BESHUŊIPO BE

ASHUŊ SHUNSO

BE KAWƆL

1

1N teri lela Tiɔfiles, asɔ nɛ Yesu daŋ wora nseŋ ŋini saŋɛ nɛ e fara mbe kushuŋ n ya fo saŋɛ nɛ Ebɔrɛ daŋ shin nɛ e naŋ bɛta n yɔ ebɔrɛso na kikɛ be asheŋ nɛ n daŋ sibɛ ma kawɔl juŋkparso na to. 2Ama pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e yɔ ebɔrɛso na, Yesu daŋ bɔla Kiyoyu Cheeŋ na so nna ŋ ŋini basa nɛ e daŋ lara nɛ b baa la mbe beshuŋipo na ŋ kaŋɛ bumo asɔ nɛ a daga fanɛ b baa wora. 3Mbe luwu na be kaman, nchɛ adena be kefɛato nɛ e wɔtɔ a bɔla ekpa damtaana so a lara mbe kumu a ŋini mbe beshuŋipoana na hale nɛ b ya pin kashenteŋto geeŋ fanɛ e tiŋi luwu to. B daŋ wu mo hale nɛ mo nɛ bumo malga Ebɔrɛ be kuwura na to be asheŋ. 4Kachako bumo kikɛ ba shɛr nɛ e sa bumo le be ebɔl: “Men sa maŋ kaŋ lar Jerusalɛm to. Men baa jo kakɛ nɛ ŋ kaŋɛ fanɛ n Tuto yɛ e beeŋ sa na. 5Nchu nɛ Jɔn kabɔrɛbɛrpo daŋ ta m bɛr basa kabɔrɛbɛr, ama Ebɔrɛ beeŋ shin nɛ Kiyoyu Cheeŋ na e gbelge menyi so nchɛnnyɔ ere to be kefɛato.”

Yesu ka yɔ ebɔrɛso be asheŋ

6Kachako beshuŋipo na nɛ Yesu ka shɛr nɛ b bishi mo: “Enyɛnpe, naniere bre, feeŋ ta kuwurji na m bɛta n sa Israɛlebi a?” 7Nɛ Yesu kaŋɛ bumo: “N Tuto nawule be enɔ to nɛ kusɔ kama nɛ kumo be jemanɛ wɔ. Amo be asheŋ maŋ la asɔ nɛ a daga men ka pin. 8Ama men baa nyi fanɛ Kiyoyu Cheeŋ na kaŋ gbelge menyi so, menyeeŋ baa kɔ eleŋ menyi to a malga ma asheŋ a sa basa ashi Jerusalɛm to nɛ Judiya kikɛ to nɛ Samɛria to nɛ durnya ere kikɛ nyam to.” 9Yesu ka malga kesheŋ ere n loge nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e fara a yɔ ebɔrɛso nɛ baa keni mo hale nɛ kuwɔlpa ko ya buu mo so nɛ b maŋ naŋ wu mo. 10Bumo be anishi kraa yuu awɔlpa na so nna nɛ benyɛn anyɔ ko nɛ b daa la emalaika buu epiŋi fuful m ba yili bumo kutɔ epul na to 11nseŋ bishi bumo: “Galiliebi, manɛ e ba nɛ men yil a keni esoso loŋ? Yesu koŋwule nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e lar menyi kutɔ a yɔ ebɔrɛso ere beeŋ naŋ bɛta loŋ gbagba chap m ba kananɛ men wu mo nɛ e bee yɔ ebɔrɛso ere.”

Esa nɛ e sɔ Judas so be asheŋ

12Ndoŋ nna nɛ beshuŋipoana na lar Ɔlifs be kebee so m bɛta n yɔ Jerusalɛm to. K daa la fanɛ mayɛl be bargato nna. 13B ka fo Jerusalɛm nɛ b dii n yɔ esoso be ebu be ebu ko to nɛ b daa sha keji nchɛnnyɔ kumo to na. Bumo e daa la: Pita nɛ Jɔn nɛ Jeems nɛ Andru nɛ Filip nɛ Tɔmas nɛ Baatɔlomiu nɛ Matiu nɛ Jeems, Alfias pibi nɛ Saimɔn Zɛlɔt nɛ Judas, Jeems pibi. 14Bumo kikɛ nɛ beche na nɛ Mɛɛri, Yesu mo nio nɛ Yesu koŋwule na mo sipoana daa wɔtɔ nna a shɛr kɔnɔkoŋwuleso a kule Ebɔrɛ.

15Kumo be kaman nɛ beyirdapoana na kikɛ, b daŋ fo fanɛ basa kalfa nɛ adunyɔ, shɛr nɛ Pita niŋi to n yili m malga ŋ kaŋɛ: 16“Ŋ kurgepoana, a daga fanɛ abɔrɛsibɛ na ka bɔla ekpa fanɛ kananɛ Kiyoyu Cheeŋ na shin nɛ Deevid wu ŋ kaŋɛ Judas nɛ e juŋkpar basa nɛ b pɛ Yesu na be asheŋ. 17Anyi to be eko e daa la Judas, ŋkpal manɛ so, Yesu daŋ lara mo nna nɛ mo alɛ gba e baa wɔ anyi be kushuŋ na to. 18Kasawule ko nɛ Judas daŋ ta mbe nia be amansherbi nɛ e nya na n tɔ. Ndoŋ malɛ nɛ e daŋ ta kapo n tɔr epun so m pante epun nɛ apumbi lar nɛ e wu. 19Basa nɛ b daa wɔ Jerusalɛm to na kikɛ daŋ nu kumo be asheŋ nseŋ sa kasawule na ketre: Akɛldama. Bumo be ŋgbar to, kumo be kifito e la: Kakpa nɛ ŋklaŋ lar n wurge.” 20Nɛ Pita naŋ kaŋɛ: “Le be esa ere be asheŋ nɛ b sibɛ Ebɔrɛ be Nshɛ be Kawɔl na to fanɛ:

‘A daga mbe kowu ka ki lambure

nɛ esa kikɛ e sa maŋ kaa wɔ kumo to.’

Abɔrɛsibɛ na kraa kaŋɛ fanɛ:

‘A daga fanɛ esa pɔtɛ ko

e sɔ mo so a shuŋ mbe kushuŋ.’

21Amoso, a daga fanɛ esa ko e ba ti anyi so a la Enyɛnpe be ketiŋi luwu to be baru na be emalgapo. 22A daga fanɛ e baa la basa nɛ anyi nɛ bumo daa la saŋkama, saŋɛ nɛ anyi nɛ Yesu daa wɔtɔ, yili saŋɛ nɛ Jɔn daa malga mbe kabɔrɛbɛr be asheŋ na n ya fo kachɛ nɛ Ebɔrɛ shin nɛ Yesu lar anyi kutɔ n yɔ ebɔrɛso na be eko.” 23Ndoŋ nna nɛ b kaŋɛ fanɛ kanyɛn ko nɛ b daa tre Josɛf na nseŋ naa tre mo Baasabas nseŋ naa tre mo koŋwule na Jɛstes na nɛ kanyɛn ko nɛ baa tre Matayas na be eko e daga kelara. 24Nɛ b kule Ebɔrɛ ŋ kaŋɛ: “Enyɛnpe, fo nyi basa kikɛ be ŋgbene to, amoso, ŋini anyi basa anyɔ ere be emo nɛ feeŋ lara 25nɛ e baa la fo eshuŋipo a shuŋ kushuŋ nɛ Judas daa shuŋ nseŋ yige kumo n yɔ kakpa nɛ k daga mo na.” 26Kumo be kaman nɛ b to beri nɛ Matayas ji. Ndoŋ nna nɛ b shin nɛ e ti beshuŋipo kudukako na so.

2

Kiyoyu Cheeŋ na be asheŋ

1Kachɛgboŋ nɛ baa tre Pɛntekɔst na ka fo nɛ beyirdapoana na kikɛ shɛr kakpa koŋwule. 2Epul to nɛ awɔr shi ebɔrɛso ŋ gbri m ba bɔla ebu nɛ b daa tase to na kikɛ to fanɛ afugboŋ ko na. 3Ndoŋ nna nɛ b wu adonduloŋ fanɛ edɛ be adondulombi nɛ a ba barga to nɛ amo be kekama yɔ beyirdapoana na be ekama so. 4Nɛ Kiyoyu Cheeŋ na ba bɔlɔ bumo kikɛ to nɛ b fara a gbar ŋgbar nɛ bumo gbagba maa nu kanaŋkamaso nɛ Kiyoyu na daŋ shin nɛ b malga.

5Saŋɛ na so nɛ Juwebi nɛ b daa bɔla bumo be daŋkare so a bɛ Ebɔrɛ so na be bedamta shi durnya to kikɛ be efuliana so m ba Jerusalɛm be kade na to. 6B ka nu awɔr na nɛ jimaŋ damta ko shɛr ndoŋ. K daŋ chinchiŋ bumo kikɛ ga ŋkpal bumo be ekama ka nu beyirdapoana na ka bee gbar bumo be ŋgbar so. 7K daŋ wul bumo to nseŋ chinchiŋ bumo ga nɛ b bishi abar: “Mannɛ Galili nɛ basa nɛ baa malga le ere kikɛ shi a? 8Nɛ manɛ e ba nɛ anyi be ekama bee nu basa ere ka bee gbar anyi be efuli so be ŋgbar? 9To, Paatia nɛ Midia nɛ Ilam nɛ Mɛsopoteemia nɛ Judiya nɛ Kapadosia nɛ Pɔntes nɛ Eeshia, 10Frijia nɛ Pamfilia nɛ Ijipt nɛ Libiya be mba nɛ a mata Sairini be efuli so na nɛ an shi. 11Anyi be beko malɛ shi Rom nna a la Juwebi nɛ nnyamase nɛ b tuba a bɛ Juwebi be kabɔrɛbɛso na so na. Anyi be beko malɛ shi Kriit nɛ Areebia nna ŋkeshin nɛ anyi alɛ kikɛ bee nu b ka bee malga anyi be ŋgbarana to a kaŋɛ asheŋgboŋ nɛ Ebɔrɛ wora.” 12K daŋ wul bumo kikɛ to ga nɛ b wɔtɔ a bishi abar: “Kede be kifito e la nuso?” 13Nɛ basa na be beko wora beyirdapoana na eyurto ŋ kaŋɛ: “Basa ere boo nna na.”

Pita be kamalga be asheŋ

14Ndoŋ nna nɛ Pita nɛ beshuŋipo kudukako na niŋi to n yili nɛ Pita fara a kaŋɛ jimaŋ na awɔrso: “M peebi Juwebi nɛ menyi nɛ men wɔ Jerusalɛm to ere kikɛ, men kaŋ kusoe n nu asɔ nɛ a wora na kikɛ be kifito. 15Men sa maa fɛ fanɛ basa ere boo nna. B maŋ boo, ŋkpal manɛ so, chipurso, kerfi akpanu e kraa la nna. 16Ama men baa nyi fanɛ asheŋ nɛ a wora ere be asheŋ nɛ anebi Jowɛl daŋ sibɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ:

17‘Le nɛ meeŋ wora lalaloge be nchɛ na to:

Meeŋ shin nɛ ma Kiyoyu e ba basa kikɛ to.

Menyi be mbrantiɛbi beeŋ ku bɔrɛdareana

nɛ menyi be benyɛnnimu

e ku abɔrɛsheŋ be edareana

nɛ menyi be mbinyɛnbi nɛ mbichebi

e wu abɔrɛsheŋ ŋ kaŋɛ.

18Kashenteŋto, saŋɛ na so meeŋ shin nɛ ma Kiyoyu na

e ba ma nyɛrbi nɛ ma mbita gba kikɛ to

nɛ b wu abɔrɛsheŋ ŋ kaŋɛ.

19Meeŋ wora emamachisheŋ ebɔrɛso

nɛ Ebɔrɛ be asheŋ ŋiniso kasawule so.

Baaŋ wu ŋklaŋ nɛ edɛ nɛ edishi damta.

20Nɛ epeŋi e biri to gbrum,

nɛ kufɔl malɛ e pere to kpaiŋ

fanɛ ŋklaŋ. Amo kikɛ beeŋ wora nna pɔɛŋ

nɛ Enyɛnpe be kachɛgboŋ na e fo.

21Saŋɛ na so ekama nɛ e tre Enyɛnpe na beeŋ nya kumɔlga.’

22Israɛlebi, men nu nfe, Ebɔrɛ ŋini menyi fanɛ Nazarɛt be Yesu na shi mo kutɔ nna, ŋkpal e ka bɔla Yesu na so n wora emamachisheŋ nɛ Ebɔrɛ be etɔɔnɛsheŋ nɛ asheŋ ŋiniso damta menyi be anishito nfe so. Menyi gbagba baa nyi amo be asheŋ. 23Ebɔrɛ gbagba be kasha nɛ kashennyi so nɛ e daŋ yili kumo saŋɛ na kikɛ fanɛ baaŋ ta Yesu m bɔɔ menyi enɔ. Menyi shin nɛ basa lubi gbir mo m mata kedibi largato so m mɔ. 24Ama Ebɔrɛ naŋ shin nɛ e tiŋi luwu na to n sɔ mo luwu be ebesa to n yige, ŋkpal manɛ so, luwu daa maŋ tiŋ n shin nɛ e ka kumo be enɔ to kikɛ.

25Ŋkpal manɛ so le nɛ Deevid daŋ malga mbe asheŋ ŋ kaŋɛ:

‘Mee wu Enyɛnpe saŋkama ma anishito,

ŋkpal manɛ so, e wɔ ma kutɔ nna a chɛ ma to

nɛ basa e sa maŋ tiŋ n tɔrɔ ma.

26Amoso, ma kagbene kikɛ fuli ma nna

nɛ ma mmalga gba la kagbenefuli be mmalga.

Nɛ ma alɛ bomin e tiŋ a kɔ kusɔ

nɛ Ebɔrɛ beeŋ wora n sa ma be tama.

27Ŋkpal manɛ so, fo Ebɔrɛ maaŋ shin

nɛ n wu nɛ ma kiyoyu e yɔ luwu to.

Fo maaŋ shin nɛ fo kenya nɛ e bee bɛ fo so

nɛ kagbene koŋwule e wu m bɛ.

28Fo ŋini ma ekpaana nɛ meeŋ bɔla so n nya Ebɔrɛ be ŋkpa.

Fo alɛ ka wɔ ma kutɔ so, ma kagbene fuli ma ga.’

29Ŋ kurgepoana, men shin nɛ m bugi to ŋ kaŋɛ menyi an nana Deevid be asheŋ. E daŋ wu nna nɛ b puli mo, hale mbre an kraa wu mbe nchaŋ kade ere to. 30E daa la anebi nna a nyi Ebɔrɛ be kɔnɔ nɛ e nase n sa mo fanɛ e beeŋ shin nɛ mo ere Deevid be kanaŋ to ebi be eko e ki ewura fanɛ Deevid gbagba. 31Deevid malɛ ka daa nyi kusɔ nɛ Ebɔrɛ daa sha kewora na so nɛ e daŋ malga Kristo na be ketiŋi luwu to be asheŋ saŋɛ nɛ e daŋ kaŋɛ: ‘Ebɔrɛ daa maŋ shin nɛ e ka luwu to, e daa maŋ shin nɛ e wu m bɛ.’ 32Ebɔrɛ shin nɛ Yesu koŋwule ere tiŋi luwu to nɛ anyi wu kumo be loŋ be kashenteŋ. 33Ebɔrɛ shin nɛ e tiŋi luwu to n ya chena mbe jisoso, ebunyampo be kakpa nseŋ shin nɛ e nya Kiyoyu Cheeŋ nɛ Etuto na nase kɔnɔ fanɛ e beeŋ sa na. Asɔ nɛ menyee wu nsaa nu naniere malɛ kikɛ la mbe kakɛ nna. 34Deevid gbagba daa maŋ yɔ ebɔrɛso fanɛ Yesu, ama le nɛ e daŋ kaŋɛ:

‘Enyɛnpe na kaŋɛ n Nyɛnpe le:

Chena ma jisoso nfe

35hale nɛ n ya ta fo doŋana m bɔɔ fo enɔ.’

36To, menyi, Israɛlebi kikɛ men baa nyi geeŋ fanɛ Yesu koŋwule nɛ men gbir m mata kedibi largato so na nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e ki Enyɛnpe nɛ Kristo na.”

37Basa na ka nu asɔ nɛ Pita malga na kikɛ nɛ bumo be ŋgbene kaa nɛ b bishi Pita nɛ mo braana beshuŋipoana na: “An kurgepoana, nuso nɛ anyeeŋ wora?” 38Nɛ Pita kaŋɛ bumo: “Men be ekama e lar mbe alubi to, kumo be kaman nɛ e shin nɛ b bɛr mo kabɔrɛbɛr Yesu Kristo be ketre to nɛ Ebɔrɛ e ta mbe alubi m paŋ mo nseŋ sa mo Kiyoyu Cheeŋ na. 39Ŋkpal manɛ so, kumo be loŋ be kɔnɔ nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ daŋ nase n sa menyi nɛ menyi be mmantoebi nɛ basa pɔtɛ nɛ b maŋ taga to nfe ere na kikɛ, bumo e la bumo nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ bee tre a ba mo kutɔ na.” 40Kesheŋ ere nɛ Pita daŋ kaŋɛ bumo nseŋ ta le be mmalga ŋ kaŋɛ bumo kenishipereso: “Men mɔlga menyi be amu ashi kasogberge nɛ k bee ba le be basa lubi ere so na to.”

41Basa na be bedamta daŋ yirda Pita be kamalga na nɛ b bɛr bumo kabɔrɛbɛr. Kumo be kachɛ na basa fanɛ ŋgboŋ asa e ba ti beyirdapoana na so. 42Bumo nɛ beshuŋipo na e daa la saŋkama nɛ baa koya asɔ ashi beshuŋipo na kutɔ nsaa ba bumo be nshɛrbuana to nɛ bumo kikɛ ba kaa bɔ enɔ kɔnɔkoŋwuleso a wɔtɔ kawie koŋwule to nsaa kule Ebɔrɛ kɔnɔkoŋwuleso.

Beyirdapoana be kebaawɔtɔ be asheŋ

43Beshuŋipoana na daŋ wora emamachisheŋ nɛ Ebɔrɛ be asheŋ ŋiniso damta n shin nɛ ekama kooba kufuso ga. 44Beyirdapoana na kikɛ daŋ baa wɔ abar so nna kɔnɔkoŋwuleso nsaa bar bumo be asɔ kakpa koŋwule m ba kaa chɛ abar to. 45Saŋko baa fa bumo be ekpanjawu to be asɔ nna a ta amo be amansherbi a chige a sa bumo to be ekama kanaŋkamaso nɛ a daga ekama ka nya. 46Karechɛ kama malɛ b daa shɛr bɔrɛlambu na to nna kɔnɔkoŋwuleso nseŋ naa shɛr abarana pe nchɛ nchɛ a ji ajibi kagbenewushiso nɛ kɔnɔkoŋwuleso nsaa di Ebɔrɛ epaŋ. 47Bumo be asheŋ daŋ bɔlɔ kade na to ebi kikɛ kenishi ga. Karechɛ kama malɛ Enyɛnpe Yesu daa mɔlga basa pɔtɛ nna a ti bumo so.

3

B ka chɛ bobinyɛn ko be asheŋ

1Kachako Pita nɛ Jɔn ka bee yɔ bɔrɛlambu na to kapaso kerfi asa, jemanɛ nɛ basa daa yɔ n ya kaa bunyaŋ Ebɔrɛ bumo be kabɔrɛkule to na 2nɛ kanyɛn ko nɛ e daa la bobi mbe kakurgeachɛ kikɛ na wɔ bɔrɛlambu na be kabuna nɛ b daa tre Kabuna Lela na akpa. Kachɛ kama b daa sulɔ mo nna a ba kabuna na akpa nɛ e ba kaa kule basa nɛ b daa luri bɔrɛlambu na to na amansherbi. 3E ka wu Pita nɛ Jɔn ka bee luri bɔrɛlambu na to nɛ e kule bumo fanɛ b sa mo kusɔ ko. 4Nɛ b keni mbe anishito nɛ Pita kaŋɛ mo: “Keni anyi so.” 5Nɛ e keni bumo boeŋ a tama kenya kusɔ ko. 6Nɛ Pita kaŋɛ mo: “M maŋ kɔ kubo, ama meeŋ sa fo kusɔ nɛ ŋ kɔ. Nazarɛt be Yesu Kristo be eleŋ to so, niŋi to n nite!” 7Ndoŋ nna nɛ Pita pɛ mbe enɔ to n chɛ mo to nɛ e niŋi to epul na to nɛ mbe aya nya eleŋ. 8Ndoŋ nna nɛ e tɛ to n yuu mbe aya so nseŋ fara a nite a kilgi to. Kumo be kaman nɛ mo nɛ Pita nɛ Jɔn luri bɔrɛlambu na to nɛ e bee nite nsaa tɛ to a di Ebɔrɛ epaŋ. 9Jimaŋ na kikɛ daŋ wu e ka na nsaa di Ebɔrɛ epaŋ. 10B ka pin fanɛ mo e daa tase bɔrɛlambu na be kabuna nɛ baa tre Kabuna Lela na akpa na nɛ bumo be nnɔ mɔ bumo ŋkpal kusɔ nɛ k wora mo na so.

Pita be kamalga ashi bɔrɛlambu to be asheŋ

11Basa na ka wu kananɛ kanyɛn na far n chɛ Pita nɛ Jɔn na nɛ k chinchiŋ bumo kikɛ ga nɛ b shile n yɔ bumo kutɔ ashi kakpa nɛ b daa tre Sɔlɔmɔn be kedɛdɛ na. 12Pita ka wu bumo nɛ e kaŋɛ bumo: “Israɛlebi, manɛ e ba nɛ kesheŋ ere bee chinchiŋ menyi nɛ menyee keni anyi loŋ? Menyee tama fanɛ anyi gbagba be eleŋ ŋko anyi be kelela so so nɛ an tiŋ n chɛ kanyɛn ere nɛ e bee nite le ere a? 13An nananyɛnana Eebraham nɛ Aizek nɛ Jeekɔb nɛ anyi be kanaŋ to ebi kikɛ be Ebɔrɛ na e sa mbe Kenya Yesu kemaŋkura. Mo nɛ men daŋ ta m bɔɔ belempo enɔ nseŋ kini mo Pailat be anishito, saŋɛ nɛ Pailat gbagba daa sha keyige mo na. 14Esa cheembi nɛ Esa Lela e daa la mo ama men kini mo nseŋ kule Pailat fanɛ e sɔ emɔpo n yige n sa menyi. 15Amoso, men mɔ esa nɛ e bee sa basa Ebɔrɛ be ŋkpa. Ama Ebɔrɛ shin nɛ e tiŋi luwu na to nɛ anyi gbagba ji kumo be loŋ be shɛda. 16Mo, Yesu koŋwule na be eleŋ e chɛ bobinyɛn ere na. Kusɔ nɛ men wu nseŋ nu ere tiŋ n wora nna ŋkpal keyirda mbe ketre na so so. Keyirda Yesu na e tiŋ n chɛ mo menyi kikɛ be anishito le ere na.

17To, ŋ kurgepoana, n nyi fanɛ kusɔ nɛ menyi nɛ menyi be benimuana wora Yesu na daa la kamaanyi be kusɔ nna. 18Dra na kikɛ nɛ Ebɔrɛ shin nɛ anebiana kikɛ wu ŋ kaŋɛ fanɛ mbe Kristo na beeŋ ba ji awurfoŋ, kumo nɛ e shin nɛ k bɔla ekpa le ere na. 19Amoso, men lar menyi be alubi to nseŋ bɛta m ba Ebɔrɛ kutɔ nɛ e kpra menyi be alubi kikɛ n lɛ. 20Nɛ Enyɛnpe Ebɔrɛ e shin nɛ ewushi e shi mo kutɔ m ba menyi be ayoyu to nɛ e shin nɛ Yesu nɛ e la Kristo nɛ Ebɔrɛ teŋ lara n sa menyi na e ba menyi kutɔ. 21Ama e beeŋ baa wɔ ebɔrɛso hale nɛ saŋɛ nɛ Ebɔrɛ beeŋ shin nɛ asɔ kikɛ e ki apopɔr fanɛ kananɛ e shin nɛ mbe dra na be anebi cheembiana na kikɛ wu mbe asheŋ ŋ kaŋɛ fanɛ loŋ beeŋ wora na be jemanɛ e fo. 22Anebi Mosis le daŋ kaŋɛ fanɛ: ‘Menyi be Ebɔrɛ Enyɛnpe beeŋ shin nɛ anebi e ba menyi kutɔ fanɛ kananɛ e daŋ shin nɛ m ba na. E beeŋ ba kaa la menyi be efuli ere so be esa nna. E kaŋ ba, men baa nu a sa mo kusɔ kama to. 23Ekama nɛ e kini kenu kusɔ nɛ anebi na beeŋ kaŋɛ menyi, baaŋ lara mo Ebɔrɛ be basa to n shin nɛ e mur.’ 24Baŋ fara Samuɛl n ta anebiana nɛ b daŋ bɛ mo so na nɛ anebiana nɛ b ka na kikɛ nyam nɛ Ebɔrɛ daŋ shin nɛ b bɔ mbe kubɔya na daŋ wu naniere be asheŋ ere ŋ kaŋɛ. 25Nnɔ nɛ Ebɔrɛ daŋ shin nɛ mbe anebiana nase na la menyi alɛ gba peya nna. Le nɛ e daŋ kaŋɛ Eebraham: ‘Fo kanaŋ to nɛ meeŋ bɔla n nɛfa durnya ere to be basa kikɛ.’ 26Amoso nɛ Ebɔrɛ lara mbe kenya Yesu n shin nɛ e ba menyi kutɔ pɔɛŋ m ba nɛfa menyi a shin nɛ menyi kikɛ bee lar menyi be alubi to na.”

4

B ka shɛr Pita nɛ Jɔn kɔɔti to be asheŋ

1Pita nɛ Jɔn daa maŋ naŋ malga n sa basa na n loge nɛ bɔrɛmatapoana na be beko nɛ bɔrɛlambu na to be bekumpoana be enimu nɛ Esadusiana na be beko ba bumo kutɔ. 2B daŋ nya agbo nna ŋkpal beshuŋipo anyɔ na ka daa ŋini basa na fanɛ Ebɔrɛ shin nɛ Yesu tiŋi luwu to so. Yesu be ketiŋi na malɛ e naa ŋini fanɛ basa nɛ b wu na kikɛ beeŋ ba tiŋi luwu to. 3Ndoŋ nna nɛ b pɛ bumo n ya ti ebu nɛ b klade ŋkpal kaboŋ ka daŋ jija to na so. 4Ama jimaŋ na to be bedamta nɛ b nu kubɔya na yirda kumo, nɛ beyirdapoana na kikɛ fo fanɛ basa ŋgboŋ anu.

5Kumo be ŋklade nɛ Juwebi be bejuŋkparpoana na nɛ benimuana na nɛ mbraŋinipoana na shɛr Jerusalɛm to be kakpa ko. 6Bumo nɛ bɔrɛmatapo nimuso Anas nɛ Kayafas nɛ Jɔn nɛ Alɛkzaanda nɛ beko nɛ bumo alɛ gba daŋ shi bɔrɛmatapo nimuso na be kanaŋ to na kikɛ e daa la. 7Ndoŋ nna nɛ b bar beshuŋipo na m ba shin nɛ b yili bumo be anishito nɛ b bishi bumo: “Nuso nɛ men wora n chɛ bobinyɛn na? Eleŋ mo nɛ men kɔ ŋko wanɛ be ketre nɛ men ta n wora kumo?” 8Nɛ Kiyoyu Cheeŋ na luri m bɔlɔ Pita to nɛ e kaŋɛ: “Israɛlebi be bejuŋkparpoana nɛ benimuana, 9menyee bishi anyi kabre be kachɛ ere kelela nɛ an wora bobinyɛn ere nɛ kananɛ a ji nɛ e nya alenfia. 10To, menyi kikɛ nɛ Israɛlebi kikɛ baa nyi fanɛ Nazarɛt be Yesu Kristo nɛ men gbir m mata kedibi largato so m mɔ na nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e tiŋi luwu na to na be ketre be eleŋ to so nɛ kanyɛn ere nya alenfia mo kikɛ nyam a yil menyi be anishito le ere na. 11Abɔrɛsibɛ na ka bee kaŋɛ fanɛ: ‘Kejembu mo nɛ menyi bepɔrpo keni jiga na e ba ki ajembu kikɛ be kelela’ na bee malga Yesu be asheŋ nna na. 12Yesu na nawule so nɛ anyeeŋ tiŋ n nya kumɔlga. Ebɔrɛ maŋ ta esa kikɛ be ketre durnya ere to n sa basa nɛ b bɔla kumo so n nya kumɔlga she Yesu Kristo nawule peya.”

13Nshɛrwuraana na ka wu kananɛ Pita nɛ Jɔn daŋ malga kenyɛnso nsaa la basa fuloŋ a maŋ nyi kawɔl nseŋ tiŋ n wora loŋ na, k daŋ chinchiŋ bumo ga. Ndoŋ nna nɛ b nyiŋi bumo nɛ Yesu ka daa la. 14Bumo alɛ ka wu kanyɛn nɛ e nya alenfia na ka yil Pita nɛ Jɔn kutɔ na so, b paŋ kenaŋ malga ŋ gbiti bumo. 15Ndoŋ nna nɛ b shin nɛ Pita nɛ Jɔn nɛ kanyɛn na lar kɔɔti na to nseŋ fara a malga demu na be asheŋ 16a bishi abar: “Nuso nɛ anyeeŋ wora basa anyɔ ere? Jerusalɛm ere to be esa kama nyi fanɛ bumo e wora kemamachisheŋ gboŋ na, anyi maaŋ tiŋ n chɛ kumo be loŋ. 17Ama kananɛ anyeeŋ wora nɛ kesheŋ ere e sa maŋ naŋ sɔ kakpa n ti so e la, an ka beeŋ fiɛ bumo so fanɛ b sa maŋ naŋ ta Yesu be ketre m malga asheŋ n sa esa kikɛ.” 18Ndoŋ nna nɛ b naŋ tre Pita nɛ Jɔn m ba ndoŋ m ba kaŋɛ bumo fanɛ b sa maŋ kaŋ naŋ malga ŋko ŋ ŋini basa Yesu be asheŋ kikɛ. 19Nɛ Pita nɛ Jɔn bishi bumo: “Menyi ere kutɔ, kenu n sa menyi nɛ kenu n sa Ebɔrɛ, kumo e bɔla ekpa? 20Anyi ere maaŋ tiŋ n yige kemalga kusɔ nɛ anyi gbagba wu nseŋ nu be asheŋ.” 21Nɛ nshɛr na to ebi naŋ fiɛ bumo so ga n ti so nseŋ yige bumo nɛ b yɔ. B daa maŋ wu ekpa nɛ b daa beeŋ bɔla so n tiŋ ŋ gberge bumo kusoe, ŋkpal manɛ so, basa kikɛ daa di Ebɔrɛ epaŋ nna ŋkpal kusɔ nɛ k wora na so. 22Kanyɛn nɛ le be mamachisheŋ daŋ chɛ na daa chɔ nfɛ adena.

Beyirdapoana na ka kule Ebɔrɛ kenyɛn be asheŋ

23Basa na ka baŋ yige Pita nɛ Jɔn nɛ b bɛta n yɔ bumo braana beyirdapoana na kutɔ n ya kaŋɛ bumo kusɔ nɛ bɔrɛmatapoana na nɛ benimuana na kaŋɛ bumo. 24B ka nu kesheŋ na nɛ bumo kikɛ kule Ebɔrɛ kɔnɔkoŋwuleso ŋ kaŋɛ: “Enyɛnpe nɛ Etopo nɛ e to esoso nɛ kasawule nɛ nchuana nɛ asɔ nɛ a wɔ amo to na kikɛ, 25fo e daŋ malga saŋɛ nɛ fo daŋ shin nɛ Kiyoyu Cheeŋ na shin nɛ an nananyɛn Deevid, fo kenya wu m bishi:

‘Manɛ e ba nɛ nnyamase na daŋ diewu loŋ?

Manɛ e ba nɛ b daŋ kre bumo nia fuloŋ loŋ?

26Durnya ere to ebi be bewura bela ase

nɛ kadewuraana shɛr nɛ b kɔ Enyɛnpe Ebɔrɛ nɛ mbe Kristo na kena.’

