KAWƆL NƐ PƆƆL JUŊKPAR N SIBƐ N SA

KƆRINTEBI

NA

1

1Kawɔl ere shi ma Pɔɔl nɛ Ebɔrɛ kpal mo gbagba be keparso n tre ma fanɛ m ba ki Kristo Yesu be eshumpo na nɛ an kurgepo Sɔstenis kutɔ nna a yɔ Ebɔrɛ be asɔriebi nɛ b wɔ Kɔrint be kade to na kutɔ. 2Bumo e la basa nɛ Ebɔrɛ lara fanɛ b ba kaa la mbe basa a wɔ Kristo Yesu to na. Bumo koŋwule na nɛ basa kama nɛ b wɔ kaplɛkama a ti an Nyɛnpe Yesu Kristo be ketre na, mo e la bumo Nyɛnpe nɛ an Nyɛnpe na nɛ b tre nɛ b ba kaa la basa cheembi a wɔtɔ. 3Kuwɔr be kakɛ nɛ kagbenewushi mo nɛ a shi an Tuto kutɔ nɛ Enyɛnpe Yesu Kristo kutɔ na e baa wɔ menyi kutɔ.

Pɔɔl ka bee chɔrɔ Ebɔrɛ ŋkpal basa be yirda so be asheŋ

4Saŋkikɛ mee chɔrɔ Ebɔrɛ nna ŋkpal mbe kuwɔr be kakɛ mo nɛ e bɔla Kristo Yesu so n wu menyi na so. 5Ŋkpal manɛ so, mo so nɛ men bɔla n nya nɛfa ashi ekpa kama so a tiŋ a malga mbe mmalga nsaa nya kanyiasheŋ damta. 6Kristo be asheŋ nɛ an daŋ ji amo be shɛda na bɔlɔ menyi to naniere, 7ŋkpal manɛ so, naniere men ka bee jo saŋɛ nɛ baaŋ lara an Nyɛnpe Yesu Kristo ŋ ŋini ere, Kiyoyu to be kakɛ maŋ naa wɔtɔ nɛ menyee paŋ kumo menyi to. 8E beeŋ baa wɔtɔ menyi eleŋ to loŋ n ya fo lalaloge na, saŋɛ na so menyeeŋ ji n lar ashi Ebɔrɛ be anishito saŋɛ nɛ an Nyɛnpe Yesu Kristo beeŋ naŋ ba na. 9Ebɔrɛ mo nɛ e tre menyi fanɛ menyi nɛ mo Pibinyɛn Yesu Kristo an Nyɛnpe e baa kɔ kebaawɔtɔ koŋwule na la esa nɛ esa beeŋ tiŋ n yirda nna.

Asɔri na to be kebargato be asheŋ

10Ŋ kurgepoana, mee ta an Nyɛnpe Yesu Kristo be ketre nna a kule menyi fanɛ men kikɛ e baa kɔ kɔnɔkoŋwule a wɔ abar so, saŋɛ na so kebarga to kikɛ maaŋ baa wɔ menyi to. Men baa kɔ nfɛra koŋwule nsaa wora asheŋ ekpa koŋwuleso. 11Ŋkpal manɛ so, ŋ kurgepoana, basa ko ashi Klowe pe bugi to ŋ kaŋɛ ma fanɛ menyi to be beko wɔtɔ nna a kɔ abar nlu. 12Kusɔ nɛ mee ber e la fanɛ men wɔtɔ nna a kaŋɛ abar le: “Pɔɔl nɛ ma ere bɛ so,” nɛ ede kaŋɛ: “Apɔlɔs nɛ ma ere bɛ so,” nɛ ede malɛ e kaŋɛ: “Sifas nɛ ma ere bɛ so,” nɛ eko malɛ e kaŋɛ: “Kristo nɛ ma ere bɛ so.” 13B barga Kristo to nna a mɔ Pɔɔl kedibi largato so nna n sa menyi a? Ŋko b bɛr menyi kabɔrɛbɛr nna ashi Pɔɔl be ketre to a? Ayai, loŋ be asheŋ ere kikɛ maŋ wora. 14K par ma ga fanɛ ŋ ka maŋ bɛr men be ekama kabɔrɛbɛr she Krispes nɛ Gayes nawule, 15saŋɛ na so, men be ekama maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ fanɛ ma ketre to nɛ b bɛr mo kabɔrɛbɛr. 16N nyiŋi fanɛ ŋ ka bɛr Stɛfanas nɛ mbe kowu to ebi gba, ama bede be buushi m maŋ naŋ nyiŋi ŋ ka bɛr esa kama kabɔrɛbɛr n naŋ ti so. 17Ŋkpal manɛ so, Kristo maŋ shuŋi ma nna fanɛ m ba kaa bɛr basa kabɔrɛbɛr, e shuŋi ma nna fanɛ m ba kaa bɔ baru lela na a sa basa. Kumo alɛ maŋ la fanɛ m ba ta dimɛdi be kamalganyi be mmalga nna n wora loŋ, nɛ mannɛ aloŋ, Kristo be luwu nɛ e wu kedibi largato so na beeŋ paŋ kumo be eleŋ na.

Kristo ka la Ebɔrɛ be eleŋ nɛ mbe kanyiasheŋ be asheŋ

18Ŋkpal manɛ so, luwu mo nɛ Kristo wu kedibi largato so be kubɔya na la kawulisheŋ nna n sa basa nɛ b wɔ kemur be ekpa to na. Ama anyi nɛ an wɔ kumɔlga be ekpa to ere bre, loŋ be kubɔya na la Ebɔrɛ be eleŋ nna. 19Ŋkpal manɛ so, abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ Ebɔrɛ bee kaŋɛ fanɛ:

“Meeŋ jija benyiashempo be kanyiasheŋ

nseŋ ta benyiashempo be kenyi ŋ ki jiga.”

20To, nɛ kenya la loŋ, nnɛ nɛ benyiashempo ŋko nwɔlnyipoana ŋko durnya ere to be kanyiashenfinpowuraana naa yil? Ebɔrɛ maŋ ŋini fanɛ durnya ere to be kanyiasheŋ la kawulisheŋ nna a? 21Ebɔrɛ daŋ bɔla mbe kanyiasheŋ so nna n yili kumo fanɛ edimɛdi e sa maŋ ta bumo gbagba be kanyiasheŋ so m ba pin mo. Ama mo ere gbagba be keparso nɛ e yili kumo fanɛ e beeŋ bɔla kubɔya mo nɛ anyeeŋ bɔ n sa basa nɛ baa tre kawulisheŋ be mmalga ere so m mɔlga bekama nɛ b yirda na. 22Juwebi bee kaa sha kewu mamachi be etɔɔnɛsheŋ nna pɔɛŋ nseŋ yirda kubɔya na nɛ Griikebi malɛ bee keni a fin kanyiasheŋ kumo to pɔɛŋ nseŋ yirda. 23Ama anyi ere, Kristo mo nɛ b daŋ gbir m mata kedibi largato so na be asheŋ be kubɔya nɛ anyee bɔ a sa basa. Loŋ be kubɔya na malɛ la kusɔ nɛ k bee kagle Juwebi ekpa nna nsaa la kawulisheŋ a sa Nnyamase malɛ. 24Ama bumo, Juwebi nɛ Griikebi nɛ Ebɔrɛ tre na bre kikɛ, kubɔya na la Kristo mo nɛ e la Ebɔrɛ be eleŋ nɛ mbe kanyiasheŋ na nna. 25Ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ k bee ŋini Ebɔrɛ be kawulisheŋ kɔ kanyiasheŋ a chɔ edimɛdi be kanyiasheŋ. Kusɔ nɛ kumo alɛ bee ŋini Ebɔrɛ be kapɔshi basa be anishito kɔ eleŋ a chɔ edimɛdi be eleŋ.

26Ŋ kurgepoana, men baa nyiŋi basa nɛ men daa la pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ tre menyi na. Edimɛdi be anishito menyi be bedamta daa maŋ la benyiashempo. Men be bedamta daa maŋ la bejuŋkparpo basa be anishito, bedamta malɛ daa maŋ shi kuwurji be kanaŋ kama to. 27Ama Ebɔrɛ lara durnya ere to be asɔ wuliso nna nɛ e ta anishinyɔr m pɛ benyiashempo. E lara durnya ere to be asɔ pɔso nna nɛ anishinyɔr e pɛ belempo. 28E lara durnya ere to be asɔ bɔlpo nna nɛ asɔ nɛ basa bee keni jiga na nna nɛ asɔ nɛ a maŋ la shɛŋ na, saŋɛ na so e beeŋ ta durnya ere to be asɔ lela na ŋ ki asɔ fuloŋ 29nɛ esa kikɛ e sa maŋ tiŋ m puchi ashi Ebɔrɛ be anishito. 30Mo nawule e shin nɛ menyi nɛ Kristo Yesu ba ki kukoŋwule, mo alɛ e shin nɛ Kristo shin nɛ an pin kanyiasheŋ gbagba. Kristo na malɛ gba so e shin nɛ Ebɔrɛ bee ta anyi fanɛ basa niŋiso nɛ basa cheembi, basa nɛ b fɔr so n nyalɛ so nɛ b nya kumɔlga. 31Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na kaŋɛ na fanɛ:

“Esa kama nɛ e bee sha kepuchi, e baa puchi Enyɛnpe na so.”

2

Yesu Kristo be kewu kedibi largato so be asheŋ

1Ŋ kurgepoana, ŋ ka daŋ ba menyi kutɔ nɛ m ba kaŋɛ menyi wulo be asɔ nɛ Ebɔrɛ bugi to na, n daa maŋ ta kɔnɔ belbelso nɛ kenyisha be kanyiasheŋ be mmalga n tu menyi. 2N daŋ yili kumo nna fanɛ ŋ ka daa wɔ menyi kutɔ na, n daa maŋ nyi shɛŋ she Yesu Kristo nawule nɛ luwu mo nɛ e wu kedibi largato so na be asheŋ. 3Ma alɛ ka daŋ ba menyi kutɔ na, ma nɛ kapɔshi nɛ kufu nɛ kechicha damta e daŋ ba. 4Ma alɛ daa maŋ ta kanyiasheŋ nɛ mmalga belbelso nna nɛ n nya menyi. Ama ŋ ka daŋ malga m bɔ kubɔya na, Ebɔrɛ be Kiyoyu be eleŋ daŋ dii efuli nna. 5Saŋɛ na so men be yirda maaŋ baa yil dimɛdi be kanyiasheŋ so. Ebɔrɛ be eleŋ so nɛ k beeŋ baa yil.

Ebɔrɛ be kanyiasheŋ be asheŋ

6Ama anyee kaa malga kanyiashenso be mmalga nna ashi bumo nɛ b kɔ kenimufɛra to bre, ama mannɛ kanyiasheŋ mo nɛ k shi durnya ere to nna. Kumo alɛ maŋ naa shi bumo nɛ b kɔ eleŋ durnya ere to nɛ a bee mur na kutɔ. 7Kanyiasheŋ mo nɛ anyee malga kumo be asheŋ ere la Ebɔrɛ be wulo be kanyiasheŋ nna nɛ k daŋ ŋana basa so. Ama pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ to durnya ere, e yili asheŋ ere nna, saŋɛ na so anyeeŋ tu mo n luri mbe kemaŋkura to. 8Basa nɛ b kɔ eleŋ durnya ere to daa maŋ nyi le be kanyiasheŋ ere, ŋkpal manɛ so, nɛ b daa nyi kumo nna, b daa maaŋ gbir an Nyɛnpe mo nɛ e kɔ kemaŋkura na m mata kedibi largato so.

9Ama abɔrɛsibɛ na malɛ bee kaŋɛ fanɛ:

“Esa kikɛ maŋ naŋ wu

ŋko n nu ŋko n fɛ m pin

kusɔ nɛ Ebɔrɛ bela ase

n yili basa nɛ baa sha mo na.”

