KAWƆL NYƆSOPO NƐ
PITA
SIBƐ NA
11Kawɔl ere shi ma, Saimɔn Pita nɛ n la Yesu Kristo be kenya nɛ mbe eshuŋipo na kutɔ nna a yɔ menyi nɛ men bɔla Yesu Kristo an be Ebɔrɛ nɛ an be Emɔlgapo be kananɛ e niŋi ekpa so so n nya yirda koŋwule nɛ anyi alɛ gba kɔ na kutɔ. Anyi be yirda na maŋ kɔ ebarkasa kikɛ. 2Ebɔrɛ e bɔla men be kebaanyi mo nɛ Yesu an Nyɛnpe na so n shin nɛ mbe kuwɔr be kakɛ nɛ kagbenewushi e baa la menyeya m bɔlɔ menyi to kiŋkiŋ.
Ebɔrɛ be ketre nɛ mbe kelara esa be asheŋ
3Ebɔrɛ bɔla mbe eleŋ so n sa anyi kusɔ kama nɛ k daga fanɛ an baa kɔ n tiŋ a wɔ kabɔrɛŋana be kebaawɔtɔ nɛ k daga to. Anyi be kebaanyi emo nɛ e bɔla mo gbagba be kemaŋkura nɛ mbe kelela so n tre anyi na so nɛ e wora loŋ. 4Ade malɛ kikɛ so nɛ e bɔla n sa anyi mbe nnɔ naseso gboŋana nɛ a maŋ kɔ abraana kikɛ na, saŋɛ na so menyeeŋ bɔla amo so ŋ gelge kafulesheŋ nɛ k wɔ durnya ere to ŋkpal kumo be ayɛlgasɔ so nseŋ ba tu Ebɔrɛ a kɔ mbe kapɔr na. 5Amoso, ŋkpal le ere so, men wora ania ga n ta kelela n ti men be yirda so. Kelela na malɛ be kaman nɛ men ta kanyiasheŋ m bɛ so. 6Kanyiasheŋ na be kaman nɛ men ta kamootiŋ n ti so. Kamootiŋ na malɛ be kaman men ta kebaayilto kpakpa be kebaawɔtɔ n ti so nseŋ ta kabɔrɛŋana malɛ n ti kebaayilto kpakpa be kebaawɔtɔ so. 7Kabɔrɛŋana malɛ be kaman men ta keniopibi be kasha n ti so nseŋ ta kasha gbagba malɛ n ti keniopibi be kasha so. 8To, nɛ men baa kɔ asɔ ere nsaa kɔ amo to ga menyi to, a beeŋ shin nɛ men baa du wurɛwurɛbi a kɔ tɔnɔ ashi kananɛ men nyi Enyɛnpe Yesu Kristo na to. 9Esa kama nɛ e maŋ kɔ loŋ be asɔ na tan nna na, mo alɛ maa wu a yɔ kufɔ, mo alɛ nseŋ naŋ teŋ so fanɛ Ebɔrɛ kpra mbe alubi nɛ a daa wɔ mo so na kikɛ ashi mo so. 10Amoso, ŋ kurgepoana, men baa wora ania ga kebaawɔtɔ ere to a ti so n shin nɛ men be ketre nɛ kelara nɛ Ebɔrɛ lara menyi na e baa dii efuli men be kebaawɔtɔ to. Nɛ menyi alɛ baa wora loŋ be asheŋ na men maaŋ tɔr kikɛ. 11Saŋɛ na so baaŋ bugi ekpa pawu n sa menyi nɛ men luri an Nyɛnpe nɛ an be Emɔlgapo Yesu Kristo be kuwura nɛ k maŋ kɔ ekar na to.