27Kumo alɛ kashenteŋ nna, ŋkpal manɛ so, Hɛrɔd nɛ Pɔnshes Pailat nɛ nnyamase nɛ Israɛlebi daŋ shɛr kadegboŋ ere to ŋ kre Yesu nɛ e la fo Ebɔrɛ be Kenya cheembi nseŋ naa la emo nɛ fo lara fanɛ e baa la Kristo na be nia. 28Kusɔ nɛ fo daŋ nase fanɛ k wora na gbagba chap nɛ b daŋ shɛr n wora. Ŋkpal fo eleŋ nɛ fo kebaasha kumo be loŋ na so e shin nɛ fo daŋ yili kumo loŋ. 29Naniere Enyɛnpe, fo nu kananɛ b fiɛ anyi so nna na, amoso, sa anyi, fo anya kenyɛn nɛ an tiŋ m bɔ fo kubɔya na n sa basa. 30Ŋini fo eleŋ n chɛ belɔpo nseŋ naŋ shin nɛ an tiŋ m bɔla Yesu Kristo, fo Kenya na be ketre so n wora kashenteŋ be etɔɔnɛsheŋ nɛ emamachisheŋ.” 31B ka loge bumo be kabɔrɛkule na nɛ bumo be nshɛrkpa na kikɛ fara a gbuŋgbuŋ to nɛ Kiyoyu Cheeŋ na luri m bɔlɔ bumo kikɛ to nɛ b fara a bɔ Ebɔrɛ be kubɔya na kenyɛnso a sa basa.

Beyirdapoana na ka barga bumo be asɔ to be asheŋ

32Nfɛra koŋwule nɛ beyirdapoana na kikɛ daa kɔ. Bumo be ekama daa maa kaŋɛ fanɛ mbe asɔ la mo nawule peya nna. Kusɔ kama nɛ ekama daa kɔ b daa ta nna a barga to a sa abar. 33Nɛ beshuŋipoana na malga kenyɛnso n ji Enyɛnpe Yesu be ketiŋi luwu to na be shɛda n sa basa nɛ Ebɔrɛ nɛfa bumo kikɛ ga. 34Shɛŋ shɛŋ daa maŋ tir bumo be ekama. Bumo to be nsawulewuraana ŋko nwuwuraana daa fa amo nna 35a ta amo be amansherbi na m ba kaa bɔɔ beshuŋipoana na enɔ nɛ b ta amansherbi na m barga to n sa ekama kanaŋkamaso nɛ a daga ekama ka nya. 36Kanyɛn ko malɛ gba daa wɔ bumo to nɛ baa tre mo Josɛf. E daa la Livai be kanaŋ to be esa nna nɛ b kurge mo Saipres be efuli so. Ketre nɛ beshuŋipo na daŋ sa mo e la Baanabas, kumo be kifito e la fanɛ esa nɛ e bee kpaŋ beko. 37Mo e daŋ fa mbe kasawule nseŋ ta kumo be amansherbi m ba bɔɔ beshuŋipoana na enɔ.

5

Ananiyas nɛ Safaira be asheŋ

1Kanyɛn ko malɛ nɛ b daa tre Ananiyas daŋ fa mo nɛ mbe eche Safaira be kusɔ ko ŋ kaŋɛ mbe eche 2nseŋ lara amansherbi na be ako n yili nseŋ ta amo nɛ a ka n ya bɔɔ beshuŋipo na enɔ. 3Nɛ Pita bishi mo: “Ananiyas, manɛ e ba nɛ fo shin nɛ Setani ba fo kagbene to m ba shin nɛ fo lara fo kudɔ na be amansherbi nɛ fo nya na so nseŋ ta ade m ba nɛ fo ba fule Kiyoyu Cheeŋ na? 4Kusɔ nɛ fo fa na daa maa la feya nna nɛ fo fa kumo n nya amansherbi na a? Nɛ a ji nuso nɛ kusɔ nɛ fo wora ere be nfɛra ba fo kagbene to? Mannɛ enyiŋgbasa nɛ fo fule, Ebɔrɛ nɛ fo fule!” 5Ananiyas ka baŋ nu kesheŋ ere nɛ e tɔr n wu epul na to nɛ kufu pɛ bekama nɛ b nu kumo be asheŋ na ga. 6Nɛ mbrantiɛbi ba ta asɔ m mea mo nseŋ ta mo n ya puli.

7Ta a ba fanɛ awa asa to nɛ mbe eche ba, ama e daa maŋ nyi kusɔ nɛ k wora. 8Nɛ Pita bishi mo: “Kaŋɛ ma, amansherbi nɛ fo nɛ fo kul fa menyi be kusɔ na n nya na kikɛ nde a?” Nɛ e shuli so ŋ kaŋɛ: “Mm, amo kikɛ nyam nna na.” 9Nɛ Pita bishi mo: “Manɛ e ba nɛ fo nɛ fo kul wora kɔnɔkoŋwule a sha kewora Enyɛnpe be Kiyoyu na ŋ keni? Basa nɛ b puli fo kul e wɔ kabuna to na, bumo alɛ beeŋ ta fo alɛ gba loŋ.” 10Epul na to nɛ e tɔr Pita be anishito ndoŋ n wu. Nɛ mbrantiɛbi na ba wu mo nɛ e wu a dese nɛ b sulɔ mo n lar n ya puli m mata mo kul. 11Kufu daŋ pɛ asɔriebi na kikɛ nɛ bekama nyam nɛ b daŋ nu kesheŋ ere na ga.

Emamachisheŋ damta be kewora be asheŋ

12Beshuŋipo na daŋ wora emamachisheŋ nɛ kashenteŋ be etɔɔnɛsheŋ damta basa na to. Beyirdapoana na kikɛ daa shɛr Sɔlɔmɔn be Kedɛdɛ na to nna kɔnɔkoŋwuleso. 13Basa pɔtɛana nɛ b daa maŋ yirda na be ekama daa ŋana keyaa tu beyirdapoana na nna n shɛr, ama bumo alɛ kikɛ nyam daa sa beyirdapoana na bunyaŋ ga. 14Saŋkama malɛ basa damta, beche nɛ benyɛn nɛ b daŋ yirda Enyɛnpe na daa ti beyirdapo na so nna. 15Ŋkpal kusɔ nɛ beshuŋipo na daa wora na so, basa daa sulɔ belɔpo nna a lar abɔrbiana so n ya kaa nase egedo nɛ ekelaŋ so nɛ Pita e ba kaa choŋ nɛ mbe kiyoyul nawule gba e baŋ tɔr bumo be beko so. 16Nɛ jimaŋ damtaana shi ndewurbi nɛ a taga to Jerusalɛm na m bar bumo be belɔpo nɛ bekama nyam nɛ b kɔ mbuibi lubi bumo to na, nɛ bumo kikɛ nya alenfia.

B ka tɔrɔ beshuŋipo na be asheŋ

17Nɛ bɔrɛmatapo nimuso nɛ mo braana Esadusiana na be ŋgbene kaa kekishiso ŋkpal asɔ nɛ beshuŋipo na daa wora na so nɛ b yili kumo fanɛ beshuŋipo na beeŋ pin. 18Ndoŋ nna nɛ b pɛ beshuŋipo na n ti ebu. 19Ama kumo be kanyɛso nɛ Enyɛnpe be malaika ba bugi kabuti na be mbuna nseŋ bar bumo kowu m ba kaŋɛ bumo: 20“Men yɔ bɔrɛlambu na to n ya yili m bɔ kebaawɔtɔ popɔr ere be asheŋ kikɛ n sa basa.” 21Beshuŋipo na ka nu loŋ nɛ b yɔ bɔrɛlambu na to karechɛso n ya fara a ŋini basa abɔrɛsheŋ na.

Nɛ bɔrɛmatapo nimuso na nɛ mo braana tre Juwebi be benimuana na kikɛ fanɛ bumo, nshɛrwuraana na kikɛ nyam e ba shɛr. Kumo be kaman nɛ b shuŋi fanɛ b ya lara beshuŋipo na kabuti to m ba. 22Ama mbɔ na ka yɔ kabuti na to, b maŋ ya wu beshuŋipo na nseŋ bɛta n ya kaŋɛ nshɛrwuraana na: 23“An ka yɔ kabuti na akpa nɛ kumo be akuloŋ kikɛ ti nna m ber so kpakpa nɛ bekumpoana na kikɛ yil mbunaana na to a de so, ama an ka bugi ebu na nɛ esa kikɛ maŋ wɔtɔ.” 24Bɔrɛlambu na to be bekumpo be enimu na nɛ bɔrɛmatapowuraana na ka nu kesheŋ nɛ k wora na nɛ k chinchiŋ bumo ga nɛ b fara a fɛ kusɔ nɛ kesheŋ na beeŋ ba ki. 25Ndoŋ nna nɛ kanyɛn ko ba kaŋɛ bumo: “Men nu nfe, basa nɛ men ti ebu na yil bɔrɛlambu na to a ŋini basa.” 26Nɛ enimu na shin nɛ mo nɛ mbe beshumpo na naŋ ya bar beshuŋipo na. B daa maŋ ta katiŋ m pɛ bumo, ŋkpal manɛ so, b daa lɔ kufu nna fanɛ basa na beeŋ kpa bumo ajembu m mɔ.

27Nɛ b bar beshuŋipo na m ba yili nshɛrwuraana na be anishito nɛ bɔrɛmatapo nimuso na kaŋɛ bumo: 28“An fiɛ menyi so fanɛ men sa maŋ kaŋ ta kanyɛn na be ketre ŋ ŋini esa kusɔ kama, ama men keni kusɔ nɛ men wora. Menyi shin nɛ menyi be keŋini ere sɔ Jerusalɛm ere to kikɛ a sha keta kanyɛn na be luwu na be turju n deŋi anyi.” 29Nɛ Pita nɛ mo braana beshuŋipo na kaŋɛ: “Ebɔrɛ e daga an ka nu n sa, mannɛ enyiŋgbasa. 30An nanaana be Ebɔrɛ e daŋ shin nɛ Yesu nɛ men daŋ gbir mo m mata kedibi largato so m mɔ na tiŋi luwu na to. 31Ebɔrɛ shin nɛ e tiŋi luwu to n yɔ mbe jisoso, ebunyampo be kakpa fanɛ Ejuŋkparpo nɛ Emɔlgapo nɛ Israɛlebi e tiŋ n nya ekpa n lar bumo be alubi to nɛ Ebɔrɛ e ta m paŋ bumo. 32Amo be eshɛdajipo e la anyi nɛ Kiyoyu Cheeŋ nɛ e la Ebɔrɛ be kakɛ nɛ e kɔ a sa bekama nɛ baa nu a sa mo na.”

33Nshɛrwuraana na ka nu loŋ nɛ b nya agbo ga nseŋ yili kumo fanɛ baaŋ shin nɛ b mɔ beshuŋipo na. 34Ama Gameelial, basa na to be Farisinyɛn ko nɛ e daa la mbraŋinipo nsaa la esa nɛ basa kikɛ daa sa bunyaŋ na koso n yili nseŋ shin nɛ b keta beshuŋipo na n lar ekarso gbrɛ 35nseŋ kaŋɛ nshɛrwuraana na: “Israɛlebi, men baa de kusɔ nɛ menyee sha kewora basa ere na so. 36Saŋɛ nɛ Tyudas daŋ koso a tre mbe kumu esagboŋ ko nɛ basa damta fanɛ basa alfa ana daŋ shile m buu mo na, maŋ naŋ chɛr ko. Ama b ka mɔ mo, mbe bebɛsopoana na kikɛ pesaŋ to nna nɛ mbe kushuŋ na kikɛ mur. 37Kede be kaman nɛ Judas Galili be esa na ba lar, jemanɛ nɛ efuli ere so ebi daa karga bumo be basa na n shin nɛ basa damta daŋ ba kaa bɛ mo alɛ gba so. Ama b ka mɔ mo alɛ gba nɛ mbe bebɛsopoana na kikɛ pesaŋ to. 38Amoso, mee kaŋɛ menyi nna na fanɛ men sa maŋ wora basa ere shɛŋ. Men yige bumo boeŋ, ŋkpal manɛ so, nɛ nyiŋgbasa gbagba e ta mbe nfɛra ŋ jɔŋɛ bumo be kushuŋ ere, k maaŋ chɛr nseŋ mur. 39Ama nɛ kashenteŋ nɛ k shi Ebɔrɛ kutɔ, men maaŋ tiŋ m pɔɔ bumo so kikɛ. Nɛ menyi alɛ gbagba maŋ de so, menyeeŋ baa wora a da Ebɔrɛ so.”

40Ndoŋ nna nɛ nshɛrwuraana na nu Gameelial be kamalga na. Nɛ b tre beshuŋipo na m ba shin nɛ b kuya bumo so nseŋ fiɛ bumo so fanɛ b sa maŋ kaŋ naŋ ta Yesu be ketre m malga kikɛ. Kumo be kaman nɛ b sa bumo ekpa nɛ b yɔ. 41Nɛ beshuŋipo na lar nshɛrwuraana na kutɔ nɛ kagbenefuli ŋkpal Ebɔrɛ ka shin nɛ bumo alɛ tiŋ n ji awurfoŋ ŋkpal Yesu be ketre na so so. 42Kachɛ kama malɛ b daa luri bɔrɛlambu na to nɛ basa peana nna ŋ kraa ŋini nsaa bɔ baru lela na a sa basa a kaŋɛ fanɛ Yesu e la Kristo na.

6

Bechɛtopo ashunu na be asheŋ

1Saŋko kananɛ bebɛsopoana na daŋ baa wora keshi a ti so na nɛ kɔnɔgberge tɔr Juwebi nɛ b daa malga Griik to na nɛ bumo nɛ b daa la ndetobia gbagba na so. Juwebi nɛ b daa malga Griik to na e daa kaŋɛ fanɛ bumo na daa gal bumo be bekulpocheana nna a lɛ a maa sa bumo karechɛ kama be kasɔchige be kechɛto na. 2Nɛ beshuŋipo kuduanyɔ na tre bebɛsopoana na kikɛ nyam m ba kaŋɛ bumo: “A maŋ daga an ka yige kebaabɔ Ebɔrɛ be kubɔya na nsaa wɔtɔ a wora keji be kasɔchige be asheŋ. 3Amoso, bekurgepoana, men lara menyi to be basa ashunu nɛ ekama nyi Kiyoyu Cheeŋ na nɛ kanyiasheŋ ka bɔlɔ bumo to nɛ an shin nɛ b baa keni le be kushuŋ na so 4nɛ anyi alɛ e baa wɔ kabɔrɛkule kpakpaso to nseŋ naa bɔ kubɔya na.” 5Kusɔ nɛ beshuŋipo na daŋ kaŋɛ na daŋ par beyirdapoana na kikɛ ga nɛ b lara Stiven. E daa la esa nɛ yirda nɛ Kiyoyu Cheeŋ na daŋ bɔlɔ mo to nna. B daŋ lara Filip nɛ Prɔkɔres nɛ Nikeenɔɔ nɛ Taimɔn nɛ Paamɛnas nɛ Nikolaws nɛ e daŋ shi Antiɔk n daa la kanyamase nseŋ daŋ ba tuba a bɛ Juwebi be kabɔrɛbɛso so pɔɛŋ m ba ki eyirdapo na. 6Bumo nɛ beyirdapoana na daŋ lara m bɔɔ beshuŋipo na enɔ nɛ b ta bumo be enɔana n deŋi n deŋi bumo nɛ b lara na so ŋ kule Ebɔrɛ n sa bumo.

7Ebɔrɛ be kubɔya daŋ baa sɔ kakpa kikɛ nna nɛ Jerusalɛm be bebɛsopoana baa wora keshi a ti so nɛ bɔrɛmatapoana na be bedamta ba yirda.

8Stiven daa la esa nɛ Ebɔrɛ daŋ nɛfa nna ga nɛ Kiyoyu Cheeŋ na luri m bɔlɔ mo kikɛ to nɛ e wora emamachisheŋ nɛ kashenteŋ be etɔɔnɛsheŋ damta basa na to. 9Ama nshɛrbu nɛ b daa tre “Basa nɛ b sɔ bumo be amu n yige be Nshɛrbu na” to ebi be beko daŋ ba ji Stiven emɔrɔ. Bumo be beko daŋ shi Sairini nɛ Alɛkzaandria nna. Bumo nɛ Silisia nɛ Eeshia be Juwebi ko e daŋ ba fara a ji Stiven emɔrɔ. 10Ama b daa maŋ tiŋ n ji m bri mo ŋkpal eleŋgboŋ nɛ Kiyoyu Cheeŋ na daŋ sa mo nɛ e malga so. 11Nɛ b kpal loŋ so n sa basa ko amansherbi nseŋ we n wɔtɔ bumo fanɛ b kaŋɛ le: “An nu e ka bee malga a da Mosis nɛ Ebɔrɛ so.” 12Le nɛ b daŋ wora n nyaŋɛ basa na nɛ benimuana na nɛ mbraŋinipoana na to nɛ b ba nyaŋ Stiven n yɔ nshɛrwuraana na kutɔ 13nseŋ shin nɛ basa ko ba ku efɛ n deŋi mo ŋ kaŋɛ: “Saŋkama kanyɛn ere bee malga a gbiti anyi be bɔrɛlambu cheembi na nɛ Mosis be mbra nna. 14An nu e ka bee kaŋɛ fanɛ Nazarɛt be Yesu na beeŋ bure bɔrɛlambu na nseŋ chɛrga edaŋkaresheŋ nɛ Mosis sa anyi na kikɛ.” 15Nshɛrwuraana nɛ b daa tase nshɛr na to na kikɛ daŋ ta bumo be anishi nna n yuu Stiven so n wu mbe anishiakpa ka du fanɛ malaika peya.

7

Stiven be kamalga be asheŋ

1Nɛ bɔrɛmatapo nimuso na bishi Stiven: “Kashenteŋ nɛ baa ji ere a?” 2Nɛ Stiven kaŋɛ: “N daana nɛ n tutoana, men nu nfe. Ebɔrɛ nɛ e daga kemaŋkura na e daŋ ba an nananyɛn Eebraham kutɔ, saŋɛ nɛ e daa wɔ Mɛsopoteemia pɔɛŋ m ba kaa n yɔ Haran be kade to na 3m ba kaŋɛ mo: ‘Lar fo basa kutɔ nɛ fo efuli ere so n yɔ efuli nɛ meeŋ ŋini fo ere so.’ 4Ndoŋ nna nɛ e lar Kaldiya be efuli na so n ya kaa wɔ Haran. Eebraham mo tuto ka ba wu nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e kaa m ba efuli nɛ men wɔ ere so. 5Ebɔrɛ daa maŋ sa Eebraham kasawule na be gbrɛ nyitiibi kikɛ gba fanɛ k baa la mo peya. Ama Ebɔrɛ daŋ nase kɔnɔ n sa Eebraham fanɛ e beeŋ ta kasawule na n sa mo nɛ mbe kaman to ebi kikɛ. Saŋɛ na so nɛ Eebraham daa maa kɔ mbia. 6Le nɛ Ebɔrɛ daŋ kaŋɛ mo: ‘Fo kaman to ebi beeŋ ba kaa wɔ efuli pɔtɛ ko so, kakpa nɛ baaŋ baa la anya nɛ b tɔrɔ bumo ga nfɛ alfa ana. 7Ama meeŋ gberge basa nɛ fo kaman to ebi beeŋ shuŋ na kusoe pɔɛŋ n shin nɛ fo basa na e lar efuli na so m ba nfe m ba kaa bunyaŋ ma.’ 8Kumo be kaman nɛ Ebɔrɛ shin nɛ mo nɛ Eebraham nase kɔnɔ nɛ e kaŋɛ Eebraham fanɛ mbe kaman to ebi e baa ku atutu a ŋini fanɛ b sɔ kɔnɔ naseso na. Amoso, b ka kurge Aizek mbe kachɛ burwasopo nɛ Eebraham ku mo kututu nɛ Aizek malɛ ba ku Jeekɔb peya nɛ Jeekɔb malɛ ku mbe mbia, basa kuduanyɔ nɛ b juŋkpar Israɛlebi be kanaŋ kuduanyɔ na be atutu.

9Bejuŋkparpo ere daŋ kurge bumo sipo Josɛf yurkishi nna n ta mo n fa n shin nɛ e ki kenya ashi Ijipt be efuli so. Ama Ebɔrɛ daa maŋ yige mo n to. 10E daŋ lara mo ashi mbe etɔrɔ kikɛ to nseŋ sa mo kanyiasheŋ nɛ kebaawɔtɔ nɛ a par Ijipt be ewura Fɛɛro ga nɛ Fɛɛro shin nɛ Josɛf ki efuli na so be gomena nɛ mbe kowu to ebi kikɛ so be enimu. 11Ndoŋ nna nɛ akoŋgboŋ ko tɔr Ijipt nɛ Keenan be efuliana kikɛ so m bar awurfoŋ damta ga nɛ an nanaana fin ajibi kanaŋkama ŋ gben. 12Nɛ Jeekɔb ba nu fanɛ ajibi wɔ Ijipt be efuli so nseŋ shuŋi mbe mbia, an nananyɛnana ndoŋ. Kede to e daa la bumo be sososo be keyɔ ndoŋ. 13B ka naŋ bɛta n yɔ kela nyɔsopo to nɛ Josɛf shin nɛ mo daana na pin mo, kumo be kaman nɛ Fɛɛro ba pin Josɛf be basa. 14Nɛ Josɛf kela fanɛ b ya kaŋɛ mo tuto Jeekɔb nɛ mbe basa kikɛ fanɛ b bela m ba Ijipt be efuli so, basa na kikɛ daa wɔ basa adushunu nɛ anu. 15Ndoŋ nna nɛ Jeekɔb kaa n yɔ Ijipt be efuli so, ndoŋ nɛ mo nɛ an nanaana kikɛ ya wu n wu n loge 16nɛ b ta bumo n yɔ Shɛkɛm n ya puli kebeelaŋ ko nɛ Eebraham daŋ tɔ ashi Hamɔ be kanaŋ to ebi kutɔ na to.

17Ama kɔnɔ nɛ Ebɔrɛ daŋ nase n sa Eebraham na be jemanɛ ka ba taga to, k bɔla ekpa nɛ anyi be basa nɛ b daa wɔ Ijipt na malɛ wora keshi n ti so. 18Jemanɛ na nɛ ewura popɔr ko nɛ e daa maŋ nyi Josɛf, ji Ijipt be efuli na so be kuwura. 19Mo e daŋ fule anyi be basa nseŋ tɔrɔ an nanaana ga n tintiŋ bumo n shin nɛ b ta bumo be mbi popɔrbi n ya nase nde na be ntamaŋ to nɛ b wu. 20Amo be jemanɛ nɛ b kurge kayɛrbi Mosis ŋ keni mo so epe afɔl asa pɔɛŋ 21nseŋ ta mo n ya nase kaboŋ ko nɛ e wu nɛ Fɛɛro pibiche ya ta mo n ya ki mo peya ŋ keni mo so nɛ e daŋ. 22Ndoŋ nɛ b ŋini mo Ijipt be kanyiasheŋ kikɛ nɛ e ba ki esagboŋ ashi mbe kamalga nɛ mbe asheŋ woraso kikɛ to.

23Mosis ka ba fo nfɛ adena nɛ k ba mo to fanɛ e ya chɔrɔ mo peebi Israɛlebi. 24E ka yɔ nɛ e ya wu Ijipt be esa ko ka bee tɔrɔ Israɛl be esa ko nɛ e ya chɛ Israɛl be esa na to n sɔ mbe kɔnɔ m mɔ Ijipt be esa na. 25E daa nyi fanɛ mo peebi na daa beeŋ pin fanɛ mo nɛ Ebɔrɛ daa sha keshin nɛ e sɔ bumo n yige, ama b daa maŋ pin kumo be loŋ. 26Kumo be ŋklade nɛ e wu Israɛlebi be benyɔ ka bee bile nɛ e yɔ nɛ e ya wora ania m barga bumo to ŋ kaŋɛ: ‘Men nu nfe, men la basa koŋwule nna nɛ manɛ e ba nɛ menyee wora a da abar so le?’ 27Nɛ emo nɛ e daŋ wora n jija na ŋin Mosis n yili ekarso nseŋ bishi mo: ‘Wanɛ e ta fo ŋ ki anyi be enimu nɛ anyi be demujipo? 28Fo yɛ fo mɔ ma alɛ gba nna fanɛ kananɛ ndre fo mɔ Ijipt be kanyɛn na nna a?’ 29Mosis ka nu loŋ nɛ e shile Ijipt be efuli na so n ya kaa wɔ Midian be efuli so. Ndoŋ nɛ e kurge mbinyɛnbi anyɔ.

30Mosis ka wɔ Midian be efuli na so kumo be nfɛ adena be kaman nɛ malaika lar mo so kiyi to ashi kupumbi chɔɔso ko to. Ndoŋ daŋ mata Sainai be kebee na so nna. 31Kusɔ nɛ Mosis daŋ wu na daŋ chinchiŋ mo ga nɛ e firgi n taga to nɛ e keni nseŋ nu Enyɛnpe be ebɔl ka bee kaŋɛ: 32‘Ma e la fo nanaana be Ebɔrɛ na, Eebraham nɛ Aizek nɛ Jeekɔb be Ebɔrɛ.’ Nɛ kufu pɛ Mosis ga nɛ e chicha a maŋ naŋ tiŋ nɛ e keni kakpa na. 33Nɛ Enyɛnpe kaŋɛ mo: ‘Lara fo asɛbta na, ŋkpal manɛ so, kakpa nɛ fo yil ere la kasawule cheeŋ nna. 34N wu kekɔrfɛ nɛ tɔrɔ damta nɛ ma basa wɔ Ijipt be efuli so a nya. N nu bumo be kushu m ba nɛ m ba mɔlga bumo. Nu nfe, meeŋ shuŋi fo Ijipt.’

35Mosis koŋwule ere nɛ Israɛlebi daŋ kini nseŋ bishi mo: ‘Wanɛ e ta fo ŋ ki anyi be enimu nɛ anyi be demujipo?’ Mo nɛ Ebɔrɛ daŋ bɔla malaika nɛ e daŋ wu kupumbi chɔɔso na to na so n shuŋi fanɛ Israɛl be enimu nɛ emɔlgapo na. 36Mo e daŋ juŋkpar bumo n wora emamachisheŋ nɛ kashenteŋ be etɔɔnɛsheŋ damta ashi Ijipt nɛ Teku Peper na to nɛ jemanɛ nɛ b daa wɔ kiyi to nfɛ adena na kikɛ. 37Mo, Mosis koŋwule na e daŋ kaŋɛ Israɛlebi: ‘Ebɔrɛ beeŋ sa menyi anebi fanɛ kananɛ e shuŋi ma na, e beeŋ ba kaa la menyi to be eko nna.’ 38Mosis koŋwule na nɛ Israɛlebi nɛ b daŋ shɛr kiyi to na e daa la ndoŋ. Mo nɛ an nanaana nɛ malaika nɛ e daŋ malga mo kutɔ ashi Sainai be kebee na so e daa la. Mo nɛ Ebɔrɛ daŋ ta mbe kubɔya nɛ k maŋ kɔ ekar na n sa nɛ e ba sa anyi. 39Ama an nanaana daŋ kini kenu n sa Mosis nseŋ kplaŋ mo so nseŋ naa yɛlga kenaŋ bɛta n yɔ Ijipt be efuli so. 40Ŋkpal loŋ so ŋ kaŋɛ Ɛɛrɔn: ‘Lɔŋɛ agbir ko n sa anyi nɛ a baa juŋkpar anyi, ŋkpal manɛ so, anyi maŋ naa nyi kusɔ nɛ k wora Mosis nɛ e bar anyi ashi Ijipt na.’ 41Ndoŋ nna nɛ b pɔr kegbir ko fanɛ kenabi nseŋ mɔ asɔ n wora kejigboŋ n lɔŋɛ kumo a bunyaŋ kusɔ nɛ bumo gbagba pɔr na. 42Nɛ Ebɔrɛ pal kaman n sa bumo n shin nɛ baa bunyaŋ achɛkpabi fanɛ kananɛ anebiana na daŋ sibɛ ŋ kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ:

‘Israɛlebi, mannɛ ma

nɛ men daŋ mɔ asɔbɔya kiyi na to

nfɛ adena n sa na.

43Kegbir Molɛk be wajɛbu nɛ men daŋ keta

n ti menyi be kegbir pɔrso Rɛfam

nɛ k duli kechɛkpabi na so.

Amo agbir anyɔ na

nɛ men daŋ lɔŋɛ a bunyaŋ.

Amoso, meeŋ shin nɛ b lara menyi

ashi menyi be efuli ere so

n yɔ kufɔ kufɔ, Babilɔn be kaman.’

44Ebɔrɛ be wajɛbu nɛ k daa ŋini fanɛ Ebɔrɛ wɔ an nanaana kutɔ na nɛ bumo e daa la kiyi to. Kananɛ Ebɔrɛ daŋ ŋini Mosis fanɛ e wora kumo na gbagba chap nɛ e daŋ wora kumo. 45Kumo be kaman, an nanaana nɛ bumo tutoana daŋ ta wajɛbu na n sa na, daŋ keta kumo, saŋɛ nɛ bumo nɛ Joshuwa daa la na nna n yɔ efuliana nɛ Ebɔrɛ daŋ ju amo to be basa n lɛ nɛ an nanaana sɔ bumo be nsawule na kikɛ so. Ndoŋ nɛ wajɛbu na daŋ ba kaa shir a wɔ hale n ya fo Ewura Deevid be jemanɛ. 46Mbe asheŋ daŋ bɔlɔ Ebɔrɛ kenishi ga nɛ e kule Ebɔrɛ fanɛ e shin nɛ e pɔr ebu n sa mo ere, Jeekɔb be Ebɔrɛ na. 47Ama Ewura Sɔlɔmɔn e daŋ ba pɔr kumo. 48Ama Enyɛnpetale Ebɔrɛ pe maŋ la nyiŋgbasa be nwu pɔrso fanɛ kananɛ anebiana kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ kaŋɛ na:

49‘Ebɔrɛso e la ma kuwurjiakpa

nɛ kasawule so la ma aya be kusɔ yiliso so.

Nɛ nuso be ebu nɛ menyeeŋ pɔr n sa ma?

Nnɛ nɛ meeŋ baa wɔ a wushi?

50Mannɛ ŋ gbagba e to loŋ be asɔ na kikɛ a?’

51Men kɔ amu kpakpaso ga. Menyi be ŋgbene du fanɛ nnyamase peya nna, men maŋ kɔ Ebɔrɛ be kubɔya na be asoe. Menyi nɛ men nanaana baa la kukoŋwule nna. Menyi alɛ gba maa nu a sa Kiyoyu Cheeŋ na. 52Anebi mo nɛ men nanaana maŋ tɔrɔ! B mɔ Ebɔrɛ be mbɔ nɛ b daŋ wu ŋ kaŋɛ dra na kikɛ fanɛ Ebɔrɛ be Kenya cheembi beeŋ ba na. Kabre menyi alɛ debɔr mo nseŋ mɔ mo. 53Menyi nɛ emalaika daŋ bar Ebɔrɛ be mbra na, ama men kini kebɛ mbra na so.”

B ka kpa Stiven ajembu m mɔ be asheŋ

54Nshɛrwuraana na ka nu kusɔ nɛ Stiven bee kaŋɛ na nɛ b nya agbo ga n we anyi to agboso. 55Nɛ Kiyoyu Cheeŋ na luri m bɔlɔ Stiven to nɛ e maŋ kumu so ŋ keni ebɔrɛso n wu Ebɔrɛ be kemaŋkura nɛ Yesu yil Ebɔrɛ be jisoso, ebunyampo be kakpa. 56Nɛ e kaŋɛ basa na: “Men keni, n wu ebɔrɛso ka bugi nɛ Nyiŋgbasa Pibinyɛn yil Ebɔrɛ be jisoso.” 57Ndoŋ nna nɛ b ponte eleŋso ga nseŋ ti bumo be asoe nseŋ yarase epul na to kɔnɔkoŋwuleso 58n ya gberge mo n lar kadegboŋ na to ŋ kpa mo ajembu m mɔ. Kabrantiɛbia ko nɛ b daa tre Sɔɔl kutɔ nɛ eshɛdajipoana na daŋ yige bumo be asɔbuuso nɛ e bee keni so. 59B daŋ kraa wɔ kekpa Stiven ajembu to nna nɛ e kule Enyɛnpe le: “Enyɛnpe Yesu, shin nɛ ma kiyoyu e ba fo kutɔ.” 60Ndoŋ nna nɛ e gbir nseŋ kaŋɛ awɔrso: “Enyɛnpe, ta bumo be kulubi ere m paŋ bumo.” Kede be kaman nɛ e wu.

8

1Sɔɔl gba daŋ shuli fanɛ Stiven be luwu na bɔla ekpa.

Sɔɔl ka tɔrɔ beyirdapoana na be asheŋ

Kumo be kamɔnchɛ na kikɛ nɛ b fara a tɔrɔ Jerusalɛm to ebi be beyirdapoana na ga. Nɛ beyirdapoana na kikɛ pesaŋ to n sɔ Judiya nɛ Samɛria be efuliana na kikɛ so ŋ ka beshuŋipo na. 2Ebɔrɛ be bebɛsopo ko e daŋ puli Stiven nseŋ boŋ to n shu mbe keeli ga. 3Ama Sɔɔl malɛ daa kɔ a fin kemur beyirdapoana na kikɛ nna nyam. E daa nite basa peana nna a nyaŋ beyirdapoana na, benyɛn nɛ beche kikɛ a lar n ya kaa ti ebu.