10Ebɔrɛ bɔla mbe Kiyoyu so nna n lara asheŋ ere ŋ ŋini anyi. Ebɔrɛ be Kiyoyu na malɛ e naa wu asheŋ to nɛnɛ hale Ebɔrɛ be wulo to be asheŋ. 11Esa kikɛ maa pin esa kama be nfɛra to she esa na wura gbagba be kiyoyu e nyi mo to. Loŋ koŋwule na malɛ nɛ esa kikɛ maaŋ tiŋ m pin Ebɔrɛ be nfɛra to she Ebɔrɛ be Kiyoyu na nawule. 12Kiyoyu mo nɛ anyi ere nya na maŋ la durnya ere to peya nna. E shi Ebɔrɛ kutɔ nna, saŋɛ na so, anyeeŋ pin asɔ nɛ Ebɔrɛ ta ŋ kɛ anyi na kikɛ nyam. 13Amoso, anyi maa malga mmalga mo nɛ edimɛdi ta bumo be kanyiasheŋ ŋ ŋini. Mmalga mo nɛ Kiyoyu na ŋini nɛ an kɔ a bugi Kiyoyu na to be nshenteŋ a sa basa nɛ b kɔ Kiyoyu na. 14Durnya ere to be esa bre maaŋ tiŋ n nya asɔ nɛ a bee shi Ebɔrɛ be Kiyoyu na kutɔ. Kashenteŋto, a la kawulisheŋ nna n sa mo nɛ e maaŋ tiŋ m pin amo to kikɛ, ŋkpal manɛ so, Kiyoyu na nawule e naaŋ tiŋ ŋ ŋini mo amo be asheŋ. 15Ama Kiyoyu to be esa bre bee tiŋ a pin asheŋ kama to nna, ama esa kama maaŋ tiŋ m pin loŋ be esa na be asheŋ to. 16Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Wanɛ e nyi Enyɛnpe na be nfɛra to? Wanɛ e naaŋ tiŋ ŋ ŋini mo asheŋ?” Ama anyi ere, Kristo be nfɛra wɔ anyi be ŋgbene to nna.

3

Kebarga to ashi asɔri to be asheŋ

1Ŋ kurgepoana, n daa maŋ tiŋ m malga menyi kutɔ fanɛ basa nɛ Ebɔrɛ be Kiyoyu bee juŋkpar na. N daa malga menyi kutɔ nna fanɛ durnya ere to be basa nɛ baa bɛ bumo gbagba be aparsheŋ so. N daa malga menyi kutɔ nna fanɛ bumo nɛ b la mbia ashi Kristo be asheŋ to. 2Kusɔ nɛ n daŋ sa menyi na daa du fanɛ kenyipo nna, mannɛ ajibi nyiŋgriŋ e daa la, ŋkpal manɛ so, men daa maŋ naŋ fo loŋ be ajibi na, hale mbre gba men maŋ naŋ fo amo. 3Ŋkpal manɛ so, men kraa wɔtɔ nna fanɛ eyur to be basa a wora abar kayurbesa be asheŋ nsaa bile. To, men maŋ nyi fanɛ nɛ men baa wɔtɔ a wora loŋ men kraa du fanɛ eyur ere to be basa nna nsaa wɔtɔ a wora asheŋ fanɛ basa fuloŋ a? 4Nɛ men wɔtɔ a kaŋɛ abar fanɛ: “Pɔɔl nɛ ma ere bee bɛ so,” nɛ ede malɛ e kaŋɛ: “Apɔlɔs nɛ ma ere bee bɛ so,” loŋ maa ŋini fanɛ basa fuloŋ e baa la menyi ere a? 5Manɛ e la Apɔlɔs ŋko manɛ e la ma Pɔɔl? Anyi maŋ la shɛŋ, an baa la beshumpo mo nɛ men bɔla anyi so nna m ba yirda. An be ekama daŋ baa wora kushuŋ mo nɛ Ebɔrɛ ta m bɔɔ mo enɔ na nna. 6An baa du fanɛ basa nɛ b wɔ ndɔ to a shuŋ nna. Ma e duu asɔ duuso nɛ Apɔlɔs wora nchu n wurge amo so, ama Ebɔrɛ e shin nɛ a daŋ. 7Amoso, esa nɛ e bee duu asɔ nɛ emo nɛ e bee wurge so nchu kikɛ maŋ la shɛŋ, Ebɔrɛ nawule e la kusɔ ko, ŋkpal manɛ so, mo e naa tiŋ a shin nɛ asɔ bee daŋ. 8Esa nɛ e bee duu nɛ emo nɛ e bee wurge so nchu na kikɛ sasa nna. Kananɛ ekama malɛ bee shuŋ mbe kushuŋ so nɛ baaŋ yili ŋ ka mo kukɔ. 9Ebɔrɛ mo braana beshumpo e la anyi nɛ menyi alɛ du fanɛ mbe kasawule nseŋ naa du fanɛ mbe ebu nɛ e bee pɔr.

10Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ mo nɛ e sa ma na e shin nɛ n tiŋ n nase ebu na be gbaltɔlase na fanɛ epɔrpo nyipo na n sa basa nɛ baa pɔr a yili so. Ama a daga fanɛ ekama e baa de kananɛ e bee pɔr kumo so. 11Ŋkpal manɛ so, esa kama maaŋ naŋ tiŋ n nase gbaltɔlase kama n naŋ ti kumo nɛ Ebɔrɛ teŋ ta Yesu Kristo n nase na so. 12Beko bee ta shuwa ŋko gbiti ŋko ajembu mo nɛ amo be yawu du kpakpa nna a pɔr a yili gbaltɔlase na so nɛ beko malɛ bee ta ndibi ŋko afitiri ŋko atuweklaŋ a pɔr a yili gbaltɔlase na so. 13Kachako kanaŋkamaso nɛ ekama be kushuŋ du, k beeŋ lar efuli. Kumo be kamɔnchɛ na e naaŋ ŋini kusɔ kama, ŋkpal manɛ so, edɛ e naaŋ wora kusɔ kama ŋ keni nɛ ekama e pin ekama be kushuŋ to. 14Nɛ edɛ na maŋ tiŋ n ji kusɔ nɛ amodoŋwura pɔr n yili egbaltɔlase na so na, kumo ere e beeŋ nya mbe tɔnɔ. 15Ama nɛ fanɛ kusɔ na baŋ chɔɔ bre, e beeŋ tɔr. Mo ere gbagba beeŋ nya kumɔlga, ama kumo alɛ beeŋ baa du fanɛ esa nɛ e bɔla edɛ to nna n shile n lar n nya mbe kumu.

16Men maŋ nyi fanɛ men la Ebɔrɛ be lambu nna nɛ Ebɔrɛ be Kiyoyu wɔ menyi to a? 17Ekama nɛ e jija Ebɔrɛ be lambu, Ebɔrɛ beeŋ jija amodoŋwura gba, ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ be lambu la lambu cheembi nna, menyi alɛ e la loŋ be lambu na.

18Ekama e sa maŋ kaa fule mbe kumu, menyi to be ekama nɛ e bee fɛ mbe kumu to fanɛ e la enyiashempo nna durnya ere be kaplɛa so, e ki ewulpo, saŋɛ na so e beeŋ ki enyiashempo. 19Ŋkpal manɛ so, durnya ere to be kanyiasheŋ la kawulisheŋ nna ashi Ebɔrɛ be anishito. Loŋ nɛ abɔrɛsibɛ na malɛ bee kaŋɛ na fanɛ:

“Ebɔrɛ bee kaa ta benyiashempo gbagba

be kanyiasheŋ be aworbiana nna a pɛ bumo.”

20Abɔrɛsibɛ na kraŋ naa kaŋɛ kaboŋ ko fanɛ:

“Enyɛnpe na nyi benyiashempo be nfɛra ka la nfɛra fuloŋ.”

21Amoso, ekama e sa maa puchi edimɛdi so, ŋkpal manɛ so, kusɔ kikɛ nyam la menyeya nna. 22Pɔɔl ŋko Apɔlɔs ŋko Sifas ŋko durnya ŋko ŋkpa ŋko luwu ŋko asheŋ nɛ a bee wora naniere ŋko amo nɛ a beeŋ wora echefoso kikɛ nyam la menyeya nna. 23Nɛ menyi alɛ la Kristo peya nɛ Kristo malɛ la Ebɔrɛ peya.

4

Kristo be beshuŋipo be asheŋ

1Kananɛ k daga fanɛ men baa ta anyi e la fanɛ an la Kristo be anya nna nɛ Ebɔrɛ ta mbe ewulosheŋ m bɔɔ anyi enɔ. 2Kusɔ nɛ k baŋ daga esa nɛ b ta nɛ e baa keni asɔ so e la fanɛ e sa maa lar mo nyɛnpe kaman. 3Ma ere kutɔ nɛ menyi ŋko durnya to be kɔɔti kama to ebi bee ji ma demu, k maŋ tir ma. Ma ere gbagba maa ji ma kumu demu. 4Kashenteŋ nna fanɛ m maŋ wu kulubi kikɛ ma so, ama kumo be loŋ maa shin nɛ mee ji a lar. Enyɛnpe e naa ji ma demu. 5Amoso, a maŋ daga fanɛ men baa wu abar kulubi a ji abar demu pɔɛŋ nɛ demuji be kachɛ e fo. Kumo e la saŋɛ nɛ Enyɛnpe beeŋ naŋ bɛta m ba na. Mo e naaŋ shin nɛ kusɔ kikɛ nɛ k daŋ ŋana tentembiri to e lar efuli nseŋ lara nfɛra fɛso nɛ a ŋana a wɔ basa be ŋgbene to kikɛ efuli. Kumo be saŋɛ na malɛ nɛ ekama beeŋ nya mbe kechɔrɔ ashi Ebɔrɛ kutɔ.

6Ŋ kurgepoana, m malga asheŋ ere nna n ta ma nɛ Apɔlɔs be asheŋ m ber ŋkpal men be kechɛto so. N wora loŋ nna nɛ men pin kusɔ nɛ basa bee kaŋɛ fanɛ: “Sa maŋ kaŋ wora asheŋ m baŋ kusɔ nɛ b sibɛ n nase na so.” Men be ekama e sa maŋ kaa puchi esa ko so nsaa kishi eko. 7Ŋkpal manɛ so, wanɛ e la fo nɛ fee fɛ fanɛ fo bɔ fo niopibiana? Mannɛ Ebɔrɛ e kɛ fo asɔ nɛ fo kɔ ere kikɛ a? To, nɛ manɛ e ba nɛ fee puchi fanɛ asɔ nɛ fo kɔ ere maŋ la kakɛ nna? 8Menyee fɛ fanɛ naniere men tea kɔ kusɔ kikɛ nɛ menyee sha ŋko? Men teŋ dii dama ŋko? Men ki bewura ŋ ka anyi. Nɛ men daa la bewura kashenteŋto k daa beeŋ par ma paa! Saŋɛ na so anyi alɛ gba daa beeŋ tu menyi a la bewura. 9K bee wora ma nna fanɛ Ebɔrɛ ta anyi beshuŋipo nna m bɛ ekama be kaman nɛ an baa du fanɛ basa nɛ b ji n tɔr n daga kewu kelɔnɛ so na. B yili anyi kefulto so nna geeŋ, emalaika nɛ basa kikɛ be anishito, kumo e la fanɛ durnya kikɛ be anishito. 10Ŋkpal Kristo so, an la bewulpo nna, ama menyi ere la benyiashempo nna ashi Kristo to. Anyi ere maŋ kɔ eleŋ, ama menyi ere kɔ! B kishi anyi nna, ama baa bunyaŋ menyi ere nna! 11Hale m ba fo kabre, anyi nɛ akoŋ nɛ achukoŋ e na, anyi nɛ asɔ farbi e na, baa bri anyi nɛ anyi maŋ kɔ epeana a wɔtɔ. 12Anyi gbagba be enɔana nɛ an kɔ a shuŋ ga. Basa baŋ so anyi kɔnɔ, anyee nɛfa bumo nna, b baŋ tɔrɔ anyi, anyee ji kumo be loŋ be kanyiti nna. 13B baŋ tege anyi, anyee malga bumo kutɔ kashaso nna. Hale m ba fo kabre an du fanɛ durnya ere to be eyurpi nna, kumo be kumuni.

14M maa sibɛ asɔ ere nna a sa menyi nɛ n ta anishinyɔr m pɛ menyi, ama mee sibɛ amo nna nɛ n niŋi menyi ekpa ŋkpal men ka la ma mbia shaso so. 15Kashenteŋ nna fanɛ hale nɛ men kɔ basa nɛ baa ŋini menyi Kristo be asheŋ damta fanɛ kagboŋ gba, menyi maŋ kɔ betuto damta bre, ŋkpal manɛ so, Kristo Yesu to, ma e daŋ bɔla baru lela na so ŋ ki menyi tuto. 16Amoso, mee kule menyi nna fanɛ men baa kute ma to.