Abɔrɛsibɛ be kewuŋkaŋɛ be asheŋ
12N nyi men ka nyi asɔ ere kikɛ, ma alɛ nseŋ naa nyi men ka yil kashenteŋ nɛ men kɔ naniere na to kpakpa, ama saŋkikɛ meeŋ baa nyiŋi menyi asheŋ ere kikɛ. 13Ŋkpal manɛ so, mee fɛ fanɛ ŋ ka kraa wɔ eyur ere to ere bre, a daga fanɛ m baa nyiŋi menyi asheŋ na kikɛ a leŋ menyi to. 14N nyi fanɛ k maaŋ naŋ chɛr nɛ ŋ gbaŋ ma eyur ere n lɛ, kumo alɛ be loŋ nɛ an Nyɛnpe Yesu Kristo bugi to ŋ ŋini ma na. 15Ama pɔɛŋ nɛ n wu, meeŋ wora ania ga n fin ekpa mo nɛ menyeeŋ baa bɔla so a nyiŋi asɔ nɛ n nase menyi ere saŋkikɛ. 16Men baa nyi fanɛ mannɛ dimɛdi be kanyiashenso be nfɛra fɛso be ablɔmbi so nɛ an daa bɛ saŋɛ nɛ an daŋ kaŋɛ menyi an Nyɛnpe Yesu Kristo be eleŋ nɛ mbe keba be asheŋ na. An daŋ wu kemaŋkura na kenishiso. 17Ebɔrɛ Etuto na daŋ sa mo bunyaŋ nɛ kemaŋkura na saŋɛ nɛ ebɔl na daŋ shi Kemaŋkuraana kikɛ to be kakpa m ba kaŋɛ le na: “Ŋ gbagba Pibinyɛn shaso nɛ ma kagbene fuli mo so nde.” 18Ebɔl na ka daŋ shi ebɔrɛso m ba saŋɛ nɛ anyi nɛ mo daa la kebee cheembi na so na, anyi alɛ gba daŋ nu kumo. 19Amoso, anyee yirda asheŋ nɛ anebiana wu ŋ kaŋɛ ana an be ŋgbene to a ti so. Nɛ men baa bɛ amo so fanɛ fitila ka bee sa kefulto tentembiri be kakpa to na, menyeeŋ baa wora asɔ. Men baa kɔ to loŋ hale nɛ kachɛ na e ya kaa fo nɛ karechɛso be kechɛkpabi na e ya nyaŋɛ kefulto n wɔtɔ men be ŋgbene to. 20Ade kikɛ nyam be kaman, men baa nyi fanɛ esa kama maaŋ tiŋ n ta mo gbagba be nfɛra ŋ kute abɔrɛsibɛ be kewuŋkaŋɛ kama. 21Ŋkpal manɛ so, abɔrɛsheŋ wuŋkaŋɛ kama maŋ naŋ shi dimɛdi be katiŋ so m ba, ama Kiyoyu Cheeŋ na e daŋ ta basa nɛ b malga baru nɛ k shi Ebɔrɛ kutɔ na.
2Befɛpo ŋinipoana be asheŋ
1Kananɛ anebi fɛpoana daŋ lar n luri dra na to ebi to na, loŋ koŋwule na nɛ beŋinipo fɛpoana beeŋ lar n luri menyi to. Baaŋ ŋana m bar efɛ be keŋiniana nɛ a bee mur basa nseŋ kini Enyɛnpe nɛ e sɔ bumo n yige na, saŋɛ na so n ta kemur purgiase m bar bumo be amu. 2Basa damta beeŋ bɛ bumo be anishinyɔr be asheŋ so n shin nɛ basa e malga ŋ gbiti kashenteŋ be ekpa na. 3Beŋinipoana ere beeŋ bɔla bumo be kajɛ so n ta bumo gbagba be ablɔmbi n ta menyi n nyalɛ. Bumo alɛ be kasogberge dese n chɛr a jo bumo nɛ bumo be esa nɛ e beeŋ mur bumo na maa di. 4Ŋkpal manɛ so, nɛ Ebɔrɛ maŋ yige emalaika mo nɛ b daŋ wora alubi na gba nseŋ daŋ yɛra bumo kemaŋ nɛ baa tre abis