B ka bɔ baru lela na n sa Samɛriaebi be asheŋ

4Beyirdapo na nɛ b daŋ pesaŋ to na daŋ yɔ kaplɛkama nna n ya kaa bɔ kubɔya na. 5Filip daŋ yɔ Samɛria nna n ya bɔ Yesu Kristo na be asheŋ n sa ndoŋebi. 6Jimaŋana na ka nu Filip be kamalga nseŋ wu emamachisheŋ nɛ e wora na nɛ b bugi asoe n nu mbe kamalga kɔnɔkoŋwuleso. 7B daŋ wu mbuibi lubiana ka boŋ to awɔrso n lar basa damta to nseŋ naŋ wu eyurwusowuraana nɛ ebobi damta gba ka nya alenfia. 8Amoso, kagbenefuli daŋ bɔlɔ Samɛria be kade na to kikɛ nna.

9Jemanɛ na so malɛ kikɛ nɛ kanyɛn ko nɛ baa tre Saimɔn daa kɔ ŋkilgi be kudur a wɔ Samɛria be kade na to a wora emamachisheŋ a shin nɛ Samɛriaebi na be nnɔ daa mɔ bumo ga. E daa tre mbe kumu esagboŋ ko nna. 10Nɛ kade na to be basa kikɛ, benimu nɛ mbia daa bugi asoe a nu asɔ nɛ e bee kaŋɛ. Le nɛ b daa kaŋɛ: “Kanyɛn ere e la Ebɔrɛ be eleŋ nɛ baa tre Eleŋgboŋ na.” 11Saŋɛ nɛ e daŋ fara a wora emamachisheŋ ŋana so damta na daa maŋ taga to, amoso, b daŋ bugi bumo be asoe kikɛ nna n nu kusɔ kikɛ nɛ e daŋ kaŋɛ bumo. 12Ama b ka yirda Filip be baru lela nɛ e bee bɔ a kaŋɛ Ebɔrɛ be kuwura na nɛ Yesu Kristo be ketre be asheŋ na, nɛ b bɛr bumo kabɔrɛbɛr, beche nɛ benyɛn kikɛ. 13Saimɔn gba daŋ yirda Filip be kubɔya na nɛ b bɛr mo kabɔrɛbɛr. Kumo be kaman nɛ e ta mbe kumu m mata Filip nseŋ wu Ebɔrɛ be eleŋ be emamachisheŋ ŋiniso nɛ Filip daŋ wora na nɛ mbe kɔnɔ mɔ mo ga.

14Beshuŋipo nɛ b daa wɔ Jerusalɛm to nseŋ nu fanɛ Samɛriaebi yirda Ebɔrɛ be kubɔya na nɛ b shuŋi Pita nɛ Jɔn bumo kutɔ. 15B ka yɔ nɛ b ya kule Ebɔrɛ n sa ndoŋ be beyirdapoana na fanɛ b nya Kiyoyu Cheeŋ na, 16ŋkpal manɛ so, saŋɛ na nɛ Kiyoyu Cheeŋ na maŋ naŋ gbelge bumo be ekama so. Enyɛnpe Yesu be ketre to nawule nɛ b daŋ bɛr bumo kabɔrɛbɛr. 17Nɛ Pita nɛ Jɔn ta bumo be enɔana n deŋi n deŋi bumo so nɛ Kiyoyu Cheeŋ na gbelge bumo so. 18Saimɔn ka wu beshuŋipo na ka ta bumo be enɔana n deŋi n deŋi basa na so nɛ b nya Kiyoyu Cheeŋ na nɛ e ta amansherbi m ba kaŋɛ Pita nɛ Jɔn: 19“Men sɔ nseŋ sa ma eleŋ na nɛ esa kama nɛ ma alɛ ta ma enɔ n deŋi mo so e nya Kiyoyu Cheeŋ na.” 20Nɛ Pita kaŋɛ mo: “Fo nɛ fo amansherbi ere beeŋ mur, ŋkpal fo ka bee fɛ ketɔ Ebɔrɛ be kakɛ so. 21Fo maŋ kɔ shɛŋ anyi be kushuŋ ere to, ŋkpal manɛ so, fo kagbene maŋ bɔla ekpa ashi Ebɔrɛ kutɔ. 22Amoso, lar le be nfɛra lubi ere to nseŋ kule Enyɛnpe na nɛ e ta fo nfɛra fɛso lubi ere m paŋ fo. 23Ŋkpal manɛ so, n wu yurkishi lubi ka bɔlɔ fo to nɛ alubi nyaŋ fo kpakpa a wɔtɔ.” 24Nɛ Saimɔn kaŋɛ Pita nɛ Jɔn: “Jande, men kule Ebɔrɛ n sa ma nɛ asheŋ nɛ men malga ere be kekama e sa maŋ wora ma.”

25Pita nɛ Jɔn ka ji bumo be shɛda nseŋ bɔ Enyɛnpe be kubɔya na n loge nɛ b bɛta n yɔ Jerusalɛm. B ka daa wɔ ekpa to a yɔ b daŋ bɔ baru lela na nna n sa Samɛria be ndewurbiebi damta.

Filip nɛ Itiopia be krachigboŋ be asheŋ

26Nɛ Enyɛnpe be malaika ko kaŋɛ Filip: “Ta a ba kapaso, bela ase ŋ koso n yɔ ekpa nɛ k shi Jerusalɛm a yɔ Gaaza na.” Basa maŋ naa nite ekpa na so ga. 27Nɛ Filip bela ase n yɔ. Saŋɛ na so nɛ Itiopia be krachigboŋ ko wɔ ekpa na to a yɔ epe. 28Amo be kanyɛn na daa la krachigboŋ ko nna a keni Itiopia be ewurche Kandasi be amansherbi so. E daŋ yɔ Jerusalɛm nna n ya bunyaŋ Ebɔrɛ nseŋ luri mbe gbaŋɛturko to m bɛta a kraŋ anebi Aizaaya be kawɔl a yɔ epe. 29Nɛ Kiyoyu Cheeŋ na kaŋɛ Filip: “Nite n yɔ gbaŋɛturko ere akpa n ya tu kumo.” 30Ndoŋ nna nɛ Filip shile n yɔ n ya nu e ka bee kraŋ anebi Aizaaya be kawɔl nɛ e bishi mo: “Fee pin kusɔ nɛ fee kraŋ ere to a?” 31Nɛ krachigboŋ na bishi mo: “Esa baa maŋ ŋini ma, nuso nɛ ma alɛ beeŋ tiŋ m pin amo to?” Kumo be kaman nɛ e kule Filip fanɛ e dii gbaŋɛturko na n tu mo n chena. 32Abɔrɛsibɛ na to be kakpa nɛ e daa kraŋ na nde:

“E daa du fanɛ kubolpɔ

nɛ b kɔ a yɔ nɛ b ya teŋ nna.

E daa du fanɛ kpakpafɔlbi

nɛ baa ku kumo be afuibi

nɛ k la to boeŋ nna.

E daa maŋ kaŋɛ shɛŋ.

33B daŋ fɛl mo ga nseŋ kini keji mo demu

nɛ kumo be ekpa so.

Wanɛ e naaŋ tiŋ m pin

mbe jemanɛ na to ebi be alubi to?

Ŋkpal manɛ so,

b bar mbe durnya ere to be ŋkpa ekar.”

34Nɛ krachigboŋ na bishi Filip: “Kaŋɛ ma esa nɛ anebi ere bee malga mbe asheŋ ere, mo gbagba be asheŋ ŋko esa pɔtɛ?” 35Ndoŋ nna nɛ Filip fara abɔrɛsibɛ be kakpa nɛ kanyɛn na daa kraŋ na gbagba m bɔ Yesu be baru lela na n sa mo. 36B ka wɔ ekpa na to a yɔ na nɛ b ya wu kabombi ko nɛ krachigboŋ na kaŋɛ: “Keni, nchu nde nɛ manɛ e naa wɔtɔ a kuŋ fo kebɛr ma kabɔrɛbɛr?” 37[Nɛ Filip kaŋɛ mo: “Fo baŋ yirda nɛ fo kagbene kikɛ, meeŋ bɛr fo kabɔrɛbɛr na.” Nɛ e shuli so ŋ kaŋɛ: “N yirda fanɛ Yesu Kristo e la Ebɔrɛ Pibinyɛn na.”] 38Kumo be kaman nɛ e shin nɛ gbaŋɛturko na yili nɛ bumo benyɔ na, Filip nɛ krachigboŋ na luri nchu na to nɛ Filip bɛr mo kabɔrɛbɛr na. 39B ka bee lar nchu na to nɛ Enyɛnpe be Kiyoyu na ba ta Filip ndoŋ nɛ krachigboŋ na maŋ naŋ wu mo nseŋ la to m pɛ ekpa a yɔ nɛ kagbenefuli. 40Azotas nɛ Filip daŋ wu fanɛ Kiyoyu na yɛr mo nɛ e yɔ nde na kikɛ to n ya kaa bɔ baru lela na n ya fo Sizariya.

9

Sɔɔl ka ki Yesu be ebɛsopo be asheŋ

1Saŋɛ ere so kikɛ nɛ Sɔɔl wɔtɔ a kɔ a fin kemur Enyɛnpe be bebɛsopoana na. 2E daŋ yɔ bɔrɛmatapo nimuso kutɔ nna n ya kule mo nwɔl nɛ a beeŋ tiŋ ŋ ŋini Damaskɔs be nshɛrbu to be Juwebi na esa nɛ e la mo. Loŋ na e beeŋ tiŋ m pɛ ndoŋebi be ekama, benyɛn nɛ beche nɛ baa bɛ Enyɛnpe be ekpa na so, n yɔ Jerusalɛm. 3E ka wɔ ekpa na to a yɔ m ba kaa taga to Damaskɔs be kade to nɛ kefulto ko shi awɔlpa so epul na to m ba yuu mo kikɛ so. 4Nɛ e tɔr kasawule nseŋ nu ebɔl ka bee bishi mo: “Sɔɔl, Sɔɔl, manɛ e ba nɛ fee tɔrɔ ma?” 5Nɛ Sɔɔl bishi mo: “Fo wanɛ Enyɛnpe?” Nɛ ebɔl na kaŋɛ: “Ma Yesu nɛ fee tɔrɔ na. 6Niŋi to n yɔ kade to nɛ b ŋini fo kusɔ nɛ k daga nɛ fo wora.” 7Basa nɛ bumo nɛ Sɔɔl daa yɔ na be nnɔ daŋ mɔ bumo ga nɛ b kilgi a yil cham. B daŋ nu ebɔl na, ama bumo alɛ daa maŋ wu esa kama. 8Sɔɔl ka niŋi to m bugi mbe anishi e daa maŋ tiŋ n wu shɛŋ. Ndoŋ nna nɛ b pɛ mbe enɔ to ŋ keta mo n luri Damaskɔs to. 9Nchɛ nsa nɛ e maa tiŋ a wu, jemanɛ na malɛ kikɛ so nɛ e maa ji ŋko a nuu shɛŋ.

10Ebɛsopo ko daa wɔ Damaskɔs to nɛ baa tre mo Ananiyas. Mo nɛ Enyɛnpe daŋ bɔla mbe bɔrɛdare to ŋ kaŋɛ: “Ananiyas.” Nɛ Ananiyas shuli ŋ kaŋɛ: “Ma nde Enyɛnpe.” 11Nɛ Enyɛnpe kaŋɛ mo: “Bela ase n yɔ kubɔrbi niŋiso to n ya luri Judas pe m bishi kanyɛn nɛ e shi Taases nɛ baa tre mo Sɔɔl na be asheŋ. 12E bee kule Ebɔrɛ nseŋ wu kanyɛn ko ashi mbe bɔrɛdare to nɛ baa tre Ananiyas ka ba luri n ta mbe enɔana n deŋi mbe kumu so nɛ e naŋ bɛta a wu.” 13Nɛ Ananiyas kaŋɛ: “Enyɛnpe, basa damta kaŋɛ ma kanyɛn ere be asheŋ fanɛ kananɛ e tɔrɔ fo basa ashi Jerusalɛm. 14Mo alɛ kule ekpa ashi bɔrɛmatapowuraana na kutɔ nna m ba Damaskɔs nfe nɛ e ba pɛ bekama nɛ baa bɛ fo so na nna.” 15Nɛ Enyɛnpe kaŋɛ: “Fo ere e yɔ de, ŋkpal manɛ so, ma e lara mo nɛ e baa shuŋ ma n shin nɛ nnyamase nɛ bewura nɛ Israɛlebi e pin ma. 16Ma alɛ gbagba beeŋ ŋini mo tɔrɔ nɛ a daga e ka ji n sa ma.” 17Ndoŋ nna nɛ Ananiyas yɔ kowu na to n ya ta mbe enɔana n deŋi Sɔɔl so nseŋ kaŋɛ: “Ekurgepo Sɔɔl, Enyɛnpe Yesu gbagba, emo nɛ fo wu ekpa to na e shuŋi ma. Mo e shuŋi ma nɛ fo naa tiŋ a wu nɛ Kiyoyu Cheeŋ na e tiŋ n luri fo to.” 18Epul na to nɛ kusɔ ko fanɛ kɔrɔtɔ be afɔfɔ lar Sɔɔl be anishito n tɔr nɛ e naŋ fara a wu ŋ koso nɛ b bɛr mo kabɔrɛbɛr. 19Kede be kaman nɛ e ji n naŋ nya mbe eleŋ.

Sɔɔl ka bɔ kubɔya na ashi Damaskɔs be asheŋ

Ndoŋ nna nɛ Sɔɔl wora nchɛnnyɔ ashi Damaskɔs be bebɛsopo na kutɔ 20nseŋ yɔ nshɛrbuana to epul na to n ya fara a bɔ kubɔya na a kaŋɛ Yesu be asheŋ a kaŋɛ: “Mo e la Ebɔrɛ Pibinyɛn na.” 21K daŋ chinchiŋ bekama nɛ b nu kumo na ga nɛ b bishi abar: “Mannɛ kanyɛn ere e daa wɔ Jerusalɛm a mɔ bekama nɛ baa ti ketre ere yirdaso na a? Kumo be kaman, mannɛ kepɛ loŋ be basa n ya bɔɔ bɔrɛmatapowuraana na enɔ so so nɛ e ba nfe a?” 22Ama Sɔɔl be kebɔ kubɔya na daŋ baa wora eleŋ nna a ti so nɛ mbe keŋini fanɛ Yesu e la Kristo na gba daŋ bɛ ekpa so a kɔ eleŋ amo to ga nɛ Juwebi nɛ b wɔ Damaskɔs to na be ŋgbene wul bumo to ga nɛ b paŋ keji mo emɔrɔ.

23K ka ba wora nchɛnnyɔ nɛ Juwebi na ba abar so m ba kre nia nɛ b mɔ Sɔɔl. 24Nɛ Sɔɔl nu kesheŋ nɛ b daa sha kewora na. Kapa nɛ kanyɛ malɛ kikɛ b daa wɔ kade na to be mbunaana na to nna a fin kenya mo m mɔ. 25Ndoŋ nna nɛ kanyɛso ko, Sɔɔl be bebɛsopo ta mo n wɔtɔ kelantaŋɛ gboŋ ko to m bɔla kade na be egbal so n ta mo ŋ gbelge to.

Sɔɔl ka ba Jerusalɛm be asheŋ

26Sɔɔl ka yɔ Jerusalɛm n ya kaa sha keba bebɛsopo na to, b daa maŋ yirda fanɛ e la ebɛsopo nseŋ daa ŋana mo. 27Nɛ Baanabas ba mbe kechɛto to m ba keta mo n yɔ beshuŋipo na kutɔ n ya bugi asheŋ to ŋ kaŋɛ bumo kananɛ Sɔɔl daŋ wu Enyɛnpe na ekpa to nɛ Enyɛnpe na malga mo kutɔ. Kede be kaman nɛ e naŋ kaŋɛ bumo kananɛ Sɔɔl daŋ bɔ kubɔya na Yesu be ketre to kenyɛnso ashi Damaskɔs. 28Ndoŋ nna nɛ Sɔɔl tu bumo a wɔtɔ nsaa nite Jerusalɛm kikɛ to a bɔ kubɔya na Enyɛnpe be ketre to kenyɛnso. 29Mo nɛ Juwebi nɛ b daa malga Griik to na gba daŋ malga n ji emɔrɔ nɛ b kre bumo be nia a kɔ a fin kemɔ mo. 30Bekurgepoana na ka nu kumo be asheŋ nɛ b keta Sɔɔl n yɔ Sizariya n ya shin nɛ e yɔ Taases. 31Kumo be kaman nɛ asɔriebi nɛ b daa wɔ Judiya na nɛ Galili nɛ Samɛria na lar bumo be etɔrɔ na to n nya kagbenewushi gbrɛ. Kiyoyu Cheeŋ na e daŋ shin nɛ b daŋ yɔ anishito nseŋ wora keshi n ti so a wɔ Enyɛnpe be kebunyaŋ be kebaawɔtɔ to.

Pita ka yɔ Lida nɛ Jɔpa be asheŋ

32Pita gba daŋ yɔ mboŋ damta. Kachako e yɔ nɛ e ya chɔrɔ Ebɔrɛ be bebɛsopo ashi Lida 33n ya tu kanyɛn ko nɛ baa tre Eeneeyas ndoŋ. E daa la eyurwusowura nna a dese kakpa koŋwule nfɛ burwa. 34Nɛ Pita kaŋɛ mo: “Eeneeyas, Yesu Kristo e naa chɛ fo na. Niŋi to m bɔɔ fo kusɔ deseso na to.” Epul na to nɛ Eeneeyas niŋi to. 35Lida nɛ Shɛrɔn be basa kikɛ daŋ wu mo nseŋ ki Enyɛnpe be bebɛsopo.

36Kache ko daa la eyirdapo a wɔ Jɔpa nɛ baa tre mo Tabita. Mbe Griik tre e la Dɔɔkas. Kumo be kifito e la Chibir. Kelela nɛ e daa wɔtɔ a wora saŋkama nsaa chɛ betirpo to. 37Ndoŋ nna nɛ kulɔ ko ba pɛ mo nɛ e wu nɛ b ber mo nseŋ ta mo n nase esoso be ebu ko to. 38Jɔpa nɛ Lida daa maŋ wɔ kufɔ, amoso, beyirdapo nɛ b daa wɔ Jɔpa na ka nu fanɛ Pita wɔ Lida nɛ b shuŋi basa anyɔ ko mo kutɔ fanɛ b ya kaŋɛ mo le: “Jande, wora ania n yeŋi so m ba anyi kutɔ.” 39Nɛ Pita bela ase n tu bumo n yɔ. E ka fo ndoŋ nɛ b keta mo n yɔ esoso be ebu na to nɛ bekulpocheana na kikɛ ba kulti mo a shu nsaa ta nle nɛ asɔbuuso nɛ Dɔɔkas daŋ lue saŋɛ nɛ e daa maŋ naŋ wu na a ŋini Pita. 40Nɛ Pita shin nɛ bumo kikɛ lar ebu na to nɛ e gbir ŋ kule Ebɔrɛ nseŋ kilgi ŋ kaŋɛ ebuni na: “Tabita, koso!” E ka bugi mbe anishi n wu Pita nɛ e niŋi to n chena. 41Nɛ Pita pɛ mbe enɔ to n chɛ mo to nɛ e niŋi to nseŋ tre beyirdapo na nɛ bekulpocheana na m ba ta mo ŋkpa to m bɔɔ bumo enɔ. 42Kumo be baru daŋ sɔ Jɔpa to kikɛ nɛ basa damta yirda Enyɛnpe na. 43Kumo be kaman nɛ Pita chena nwɔlgbitipo ko nɛ b daa tre Saimɔn pe ashi Jɔpa be kade na to n wora nchɛnnyɔ.

10

Pita ka yɔ Kɔɔnilias kutɔ be asheŋ

1Kanyɛn ko daa wɔ Sizariya nɛ baa tre mo Kɔɔnilias. E daa la Romebi be benapo kalfa be enimu nna ashi benapo be katuŋgboŋ nɛ baa tre Itali be Katuŋ na to. E daa la abɔrɛshenshapo nna, mo nɛ mbe kowu to ebi kikɛ daa bunyaŋ Ebɔrɛ nna. 2E daŋ chɛ Juwebi be betirpo to ga nseŋ daa kule Ebɔrɛ saŋkama. 3Kachako kapaso, fanɛ kerfi asa be jemanɛ nɛ e ku bɔrɛdare ko n wu Ebɔrɛ be malaika geeŋ ka ba kaŋɛ mo: “Kɔɔnilias.” 4Nɛ e ta mbe anishi n yuu malaika na so kufuso nseŋ bishi mo: “Manɛ nna, n nyɛnpe?” Nɛ malaika na kaŋɛ: “Ebɔrɛ nu fo kabɔrɛkuleana nseŋ naŋ wu fo kelela be kewora na nsaa shin nɛ e wora asɔ nɛ fee kule na. 5Shuŋi basa Jɔpa nɛ b ya tre kanyɛn ko nɛ baa tre Saimɔn Pita na. 6E wɔ Saimɔn nwɔlgbitipo nɛ e wɔ a mata teku na pe.” 7Kede be kaman nɛ malaika nɛ e daa malga mo kutɔ na yige mo nseŋ yɔ nɛ Kɔɔnilias tre mbe laŋ to be nyɛrbi anyɔ ko nɛ enapo ko nɛ e daa la abɔrɛshenshapo nsaa la bumo nɛ b daa shuŋ a sa Kɔɔnilias gbagba na be eko 8m ba kaŋɛ bumo kusɔ nɛ k wora na kikɛ nseŋ shuŋi bumo Jɔpa.

9Kumo be ŋklade b ka ya taga to Jɔpa nɛ Pita malɛ dii kuchoŋi kapaso be jemanɛ nɛ e ya kule Ebɔrɛ. 10Ndoŋ nna nɛ akoŋ pɛ mo ga nɛ e yɛlga keji. 11B daŋ kraa wɔ ajibi na be kewora to nna nɛ e ku bɔrɛdare ko n wu ebɔrɛso ka bugi nɛ kusɔ peŋgeleŋ ko fanɛ wajɛ nɛ kumo be ekarso ana kɔ kumo to a ba kasawule so. 12Nɛ asɔbɔya be yiri kikɛ nɛ asɔ gbeyeso nɛ kupuŋ to be mbuibi wɔ kumo to. 13Nɛ e nu ebɔl ko ka bee kaŋɛ: “Pita, koso m mɔ n we!” 14Nɛ Pita kaŋɛ: “Akai, Enyɛnpe, ŋkpal manɛ so, m maŋ naŋ ji kusɔ kama nɛ k maŋ walɛ so nɛ anyi Juwebi bee kishi kikɛ.” 15Nɛ ebɔl na naŋ kaŋɛ mo: “Sa maa tre kusɔ nɛ k la kusɔ lela Ebɔrɛ kutɔ kusɔ nɛ k maŋ walɛ so.” 16Ela asa nɛ e daŋ ku le be bɔrɛdare koŋwule ere pɔɛŋ nɛ b gberge kusɔ na n naŋ yɔ ebɔrɛso.

17Loŋ be bɔrɛdare nɛ Pita daŋ ku na be kifito be kepin daŋ chinchiŋ mo ga. Jemanɛ ere so nɛ basa nɛ Kɔɔnilias daŋ shuŋi na wu kowu nɛ Saimɔn daa wɔ to na m ba kaa yil kumo be kabuna to 18m bishi awɔrso: “Nfe nɛ kafɔnyɛn ko nɛ baa tre Saimɔn Pita wɔ na a?” 19Pita daŋ kraa pin bɔrɛdare nɛ e ku na be kifito nna a gben nɛ Kiyoyu Cheeŋ na kaŋɛ mo: “Nu nfe, benyɛn asa ko bee fin fo. 20Amoso, koso m bela ase ŋ gbelge n ya shuli n tu bumo n yɔ, ŋkpal manɛ so, ma e shuŋi bumo.” 21Nɛ Pita gbelge n ya kaŋɛ basa na: “Ma nɛ menyee fin na. Manɛ e bar menyi?” 22Nɛ b kaŋɛ: “Kɔɔnilias, benapo be enimu na e shuŋi anyi. E la esa lela nna a bunyaŋ Ebɔrɛ nsaa la Juwebi kikɛ be ebunyampo. Ebɔrɛ be malaika ko e ba kaŋɛ mo fanɛ e shin nɛ fo ba mo pe m ba shin nɛ e nu kusɔ nɛ feeŋ kaŋɛ mo.” 23Ndoŋ nna nɛ Pita shin nɛ b luri m ba di ŋ klade.

Nɛ e bela ase nɛ mo nɛ bumo nɛ Jɔpa be bekurgepoana ko yɔ. 24Kumo be ŋklade nɛ e fo Sizariya kakpa nɛ Kɔɔnilias nɛ mbe basa nɛ mo teriana gbagba nɛ e daŋ tre na daa wɔ a jo mo na. 25Pita ka daŋ baa sha nɛ e luri nɛ Kɔɔnilias shɛr mo to ŋ gbir mbe anishito. 26Nɛ Pita kaŋɛ mo: “Niŋi to n yili, ŋkpal manɛ so, ma alɛ gba la nyiŋgbasa nna.” 27E ka koso nɛ mo nɛ Pita malga abar kutɔ loŋ hale n ya luri ebu na to nɛ Pita ya wu basa damta nɛ b shɛr na. 28Nɛ e kaŋɛ bumo: “Menyi alɛ gba baa nyi geeŋ fanɛ Juwebi be mbraana na ka bee ŋini fanɛ Juw be esa e sa maŋ kaŋ ya chɔrɔ ŋko n shin nɛ mo nɛ kanyamase e ba abar so kikɛ. Ama Ebɔrɛ ŋini ma fanɛ n sa maa ta dimɛdi pɔtɛ kama fanɛ eyurpiwura fanɛ kananɛ anyi Juwebi bee tre nnyamase na. 29Amoso nɛ n nu menyi be ketre a maŋ ji emɔrɔ nseŋ ba na. Ama men kaŋɛ ma kusɔ nɛ k ba nɛ men shuŋi n tre ma.”

30Nɛ Kɔɔnilias kaŋɛ: “Kachɛnawase be kapaso, kerfi asa, saŋɛ ere so nɛ mee kule Ebɔrɛ ashi ma pe nɛ kanyɛn ko buu asɔ fuful m ba yili ma anishito nseŋ kaŋɛ ma: 31‘Kɔɔnilias, Ebɔrɛ nu fo kabɔrɛkule na nseŋ naŋ wu fo alelasheŋ na. 32Shuŋi esa Jɔpa nɛ e ya tre kanyɛn ko nɛ baa tre Saimɔn Pita na. E wɔ Saimɔn nwɔlgbitipo nɛ e wɔ a mata teku na pe.’ 33Kumo so nɛ n shuŋi epul na to fanɛ b ya tre fo nɛ fo alɛ shuli m ba na. Ebɔrɛ malɛ be anishito nɛ anyi kikɛ tase nfe a jo kusɔ kama nɛ Enyɛnpe na kɔ a sha nɛ fo kaŋɛ anyi na.”

Pita be kamalga be asheŋ

34Nɛ Pita fara mbe kamalga ŋ kaŋɛ: “Naniere nɛ m pin kashenteŋto fanɛ Ebɔrɛ maa kpɛa to. 35Esa kama nɛ e bee ŋana mo nsaa wora asɔ nɛ a bee bɔla ekpa nɛ e bee sɔ. 36E maa keni yiri nɛ k la mo. Men nyi kubɔya nɛ e sa Israɛlebi a kaŋɛ baru lela na be asheŋ fanɛ anyeeŋ tiŋ n nya kagbenewushi Ebɔrɛ kutɔ ashi Yesu Kristo nɛ e la basa kikɛ be Enyɛnpe na to be asheŋ. 37Kabɔrɛbɛr nɛ Jɔn daŋ bɔ kumo be kubɔya na be kaman men nyi kusɔgboŋ nɛ k daŋ fara Galili to n wora n yɔ Judiya kikɛ to na be asheŋ. 38Men nyi Nazarɛt be Yesu na be asheŋ nɛ kananɛ Ebɔrɛ lara mo nseŋ shin nɛ Kiyoyu Cheeŋ na nɛ eleŋ ba mo so. E daŋ yɔ kaplɛkama n ya wora kelela nseŋ chɛ basa damta nɛ b daa wɔ Setani be enɔ to na, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ daa wɔ mo to. 39An la asheŋ nɛ a wora ashi Jerusalɛm to nɛ Juwebi be efuli so nɛ k ka na kikɛ be eshɛdajipoana nna. B daŋ gbir mo m mata kedibi largato so nna m mɔ mo. 40Ama kumo be nchɛ asa to nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e tiŋi luwu na to n ta mbe kumu ŋ ŋini anyi. 41Mannɛ basa kikɛ e daŋ wu mo she anyi, bumo nɛ Ebɔrɛ lara fanɛ an baa la mbe eshɛdajipoana na. Ebɔrɛ ka shin nɛ e tiŋi luwu to na be kaman anyi nɛ mo daŋ ji nseŋ nuu. 42Mo e kaŋɛ anyi fanɛ an baa bɔ baru lela na a sa basa a bugi to a kaŋɛ fanɛ mo e la emo nɛ Ebɔrɛ lara fanɛ e baa la basa keniso nɛ bumo nɛ b wu be demujipo na. 43Anebiana kikɛ daŋ malga mbe asheŋ ŋ kaŋɛ fanɛ ekama nɛ e yirda mo, e beeŋ nya mbe alubi be ketampaŋ ashi mbe ketre na be eleŋ to.”

Nnyamase ka nya Kiyoyu Cheeŋ na be asheŋ

44Pita daŋ kraa malga nna nɛ Kiyoyu Cheeŋ na gbelge m ba bumo nɛ b daa nu kubɔya na so. 45Juwebi be beyirdapoana nɛ b daŋ tu Pita n shi Jɔpa m ba na ka wu Ebɔrɛ ka ta mbe Kiyoyu Cheeŋ na ŋ kɛ nnyamase na malɛ n shin nɛ e gbelge bumo so na, nɛ k chinchiŋ bumo ga. 46Ŋkpal manɛ so, b daŋ nu kananɛ b daŋ gbar ŋgbar nɛ bumo gbagba maa nu nseŋ kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ e la durnya be Enyɛnpetale. 47Nɛ Pita kaŋɛ: “Basa ere gba nya Kiyoyu Cheeŋ na fanɛ anyi. Amoso, esa mo e naaŋ tiŋ ŋ kuŋ bumo ekpa fanɛ b sa maŋ ta nchu m bɛr bumo kabɔrɛbɛr na?” 48Ndoŋ nna nɛ e shin nɛ b bɛr bumo kabɔrɛbɛr ashi Yesu Kristo be ketre to. Kumo be kaman nɛ b shin nɛ mo nɛ bumo chena kade na to n wora nchɛnnyɔ.

