KAWƆL NƐ PƆƆL SIBƐ N SA

ƐFESESEBI

NA

1

1Kawɔl ere shi ma Pɔɔl nɛ n la Kristo Yesu be eshuŋipo ŋkpal Ebɔrɛ be keparso na kutɔ nna a yɔ menyi, Ebɔrɛ be basa nɛ men wɔ Ɛfeses be kade to a bugi epunto a bɛ Kristo Yesu so na kutɔ. 2An Tuto Ebɔrɛ nɛ Enyɛnpe Yesu Kristo e sa menyi kuwɔr be kakɛ nɛ kagbenewushi.

Nɛfa nɛ anyee nya ashi Yesu Kristo to be asheŋ

3Men shin nɛ an chɔrɔ an Nyɛnpe Yesu Kristo be Ebɔrɛ nɛ e la mo Tuto na ga, ŋkpal manɛ so, e bɔla Kristo so n nɛfa anyi n ta abɔrɛsheŋ be kakɛ be yiri kikɛ ashi ebɔrɛso n sa anyi. 4Kashenteŋto, pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ to durnya ere gba, e lara anyi nna fanɛ an baa la mo peya ashi Kristo to, saŋɛ na so anyeeŋ baa du cheembi a maa kɔ kulubi kikɛ mbe anishito. 5Ŋkpal mbe kasha so, mo ere Ebɔrɛ na yili kumo nna dra dra na kikɛ fanɛ e beeŋ bɔla Yesu Kristo to m bar anyi mo gbagba kutɔ fanɛ mbe mbia. Kusɔ nɛ k baa par mo nseŋ naa la kusɔ nɛ e yili nna na. 6Men shin nɛ an baa di Ebɔrɛ epaŋ ŋkpal mbe le be mamachi be kuwɔr be kakɛ nɛ e bɔla mo Pibinyɛn shaso so n ta ŋ kɛ anyi na so. 7Ŋkpal manɛ so, Kristo be luwu na so e shin nɛ an nya an be amu na. Ebɔrɛ ta anyi be alubi m paŋ anyi. Kashenteŋto malɛ Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ nɛ e bugi kagbene kikɛ n sa anyi na shi pasaa. 8Mbe kanyiasheŋ kikɛ to nɛ mbe lakal kikɛ to nɛ e yili kumo loŋ 9nseŋ naŋ bugi wulo be kesheŋ naseso nɛ e yili fanɛ e beeŋ bɔla Kristo so n shin nɛ loŋ e wora na n sa anyi. 10Ebɔrɛ be kusɔ nɛ e nase nɛ e wora amo jemanɛ na gbagba kaŋ fo na e la fanɛ e beeŋ bar kepɔrso kikɛ abar so, amo nɛ a wɔ esoso nɛ kasawule so kikɛ nyam nɛ Kristo e baa la amo kikɛ be kumu. 11Kusɔ nɛ Ebɔrɛ bee kre nsaa nase so nɛ kusɔ kikɛ bee bɔla a wora. Mo koŋwule Ebɔrɛ na malɛ e nase kumo dra dra na kikɛ fanɛ e beeŋ bɔla Kristo so nna n lara anyi nɛ an ba kaa la mbe basa gbagba. 12Men shin nɛ anyi nɛ an juŋkpar n nya tama ashi Kristo to na e baa la bumo nɛ bumo be kebaawɔtɔ bee di Ebɔrɛ epaŋ nsaa maŋkura mo. 13Ŋkpal kusɔ nɛ e wora na so, menyi alɛ gba ka daŋ nu kashenteŋ be kubɔya nɛ k bee bar menyi kumɔlga na, men yirda Kristo, nɛ Ebɔrɛ ta mbe ndulgi n dulgi menyi na. Kiyoyu Cheeŋ nɛ e nase kɔnɔ fanɛ e beeŋ sa na nɛ e ta n sa a ŋini fanɛ e dulgi anyi. 14Kiyoyu Cheeŋ na e la anyi be tɔɔnɛ a sa anyi tama fanɛ anyeeŋ nya kusɔ nɛ Ebɔrɛ nase kɔnɔ fanɛ e beeŋ sa mbe basa na fanɛ bekama nɛ b la mo peya beeŋ nya bumo be amu nsaa la bumo nɛ bumo be kebaawɔtɔ bee di Ebɔrɛ epaŋ nsaa maŋkura mo.