to na nɛ b ya kaa kɔ bumo to tentembiri to mina a jo demujiachɛ na, 5ŋko nɛ e daa maŋ yige saŋɛ na be durnyaebi nseŋ daŋ bar nchu m ba sɔ durnya kikɛ nɛ kumo to be basa lubi mur nseŋ daŋ lara Nowa nɛ e daa la Ebɔrɛ be anishito be alelashemmalgapo na nɛ basa ashunu ko na, e beeŋ yige le be beŋinipo fɛpoana ere a? 6Ŋko nɛ e daŋ wu Sodɔm nɛ Gomɔra be nde na to ebi be alubi nseŋ daŋ chɔɔ amo edɛ nyam n ta kusɔ nɛ k daŋ wora bumo na a ŋini kusɔ nɛ k beeŋ ba wora bɔrɛkinipoana na, e beeŋ yige le be befɛpo ere bre a? 7Ŋko nɛ e daŋ lara Lɔt nɛ e daa la elelapo ashi Ebɔrɛ be anishito na nɛ mbe kagbene daa maŋ dese mo ŋkpal mbrakinipoana na be kebaawɔtɔ jijaso na so, 8ŋkpal manɛ so, e ka daa la esa lela nseŋ daa wɔ bumo to kapa nɛ kanyɛ na so, mbe kagbene daa maŋ dese mo ŋkpal asɔ jiga nɛ e daa wu nɛ amo nɛ e daa nu so. 9Amoso, men baa nyi fanɛ Enyɛnpe na nyi kananɛ e bee lara bɔrɛshapoana ashi bumo be kechɔŋkeniana to nseŋ naa nyi kananɛ e beeŋ baa kɔ bɔrɛkinipoana nɛ e kɔ a wɔ kasogberge to a jo demujiachɛ na, 10fɔnfɔŋ bumo nɛ b wɔtɔ a bɛ bumo be eyurana be nyɛlga lubiana so nsaa kini Ebɔrɛ be eleŋ na so. Loŋ be basa na nya kagbene nna a wɔtɔ a wu bumo be amu nsaa tege bebunyampoana nɛ b wɔ ebɔrɛso na ŋkaa maa ŋana, 11ŋkeshin nɛ emalaika gba e baa chɔ beŋinipo fɛpoana na eleŋ nɛ kemaŋkura ga ere maa wu bebunyampoana na kulubi nsaa tege bumo Enyɛnpe na be anishito. 12Ama loŋ be basa ere bee malga a gbiti asheŋ nɛ b maa pin to nna. B du fanɛ asɔbɔya nna a maŋ kɔ nfɛra a wora asheŋ. B kurge bumo nna nɛ b baa pɛ nsaa jija bumo. To, loŋ nɛ beŋinipoana na gba beeŋ mur fanɛ asɔbɔya na. 13Tɔrɔ mo nɛ baa bar ere, Ebɔrɛ beeŋ ta tɔrɔ ŋ ka bumo. Kusɔ nɛ k la ebel bumo kutɔ e la kewora kusɔ kama nɛ bumo be eyurana bee sha kapaso parr. Bumo be asheŋ la anishinyɔr nɛ ŋaba nna nɛ baa tu menyi a ji a wɔtɔ a nu bumo be kafulesheŋ be ebel na. 14Kesakaleasheŋ e baŋ bɔlɔ bumo be nfɛraana to, bumo alɛ maa wora alubi a gben kikɛ. Bumo e naa fule basa nɛ b maa kra ketɔr a wɔtɔ asheŋ jiga to, bumo alɛ nseŋ naa la kejimuni be bejuŋkparpo. B wɔ Ebɔrɛ be kɔnɔso to nna. 15B yige ekpa niŋiso na nseŋ foe m bɔla Biyɔɔ pibi Balaam nɛ e daŋ sha kebɔlɔ alubi so n dii dama na be ekpa. 16Mo e la esa nɛ kurma nɛ k la kusɔbɔya a maa malga, ama kumo alɛ nseŋ daŋ malga fanɛ dimɛdi n fiɛ mo so na. Mbe