11

1Beshuŋipo na nɛ Judiya be efuli na so kikɛ be bekurgepo na daŋ nu nnyamase na malɛ gba ka sɔ Ebɔrɛ be kubɔya na. 2Ama Pita ka bɛta m ba Jerusalɛm nɛ bumo nɛ b yirda katutuku be keŋini na ba fara a ji mo emɔrɔ 3a bishi mo kusɔ nɛ k ba nɛ e yɔ asoliwuraana pe hale n ya kaa tu bumo a ji. 4Nɛ Pita kaŋɛ bumo kananɛ asheŋ na kikɛ nyam fara nɛ kananɛ a ji. E yɛ: 5“Kachako n wɔ Jɔpa a kule Ebɔrɛ nseŋ ku bɔrɛdare n wu kusɔ peŋgeleŋ ko fanɛ wajɛ nɛ kumo be ekarso be nnɔ ana kɔ kumo to ashi ebɔrɛso a ba m ba yili m mata ma. 6Ndoŋ nna nɛ ŋ keni kumo to nɛnɛ n wu kowu nɛ kupuŋ to be asɔbɔya nɛ asɔ gbeyeso nɛ kupuŋ to be mbuibi. 7Ndoŋ nna nɛ n nu ebɔl ko ka bee kaŋɛ: ‘Pita, niŋi to ŋ koso m mɔ n we.’ 8Nɛ ŋ kaŋɛ: ‘Akai, Enyɛnpe, kejibi nɛ k maŋ walɛ so nɛ anyi Juwebi bee kishi maŋ naŋ luri ma kɔnɔ to kikɛ.’ 9Nɛ ebɔl na naŋ shi ebɔrɛso ŋ kaŋɛ: ‘Sa maa tre kusɔ nɛ k la kusɔ lela Ebɔrɛ kutɔ kusɔ nɛ k maŋ walɛ so.’ 10Kusɔ na wora loŋ ale asa pɔɛŋ nɛ b gberge kumo kikɛ n naŋ bɛta n yɔ ebɔrɛso. 11Epul na malɛ to nɛ mbɔ asa shi Sizariya m ba kowu nɛ n daa wɔ na to. 12Nɛ Kiyoyu Cheeŋ na kaŋɛ ma fanɛ n yeŋi so n shuli n tu bumo n yɔ. Ma nɛ bekurgepo ashe nɛ b shi Jɔpa ere e daŋ yɔ Sizariya n ya yɔ Kɔɔnilias pe. 13Nɛ e kaŋɛ anyi kananɛ e wu malaika mo pe nɛ e kaŋɛ: ‘Shuŋi esa ko Jɔpa nɛ e ya tre kanyɛn ko nɛ baa tre Saimɔn Pita 14nɛ e ba kaŋɛ fo asheŋ, nɛ fo nɛ fo kowu to ebi kikɛ e nya kumɔlga.’ 15Ŋ ka fara a malga nɛ Kiyoyu Cheeŋ na gbelge bumo so fanɛ kananɛ e daŋ gbelge anyi so sososo na. 16Saŋɛ na so nɛ n nyiŋi kusɔ nɛ Enyɛnpe daŋ kaŋɛ fanɛ: ‘Nchu nɛ Jɔn daŋ ta m bɛr basa kabɔrɛbɛr, ama Ebɔrɛ beeŋ shin nɛ Kiyoyu Cheeŋ na e gbelge menyi so.’ 17K baŋ fuli nna fanɛ Kiyoyu koŋwule nɛ Ebɔrɛ daŋ sa anyi jemanɛ nɛ an fara n yirda Enyɛnpe Yesu Kristo na nɛ e sa nnyamase ere na, nɛ manɛ be eleŋ nɛ ma alɛ kɔ nɛ n tiŋ n ju Ebɔrɛ ashi kusɔ nɛ e bee sha kewora to?” 18B ka nu kamalga na nɛ b yige bumo be kebaraso na nseŋ di Ebɔrɛ epaŋ ŋ kaŋɛ: “Kumo ere, Ebɔrɛ sa nnyamase gba ekpa nɛ b tiŋ n lar bumo be alubi to n nya ŋkpa na.”

Antiɔk be asɔriebi be asheŋ

19Tɔrɔ nɛ k daŋ ba jemanɛ nɛ b mɔ Stiven na daŋ shin nɛ beyirdapoana na pesaŋ to nna n yɔ mboŋ damta. Beko daŋ yɔ hale Fenisha nɛ Saipres nɛ Antiɔk n ya kaa bɔ Kristo be kubɔya na a sa Juwebi nawule. 20Beyirdapoana nɛ b daŋ shi Saipres nɛ Sairini na be beko malɛ daŋ yɔ Antiɔk nna n ya bɔ Enyɛnpe Yesu be baru lela na be kubɔya na n sa nnyamase malɛ. 21Enyɛnpe be eleŋ ka daa wɔ bumo to na so, basa damta daŋ yirda bumo be kubɔya na nseŋ fara a bɛ Enyɛnpe na so. 22Jerusalɛm be asɔriebi na ka nu kumo be baru nɛ b shuŋi Baanabas Antiɔk. 23E ka ba ndoŋ m ba wu kananɛ Ebɔrɛ nɛfa basa na nɛ mbe kagbene fuli mo ga nɛ e leŋ bumo kikɛ to fanɛ b bugi bumo be ŋgbene kikɛ kashenteŋto a nu a sa Enyɛnpe na. 24Baanabas daa la esa ga a kɔ yirda nɛ Kiyoyu Cheeŋ na bɔlɔ mo to. Ŋkpal loŋ so, basa damta daŋ ba pin Ebɔrɛ bumo be ŋgbene to. 25Kede be kaman nɛ Baanabas yɔ Taases nɛ e ya fin Sɔɔl. 26E ka wu mo nɛ e bar mo Antiɔk nɛ bumo benyɔ na ba ji kafɛ lelemu asɔriebi na kutɔ nsaa ŋini basa damta ko abɔrɛsheŋ na. Antiɔk nɛ b daŋ fara n tre bebɛsopoana na Kristoebi.

27Jemanɛ na so nɛ anebiana ko shi Jerusalɛm n yɔ Antiɔk. 28Bumo to be eko e daa la Agabes, mo e daŋ bɔla Kiyoyu Cheeŋ na be eleŋ to n wu ŋ kaŋɛ fanɛ akoŋgboŋ beeŋ tɔr durnya kikɛ to. Ewurgboŋ Klawdias be jemanɛ na nɛ akoŋgboŋ na daŋ tɔr. 29Ndoŋ nna nɛ bebɛsopoana na kikɛ wora kɔnɔkoŋwule fanɛ bumo be ekama e bar amansherbi kanaŋkamaso nɛ e beeŋ tiŋ nɛ b ta n ya sa bekurgepoana nɛ b daa wɔ Judiya na. 30B ka wora toto na n loge nɛ b ta amansherbi na n shuŋi Baanabas nɛ Sɔɔl nɛ b ya sa ndoŋ be asɔriebi be benimuana na.

12

B ka naŋ lɔŋɛ n tɔrɔ bebɛsopo na ga be asheŋ

1Jemanɛ ere so nɛ Ewura Hɛrɔd daŋ fara a tɔrɔ asɔriebi na be beko. 2Mo e daŋ shin nɛ b ta tokobi ŋ ŋe Jɔn mo sipo Jeems m mɔ na. 3E ka pin fanɛ k par Juwebi na nɛ e naŋ shin nɛ b pɛ Pita malɛ. Kejigboŋ nɛ baa tre Bodobodo nɛ a maŋ kɔ yiisi be Kejigboŋ na be jemanɛ nɛ e daŋ wora kumo. 4B ka pɛ Pita nɛ b ta mo n ya ti ebu n shin nɛ benapo ana be ntuŋ ana so bee keni mo so. Kebansonchoŋ be kejigboŋ na be kaman nɛ Hɛrɔd daa sha keji mo demu basa kikɛ be anishito. 5Amoso nɛ b daŋ shin nɛ Pita daŋ kraa wɔ kabuti to na. Ama jemanɛ na so nɛ asɔriebi na malɛ wɔ kabɔrɛkule kpakpaso to a sa Pita.

Malaika ka shin nɛ Pita lar kabuti to be asheŋ

6Kachɛ nɛ Hɛrɔd daa sha kelara Pita kabuti to m ba ji mo demu basa kikɛ be anishito na be kanyɛso b ta ŋgbɛlɛbi anyɔ ŋ kre Pita n nase bekumpo anyɔ ko be nferinto nɛ e dese a di nɛ bekumpo ko malɛ yil ebu na be kabuna a de so. 7Epul na to nɛ Enyɛnpe be malaika ko ba yili ndoŋ nɛ kefulto ko nyaŋɛ n fuli ebu na to nɛ malaika na beta Pita be kekel so n tiŋi mo nseŋ kaŋɛ mo: “Yeŋi so ŋ koso.” Epul na to nɛ ŋgbɛlɛbi na lar mbe enɔana to n tɔr. 8Nɛ malaika na kaŋɛ mo: “Lɔŋɛ fo kreso n chɛ nseŋ lɔŋɛ fo asɛbta n wɔtɔ.” Ndoŋ nna nɛ Pita wora loŋ nɛ malaika na naŋ kaŋɛ mo: “Ta fo piŋi m buu nseŋ bɛ ma so.” 9Nɛ Pita bɛ mo so n lar ebu na to. Ama e daa maŋ nyi ŋko kusɔ nɛ malaika na daa wora na daa la kashenteŋ nna. E daa tama fanɛ bɔrɛdare nɛ e daa ku. 10B daŋ ya baŋ sososo be bekumpo be eyilikpa na so n ya baŋ kenyɔsopo so pɔɛŋ nseŋ ta n yɔ abɛlso be kabuna nɛ k bee bugi a yɔ kade na to na nɛ kabuna na gbagba bugi nɛ b lar m bɔla kubɔrbi ko so nɛ malaika na yige Pita epul na to nseŋ yɔ. 11Ndoŋ nna nɛ Pita pin kusɔ nɛ k wora mo na nseŋ kaŋɛ: “Naniere nɛ m pin kashenteŋto fanɛ Enyɛnpe e shuŋi mbe malaika nɛ e ba lara ma ashi Hɛrɔd be eleŋ nɛ asɔ nɛ Juwebi na daa fɛ na kikɛ to.”

12E ka pin kumo be loŋ nɛ e yɔ Jɔn Maak mo nio Mɛɛri pe. Kumo be jemanɛ na nɛ basa damta ko shɛr ndoŋ a kule Ebɔrɛ. 13Nɛ Pita ya ŋmɛa ebu na be kabuna nɛ kebichebi ko nɛ baa tre Roda ba nɛ e ba keni esa nɛ e la. 14Ndoŋ nna nɛ e pin Pita be ebɔl nɛ mbe kagbene fuli mo ga nɛ e yige kabuna na be kebugi nseŋ nya manaŋ m bɛta n ya kaŋɛ ekama fanɛ Pita e yil kabuna to na. 15Nɛ b bishi mo: “Fee lɔ nna a?” Nɛ e kraa kaŋɛ bumo fanɛ kashenteŋ nna. 16Ndoŋ nna nɛ b kaŋɛ: “Mbe malaika nna.” Jemanɛ ere so malɛ kikɛ nɛ Pita kraa yil a ŋmɛa. Kumo be kaman nɛ b ba bugi kabuna na n wu mo nɛ k chinchiŋ bumo ga. 17Nɛ e wora bumo enɔ fanɛ b lo to nseŋ kaŋɛ bumo kananɛ Enyɛnpe lara mo ashi kabuti na to. Kumo be kaman nɛ e kaŋɛ bumo: “Men kaŋɛ Jeems nɛ bekurgepo nɛ b ka na.” E ka kaŋɛ bumo loŋ n loge nɛ e yige bumo nseŋ yɔ kakpa ko.

18Kare ka chɛ nɛ kebagato gboŋ ko tɔr bekumpo na to nɛ b fara a bishi abar: “Manɛ e wora Pita na?” 19Nɛ Hɛrɔd sa kɔnɔ fanɛ basa e fin mo, nɛ b fin mo ŋ gben. Nɛ e shin nɛ b bishi bekumpo na mbe asheŋ nɛnɛ nseŋ shin nɛ b mɔ bumo. Kumo be kaman nɛ Hɛrɔd shi Jerusalɛm n yɔ Sizariya n ya wora nchɛnnyɔ ndoŋ.

Hɛrɔd be luwu be asheŋ

20Hɛrɔd ka nya agbo ga n wora Tayɛ nɛ Saidɔn ebi so, b daŋ wora kɔnɔkoŋwule nna n shuŋi bumo to be basa ko Hɛrɔd kutɔ. Ama kumo ere be pɔɛŋ, b daŋ wule nna nɛ bumo nɛ Blastes nɛ e daa la ewura na be kowu to be enimu na wora kɔnɔkoŋwule n yili, ŋkpal manɛ so, ewura na be efuli na so ebi kutɔ nɛ bumo be efuli so ebi daa nya bumo be ajibi. 21Hɛrɔd be kachɛgboŋ ko nɛ e lara mbe kuwurpiŋi m buu nseŋ chena mbe kuwurputi so nseŋ malga n sa basa na. 22Nɛ basa na malga eleŋso ŋ kaŋɛ: “Mannɛ nyiŋgbasa e naa malga ere. Ebɔrɛ ko nna.” 23Epul na to nɛ Enyɛnpe be malaika ba ta kulɔ n lɛ Hɛrɔd so ŋkpal e ka maŋ ta kemaŋkura na n sa Ebɔrɛ so. Ashushombi e daŋ ji mbe eyur nɛ e wu.

24Jemanɛ na so malɛ kikɛ nɛ Ebɔrɛ be kamalga na bee yɔ anishito nɛ bebɛsopoana na bee wora keshi a ti so.

25Baanabas nɛ Sɔɔl ka loge bumo be kushuŋ nɛ b keta Jɔn Maak nɛ mo nɛ bumo lar Jerusalɛm to m bɛta n yɔ.

13

B ka lara Baanabas nɛ Sɔɔl n shuŋi be asheŋ

1Anebiana nɛ beŋinipo ko daa wɔ Antiɔk be asɔriebi na to. Bumo be atreana e daa la Baanabas nɛ Saimɔn, emo nɛ baa tre esa lembir na nɛ Sairini be Lisias nɛ Maneeyen, emo nɛ b daŋ bela mo nɛ Gomena Hɛrɔd na nɛ Sɔɔl. 2Saŋko b ka bee bunyaŋ Enyɛnpe nsaa kishi nɛ Kiyoyu Cheeŋ na kaŋɛ bumo: “Men lara Baanabas nɛ Sɔɔl n sa ma nɛ b shuŋ kushuŋ nɛ n lara bumo fanɛ b ba shuŋ ere.” 3Nɛ b kishi nseŋ kule Ebɔrɛ n ta bumo be enɔana n deŋi basa anyɔ na so nseŋ shin nɛ b yɔ.

Baanabas nɛ Sɔɔl ka ba Saipres be asheŋ

4Kiyoyu na ka shuŋi Baanabas nɛ Sɔɔl na nɛ b yɔ Sɛlyusia n ya yili ndoŋ n luri ekuloŋgboŋ to m bɔla nchu so n yɔ Saipres be kepla so. 5B ka ba kepla na to be kade ko nɛ baa tre Salamis na nɛ b ya bɔ Enyɛnpe be kubɔya na ashi Juwebi be nshɛrbuana na to. Bumo nɛ Jɔn Maak e daa la nɛ e bee chɛ bumo to kushuŋ na to. 6B nite kepla na so loŋ hale n ya fo Pafɔs. Ndoŋ nɛ b ya tu ŋkilgiwura ko nɛ baa tre Baa Jizes. E daa la Juw nna a tre mbe kumu anebi. 7Kepla na so be Gomena Sɛjes Pɔɔles mo teri e daa la mo. Sɛjes Pɔɔles ere daa la enyiashempo nna ga. Ndoŋ nna nɛ gomena na tre Baanabas nɛ Sɔɔl ŋkpal kenu abɔrɛsheŋ na so. 8Nɛ Elimas, ŋkilgiwura ere, Baa Jizes na be Griik tre be kifito e daa la loŋ na, ba kaa kuŋ bumo ekpa a fin kekuŋ gomena na ekpa nɛ e sa maŋ yirda Yesu. 9Nɛ Kiyoyu Cheeŋ na luri m bɔlɔ Sɔɔl, mo koŋwule e la Pɔɔl na to nɛ e keni ŋkilgiwura na be anishito nseŋ kaŋɛ: 10“Setani pibi ere. Fo la kelela be yiri kikɛ be edompo nna. Kafule be kulubi be yiri kikɛ e baŋ bɔlɔ fo to nɛ saŋkama fee kɔ a fin keta Enyɛnpe be nshenteŋ ŋ ki efɛ. 11Enyɛnpe malɛ beeŋ gberge fo kusoe naniere nɛ fo tan a maaŋ naŋ tiŋ n wu efuli hale n ya fo saŋko.” Epul na to nɛ k wora Elimas na fanɛ kumɔɔ lembir ko ka ba buu mbe anishi kikɛ so nɛ e fara a nite a kulti a laa a fin esa nɛ e beeŋ pɛ mbe enɔ to. 12Gomena na ka daŋ wu kusɔ nɛ k wora na nɛ e yirda. Enyɛnpe be asheŋ nɛ b daa ŋini na daŋ chinchiŋ mo ga.

Pɔɔl nɛ Baanabas ka yɔ Pisidia be Antiɔk be asheŋ

13Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl nɛ mo braana luri ekuloŋgboŋ to ashi Pafɔs n ta n ya fo Pɛga nɛ k wɔ Pamfilia na. Nɛ Jɔn Maak ba yige bumo ndoŋ nseŋ bɛta n yɔ Jerusalɛm. 14Nɛ bumo alɛ lar Pɛga n ta n yɔ Pisidia be Antiɔk. Kewushiachɛ ka fo nɛ b yɔ ndoŋ be nshɛrbu to n ya chena. 15Esa ko ka kraŋ Mosis be mbraana na nɛ anebiana be nwɔl na be mboŋ ko n loge nɛ nshɛrbu na to be benimuana na shuŋi kabɔ bumo kutɔ ŋ kaŋɛ: “Bekurgepoana, nɛ men kɔ kamalga nɛ menyeeŋ ta ŋ leŋ basa ere to, men baa malga.” 16Nɛ Pɔɔl niŋi to n yili n wora bumo enɔ fanɛ b lo to nseŋ fara mbe kamalga.

“M braana Israɛlebi nɛ menyi kikɛ nɛ men la nnyamase a wɔ nfe a bunyaŋ Ebɔrɛ ere, men nu nfe. 17Israɛlebi be Ebɔrɛ e daŋ lara an nanaana Juwebi n shin nɛ b wora keshi ga saŋɛ nɛ b daa la befɔ a wɔ Ijipt be kasawule so na. 18Ebɔrɛ na e daŋ ta mbe eleŋgboŋ n lara bumo ashi Ijipt ŋ keni bumo so kiyi to kanyitiso loŋ nfɛ adena. 19Keenan be kasawule so be efuli ashunu nɛ e shin nɛ a mur nseŋ ta kasawule na kikɛ n sa mbe basa na. 20Asheŋ ere kikɛ daŋ fo fanɛ nfɛ alfa ana nɛ adunu. Kumo be kaman benimu ko nɛ Ebɔrɛ daa sa a sa bumo pɔɛŋ nɛ anebi Samuɛl ya ba. 21Jemanɛ na so nɛ b kule Samuɛl fanɛ e lara ewura n sa bumo nɛ Ebɔrɛ ta Sɔɔl, Kish nɛ e shi Bɛnjamin be kanaŋ to na pibi n sa bumo fanɛ e ji bumo so kuwura nfɛ adena. 22Ebɔrɛ ka gboŋi mo kuwura na to nɛ e shin nɛ Deevid ki bumo be ewura. Le nɛ Ebɔrɛ daŋ malga Deevid be asheŋ: ‘N wu fanɛ Jɛsi pibi Deevid be kaduli gbagba nɛ mee sha na. Mo e la emo nɛ e beeŋ wora kusɔ kama nɛ mee sha fanɛ e wora na.’ 23Yesu nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e ki Israɛlebi be emɔlgapo a bɔla mbe kɔnɔ nɛ e daŋ nase na daŋ shi Deevid be kanaŋ to nna. 24Pɔɛŋ nɛ Yesu fara mbe kushuŋ na, Jɔn daŋ kaŋɛ Israɛlebi na kikɛ nna fanɛ b lar bumo be alubi to nɛ b bɛr bumo kabɔrɛbɛr. 25Jɔn ka daa sha keloge mbe kushuŋ nɛ e bishi basa na: ‘Wanɛ nɛ menyee tama fanɛ n la? Mannɛ ma e la emo nɛ menyee jo na. Ama ma kaman esa ko beeŋ ba a chɔ ma ga, m maŋ fo mbe aya to be shishɛr gba so.’

26Ŋ kurgepoana, Eebraham mo nanabiana nɛ menyi nɛ men la nnyamase a wɔ nfe a bunyaŋ Ebɔrɛ ere kikɛ, anyi kikɛ nɛ b ta le be kumɔlga be kubɔya ere n sa. 27Ŋkpal manɛ so, basa nɛ bumo nɛ bumo be benimu wɔ Jerusalɛm to ere daa maŋ nyi fanɛ mo e la emɔlgapo na, bumo alɛ daa maŋ pin anebiana be mmalga nɛ b sibɛ n nase nɛ b baa kraŋ amo kewushiachɛ kama na gba to. Ama bumo alɛ daŋ shin nɛ b mɔ Yesu n shin nɛ anebiana be mmalga na bɔla ekpa. 28B daa maŋ wu kulubi kikɛ mo so nɛ k daga mbe luwu, ama b daŋ shin nɛ Pailat shin nɛ b mɔ mo. 29B ka wora asɔ nɛ abɔrɛsibɛ na kaŋɛ fanɛ baaŋ wora mo na n loge, nɛ b lara mo kedibi largato na so n ta mo n wɔtɔ kejembulaŋ kurso ko to. 30Nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e tiŋi luwu na to. 31Kumo be kaman nchɛ damta ko nɛ e bee lar bumo nɛ mo nɛ bumo daŋ shi Galili m ba Jerusalɛm na so nɛ baa wu mo. Bumo e la mbe eshɛdajipoana a sa Israɛlebi kabre na. 32Baru lela na nɛ anyi alɛ bee bar menyi nfe na, kusɔ nɛ Ebɔrɛ daŋ nase kɔnɔ ŋ kaŋɛ an nanaana fanɛ e beeŋ wora na nɛ e tiŋi Yesu luwu to n wora n sa anyi nɛ an la bumo nanabiana kabre na. 33Nshɛ be Kawɔl be kashɛ nyɔsopo malɛ to nɛ baa kaŋɛ loŋ:

‘Fo e la m Pibinyɛn.

Kabre ŋ ki fo Tuto.’

34Le malɛ nɛ Ebɔrɛ daŋ malga ketiŋi mo luwu to nɛ e maaŋ naŋ bɛta n wu kikɛ na be asheŋ ŋ kaŋɛ:

‘Meeŋ ta nɛfa cheembi

nɛ n nase kɔnɔ kashenteŋto fanɛ

meeŋ sa Deevid na n sa fo.’

35Abɔrɛsibɛ na malɛ kraa kaŋɛ kakpa ko fanɛ:

‘Fo maaŋ shin nɛ fo kenya nɛ e bee bɛ fo so

nɛ kagbene koŋwule e wu m bɛ.’

36Ŋkpal manɛ so, Deevid be jemanɛ na, e daŋ wora Ebɔrɛ be aparsheŋ nna nseŋ wu nɛ b ta mo m puli m mata mo nanaana nɛ e bɛ. 37Ama emo nɛ Ebɔrɛ shin nɛ e tiŋi luwu to na maŋ bɛ. 38Ŋ kurgepoana, men kikɛ e baa nyi geeŋ fanɛ Yesu nawule so nɛ b bɔ alubi be ketampaŋ be kubɔya na a sa menyi. 39Men baa nyi fanɛ ekama nɛ e yirda mo, b sɔ mo ashi kulubi be yiri kikɛ to n yige. 40Loŋ nɛ Mosis be mbraana daa maŋ tiŋ n wora n sa menyi na. Amoso, men baa da so nɛ kusɔ nɛ anebiana be eko kaŋɛ na e sa maŋ wora menyi. E yɛ:

41‘Menyi nɛ menyee fɛl

kusɔ nɛ Ebɔrɛ kaŋɛ na,

men nu nfe. Menyeeŋ kooba nseŋ wu.

Meeŋ wora kusɔ ko menyi be ŋkpa ere to,

ama esa bugi kumo to n sa menyi gba,

men maaŋ yirda kumo.’ ”

42Pɔɔl nɛ Baanabas ka bee lar nshɛrbu na to nɛ basa na kule bumo fanɛ b naŋ bɛta m ba kewushiachɛ nɛ k naa ba m ba kaŋɛ bumo asheŋ na be ako n ti so. 43Basa na ka lar nshɛr na to n yɔ nɛ Juwebi damta nɛ nnyamase nɛ b tuba a bɛ Juwebi be kabɔrɛbɛso so na be bedamta ba buu Pɔɔl nɛ Baanabas so nɛ b malga n leŋ bumo to fanɛ b baa kraa yirda a kɔ Ebɔrɛ be kelela na to kpakpa.

44Kewushiachɛ nɛ k naŋ bɛ so ka fo kade na to ebi be galeŋga e ba nɛ b ba nu Enyɛnpe be kubɔya na. 45Juwebi na ka wu jimaŋ na nɛ yurkishi luri m bɔlɔ bumo to nɛ b malga ŋ gbiti kusɔ nɛ Pɔɔl daa malga na nseŋ tege mo. 46Ama Pɔɔl nɛ Baanabas daŋ kplaŋ bumo so nna nsaa malga kenyɛnso a kaŋɛ: “Menyi nɛ b daŋ yili kumo fanɛ b fara m malga Ebɔrɛ be kamalga na n sa, ama men ka kini kumo nsaa ta menyi be amu fanɛ men maŋ daga Ebɔrɛ be ŋkpa nɛ k maŋ kɔ ekar na bre so, anyeeŋ yige menyi nseŋ yɔ nnyamase kutɔ. 47Ŋkpal manɛ so, le be mbra nɛ Enyɛnpe sa anyi:

‘Fo nɛ n lara nɛ fo baa la kefulto

a sa nnyamase.

Fo so nɛ Ebɔrɛ beeŋ bɔla

m mɔlga durnya kikɛ.’ ”

48Nnyamase na ka nu loŋ nɛ bumo be ŋgbene fuli bumo ga nɛ b yɛ Enyɛnpe be kubɔya na wɔ ebel. Nɛ bumo nɛ Ebɔrɛ lara fanɛ b nya Ebɔrɛ be ŋkpa nɛ k maŋ kɔ ekar na ki beyirdapo. 49Nɛ Enyɛnpe be kubɔya na sɔ nde na be kaplɛkama nyam.

50Nɛ Juwebi na we n wɔtɔ kadegboŋ na to be benimu nɛ bebunyampocheana nɛ baa bunyaŋ Ebɔrɛ na nɛ b fara a tɔrɔ Pɔɔl nɛ Baanabas n ju bumo bumo be kasawule so. 51Ndoŋ nna nɛ beshuŋipoana na gbaŋgbaŋ bumo be aya to be shishɛr n lɛ bumo a ŋini fanɛ b wora bumo kusha nseŋ yɔ Ikoniam. 52Nɛ kagbenefuli nɛ Kiyoyu Cheeŋ na bɔlɔ Antiɔk be bebɛsopo na to ga.

14

Pɔɔl nɛ Baanabas ka ba Ikoniam be asheŋ

1Kusɔ nɛ k daŋ wora Antiɔk na koŋwule na e daŋ wora Ikoniam gba. Pɔɔl daŋ yɔ ndoŋ be Juwebi be nshɛrbu to nna n ya bɔ kubɔya na kenyɛnso nɛnɛ ga nɛ Juwebi damta ko nɛ nnyamase damta ko ba ki beyirdapo. 2Nɛ Juwebi nɛ b kini Yesu na we n wɔtɔ nnyamase na nɛ b fara a kishi bekurgepoana na. 3Beshuŋipo na daŋ chɛr ndoŋ ga a malga Enyɛnpe na be asheŋ kenyɛnso, nɛ e sa bumo eleŋ nɛ b wora emamachisheŋ nɛ Ebɔrɛ be etɔɔnɛsheŋ damta ŋ ŋini fanɛ bumo be kubɔya nɛ k bee kute mbe kuwɔr be kakɛ na be asheŋ na la kashenteŋ nna. 4Nɛ kadegboŋ na to ebi barga to nɛ beko bɛ Juwebi na so nɛ beko malɛ bɛ beshuŋipo na so. 5Nɛ nnyamase na nɛ Juwebi nɛ bumo be benimuana gba kre ketɔrɔ nɛ kekpa beshuŋipo na ajembu m mɔ be nia. 6Beshuŋipo na ka nu loŋ nɛ b shile n yɔ Listra nɛ Dɛbi, Laikonia be ndeana to nɛ efuli na so be nde kikɛ nyam to 7n ya kaa bɔ baru lela na a sa ndoŋebiana.

B ka kpa Pɔɔl ajembu nɛ e bɛlɛ ashi Listra be asheŋ

8Kanyɛn ko daa wɔ Listra nɛ mbe aya daŋ wu hale mbe kebiato kikɛ. E daa maŋ naŋ nite ŋ ku so. 9Pɔɔl ka bee bɔ kubɔya na nɛ e wu kananɛ kanyɛn na kaŋ kusoe a nu kamalga na nɛ kananɛ e kɔ yirda a beeŋ tiŋ n nya kechɛ. Nɛ Pɔɔl keni mo diimbi nseŋ malga awɔrso ŋ kaŋɛ: “Niŋi to n teŋ to n yili fo aya so.” 10Nɛ kanyɛn na tɛ to ŋ koso a nite a kilgi to. 11Jimaŋ na ka wu kusɔ nɛ Pɔɔl wora na nɛ b fara a wora awɔr bumo be ŋgbar Laikonia to a kaŋɛ: “Anyi be ebɔrɛana e ki enyiŋgbasa n shi ebɔrɛso ŋ gbelge m ba anyi kutɔ na.” 12Ketre nɛ b daŋ nase Baanabas e daa la Zius, bumo be kegbir ko be ketre nseŋ nase Pɔɔl malɛ Hɛmes, bumo be kegbir ko malɛ be ketre, ŋkpal manɛ so mo e daa malga. 13Ndoŋ nna nɛ kegbirwura nɛ e daa keni kegbir Zius be kelɔŋɛ be ebu nɛ k daa wɔ kade na be ekarso na so na ta egbolu nɛ atoto m ba kabuna na to. Mo nɛ jimaŋ na daa sha kemɔ amo nna n lara sarga n sa beshuŋipo na. 14Baanabas nɛ Sɔɔl ka nu kusɔ nɛ b daa shin nɛ b wora na nɛ b kpɛa bumo be asɔbuuso to a ŋini kananɛ kesheŋ na jija bumo be ŋgbene nseŋ shile n luri jimaŋ na be nferinto a boŋ to a bishi bumo a kaŋɛ: 15“Manɛ e ba nɛ menyee wora loŋ? Anyi alɛ gba la enyiŋgbasa nna fanɛ menyi. An ba nfe nna nɛ an ba kaŋɛ menyi baru lela na be asheŋ n shin nɛ men lar le be asheŋ jiga ere to m ba Ebɔrɛ nɛ e wɔ ŋkpa to nsaa la esa nɛ e to ebɔrɛso nɛ kasawule nɛ teku nɛ asɔ nɛ a wɔ amo to na kikɛ kutɔ. 16Saŋɛ na e daŋ yige basa kikɛ nna fanɛ b baa bɛ bumo gbagba be aparsheŋ be ekpaana so. 17Ama jemanɛ kikɛ, mo alɛ bee wora asɔ lela damta nna a ŋini menyi esa nɛ e la mo. Mo e naa sa menyi bɔrɛchu nɛ adɔjibi jemanɛ nɛ a daga. Mo e naa sa menyi ajibi jiso nsaa shin nɛ kagbenefuli bee bɔlɔ menyi to.” 18Kamalga ere be kaman gba, keju basa na ashi sarga na be kelara n sa bumo to daa du kpakpa.

19Juwebi ko daŋ shi Pisidia be Antiɔk nɛ Ikoniam m ba kilgi jimaŋ na be ŋgbene nseŋ kpa Pɔɔl ajembu ŋ gbɛ mo n lar kade na to n ya lɛ a tama fanɛ e wu na. 20Ama beyirdapoana na ka ba chala ŋ kulti mo nɛ e koso n niŋi to m bɛta n luri kade na to. Kumo be ŋklade nɛ mo nɛ Baanabas yɔ Dɛbi.

Pɔɔl nɛ Baanabas ka naŋ bɛta n yɔ Siriya be Antiɔk be asheŋ

21Pɔɔl nɛ Baanabas daŋ bɔ baru lela na n sa Dɛbiebi n shin nɛ basa damta ki bebɛsopo ndoŋ. 22Kumo be kaman nɛ b bɛta n yɔ Listra nɛ Ikoniam nɛ Pisidia be Antiɔk a wushi beyirdapoana na be ŋgbene nseŋ naa leŋ bumo to fanɛ b baa kɔ yirda nɛ kashenteŋto kpakpa. Le nɛ b daŋ naa kaŋɛ bumo: “An kikɛ beeŋ luri etɔrɔ damta to pɔɛŋ nseŋ luri Ebɔrɛ be kuwura na to.” 23Asɔri kama to, b daa lara benimu nna a sa kumo to be basa nseŋ daa ta kabɔrɛkule nɛ ekishi a ta basa na kikɛ a bɔɔ Enyɛnpe nɛ bumo be yirda daa wɔ so na enɔ.

24B ka bɔla Pisidia be kasawule so m ba lar nɛ b ba Pamfilia 25m ba bɔ kubɔya na ashi Pɛga nseŋ yɔ Atalia 26n ya yili ndoŋ n luri ekuloŋgboŋ ko to m bɛta n yɔ Antiɔk kakpa nɛ b daŋ yili n ta bumo m bɔɔ Ebɔrɛ enɔ nɛ e baa keni bumo so ashi kushuŋ nɛ b daa loge na to. 27B ka ba Antiɔk nɛ b shɛr asɔriebi na kikɛ ŋ kaŋɛ bumo asɔ nɛ bumo nɛ Ebɔrɛ wora kikɛ nɛ kananɛ e bugi ekpa n sa nnyamase gba nɛ b yirda. 28Kumo be kaman nɛ b chena bebɛsopo na kutɔ kade na to n chɛr ga.