17Ŋkpal loŋ so, mee shuŋi Timoti men kutɔ nna. E la m pibi shaso nna nɛ esa nɛ meeŋ tiŋ n yirda ashi Enyɛnpe be kaplɛa so. E beeŋ nyiŋi menyi kananɛ ma kebaawɔtɔ du ashi Kristo Yesu to fanɛ kananɛ mee ŋini amo kaplɛkama ashi asɔri kama to na. 18Menyi be beko bee wu menyi be amu nna a fɛ fanɛ shere m maaŋ naŋ ba menyi kutɔ, 19ama nɛ Enyɛnpe na shuli, m maaŋ naŋ chɛr nseŋ ba menyi kutɔ. Ma alɛ kaŋ ba, meeŋ pin eleŋ nɛ basa nɛ baa wu bumo be amu ere kɔ, mannɛ bumo be mmalga nawule. 20Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ be kuwura na be asheŋ baa maa la kamalga nna, k la eleŋ nna. 21Kumo nɛ menyeeŋ baa sha, ŋ ka beeŋ ta kasogberge m ba tu menyi ŋko ŋ ka beeŋ ta kasha nɛ kebaawɔtɔ nɛ k du boeŋ m ba tu menyi?

5

Kesakalea nɛ k wɔ asɔri na to be asheŋ

1Basa wɔtɔ nna a kaŋɛ fanɛ kesakalea be keji wɔ menyi to nna, kesakalea mo nɛ b maa ji bumo nɛ b maŋ nyi Ebɔrɛ gba to, kumo e la fanɛ menyi to be eko kɔ mo tuto be eche nna a sha. 2Le be asheŋ ere e baa wora menyi to nɛ menyee wu menyi be amu ere a? Cha, a daŋ daga fanɛ men be ŋgbene ka jija menyi ga nna nɛ men daŋ lara esa nɛ e bee wora loŋ na menyi to. 3Kashenteŋ nna fanɛ m maŋ wɔ menyi kutɔ ndoŋ, ama menyi to be asheŋ wɔ ma kagbene to paa. Ma alɛ teŋ ji esa nɛ e wora loŋ na demu fanɛ ŋ ka wɔ ndoŋ na ŋ kaŋɛ fanɛ e daga kasogberge. 4Men kaŋ ba shɛr an Nyɛnpe Yesu Kristo be ketre to nɛ ma alɛ wɔ menyi to ashi kiyoyu na to nɛ Yesu Kristo be eleŋ wɔ menyi to na, 5men ta loŋ be esa na m bɔɔ Setani enɔ, saŋɛ na so, mbe eyur beeŋ jija nɛ mbe kiyoyu bre e nya kumɔlga kachɛ nɛ Enyɛnpe beeŋ ba na.

6Kananɛ menyee puchi ere maŋ walɛ kuraa. Men maŋ nyi keŋasa mo nɛ k bee kaŋɛ fanɛ: Yiisi gbrɛbi baŋ luri nyifu to a bee shin nɛ nyifu na kikɛ bee tiŋ fɔŋgrɔŋ nna a? 7To, loŋ nɛ kulubi gba du. Amoso, men lara kulubi kikɛ menyi to nɛ k maaŋ tiŋ n sɔ kaplɛkama. Loŋ e naaŋ shin nɛ men ki basa popɔr. Kashenteŋ malɛ nna fanɛ men la basa cheembi nna, ŋkpal manɛ so, Yesu Kristo wu n sa anyi. Mo e la emo nɛ baa tre Kebansonchoŋ be Kpakpafɔlbi nɛ b ta n lara sarga na. 8Amoso, men shin nɛ an ji Kebansonchoŋ be kejigboŋ na kumo be ekpa so, nɛ kekishi nɛ kulubi kama e sa maa wɔ anyi to, ama kelela nɛ kashenteŋ beeŋ baa wɔ anyi to.

9Kawɔl mo nɛ n daŋ juŋkpar n sibɛ menyi na to, ŋ kaŋɛ menyi fanɛ menyi nɛ basa kama nɛ b kɔ kesakalea be kebaawɔtɔ e sa maa to jina kikɛ. 10Mannɛ basa nɛ b maŋ nyi Kristo nsaa kɔ kesakalea ŋko a la kejimuniwuraana na ŋko beyu ŋko agbirshumpoana nɛ n daa de. Nɛ mannɛ aloŋ nna menyeeŋ lar durnya ere to nna kuraa ai. 11Kusɔ nɛ n daa de e la fanɛ men sa maŋ shin nɛ menyi nɛ esa kama nɛ e bee tre mbe kumu ekurgepo, mo alɛ nsaa wɔ kesakalea be kebaawɔtɔ to ŋko ŋkaa kɔ kejimuni ŋko emo nɛ e wɔtɔ a shuŋ agbir ŋko a na a tege basa ŋko emo nɛ e bee nuu nsa a boo ŋko emo nɛ e la eyu e baa kɔ kɔnɔkoŋwule be kebaawɔtɔ. Menyi nɛ loŋ be esa e sa maŋ bɔ enɔ n wɔtɔ kawie koŋwule to gba n ji. 12Kashenteŋto, m maŋ kɔ ekpa nɛ n ji bumo nɛ b maŋ wɔ asɔri na to demu. Bumo nɛ b wɔ asɔri na to e la bumo nɛ k daga an ka bee keni bumo be asheŋ to. 13Ebɔrɛ e naaŋ ji basa nɛ b maŋ wɔ asɔri na to demu. Kusɔ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ e la fanɛ: “Men ju alubiworapo kama ashi menyi to.”

6

Beyirdapo be keyɛr abar kɔɔti to be asheŋ

1Nɛ menyi to be ekama nɛ ekurgepo ko nya kamalga, nuso nɛ amodoŋwura beeŋ wora n nya kagbene n yɛr ekurgepo na demujipowuraana mo nɛ b maŋ nyi Ebɔrɛ be anishito nseŋ kini keyɛr kesheŋ na Ebɔrɛ be basa laraso be anishito? 2Men maŋ nyi fanɛ Ebɔrɛ be basa e naaŋ ba ji durnya to ebi kikɛ demu kachako a? To, nɛ menyi ka beeŋ ba ji durnya ere to ebi kikɛ demu, men maaŋ tiŋ n ji le be asheŋ wurbi ere bre a? 3Men maŋ nyi fanɛ anyi e naaŋ ba ji emalaika demu a? Nɛ an ka beeŋ tiŋ n ji emalaika demu, kebaawɔtɔ ere to be asheŋ bre maŋ bɛ n sulge a? 4To, nɛ fanɛ loŋ be asheŋ ba menyi to nna, menyee ta amo nna a yɔ basa mo nɛ b maŋ la shɛŋ ashi asɔri to ebi be anishito fanɛ b ji amo a? 5Ŋ kaŋɛ menyi kesheŋ ere nna nɛ anishinyɔr e pɛ menyi. Ama esa kikɛ maŋ wɔ menyi to a nyi asheŋ nɛ e tiŋ n shin nɛ kesheŋ nɛ k wɔ bekurgepo anyɔ be nferinto e nya edesekpa a? 6Ama ekurgepo ko bee ta mo barkasa nna a yɔ demujikpa nɛ b ya yili basa nɛ b maa bɛ Yesu so na be anishito a? 7Men ka baa kɔ asheŋ menyi to ere e naa ŋini fanɛ men tɔr kashenteŋto pasaa. Men daa maaŋ tiŋ n shuli kejija nna n sa abar ŋkaa maaŋ yɛr abar demujikpa a? Keshuli n shin nɛ b puni menyi maŋ bɔ keyɛr abar demujikpa a? 8Ama kumo nɛ men gbagba wɔtɔ a da abar so nsaa puni abar na hale men niopibiana gbagba kuraa. 9Men maŋ nyi fanɛ mannɛ basa lubi e naaŋ ba nya Ebɔrɛ be kuwura na to n luri ŋko? Men sa maŋ shin nɛ esa kikɛ e fule menyi. Kesakaleawuraana kikɛ ŋko bumo nɛ baa shuŋ agbirana ŋko bumo nɛ baa kil nsaa ji kesakalea ŋko benyɛn mo nɛ baa di abar keche nɛ kenyɛn kikɛ maaŋ nya Ebɔrɛ be kuwura na to n luri kikɛ. 10Beyu ŋko kejimuniwuraana ŋko nsanuupoana ŋko bumo nɛ baa tege bumo braana ŋko besugepoana maaŋ nya Ebɔrɛ be kuwura na to n luri kikɛ. 11Loŋ nɛ menyi be beko daa du, ama naniere bre Ebɔrɛ fɔr menyi so ashi kulubi to nseŋ lara menyi nɛ men ki mbe basa. Men bɔla Enyɛnpe Yesu Kristo be ketre so nɛ an be Ebɔrɛ be Kiyoyu na so n ji n lar.

Kusɔ nɛ k daga fanɛ ebɛsopo e baa kɔ mbe eyur a wora be asheŋ

12Menyi be beko bee kaa kaŋɛ le kukoko to: “Ŋ kɔ ekpa nɛ n wora kusɔ kama nɛ mee sha.” Kashenteŋ nna, ama mannɛ kusɔ kama malɛ e walɛ n sa ma. Menyee yɛ kukoko to: “Ŋ kɔ ekpa nɛ n wora kusɔ kama nɛ mee sha.” Kashenteŋ nna, ama ma alɛ maaŋ shin nɛ kusɔ kama e ta ma ŋ ki kumo be kenya. 13Esa ko malɛ beeŋ naŋ kaŋɛ le: “Ajibi e wɔ epun nɛ epun malɛ gba wɔ ajibi.” Kashenteŋ nna, ama baa nyiŋi fanɛ kachako Ebɔrɛ beeŋ mur amo kikɛ. A maŋ daga fanɛ dimɛdi e baa ta mbe eyur a wora kesakaleasheŋ, k daga fanɛ e baa ta kumo nna a shuŋ Enyɛnpe na nɛ Enyɛnpe na malɛ e baa shuŋ eyur na. 14Ebɔrɛ e tiŋi Enyɛnpe ashi luwu to, mo alɛ beeŋ ta mbe eleŋ n tiŋi anyi alɛ gba ashi luwu to. 15Men maŋ nyi fanɛ men be eyurana ere la Kristo gbagba be mba ko nna ŋko? To, k daga fanɛ n ta Kristo to be mba ko n ya chɔga sakaleche be eyur so a? Kuraa, loŋ maaŋ nya kikɛ. 16Men maŋ nyi fanɛ esa kama nɛ e ta mbe eyur a wɔtɔ sakaleche to, bumo benyɔ na bee ki eyur koŋwule nna a? Ŋkpal manɛ so, abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ fanɛ: “Enyɛn kama nɛ e ta mbe kaba n wɔtɔ eche to, mo nɛ eche na bee ki kukoŋwule nna.” 17Ekama malɛ nɛ e ta mbe kumu n wɔtɔ Enyɛnpe na to, mbe kiyoyu nɛ Enyɛnpe na peya bee ki kukoŋwule nna. 18Amoso, men baa gelge kesakalea be keji. Kulubi kama nɛ esa wora, e maa wora kumo a gbiti mbe eyur, ama ekama nɛ e bee ji kesakalea bee ji kumo nna a gbiti mo gbagba be eyur nna na. 19Men maŋ nyi fanɛ men be eyur ere la Kiyoyu Cheeŋ mo nɛ Ebɔrɛ ta mo n sa menyi nɛ e wɔ menyi to na be lambu nna a? Men maŋ wɔ men gbagba be amu nna. 20Ŋkpal manɛ so, kukɔ damta nɛ Ebɔrɛ ka n tɔ menyi. Amoso, men ta men be eyurana ere a maŋkura Ebɔrɛ.