Pɔɔl be kabɔrɛkule be asheŋ

15Ŋkpal le ere so, baŋ yili saŋɛ nɛ n nu kananɛ men yirda an Nyɛnpe Yesu na nɛ kananɛ menyee sha Ebɔrɛ be basa kikɛ so, m maŋ naŋ yige kebaachɔrɔ Ebɔrɛ ŋkpal menyi so, 16nsaa nyiŋi menyi ashi ma kabɔrɛkuleana to a kule an Nyɛnpe Yesu Kristo be Ebɔrɛ, Etuto nɛ kemaŋkura wɔ mo so ga na, 17fanɛ e sa menyi Kiyoyu mo nɛ e beeŋ shin nɛ men baa kɔ kanyiasheŋ nseŋ naŋ lara Ebɔrɛ ŋ ŋini menyi nɛ men pin mo kashenteŋto. 18Ma alɛ nseŋ kraŋ naa kule Ebɔrɛ fanɛ e shin nɛ men bugi men be ŋgbene to n tiŋ m pin tama mo nɛ men nya ŋkpal e ka tre menyi na so to, nseŋ naa pin mamachi be enɛfagboŋ nɛ e nase kɔnɔ fanɛ e beeŋ sa mbe basa na to. 19Kumo be kaman nɛ men naŋ pin mbe eleŋgboŋ nɛ k wɔ anyi nɛ an yirda ere to. 20Le be eleŋ ere nɛ eleŋ damta nɛ e ta n tiŋi Kristo ashi luwu to nseŋ ta mo n chena mbe jisoso, ebunyampo be kakpa ashi ebɔrɛso na. 21Kristo na e naa ji kuwura koŋwule esoso be kenimuji kikɛ nɛ kejuŋkpar kikɛ nɛ eleŋana kikɛ nɛ kenyɛnpeji kikɛ so. Mo e chɔ eleŋana kikɛ nɛ amo be adelebiana kikɛ ashi jemanɛ ere to nɛ kumo nɛ k bee ba na kikɛ to. 22Ebɔrɛ ta kusɔ kikɛ nna n wɔtɔ mbe enɔ to nseŋ lara mo fanɛ e baa la kusɔ kikɛ be kumu a sa asɔri na. 23Asɔri na e la Kristo be eyur na. Mo e naa shin nɛ kusɔ kama bee bɔla so a loge nɛnɛ ashi ekpa kama so.

2

Kelar luwu to n luri ŋkpa to be asheŋ

1To, menyi alɛ gba du fanɛ basa nɛ b wu nna ŋkpal men ka daŋ foe ekpa a wɔtɔ a wora alubi na so. 2Loŋ be kebaawɔtɔ to nɛ men daa wɔ saŋɛ nɛ men daa bɛ durnya ere be asheŋ woraso so nseŋ daa bɛ esoso be eleŋana be ewura so, mo e la kiyoyu nɛ e wɔ basa nɛ b maa nu a sa Ebɔrɛ na to a shuŋ naniere na. 3Loŋ malɛ nɛ anyi kikɛ gba daa du saŋko a wɔ amo to a wora anyi be kapɔr lubi ere be aparsheŋ nsaa wora kumo be ayɛlgasɔ a fɛ kumo be nfɛra. Ŋkpal anyi be kapɔr lubi ere so anyi alɛ gba daa du fanɛ ekama nna a wɔ Ebɔrɛ be demuji be agbo to. 4Ama ŋkpal Ebɔrɛ be kuwɔr ka shi ga so nɛ ŋkpal e ka bee sha anyi ga so 5e tiŋi anyi nɛ Kristo nna m bar anyi ŋkpa to saŋɛ nɛ an daa wɔ kasomaanu be luwu to na. Ebɔrɛ malɛ be kuwɔr be kakɛ so nɛ men nya kumɔlga. 6E tiŋi anyi nɛ Kristo nna nseŋ shin nɛ anyi nɛ mo chena ebɔrɛso ashi mo koŋwule Kristo Yesu na to. 7E wora loŋ nna nɛ e ŋini jemanɛ kama nɛ k bee ba to ebi fanɛ kananɛ e ta mbe kuwɔr be kakɛgboŋ damtaana nɛ e bɔla mbe kasha so n sa anyi na ŋ kɛ anyi ashi Kristo Yesu to. 8Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ so e shin nɛ men bɔla yirda so n nya kumɔlga, mannɛ men gbagba be ashuŋ shunso so nɛ men nya kumo. K la Ebɔrɛ be kakɛ nna. 9Mannɛ ashuŋ shunso so nɛ baa nya kumo, saŋɛ na so esa kama maaŋ nya ekpa m puchi. 10Ŋkpal manɛ so, an la mbe apɔrso nna nɛ e sa anyi kebaawɔtɔ popɔr ashi Kristo Yesu to nseŋ ta anyi n wɔtɔ kelela be asheŋ nɛ mo ere Ebɔrɛ na yili kumo dra dra na kikɛ to fanɛ an ba kaa shuŋ na.

Kananɛ an la kukoŋwule Kristo to be asheŋ

11Amoso, men baa nyiŋi fanɛ menyi nɛ b kurge nnyamase nɛ bumo nɛ edimɛdi ta enɔana ŋ ku bumo atutu nɛ bumo koŋwule na bee tre menyi asoliwuraana ere, fanɛ menyi nɛ Kristo na daŋ barga abar nna. 12Men daa la befɔ nna ashi Israɛl be efuli so ebi to. Menyi alɛ be shɛŋ daa maŋ wɔ nnɔkoŋwule nɛ a wɔ Ebɔrɛ nɛ Israɛlebi be nferinto na to, ŋkpal mbe nnɔ naseso nɛ e nase n sa mbe basa na so. Men daa wɔ durnya ere to nna a maŋ kɔ tama kikɛ, menyi alɛ daa maa ta Ebɔrɛ a wɔtɔ men be asheŋ to. 13Ama naniere ashi Kristo to, menyi nɛ saŋko men daa maŋ taga Ebɔrɛ to na, Ebɔrɛ bɔla Kristo be luwu na so nna n shin nɛ men ba taga mo to.