15

Beshuŋipo na nɛ benimuana na ka shɛr Jerusalɛm to be asheŋ

1Basa ko daŋ shi Judiya m ba Antiɔk m ba fara a ŋini bekurgepoana le be asheŋ a kaŋɛ: “B baa maŋ ku fo kututu fanɛ kananɛ Mosis be mbra na bee ŋini na, Ebɔrɛ maaŋ mɔlga fo kikɛ.” 2Ndoŋ nna nɛ b kpal loŋ so n ji Pɔɔl nɛ Baanabas emɔrɔ kpakpaso ga nseŋ yili kumo fanɛ Pɔɔl nɛ Baanabas nɛ Antiɔk be basa na be beko e yɔ Jerusalɛm nɛ bumo nɛ beshuŋipo na nɛ benimuana na e ya malga demu na be asheŋ. 3Asɔriebi na ka keta bumo n lar ekpa m bɛta nɛ b bɔla Fenisha nɛ Samɛria ŋ kaŋɛ ndoŋ be asɔriebiana kananɛ nnyamase gba fara a bɛ Ebɔrɛ so nɛ kumo be loŋ be baru na fuli bekurgepoana na kikɛ be ŋgbene ga. 4B ka ba Jerusalɛm nɛ asɔriebi na nɛ beshuŋipo na nɛ benimuana na sɔ bumo nɛnɛ nɛ b kaŋɛ bumo asɔ nɛ bumo nɛ Ebɔrɛ wora kikɛ nyam. 5Nɛ beyirdapoana na be beko nɛ b shi Efarisiana na be katuŋ to na niŋi to n yili ŋ kaŋɛ: “A daga fanɛ b ku bumo atutu ŋkeŋ shin nɛ b baa nu a sa Mosis be mbraana na.”

6Ndoŋ nna nɛ beshuŋipo na nɛ benimuana na shɛr nɛ b keni demu na to. 7B daŋ keni kumo to loŋ nɛ Pita ya niŋi to n yili ŋ kaŋɛ: “Ŋ kurgepoana, men nyi fanɛ ma nɛ Ebɔrɛ daŋ lara menyi to dra na kikɛ fanɛ n ya bɔ baru lela na be kubɔya na n sa nnyamase nɛ b nu nseŋ yirda. 8Ebɔrɛ nɛ e nyi basa kikɛ be ŋgbene kikɛ na malɛ e sa bumo Kiyoyu Cheeŋ na fanɛ kananɛ e daŋ wora n sa anyi na, a ŋini fanɛ nnyamase gba beeŋ tiŋ ŋ ki beyirdapo. 9E maŋ ŋini fanɛ an kɔr bumo to. Bumo be yirda so nɛ e ta bumo be alubi m paŋ bumo. 10Nɛ manɛ e ba nɛ menyee ta le be kesheŋ kpakpaso nɛ an nanaana maŋ tiŋ ŋko an gbagba maaŋ tiŋ n wora a deŋi beyirdapo ere so nɛ men wora Ebɔrɛ ŋ keni? 11Akai, loŋ maŋ nyalɛ. An yirda fanɛ Enyɛnpe Yesu be kuwɔr be kakɛ na so nɛ an nya kumɔlga. Loŋ malɛ e la bumo alɛ gba.”

12Pɔɔl nɛ Baanabas ka bee kute Ebɔrɛ be etɔɔnɛsheŋ nɛ emamachisheŋ damta nɛ Ebɔrɛ shin nɛ b wora nnyamase na to be asheŋ ere nɛ basa na kikɛ la to boeŋ a nu. 13B ka malga n loge nɛ Jeems malɛ ta ŋ kaŋɛ: “Bekurgepoana, men nu ma kutɔ nfe. 14Naniere nɛ Saimɔn kute kananɛ Ebɔrɛ fara n sha nnyamase na n lara bumo to be basa nɛ baaŋ baa la mo peya. 15Loŋ gbagba malɛ nɛ anebiana na be mmalga na bee kaŋɛ abɔrɛsibɛ na to fanɛ:

16‘Kede be kaman meeŋ naŋ bɛta m ba

m ba bar Deevid be kanaŋ ŋkpa to

n naŋ pɔr kanaŋ na be alambure na

m bɛ abar so.

17Nɛ basa pɔtɛ nɛ b ka na kikɛ

nɛ nnyamase nɛ n lara

ŋ ki meya na kikɛ e ba fin ma.

18Enyɛnpe nɛ e bugi kesheŋ ere to

ŋ kaŋɛ dra na kikɛ na e naa kaŋɛ loŋ na.’ ”

19Nɛ Jeems naŋ kaŋɛ: “Ma ere kutɔ an sa maŋ tɔrɔ nnyamase nɛ b fara nɛ b bɛ Ebɔrɛ so ere. 20Ama a daga fanɛ an sibɛ kawɔl ŋ kaŋɛ bumo fanɛ b sa maa ji ajibi nɛ a maŋ walɛ so ŋkpal a ka la kalɔŋɛ be ajibi so. An kaŋɛ bumo fanɛ b baa gelge kubojuaji nsaa maa ji ŋklaŋ ŋko kusɔbɔya kama nɛ b maŋ teŋ. 21Ŋkpal manɛ so, basa ka fara a kraŋ Mosis be mbra na ashi nshɛrbuana to kewushiachɛ kama na nɛ kananɛ b malga amo be asheŋ kade kama to na chɛr ga kabre.”

B ka sibɛ kawɔl n sa nnyamase na be asheŋ

22Ndoŋ nna nɛ beshuŋipo na nɛ benimuana na nɛ asɔriebi na kikɛ wora kɔnɔkoŋwule fanɛ b lara katuŋ na to be basa ko n shuŋi bumo nɛ Pɔɔl nɛ Baanabas Antiɔk. Judas nɛ baa tre Baasabas na nɛ Sailas nɛ b daŋ lara. Bumo benyɔ na daa la basa nɛ bekurgepoana na kikɛ daa sa bunyaŋ nna. 23Le be kawɔl nɛ b daŋ ta n shuŋi mbɔ na: “Beshuŋipo na nɛ benimuana na bee chɔrɔ menyi nnyamase nɛ men la bekurgepoana a wɔ Antiɔk nɛ Siriya nɛ Silisia to na.

24An nu kananɛ anyi to be beko ya malga asheŋ ko a tɔrɔ menyi n shin nɛ menyi be ŋgbene jija menyi ga, ama men baa nyi fanɛ mannɛ anyi e shuŋi bumo fanɛ b ya kaŋɛ menyi loŋ. 25Amoso nɛ an shɛr n wora kɔnɔkoŋwule n lara anyi to be beko n shuŋi bumo menyi kutɔ na. 26Bumo nɛ Baanabas nɛ Pɔɔl, an teri lelaana nɛ b kpal Enyɛnpe Yesu Kristo so n ji kenyɛn m mɔ bumo be amu n shuŋ na e naa yɔ. 27Menyeeŋ nu asheŋ koŋwule nɛ anyee sibɛ ere gbagba ashi Judas nɛ Sailas nɛ anyee shuŋi ere be kɔnɔ to. 28Ŋkpal manɛ so, anyi nɛ Kiyoyu Cheeŋ na wora kɔnɔkoŋwule nna fanɛ an sa maŋ naŋ sa menyi tɔrɔ kama n ti le be mbraana nɛ an tama fanɛ a daga ere so fanɛ: 29Men sa maa ji nlɔŋɛjibi, men sa maa ji ŋklaŋ, men sa maa we kusɔbɔya kama nɛ b maŋ teŋ. Kumo nɛ k ka na e la fanɛ men baa gelge kubojuaji. Men baa gelge asheŋ ere, asheŋ beeŋ nyalɛ n sa menyi. Ebɔrɛ e chɛ menyi to.”

30Kede be kaman nɛ b sa mbɔ na ekpa nɛ b yɔ Antiɔk n ya shɛr beyirdapoana na kikɛ n ta kawɔl na n sa bumo. 31Basa na ka kraŋ kawɔl na nɛ bumo be ŋgbene fuli bumo ga ŋkpal kananɛ kubɔya na leŋ bumo to na so. 32Judas nɛ Sailas nɛ bumo alɛ gba daa la anebiana na daŋ malga n chɛr ga a ŋini bekurgepoana na asheŋ n leŋ bumo to. 33B ka wora nchɛnnyɔ ndoŋ nɛ bekurgepoana na sa bumo ekpa nɛ b bɛta n yɔ nɛ kagbenewushi bumo nɛ b shuŋi bumo na kutɔ. 34Ama Sailas bre daŋ kaŋɛ fanɛ e beeŋ ka ndoŋ. 35Nɛ Pɔɔl nɛ Baanabas wora nchɛnnyɔ ashi Antiɔk nɛ bumo nɛ bebɛsopoana na be bedamta ŋini basa abɔrɛsheŋ m bɔ Enyɛnpe be kubɔya na n sa bumo.

Pɔɔl nɛ Baanabas ka barga to be asheŋ

36B wɔtɔ loŋ nɛ kachako Pɔɔl ba kaŋɛ Baanabas: “Shin nɛ an naŋ ya bɔɔ nde nɛ an daŋ ya bɔ Enyɛnpe be kubɔya n sa na to ebi be bekurgepoana na so ŋ keni kananɛ baa bɛ so.” 37Nɛ Baanabas yɛ b keta Jɔn Maak n ti bumo be amu so a yɔ. 38Nɛ Pɔɔl yɛ loŋ maŋ daga, ŋkpal manɛ so, Jɔn Maak daa maŋ tu bumo n loge bumo be sososo be kushuŋ nɛ b daŋ ba to na nseŋ yili Pamfilia n yige bumo nseŋ bɛta n yɔ epe. 39Ndoŋ nna nɛ b ji kumo be emɔrɔ ga m barga to. Nɛ Baanabas keta Maak n luri ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n yɔ Saipres. 40Nɛ Pɔɔl malɛ ta Sailas, nɛ bekurgepoana na ta bumo m bɔɔ Ebɔrɛ enɔ nɛ e baa keni bumo so. Kumo be kaman nɛ b yɔ. 41Nɛ b bɔla Siriya nɛ Silisia n ya kaa leŋ asɔriebiana na to ashi bumo be kebɛso to fanɛ b baa kɔ yirda na to kpakpa.

16

Timoti ka tu Pɔɔl nɛ Sailas n yɔ be asheŋ

1Pɔɔl ta loŋ n ya fo Dɛbi n lar ndoŋ n yɔ Listra n ya tu ebɛsopo ko nɛ baa tre Timoti ndoŋ. Mo nio gba daa la eyirdapo nna a la Juw nɛ mo tuto malɛ daa la Griik. 2Timoti daa kɔ ketre ga ashi bekurgepoana nɛ b daa wɔ Listra nɛ Ikoniam na kikɛ nyam kutɔ. 3Pɔɔl ka daa sha keketa Timoti n yɔ so e ku mo kututu nna. E daŋ wora loŋ nna ŋkpal ndoŋ be basa na kikɛ ka daa nyi Timoti mo tuto ka la Griik so. 4Kade kama to nɛ b daŋ yɔ b daa kaŋɛ beyirdapoana na asɔ nɛ beshuŋipo nɛ benimuana nɛ b wɔ Jerusalɛm na wora kɔnɔkoŋwule n yili na nna nsaa kaŋɛ bumo fanɛ b baa bɛ loŋ be mbraana na so. 5Amoso, asɔriebi na daa naŋ nya keyirda be eleŋ nna nseŋ naa wora keshi kachɛ kama malɛ gba a ti so.

Pɔɔl ka ku bɔrɛdare ashi Trowas be asheŋ

6B ka naŋ lar Listra nɛ b bɔla Frijia nɛ Galeesha be efuliana so be egbaŋ to, ŋkpal manɛ so, Kiyoyu Cheeŋ na daa maŋ shin nɛ b bɔ kubɔya na ashi Eeshia be efuli so. 7B ka fo Maisiya be efuli be ekar to a sha keyɔ Bitinia be efuli so nɛ Yesu be Kiyoyu na maŋ sa bumo ekpa. 8Nɛ b bɔla Maisiya to n yɔ Trowas. 9Kumo be kamɔnchɛ be kanyɛso nɛ Pɔɔl ku bɔrɛdare ko n wu Masɛdonia be kanyɛn ko ka yil a kule mo: “Dii a ba Masɛdonia nfe m ba chɛ anyi to!” 10Pɔɔl ka ku le be bɔrɛdare na nɛ an bela ase manaŋ manaŋ m pɛ Masɛdonia be ekpa, ŋkpal manɛ so, an daŋ yili kumo nna fanɛ Ebɔrɛ e tre anyi fanɛ an ya bɔ baru lela na n sa ndoŋebi.

Libiya ka ki ebɛsopo ashi Filipai be asheŋ

11Ndoŋ nna nɛ an yili Trowas n luri ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n ta n yɔ Samɔtrees ŋ klade n yili ndoŋ n yɔ Niyapɔlis. 12Ndoŋ nɛ an ya yili n nite n yɔ Filipai, Masɛdonia be efuli so be kadegboŋ juŋkparso ko. Romebi e daŋ jɔŋɛ kumo ere gba a wɔ ndoŋ. An daŋ wora nchɛnnyɔ kade na to. 13Kewushiachɛ ka fo nɛ an lar kade na to n yɔ lɔr ko ase kakpa nɛ an daa tama Juwebi be kabɔrɛkulekpa beeŋ baa wɔ. 14Ndoŋ nɛ an ya chena m malga n sa beche ko ka ba shɛr. Beche nɛ b daŋ nu anyi be kamalga na be eko e daa la Libiya, e daa la ewajɛ peper kunɔkunɔ nɛ amo be yawu daa du kpakpa na be efapo nna n shi Tayataira. E daa la eche nɛ e daŋ bunyaŋ Ebɔrɛ nna nɛ Enyɛnpe bugi mbe kagbene nɛ e bugi asoe n nu kusɔ nɛ Pɔɔl daa kaŋɛ na. 15B daŋ bɛr mo nɛ mbe laŋ to ebi kikɛ kabɔrɛbɛr nna. Le nɛ e daŋ ba kaŋɛ anyi: “Nɛ men baa nyi fanɛ n la Enyɛnpe na be eyirdapo kashenteŋto nna, men ba kaa wɔ ma pe.” Le nɛ e daŋ ta n shin nɛ an yɔ.

B ka ti Pɔɔl nɛ Sailas ebu be asheŋ

16Kachako an ka bee yɔ kabɔrɛkulekpa nɛ kebichebi ko nɛ kiyoyu lubi ko daa wɔ mo to a shin nɛ e daa wu asheŋ a kaŋɛ na tu anyi. Mbe kewu asheŋ ŋ kaŋɛ na daa shin nɛ e daa nya amansherbi damta ga nna a sa mo nyɛnpeana. 17Ndoŋ nna nɛ e bɛ anyi nɛ Pɔɔl so a ponte a kaŋɛ: “Basa ere la Enyɛnpetale Ebɔrɛ be anya nna. Baa kaŋɛ menyi kananɛ menyeeŋ tiŋ n nya kumɔlga nna.” 18E daŋ malga loŋ nchɛ damta nɛ kachako Pɔɔl be kagbene jija mo ga nɛ e gben ŋ kilgi ŋ kaŋɛ kiyoyu lubi na: “Yesu Kristo be ketre to nɛ mee kaŋɛ fo na: Lar kebichebi ere to!” Epul na gbagba to nɛ kiyoyu lubi na lar kebichebi na to.

19Kebichebi na mo nyɛnpeana ka pin fanɛ e maaŋ naŋ tiŋ n nya amansherbi n sa bumo nɛ b nyaŋ Pɔɔl nɛ Sailas ŋ gberge bumo n yɔ kelɔnɛ so, demujikpa n ya sa benimuana na. 20Romebi be ekrachigboŋana na kutɔ nɛ b daŋ bar bumo m ba kaŋɛ: “Basa ere la Juwebi nna a wɔ kade ere to a tɔrɔ basa. 21Edaŋkaresheŋ ko nɛ a maa bɛ anyi be mbra na so nɛ b wɔtɔ a ŋini. Anyi alɛ la Romebi nna, an maaŋ tiŋ m bɛ loŋ be edaŋkare so.” 22Nɛ jimaŋ na malɛ ta bumo be nnɔ n wɔtɔ a bri bumo, nɛ benimuana na kpɛa Pɔɔl nɛ Sailas be asɔbuuso to nseŋ shin nɛ b kuya bumo so. 23B ka shin nɛ b bri bumo ga n loge nɛ b shin nɛ b ti bumo ebu nseŋ kaŋɛ kabutikenipo na fanɛ e ti bumo kpakpa n wɔtɔ. 24Kabutikenipo na ka nu loŋ nɛ e ta bumo n wɔtɔ lalaloge be ebu na to nseŋ kre bumo be ayaana m mata ŋgbuliŋ gbɛgbɛso ko.

25Kumo be kamɔnchɛ be kiidiso Pɔɔl nɛ Sailas ka bee kule Ebɔrɛ nsaa boŋ nshɛ a di Ebɔrɛ epaŋ nɛ bumo braana nɛ b wɔ kabuti na to na bee nu. 26Nɛ kebembeŋgboŋ ko ba epul na to m ba gbuŋgbuŋ kasawule nɛ ebu na daa yil so na gba to nɛ mbuna na kikɛ bugi epul na to nɛ kabutipoana na be ŋgbɛlɛbiana lar bumo so n tɔr. 27Kabutikenipo na ka tiŋi n wu kananɛ mbuna na kikɛ bugi a yil na nɛ e pe tokobi nɛ e mɔ mbe kumu, ŋkpal manɛ so, e daa tama fanɛ basa na kikɛ lar nna. 28Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl boŋ to awɔrso ga ŋ kaŋɛ: “Sa maŋ doro fo kumu. Anyi kikɛ wɔtɔ.” 29Nɛ kabutikenipo na shin nɛ b sa mo fitila nɛ e jɔ to n luri ŋ gbir Pɔɔl nɛ Sailas be anishito a chicha. 30Ndoŋ nna nɛ e keta bumo n lar n ya bishi bumo: “N nyɛnpeana, nuso nɛ meeŋ wora n tiŋ n nya kumɔlga?” 31Nɛ b kaŋɛ mo: “Yirda Enyɛnpe Yesu Kristo nɛ fo nɛ fo laŋ to ebi e nya kumɔlga.” 32Kumo be kaman nɛ b bɔ Enyɛnpe na be kubɔya na n sa mo nɛ mbe kowu to ebi kikɛ. 33Jemanɛ na malɛ kikɛ so nɛ kabutikenipo na fɔr bumo be achuuana na nɛ b bɛr mo nɛ mbe laŋ to ebi kabɔrɛbɛr epul na to. 34E daŋ yɛr Pɔɔl nɛ Sailas mo pe nna n ya sa bumo ajibi. Mo nɛ mbe eche nɛ bibi be ŋgbene daŋ fuli bumo ga ŋkpal b ka yirda Ebɔrɛ naniere so.

35Kumo be ŋklade nɛ Romebi be ekrachigboŋana na ta le be kubɔya n shuŋi bepurshi ŋ kaŋɛ: “Men shin nɛ basa na e baa yɔ.” 36Nɛ kabutikenipo na ta kumo ŋ kaŋɛ Pɔɔl: “Ekrachigboŋana na shuŋi n sa ekpa fanɛ b lara menyi kabuti to. Amoso, men koso kagbenewushiso a yɔ.” 37Nɛ Pɔɔl kaŋɛ bepurshi na: “B maŋ ji anyi demu ŋ keni nseŋ shin nɛ b bri anyi basa to. Anyi alɛ la Rom be efuli so ebi nna. B ka bri anyi n loge nɛ b ta anyi n ti ebu nseŋ naa sha keŋana boeŋ n lara anyi a? Akai, loŋ maaŋ nya. A daga fanɛ bumo, Romebi be ekrachigboŋana na gbagba ka ba nfe m ba lara anyi.” 38Ndoŋ nna nɛ bepurshi na ya kute kesheŋ na n sa Romebi be benimuana na nɛ kufu pɛ bumo ŋkpal b ka nu basa nɛ b ti ebu na ka la Rom be efuli so ebi so. 39Ndoŋ nna nɛ b ya kule bumo fanɛ b ta m paŋ bumo. Kumo be kaman nɛ b lara bumo kabuti na to nseŋ kule bumo fanɛ b lar kade na to. 40Nɛ Pɔɔl nɛ Sailas lar kabuti na to n yɔ Libiya pe n ya tu bekurgepoana na ndoŋ n leŋ bumo to nseŋ lar kade na to.

17

B ka tɔrɔ Pɔɔl nɛ mo braana ashi Tɛsalɔnika be asheŋ

1B ta loŋ m ba bɔla Amfipɔlis nɛ Apɔlonia m ba fo Tɛsalɔnika, kakpa nɛ Juwebi be nshɛrbu ko daa wɔ na. 2Nɛ Pɔɔl yaŋ yɔ nshɛrbu na to fanɛ kananɛ e chɛr a wora kade kama to na. Mbe kewushiachɛ asa nɛ e wɔ ndoŋ a kɔ abɔrɛsibɛ na a ji basa na emɔrɔ 3a ta amo a bugi asheŋ to a ŋini bumo kananɛ a daga Kristo na ka beeŋ luri etɔrɔ to nɛ Ebɔrɛ e naŋ tiŋi mo luwu to ŋ kaŋɛ bumo: “Yesu nɛ mee malga mbe asheŋ ere e la Kristo na.” 4Nɛ bumo be beko yirda Pɔɔl be kamalga na nɛ bumo nɛ Pɔɔl nɛ Sailas ba ki basa koŋwule a bɛ Yesu so. Loŋ koŋwule na nɛ Griikebi be bedamta ko nɛ b daa bunyaŋ Ebɔrɛ na nɛ bebunyampocheana na be bedamta malɛ gba daŋ wora. 5Ama kayurbesa daŋ pɛ Juwebi na ga nɛ b chala basa fuloŋ tɔlpo ko ashi kubɔrbi so nseŋ nya jimaŋ ko n ta kade na kikɛ to n wɔtɔ awɔrgboŋ ko to nseŋ ya mel Jeesɔn pe a fin kepɛ Pɔɔl nɛ Sailas m ba sa basa na. 6B ka fin Pɔɔl nɛ Sailas ŋ gben nɛ b gberge Jeesɔn nɛ bekurgepo ko n ya sa kade na to be benimuana m ponte ŋ kaŋɛ: “Basa ere na nde kama to nna a baga amo to nseŋ ba anyi alɛ be kade ere to. 7Nɛ Jeesɔn ta bumo n wɔtɔ mo pe. Bumo kikɛ wɔtɔ nna a wora a da Romebi be ewurgboŋ na be mbraana na so a kaŋɛ basa fanɛ ewura ko malɛ gba naa wɔtɔ nɛ baa tre Yesu.” 8Ndoŋ nna nɛ jimaŋ na nɛ kade na to be benimuana na be kebagato sɔ kakpa kikɛ. 9Nɛ benimu na shin nɛ Jeesɔn nɛ mo braana na yili Pɔɔl nɛ Sailas be katelamu to ŋ ka kumo be loŋ be amansherbi pɔɛŋ nɛ b yige bumo.

Pɔɔl nɛ Sailas ka ba Beriya be asheŋ

10Kanyɛ ka baŋ biri nɛ bekurgepoana na shin nɛ Pɔɔl nɛ Sailas yɔ Beriya. B ka fo ndoŋ nɛ b yɔ ndoŋ be nshɛrbu to. 11Ndoŋebi bre daŋ bugi bumo be asoe a sha kenu kubɔya na ga nsaa koya abɔrɛsibɛ na kachɛ kama a keni ŋko Pɔɔl be mmalga na bɔla ekpa a. 12Bumo be bedamta daŋ yirda nɛ Griikebi be bebunyampocheana be bedamta nɛ Egriiknyɛn be bedamta gba ba yirda. 13Tɛsalɔnika be Juwebi na ka nu fanɛ Pɔɔl bɔ Ebɔrɛ be kubɔya na ashi Beriya gba nɛ b ba ndoŋ m ba fara a we a wɔtɔ basa na a yeŋ bumo to a wɔtɔ kebagato to. 14Epul na to nɛ bekurgepoana na nya manaŋ n shin nɛ Pɔɔl yɔ teku ase be nde to nseŋ ka Sailas nɛ Timoti Beriya to. 15Atens kikɛ nɛ bumo nɛ b daŋ shuŋi Pɔɔl a yɔ na daŋ ya yige mo nseŋ bɛta n ta Pɔɔl be ŋkela n yɔ Beriya fanɛ Sailas nɛ Timoti e ba manaŋ m ba tu mo.

Pɔɔl ka malga ashi Atens be asheŋ

16Pɔɔl ka wɔ Atens a jo Sailas nɛ Timoti nseŋ wu kananɛ agbir bɔlɔ kade na to nɛ mbe kagbene jija mo ga. 17Amoso, saŋkama e daa ji Juwebi nɛ nnyamase nɛ b daa bunyaŋ Ebɔrɛ na emɔrɔ nna ashi nshɛrbu na to nseŋ naa yɔ kelɔnɛ so gba kachɛ kama n ya kaa ji basa nɛ e daa tu ndoŋ emɔrɔ. 18Kanyiashenfinpoana be ntuŋ nɛ baa tre Epikyurisebi nɛ Stowikebi na malɛ gba be beko daŋ ba ji mo emɔrɔ nɛ beko bishi abar: “Manɛ nɛ kanyiashenfuloŋwura ere bee sha keŋini ere?” Nɛ beko kaŋɛ: “K du fanɛ e bee malga ebɔrɛ pɔtɛana ko be asheŋ nna.” Pɔɔl ka daa malga Yesu be ketiŋi luwu to na be asheŋ so nɛ b daŋ kaŋɛ loŋ na. 19Ndoŋ nna nɛ b keta Pɔɔl n yɔ nshɛrwuraana ko nɛ b daa shɛr Ariɔpages be kebee so na kutɔ n ya kaŋɛ mo: 20“Kaŋɛ anyi keŋini popɔr nɛ fee malga ere be asheŋ. Asheŋ popɔr nɛ fee malga na, anyi maŋ naŋ nu amo be asheŋ kikɛ, amoso nɛ anyee sha fanɛ fo kaŋɛ anyi amo be afito.” 21Atens be ndetoebi kikɛ nɛ befɔana na daa maa kɔ wale she kebaatase a nu ŋko a kaŋɛ abar ebaru popɔr nɛ b nu be asheŋ so so nɛ b daŋ kaŋɛ loŋ na.

22Nɛ Pɔɔl niŋi to n yili Ariɔpages be nshɛr na to nseŋ kaŋɛ: “Atensebi, n wu kananɛ men ta menyi be yirda n wɔtɔ ebɔrɛ damtaana to. 23Ŋkpal manɛ so, ŋ ka nite menyi be kade ere to nseŋ wu asɔ nɛ menyee bunyaŋ, n wu bɔrɛsure ko nɛ b sibɛ kumo so: ‘Ebɔrɛ nɛ b maŋ nyi peya.’ Kusɔ nɛ menyee bunyaŋ nsaa maa nyi na be asheŋ nɛ m baa kaŋɛ menyi naniere na. 24Ebɔrɛ nɛ e to durnya ere nɛ asɔ nɛ a wɔ kumo to kikɛ ere e la ebɔrɛso nɛ kasawule kikɛ be Enyɛnpe, mo alɛ maa chena nshɛrbu nɛ enyiŋgbasa pɔr nɛ b baa bunyaŋ mo to. 25Mo alɛ maŋ naa sha kusɔ kama nɛ nyiŋgbasa ta enɔ a shuŋ a sa mo, ŋkpal manɛ so, mo e naa sa nyiŋgbasa ŋkpa nɛ efute nɛ kusɔ kama nyam. 26Esa koŋwule nɛ e daŋ fara n to nseŋ bɔla mo to n to yiri kikɛ n shin nɛ b sɔ kasawule so kikɛ nyam a wɔtɔ na. Mo gbagba malɛ e daŋ yili saŋɛ nɛ kakpa nɛ baaŋ ba kaa wɔ pɔɛŋ nseŋ to bumo. 27E daŋ wora loŋ nna nɛ b laa n fin mo kukoko to n ya nya mo ashi bumo be kafin na to. Ama anyi be ekama ere nyam nɛ Ebɔrɛ maŋ wɔ kufɔ, 28ŋkpal manɛ so:

‘Mo e naa shin nɛ an wɔtɔ

a nite a kilgi to

a du kananɛ an du ere na.’

Menyi be besibɛpo malɛ e naa kaŋɛ loŋ:

‘Anyi alɛ gba la mbe mbia nna.’

29Ŋkpal anyi alɛ ka la mbe mbia so, an sa maa fɛ fanɛ Ebɔrɛ du fanɛ shuwa be kusɔ pɔrso ŋko gbiti be kusɔ pɔrso ŋko kejembu be kusɔ pɔrso ko nɛ nyiŋgbasa ta mo gbagba be kenyi be nfɛra n wora nna. 30Ebɔrɛ kplaŋ saŋɛ nɛ basa daa maŋ nyi na so, ama naniere e bee kaŋɛ ekama kaplɛkama fanɛ e lar mbe alubi to. 31Ŋkpal manɛ so, e lara kachako n yili a sha keshin nɛ esa ko nɛ e lara n yili na e ji durnya ere demu kumo be ekpa so. Mo alɛ ŋini ekama nyam kumo be loŋ n shin nɛ amodoŋwura tiŋi luwu to.”

32B ka nu Pɔɔl ka malga ketiŋi luwu to be asheŋ na nɛ bumo be beko wora mo eyurto nɛ beko malɛ kaŋɛ: “Anyi ere kraa sha kenamba n nu fo kamalga na.” 33Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl lar nshɛr na to n yɔ. 34Nɛ basa ko yɔ mo kutɔ n ya ki bebɛsopo. Bumo to be beko e daa la Dayɔnaisias, Ariɔpages be katuŋ na to be esa, nɛ kache ko nɛ baa tre Damaris na n ta beko malɛ gba n ti so.

18

Pɔɔl ka ba Kɔrint be asheŋ

1Kede be kaman nɛ Pɔɔl lar Atens n ta n yɔ Kɔrint. 2Ndoŋ nɛ e ya tu Juwnyɛn ko nɛ b daŋ kurge mo ashi Pɔntes a tre mo Akwila na. Mo nɛ mbe eche Prisila ka daŋ shi Itali m ba ndoŋ ŋkpal Ewurgboŋ Klawdias ka daŋ ju Juwebi kikɛ ashi Rom na so, k daa maŋ chɛr. 3Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl ya chɔrɔ bumo nseŋ shir bumo pe a wɔtɔ a baa ewajɛbu a fa a nya amansherbi a tɔ mbe asɔ jiso fanɛ kananɛ bumo gbagba daa wora na. 4Kewushiachɛ kama e daa yɔ nshɛrbu na to nna n ya kaa bugi asheŋ to a kaŋɛ Juwebi nɛ Griikebi kikɛ a sha keshin nɛ b wu fanɛ mbe kamalga na e bɔla ekpa.

5Sailas nɛ Timoti ka shi Masɛdonia m ba nɛ Pɔɔl yige kusɔ kama nsaa wɔtɔ a bɔ kubɔya na a bugi kumo to nɛnɛ a kaŋɛ Juwebi na fanɛ Yesu e la Kristo na. 6Nɛ b ji mo emɔrɔ kpakpaso nseŋ tege mo. Nɛ mo alɛ gbaŋgbaŋ mbe asɔbuuso to be shishɛr n lɛ bumo n wora bumo kusha ŋ kaŋɛ: “Menyi be ŋklaŋ e baa wɔ menyi gbagba be amu so, mannɛ ma e bar kumo. Yili kabre a yɔ nnyamase kutɔ nɛ meeŋ baa yɔ n ya kaa bɔ kubɔya na a sa bumo.” 7Kumo be kaman nɛ e yige bumo nseŋ yɔ n ya kaa wɔ kanyɛn ko nɛ e daa bunyaŋ Ebɔrɛ na pe. Mbe ketre e daa la Titias Jɛstes. Mbe kowu daŋ mata ndoŋ be nshɛrbu nna. 8Nshɛrbu na be enimu nɛ b daa tre Krispes na nɛ mbe laŋ to ebi daŋ yirda Enyɛnpe na nɛ Kɔrintebi be basa damta gba nu kubɔya na n yirda nɛ b bɛr bumo kabɔrɛbɛr. 9Kanyɛso ko Pɔɔl ku bɔrɛdare n nu Enyɛnpe ka bee kaŋɛ mo: “Sa maa lɔ kufu n yige, baa kraa malga, ŋkpal manɛ so, n wɔ fo kaman. 10Esa kama maaŋ tiŋ n wora fo shɛŋ, ŋkpal manɛ so, kade ere to be basa damta la meya nna.” 11Kafɛ nɛ afɔl ashe nɛ Pɔɔl daŋ ji ndoŋ a ŋini kade na to ebi Ebɔrɛ be kubɔya na.