7

Kakil be asheŋ

1To, naniere men shin nɛ n sa menyi asheŋ nɛ men sibɛ ma na be afito. Nɛ esa baa maŋ ta eche, loŋ walɛ. 2Ama ŋkpal kesakalea ka shi ga so, a daga fanɛ enyɛn kama ka ta mo gbagba be eche nɛ eche kama malɛ gba e baa kɔ mo gbagba mo kul. 3A daga fanɛ ekul na e baa wora kakil to be asɔ nɛ a daga fanɛ ekul e baa wora a sa mbe eche nɛ eche na malɛ gba e baa wora asɔ nɛ a daga fanɛ eche e baa wora a sa mo kul na. 4Eche na be eyur maŋ la mo gbagba peya nna, ekul na e wɔ kumo. Loŋ koŋwule na nɛ enyɛn na gba be eyur maŋ la mo gbagba peya, eche na e wɔ kumo. 5Amoso, men sa maŋ kaa mɔn abar keche nɛ kenyɛn be kedi ashi men be kebaawɔtɔ to ama men baŋ yili kumo nna fanɛ men maaŋ ba abar so yili saŋko n ya fo saŋko ŋkpal men ka bee sha keta men be nfɛra n wɔtɔ kabɔrɛkule to so. Ama kumo be loŋ be kaman men naŋ ba abar so nɛ Setani e sa maŋ kaŋ nya ekpa n fule menyi nɛ men tɔr mbe kechɔŋkeni to ŋkpal men ka maaŋ tiŋ n nyiti so. 6Asheŋ nɛ mee kaŋɛ ere maa ŋini fanɛ mee sa menyi mbra nna fanɛ men luri kakil to, ama m baa kaŋɛ nna fanɛ nɛ men wora loŋ, k maŋ lubi. 7Nɛ esa kama daa du fanɛ ma nna, k daa beeŋ par ma paa, ama ekama malɛ nɛ mbe kakɛ mo nɛ Ebɔrɛ sa mo, eko beeŋ baa kɔ kakɛ ere nɛ ede malɛ e baa kɔ kakɛ ere.

8Kusɔ nɛ ŋ kɔ nɛ ŋ kaŋɛ egbawu nɛ bekulponyɛnana nɛ bekulpocheana nde fanɛ nɛ b maŋ luri kakil to nsaa wɔtɔ le fanɛ ma gbagba e bɔ. 9Ama nɛ fanɛ b maaŋ tiŋ bumo be amu, b luri kakil to, ŋkpal manɛ so, esa ka luri kakil to bɔ keche nɛ kenyɛn be kedi be kasha ka wɔ mo to a chɔɔ mo to.

10Le be mbra ere malɛ nɛ mee ta a sa kakilwuraana, mannɛ ma e naa sa bumo, Enyɛnpe e naa sa bumo, a maŋ daga fanɛ eche ka yige mo kul. 11Ama nɛ k ba fanɛ e wora loŋ nna, a maŋ daga fanɛ eche na e naŋ kil enyɛn pɔtɛ. Ama nɛ e naa sha kakil, e shin nɛ mo nɛ mo kul e naŋ nyalɛ m ba abar so. Enyɛn kama malɛ e sa maŋ kaŋ kini mbe eche.

12Basa nɛ b ka malɛ kikɛ, le nɛ ŋ kɔ a kaŋɛ bumo, ma e naa kaŋɛ, mannɛ Enyɛnpe, fanɛ ekurgepo kama nɛ e kɔ eche mo nɛ e maŋ la eyirdapo, nɛ eche na bee sha mo nɛ mbe kebaawɔtɔ, ekurgepo na e sa maŋ kaŋ kini mo. 13Eche kama malɛ nɛ e kɔ ekul mo nɛ e maŋ la eyirdapo, nɛ ekul na bee sha mo nɛ mbe kebaawɔtɔ, eche na e sa maŋ kaŋ kini mo. 14Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ kpal eche na so nna n ta mo kul na ŋ ki esa laraso. Nɛ enyɛn na e la eyirdapo, Ebɔrɛ bee ta eche na gba nna a ki esa laraso ŋkpal mo kul na so. Nɛ mannɛ fanɛ loŋ nna, bumo be mbia daa maaŋ baa la Ebɔrɛ be mbia laraso, ama kananɛ k du le ere bre b la nna. 15Ama nɛ fanɛ emo nɛ e maŋ yirda na gbagba lar bre, fo shin nɛ e baa yɔ. Loŋ be asheŋ na bre be mbra maa pɛ enyɛn mo nɛ e la eyirdapo ŋko eche mo nɛ e la eyirdapo. Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ tre anyi nna nɛ an ba kaa wɔ kagbenewushi to. 16Eche kilpo mo nɛ e la eyirdapo, nuso nɛ feeŋ wora m pin fanɛ mannɛ fo so nɛ fo kul beeŋ bɔla n nya kumɔlga? Ŋko fo, ekul mo nɛ fo la eyirdapo ere, nuso nɛ feeŋ wora m pin fanɛ mannɛ fo so nɛ fo eche beeŋ bɔla n nya kumɔlga?

Kaplɛkama nɛ Ebɔrɛ ta ekama n wɔtɔ e baa wɔ ndoŋ be asheŋ

17Kusɔ nɛ k baa wɔtɔ e la fanɛ ekama e baa kɔ kebaawɔtɔ mo nɛ Enyɛnpe na ta n sa mo pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ tre mo na a yil to kpakpa. Kusɔ nɛ n sibɛ n nase a sa asɔriana na kikɛ nna na. 18Esa kama nɛ b daŋ ku mo kututu pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ tre mo, e sa maŋ naŋ fin kekpara keku na. Ekama malɛ nɛ e daa maŋ ku pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ tre mo, e sa maŋ naŋ shin nɛ b ku mo. 19Nɛ b ku esa ŋko b maŋ ku mo, k maŋ la shɛŋ. Kusɔ nɛ k tir e la fanɛ men baa bɛ Ebɔrɛ be mmalga naseso so. 20Kanaŋkama nɛ ekama daa du pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ daŋ tre mo, e baa kraa du loŋ. 21Fo daa la kenya nna pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ daŋ tre fo ŋko? Sa maŋ shin nɛ k tir fo. Ama nɛ fo nya fo kumu be kesɔnyige be ekpa bre, fo lar kenyaya na to. 22Ŋkpal manɛ so, ekama nɛ e daa la kenya pɔɛŋ nɛ Enyɛnpe tre mo la Enyɛnpe be esa sɔnyigeso nna. Nɛ ekama malɛ nɛ e daa wɔ mbe kumu pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ tre mo e ki Kristo be kenya nna na. 23Men baa nyi fanɛ kukɔ damta nɛ Ebɔrɛ ka n tɔ menyi. Amoso, men sa maŋ ki edimɛdi be anya. 24Ŋ kurgepoana, kanaŋkamaso nɛ ekama daa du pɔɛŋ nɛ Ebɔrɛ daŋ tre mo na, e baa kraa du loŋ nɛ mo nɛ Ebɔrɛ e baa wɔtɔ.

Bumo nɛ b maŋ naŋ luri kakil to nɛ bekulpoche nɛ bekulponyɛnana be asheŋ

25To, naniere men shin nɛ an keni bumo nɛ b maŋ naŋ luri kakil to na be asheŋ to. Enyɛnpe maŋ ta kamalga naseso nɛ k bee yɔ bumo be kaplɛa so n sa ma, ama meeŋ kaŋɛ menyi kusɔ nɛ ma nɛ n la esa nɛ baaŋ tiŋ n yirda ŋkpal Enyɛnpe na be kuwɔr so na gbagba be nfɛra bee kaŋɛ ma.

26Ma nfɛra bee wora ma nna fanɛ ŋkpal naniere be kebaawɔtɔ nyaŋgraŋ ere so, esa maŋ luri kakil to, k bɔ. 27Ekama nɛ e kɔ eche e sa maŋ kaŋ fin kakilgboŋi. Enyɛn kama malɛ nɛ e maŋ kɔ eche, e sa maŋ kaŋ fin eche n ta. 28Ama nɛ fo ta eche, mannɛ kulubi nɛ fo wora. Kasuŋgurbia kama malɛ nɛ e kil maŋ wora kulubi nna. Ama basa kama nɛ b luri kakil to beeŋ nya etɔrɔ ashi kebaawɔtɔ ere to, kumo alɛ be loŋ to nɛ mee sha kumɔlga menyi ashi to na.

29Ŋ kurgepoana, kusɔ nɛ n de e la fanɛ, saŋɛ maŋ naa shi. Amoso, bekama nɛ b kɔ beche e baa wɔtɔ fanɛ bumo nɛ b maŋ kɔ beche. 30Bumo nɛ baa shu e baa wɔtɔ fanɛ b maa shu, nɛ basa nɛ bumo be ŋgbene fuli bumo na e baa wɔtɔ fanɛ bumo be ŋgbene maŋ fuli bumo. Bumo nɛ baa tɔ asɔ malɛ gba e baa wora fanɛ mannɛ bumo e wɔ asɔ nɛ b tɔ na. 31Bekama malɛ nɛ b wɔ durnya ere to be asɔ be asheŋ woraso to, b baa wora amo ŋkaa maa shin nɛ amo be asheŋ e bɔlɔ bumo to, ŋkpal manɛ so, durnya ere be kananɛ k du ere bee choŋ nna na.

32Mee sha fanɛ men be ŋgbene e baa dese menyi nna. Enyɛn mo nɛ e maŋ kɔ eche be nfɛra wɔ Enyɛnpe be aparsheŋ to so nna nɛ e bee fɛ kananɛ e beeŋ wora n wora Enyɛnpe na be aparsheŋ. 33Ama enyɛn mo nɛ e kɔ eche bre be nfɛra wɔ durnya ere to be asheŋ to so nna nɛ e bee fɛ kananɛ e beeŋ wora n wora mbe eche be aparsheŋ 34nɛ mbe nfɛra bee wora mo anyɔnyɔ. Eche nɛ e maŋ kɔ ekul ŋko eche mo nɛ e maŋ nyi enyɛn be nfɛra wɔ Enyɛnpe be asheŋ to so nna nɛ e bee fɛ kananɛ e beeŋ wora n wora a du cheembi ashi mbe eyur nɛ mbe kiyoyu to be asheŋ. Ama eche kilpo be nfɛra wɔ durnya ere to be asheŋ to so nna a fɛ kananɛ e beeŋ wora n wora mo kul be aparsheŋ. 35Men be kechɛto so so nɛ mee kaŋɛ asheŋ ere na, m maa sha fanɛ n nyaŋ menyi nna. M baa sha fanɛ men baa wora asɔ nɛ a niŋi nsaa bɔla ekpa nna a kɔ kagbene koŋwule be kasha a shuŋ Enyɛnpe ŋkaa maŋ naŋ ka mba ko.

36Enyɛn kama nɛ e bee fɛ fanɛ e maa wora asheŋ nɛ a daga mo nɛ mo jipo be nferinto nɛ eche na malɛ gba bee bel nɛ enyɛn na wu fanɛ a daga fanɛ e ta eche na, men shin nɛ e wora kusɔ nɛ e bee sha, mannɛ kulubi nna, men shin nɛ b ta abar. 37Ama enyɛn kama nɛ e baa yil to nɛnɛ mbe kagbene to a maŋ wɔ katiŋ kama to, mo alɛ nsaa tiŋ mbe kumu a sha mo nɛ kebichebi na e baa wɔ kejipo to, kusɔ lela nɛ amodoŋwura wora na. 38Amoso, esa kama nɛ e ta mo jipo wora kusɔ lela nna, ama emo nɛ e maŋ ta mo jipo, wora nɛnɛ a chɔ loŋ.

39Eche kilpo mo kul baa wɔ ŋkpa to, e maŋ wɔ mbe kumu enyɛn na be kaman, ama nɛ enyɛn na baŋ wu bre e kɔ ekpa nɛ e kil enyɛn kama nɛ e bee sha, ama a daga fanɛ amo be kanyɛn na e baa la Enyɛnpe na peya. 40Ma ere kutɔ, nɛ e chena loŋ e beeŋ baa kɔ kagbenefuli a chɔ e ka naŋ kil, ma alɛ bee tama fanɛ ŋ kɔ Ebɔrɛ be Kiyoyu na.