14Ŋkpal manɛ so, mo gbagba e la anyi be kagbenewushi nɛ esa nɛ e bee bar anyi basa yiri ntuŋ anyɔ abar so. E jija kebarga to nɛ k daa wɔ anyi nɛ basa be nferinto na, kumo e la kekishi be kebarga to na. 15E ta mbe kumu ŋ kpra Juwebi be mbra na nɛ kumo be ntaŋana nɛ loŋ e shin nɛ basa yiri ntuŋ anyɔ na e ba abar so m ba ki basa koŋwule, saŋɛ na so e beeŋ bar kagbenewushi bumo to. 16Loŋ na basa anyɔ na beeŋ ki basa koŋwule nɛ bumo nɛ Ebɔrɛ malɛ e nyalɛ ŋkpal kedibi largato na so, saŋɛ na so malɛ e beeŋ shin nɛ kebarga to na e loge. 17Le be kagbenewushi be baru lela ere nɛ e ba bɔ n sa menyi nɛ men daa maŋ taga mo to na nɛ bumo nɛ b taga mo to na kikɛ. 18Ŋkpal manɛ so, mo so nɛ anyi nɛ bumo kikɛ bee bɔla a nya ekpa a yɔ Ebɔrɛ na kutɔ ashi Kiyoyu koŋwule na to. 19Amoso, menyi nnyamase maŋ naa la befɔ n shi efuli ko so. Naniere menyi nɛ Ebɔrɛ be basa la kukoŋwule nna a la kakpa koŋwule so ebi nseŋ naa la Ebɔrɛ be kowu to ebi be basa. 20Men du fanɛ egbal be kaba nna nɛ kumo be kifi la beshuŋipo nɛ anebiana na, nɛ Kristo Yesu malɛ gbagba la kumo be gbaltɔlase. 21Mo e kɔ ebu na be kaplɛkama to a shin nɛ k wɔ abar so a yɔ anishito a ti so a ki bɔrɛlambu cheembi ashi Enyɛnpe na to. 22Menyi alɛ gba, baa pɔr menyi nna a wɔtɔ mo to nɛ men ba ki ebu nɛ Ebɔrɛ beeŋ bɔla Kiyoyu na to a wɔ to na.

3

Pɔɔl be kushuŋ nɛ e shuŋ n sa nnyamase be asheŋ

1Ŋkpal le so nɛ ma Pɔɔl la Kristo Yesu be kabutipo ŋkpal menyi nnyamase so. 2Ma alɛ baa nyi geeŋ fanɛ men nu fanɛ Ebɔrɛ bɔla mbe kuwɔr be kakɛ so nna n sa ma kushuŋ na ŋkpal men be kelela so. 3Kumo e la wulo be kesheŋ naseso nɛ Ebɔrɛ bugi to ŋ ŋini ma na, kumo be asheŋ nɛ n teŋ sibɛ gbrɛ n sa menyi na. 4Nɛ menyi alɛ baŋ kraŋ kawɔl ere, menyeeŋ pin kananɛ ma nfɛra sa ashi Kristo be wulo be kesheŋ ere be kaplɛa so. 5Saŋɛ na be esa kikɛ daa maŋ nyi le be wulo be kesheŋ nɛ e bɔla Kiyoyu na to m bugi to ŋ ŋini mbe beshuŋipo cheembiana nɛ mbe anebiana ere. 6Wulo na nde fanɛ baru lela na so nɛ nnyamase nɛ Juwebi kikɛ beeŋ gama n nya Ebɔrɛ be enɛfa na. B la eyur koŋwule to be mba nna ŋ gama a kɔ Ebɔrɛ be nnɔ naseso nɛ Ebɔrɛ bɔla Kristo Yesu so n nase na. 7Le be baru lela ere be kenya nɛ Ebɔrɛ bɔla mbe kuwɔr be kakɛ so n ta ma ŋ ki na. Mbe eleŋ na so nɛ e bɔla n wora loŋ. 8Kashenteŋto nna fanɛ m maŋ fo Ebɔrɛ be basa to be ekekarso gba kuraa, ama Ebɔrɛ ta le be kuwɔr be kakɛ ere nna n sa ma nɛ m bɔ Kristo be enɛfa damta be baru lela na n sa nnyamase 9nseŋ naŋ shin nɛ basa kikɛ e wu kananɛ Ebɔrɛ beeŋ shin nɛ mbe wulo be kesheŋ naseso na e wora. Ebɔrɛ nɛ e to kusɔ kikɛ na e shin nɛ wulo nɛ mee malga kumo be asheŋ ere maŋ lar efuli jemanɛ damta nɛ k choŋ ere kikɛ. 10Saŋɛ na so e beeŋ bɔla asɔriebi na to n shin nɛ mbe kashennyi damta e dii efuli n sa esoso be kenimujipoana nɛ bejuŋkparpo ashi ebɔrɛso. 11Ebɔrɛ wora loŋ nna ŋkpal mbe kesheŋ naseso nɛ e bɔla an Nyɛnpe Kristo Yesu so n wora dra dra na kikɛ so. 12Mo to nɛ keyirda mo so nɛ anyeeŋ tiŋ m ba Ebɔrɛ be anishito a maa wora shikashika kikɛ. 13Amoso, mee kule menyi nna fanɛ men sa maa pɔ aba ŋkpal ŋ ka bee wu tɔrɔ a sa menyi so so, men be kelela so nɛ loŋ be asheŋ bee nya ma.