12Galio ka ba ki Romebi be gomena ashi Griis nɛ Juwebi na wora kɔnɔkoŋwule n nyaŋ Pɔɔl n ta mo n yɔ demujikpa n ya kaŋɛ gomena na: 13“Kanyɛn ere bee wora ania nna a sha fanɛ basa e nu n sa mo nseŋ bɔla ekpa nɛ anyi be mbra na maa ŋini so m bɛ Ebɔrɛ so.” 14Pɔɔl ka bugi kɔnɔ nɛ e malga nɛ Galio ku mbe kɔnɔ so ŋ kaŋɛ Juwebi na: “Demu ere daa la kulubi ko ŋko dalubisheŋ ko be demu nna, a daŋ daga ŋ ka ji menyi Juwebi ere kanyiti. 15Ama k ka la mmalga nɛ atre nɛ menyi be mbraana be asheŋ ere bre, menyi gbagba e ji kumo kumo be ekpa so. M maaŋ ji loŋ be asheŋ be demu.” 16Kumo be kaman nɛ e shin nɛ b ju bumo n lar demujikpa na. 17Ndoŋ nna nɛ bumo kikɛ nyaŋ Sɔstenis nɛ e daa la nshɛrbu na to be enimu na m bri mo demujikpa na be kabuna to. Ama kumo alɛ daa maŋ tir Galio gbrɛbi gba kikɛ.

Pɔɔl ka bɛta n yɔ Antiɔk be asheŋ

18Pɔɔl ka chena bekurgepoana na kutɔ ashi Kɔrint n wora nchɛnnyɔ nɛ e kela bumo nɛ mo nɛ Prisila nɛ Akwila luri ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n yɔ Siriya. E daŋ nase kɔnɔ ashi Kɛŋkriya nna n sa Ebɔrɛ n shin nɛ b she mbe kumu pɔɛŋ nɛ e luri ekuloŋgboŋ to n yɔ. 19B ka ba fo Ɛfeses nɛ Pɔɔl yige Prisila nɛ Akwila nseŋ yɔ ndoŋ be nshɛrbu to nɛ mo nɛ Juwebi na ya ji abɔrɛsheŋ na be emɔrɔ. 20Nɛ b kule mo fanɛ e chena bumo kutɔ kade na to n wora nchɛnnyɔ nɛ e kini. 21Ama le nɛ e daŋ kaŋɛ bumo nseŋ pɛ ekpa: “Nɛ Ebɔrɛ shuli, meeŋ naŋ bɛta m ba menyi kutɔ.” Kede be kaman nɛ e yili Ɛfeses n luri ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n yɔ.

22E ka ta m ba fo Sizariya nɛ e yɔ Jerusalɛm n ya chɔrɔ ndoŋ be asɔriebi na nseŋ yɔ Antiɔk. 23E ka ya wora nchɛnnyɔ ndoŋ nɛ e lar ndoŋ m bɔla Galeesha nɛ Frijia be efuliana so be egbaŋ to a leŋ beyirdapoana na kikɛ to.

Apɔlɔs ka ba Ɛfeses nɛ Kɔrint be asheŋ

24Juwnyɛn ko nɛ baa tre Apɔlɔs nɛ b daŋ kurge mo Alɛkzaandria na daŋ ba Ɛfeses. E daa nyi kamalga to ga nsaa nyi abɔrɛsibɛ na malɛ ga. 25B daŋ ŋini mo Enyɛnpe be ekpa na be asheŋ nna nɛ e daa wɔtɔ a yeŋi so a malga nsaa ŋini basa Yesu be asheŋ na kashenteŋto nɛ amo be ekpa so. Ama Jɔn be kabɔrɛbɛr na nawule be asheŋ nɛ e daa nyi. 26Prisila nɛ Akwila ka nu e ka malga nshɛrbu na to kenyɛnso n loge nɛ b keta mo n yɔ epe n ya bugi Ebɔrɛ be asheŋ na to ŋ ŋini mo nɛnɛ. 27Kumo be kaman nɛ Apɔlɔs yili kumo fanɛ e beeŋ yɔ Griis. Nɛ Ɛfeses be beyirdapoana na leŋ mo to nseŋ chɛ mo to n sibɛ nwɔl n sa bumo kurgepoana ashi Griis a kaŋɛ bumo fanɛ b sɔ mo nɛnɛ. E ka fo ndoŋ nɛ e chɛ bumo nɛ Ebɔrɛ ta mbe kuwɔr be kakɛ n shin nɛ b ki beyirdapo na to ga, 28ŋkpal manɛ so, e daŋ ta kamalganyi nna n ji m bri Juwebi na basa to a ta abɔrɛsibɛ na a bugi asheŋ a ŋini bumo nɛnɛ fanɛ Yesu e la Kristo na.

19

Pɔɔl ka ba Ɛfeses be asheŋ

1Jemanɛ nɛ Apɔlɔs daa wɔ Kɔrint na nɛ Pɔɔl malɛ na kasawule na kikɛ so loŋ n ya fo Ɛfeses. 2Ndoŋ nɛ e ya tu beyirdapo ko m bishi bumo: “Men ka ki beyirdapo, Kiyoyu Cheeŋ na gbelge menyi so a?” Nɛ b kaŋɛ: “Anyi ere maŋ nu fanɛ Kiyoyu Cheeŋ ko malɛ wɔtɔ gba.” 3Nɛ Pɔɔl bishi bumo: “Nɛ nuso be kabɔrɛbɛr nɛ b bɛr menyi?” Nɛ b kaŋɛ: “Kabɔrɛbɛr nɛ Jɔn daŋ bɔ kumo be asheŋ na.” 4Nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “Kabɔrɛbɛr nɛ Jɔn daa bɛr basa na daa ŋini fanɛ basa na yɛ b lar bumo be alubi to, ama e daa kaŋɛ ekama nna fanɛ a daga fanɛ e yirda esa nɛ e wɔ mo ere Jɔn be kaman a ba na, mo e la Yesu na.” 5Ɛfeses be beyirdapoana na ka nu loŋ nɛ b shin nɛ b bɛr bumo kabɔrɛbɛr Enyɛnpe Yesu be ketre to. 6Nɛ Pɔɔl ta mbe enɔana n deŋi bumo so nɛ Kiyoyu Cheeŋ na gbelge bumo so nɛ b gbar ŋgbar nɛ bumo gbagba maa nu nseŋ naŋ wu abɔrɛsheŋ ŋ kaŋɛ. 7Bumo kikɛ daŋ fo fanɛ benyɛn kuduanyɔ.

8Pɔɔl be afɔl asa nɛ e wɔtɔ a yɔ ndoŋ be nshɛrbu to n ya kaa malga basa na kutɔ kenyɛnso a ji bumo emɔrɔ a sha b ka yirda fanɛ Ebɔrɛ be kuwura na to be asheŋ nɛ e daa malga na la kashenteŋ nna. 9Ama bumo be beko daŋ ta amu kpakpaso ŋ kini kenu nseŋ malga mmalga lubi basa na kikɛ to ŋ gbiti ekpa nɛ Enyɛnpe bee ŋini na. Nɛ Pɔɔl yige bumo nseŋ keta beyirdapoana na nɛ b wɔtɔ a shɛr kachɛ kama a ber abɔrɛsheŋ na be bare ashi lambu nɛ Tiranes daa shɛr basa a malga a sa bumo na to. 10Pɔɔl be nfɛ anyɔ nɛ e wɔtɔ a wora loŋ hale nɛ basa nɛ b daa wɔ Eeshia be efuli so na kikɛ, Juwebi nɛ nnyamase gba ya nu Enyɛnpe be kubɔya na.

Skiva be mbinyɛnbi nɛ ayoyu lubi ko be asheŋ

11Ebɔrɛ daa bɔla Pɔɔl so nna a wora emamachisheŋ popɔr damta ga. 12B daa ta Pɔɔl be antikiana nɛ mbe kushuŋ to be asɔbuuso gba nna n ya kaa sa belɔpo nɛ a bee shin nɛ basa na be alɔ nɛ ayoyu lubiana malɛ gba bee lar bumo to. 13Juwebi ko gba daa na a kilgi to a ju ayoyu lubi nseŋ wora ania nɛ b ta Enyɛnpe Yesu be ketre gba n wora loŋ ŋ kaŋɛ ayoyu lubi na: “Yesu nɛ Pɔɔl bee bɔ mbe kubɔya na be ketre to nɛ mee kaŋɛ menyi na, men lar esa ere to.” 14Bɔrɛmatapo nimuso nɛ baa tre Skiva na be mbinyɛnbi ashunu e daa wora loŋ na. 15Nɛ kiyoyu lubi na kaŋɛ bumo: “N nyi Yesu nsaa nyi Pɔɔl be asheŋ nɛ basa mo malɛ e la menyi alɛ?” 16Ndoŋ nna nɛ kanyɛn nɛ kiyoyu lubi na wɔ mo to na nyaŋɛ to m buu bumo n doro bumo nseŋ kpɛa bumo be asɔbuuso to n lɛ nɛ b lar mbe kowu na to n delge so n shile n choŋ. 17Juwebi nɛ nnyamase nɛ b daa wɔ Ɛfeses na kikɛ ka nu kumo nɛ kufu pɛ bumo kikɛ ga nɛ b sa Enyɛnpe Yesu be ketre kemaŋkura ga. 18Nɛ beyirdapoana na be bedamta ba basa to m ba kaa bugi bumo gbagba be afito a kaŋɛ alubi nɛ b wora. 19Bumo be bedamta nɛ b daŋ ta ŋkilgi be nwɔl ŋ koya ŋkilgi na daŋ bar amo kikɛ abar so m ba chɔɔ amo basa kikɛ be anishito. B ka daŋ ber nwɔl na be amansherbi a daa wɔ pɔŋ ŋgboŋ adesa. 20Ŋkpal le be asheŋgboŋ ere so Enyɛnpe be kubɔya na daŋ sɔ kakpa kikɛ nna nɛ basa damta bee yirda a ti so.

Kolu ka ku Ɛfeses be asheŋ

21Asheŋ nɛ a wora na be kaman nɛ Kiyoyu Cheeŋ na shin nɛ Pɔɔl yili kumo mbe kagbene to fanɛ e beeŋ bɔla Masɛdonia nɛ Griis to n ta n yɔ Jerusalɛm. Le nɛ e daŋ kaŋɛ: “A daga fanɛ, ŋ kaŋ yɔ ndoŋ, n fo Rom gba.” 22Ndoŋ nna nɛ e shuŋi mbe bechɛtopo anyɔ ko Masɛdonia nseŋ kraa wɔ Eeshia be kasawule so. Mbe bechɛtopo na e daa la Timoti nɛ Irastes.

23Jemanɛ na so nɛ kenishipere be kayurnyaŋ koso Ɛfeses ŋkpal Enyɛnpe be ekpa na so. 24Gbitibɔyɛponyɛn ko e daa wɔ Ɛfeses nɛ baa tre mo Demitrias. E daa ta egbiti nna a lɔŋɛ asɔ nɛ a du fanɛ kegbirche Aatemis be ebu. Mbe beshumpo daa nya tɔnɔ ga ashi kushuŋ na to. 25Ndoŋ nna nɛ e tre mbe beshumpoana na nɛ bekama nɛ bumo alɛ gba daa shuŋ loŋ be kushuŋ na m ba shɛr ŋ kaŋɛ: “Men nyi fanɛ kushuŋ ere e naa nyalɛ anyi. 26Menyi alɛ gba bee wu nseŋ naa nu kusɔ nɛ kanyɛn nɛ baa tre Pɔɔl na wɔtɔ a wora. E wɔtɔ nna a kaŋɛ basa fanɛ agbirana nɛ baa lɔŋɛ na maŋ la ebɔrɛana kikɛ. Mo alɛ tiŋ n shin nɛ basa damta ashi Ɛfeses nfe nɛ Eeshia be kasawule ere so be basa damta shuli fanɛ mbe kamalga na la kashenteŋ nna. 27Nɛ an maŋ de so, basa beeŋ jija anyi be kushuŋ ere be ketre. Kumo alɛ be kaman, nɛ an maŋ de so, basa beeŋ ba kaa fɛl kegbirche Aatemis be ebu na nɛ mbe ketre maaŋ naŋ dii kikɛ. Men keni, kegbirche nɛ basa kikɛ bee bunyaŋ ashi Eeshia be efuli ere so na nɛ baa sha kewora loŋ na.”

28Jimaŋ na ka nu asheŋ nɛ Demitrias malga na nɛ agbo pɛ bumo nɛ b fara a ponte a kaŋɛ: “Ɛfesesebi be kegbirche Aatemis e la elempo.” 29Ndoŋ nna nɛ kebagato na sɔ kade na to kikɛ nɛ jimaŋ yenso na nyaŋ Gayes nɛ Aristaakes, Masɛdonia be basa anyɔ ko nɛ bumo nɛ Pɔɔl daa na na ŋ gberge bumo n yɔ kade na be nshɛrkpa. 30Pɔɔl gbagba daa sha keyɔ jimaŋ na be anishito nna ashi nshɛr na to nɛ beyirdapoana na ju mo. 31Nɛ efuli na so be benimuana nɛ b daa la Pɔɔl mo teriana na gba shuŋi ŋ kaŋɛ mo fanɛ e sa maŋ kaŋ ba nshɛrkpa na to. 32Jemanɛ ere so kikɛ nɛ nshɛr na kikɛ bee baga to, nɛ ekama bee gbar a juge to, ŋkpal manɛ so, bumo be bedamta gba daa maŋ nyi kusɔ nɛ b shɛr ndoŋ nɛ b wora. 33Basa na be beko daa tama fanɛ Alɛkzaanda be asheŋ nna, ŋkpal Juwebi na ka daŋ shin nɛ e ya yili anishito na so. Ndoŋ nna nɛ Alɛkzaanda wora jimaŋ na enɔ a sha kemalga m mɔlga mbe kumu ashi jimaŋ na kutɔ. 34B ka pin fanɛ e la Juw nna nɛ bumo kikɛ ponte awa anyɔ a kaŋɛ kusɔ koŋwule nɛ b daŋ fara ŋ kaŋɛ na: “Ɛfesesebi be kegbirche Aatemis e la elempo.” 35Jimaŋ na wora awɔr na loŋ nɛ kade na to be krachigboŋ na ya tiŋ n lɔlɔ bumo nɛ b lo to nɛ e kaŋɛ bumo: “Ɛfesesebi, ekama nyi fanɛ Ɛfeses e naa keni kegbirche Aatemis be ebu na nɛ kejembu cheembi nɛ k shi ebɔrɛso n tɔr na so. 36Esa kama maaŋ tiŋ n chɛ kumo be loŋ, amoso, men wushi eyur boeŋ n sa maŋ kuse n wora asheŋ brembreŋ. 37Basa nɛ men bar nfe ere maŋ yuri kegbirlambu na to be kusɔ kama, bumo alɛ maŋ malga kulubi ŋ gbiti anyi be kegbirche na. 38Nɛ Demitrias nɛ mbe beshumpo nɛ esa ko kɔ abar gba nna, baaŋ tiŋ n yɛr amodoŋwura benimuana na kutɔ nchɛ nɛ baa kaa lar a chena demujikpa na to na nɛ bumo nɛ amodoŋwura ya kaŋɛ kusɔ nɛ b wora abar. 39Ama nɛ fanɛ men kraa sha kusɔ ko n ti so, kakpa nɛ baaŋ ji loŋ be demu e la ndetobia be nshɛr nɛ mbra na bee ŋini na to. 40Ŋkpal manɛ so, nɛ anyi maŋ de so, Romebi na beeŋ kaŋɛ fanɛ kusɔ nɛ k wora ere la kelantokɔ nna. Le be kebagato ere maŋ kɔ kifi. Anyi alɛ maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ bumo kusɔ nɛ k bar le be kebagato ere.” 41Krachi na ka malga n loge nɛ e shin nɛ basa na pesaŋ to n yɔ epe.

20

Pɔɔl ka naŋ bɛta n yɔ Masɛdonia nɛ Griis be asheŋ

1Basa na be kebagato na ka baŋ loge nɛ Pɔɔl tre beyirdapoana na n ta mmalga damta n leŋ bumo to ga nseŋ kela bumo nseŋ ta n yɔ Masɛdonia n ya yɔ ndoŋ be ndeana na to 2n ya kaa ta mmalga damta a leŋ beyirdapoana na to. 3Ade be kaman nɛ e yili ndoŋ n yɔ Griis n ya ji afɔl asa ndoŋ. E daŋ naa bela ase nna nɛ e luri ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n yɔ Siriya nseŋ nu Juwebi na ka bee sha kemɔ mo nɛ e naŋ bɛta m bɔla Masɛdonia. 4Mo nɛ Pires nɛ e shi Beriya na pibi Sopata nɛ Aristaakes nɛ Sɛkundes nɛ b shi Tɛsalɔnika na nɛ Gayes nɛ e shi Dɛbi na nɛ Timoti nɛ Eeshia be efuli so ebi Tikikes nɛ Trɔfimes na e daŋ yɔ. 5Bumo e daŋ juŋkpar n ya kaa jo anyi ashi Trowas. 6Bodobodo nɛ a maŋ kɔ yiisi be Kejigboŋ na be jemanɛ ka choŋ nɛ an yili Filipai n luri ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n ji nchɛ anu nseŋ ya tu bumo Trowas nɛ an kikɛ ji bɔkwe ndoŋ.

Pɔɔl be lalaloge be kechɔrɔ Trowas be bebɛsopo be asheŋ

7Bɔkwe be kachɛ juŋkparso be kanyɛso ko an shɛr m bɔ enɔ n wɔtɔ kɔnɔkoŋwuleso be kawiejibi na to nɛ Pɔɔl kpal e ka beeŋ lar kade na to kumo be ŋklade na so m bɔ kubɔya na loŋ nɛ kiidiso ya fo. 8Ndia damta ko malɛ e daa wɔ esoso be ebu nɛ an daŋ shɛr na to. 9Kabrantiɛbia ko daa tase tokuro so nɛ baa tre mo Yutikes. Ŋkpal Pɔɔl ka malga n chɛr na so nɛ edi laa mo nɛ e fara a di hale n ya di n choŋ so n shi esoso be ebu sasopo na to m ba tɔr kasawule nɛ b ba nɛ b ba ta mo nɛ e wu. 10Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl gbelge n ya teŋi mbe kumu to n dese mo so nseŋ ta mbe enɔana m mea mo nseŋ kaŋɛ: “Men sa maa fɔŋ so, e kɔ ŋkpa.” 11Kumo be kaman nɛ Pɔɔl naŋ bɛta n dii n yɔ esoso be ebu na to n ya buri bodobodo to n we. Pɔɔl ka malga bumo kutɔ loŋ hale nɛ epeŋi ya pete nɛ e yige bumo nseŋ yɔ. 12Ndoŋ nna nɛ b keta kabrantiɛbia na ŋkpa to n yɔ epe. Bumo be ŋgbene daŋ fuli bumo ga ŋkpal loŋ so.

Pɔɔl ka shi Trowas n yɔ Mailites be asheŋ

13Ndoŋ nna nɛ an juŋkpar n yɔ ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n ta n yɔ Asɔs, kakpa nɛ an daa yɔ nɛ an ya ta Pɔɔl na. E ka daŋ bɔla aya so n yɔ ndoŋ na so nɛ e daŋ kaŋɛ fanɛ an wora loŋ. 14E ka tu anyi Asɔs nɛ an ta mo n wɔtɔ ekuloŋ na to n ta n yɔ Mitilini 15n ya yili ndoŋ n luri ekuloŋgboŋ ko to n di ŋ klade m ba baŋ Kiyɔs so n choŋ. Kumo be ŋklade nɛ an ta n yɔ Samɔs n naŋ klade n yɔ Mailites. 16Pɔɔl daa sha kekpar Ɛfeses so nna n yɔ, ŋkpal manɛ so, e daa maŋ naa sha kenaŋ n chɛr Eeshia be efuli so. E daa kuse nna nɛ e ya fo Jerusalɛm ta a ba Pɛntekɔst be kachɛgboŋ na, nɛ e beeŋ tiŋ nna na.

Pɔɔl ka kela Ɛfeses be asɔri to be benimuana be asheŋ

17Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl yili Mailites n shuŋi kabɔ fanɛ e ya kaŋɛ ndoŋ be asɔriebi be benimuana fanɛ b shɛr mo to. 18B ka ba nɛ e kaŋɛ bumo: “Men nyi kebaawɔtɔ nɛ n daa kɔ a wɔ menyi kutɔ na yili kachɛ nɛ n fara m ba Eeshia be efuli ere so na m ba fo kabre. 19N daa shuŋ ma kushuŋ nna fanɛ kebɔrɛnya nsaa yɔɔ ma kumu saŋkama a wɔtɔ a nya kagbenejija a shu nchɛ nchɛ to ŋkpal Juwebi be nia nɛ b daa kre ma na so. 20Men nyi fanɛ saŋɛ nɛ n daŋ bɔ kubɔya na n sa menyi nseŋ ŋini menyi asheŋ basa to nɛ menyi peana na, n daa maŋ ta kusɔ kama nɛ k beeŋ chɛ menyi to ŋ ŋana menyi so kikɛ. 21Juwebi nɛ nnyamase kikɛ nɛ n daŋ fiɛ so kpakpa fanɛ b lar bumo be alubi to a bɛ Ebɔrɛ so nseŋ yirda an Nyɛnpe Yesu. 22Naniere malɛ, kenu n sa Kiyoyu Cheeŋ na so nɛ mee yɔ Jerusalɛm a maŋ nyi kusɔ nɛ k beeŋ ya wora ma ndoŋ na. 23Kusɔ nɛ m baa nyi e la fanɛ Kiyoyu Cheeŋ na bee fiɛ ma so kade kama to fanɛ kabuti nɛ etɔrɔ bee jo ma saŋko. Ama amo alɛ maŋ tir ma, ŋkpal manɛ so, m maa ta ŋ gbagba be ŋkpa ere fanɛ k la kusɔ ko ma kutɔ. 24Kusɔ nɛ k tir ma e la kananɛ meeŋ tiŋ n loge Enyɛnpe Yesu be kushuŋ nɛ e sa ma na. Kumo alɛ e la kebɔ Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ na be baru lela na. 25N yɔ menyi be ekama ere nyam kutɔ n ya bɔ Ebɔrɛ be kuwura na to be asheŋ n sa menyi, ama naniere n nyi fanɛ menyi be ekama maaŋ naŋ wu ma kikɛ. 26Amoso, m baa bugi asheŋ to nna a kaŋɛ menyi kabre nna fanɛ: Nɛ menyi be ekama baŋ foe ekpa, mannɛ ma e bar kumo, 27ŋkpal manɛ so, m maŋ ta kusɔ nɛ Ebɔrɛ yili fanɛ e beeŋ wora na ŋ ŋana menyi so. 28Men baa de men gbagba be amuana so nsaa de basa nɛ Kiyoyu Cheeŋ na ta m bɔɔ menyi enɔ na so. Men baa keni Ebɔrɛ be asɔriebi nɛ e ta ŋ ki mo peya ashi mo gbagba Pibinyɛn be luwu na so fanɛ kananɛ asɔbɔyakpapo bee keni mbe asɔbɔya so na. 29Ŋkpal manɛ so, n nyi fanɛ ŋ kaŋ yɔ, befɛpo damta beeŋ ba menyi to m ba fin kemur asɔriebi na fanɛ kananɛ kuntuŋ bee luri mbolpɔ to a mur amo na. 30Menyi to be beko malɛ gba beeŋ koso kachako ŋ ku efɛ n shin nɛ beyirdapoana na e bɛ bumo so. 31Amoso, men baa da so a nyiŋi kananɛ n daŋ shu n fiɛ menyi so kenishipereso kapa nɛ kanyɛ nfɛ asa a ŋini menyi be ekama asheŋ na. 32Naniere, Ebɔrɛ be enɔ to nɛ mbe kuwɔr be kakɛ be kubɔya na be kebaawɔtɔ to nɛ mee ta menyi a wɔtɔ to na. Kubɔya na e naaŋ tiŋ n shin nɛ menyi be kenyi e wora keshi n ti so n naŋ shin nɛ men nya nɛfa nɛ Ebɔrɛ kɔ a jo nɛ e sa mbe basa cheembi na. 33M maŋ yɛlga esa kama be gbiti ŋko shuwa ŋko asɔbuuso. 34Menyi gbagba nyi fanɛ ma enɔana ere nɛ n daŋ ta n shuŋ n nya asɔ nɛ a daga fanɛ ma nɛ m braana na e nya. 35M bɔla kusɔ kama to ŋ ŋini menyi fanɛ kebaashuŋ le ere nɛ anyee chɛ bepɔshipo to nsaa nyiŋi Enyɛnpe Yesu gbagba be mmalga nɛ e kaŋɛ na: ‘Kakɛ kɔ kagbenefuli a chɔ kesɔ.’ ”

36Pɔɔl ka malga n loge nɛ mo nɛ bumo kikɛ gbir ŋ kule Ebɔrɛ. 37Ndoŋ nna nɛ bumo kikɛ ba kaa nyaŋ mo a mata bumo be amu kashaso a kela mo nsaa shu. 38Kusɔ nɛ k daŋ baa jija bumo be ŋgbene ga e daa la kananɛ e kaŋɛ fanɛ b maaŋ naŋ wu mo kikɛ na. Ade be kaman nɛ b shuŋi mo n lar ekpa n yɔ ekuloŋgboŋ nɛ e beeŋ luri na akpa.

21

1An ka kela bumo n loge nɛ an luri ekuloŋgboŋ na to m bɔla nchu so n ta tinini loŋ n ya fo Kɔs ŋ klade n yɔ Rodes n ya shi ndoŋ n yɔ Patara. 2Ndoŋ nɛ an ya nya ekuloŋgboŋ ko nɛ k bee shin nɛ k yɔ Fenisha nɛ an luri kumo to n yɔ. 3An ta loŋ m ba kaa wu Saipres nseŋ yige kumo anyi be bena so n lɛ nseŋ ta n yɔ Siriya n naŋ ta n ya yili Tayɛ, kakpa nɛ ekuloŋgboŋ na daa sha keyaa lara kumo be esulɔ. 4Ndoŋ nɛ an ya wu beyirdapoana ko n ji bɔkwe bumo kutɔ nɛ b bɔla Kiyoyu Cheeŋ na be eleŋ to ŋ kaŋɛ Pɔɔl fanɛ e sa maŋ yɔ Jerusalɛm. 5Ama anyi be keyige bumo n yɔ be saŋɛ ka ba fo nɛ an lar bumo kutɔ ndoŋ. Bumo kikɛ nɛ bumo be beche nɛ mbia e daŋ shuŋi anyi n lar kadegboŋ na to nɛ an kikɛ ya gbir shishɛr so ashi teku na ase ŋ kule Ebɔrɛ. 6Kumo be kaman nɛ an kela abar ŋkeŋ shin nɛ an luri ekuloŋgboŋ na to nɛ bumo alɛ bɛta n yɔ epe.

7An ka naŋ fara anyi be enite na nɛ an lar Tayɛ n yɔ Petɔlemeeyis n ya ji kachɛ koŋwule ndoŋ n chɔrɔ bekurgepoana na. 8Kumo be ŋklade nɛ an lar ndoŋ n yɔ Sizariya n ya luri baru lela malgapo Filip pe. E daa la basa ashunu nɛ bebɛsopoana na daŋ lara Jerusalɛm na be eko nna. 9E daa kɔ mo gbagba be mbichebi kurgeso bena. B daa la anebicheana nna a wɔtɔ a maŋ kil. 10An daŋ wora nchɛnnyɔ nɛ anebi ko nɛ baa tre Agabes na ya shi Judiya m ba. 11E ka ba anyi kutɔ nɛ e ba ta Pɔɔl be kreso ŋ kre mo gbagba be aya nɛ enɔana nseŋ kaŋɛ: “Le nɛ Kiyoyu Cheeŋ na kaŋɛ: ‘Le nɛ Jerusalɛm to be Juwebi na beeŋ kre kreso ere wura nseŋ ta mo m bɔɔ nnyamase enɔ.’ ” 12An ka nu loŋ nɛ anyi nɛ basa na kule Pɔɔl fanɛ e sa maŋ naŋ yɔ Jerusalɛm. 13Nɛ e bishi bumo: “Manɛ so nɛ menyee wora le ere nsaa shu le a jija ma kagbene? Ŋkpal Enyɛnpe Yesu so meeŋ shuli fanɛ b mɔ ma ashi Jerusalɛm to gba, a bishi kekre ma ndoŋ.” 14An daa maŋ tiŋ n shin nɛ e chɛrga mbe nfɛra, amoso, an daŋ yige mo nna nseŋ kaŋɛ: “Kusɔ kama nɛ Enyɛnpe yili e wora loŋ.”

15An ka wora nchɛnnyɔ ndoŋ nɛ an bela ase n yɔ Jerusalɛm. 16Anyi nɛ Sizariya be bebɛsopo na be beko e daŋ yɔ nɛ b keta anyi n yɔ anyi be kowurnyɛn Meneesɔn pe. E daŋ shi Saipres nna a la ebɛsopo ashi mbe kebiato kikɛ.

Pɔɔl ka ya chɔrɔ Jeems be asheŋ

17An ka ba Jerusalɛm nɛ bekurgepoana na bugi kagbene n sɔ anyi kagbenefuliso 18Kumo be ŋklade nɛ anyi nɛ Pɔɔl yɔ nɛ an ya chɔrɔ Jeems. Saŋɛ na so nɛ asɔriebi be benimuana na kikɛ wɔ ndoŋ. 19Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl chɔrɔ bumo nseŋ kaŋɛ bumo asɔ nɛ Ebɔrɛ bɔla mo so n wora nnyamase to kikɛ nyam. 20B ka nu mbe kamalga na nɛ bumo kikɛ di Ebɔrɛ epaŋ nseŋ kaŋɛ Pɔɔl: “Fo wu ai, ekurgepo, Jerusalɛm ere to be Juwebi damta gba ki beyirdapo naniere, ama bumo alɛ kraa mɔ bumo be amu nna a bɛ Mosis be mbra na so. 21Basa kaŋɛ bumo fanɛ fo wɔtɔ nna a ŋini Juwebi nɛ b wɔ nnyamase be efuliana so nna fanɛ b yige kebaabɛ Mosis be mbra na so. B yɛ fo yɛ, b sa maa ku bumo be mbia atutu, bumo alɛ e sa maa bɛ Juwebi be edaŋkare na so. 22Bumo be kenu fanɛ fo ba malɛ baŋ fuli nna, amoso, nuso nɛ anyeeŋ wora? 23Wora kusɔ nɛ anyeeŋ kaŋɛ fo ere. Benyɛn ana ko nase kɔnɔ n sa Ebɔrɛ a wɔ nfe. 24Ya ti bumo so nɛ b fɔr fo nɛ bumo be eyurpi n lɛ nseŋ shin nɛ fo ka bumo be eyurpi be kefɔr n lɛ be kukɔ n sa bumo nɛ b tiŋ n shin nɛ b she bumo be amu. Loŋ nɛ ekama beeŋ pin fanɛ asɔ nɛ b nu na kikɛ la efɛ nna, ŋkpal fo gbagba ka bee bɛ Mosis be mbra na so so. 25To, nnyamase nɛ b ki bebɛsopo na malɛ, an sibɛ kawɔl n shuŋi bumo fanɛ b sa maŋ naa ji nlɔŋɛjibi ŋko ŋklaŋ ŋko a we kusɔbɔya kama nɛ b maŋ teŋ, nseŋ naŋ kaŋɛ bumo fanɛ b baa gelge kubojuaji gba.” 26Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl shin nɛ mo nɛ basa na yɔ ŋ klade n ya wora bumo be kefɔr n lɛ be daŋkaresheŋ na nseŋ shin nɛ e yɔ bɔrɛlambu na to n ya kaŋɛ kachɛ nɛ baa loge eyurpi be kefɔr n lɛ be daŋkare na nseŋ lara basa na be ekama be sarga.