8

Nlɔŋɛjibiana be asheŋ

1To, naniere men shin nɛ an keni nlɔŋɛjibiana be asheŋ to. An nyi fanɛ an kikɛ kɔ kanyiasheŋ fanɛ kananɛ menyee kaŋɛ na. Kanyiasheŋ malɛ e naa shin nɛ esa bee maŋ mbe kumu so nɛ kasha malɛ bee shin nɛ esa bee yɔ anishito. 2Esa baa fɛ fanɛ e nyi kusɔ ko, kumo ere e maŋ naŋ pin kusɔ na to fanɛ kananɛ k daga fanɛ e baa nyi kumo. 3Ama ekama nɛ e bee sha Ebɔrɛ, kumo ere Ebɔrɛ nyi amodoŋwura.

4To, naniere an keni nlɔŋɛjibiana be asheŋ to. An baa nyi fanɛ kegbir la kusɔ nɛ k maŋ kɔ ŋkpa kumo to nna a wɔtɔ, anyi alɛ nseŋ naa nyi fanɛ Ebɔrɛ koŋwule e wɔtɔ, ekama maŋ naŋ ti mo so. 5Hale nɛ asɔ damta wɔ ebɔrɛso nɛ kasawule nɛ basa bee ta amo fanɛ bumo be ebɔrɛana gba, kumo alɛ la kashenteŋ nna fanɛ le be ebɔrɛ damtaana nɛ benyɛnpe damtaana wɔtɔ, 6ama anyi ere kutɔ Ebɔrɛ koŋwule e baa wɔtɔ, mo e la Etuto mo nɛ kusɔ kikɛ shi mo kutɔ, mo alɛ so nɛ an wɔtɔ na. Enyɛnpe koŋwule, Yesu Kristo na malɛ e wɔtɔ, mo nɛ Ebɔrɛ bɔla mo so n to kusɔ kikɛ mo alɛ nsaa sa anyi ŋkpa na.

7Anyi alɛ nyi le be asheŋ ere, ama mannɛ ekama e kɔ le be kanyiasheŋ ere bre. Hale mbre, agbirshuŋ baŋ luri basa be nfɛra to nna ga nɛ baa fɛ fanɛ nɛ baa ji nlɔŋɛjibi, kegbir gbagba be ajibi nɛ baa ji. Bumo alɛ be nfɛra ka maŋ kɔ eleŋ so a maa dese bumo nsaa wora bumo fanɛ b luri eyurpi to nna na. 8Ama ajibi maaŋ tiŋ n yɛr anyi Ebɔrɛ be anishito. Nɛ an baa maŋ ji, anyi maa paŋ shɛŋ Ebɔrɛ kutɔ nɛ anyi alɛ naŋ ji, anyi maa nya shɛŋ. 9Ama men baa da so nɛ le be kamooji mo nɛ men kɔ ere e sa maŋ shin nɛ bumo nɛ b maŋ kɔ eleŋ yirda na to na e tɔr alubi to. 10Ŋkpal manɛ so, esa nɛ e maŋ kɔ eleŋ baŋ wu fo nɛ fo kɔ le be kanyiasheŋ ere ka tase kegbir ko be lambu to a ji nɛ amodoŋwura na be nfɛra maŋ kɔ eleŋ, kusɔ nɛ e wu na maaŋ leŋ mo to nɛ e baa ji nlɔŋɛjibi a? 11Saŋɛ na so, fo kanyiasheŋ na beeŋ shin nɛ epɔsopo na, fo niopibi mo nɛ Kristo wu n sa na e mur mbe alubi to nna na. 12Nɛ fo alɛ baa wora kulubi a da fo niopibiana so le a doro bumo be ŋgbene pɔsoana, fee wora kulubi nna a da Kristo so nna na. 13Amoso, nɛ ajibi baa la asɔ nɛ a bee shin nɛ n niopibi bee tɔr, kumo ere m maaŋ naŋ we eblaŋ kikɛ, saŋɛ na so m maaŋ shin nɛ n niopibi na e tɔr.

9

Ekpaana nɛ eshuŋipo kɔ be asheŋ

1Men shin nɛ an bishi menyi kusɔ ko. M maŋ wɔ ma kumu nna a? Mannɛ eshuŋipo e la ma a? M maŋ naŋ wu an Nyɛnpe Yesu nna a? Mannɛ menyi e la kushuŋ nɛ mee shuŋ a sa Enyɛnpe na be tɔɔnɛ a? 2Nɛ m maŋ la beko be eshuŋipo gba, emɔrɔ maŋ wɔtɔ fanɛ n la menyi alɛ be eshuŋipo. Ŋkpal manɛ so, menyi e la ma kebaa la eshuŋipo be tɔɔnɛ ashi Enyɛnpe na to.

3Kusɔ nɛ ŋ kɔ a kaŋɛ basa nɛ baa keni ma asheŋ to a wu ma kulubi nna na. 4Anyi maŋ kɔ ekpa fanɛ basa e sa anyi ajibi nɛ asɔnuuso nna ŋkpal anyi be kushuŋ ere so a? 5Ma alɛ maŋ kɔ ekpa nna nɛ ŋ kil ebɛsopoche ko n ta mo m bɛ anyi so fanɛ kananɛ Enyɛnpe mo sipoana nɛ Sifas nɛ beshuŋipo mo nɛ b ka na bee wora na a? 6Ŋko ma nɛ Baanabas nawule e daga fanɛ an baa shuŋ a ji? 7Soja mo gbagba e naa ka mo gbagba be kumu ashi kushuŋ na to? Esa mo e naa duu ndibi sɔrso nɛ a baa wora nɛ e maaŋ ji amo be asɔrso na? Esa mo e naaŋ baa keni ana so ŋkaa maaŋ baa nyaŋ amo kenyipo? 8Dimɛdi be eleŋso nɛ n yil so a kaŋɛ le ere a? Mannɛ aloŋ koŋwule na be asheŋ nɛ mbra na bee kaŋɛ na a? 9B sibɛ anebi Mosis be mbra na to fanɛ: “Sa maŋ kaŋ kre kena mo nɛ k bee shuŋ ajibi to be kɔnɔ.” To, ana be asheŋ e tir Ebɔrɛ a? 10Mannɛ anyi nawule so e shin nɛ e daŋ malga loŋ a? Kashenteŋto, anyi so nɛ e daŋ shin nɛ b sibɛ loŋ na, ŋkpal manɛ so, edɔpo nɛ eteŋipo kikɛ daga fanɛ b baa tama kenya adɔjibi na be ako. 11Nɛ an bar abɔrɛsheŋ m baa wɔtɔ menyi to fanɛ kananɛ eduupo bee duu asɔ duuso na, k la tɔrɔ gboŋgboŋi nna ga fanɛ an nya asɔ ashi menyi kutɔ a? 12Nɛ beko baa kɔ ekpa fanɛ b baa nya le be kechɛto ashi menyi kutɔ, a maŋ daga fanɛ an baa kɔ loŋ be ekpa a chɔ bumo a?

Ama anyi alɛ daa maŋ ŋini loŋ be ekpa nɛ an kɔ na. An daŋ ji kanyiti ashi kusɔ kama to nna, saŋɛ na so anyi maaŋ shin nɛ shɛŋ shɛŋ e kagle Kristo be baru lela na ekpa. 13Men maŋ nyi fanɛ basa nɛ baa shuŋ bɔrɛlambu to bee nya bumo be keji nna ashi bɔrɛlambu na to nɛ bumo nɛ baa shuŋ bɔrɛsure akpa na malɛ gba bee nya bumo be kachige ashi asɔ nɛ baa ta a lara esarga na to a? 14To, loŋ koŋwule na nna nɛ Enyɛnpe nase kumo fanɛ a daga fanɛ bumo nɛ baa bɔ Baru Lela na e baa nya bumo be kusɔ jiso ashi baru lela na be kebɔ to.

15Ama ma alɛ daa maŋ ŋini ekpa nɛ ŋ kɔ ana ere be kekama, ma alɛ maŋ naa sibɛ naniere nna a sa menyi nɛ n nya loŋ be kechɛto na. Cha, nɛ n wu gba k bɔ ŋ ka shin nɛ esa e nya ekpa m mɔn ma ashi kepuchi to. 16Ama m maŋ kɔ ekpa bre nɛ ŋ kpal ŋ ka bee bɔ Baru Lela na so m puchi, ŋkpal manɛ so, k la katiŋ nna fanɛ m bɔ Baru Lela na. Nɛ ma alɛ maŋ bɔ Baru Lela na, asheŋ maaŋ nyalɛ n sa ma kikɛ. 17Ŋkpal manɛ so, nɛ fanɛ mee wora loŋ nna ŋkpal ma alɛ gbagba be keparso, n daa beeŋ baa kɔ kakɔka, ama nɛ k maŋ la fanɛ ŋ gbagba be kepar be asheŋ so nɛ mee wora kumo, kumo ere kusɔ nɛ b ta m bɔɔ ma enɔ nɛ mee wora. 18To, nɛ manɛ e la ma tɔɔnɛ? Kumo nde jia: Mee bɔ kubɔya na nna nɛ n tiŋ n ta kumo n sa basa ŋkaa maaŋ sɔ bumo shɛŋ, saŋɛ na so m maaŋ ta ekpa mo nɛ ŋ kɔ ana ere a ji ashi kushuŋ na to.

19N wɔ ma kumu nna a maŋ la esa kikɛ be kenya, ama n ta ma kumu nna ŋ ki kenya a sa ekama, saŋɛ na so meeŋ nya basa damta n ti so nɛ b ba pin Ebɔrɛ. 20Nɛ ma nɛ Juwebi baa la n wɔtɔ nna fanɛ Juw be esa, saŋɛ na so meeŋ nya bumo n wɔtɔ Yesu be kebɛso to. Kumo e la fanɛ ma alɛ gbagba maŋ wɔ anebi Mosis be mbra na to, ama ma nɛ bumo nɛ b wɔ kumo to na baa la, mee ta ma kumu nna fanɛ n wɔ mbra na to nna, saŋɛ na so meeŋ nya bumo nɛ b wɔ mbra na to gba n wɔtɔ Yesu be kebɛso to. 21Nɛ ma nɛ bumo nɛ b maŋ wɔ anebi Mosis be mbra na to baa la n wɔtɔ nna fanɛ esa nɛ e maŋ wɔ mbra na to, mannɛ fanɛ m maa bɛ Ebɔrɛ be kɔnɔ so nna, n wɔ Kristo be mbra to nna, saŋɛ na so meeŋ nya bumo nɛ b maŋ wɔ mbra na to gba n wɔtɔ Yesu be kebɛso to n ti so. 22Nɛ m baa wɔ yirda na to be bepɔshipo to, mee ta ma kumu nna a ki epɔsopo, saŋɛ na so meeŋ nya bumo bepɔshipo na n wɔtɔ Yesu be kebɛso to. N ta ma kumu nna ŋ ki kusɔ kikɛ n sa basa be nnaŋ to kikɛ, saŋɛ na so meeŋ bɔla ekpa kama so n shin nɛ basa na be beko e nya kumɔlga. 23Mee wora asheŋ ere kikɛ nna ŋkpal baru lela na so so, saŋɛ na so, ma alɛ gba beeŋ nya kumo be enɛfa na be ako.

24Men maŋ nyi fanɛ eshile kikɛ to beshilepo na kikɛ bee shile nna, ama esa koŋwule e naa kaa ji kɔŋkɔŋ a? Men baa shile nɛnɛ, saŋɛ na so menyeeŋ nya kɔŋkɔŋ n ji. 25Ekama nɛ e beeŋ ki eshilepo bee keta mbe kumu nna nɛnɛ kenishipereso. Baa kaa wora loŋ nna, saŋɛ na so, baaŋ ji kɔŋkɔŋ n nya kusɔ nɛ k maaŋ chɛr nseŋ jija, ama anyi ere, kusɔ nɛ k maa jija so nɛ anyee wora loŋ. 26Amoso, m maa shile chamcham nna fanɛ esa nɛ e maŋ nyi kakpa nɛ e bee yɔ. M maa bile kolu nna fanɛ esa nɛ e bee too enɔ to a wɔtɔ afu to na nna. 27Ama mee kaa kɔrfɛ ma eyur nna a shin nɛ k bee nu a sa ma, nɛ mannɛ aloŋ, meeŋ bɔ kubɔya na n sa basa nɛ ma alɛ gbagba e paŋ kɔŋkɔŋ na be keji.