Kristo be kasha be asheŋ

14Amoso nɛ mee gbir Etuto 15nɛ ebɔrɛso nɛ kasawule so be kebɛso be kakurge kikɛ bee nya kumo be ketre ashi mo to na kumuli na. 16Mee kule mo fanɛ e keni mbe kemaŋkura damta nɛ e kɔ na to m bɔla mbe Kiyoyu na to a ta eleŋ n leŋ menyi to ashi men be ŋgbeneana to 17nɛ Kristo e tiŋ m bɔla men be yirda so a wɔ men be ŋgbeneana to. Ma alɛ nseŋ naa kule mo fanɛ e shin nɛ men tɔl to m pɛ kasha to a yil kpakpa fanɛ nliŋi na. 18Saŋɛ na so menyi, n ta Ebɔrɛ be basa kikɛ n ti so, beeŋ nya nfɛra m pin kananɛ Ebɔrɛ be kasha wɔ mpar nɛ kananɛ k wɔ nteŋ nɛ kananɛ k du jeŋgreŋ nɛ kananɛ k du chiŋgeliŋ. 19Kashenteŋto esa ba maaŋ tiŋ m pin mbe kasha na to n ya loge, ama kumo nɛ mee kule mo fanɛ e shin nɛ men ba pin nɛ k tiŋ n shin nɛ Ebɔrɛ e bɔlɔ men be kebaawɔtɔ kikɛ to nyam.

20Kemaŋkura e baa wɔ Ebɔrɛ nɛ mbe eleŋ wɔ anyi to a tiŋ a wora asheŋ ga a chɔ kananɛ anyeeŋ tiŋ m pin ŋ kule mo ŋko n tiŋ n fɛ amo be nfɛra gba na so. 21Kemaŋkura koŋwule na e baa la mo peya ashi asɔri na to nɛ Kristo Yesu to jemanɛ kikɛ to naniere hale mbaanaayɔ. Amɛn.

4

Kananɛ eyur na la kukoŋwule be asheŋ

1Ma Pɔɔl nɛ n wɔ kabuti to ŋkpal Enyɛnpe so na e naa leŋ menyi to a kaŋɛ menyi fanɛ men baa kɔ kebaawɔtɔ nɛ k maa ji ketre nɛ Ebɔrɛ tre menyi na emɔrɔ. 2Saŋkikɛ men baa bar men be amu ase a du boeŋ nsaa kɔ kanyiti a chɛ abar to a ŋini kasha nɛ k wɔ menyi to na. 3Men baa wora ania ga a kɔ kɔnɔkoŋwuleso be kebaawɔtɔ be kagbenewushi nɛ k bee shi Kiyoyu na kutɔ nsaa bar menyi abar so na to kpakpa. 4Eyur koŋwule nɛ Kiyoyu koŋwule e wɔtɔ fanɛ kananɛ tama koŋwule nɛ Ebɔrɛ tre menyi m ba wɔtɔ kumo to na gba wɔtɔ na. 5Enyɛnpe koŋwule nɛ yirda koŋwule nɛ kabɔrɛbɛr koŋwule e wɔtɔ. 6Ebɔrɛ koŋwule nɛ e la ekama mo tuto nsaa la esa nɛ e chɔ ekama nɛ emo nɛ e bɔla ekama to a shuŋ nsaa wɔ ekama to na e wɔtɔ.

7Kashenteŋ nna fanɛ e wɔ anyi kikɛ to, ama e sa anyi be ekama kuwɔr be kakɛ nɛ k sa fanɛ kananɛ Kristo na yili kumo fanɛ k baa sa na. 8Amoso nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ le na fanɛ:

“E ka daŋ dii n yɔ esoso na,

e daŋ yɛr anya nna nseŋ kɛ basa ŋkɛana.”