B ka pɛ Pɔɔl ashi bɔrɛlambu na to be asheŋ

27Nchɛnshunu na ka taga to nɛ Eeshia be kasawule so be Juwebi ko wu Pɔɔl bɔrɛlambu na to nseŋ we n wɔtɔ jimaŋ na kikɛ nseŋ nyaŋ Pɔɔl 28m ponte ŋ kaŋɛ: “Israɛlebi, men ba chɛ to. Kanyɛn nɛ e na kaplɛkama a ŋini basa kikɛ asheŋ nɛ a bee da Israɛlebi nɛ Mosis be mbra na nɛ bɔrɛlambu na so e ba nfe hale m bar nnyamase bɔrɛlambu na to nɛ b ba jija kumo kananɛ k du cheembi na.” 29B ka daŋ wu Trɔfimes nɛ e shi Ɛfeses nɛ Pɔɔl kade na to so nɛ b daŋ tama fanɛ Pɔɔl daŋ keta mo nna n luri bɔrɛlambu na to. 30Ndoŋ nna nɛ kadegboŋ na to ebi kikɛ luri kebagato to nɛ basa na kikɛ shile m ba abar so m ba nyaŋ Pɔɔl ŋ gberge mo n lar bɔrɛlambu na to nseŋ ti bɔrɛlambu na be mbuna epul na to. 31Jimaŋ yenso na daa sha kemɔ Pɔɔl nna nɛ esa ko ya kaŋɛ Romebi be benapo be enimu na fanɛ Jerusalɛmebi nyaŋɛ to. 32Epul na to nɛ enimu na lara ekrachi ko nɛ benapo ko nɛ b bɛ mo so n nya manaŋ n yɔ jimaŋ na to. B ka baŋ wu mo nɛ benapo na nɛ b yige Pɔɔl be kebri. 33Nɛ enimu na yɔ Pɔɔl kutɔ n ya shin nɛ b pɛ mo nseŋ shin nɛ b ta ŋgbɛlɛbi anyɔ ŋ kre mo. Kumo be kaman nɛ e bishi: “Nuso be esa e la kanyɛn ere, nɛ manɛ nɛ e wora?” 34Ndoŋ nna nɛ jimaŋ na gbar n juge to. Kebagato na be keshi na so benapo be enimu na daa maŋ tiŋ m pin kusɔ nɛ k baŋ wora, amoso, e daŋ shin nɛ mbe benapo keta Pɔɔl nna n yɔ kesɔnyige be ebu lempo na to. 35Ebu na be kabondiikpa nawule nɛ b daŋ fo nɛ benapo na maŋ mo so ŋkpal kananɛ jimaŋ yenso na nyaŋɛ to na so. 36Bumo kikɛ daa shil nna a buu mo a ponte a kaŋɛ: “Men mɔ mo.”

Kananɛ Pɔɔl malga ŋ kuŋ mbe kumu be asheŋ

37B ka daa shin nɛ b ta Pɔɔl n luri kesɔnyige be ebu lempo na to nɛ e malga benapo be enimu na kutɔ ŋ kaŋɛ: “Jande, shin nɛ ŋ kaŋɛ fo kusɔ ko.” Nɛ benapo be enimu na bishi mo: “Fee nu Griik to a? 38Kumo ere, mannɛ fo e la Ijipt be kanyɛn nɛ e daŋ koso jemanɛ ko so a kɔ mbe abane kena nseŋ keta benapo yenso ŋgboŋ ana n luri kiyi to nna ŋko?” 39Nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “N la Juw nna ashi Silisia be Taases nɛ k maŋ la kade fɔmbi na. Jande shin nɛ m malga n sa basa ere.” 40Ndoŋ nna nɛ benapo be enimu na sa Pɔɔl ekpa nɛ e yili ebu na be kabondiikpa nseŋ wora basa na enɔ nɛ b la to nɛ e malga Hibruw to ŋ kaŋɛ:

22

1“M braana nɛ n tutoana, men lo to n nu ma kamalga nɛ mee sha kemalga ŋ kuŋ ma kumu ashi menyi kutɔ ere.” 2B ka nu e ka bee malga Hibruw to nɛ bumo kikɛ wora shruum a chɔ sososo b ka fara n lo to na nɛ Pɔɔl kaŋɛ: 3“N la Juw nna ashi Silisia be Taases, ama Jerusalɛm to nfe nɛ b bela ma nɛ Gameelial daa la ma eŋinipo. Kananɛ k daga fanɛ esa e bɛ an nanaana be mbra na so na nɛ b daŋ ŋini ma nɛ n ta ma kumu m bɔɔ Ebɔrɛ enɔ nɛ n shuŋ mbe kushuŋ fanɛ kananɛ menyi kikɛ nfe ere bee wora na. 4N daŋ tɔrɔ basa nɛ b bɛ le be ekpa ere na so hale a sha kemɔ bumo kikɛ. Beche nɛ benyɛn kikɛ nɛ n daŋ pɛ n shin nɛ b ti ebu. 5Bɔrɛmatapo nimuso nɛ nshɛrwuraana na kikɛ e la ma shɛdajipoana. Bumo kutɔ nɛ n daa sɔ nwɔl a yɔ bekurgepo Juwebi nɛ b wɔ Damaskɔs na kutɔ nɛ b sa ma ekpa nɛ m pɛ loŋ be basa na ŋ kre bumo ŋgbɛlɛbi m ba Jerusalɛm to nfe m ba kaa shin nɛ baa gberge bumo kusoe.

Pɔɔl ka malga kananɛ e ba ki ebɛsopo be asheŋ

6Kachako ŋ ka wɔ loŋ be enite na to m ba kaa taga to Damaskɔs kapaso ko nɛ kefultogboŋ ko nyaŋɛ n shi ebɔrɛso m ba yuu ma so. 7Ndoŋ nna nɛ n tɔr kasawule nseŋ nu ebɔl ka bee bishi ma: ‘Sɔɔl, Sɔɔl, manɛ e ba nɛ fee tɔrɔ ma?’ 8Nɛ m bishi: ‘Fo wanɛ, Enyɛnpe?’ Nɛ e kaŋɛ: ‘Ma Nazarɛt be Yesu nɛ fee tɔrɔ na.’ 9Ma nɛ basa nɛ b daa la na daŋ wu kefulto na, ama b daa maŋ nu esa nɛ e daŋ malga n sa ma na be ebɔl na. 10Ndoŋ nna nɛ m bishi: ‘Nɛ nuso nɛ meeŋ wora Enyɛnpe?’ Nɛ Enyɛnpe na kaŋɛ ma: ‘Niŋi to ŋ koso n luri Damaskɔs nɛ b kaŋɛ fo kusɔ kama nɛ Ebɔrɛ bee sha fanɛ fo wora.’ 11Ŋkpal kefultogboŋ na so n daŋ tan nna, amoso, m braana na e daŋ pɛ ma enɔ to n luri Damaskɔs to. 12Kanyɛn ko daa wɔtɔ a la abɔrɛshenshapo a bɛ anyi be mbra na so nɛ baa tre mo Ananiyas. Damaskɔs to be Juwebi na kikɛ daa sa mo bunyaŋ nna. 13Mo e daŋ ba yili ma kutɔ ŋ kaŋɛ ma: ‘Ekurgepo Sɔɔl, naŋ bɛta a wu.’ Epul na malɛ to nɛ n naŋ nya ma anishi n wu mo. 14Nɛ e kaŋɛ: ‘An nanaana be Ebɔrɛ na e lara fo fanɛ fo pin kusɔ nɛ e bee sha kewora nseŋ shin nɛ fo wu mbe Kenya cheembi na n naŋ shin nɛ fo nu mbe ebɔl na. 15Ŋkpal manɛ so, feeŋ ki mbe shɛdajipo ŋ kaŋɛ basa kikɛ mbe kusɔ nɛ fo wu nɛ kusɔ nɛ fo nu be asheŋ. 16Amoso, sa maŋ naŋ jo, koso n shin nɛ b bɛr fo kabɔrɛbɛr a ti Yesu be ketre na nɛ Ebɔrɛ e fɔr fo alubi n lɛ.’

B ka tre Pɔɔl nnyamase to be asheŋ

17Kumo be kaman nɛ m bɛta m ba Jerusalɛm m ba kaa kule Ebɔrɛ bɔrɛlambu na to nseŋ ku bɔrɛdare n wu Enyɛnpe Yesu nɛ e kaŋɛ ma: 18‘Nya manaŋ n lar Jerusalɛm, ŋkpal manɛ so, nfe be basa ere maaŋ yirda ma shɛda nɛ fee sha keji n sa bumo ere.’ 19Nɛ ŋ kaŋɛ: ‘Enyɛnpe, b baa nyi geeŋ ŋ ka daŋ yɔ nshɛrbuana to n ya pɛ basa nɛ b yirda fo na nseŋ bri bumo. 20Saŋɛ nɛ baa mɔ fo shɛdajipo Stiven na nɛ ma alɛ gba yil a keni mbe bemɔpo na be asɔbuuso so nsaa kaŋɛ fanɛ kashenteŋto e daga luwu.’ 21Nɛ Enyɛnpe kaŋɛ ma: ‘Lar nɛ n shuŋi fo kufɔ kufɔ nnyamase kutɔ.’ ”

22Pɔɔl ka bee malga asheŋ na kikɛ nɛ basa na bee nu. Ama e ka ba malga keyɔ nnyamase na kutɔ be asheŋ nɛ b fara a ponte ga a kaŋɛ: “Men lara mo durnya ere to. Men mɔ mo!” 23B daŋ baa ponte to nna a kpa bumo be nle a lɛ nsaa jɔ shishɛr a lɛ esoso. 24Nɛ Romebi be benapo be enimu na shin nɛ mbe benapo ba keta Pɔɔl n yɔ kesɔnyige be ebu lempo na to nseŋ shin nɛ e kaŋɛ bumo fanɛ b kuya Pɔɔl so nɛ e kaŋɛ bumo kusɔ nɛ k ba nɛ Juwebi na bee boŋ to a malga a gbiti mo loŋ na. 25B ka kre mo nɛ b kuya mo so nɛ Pɔɔl bishi enapo nimusobi ko nɛ e daa yil ndoŋ na le: “Ekpa wɔtɔ fanɛ b kuya Rom be efuli so be esa so nɛ b maŋ ji mo demu ŋ keni a?” 26Enapo nimusobi na ka nu loŋ na nɛ e yɔ benapo be enimu na kutɔ n ya bishi mo: “Manɛ nɛ fo yɛ fo wora ere? Kanyɛn na la Rom be esa nna.” 27Ndoŋ nna nɛ benapo be enimu na yɔ Pɔɔl kutɔ n ya bishi mo: “Kaŋɛ ma, Rom be esa e la fo a?” Nɛ Pɔɔl shuli so ŋ kaŋɛ: “Mm.” 28Nɛ benapo be enimu na kaŋɛ: “Amansherbi damta nɛ ŋ ka n sa abane pɔɛŋ nseŋ ki Rom be esa.” Nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “Ma ere, b kurge ma Rom be esa nna.” 29Epul na to nɛ basa nɛ b daa sha nɛ b bishi Pɔɔl asheŋ na bɛta kaman nɛ kufu pɛ benapo be enimu na gba ŋkpal e ka pin Pɔɔl ka la Rom be esa nɛ ŋkpal e ka shin nɛ b ta ŋgbɛlɛbi ŋ kre mo so so.

30Benapo be enimu na daa sha kepin kusɔ nɛ k baŋ ba nɛ Juwebi na nɛ Pɔɔl daŋ baa kɔ abar loŋ nna. Amoso, kare ka chɛ nɛ e shin nɛ b saŋɛ Pɔɔl be ŋgbɛlɛbi na nseŋ shin nɛ bɔrɛmatapowuraana na nɛ nshɛrwuraana na kikɛ shɛr nɛ e shin nɛ Pɔɔl ba yili bumo be anishito.

23

1Nɛ Pɔɔl keni nshɛrwuraana na diimbi nseŋ kaŋɛ: “Ŋ kurgepoana, hale kabre ma kagbene to maa wora ma shikashika Ebɔrɛ be anishito fanɛ m maŋ kɔ kebaawɔtɔ cheembi.” 2Ndoŋ nna nɛ bɔrɛmatapo nimuso Ananiyas shin nɛ basa nɛ b daŋ yili n taga to Pɔɔl na ŋmɛa Pɔɔl be kɔnɔ. 3Nɛ Pɔɔl kaŋɛ mo: “Kebirkɔnshiwura ere! Ebɔrɛ beeŋ ŋmɛa fo kɔnɔ loŋ. Fo yɛ fo chena nfe nna nɛ fo bɔla ekpa nɛ mbra na bee ŋini na so n ji demu, ama ma nɛ fee shin nɛ baa ŋmɛa n naa wora a da mbra na so na.” 4Nɛ basa nɛ b yili n taga to Pɔɔl na kaŋɛ mo: “Ebɔrɛ be bɔrɛmatapo nimuso nɛ fee tege ere a?” 5Nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “Ŋ kurgepoana, n daa maŋ nyi fanɛ e la bɔrɛmatapo nimuso nna, ŋkpal manɛ so, abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ: ‘Sa maŋ kaŋ malga kamalga lubi ŋ gbiti fo basa be enimu.’ ” 6Pɔɔl ka wu fanɛ basa na be beko la Esadusiana nna nɛ beko malɛ la Efarisiana nɛ e malga awɔrso n sa nshɛrwuraana na ŋ kaŋɛ: “Ŋ kurgepoana, Farisinyɛn e kurge ma nɛ ma alɛ naa la Farisi. Baa ji ma demu nfe ere nna, ŋkpal ŋ ka kɔ tama kpakpaso fanɛ bumo nɛ b wu na ka beeŋ tiŋi luwu to so.” 7E ka malga loŋ epul na to nɛ Efarisiana na nɛ Esadusiana na fara a bile nɛ basa na kikɛ barga to ntuŋ anyɔ so. 8Ŋkpal manɛ so, Esadusiana bee kaŋɛ fanɛ basa maaŋ tiŋi luwu to nseŋ naa kaŋɛ fanɛ emalaika ŋko ayoyu maŋ wɔtɔ, ama Efarisiana daŋ yirda amo asa na kikɛ. 9Ndoŋ nna nɛ bumo be kaponte na naŋ dii ga nɛ mbraŋinipoana nɛ b la Efarisiana na be beko niŋi to n yili m ponte eleŋso ŋ kaŋɛ fanɛ b maŋ shuli ŋ kaŋɛ: “Anyi ere maŋ wu kulubi kikɛ kanyɛn ere so. Ashere kiyoyu ko ŋko malaika e malga mo kutɔ kashenteŋto na.” 10Bumo be kolu na daŋ nyaŋɛ to ga hale basa na be kegberge Pɔɔl n tuge to be asheŋ pɛ benapo be enimu na kufu ga. Nɛ e shin nɛ mbe benapo luri basa na to ŋ keta Pɔɔl n lar bumo to n yɔ kesɔnyige be ebu lempo na to.

11Kumo be kamɔnchɛ be kanyɛso nɛ Enyɛnpe ba yili Pɔɔl kutɔ nseŋ kaŋɛ mo: “Baa kɔ kenyɛn. Kananɛ fo ji ma shɛda ashi Jerusalɛm to ere nɛ fee naŋ yɔ Rom malɛ n ya wora.”

Juwebi ka kre Pɔɔl be kemɔ be nia be asheŋ

12Kumo be ŋklade nɛ Juwebi na shɛr ŋ kre bumo be nia nseŋ sa Ebɔrɛ kɔnɔ fanɛ b baa maŋ mɔ Pɔɔl b maaŋ ji ajibi, bumo alɛ maaŋ nuu shɛŋ. 13Basa nɛ b daŋ yili kusɔ ere le na kikɛ daa chɔ basa adena. 14B ka sa kɔnɔ na n loge nɛ b yɔ bɔrɛmatapowuraana na nɛ benimuana na kutɔ n ya kaŋɛ bumo: “An ba abar so nna m ba sa kɔnɔ kpakpaso fanɛ an baa maŋ mɔ Pɔɔl, an maaŋ ji shɛŋ. 15Amoso, menyi nɛ nshɛrwuraana na e kute n shuŋi kabɔ nɛ e ya kaŋɛ Romebi be benapo be enimu na fanɛ e shin nɛ b bar Pɔɔl menyi kutɔ nɛ e ba malga nɛ men pin mbe demu na to nɛnɛ. Saŋɛ na so nɛ anyee jo mo ekpa to n nya mo m mɔ nɛ e maŋ fo nfe.”

16Ndoŋ nna nɛ Pɔɔl mo sipoche pibi nu bumo be nia na nseŋ ya luri kesɔnyige be ebu lempo na to n ya kaŋɛ Pɔɔl kesheŋ na. 17Nɛ Pɔɔl tre benapo be benimuwurbiana na be eko ŋ kaŋɛ mo: “Keta kabrantiɛbia ere n yɔ benapo be enimu na kutɔ. E bee sha kekaŋɛ mo kusɔ ko nna.” 18Nɛ benapo be enimubi na juŋkpar ŋ keta mo n yɔ benapo be enimu na kutɔ n ya kaŋɛ mo: “Pɔɔl kabutipo na e tre ma ŋ kaŋɛ fanɛ ŋ keta kabrantiɛbia ere m ba fo kutɔ, ŋkpal manɛ so, e kɔ kusɔ ko nna nɛ e kaŋɛ fo.” 19Ndoŋ nna nɛ benapo be enimu na gbagba pɛ kabrantiɛbia na be enɔ to nseŋ keta mo n lar ekarso m bishi mo: “Manɛ nɛ fee sha kekaŋɛ ma?” 20Nɛ e yɛ: “Juwebi na yili kumo fanɛ baaŋ kute ŋ kule fo echefo fanɛ fo keta Pɔɔl m ba nshɛrwuraana na kutɔ nɛ e malga nɛ b pin mbe demu na to nɛnɛ. 21Ama kplaŋ bumo so, ŋkpal manɛ so, basa ko chɔ basa adena ŋ ŋana a jo mo. Amo be basa na kikɛ bɔ ntaŋ nna fanɛ b maŋ mɔ Pɔɔl, b maaŋ ji ajibi, bumo alɛ maaŋ nuu shɛŋ. B bela ase nɛ b wora loŋ nsaa jo nɛ b nu kusɔ nɛ feeŋ kaŋɛ.” 22Nɛ benapo be enimu na kaŋɛ mo: “Sa maŋ kaŋɛ esa kikɛ fanɛ fo e kute le be kesheŋ ere n sa ma kikɛ.” Kumo be kaman nɛ e shin nɛ kabrantiɛbia na yɔ.

B ka keta Pɔɔl n yɔ Gomena Filiks kutɔ be asheŋ

23Kumo be kaman nɛ benapo be enimu na tre mbe benapowurbi benyɔ ko ŋ kaŋɛ bumo: “Men shin nɛ benapo alfa anyɔ nɛ egbaŋɛdiipoana be benapo adushunu nɛ akpawuraana be benapo alfa anyɔ e bela ase nɛ men yɔ Sizariya. Menyeeŋ koso nfe kerfi akpanu kanyɛ ere. 24Men fin egbaŋɛ n sa Pɔɔl nɛ e dii nɛ men keni mo so nɛnɛ n yɛr mo nɛ alenfia n ya sa Gomena Filiks.” 25Kumo be kaman nɛ benapo be enimu na sibɛ kawɔl ŋ kaŋɛ:

26“Ma, Klawdias Lisias e naa sibɛ kawɔl ere a sa fo, ebunyampogboŋ Gomena Filiks na. Mee chɔrɔ fo. 27Juwebi e daŋ nyaŋ kanyɛn ere a sha kemɔ mo nɛ n nu fanɛ e la Rom be esa nna nseŋ keta ma benapo n ya mɔlga mo bumo kutɔ. 28N daa sha kenu kusɔ nɛ e wora bumo nna, 29ŋkpal loŋ so ŋ keta mo n yɔ nshɛrwuraana na kutɔ n ya wu fanɛ e maŋ wora kulubi kikɛ nɛ k daga mbe luwu ŋko kabuti. Bumo gbagba be mbraana be emɔrɔsheŋ nɛ b kɔ a wu mo kulubi. 30Ma alɛ nu fanɛ Juwebi na bee kre mbe kemɔ be nia nna, amoso nɛ n shin nɛ b kɔ mo a ba fo kutɔ na. Ŋ kaŋɛ basa nɛ bumo nɛ mo kɔ abar na fanɛ b ba kaŋɛ fo alubi nɛ e wora.”

31Ndoŋ nna nɛ benapo na wora asɔ nɛ benapo be enimu na kaŋɛ bumo na kikɛ ŋ keta Pɔɔl kanyɛso na kikɛ hale n ya fo Antipatris. 32Kumo be ŋklade nɛ aya so be benapo na yili Antipatris m bɛta n yɔ kesɔnyige be ebu lempo na to ŋ ka egbaŋɛdiipoana nɛ bumo nɛ Pɔɔl e baa yɔ. 33B ka fo Sizariya nɛ b ta kawɔl na n sa gomena na nseŋ ta Pɔɔl m bɔɔ mo enɔ. 34Gomena na ka kraŋ kawɔl na nɛ e bishi Pɔɔl efuli na so be kaba mo nɛ e shi. E ka pin fanɛ Silisia nɛ e shi 35nɛ e kaŋɛ: “Basa nɛ baa wu fo kulubi na kaŋ ba, meeŋ keni fo demu na to.” Kumo be kaman nɛ e shin nɛ benapo na ta Pɔɔl n yɔ kowu nɛ Hɛrɔd daŋ pɔr na to n ya kaa keni mo so.

24

Juwebi na ka kaŋɛ fanɛ Pɔɔl wora kulubi be asheŋ

1Kumo be nchɛ anu be kefɛato nɛ bɔrɛmatapo nimuso Ananiyas nɛ benimu ko nɛ mbraŋinipo nɛ baa tre Tetales yɔ Sizariya n ya kaŋɛ Gomena Filiks ashi demujikpa na kulubi nɛ Pɔɔl wora. 2B ka tre Tetales, nɛ e ba fara le a kaŋɛ alubi nɛ Pɔɔl wora: “Ebunyampogboŋ, ŋkpal fo kanyiasheŋ so nɛ fo tiŋ n juŋkpar anyi n shin nɛ an nya kagbenewushi saŋɛ kikɛ m ba fo mbre nɛ asheŋ lela damta tiŋ n wora anyi be efuli ere so nɛ kumo be ketre dii na. 3Saŋkama kumo be loŋ bee par anyi ga kaplɛkama. Anyee chɔrɔ fo ga ŋkpal loŋ so. 4M maa sha fanɛ m baa kɔ kechɛchɛrase nfe a wora fo, amoso, mee kule fo nna fanɛ fo wora ania n nu anyi be kamalga shiimbi ere. 5An wu fanɛ kanyɛn ere la esa lubi nɛ kabɔlarwura nna. E wɔtɔ nna a yɔ kaplɛkama n ya kaa ta Juwebi a wɔtɔ kebagato to nseŋ naa la basa nɛ baa tre bumo be amu Nazarinebi be katuŋ na to be enimu. 6Ade be kaman nɛ e daa naa sha kejija bɔrɛlambu na to nɛ an pɛ mo. [An daa sha nɛ an bɔla anyi be mbra na so nna n ji mo demu 7nɛ benapo be enimu Lisias ba suge mo eleŋso anyi kutɔ, 8nseŋ yili demu na fanɛ basa nɛ bumo nɛ kanyɛn na kɔ abar e ba fo kutɔ.] Fo gbagba baŋ bishi kanyɛn na, feeŋ pin alubi nɛ e wora na kikɛ nyam.”

9Ndoŋ nna nɛ Juwebi na kikɛ shuli n chɛ Tetales to ŋ kaŋɛ fanɛ alubi nɛ b kaŋɛ fanɛ Pɔɔl wora na kikɛ la kashenteŋ nna.

Pɔɔl ka malga ŋ kuŋ mbe kumu be asheŋ

10Ade be kaman nɛ gomena na wora Pɔɔl enɔ fanɛ e malga nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “Fo ka fara a ji efuli ere so ebi demu k chɛr ga kabre. Amoso, k par ma ga ŋ ka bee sha kemalga ŋ kuŋ ma kumu fo anishito ere. 11Yili kachɛ nɛ n yɔ Jerusalɛm nɛ n ya bunyaŋ Ebɔrɛ na m ba fo kabre maŋ naŋ fo nchɛ kuduanyɔ. Nɛ fee sha, fo bishi n nu. 12Juwebi na maŋ wu ŋ ka bee ji esa kikɛ emɔrɔ ashi bɔrɛlambu na to, bumo alɛ maŋ wu ŋ ka bee we a wɔtɔ basa ashi bumo be nshɛrbuana to ŋko kadegboŋ na to be kaplɛkama. 13Bumo alɛ maŋ kɔ shɛŋ nɛ b ta ŋ ŋini fo fanɛ asheŋ nɛ baa malga ere la kashenteŋ nna. 14Kashenteŋto, an nanaana be Ebɔrɛ na nɛ mee bɔla ekpa nɛ b yɛ k la efɛ na so a bunyaŋ. N yirda asɔ nɛ a wɔ Mosis be mbra na to nɛ anebiana na be nwɔl na to kikɛ nyam. 15Tama koŋwule nɛ basa ere kɔ Ebɔrɛ so na nɛ ma alɛ gba kɔ, kumo e la fanɛ basa lela nɛ belubi kikɛ nyam beeŋ ba tiŋi luwu to. 16Amoso, saŋkama mee wora ania nna nɛ m baa kɔ kagbene koŋwule nɛ k maa wora ma shikashika ashi ma nɛ Ebɔrɛ nɛ nyiŋgbasa be kebaawɔtɔ to. 17Ŋ ka lar Jerusalɛm kumo be nfɛ damta nde kabre, nɛ n naŋ bɛta n ta amansherbi nɛ n ya kɛ ma basa nseŋ lara sarga. 18Le be kesheŋ ere nɛ n daa wɔ bɔrɛlambu na to a wora nɛ b wu ma. Saŋɛ na so nɛ n wora kefɔr eyurpi n lɛ be daŋkare na be asheŋ n loge. Jimaŋ kikɛ daa maŋ wɔ ma kutɔ, kebagato malɛ kikɛ daa maŋ wɔtɔ. 19Ama Eeshia be efuli so be Juwebi ko malɛ daa wɔtɔ, amoso, a daga fanɛ bumo alɛ gba ka ba nfe m ba kaŋɛ fo alubi nɛ b wu ma so nɛ fanɛ b wu alubi ma so nna na. 20Ŋko fo shin nɛ basa ere e kaŋɛ fo kulubi nɛ b wu ma so, saŋɛ nɛ n daŋ yili nshɛrwuraana na kutɔ na. 21Kusɔ koŋwule nɛ n daŋ ba n yili bumo to ndoŋ ŋ kaŋɛ e la: ‘Menyee ji ma demu kabre nna ŋkpal ŋ ka yirda fanɛ bumo nɛ b wu na kikɛ ka beeŋ tiŋi luwu to so.’ ”

22Ndoŋ nna nɛ Filiks nɛ e daŋ nu Enyɛnpe be ekpa na be asheŋ ga ŋ ku so na shin nɛ b yige demu na be kenu nseŋ shin nɛ e kaŋɛ basa na: “Benapo be enimu Lisias kaŋ ba, meeŋ keni menyi be demu na to.” 23Kumo be kaman nɛ e shin nɛ benapo be enimubi nɛ e daa de Pɔɔl so na keta Pɔɔl n ya kaa de mo so. Ama e daŋ sa mo ekpa n shin nɛ mo teriana daa tiŋ a chɛ mo to kanaŋkamaso nɛ b daa sha.

Pɔɔl ka malga n sa Filiks nɛ Drusila be asheŋ

24Kachako malɛ nɛ Filiks keta mbe eche Drusila nɛ e daa la Juw na m ba shin nɛ b ya bar Pɔɔl nɛ e ba malga keyirda Yesu Kristo be asheŋ nɛ e nu. 25Ama Pɔɔl ka ba kaa malga alela be kebaawora nɛ kamootiŋ nɛ Ebɔrɛ be demujiachɛ be asheŋ nɛ kufu pɛ Filiks nɛ e kaŋɛ: “Feeŋ tiŋ a yɔ naniere. N naŋ nya kachena meeŋ naŋ tre fo.” 26Saŋkama e daa tama fanɛ Pɔɔl beeŋ sa mo amansherbi nna. Amoso, e daa sha kebaatre mo a malga mo kutɔ ga. 27B wɔtɔ loŋ nɛ nfɛ anyɔ ba choŋ nɛ Pɔkias Fɛstes ba sɔ mo so a la gomena. Ŋkpal kenya ketre Juwebi na kutɔ so, Filiks daŋ yige Pɔɔl kabuti na to nna nseŋ yɔ.

25

Pɔɔl ka bee sha keyɔ Romebi be ewurgboŋ na kutɔ be asheŋ

1Fɛstes ka ba kasawule na so mbe kachɛ sasopo nɛ e yili Sizariya n yɔ Jerusalɛm. 2Nɛ bɔrɛmatapowuraana na nɛ Juwebi be benimuana na ba kaa kaŋɛ mo alubi nɛ Pɔɔl wora. 3Kumo be kaman nɛ b kule Fɛstes fanɛ e wora ania n chɛ bumo to n shin nɛ Pɔɔl e ba Jerusalɛm. B ka daŋ kre Pɔɔl be kemɔ ekpa to be nia so nɛ b daŋ kaŋɛ loŋ na. 4Nɛ Fɛstes kaŋɛ: “Pɔɔl wɔ kabuti to ashi Sizariya, ma alɛ gbagba maaŋ chɛr nseŋ bɛta n yɔ Sizariya. 5Amoso, men shin nɛ menyi be benimu e tu ma n yɔ Sizariya n ya kaŋɛ alubi nɛ e wora nɛ fanɛ e wora amo nna na.” 6Kumo be kaman nɛ Fɛstes naŋ ji fanɛ nchɛ burwa ŋko nchɛ kudu basa na be kade na to pɔɛŋ nseŋ naŋ bɛta n yɔ Sizariya. Kumo be ŋklade nɛ e ya chena mbe kakpa nɛ e ji demu n shin nɛ b ya bar Pɔɔl. 7Pɔɔl ka ba nɛ Juwebi nɛ b shi Jerusalɛm m ba na yili ŋ kulti mo nseŋ malga kenishipereso be asheŋ lubi damta mo nɛ b kaŋɛ fanɛ e wora, ama bumo alɛ daa maŋ tiŋ ŋ ŋini fanɛ asheŋ nɛ b daa malga na la kashenteŋ. 8Nɛ Pɔɔl malga le ŋ kuŋ mbe kumu: “M maŋ wora shɛŋ n da Juwebi be mbra na ŋko bɔrɛlambu na ŋko Romebi be ewurgboŋ na so.” 9Ŋkpal kenya ketre Juwebi na kutɔ so, Fɛstes daŋ bishi Pɔɔl nna: “Fee sha keyɔ Jerusalɛm nɛ n ya ji fo asheŋ nɛ b yɛ fo wora ere be demu ndoŋ a?” 10Nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “Romebi be ewurgboŋ na be demujikpa gbagba ere to nɛ m baa yil nɛ b ji ma demu na. Fo gbagba baa nyi fanɛ m maŋ wora Juwebi na shɛŋ. 11Nɛ n daŋ wora kusɔ ko nna n da mbra na so nɛ k daga ma luwu, n daa maaŋ gelge kumo be loŋ. Ama nɛ kashenteŋ maŋ wɔ asheŋ nɛ baa kaŋɛ fanɛ n wora ere to, esa kikɛ maaŋ tiŋ n ta ma m bɔɔ bumo enɔ. Romebi be ewurgboŋ na nɛ mee kule fanɛ e keni ma demu na to.” 12Ndoŋ nna nɛ Fɛstes bishi mbe beyaasepo kusɔ nɛ e beeŋ wora Pɔɔl pɔɛŋ nseŋ kaŋɛ Pɔɔl: “Fo yɛ Romebi be ewurgboŋ na e keni fo demu na to, amoso, mo kutɔ nɛ feeŋ yɔ!”