alubi so nɛ kurma na daŋ wora loŋ n shin nɛ mo ere anebi na lar mbe ebonsheŋ na to. 17Le be basa ere du fanɛ abombi nɛ a maŋ kɔ nchu nna ŋko kenyɔlɔ nna nɛ afugboŋ bee kpata a yɔ. Ebɔrɛ kɔ tentembiri nna le mina a jo bumo. 18Ŋkpal manɛ so, njɔŋ be mmalga fuloŋ e naa lar bumo be nnɔ to, bumo alɛ nseŋ naa kɔ anishinyɔr be kayɛlgasɔ ashi bumo be eyurana to a pɛ basa nɛ b baŋ fara a sha kelara bumo be amu basa nɛ b wɔ kafule to. 19Baa kaŋɛ basa pɔtɛ fanɛ baaŋ nya kamooji nɛ bumo gbagba wɔ kafule be kenyaya to. Kusɔ kama malɛ nɛ k bee pɔɔ esa so, kumo e la amodoŋwura mo nyɛnpe. 20Bekama nɛ b daŋ pin an Nyɛnpe nɛ an be Emɔlgapo Yesu Kristo na pɔɛŋ ŋkeŋ nya n lar durnya ere to be kebaawɔtɔ bɛso ere be aworbi to, kumo be kaman nɛ loŋ be asheŋ na naŋ pɛ bumo m pɔɔ bumo so, loŋ be basa be kebaawɔtɔ naa lubi nna ga a chɔ bumo be faraŋko be kebaawɔtɔ na. 21Nɛ b daa maŋ pin Ebɔrɛ be anishito be alelasheŋ be ekpa nna, k daa beeŋ baa bɔ bumo so a chɔ b ka ba pin kumo nseŋ naŋ pal kaman n sa Ebɔrɛ be kamalga naseso cheembi nɛ e daŋ ta n sa bumo na. 22Bumo be loŋ be kebaawɔtɔ na e naa ŋini aŋasa mo nɛ a bee kaŋɛ le na ka la kashenteŋ, a yɛ: “Jɔnɔ ka naa bɛta a yɔ kumo be ekwiɛ to,” ŋko: “B ka bɛr preku nɛ k naa bɛta n ya kaa milti depɔ to.”
3Enyɛnpe be kachɛ be asheŋ
1N teri shasoana, ma kawɔl nyɔsopo nde nɛ mee sibɛ a sa menyi. N sibɛ amo kikɛ nna nɛ n nyiŋi menyi nseŋ naŋ leŋ menyi to n wɔtɔ nfɛra niŋiso to. 2Mee sha fanɛ men nyiŋi mmalga nɛ anebi cheembiana na daŋ malga dra na nɛ kamalga nɛ an Nyɛnpe nɛ an be Emɔlgapo daŋ bɔla men be beshuŋipoana so m malga n nase na. 3Kusɔ nɛ k daga fanɛ men fara m pin e la fanɛ, lalaloge be nchɛ na to befɛpo beeŋ ba kaa wora basa shia nsaa bɛ bumo gbagba be nyɛlga lubiana so. 4Baaŋ kaŋɛ le: “Mannɛ mo e nase kumo fanɛ e beeŋ naŋ ba na a? To, nɛ e wɔ nnɛ? An tutoana ka baŋ wu kikɛ, asheŋ baa du kananɛ a du yili durnya be faraŋko na kikɛ nna.” 5Ama le be basa ere bee kute nna a kini kepin fanɛ dra na Ebɔrɛ daŋ malga nna nɛ esosoana nɛ kasawule daŋ fara kebaawɔtɔ. Nchu nɛ e daŋ ta nseŋ naŋ bɔla amo so ŋ jɔŋɛ kasawule. 6Nchu malɛ so nɛ e daŋ bɔla n jija saŋɛ na be durnya nɛ k mur. 7Kamalga koŋwule na so nɛ naniere be esosoana nɛ kasawule ere wɔtɔ a jo edɛ be keta m mur kumo na. A bee jo demujiachɛ nna, kachɛ nɛ bɔrɛkinipoana beeŋ mur na.