9Ama kekaŋɛ fanɛ e daŋ dii n yɔ esoso maŋ naa kɔ kifito n naŋ ti kede so fanɛ e daŋ gbelge nna m ba kasawule so be kaseto pɔɛŋ. 10Amoso, mo koŋwule nɛ e daŋ gbelge m ba na e naŋ dii n yɔ kufɔ a chɔ esoso be kaplɛkama, saŋɛ na so mbe kebaawɔtɔ be asheŋ beeŋ sɔ kaplɛkama verr. 11Mo koŋwule na e daŋ ta basa ko ŋ ki beshuŋipo n shin nɛ bede malɛ ki abɔrɛsheŋ be bewuŋkaŋɛpoana nɛ bede malɛ ki baru lela be mbɔ nseŋ shin nɛ bede malɛ ki epasta nɛ beŋinipo. 12E wora loŋ nna nɛ e chɛ Ebɔrɛ be basa kikɛ to nɛ b nya eleŋ kabɔrɛshuŋana na to, saŋɛ na so loŋ beeŋ chɛ Kristo be eyur to ebi na to nɛ b nya eleŋ n yɔ anishito ashi kebɛso na to. 13Loŋ na an kikɛ beeŋ baa wɔ abar so ashi anyi be yirda nɛ anyi be kananɛ an nyi Ebɔrɛ Pibinyɛn na loŋ hale nɛ an ya kaa kɔ kebɛso na to be kenimufɛra n duli Kristo gbagba kusɔ kama to. 14Saŋɛ na so an maaŋ naa du fanɛ mbia nɛ basa e baa ta efɛ be keŋini be yiri kikɛ a kɔ a kpata anyi a lɛ a yɔ a ba fanɛ afu ka shin nɛ nchu koso a baga to na. Basa nɛ baa wora loŋ na wɔtɔ nna a kɔ bumo gbagba be efɛ be kanyiasheŋ a shin nɛ basa bee foe ekpa. 15Ama anyeeŋ baa la basa nɛ baa ji abar kashenteŋ kashaso, loŋ na nɛ anyeeŋ yɔ anishito ashi kebɛso na to n duli Kristo nɛ e la an be kumu na ekpa kama so nyam. 16Mo to nɛ eyur na kikɛ to m pɛ to kpakpa a wɔ abar so a du fanɛ kananɛ awibichɛkpa nɛ achin bee pɛ esa be eyur a wɔ abar so nɛ mbaana na be kekama bee nya a shuŋ kumo be ashuŋ nɛnɛ na. Nɛ loŋ malɛ baa wora, eyur na bee bɔla kasha be kebaawɔtɔ kikɛ to nna a daŋ a yɔ anishito.

Kebaawɔ kebaawɔtɔ popɔr na to be asheŋ

17Amoso, ma kamalga mo nɛ ŋ kɔ a sa menyi nsaa fiɛ menyi so ashi Enyɛnpe na be ketre to e la fanɛ men sa maŋ naa wɔtɔ fanɛ basa nɛ b maŋ nyi Ebɔrɛ nɛ b kɔ nfɛra fuloŋ a wɔtɔ na. 18Alubi tegsi bumo nna n shin nɛ bumo be ŋgbene biri to tuum a maŋ naa pin asheŋ to ŋkpal bumo be ŋgbene kpakpaso nɛ kemaa nyi nɛ k bee ji kuwura bumo so na so. Naniere bumo nɛ ŋkpa nɛ Ebɔrɛ bee sa na barga abar cheche. 19Naniere ŋkpal b ka maŋ naa kɔ kelela nɛ kulubi be kenyi na so b ta bumo be amu kikɛ nna m bɛ beche nɛ benyɛn be kedi abar be asheŋ woraso so nsaa wɔtɔ a wora eyurpisheŋ be yiri kikɛ a kɔ a fin kesakalea so be ayɛlgasɔ a ti so. 20Ama mannɛ aloŋ nɛ men daŋ wu Yesu be kebaawɔtɔ ka du. 21M baa nyi men ka daŋ nu mbe asheŋ nɛ b naŋ ŋini menyi kashenteŋ nɛ k wɔ mo koŋwule Kristo to na. 22Amoso, men lara men be kapɔr dra nɛ k daa wɔ men be kebaawɔtɔ to n jija ŋkpal efɛ be ayɛlgasɔ na so ashi to. 23A daga fanɛ men be ŋgbene nɛ nfɛra kikɛ ka ki asɔ popɔr nyam. 24Men luri kapɔr popɔr nɛ Ebɔrɛ pɔr nɛ k du fanɛ mo gbagba be kapɔr a yɔ kashenteŋ be alelasheŋ nɛ kebaawɔtɔ cheembi be kaplɛa so na to.