10

Kefiɛ basa so ŋkpal agbir be asheŋ so be asheŋ

1Bekurgepoana, mee sha fanɛ men pin fanɛ kuwɔlpa daŋ juŋkpar an tutoana kikɛ nna nɛ bumo kikɛ daŋ bɔla teku na so n choŋ. 2Saŋɛ nɛ kuwɔlpa na daŋ juŋkpar bumo nɛ b daŋ bɔla teku na to n lar na, b daŋ bɛr bumo kabɔrɛbɛr nna n wɔtɔ anebi Mosis be kebɛso to. 3Bumo kikɛ daŋ ji kejibi koŋwule mo nɛ k daŋ shi Ebɔrɛ kutɔ na, 4nseŋ daŋ nuu asɔnuuso koŋwule mo nɛ a daŋ shi Ebɔrɛ kutɔ na. Kefalta mo nɛ kumo nɛ bumo daa na na kutɔ nɛ b daŋ nuu amo. Kefalta na e la Kristo na. 5Ama bumo be galeŋga be asheŋ daa maŋ par Ebɔrɛ, amoso, e daŋ shin nɛ bumo be eyurana pesaŋ m pesaŋ to nna n dese kiyi na to.

6To, le be asheŋ ere kikɛ la asɔ nɛ a bee ŋini anyi asɔ ko nna a fiɛ anyi so nɛ an sa maŋ kaa ta anyi be ŋgbene a deŋi alubi so fanɛ kananɛ b daŋ wora na. 7Men sa maŋ kaa la agbirshumpoana fanɛ kananɛ bumo be beko daa la na. Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Basa na daŋ chena nna n ji nseŋ nuu nseŋ koso n cha.” 8A maŋ daga fanɛ an luri kesakalea gba to fanɛ kananɛ bumo be beko daŋ wora nɛ bumo basa ŋgboŋ adunyɔ nɛ asa daŋ wu kachɛ koŋwule na. 9A maŋ daga fanɛ an wora Enyɛnpe na ŋ keni fanɛ kananɛ bumo be beko daŋ wora nɛ awɔ daŋ duŋ n duŋ bumo m mɔ na. 10Men sa maa bile asheŋ fanɛ kananɛ bumo be beko daŋ wora nɛ malaika mɔpo na daŋ mur bumo na. 11Asheŋ ere kikɛ daŋ wora bumo nna nɛ an pin kusɔ nɛ k wɔtɔ. B sibɛ amo n nase malɛ nna nɛ a baa fiɛ anyi so, ŋkpal manɛ so, jemanɛ mo nɛ an wɔtɔ ere bee fo durnya be ekar nna na.

12Amoso, ekama nɛ e bee fɛ fanɛ e yil kpakpa na e baa da so nsaa maŋ kaŋ tɔr. 13Kechɔŋkeni kama nɛ k ba menyi so la kusɔ nɛ k bee kaa ba esa kama so nna. Ama Ebɔrɛ la esa nɛ e maaŋ yige anyi n to nna, e maaŋ shin nɛ men luri kechɔŋkeni mo nɛ k chɔ menyi be eleŋ so to. Nɛ men baŋ luri kechɔŋkeni to, mo alɛ beeŋ bugi ekpa n sa menyi nɛ men tiŋ n nya n yili to kpakpa.

Agbirjibi be nshɛrgboŋana nɛ Enyɛnpe be kejibi na be asheŋ

14Amoso ma beshapo, men baa gelge kagbirshuŋ. 15Mee malga menyi kutɔ nna fanɛ benyiashempo, amoso, men gbagba e fɛ asheŋ nɛ mee malga ere be nfɛra ŋ keni.

16An ka bee kaa ji Enyɛnpe be kejibi na nsaa kule mbe nɛfa a wɔtɔ asɔrso be asɔnuuso be kawiebi nɛfaso to a nuu amo na, anyi kikɛ nɛ Kristo maŋ wɔ kɔnɔkoŋwule be kebaawɔtɔ to nna ŋkpal mbe ŋklaŋ so a? An ka bee kaa buri bodobodo na to nsaa we kumo na, anyi kikɛ nɛ Kristo maŋ wɔ kɔnɔkoŋwule be kebaawɔtɔ to nna ŋkpal mbe eyur so a? 17Bodobodo na bee kaa la kukoŋwule nna nɛ anyi basa damta bee tu abar a we kumo, amoso, an la eyur koŋwule to ebi nna. 18Men fɛ Israɛlebi be asheŋ ŋ keni. Men maŋ nyi fanɛ bekama nɛ b ji esarga mo nɛ b lara n sa Ebɔrɛ ashi bɔrɛsure na so wɔ bumo nɛ Ebɔrɛ be kɔnɔkoŋwuleso be kebaawɔtɔ to nna ŋkpal bɔrɛsure na so a? 19To, nuso nɛ mee ber ere, fanɛ kalɔŋɛjibi e la kusɔ ko ŋko kegbir bre e la kusɔ ko? 20Ayai, kusɔ nɛ mee ŋini e la fanɛ esarga mo nɛ basa nɛ b maŋ nyi Ebɔrɛ bee kaa lara na, la asɔ nɛ baa ta a sa alizinaana nna, mannɛ Ebɔrɛ nɛ baa ta a sa. Ma alɛ maa sha fanɛ menyi nɛ alizinaana e baa kɔ kɔnɔkoŋwule a wora asheŋ. 21Men maaŋ tiŋ n nuu asɔnuuso ashi Enyɛnpe be kawiebi na to nseŋ naŋ tiŋ n nuu alizinaana peya to. Men maaŋ tiŋ n nya kakpa n chena Enyɛnpe be ejikpa n ji nseŋ naŋ nya kakpa n chena alizinaana be ejikpa n ji. 22Ŋko anyee sha fanɛ an wɔtɔ Enyɛnpe kayurbesa to nna ŋ keni? Anyi e chɔ mo eleŋ a?

Kananɛ eyirdapo wɔ mbe kumu be asheŋ

23Le nɛ menyi be beko bee kaa kaŋɛ: “An kɔ ekpa nɛ an wora kusɔ kama nɛ anyee sha.” Kashenteŋ nna, ama mannɛ kusɔ kama malɛ e walɛ. Menyee kaŋɛ: “An kɔ ekpa nɛ an wora kusɔ kama nɛ anyee sha.” Kashenteŋ nna, ama mannɛ kusɔ kama e naa yɛr esa anishito. 24Esa kama e sa maa fin mo gbagba nawule be kelela, a daga fanɛ e baa fin basa pɔtɛ peya.

25Kusɔ kama nɛ baa fa eblaŋ be kebɛ to, men ji nsaa maa bishi asheŋ ŋkpal shika be nfɛra nɛ men kɔ so. 26Ŋkpal manɛ so: “Kasawule ere nɛ kusɔ kama nɛ k wɔ kumo so ere kikɛ la Enyɛnpe na peya nna.” 27Nɛ esa nɛ e maŋ la eyirdapo tre fo fanɛ fo ba ji nɛ fo shuli n yɔ, ya ji kusɔ kama nɛ b ta n yili fo anishito nsaa maŋ bishi asheŋ ŋkpal shika be nfɛra mo nɛ fo kɔ so. 28Ama nɛ esa ko baŋ kaŋɛ fo le: “B ta kumo nna n lɔŋɛ kegbir,” kumo ere fo sa maŋ ji kumo ŋkpal esa nɛ e kaŋɛ fo na so, nɛ shika be nfɛra so. 29Esa nɛ e kaŋɛ fo na be shika nɛ n de na, mannɛ fo alɛ gbagba peya, ŋkpal manɛ so, manɛ so nɛ mee shin nɛ esa pɔtɛ be shika be nfɛra bee keni ma kamooji be asheŋ to? 30Nɛ m baŋ chɔrɔ Ebɔrɛ ŋkpal ma ajibi so, manɛ so nɛ esa naa malga a gbiti ma ŋkpal ajibi mo nɛ n chɔrɔ Ebɔrɛ nsaa ji so so?

31Amoso, nɛ fee ji ŋko fee nuu nna ŋko kusɔ kama nɛ fee wora, wora amo kikɛ nɛ Ebɔrɛ e nya kemaŋkura. 32Sa maŋ kaŋ shin nɛ fo kebaawɔtɔ e shin nɛ Juw be esa kama ŋko Griik be esa kama ŋko Ebɔrɛ be asɔri na to be ekama e tɔr. 33Kusɔ nɛ ma ere bee wora nde: Kusɔ kama nɛ mee wora, mee wora ania nna nɛ k par ekama ŋkaa maa fɛ ŋ gbagba be kumu so so, ekama be kumu so nɛ mee wora loŋ, saŋɛ na so baaŋ nya kumɔlga.

11

1Amoso, men baa kute ma to fanɛ kananɛ mee kute Kristo to na.

Kebaabuu kumu so ashi asɔri to be asheŋ

2Saŋkikɛ mee chɔrɔ menyi nna ŋkpal men ka bee nyiŋi ma kusɔ kama to nɛ kananɛ men baa kɔ keŋini mo nɛ n ta n sa menyi na to so.

3Ama mee sha nna nɛ men pin fanɛ enyɛn kama be kumu e la Kristo, nɛ eche malɛ be kumu la enyɛn nɛ Kristo malɛ be kumu la Ebɔrɛ. 4Amoso, enyɛn kama nɛ e bee ta kusɔ a buu mbe kumu so nsaa kule Ebɔrɛ ŋko nsaa wu abɔrɛsheŋ to a malga basa to bee ŋaba mbe kumu nna na. 5Ama eche kama malɛ nɛ e bee kule Ebɔrɛ ŋko a wu abɔrɛsheŋ to a malga basa to nsaa maa ta shɛŋ a chɛ kumu bee ŋaba mbe kumu nna na. K baa du fanɛ b ka kpasa mbe kumu nna. 6Nɛ eche baa maa ta shɛŋ a chɛ kumu, kumo ere a daga fanɛ e shin nɛ b she mo. Ama nɛ fanɛ keshɛ eche na ŋko kekpesa mo so bee keta mo anishinyɔr bre, kumo ere amo be kache na e baa ta kusɔ a chɛ mbe kumu. 7A maŋ daga enyɛn bre ka ta kusɔ ko m buu mbe kumu so, ŋkpal manɛ so, e la Ebɔrɛ be kaduli nɛ Ebɔrɛ be kemaŋkura nna. Ama eche bre la enyɛn be kemaŋkura nna. 8Ŋkpal manɛ so, mannɛ enyɛn e shi eche to, eche e shi enyɛn to. 9Ebɔrɛ malɛ maŋ pɔr enyɛn nna n sa eche, e pɔr eche nna n sa enyɛn. 10Amoso, a daga fanɛ eche e baa ta kusɔ a chɛ mbe kumu a ŋini fanɛ e wɔ mo kul be kaseto nna ŋkpal emalaika so. 11Ama men baa nyiŋi fanɛ Enyɛnpe na to, nɛ enyɛn maŋ wɔtɔ, eche maŋ la shɛŋ, nɛ eche malɛ maŋ wɔtɔ, enyɛn maŋ la shɛŋ. 12Ŋkpal manɛ so, kananɛ eche baŋ shi enyɛn to na, loŋ koŋwule na nɛ eche bee kurge enyɛn. Ama kusɔ kama malɛ shi Ebɔrɛ kutɔ nna. 13Menyi alɛ gbagba e keni kesheŋ ere to, a daga fanɛ eche e baa kule Ebɔrɛ basa to ŋkaa maŋ ta shɛŋ n chɛ kumu a? 14Nɛ men keni Ebɔrɛ be kapɔr kikɛ to, men maŋ wu fanɛ nɛ enyɛn baa kɔ emin tenteŋ, k la ŋaba nna n sa mo ere gbagba a? 15Ama men maŋ nyi fanɛ nɛ eche bre kɔ emin tenteŋ, k la mbe kemaŋkura nna a? Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ sa mo emin tenteŋ na nna nɛ a baa buu mo so.

16To, kusɔ nɛ ŋ kaŋɛ ere, nɛ esa kama nɛ e bee sha keji kumo emɔrɔ, kusɔ nɛ mee kaŋɛ amodoŋwura e la fanɛ kusɔ nɛ anyi nɛ Ebɔrɛ be asɔriana na to ebi kikɛ bee bɛ so nna na.