Fɛstes ka kaŋɛ Ewura Agripa Pɔɔl be asheŋ

13Kede be kaman saŋko nɛ Ewura Agripa nɛ Benis ba Sizariya nɛ b ba chɔrɔ Fɛstes n wora mo ansaŋ nɛ keba. 14B wora nchɛnnyɔ ndoŋ nɛ kachako nɛ Fɛstes kaŋɛ ewura na Pɔɔl be asheŋ fanɛ: “Filiks yige kabutipo ko nfe. 15Ŋ ka yɔ Jerusalɛm nɛ Juwebi be bɔrɛmatapowuraana na nɛ benimuana na ba kaŋɛ ma asheŋ lubi nɛ b wu mo so nseŋ kaŋɛ ma fanɛ ŋ kaŋɛ fanɛ e wora n da so. 16Ama ŋ kaŋɛ bumo fanɛ Romebi maa shin nɛ baa gberge esa kusoe ŋkpal kulubi kama so she mo nɛ basa nɛ b kɔ abar na ba yili nna geeŋ nɛ e malga n sɔ mbe kumu ashi kulubi nɛ b yɛ e wora na to. 17Bumo kikɛ ka kpal loŋ so m ba nfe nɛ n nya manaŋ kumo be ŋklade n ya chena demujikpa n shin nɛ b bar amo be kanyɛn. 18Ama basa nɛ bumo nɛ mo daa kɔ abar na daa maŋ tiŋ n wu mo kenishipereso be alubi nɛ n daa tama fanɛ baaŋ wu mo na be kekama. 19Bumo gbagba be kabɔrɛshuŋ nɛ ebuninyɛn ko nɛ baa tre Yesu na be emɔrɔana nawule be asheŋ nɛ b daa kɔ. Pɔɔl bee kaŋɛ nna fanɛ amo be kanyɛn na wɔ ŋkpa to. 20N daa maŋ nyi ekpa nɛ meeŋ bɔla so n naŋ nu kusɔ ko n ti so m pin bumo be demu na to nseŋ bishi Pɔɔl fanɛ e bee sha keyɔ Jerusalɛm nɛ b ya keni demu na to a. 21Nɛ Pɔɔl kini nseŋ kule fanɛ benapo e baa keni mo so nfe nseŋ shin nɛ Romebi be ewurgboŋ na e keni mbe demu na to kacha ko. Ndoŋ nna nɛ n shin nɛ benapo bee de mo so nɛ kachako nɛ e yɔ Romebi be ewurgboŋ na kutɔ.” 22Nɛ Agripa kaŋɛ Fɛstes: “Ma alɛ gba bee sha fanɛ e malga mbe demu na nɛ n nu.” Nɛ Fɛstes shuli so ŋ kaŋɛ: “To, echefo feeŋ nu kumo ashi mbe kɔnɔ to.” 23Kumo be ŋklade nɛ Agripa nɛ Benis ba luri nshɛrkpa na bunyanso nɛ basa sa bumo kemaŋkura ga. Bumo nɛ benapo be benimuana na nɛ kade na to be benimuana na e daŋ luri nshɛrkpa na. Ndoŋ nna nɛ Fɛstes shin nɛ b ya bar Pɔɔl. 24Nɛ e kaŋɛ: “Ewura Agripa nɛ menyi nɛ men wɔ nfe ere, men keni kanyɛn ere nɛ nfe be Juwebiana na nɛ Jerusalɛm to peyaana na kikɛ bee kaŋɛ ma fanɛ e wora alubi nsaa ponte a kaŋɛ fanɛ e maŋ naŋ daga kebaawɔtɔ na. 25Ama ma alɛ maaŋ tiŋ n wu kusɔ nɛ e wora n daga luwu be kasogberge. Mo alɛ naŋ kule fanɛ n shin nɛ Romebi be ewurgboŋ na gbagba e keni mbe demu na to, amoso, meeŋ shin nɛ b yɛr mo ndoŋ. 26Ama m maŋ kɔ shɛŋ nɛ n sibɛ ŋ kaŋɛ n nyɛnpe na mbe asheŋ. Amoso nɛ m bar mo menyi kutɔ nfe na, fɔnfɔŋ fo, Ewura Agripa kutɔ nɛ n tiŋ n nya kusɔ ko demu na be kaman n sibɛ. 27Ŋkpal manɛ so, a maŋ daga fo ka shin nɛ kabutipo yɔ loŋ, a maŋ sibɛ shɛŋ a ŋini ekama kulubi nɛ e wora.”

26

Pɔɔl ka ba malga ŋ kuŋ mbe kumu Agripa be anishito be asheŋ

1Nɛ Agripa kaŋɛ Pɔɔl: “N sa fo ekpa nɛ fo malga ŋ kuŋ fo kumu.” Nɛ Pɔɔl teŋi mbe enɔ to nseŋ fara a malga le a kuŋ mbe kumu:

2“Ewura Agripa, k la kumulela nna ga ŋ ka tiŋ n yili fo anishito nfe kabre nɛ m malga ŋ kuŋ ma kumu ashi asheŋ nɛ Juwebi na ku n deŋi ma kikɛ to. 3Kumo alɛ baŋ kukwe nna ŋkpal kananɛ fo nyi Juwebi be edaŋkareana na nɛ asheŋ nɛ b kɔ a ji abar emɔrɔana na kikɛ nɛnɛ na so. Amoso, mee kule fo fanɛ fo ji kanyiti n nu ma demu ere.

4Juwebi na kikɛ nyi ma kebaawɔtɔ nɛ n daa wɔ to saŋɛ nɛ n daa la kebibi na kikɛ. B nyi fanɛ sososo na ma efuli so nɛ Jerusalɛm to nɛ ŋ ki esa. 5Nɛ baa sha keji kashenteŋ, baaŋ kaŋɛ fo fanɛ dra dra na kikɛ nɛ b pin ŋ ka wɔ katuŋ nɛ k bee bɛ anyi be mbraana na so nɛnɛ a chɔ ntuŋ nɛ a ka na kikɛ na, katuŋ nɛ baa tre Efarisiana be katuŋ na. 6Ama ma e yil nfe kabre nɛ baa ji ma demu ŋkpal ŋ ka kɔ kɔnɔ nɛ Ebɔrɛ nase n sa an nanaana na be tama so. 7Kɔnɔ naseso koŋwule nɛ anyi be basa be nnaŋ kuduanyɔ ebi na bee bunyaŋ Ebɔrɛ kapa nɛ kanyɛ nsaa tama kenya na gbagba chap na. Yiramu, le be tama ere malɛ so nɛ Juwebi na bee ku asheŋ a deŋi ma na. 8Manɛ e ba nɛ menyi Juwebi maaŋ tiŋ n yirda fanɛ Ebɔrɛ bee tiŋi basa luwu to?

9Ma alɛ gba daŋ yili kumo nna fanɛ meeŋ wora kusɔ kama n tiŋ n jija Nazarɛt be Yesu be ketre na. 10Loŋ malɛ nɛ n daŋ wora ashi Jerusalɛm. N daa sɔ a chɛ to nna a kaŋɛ fanɛ bumo be luwu na daga bumo. 11N daa wɔtɔ nna a shin nɛ baa gberge bumo kusoe ashi nshɛrbuana na to nseŋ daa kɔ a fin kananɛ meeŋ wora nɛ b kaŋɛ fanɛ b maaŋ naŋ yirda Yesu na. Agbo daŋ pɛ ma ga ŋkpal bumo so nɛ n yɔ hale nde pɔtɛana to gba nɛ n ya tɔrɔ bumo.”

Pɔɔl ka malga kananɛ e ki ebɛsopo be asheŋ

12Le be kesheŋ nɛ n daŋ kule ekpa ashi bɔrɛmatapowuraana na kutɔ a yɔ Damaskɔs nɛ n ya wora. 13Yiramu, kapaso ko e daa la nɛ n wu kefulto ko ka fuli to a chɔ epeŋi n nyaŋɛ ashi ebɔrɛso m ba yuu ma nɛ basa nɛ an daa na na so. 14Ndoŋ nna nɛ anyi kikɛ tɔr kasawule nɛ n nu ebɔl ko ka bee bishi ma Hibruw to: ‘Sɔɔl, Sɔɔl, manɛ e ba nɛ fee tɔrɔ ma? Fo gbagba be kumu nɛ fee doro fanɛ kananɛ kena bee to keya a sela mo nyɛnpe be kekpabi a doro mo gbagba be kumu na.’ 15Nɛ m bishi: ‘Fo wanɛ Enyɛnpe?’ Nɛ Enyɛnpe na kaŋɛ: ‘Ma Yesu nɛ fee tɔrɔ na. 16Ama niŋi to ŋ koso n yili. N lar fo so nna nɛ n shin nɛ fo ki ma eshumpo. A daga fanɛ fo ya kaŋɛ basa ma asheŋ nɛ fo wu kabre ere nɛ amo nɛ meeŋ ŋini fo kachako so ere be asheŋ. 17Meeŋ mɔlga fo ashi Israɛl be basa nɛ nnyamase nɛ meeŋ shin nɛ fo yɔ bumo kutɔ ere kutɔ. 18Ya bugi bumo be anishi n shin nɛ b lar bumo be tentembiri na to m ba kefulto to. Shin nɛ b lar Setani be eleŋ to m ba Ebɔrɛ peya to n shin nɛ b yirda ma nɛ n ta bumo be alubi m paŋ bumo nɛ b nya bumo be kakpa ashi Ebɔrɛ be basa laraso na to.’

Pɔɔl ka malga a bɔ Yesu be kubɔya na be asheŋ

19“Amoso, Ewura Agripa, m maŋ kini kenu n sa bɔrɛdare nɛ k shi ebɔrɛso m ba ma kutɔ na. 20Damaskɔs nɛ n fara m bɔ kubɔya na nseŋ yɔ Jerusalɛm nɛ Juwebi be efuli so kikɛ nɛ nnyamase to n ya kaa bɔ kubɔya na fanɛ b lar bumo be alubi to m ba Ebɔrɛ kutɔ m ba kaa wora asheŋ nɛ a beeŋ ŋini fanɛ b lar bumo be alubi to kashenteŋto. 21Ŋ ka wora le ere so nɛ Juwebi na nyaŋ ma ashi bɔrɛlambu na to n fin kemɔ ma na. 22Ama Ebɔrɛ chɛ ma to hale m ba fo kabre nɛ n yili nfe a ji ma shɛda a sa ekama nyam, begboŋi nɛ bewurbi kikɛ na. Kusɔ nɛ mee malga e la kusɔ koŋwule chap nɛ anebiana nɛ Mosis gba kaŋɛ fanɛ k beeŋ wora na. 23Kumo e la fanɛ, a daga fanɛ Kristo na e ji awurfoŋ nseŋ wu n juŋkpar ekama n tiŋi luwu to ŋ ŋini Juwebi nɛ nnyamase fanɛ baaŋ tiŋ n nya kumɔlga, kumo alɛ e la kefulto bumo kutɔ.”

24Pɔɔl ka yili a malga le a kuŋ mbe kumu na nɛ Fɛstes ponte mo so ŋ kaŋɛ: “Pɔɔl, keyeŋiyeŋi e kɔ fo na. Fo kawɔl be kenyi damta ere e naa shin nɛ keyeŋiyeŋi tɔr fo so na.” 25Nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “Yiramu, m maa lɔ nna. Ma nɛ ma nfɛra lela nɛ kashenteŋ be mmalga nɛ mee malga na. 26Ewura Agripa, n tiŋ n ta kenyɛn m malga fo kutɔ nna ŋkpal fo ka nyi asheŋ ere kikɛ so. Ma alɛ bee tama fanɛ fo ta asheŋ na be kekama n wɔtɔ fo kagbene to, ŋkpal manɛ so, asheŋ na daa maŋ wora ŋ ŋana. 27Ewura Agripa, fo yirda anebiana na a? N nyi fo ka yirda bumo.” 28Nɛ Agripa bishi Pɔɔl: “Fo tama fanɛ feeŋ tiŋ n yili epul ere to n shin nɛ ŋ ki Kristo be ebɛsopo a?” 29Nɛ Pɔɔl kaŋɛ: “Nɛ fo ki Kristo be ebɛsopo epul ere to ŋko kachako so gba, kusɔ nɛ mee kule Ebɔrɛ e la fanɛ e shin nɛ fo nɛ bumo nɛ b yil nfe kabre a nu kamalga ere e ba ki kananɛ n du ere. Kusɔ nɛ m maa kule nɛ men nya e la kananɛ n wɔ ŋgbɛlɛbi to ere.”

30Kumo be kaman nɛ ewura na nɛ gomena na nɛ Benis nɛ basa nɛ b ka na kikɛ koso a yɔ nsaa kaŋɛ abar: 31“Kanyɛn ere maŋ wora kusɔ kama nɛ k daga mbe luwu ŋko kabuti.” 32Nɛ Agripa kaŋɛ Fɛstes: “Nɛ kanyɛn ere daa maŋ kule fanɛ Romebi be ewurgboŋ na e keni mbe demu ere to nna, an daa beeŋ shin nɛ e lar kabuti ere to.”

27

Pɔɔl ka luri ekuloŋgboŋ ko to n yɔ Rom be asheŋ

1B ka ba yili kumo fanɛ an luri ekuloŋgboŋ ko to m bɔla nchu so n yɔ Itali nɛ b ta Pɔɔl nɛ kabutipoana ko m bɔɔ Julias enɔ. E daa la Romebi be ewurgboŋ be benapo be katuŋ to be enimubi nna. 2Adramitiam nɛ an daŋ yili n luri ekuloŋgboŋ ko nɛ k daŋ bela ase a yil nɛ k yɔ Eeshia be efuli so be teku be nnɔ ase na to n yɔ. Anyi nɛ Masɛdonia be esa nɛ e shi Tɛsalɔnika nɛ baa tre mo Aristaakes na e daa la. 3Kumo be ŋklade nɛ an fo Saidɔn. Ndoŋ nɛ Julias wora Pɔɔl kelela n shin nɛ e lar n ya chɔrɔ mo teriana nɛ b sa mo asɔ nɛ a daga fanɛ e nya. 4An ka naŋ lar ndoŋ nɛ an kpal afu ko ka daa ber a shɛr anyi to so m bɔla Saipres so be kakpa nɛ afu na daa maa ber eleŋso na. 5An ta loŋ m ba bɔla teku na be mboŋ nɛ a taga to Silisia nɛ Pamfilia be efuliana so na, n naŋ ta ndoŋ m ba fo Maira nɛ k wɔ Lisia na. 6Ndoŋ nɛ benapo be enimubi na ba nya Alɛkzaandria be ekuloŋgboŋ ko nɛ k daa sha keyɔ Itali nɛ e shin nɛ an luri kumo to. 7Ŋkpal afu na so ekuloŋgboŋ na daŋ nite nchu na so nna boeŋ boeŋ loŋ nchɛ damta ko pɔɛŋ nɛ an ba kpar Kenaidas so n yɔ. Ŋkpal kananɛ afu na daa ber a shɛr anyi to na so an daa maŋ tiŋ m bɔla kakpa nɛ an daŋ bɔla so na n yɔ anishito, amoso, Kriit be kepla na so be kakpa nɛ k daŋ kuŋ anyi ashi afu na to nɛ an daŋ bɔla n ya mata Salmoni ŋ kpar so n yɔ. 8An daŋ baŋ kra teku na be kɔnɔ ase nna n ji awurfoŋ loŋ n ya fo kakpa ko nɛ baa tre Ekulonyilikpa Lela Nɛ Kafɔŋ Maŋ Wɔtɔ na. Ndoŋ nɛ Lasiya be kade to daa maŋ wɔ kufɔ.

9An daŋ chɛr ndoŋ ga hale nɛ anyi be kenaŋ pɛ ekpa ya ki kpakpa, ŋkpal manɛ so, saŋɛ na so nɛ kachɛ nɛ baa nyiŋi alubi be keyigempaŋ be asheŋ be daŋkare na gba baŋ so. 10Nɛ Pɔɔl fiɛ bumo so ŋ kaŋɛ: “M braana, n wu fanɛ yili nfe a yɔ, anyi be enite ere be ekpa ere to lubi ga. Ekuloŋgboŋ ere nɛ kumo be esulɔ ere be adamta beeŋ jija nɛ basa gba e mur.” 11Ama benapo be enimubi na daŋ kplaŋ Pɔɔl be kamalga na so nna nseŋ yirda kusɔ nɛ ekuloŋgboŋ na be befarpoana na be enimu nɛ ekuloŋ na wura na kaŋɛ nna. 12Ndoŋ be ekulonyilikpa na ka daa maa la kakpa lela awo to so, basa na be bedamta daa sha keyige eyilikpa na nna nsaa wɔ ekuloŋgboŋ na to a bɛ teku na so a sha kewora ania n fo Finiks nɛ baaŋ tiŋ nna na. Ndoŋ daa la Kriit be ekulonyilikpa nna a kɔ nnɔ anyɔ, kukoŋwule daa wɔ epeŋitɔrkpa be jisoso be kaba so nna nɛ kukoŋwule malɛ daa wɔ epeŋitɔrkpa be bena so be kaba so. Ndoŋ nɛ b daa beeŋ tiŋ n shir a wɔ hale nɛ awo na be jemanɛ e ya choŋ.

Afugboŋ ko ka ber teku na so be asheŋ

13Afubi ko ka chela n shi kelargato be kaseto be kaba so m ba nɛ basa na fara a tama fanɛ asheŋ nɛ b daŋ kre fanɛ baaŋ wora na beeŋ nyalɛ n sa bumo. Ndoŋ nna nɛ b gberge ekuloŋgboŋ na be kebɛlso gbɛgbɛso nɛ baa ta a lɛ nchu to nɛ k bee pɛ ekuloŋgboŋ na to a yili na ashi to nseŋ luri ekuloŋgboŋ na to n ta m mata Kriit be teku na be ekarso loŋ a yɔ. 14Ama k maŋ chɛr ko nɛ afugboŋ ko nɛ baa tre epeŋilarkpa be bena so be kaba so be afu na shi kepla na so m ba ber ekuloŋ na 15nɛ k shɛr afu na to kanaŋkamaso ŋ gben nseŋ shin nɛ afu na kɔ anyi be ekuloŋgboŋ na a yɔ. 16An ka bɔla Kawda be kepla na be epeŋitɔrkpa nɛ an luri kakpa ko nɛ k kuŋ anyi gbrɛ ashi afu na to. Ndoŋ nɛ an wora ania ga m ba tiŋ m mɔlga ekulombi nɛ kegboŋi na daa gberge na ashi kebure to. 17B daŋ gberge kumo nna n wɔtɔ kegboŋi na be epunto nseŋ ta efɔlana m bɔla kegboŋi koŋwule na be kaseto ŋ kre kumo kpakpa. Ŋkpal b ka daa lɔ kufu fanɛ baaŋ ya ber Libiya be teku be ekarso be keplagboŋ na to n nia so, b daŋ yɔɔ ekuloŋ na be wajɛ gbɛgbɛso nɛ afu bee ber a yɛr ekuloŋgboŋ na nna nseŋ shin nɛ afu na e baa kɔ ekuloŋ to na a yɔ loŋ. 18Kare ka chɛ nɛ afugboŋ na kraa ber eleŋso nɛ b fara a lara kumo to be esulɔ na a lɛ nchu na to. 19Kare ka naŋ chɛ nɛ bumo gbagba bela ekuloŋ na to be asɔ damta ko nɛ a daŋ daga fanɛ b baa kɔ a shuŋ kumo to na be ako n lɛ nchu na to. 20An daŋ ji nchɛ damta ekuloŋgboŋ na to a maa wu epeŋi nɛ achɛkpabi nɛ afu na malɛ kraŋ baa ber eleŋso, nɛ an ba gben n yige kebaatama anyi be kenaŋ pete be asheŋ.

21Basa na ka ta nchɛ damta loŋ a maa ji shɛŋ nɛ kachako nɛ Pɔɔl koso n yili bumo to ŋ kaŋɛ: “M braana, a daga men ka daŋ bɛ ma kɔnɔ so n daŋ shir Kriit to nɛ an daŋ tiŋ ŋ gelge le be awurfoŋ nɛ jɛrbi nɛ anyee ji ere. 22Ama mee kule menyi nna fanɛ men baa kɔ kenyɛn, ŋkpal manɛ so, menyi be ekama maaŋ paŋ mbe ŋkpa, ekuloŋgboŋ ere nawule e naaŋ mur. 23Ŋkpal manɛ so, ndre kanyɛso Ebɔrɛ nɛ e wɔ ma nɛ mee bunyaŋ mo na be malaika kaŋ ba ma kutɔ nna m ba kaŋɛ ma: 24‘Pɔɔl, sa maa lɔ kufu. A daga fanɛ fo ya yili Romebi be ewurgboŋ na be anishito. Ŋkpal Ebɔrɛ malɛ nɛ mbe kelela so, basa nɛ fo nɛ bumo wɔ nchu so be enite ere to ere be ekama maaŋ mur.’ 25Amoso, men baa kɔ kenyɛn, ŋkpal manɛ so, n yirda Ebɔrɛ fanɛ kusɔ nɛ e kaŋɛ ma na maaŋ chɛrga kikɛ. 26Ama afu ere beeŋ ber anyi n ya lɛ kechɛɛ ko so bre.”

27Anyi be kachɛ kuduanasopo be kanyɛso nɛ afu na wɔtɔ a kpata anyi ashi Eedria be teku so. Kiidiso be jemanɛ ko nɛ ekuloŋgboŋ na be befarpo na kaŋɛ fanɛ baa tama fanɛ anyee taga to kedeŋi so. 28Ndoŋ nna nɛ b lɛ efɔl gbɛgbɛso nɛ b kɔ a karga nchu be nchiŋ na n wɔtɔ nchu na to n wu fanɛ kakpa nɛ b daa yil na be nchiŋ wɔ ayadra kalfa nɛ adunyɔ. B ka yɔ anishito gbrɛ nɛ b naŋ wora loŋ n wu fanɛ ndoŋ malɛ wɔ ayadra adekpanu. 29B daa lɔ kufu nna fanɛ ekuloŋgboŋ na beeŋ ya dii kefaltagboŋ ko so nseŋ kpal loŋ so n ta abɛlso gbɛgbɛso ana ko n lɛ ekuloŋ na be kamanto n wɔtɔ nchu na to nɛ a ya pɛ ekuloŋ na to n yili nɛ b baa kule Ebɔrɛ a jo nɛ kare ya chɛ. 30Ndoŋ nna nɛ ekuloŋgboŋ na be befarpo na wora ania nɛ b lar n shile nseŋ yɔɔ ekulombi na to n wɔtɔ nchu na to nsaa kute a wora fanɛ b ka bee sha keta abɛlso gbɛgbɛso na be ako n lɛ n wɔtɔ ekuloŋ na be anishito malɛ na. 31Nɛ Pɔɔl kaŋɛ benapo na nɛ bumo be enimubi na: “Befarpo ere baŋ lar ekuloŋgboŋ ere to, men maaŋ lar kikɛ.” 32Ndoŋ nna nɛ benapo na ku efɔlana nɛ a kre ekulombi na m mata kegboŋi na n shin nɛ k yɔ.

33Kare ka bee taga to kechɛ nɛ Pɔɔl kule basa na kikɛ fanɛ b ji ajibi nseŋ kaŋɛ bumo: “Menyi be nchɛ kuduana nde kabre men ka bee jo a maa ji shɛŋ. 34Jande men ji ajibi n nya eleŋ m mɔlga menyi gbagba be amu. Menyi be ekama maaŋ paŋ mbe kemin koŋwule gba.” 35Pɔɔl ka malga le n loge nɛ e ta bodobodo n di Ebɔrɛ epaŋ bumo kikɛ be anishito nseŋ bu kumo to n fara a we. 36Nɛ basa na ji kenyɛn nɛ bumo be ekama malɛ ji ajibi. 37Anyi kikɛ nyam daa wɔ basa alfa anyɔ nɛ adushunu nɛ ashe ekuloŋgboŋ na to. 38Ekama ka ji n kukwe nɛ b ta ayu nɛ a wɔ ekuloŋgboŋ na to na n lɛ teku na to nɛ ekuloŋgboŋ na e fuga so.

Ekuloŋgboŋ na ka bure be asheŋ

39Kare ka chɛ befarpo na maŋ tiŋ m pin teku na be kedeŋi nɛ b fo na. Ama b wu teku na ka ku kasawule n wɔtɔ nchu na be kakpa ko nseŋ naŋ wora kewawa nɛ b yili kumo bumo be ŋgbene to fanɛ b shin nɛ ekuloŋgboŋ na e ya fo kasawule na n yili nɛ baaŋ tiŋ nna na. 40Ndoŋ nna nɛ b ku abɛlso gbɛgbɛso ana na be efɔlana na to n shin nɛ abɛlsoana na ka nchu na to nseŋ saŋɛ ekuloŋ na be kamanto be ndibi paŋgelambi nɛ b kɔ a niŋi kumo na malɛ epul na to. Ade be kaman nɛ b maŋ ekuloŋgboŋ na be wajɛ gbɛgbɛso nɛ afu bee ber a yɛr kumo na so ashi ekuloŋgboŋ na be anishito nɛ afu na e ber ekuloŋgboŋ na n yɔ anishito kedeŋi so. 41Ndoŋ nna nɛ ekuloŋgboŋ na ya ber kechɛɛsawule ko to nchu na to nɛ kumo be anishito nia nɛ k tia ŋ gben nsaa yil nɛ atiligboŋ ko bee kpata ekuloŋgboŋ na be kamanto eleŋso a bure kumo. 42Nɛ benapo na kre kemɔ kabutipoana na kikɛ nɛ bumo be ekama e sa maŋ laa n dii n shile n yɔ. 43Ama benapo be enimubi na ka daa maa sha nɛ Pɔɔl e wu so, e daŋ ju benapo na ashi loŋ be kesheŋ na to nna nseŋ kaŋɛ basa na be bumo nɛ b daa nyi kalaa na kikɛ fanɛ b fara n tɛ n luri nchu na to a laa a dii. 44Nɛ bumo nɛ b ka na malɛ pɛ ekuloŋgboŋ na be ndibi fɛtaso na to m bɛ kaman a ba. Loŋ nɛ ekama daŋ wora n dii nɛ alenfia.

28

Kusɔ nɛ k wora Pɔɔl ashi Malta be asheŋ

1An ka dii kedeŋi so nɛ alenfia nɛ an nu fanɛ kepla na nɛ baa tre Malta. 2Ndoŋebi daŋ chɛ anyi to ga. Bɔrɛ daŋ fara nna a ba nɛ awo ko ba nɛ b puga edɛ n sa anyi nɛ an wɔl. 3Pɔɔl ka chala ndibi a wɔtɔ edɛ na to nɛ kuwɔ ko lar ndibi na to ŋkpal kuwuloŋ na so m mea mbe enɔ kpakpa. 4Kepla na so be basa na ka wu kuwɔ na ka chul Pɔɔl be enɔ so nɛ b kaŋɛ abar: “Kanyɛn ere la emɔpo nna, k maŋ kɔ emɔrɔ. E tiŋ n lar nchu na to nɛ alenfia, ama kashenteŋ be ekpa so be ebɔrɛ na maaŋ yige mo nɛ e baa kraa wɔtɔ.” 5Ama Pɔɔl tiŋ ŋ ŋmenyaŋ kuwɔ na n wɔtɔ edɛ na to nɛ k maŋ tiŋ n doro mo kikɛ. 6B daa dara mo nna a keni kananɛ e beeŋ tiŋ to n tɔr epul na to n wu. Ama b ka jo loŋ n ya gben a maa wu kulubi kikɛ ka bee nya Pɔɔl nɛ b chɛrga bumo be nfɛra nseŋ kaŋɛ: “Ebɔrɛ ko e la mo.”

7Kakpa nɛ kesheŋ ere daŋ wora Pɔɔl na nɛ kepla na so wura be adɔsawuleana so daa maŋ wɔ kufɔ. Ewura na be ketre e daa la Pablias. E daŋ sɔ anyi kasawule na so nseŋ keta anyi kufɔ nɛnɛ ga nchɛ nsa. 8Pablias mo tuto be eyur daŋ bel edɛ nna nɛ e dese ebu to a lɔ epun to nɛ Pɔɔl luri mbe ebu na to n ta mbe enɔana n deŋi mo so nseŋ kule Ebɔrɛ n sa mo nɛ e nya alenfia. 9Kede be kaman nɛ kechɛɛsawule na so be belɔpo kikɛ ba nɛ e chɛ bumo. 10B daŋ kɛ anyi asɔ damta ga ndoŋ. Kachɛ nɛ an ba kaa lar ndoŋ nɛ b naŋ ta asɔ nɛ anyeeŋ ya kaa sha ekpa to n wɔtɔ anyi be ekuloŋgboŋ na to.

Pɔɔl nɛ mo braana na ka lar Malta n yɔ Rom be asheŋ

11Afɔl asa be kaman nɛ an luri Alɛkzaandria be ekuloŋgboŋ ko nɛ baa tre kumo Mborobi na to n yɔ. Kepla na so nɛ k daŋ ba kaa wɔ loŋ nɛ awo be jemanɛ ba choŋ. 12Ndoŋ nna nɛ an ta n ya fo Sirakyus be kade to n ji nchɛ asa ndoŋ pɔɛŋ 13nseŋ ta loŋ m ba fo kadegboŋ ko nɛ baa tre Rɛjiam. Kumo be ŋklade nɛ afu ko shi epeŋitɔrkpa be bena so m ber m ba. Kumo be kachɛ nyɔsopo nɛ an fo Putioli be ekulonyilikpa. 14An ka ba wu bebɛsopo ko ndoŋ nɛ b shin nɛ an ji bɔkwe bumo kutɔ. Asheŋ nɛ a daŋ wora anyi anyi be enite na to pɔɛŋ nɛ an ya fo Rom nna na. 15Bekurgepo nɛ b wɔ Rom na ka nu anyi be asheŋ nɛ b lege anyi m ba hale Apias be Kebɛ nɛ kakpa nɛ baa tre Befɔ be Ewushikpa be Nwu Asa na. Pɔɔl ka wu bumo nɛ e nya kenyɛn chɔrɔ Ebɔrɛ ga.

Kusɔ nɛ k wora Pɔɔl ashi Rom be asheŋ

16An ka ba Rom nɛ Romebi be abane be benimuana na shin nɛ Pɔɔl gbagba wɔtɔ a keni mbe kumu so nseŋ shin nɛ b lara enapo nɛ e baa de Pɔɔl so.

17Pɔɔl be kachɛ sasopo ashi Rom nɛ e tre ndoŋ be Juwebi be benimuana na m ba shɛr ŋ kaŋɛ bumo: “Ŋ kurgepoana, m maŋ wora shɛŋ n da anyi be basa ŋko edaŋkare nɛ an nanaana sa anyi na so nɛ m peebi ti ma ebu ashi Jerusalɛm nseŋ naŋ ta ma m bɔɔ Romebi enɔ. 18Romebi na ka bishi ma asheŋ a maŋ wu kulubi kikɛ nɛ n wora nɛ k daga luwu nɛ b daa shin nɛ b yige ma. 19Nɛ Juwebi na maŋ shuli kumo be loŋ nɛ ŋ gben ŋ kule fanɛ b shin nɛ Romebi be ewurgboŋ na gbagba e keni ma demu na to, mannɛ fanɛ ŋ kɔ kusɔ ko nna a sha keta n wu m peebi na kulubi. 20Amoso nɛ n tre menyi nɛ ŋ kaŋɛ menyi amo na. Esa nɛ Israɛlebi na bee tama fanɛ e beeŋ ba na malɛ so nɛ ŋgbɛlɛbi ere wɔ ma enɔana to na.” 21Nɛ b kaŋɛ mo: “Esa kama maŋ sibɛ anyi nwɔl ashi Judiya ŋ kaŋɛ anyi fo asheŋ, an kurgepo kama malɛ maŋ shi ndoŋ m bar anyi fo baru lubi ŋko kulubi kama nɛ fo wora be asheŋ. 22Ama kaŋɛ anyi kusɔ nɛ k wɔ fo kumu to, kusɔ nɛ fee fɛ, ŋkpal manɛ so, an nyi basa ka bee malga kaplɛkama a gbiti katuŋ nɛ fo wɔ na to be basa.” 23Kede be kaman nɛ b sa Pɔɔl kachɛ nɛ baaŋ ba. Kachɛ na ka fo nɛ bumo be bedamta ba kakpa nɛ Pɔɔl daa wɔ na nɛ e baŋ yili chipurso m bɔ Ebɔrɛ be kuwura na to be asheŋ na ŋ ŋini bumo loŋ n ya fo kanyɛso. E daŋ bɛ Mosis be mbra na nɛ anebiana na be nsibɛ na so nna ŋ kɔ ga n fin keshin nɛ basa na yirda Yesu. 24Beko daŋ yirda mbe kamalga na nɛ beko malɛ kini keyirda kumo. 25Pɔɔl ka malga kesheŋ koŋwule ere n loge nɛ b fara a ji abar emɔrɔ a yɔ. Le nɛ e daŋ kaŋɛ: “Kashenteŋ nɛ Kiyoyu Cheeŋ na daŋ shin nɛ anebi Aizaaya daŋ wu ŋ kaŋɛ men nanaana fanɛ e ya kaŋɛ basa na le:

26‘Menyeeŋ nu hale n ya gben, ama men maaŋ pin to.

Menyeeŋ keni hale n ya gben, ama men maaŋ wu shɛŋ.’

27‘Ŋkpal basa ere be ŋgbene ka du kpakpa so

b ti bumo be asoe

nseŋ buu bumo be anishi so.

Nɛ mannɛ aloŋ, bumo be anishi beeŋ bugi asheŋ be kewuto

nɛ bumo be asoe e bugi asheŋ be kenuto

nɛ bumo be ŋgbene e bugi asheŋ be kepinto.

Ebɔrɛ yɛ: Loŋ na baaŋ ba ma kutɔ

nɛ n lara bumo ashi bumo be kebaawɔtɔ dra to

n sa bumo kebaawɔtɔ popɔr.’ ”

28Nɛ Pɔɔl naŋ kaŋɛ: “Amoso, men baa nyi fanɛ Ebɔrɛ shuŋi basa nɛ baa bɔ mbe kumɔlga be kubɔya na nnyamase gba kutɔ. Bumo ere beeŋ bugi asoe n nu.” 29Pɔɔl ka malga asheŋ ere n loge nɛ Juwebi na pesaŋ to a ji abar emɔrɔ kpakpaso a yɔ.

30Pɔɔl be nfɛ anyɔ nɛ e sɔ esa ko be ebu a wɔtɔ a ka ebu na wura. Ndoŋ nɛ e daa wɔ a sɔ basa kama nɛ b daa ba m ba kaa chɔrɔ mo. 31Ndoŋ koŋwule na malɛ nɛ e daa wɔ a bɔ Ebɔrɛ be kuwura na to be kubɔya na a sa basa kenyɛnso a malga kayurwushiso a ŋini Enyɛnpe Yesu Kristo be asheŋ.