8Ama n teri shasoana, men sa maŋ kaŋ teŋ kesheŋ koŋwule ere so fanɛ Enyɛnpe bre kutɔ kachɛ koŋwule du fanɛ nfɛ kagboŋ nna nɛ nfɛ kagboŋ malɛ du fanɛ kachɛ koŋwule mo kutɔ. 9Amoso, Enyɛnpe na maŋ wushi ashi mbe kɔnɔ nɛ e nase fanɛ e beeŋ wora na to nna fanɛ kananɛ basa ko bee fɛ esa be kewushi na nna. Kanyiti nɛ e bee ji menyi a maa sha fanɛ esa kikɛ e mur, ama e bee sha fanɛ ekama e lar mbe alubi to nna.
10Ama Enyɛnpe be kachɛ na beeŋ purgi basa nna fanɛ eyu na. Kumo be kachɛ na, esosoana beeŋ ta awɔr chilili n foe basa be anishito. Esoso be asɔana beeŋ chɔɔ edɛ m mur. Nɛ kasawule nɛ asɔ nɛ a wɔ kumo so ere kikɛ e dii efuli.
11Nɛ kananɛ asɔ kikɛ ka beeŋ ba mur le ere, nuso be basa a daga fanɛ men baa du? A daga fanɛ men baa kɔ kebaawɔtɔ cheembi a wɔ kabɔrɛŋana be kebaawɔtɔ to 12a keni Ebɔrɛ be kachɛ na ekpa n shin nɛ k ba manaŋ. Kumo be kachɛ na, esosoana beeŋ chɔɔ edɛ m mur nɛ kuwuloŋ na e ŋalga esoso be asɔana na. 13Ama mbe kɔnɔ nɛ e nase na so nɛ anyee keni esoso popɔrana na nɛ kasawule popɔr na ekpa, ndoŋ nɛ Ebɔrɛ be anishito be alelasheŋ wɔ na.
14Amoso, n teri shasoana, ŋkpal men ka bee keni le be kesheŋ ere ekpa so, men baa wora ania ga a la basa nɛ Ebɔrɛ maaŋ wu kulubi bumo so nɛ b maŋ kɔ saŋgre kikɛ nɛ menyi nɛ mo malɛ e naa kɔ kagbenewushi abar so. 15Men baa nyi men be ŋgbene to fanɛ Enyɛnpe be kanyiti e la kumɔlga fanɛ kananɛ Ebɔrɛ daŋ sa an niopibi Pɔɔl kanyiasheŋ nɛ e sibɛ menyi na. 16Mbe nwɔl malɛ kikɛ to loŋ nɛ e bee malga a kaŋɛ loŋ be asheŋ. Ama asɔ ko wɔ mbe nwɔlana na to nna a maa tiŋ a pin to nɛ basa nɛ b maŋ nyi ŋkaa maa tiŋ a yil to kpakpa na bee bɔla ekpa nɛ k maŋ niŋi so a ŋini asheŋ gbɛto fanɛ kananɛ baa ta abɔrɛsibɛ nɛ a ka na a wora na. Loŋ malɛ, bumo gbagba be amu so nɛ baa bar kemur na.
17Ama n teri lelaana, menyi ere tea nyi asheŋ ere kikɛ, amoso, men baa da so nɛ mbrakinipoana be alubi e sa maŋ shin nɛ men foe ekpa n lar kakpa lela nɛ men yil ere so n tɔr. 18Ama men baa wɔtɔ a yɔ anishito ashi an Nyɛnpe nɛ an be Emɔlgapo Yesu Kristo be kuwɔr be kakɛ na nɛ kashennyi na to. Kemaŋkura e baa la mo peya naniere nɛ saŋkikɛ mbaanaayɔ. Amɛn.