Enyɛnpe be daŋkarejibi be asheŋ

17Le be kesheŋ ŋini ere bre to, m maŋ kɔ kechɔrɔ kama a sa menyi, ŋkpal manɛ so, men be nshɛrana to kejija e wɔtɔ, kelɔŋɛ maŋ wɔtɔ. 18Kusɔ nɛ k juŋkpar nde: N nu fanɛ men baŋ shɛr fanɛ asɔri, men kɔ kebargatoana nna menyi to, ma alɛ yirda kumo ashi ekpa ko so. 19Kumo alɛ la kashenteŋ nna fanɛ menyeeŋ baa kɔr abar to, saŋɛ na so, loŋ beeŋ shin nɛ basa e pin bumo nɛ b yil to nɛnɛ.

20Men ka bee kaa shɛr a sha keji Enyɛnpe be kejibi na, mannɛ Enyɛnpe be kejibi na nɛ menyee ji, 21ŋkpal manɛ so, men ka bee kaa ji na, ekama baa ji mo peya nna a maŋ naa jo esa kama. Amoso, beko wɔ akoŋ to nna nɛ beko malɛ nuu nsa m boo. 22Men maŋ kɔ epeana nna nɛ men baa ji nsaa nuu ndoŋana a? Ŋko menyee fɛl Ebɔrɛ be asɔri nna nsaa ŋaba bumo nɛ b maŋ kɔ shɛŋ na nna a? To, nɛ le ere, nuso nɛ mee kaŋɛ menyi? N chɔrɔ menyi ŋkpal le ere so a? Loŋ maaŋ wora kikɛ kuraa. 23Ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ n nya ashi Enyɛnpe kutɔ nɛ ma alɛ gba bee ta a sa menyi na fanɛ: Kanyɛ mo nɛ b daŋ debɔr Enyɛnpe Yesu na, e daŋ ta bodobodo nna 24n chɔrɔ Ebɔrɛ n loge nseŋ bu kumo to nseŋ kaŋɛ: “Ma eyur nɛ ŋ kɔ a sa menyi nde, men baa wora kesheŋ ere a nyiŋi ma.” 25B ka ji n loge nɛ e ta kawiebi na malɛ n wora kananɛ e daŋ wora na ŋ kaŋɛ: “Kawiebi ere e la Ebɔrɛ nɛ dimɛdi be ŋkre popɔr ŋkpal ma ŋklaŋ so na. Men baa wora loŋ saŋkikɛ nɛ menyee nuu asɔrso be asɔnuuso ashi kumo to na a nyiŋi ma.” 26Ŋkpal manɛ so, saŋkama nɛ menyee we bodobodo ere nsaa nuu kawiebi ere to be asɔ, menyee kute Enyɛnpe na be luwu be asheŋ to nna na hale n ya fo saŋɛ nɛ e beeŋ ya ba na. 27Amoso, ekama nɛ e we Enyɛnpe be bodobodo na nseŋ nuu asɔrso be asɔnuuso na ekpa nɛ k maŋ daga so, wora alubi nna ŋ gbiti Enyɛnpe be eyur nɛ mbe ŋklaŋ na nna na. 28Amoso, a daga fanɛ esa e keni mbe kumu so nɛnɛ pɔɛŋ nseŋ we Enyɛnpe be bodobodo na nseŋ nuu asɔnuuso na ashi kawiebi na to. 29Ŋkpal manɛ so, ekama nɛ e ji kejibi na nseŋ nuu asɔnuuso na ashi kawiebi na to nsaa maŋ nyi kusɔ nɛ eyur na bee ŋini, bee ji nna nsaa nuu kasogberge a sa mbe kumu nna na. 30Amoso nɛ menyi to be bedamta maŋ kɔ eleŋ nsaa lɔ nɛ menyi be beko malɛ gba wu na. 31Ama nɛ an baŋ keni anyi gbagba be ŋgbene to nɛnɛ bre, anyi maaŋ luri demuji kama to. 32Ama nɛ Enyɛnpe na baŋ sa anyi kasogberge n niŋi anyi ekpa, e bee wora loŋ nna, saŋɛ na so, e maaŋ ta anyi n ti durnyaebi so m mur. 33Amoso, ŋ kurgepoana, men baŋ ba nɛ men ba tu abar n ji, men baa jo abar. 34Ekama nɛ akoŋ kɔ, amodoŋwura e ji epe, saŋɛ na so, men baŋ ba shɛr abar so, kumo be lalaloge maaŋ bar kasogberge.

To, asheŋ nɛ a ka na bre, ŋ kaŋ ba, meeŋ ŋini menyi amo alɛ be afito.

12

Kiyoyu Cheeŋ na be ŋkɛ be asheŋ

1To, naniere ŋ kurgepoana, men shin nɛ an keni ŋkɛ mo nɛ a bee shi Kiyoyu na to na be asheŋ to. Mee sha fanɛ men baa nyi amo be asheŋ nna. 2Men nyi fanɛ saŋɛ nɛ men daa maŋ nyi Ebɔrɛ na, Setani e daŋ fuli menyi ekpa kama nɛ men daŋ bɔla so nɛ men bɛ agbir nɛ a la asɔ wuso na so. 3Amoso, mee sha fanɛ men pin fanɛ esa kikɛ nɛ e kɔ Ebɔrɛ be Kiyoyu na maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ le: “Kɔnɔso e baa wɔ Yesu so!” Esa kikɛ malɛ maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ: “Yesu e la Enyɛnpe” ama Kiyoyu Cheeŋ na e shin nɛ e kaŋɛ loŋ.

4Kiyoyu to be ŋkɛ be nnaŋ to e wɔtɔ, ama Kiyoyu koŋwule na e naa sa amo kikɛ. 5Ashuŋ be nnaŋ to damta nɛ Enyɛnpe ta m bɔɔ mbe basa enɔ, ama Enyɛnpe koŋwule e wɔtɔ. 6Ekpa be nnaŋ to damtaana so nɛ basa bee bɔla a shuŋ, ama Ebɔrɛ koŋwule na e kɔ amo a wɔ basa to a shuŋ. 7Kiyoyu na bee bɔla ekpa pɔtɛana so nna a lara mbe kumu a ŋini ekama nɛ mbe basa kikɛ e nya kechɛto, 8Kiyoyu na bee kaa sa esa ko kanyiasheŋ be kamalga be kakɛ nna ŋkaa sa eko malɛ nfɛra mo nɛ a shi mo gbagba kutɔ nɛ e malga be kakɛ. 9Kiyoyu koŋwule na malɛ gbagba e naa sa eko malɛ yirda fanɛ Ebɔrɛ beeŋ wora kusɔ ko be kakɛ nseŋ sa esa ko malɛ kakɛ nɛ e baa chɛ basa. 10Eko malɛ e bee sa mo kakɛ nna nɛ e baa wora emamachisheŋ, eko malɛ nɛ e sa mo kewuŋkaŋɛ be kakɛ, n sa eko malɛ kanyiasheŋ mo nɛ k bee shin nɛ esa bee pin ayoyu to be kakɛ, eko malɛ nɛ e sa mo ŋgbar mo nɛ e maa nu be nnaŋ to be ketiŋ ŋ gbar be kakɛ, nseŋ sa eko malɛ ŋgbar mo nɛ e maa nu be afito be kekute be kakɛ. 11Ade malɛ kikɛ Kiyoyu koŋwule na gbagba e naa sa amo, mo e naa sa basa ŋkɛ na be kekama kanaŋkamaso nɛ e bee sha.

Eyur koŋwule nɛ kumo be mba damta be asheŋ

12Fanɛ kananɛ eyur baa la kukoŋwule kumo alɛ nsaa kɔ mba damta nɛ kumo be mba na kikɛ wɔ eyur koŋwule so na gbagba na nɛ Kristo gba du. 13Ŋkpal manɛ so, Kiyoyu koŋwule na e shin nɛ anyi kikɛ, Juwebi ŋko Griikebi, anya ŋko bumo nɛ b wɔ bumo be amu kikɛ nyam bɔla kabɔrɛbɛr so ŋ ki eyur koŋwule to ebi nyam nɛ anyi kikɛ ba nya Kiyoyu koŋwule na. 14Ŋkpal manɛ so, eyur na maŋ la kaba koŋwule nna, mba damta nna. 15Nɛ eyur be keya baŋ kaŋɛ le: “Ŋkpal ŋ ka maŋ la enɔ so so, m maŋ la eyur na be kaba,” loŋ maaŋ tiŋ n shin nɛ k sa maŋ naa la eyur na be kaba. 16Nɛ kusoe baŋ kaŋɛ fanɛ: “Ŋkpal ŋ ka maŋ la kenishi so, m maŋ la eyur na be kaba,” loŋ maaŋ tiŋ n shin nɛ k sa maŋ naa la eyur na be kaba. 17To, nɛ eyur ere kikɛ daa la kenishi nna, nnɛ nɛ kenu daa beeŋ baa wɔ? Ŋko nɛ eyur ere kikɛ daa la kusoe nna, nnɛ nɛ efɛa be kenu daa beeŋ baa wɔ? 18Ama kananɛ k du ere Ebɔrɛ ta eyur be kaba kama nna n wɔtɔ eyur na to kananɛ e bee sha fanɛ a baa du. 19Nɛ amo kikɛ daa la kaba koŋwule nna, nuso nɛ eyur na daa beeŋ baa du? 20Ama kananɛ k du ere, mba damta e wɔtɔ, ama eyur koŋwule malɛ nna. 21Kenishi maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ enɔ le: “M maa sha fo kechɛto.” Kumu malɛ maaŋ tiŋ ŋ kaŋɛ ayadra le: “M maa sha men be kechɛto.” 22Ama nɛ fo keni to, feeŋ wu fanɛ eyur ere be mba nɛ a pɔ ga a chɔ mba nɛ a ka na e daga anyi. 23Mba mo nɛ anyee kaa fɛ fanɛ a maŋ la shɛŋ na malɛ nɛ anyee kaa ta bunyaŋ damta a sa. Mba mo nɛ a maŋ walɛ kenishiso na malɛ nɛ anyee kaa keni so nɛnɛ. 24An be mba mo nɛ a walɛ kenishiso na bre maŋ daga le be kekeniso ere. Ebɔrɛ gbagba e ta eyur be mba kikɛ n chɔga abar so nɛ e ta bunyaŋ n sa mba mo nɛ a maŋ kɔ bunyaŋ amo gbagba be amu so na. 25Saŋɛ na so kebarga to kama maaŋ baa wɔ eyur na to, ama mbaana na kikɛ beeŋ baa kɔ kagbene koŋwule a keni abar so. 26Eyur na be kaba koŋwule baa wu ebesa, eyur na kikɛ bee wu ebesa nna, kaba koŋwule malɛ baa nya bunyaŋ, mba na kikɛ bee nya kagbenefuli nna. 27To, menyi e la Kristo be eyur na nsaa la kumo be mba kukoko to.

28Asɔri na to, basa nɛ Ebɔrɛ juŋkpar n lara e la beshuŋipo, bumo nɛ b bɛ so e la abɔrɛsheŋ be bewuŋkaŋɛpo, besasopo e la beŋinipo, n ta emamachishumpoana m bɛ so, n ta bechɛpo nɛ bechɛtopo nɛ bumo nɛ baa keni ashuŋ be asheŋ to so m bɛ so nseŋ ta bumo nɛ baa gbar ŋgbar mo nɛ bumo gbagba maa nu m bɛ so. 29Bumo kikɛ e la beshuŋipo a? Bumo kikɛ e la abɔrɛsheŋ be bewuŋkaŋɛpo a? Bumo kikɛ e la beŋinipo a? Bumo kikɛ e naa shuŋ emamachishuŋ a? 30Bumo kikɛ e kɔ kechɛ be kakɛ a? Bekama e naa gbar ŋgbar nɛ bumo gbagba maa nu a? Bekama e naa kute ŋgbar nɛ bumo gbagba maa nu be afito a? Ayai, mannɛ bumo kikɛ e naa wora loŋ. 31Amoso, men baa ta men be ŋgbene kikɛ a fin ŋkɛ mo nɛ a walɛ ga na.

Ma alɛ beeŋ ŋini menyi ekpa mo nɛ k beeŋ yɛr menyi anishito n ti so.

13

Kasha be asheŋ

1Nɛ m baa tiŋ a gbar basa nɛ emalaika gba be ŋgbar ŋkaa maa kɔ kasha, kumo ere m baa du fanɛ kakure bureso nna ŋko awɔr fuloŋ.