25Amoso, men be ekama e lara efɛsheŋ ashi mbe kebaawɔtɔ to nsaa malga kashenteŋ be mmalga a sa mo braana, ŋkpal manɛ so, an kikɛ la eyur koŋwule to be mba nna. 26Fo kama nɛ agbo pɛ fo, fo sa maŋ shin nɛ agbo na e shin nɛ fo luri alubi to, fo alɛ e sa maŋ naŋ keta agbo na n tɔr epeŋi. 27Sa maŋ kaŋ sa alubipo na ekpa kikɛ. 28Ekama nɛ e daa yuri e yige kayu na naniere nseŋ fara a ta mbe enɔana a wora asheŋ lela a shuŋ, saŋɛ na so e beeŋ nya kusɔ nɛ k daga n tiŋ n chɛ bumo nɛ b maŋ kɔ to. 29Men sa maa shin nɛ mmalga lubi kikɛ e baa lar men be nnɔ to. Men baa malga kechɛto nawule be mmalga, mmalga nɛ a bee yɛr basa anishito a chɛ bumo to ashi bumo be asheŋ tirsoana to, saŋɛ na so a beeŋ baa kɔ tɔnɔ a sa bekama nɛ baa nu amo na. 30Menyi alɛ e sa maa jija Ebɔrɛ be Kiyoyu Cheeŋ nɛ Ebɔrɛ ta n dulgi menyi n yili kesɔnyigeachɛ na. 31Men lara ŋgbene nɛ a maa yige asheŋ a paŋ na menyi to, nseŋ lara kenyaŋɛto nɛ agbo nɛ kaponte nɛ katege nɛ kekishiso be nfɛra be yiri kikɛ menyi to. 32Kebaawɔtɔ nɛ k daga fanɛ men baa kɔ e la fanɛ men baa la basa a wu abar kuwɔr nsaa ta abar be alubi a paŋ abar fanɛ kananɛ Ebɔrɛ bɔla Kristo so n ta men be alubi m paŋ menyi na.

5

Kebaawɔ kefulto na to be kebaawɔtɔ to be asheŋ

1Ŋkpal men ka la Ebɔrɛ be mbia shaso so, men wora ania a du fanɛ mo gbagba. 2A daga fanɛ kasha e baa juŋkpar menyi kebaawɔtɔ ere to fanɛ kananɛ Kristo sha anyi nseŋ ta mbe kumu n sa anyi nɛ loŋ be kakɛ na walɛ a la sarga nɛ kumo be efɛa bee dufɛ viim a par Ebɔrɛ na.

3Ŋkpal men ka la Ebɔrɛ be basa so, a maŋ daga beche nɛ benyɛn be kedi abar kesakalea so be mmalga ka wɔ menyi to. Kumo alɛ maŋ naŋ daga eyurpisheŋ be yiri kikɛ ŋko kejimuni be asheŋ ka wɔ menyi to, ŋkpal manɛ so, loŋ be asɔ na maŋ daga a ka wɔ Ebɔrɛ be basa cheembi to. 4Kumo alɛ maŋ naŋ daga men ka wɔ kawuli be mmalga ŋko epel lubiana be kebaawɔtɔ to. Loŋ be asheŋ maŋ daga. Kusɔ nɛ k daga men ka kɔ men be kebaawɔtɔ to e la kabɔrɛchɔrɔ. 5Men baa nyi kesheŋ ere geeŋ fanɛ esa kama nɛ e kɔ kesakalea be kebaawɔtɔ ŋko eyurpisheŋ ŋko esa kama nɛ e kɔ kejimuni maaŋ luri Kristo nɛ Ebɔrɛ be kuwura na to. Kejimuni du fanɛ kagbirshuŋ nna.

6Men sa maŋ shin nɛ esa kama e ta mmalga fuloŋ n fule menyi, ŋkpal manɛ so, loŋ be asheŋ so nɛ Ebɔrɛ be demuji be agbo bee ba bumo nɛ b maa nu a sa mo na so. 7Men sa maŋ kaŋ tu bumo a wora loŋ be asheŋ. 8Ŋkpal manɛ so, dra na menyi alɛ gba daa wɔ tentembiri to nna, ama naniere bre men wɔ kefulto to nna ashi Enyɛnpe na to. Amoso, men baa wɔtɔ fanɛ basa nɛ b wɔ kefulto to. 9Ŋkpal manɛ so, esa baa wɔ kefulto na to, alelasheŋ be yiri kikɛ nɛ asheŋ niŋiso nɛ kashenteŋ e naa lar mo to. 10Men baa wora ania a pin asɔ nɛ a bee par Ebɔrɛ. 11Men shin nɛ men be asheŋ e sa maa wɔ tentembiri be chilchil be asheŋ woraso to, ama men baa lara loŋ be asheŋ na efuli. 12Ŋkpal manɛ so, kemalga asheŋ nɛ basa ŋana a wora ere be asheŋ gba kɔ anishinyɔr nna. 13Kusɔ kama malɛ nɛ kefulto na ba kumo to bee dii efuli nna nɛ basa bee wu kumo. Nɛ kusɔ kikɛ nɛ k bee dii efuli nɛ basa bee wu kumo ki kefulto be kusɔ. 14Amoso nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ le na fanɛ:

“Edipo koso, niŋi to ŋ koso ashi luwu to

nɛ Kristo e nyaŋɛ kefulto n yuu fo so.”

