menyeeŋ ki fanɛ kedibi nɛ baa tre ɔlif

nɛ k purge afantaŋ a walɛ na.

Menyi beeŋ baa kɔ efɛa belbelso fanɛ ndibi

nɛ baa tre sida nɛ a wɔ Lebanɔn na.

7Menyeeŋ luri ma kayul to n nya kekuŋ.

Menyeeŋ purge afantaŋ nseŋ sɔr

asɔrso fanɛ ndibi sɔrso na.

Menyi alɛ be ketre beeŋ dii fanɛ Lebanɔn be nsa.

8Meeŋ nu ma basa Israɛlebi nɛ b maŋ naa shuŋ

agbir na be kabɔrɛkule nsaa keni bumo so.

Meeŋ shin nɛ b purge fanɛ kedibi nɛ kumo be afantaŋ

maa gbaŋgbaŋ na.

Ma so nɛ baaŋ bɔla n nya bumo be enɛfa kikɛ.”

Lalaloge be kamalga be asheŋ

9Benyiashempo beeŋ pin asheŋ ere be kifito nseŋ bɛ amo so. Enyɛnpe Ebɔrɛ be ekpa niŋi nna. Basa nɛ bumo alɛ kɔ kebaawɔtɔ cheembi nawule e naa bɔla kumo so. Belubiworapo bre bee fiti nna a tɔr ŋkpal b ka kini kumo be kebɛso so.