15Amoso, men baa de men be kebaawɔtɔ so nɛnɛ fanɛ benyiashempo, mannɛ fanɛ bewulpo. 16Saŋɛ lubi to nɛ an wɔ na, amoso, men sa maa jija saŋɛ gbrɛbi kikɛ nɛ men nya. 17Amoso, men sa maa la bewulpo. Men baa wora ania a pin kusɔ nɛ Enyɛnpe bee sha fanɛ an baa wora. 18Men sa maa boo nsa, ŋkpal manɛ so, loŋ bee jija kumu nna. Kusɔ nɛ k daga e la fanɛ men shin nɛ Kiyoyu Cheeŋ na e luri m bɔlɔ menyi to kiŋkiŋ. 19Men baa ta Ebɔrɛ be kawɔl to be nshɛ nɛ Ebɔrɛ be basa be kedi epaŋ be nshɛ nɛ abɔrɛsheŋ be nshɛ a boŋ a kute asheŋ a sa abar nsaa ta men be ŋgbene kikɛ a boŋ nshɛ a di Ebɔrɛ Enyɛnpe na epaŋ. 20Saŋkikɛ men baa chɔrɔ Ebɔrɛ Etuto na ŋkpal kusɔ kikɛ so ashi an Nyɛnpe Yesu Kristo be ketre to.

Beche kilpo nɛ bekulana be asheŋ

21Men baa bar men be amu kaseto a sa abar ŋkpal men be bunyaŋ nɛ men kɔ a sa Kristo na so. 22Beche kilpo, men baa bar men be amu kaseto a sa men kulana fanɛ kananɛ menyee wora a sa Enyɛnpe na. 23Ŋkpal manɛ so, ekul na e la mbe eche be kumu fanɛ kananɛ Kristo la asɔri be kumu nɛ k la mbe eyur nɛ e la kumo be emɔlgapo na. 24Amoso, kananɛ asɔri bee bar kumo be kumu kaseto a sa Kristo na, loŋ koŋwule na e daga fanɛ bechekilpoana e baa ta bumo be amu a sa bumo kulana kusɔ kama to.

25Benyɛn, men baa sha men be becheana fanɛ kananɛ Kristo sha asɔri na nseŋ ta mbe kumu n sa kumo na. 26E wora loŋ nna nɛ e ta asɔri na m bɔɔ Ebɔrɛ enɔ nseŋ bɔla Ebɔrɛ be kamalga so n fɔr kumo fanɛ kachubɛr na. 27Saŋɛ na so e beeŋ ta asɔri na nɛ kumo be kela kikɛ nɛ kumo be kananɛ k ki cheembi nɛ kananɛ k maŋ kɔ kulubi kikɛ ŋko nɛ kananɛ kulubi kikɛ maŋ do kumo so nɛ kananɛ k maŋ nɔkɔr to ŋko kananɛ k maaŋ baa du bubɔrɔ kikɛ na m bɔɔ mo gbagba be kumu enɔ. 28To, kananɛ k daga fanɛ benyɛn e baa wora nna na, kumo e la fanɛ b baa sha bumo be beche fanɛ kananɛ baa sha bumo gbagba be amu na. Enyɛn kama nɛ e bee sha mbe eche bee sha mo gbagba be kumu nna na. 29Esa malɛ kikɛ maŋ naŋ kishi mo gbagba be eyur. Kusɔ nɛ e bee wora e la fanɛ e bee kaa sa kumo ajibi nna nsaa keni kumo so fanɛ kananɛ Kristo bee wora a sa asɔri na. 30Anyi alɛ la mbe eyur na be mba ko nna. 31Loŋ malɛ nɛ enyɛn nɛ mbe eche du. Amoso nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ le na: “Ŋkpal le so, enyɛn beeŋ yige mo nio nɛ mo tuto nseŋ ya far n chɛ mbe eche nɛ bumo benyɔ na e ki kukoŋwule.” 32Loŋ be kesheŋ ere malɛ la wulo be kashenteŋgboŋ nna n sa anyi, ama kashenteŋto, Kristo nɛ asɔri na be kaplɛa so nɛ mee malga. 33Ama a daga fanɛ men be ekama gba e baa sha mbe eche fanɛ kananɛ e bee sha mo gbagba be kumu, nɛ eche kama malɛ e baa bunyaŋ mo kul.

6

Mbia nɛ bekurgepoana be asheŋ

1Mbia, men baa nu a sa basa nɛ b kurge menyi, ŋkpal Enyɛnpe na so, ŋkpal manɛ so, loŋ e daga. 2Men baa bunyaŋ men tutoana nɛ men nioana, ŋkpal manɛ so, loŋ be ntaŋ na e baa la ntaŋ koŋwule nɛ k kɔ le be nɛfa be kɔnɔ naseso ere: 3“Men baa nu a sa bumo nɛ asheŋ e tiŋ n nyalɛ n sa menyi nɛ men tiŋ n chɛr kasawule ere so.”

4Betutoana, menyi alɛ gba e sa maa lute bumo nnɔ a wɔtɔ bumo agbo to. Kusɔ nɛ k daga fanɛ men baa wora e la fanɛ men baa ta Enyɛnpe be keŋini nɛ keniŋi ekpa a keni bumo so nɛ b baa daŋ.

Anya nɛ benyɛnpe be asheŋ

5Anya, men baa nu a sa men be durnya ere to be benyɛnpe a ŋana bumo a chicha. Men baa ta kagbene koŋwule a wora kumo fanɛ Kristo gbagba nɛ menyee shuŋ. 6Saŋkikɛ men baa nu a sa bumo, mannɛ fanɛ nɛ b wu menyi nɛ men nya ketre bumo kutɔ so, ama men baa ta men be ŋgbene kikɛ a wora asɔ nɛ a bee par Ebɔrɛ nɛ men baa du fanɛ Kristo be anya. 7Men baa ta men be ŋgbene kikɛ a shuŋ men be ashuŋ a nyi fanɛ Enyɛnpe nɛ menyee shuŋ, mannɛ dimɛdi nɛ menyee shuŋ 8a nyi fanɛ kelela kama nɛ esa wora, Enyɛnpe na beeŋ sa mo kumo be tɔnɔ, nɛ amodoŋwura wɔ mbe kumu ŋko e la kenya gba, k maŋ tir.

9Benyɛnpe, menyi alɛ gba e baa wora menyi be anya loŋ. Men sa maa funti a funti bumo, ŋkpal manɛ so, menyi alɛ gba nyi fanɛ esa nɛ e wɔ ebɔrɛso a la menyi nɛ anya na kikɛ be Enyɛnpe na maŋ kɔ ŋkpɛato.

Ebɔrɛ be akɔsɔ be keta be asheŋ

10Ade kikɛ be kaman, men baa kɔ eleŋ Enyɛnpe na nɛ mbe eleŋgboŋ na to. 11Men baa ta Ebɔrɛ be akɔsɔ kikɛ nyam a buu a kre to, saŋɛ na so menyeeŋ tiŋ n yili n tu Setani na be kafulesheŋ ana. 12Ŋkpal manɛ so, mannɛ anyi nɛ edimɛdi e naa kɔ, ama anyi nɛ esoso be kenimujipoana nɛ bejuŋkparpoana nɛ tentembiri to be durnya ere to be eleŋana nɛ esoso be ayoyu lubiana e naa kɔ. 13Amoso, men ta Ebɔrɛ be akɔsɔ naniere m buu ŋ kre to, saŋɛ na so kachɛ lubi na kaŋ tu menyi, menyeeŋ tiŋ n nya aya n yili. Nɛ menyi alɛ baŋ tiŋ n wora kusɔ kama, menyeeŋ nya n yili to kpakpa. 14Amoso, men yili to nɛnɛ n ta kashenteŋ ŋ kre kashɛr to kpakpa fanɛ kreso nseŋ ta alelasheŋ malɛ fanɛ kebɛlso be kekpaŋkale. 15Nɛ men baa sha kebaabɔ kagbenewushi be baru lela na fanɛ loŋ be kasha ka la asɛbta a wɔ men be aya to na. 16Saŋkikɛ men baa kɔ yirda to fanɛ kebɛlso be kusɔ kuŋkumuso. Yirda na nɛ menyeeŋ tiŋ n ta n duŋ Setani be atanyembi nɛ a bɛl m pere fanɛ ajanwulɛbi nɛ e kɔ a tu menyi na. 17Men baa shin nɛ kumɔlga na e baa la menyeya a kuŋ menyi fanɛ kebɛlso be kekpaŋwuro nseŋ naa ta kiyoyu na be tokobi nɛ k la Ebɔrɛ be kamalga na gba a kɔ. 18Jemanɛ kikɛ, men baa kule Ebɔrɛ ashi kiyoyu na to a ta kabɔrɛkule be yiri kikɛ nɛ asheŋ nɛ menyee sha fanɛ a wora kikɛ a kule Ebɔrɛ. Men baa kɔ le be asheŋ ere men be ŋgbene to nsaa keni so a de so nsaa kule Ebɔrɛ saŋkama a sa Ebɔrɛ be basa kikɛ. 19Men baa kule Ebɔrɛ a sa ma alɛ gba fanɛ saŋkama nɛ m bugi kɔnɔ nɛ m malga abɔrɛsheŋ na, Ebɔrɛ beeŋ sa ma mmalga nɛ m bugi baru lela na be wulo na to be asheŋ kenyɛnso n sa basa. 20Baru lela na malɛ be katelamuyilipo e la ma nɛ n wɔ kabuti to na. Men baa kule Ebɔrɛ a sa ma nɛ m baa tiŋ a kɔ kenyɛn a bɔ baru lela na a sa basa fanɛ kananɛ k daga fanɛ m baa wora.

Lalaloge be kechɔrɔ be mmalga be asheŋ

21An kurgepo shaso Tikikes nɛ e bee shuŋ Enyɛnpe na kagbene koŋwuleso beeŋ sa menyi ma baru nɛ men pin ma kebaawɔtɔ be asheŋ. 22Amoso nɛ mee shuŋi mo men kutɔ na nɛ e ya kaŋɛ menyi kananɛ an kikɛ du nseŋ naŋ leŋ menyi to.

23Ebɔrɛ Etuto na nɛ Enyɛnpe Yesu Kristo e sa bekurgepoana na kagbenewushi nɛ kasha nɛ yirda. 24Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ e baa wɔ bekama nyam nɛ b kɔ kasha nɛ k maa loge a sha an Nyɛnpe Yesu Kristo na so.