2Hale nɛ m baa kɔ abɔrɛsheŋ be kewuŋkaŋɛ be kakɛ nsaa tiŋ a pin ewulosheŋ kikɛ nɛ kanyiasheŋ kikɛ to nsaa kɔ yirda kikɛ ma to a tiŋ a tia abee

ŋkaa maa kɔ kasha bre,

m maŋ la shɛŋ.

3Nɛ m baa tiŋ a ta kusɔ nɛ ŋ kɔ a kɛ basa ŋkaa beeŋ naŋ tiŋ n ta ma eyur n sa fanɛ b chɔɔ edɛ ŋkpal ma yirda so,

ma alɛ ŋkaa maa kɔ kasha bre,

kumo ere m maŋ nya tɔnɔ kikɛ.

4Kasha la kanyiti nna nɛ

kebaala esa.

Kasha maa besa eyur,

kumo alɛ maa maŋ kumu so.

K maŋ la kumu be ketinto

ŋko nfɛlso be kebaawɔtɔ.

5Esa nɛ e kɔ kasha maa fin mo gbagba nawule be kelela.

Kasha wɔ esa to e maa nya agbo manaŋ manaŋ,

mo alɛ maa ta alubi nɛ esa wora mo a wɔtɔ kagbene to.

6Kasha wɔ esa to, mbe kagbene maa fuli mo ŋkpal kulubi so, kashenteŋ e naa fuli mbe kagbene. 7Kasha wɔ esa to e maa gben a yige kusɔ kama to, e bee yirda kusɔ kama nna a tama kusɔ kama nsaa yil to kanyitiso malɛ saŋkama.

8Kasha maa loge kikɛ.

Ama kewuŋkaŋɛana bre

nɛ ŋgbar pɔtɛana be kegbar

nɛ kanyiasheŋ bre kikɛ beeŋ ba choŋ.

9Ŋkpal manɛ so, anyi be kanyiasheŋ ere nɛ anyi be kewuŋkaŋɛ ere maŋ naŋ bɔlɔ so n loge.

10Ama kusɔ nɛ k bɔlɔ so kaŋ ba, kusɔ nɛ k maŋ bɔlɔ so beeŋ choŋ.

11Ŋ ka daa la kebia, n daa malga fanɛ kebia nna

a fɛ nfɛra fanɛ kebia

a pin asheŋ to fanɛ kebia.

Ama ŋ ka ba ki enimu nɛ n yige mbibisheŋ ma asheŋ to.

12Naniere bre anyee wu asɔ nna lii fanɛ an ka bee keni digi to na. Ama saŋko anyeeŋ wu kusɔ kama kenishiso nɛnɛ.

Naniere n nyi asheŋ to gbrɛbi nna, ama saŋko meeŋ pin kusɔ kama to nɛnɛ n loge fanɛ kananɛ Ebɔrɛ nyi ma to na.

13Ama asheŋ ere kikɛ to asɔ nɛ a beeŋ baa wɔtɔ e la, yirda nɛ tama nɛ kasha, ama amo alɛ kikɛ be kejuŋkparso e la kasha.

14

Kewuŋkaŋɛ nɛ ŋgbar pɔtɛana be ŋkɛ be asheŋ

1Amoso, men baa kɔ a fin kasha nseŋ ta menyi be ŋgbene kikɛ n fin ŋkɛ mo nɛ a shi Kiyoyu na kutɔ na, fɔnfɔŋ kewu abɔrɛsheŋ ŋ kaŋɛ be kakɛ na. 2Ŋkpal manɛ so, esa kama nɛ e bee gbar ŋgbar mo nɛ e maa nu na, maa gbar amo nna a sa basa, Ebɔrɛ nɛ e bee gbar amo a sa, ŋkpal manɛ so, esa kama maa nu amo. E bee bɔla Kiyoyu na to nna a malga wuloso be mmalga. 3Ama esa kama nɛ e bee wu abɔrɛsheŋ na to a kaŋɛ bre bee malga nna a sa basa a chɛ bumo to nɛ b baa yɔ anishito nsaa leŋ bumo to a wushi bumo kagbene. 4Esa kama nɛ e bee gbar ŋgbar mo nɛ e maa nu, bee chɛ mo nawule be kumu to nna nɛ e yɔ anishito, ama ekama nɛ e bee wu abɔrɛsheŋ to a kaŋɛ bre, bee chɛ asɔri to ebi na kikɛ to nna nɛ b yɔ anishito. 5Nɛ men kikɛ daa gbar ŋgbar pɔtɛana nna, k daa beeŋ par ma, ama kusɔ nɛ k chɔ loŋ e la men kikɛ ka daa beeŋ baa tiŋ a wu abɔrɛsheŋ to a kaŋɛ. Ŋkpal manɛ so, esa nɛ e bee wu abɔrɛsheŋ to a kaŋɛ, chɔ esa nɛ e bee gbar ŋgbar mo nɛ e maa nu, ama esa ko baa wɔ ndoŋ a beeŋ tiŋ ŋ kute ŋgbar na be afito nɛ asɔri na to ebi kikɛ e nya kechɛto n yɔ anishito. 6Ŋ kurgepoana, nɛ m baŋ ba menyi kutɔ m ba kaa gbar ŋgbar mo nɛ m maa nu ŋkaa maŋ bar menyi kelaraŋŋini ko ŋko kanyiasheŋ ko ŋko kewu abɔrɛsheŋ ŋ kaŋɛ ŋko keŋini ko, mannɛ be tɔnɔ nɛ menyeeŋ nya? 7Hale alaŋsɔ fanɛ kalopi nɛ jaŋjilaŋ nɛ a maŋ kɔ ŋkpa ere gba, nɛ b maŋ foŋ ŋko n laŋ amo amo be ekpa so, nuso nɛ feeŋ wora m pin amo be kushu ka wɔ ebel? 8Ŋko nɛ fanɛ akarma maŋ laŋ ntempeni kananɛ k daga, nuso nɛ basa bee wora a bela ase a yɔ kena to? 9To, loŋ nɛ k du n sa menyi. Nɛ men baa maŋ gbar ŋgbar mo nɛ basa bee nu, nuso nɛ esa beeŋ wora m pin kusɔ nɛ menyee kaŋɛ? Nɛ b baa maa pin amo to, kumo ere fee malga a sa afu nna na. 10Ŋgbar nnaŋ to damta e wɔ durnya ere to, amo alɛ kikɛ be kekama kɔ kifito nna. 11Ama nɛ fanɛ m baa maa nu ŋgbar mo nɛ esa bee malga, kumo ere esa nɛ e bee malga amo la efɔ nna ma kutɔ nɛ ma alɛ la efɔ mo kutɔ. 12Loŋ nɛ k du n sa menyi alɛ gba. Amoso, ŋkpal men ka bee kɔ a fin kenya ŋkɛ mo nɛ Kiyoyu na bee sa so, men baa pere kenishi a nya ŋkɛ mo nɛ a bee shin nɛ asɔri na bee yɔ anishito ga na.

13Amoso, ekama nɛ e bee gbar ŋgbar mo nɛ e maa nu, e baa kule Ebɔrɛ fanɛ e shin nɛ e baa tiŋ a kute amo be afito. 14Ŋkpal manɛ so, nɛ m baa kule Ebɔrɛ ŋgbar mo nɛ m maa nu to, ma kiyoyu e naa kule, ama ma nfɛra bre maa wora shɛŋ shɛŋ. 15To, naniere, nuso nɛ meeŋ baa wora? Meeŋ baa ta ma kiyoyu a kule Ebɔrɛ nseŋ naa ta ma nfɛra gba a kule Ebɔrɛ. Meeŋ baa ta ma kiyoyu a boŋ nshɛ nseŋ naa ta ma nfɛra gba a boŋ amo. 16Nɛ fee ta fo kiyoyu a chɔrɔ Ebɔrɛ, nuso nɛ esa pɔtɛ mo nɛ e ba asɔri na to ŋkaa maa nu ŋgbar na bee wora a shuli ‘Amɛn’ a wɔtɔ fo kechɔrɔ na to? Ŋkpal manɛ so, e maŋ nyi kusɔ nɛ fee kaŋɛ. 17Shere fo kabɔrɛchɔrɔ na beeŋ baa kɔ kifito ga, ama esa pɔtɛ na maaŋ nya kechɛto kama n yɔ anishito. 18Mee chɔrɔ Ebɔrɛ ga fanɛ mee gbar ŋgbar mo nɛ m maa nu a chɔ menyi be ekama. 19Ama nɛ m baa wɔ asɔri to mee kaa sha kemalga mmalga anu mo nɛ basa beeŋ tiŋ n nu to nna nɛ n ta amo ŋ ŋini basa na asɔ, a chɔ ŋ ka gbar mmalga ŋgboŋ kudu mo nɛ a wɔ ŋgbar mo nɛ b maa nu to.

20Ŋ kurgepoana, men sa maa fɛ nfɛra fanɛ mbia. Alubi bre be kewora be kaplɛa so men baa la mbia, ama men be nfɛra bre to, men baa la basa kpar. 21Abɔrɛsibɛ na malɛ e naa kaŋɛ loŋ fanɛ Enyɛnpe na yɛ: “Meeŋ bɔla basa nɛ b kɔ ŋgbar pɔtɛana nɛ befɔ be nnɔana to m malga n sa basa ere, ama nɛ n wora loŋ gba, b maaŋ nu n sa ma.” 22Amoso, ŋgbar mo nɛ amo be begbarpo maa nu be kegbar bee ŋini basa nɛ b maŋ la beyirdapo kusɔ ko nna, mannɛ beyirdapo na, ama kewu abɔrɛsheŋ ŋ kaŋɛ bre la kusɔ nɛ k bee ŋini beyirdapo kusɔ ko nna, k maŋ kɔ shɛŋ a ŋini bumo nɛ b maŋ la beyirdapo.

23Ŋkpal manɛ so, nɛ asɔri na to ebi kikɛ ba shɛr nɛ ekama nyam bee gbar ŋgbar nɛ b maa nu ana nɛ esa pɔtɛ ŋko bumo nɛ b maŋ la beyirdapo ba luri nshɛr na to, b maaŋ kaŋɛ fanɛ menyee lɔ eboŋ nna a? 24Ama nɛ fanɛ asɔri na to ebi kikɛ bee wu abɔrɛsheŋ na to a kaŋɛ nɛ emo nɛ e maŋ la eyirdapo ŋko esa pɔtɛ ba luri nshɛr na to, asheŋ nɛ e bee nu na kikɛ beeŋ shin nɛ e keni mbe asheŋ to n shin nɛ e wu mbe alubi. 25Mbe wulo to be nfɛra beeŋ lar n dii efuli nɛ e gbir n dese kasawule m maŋ Ebɔrɛ so ŋ kaŋɛ le: “Kashenteŋto, Ebɔrɛ wɔ menyi kutɔ nfe.”

Asɔri to be asheŋ nɛ amo be ekpa so be asheŋ

26To, ŋ kurgepoana, naniere manɛ e naŋ ka nɛ an kaŋɛ? Men baŋ ba shɛr asɔri to, eko beeŋ baa kɔ kapandi be kashɛ ŋko keŋini ko ŋko kelaraŋŋini be kesheŋ ko ŋko ŋgbar nɛ e maa nu be kegbar ŋko amo be kifito be kekute. A daga fanɛ men baa wora ade kikɛ nɛ asɔriebi na e nya kechɛto n yɔ anishito. 27Nɛ basa baa shin nɛ b gbar ŋgbar mo nɛ b maa nu, men shin nɛ k baa la fanɛ basa anyɔ ŋko b baa shi ga, b baa la basa asa ŋ gbar amo kukoko to nɛ esa ko malɛ e kute amo be afito. 28Nɛ esa nɛ e beeŋ tiŋ ŋ kute ŋgbar na be afito maŋ wɔtɔ, egbarpo na e lo mbe kɔnɔ asɔri na to nseŋ malga mo gbagba be kumu to nɛ Ebɔrɛ kutɔ. 29Kekama malɛ to a daga fanɛ abɔrɛsheŋ be bewuŋkaŋɛpo anyɔ ŋko besa e malga abɔrɛsheŋ nɛ bumo nɛ bumo alɛ ka na e belsi asheŋ nɛ bumo na kute na. 30Ama nɛ abɔrɛsheŋ be ewuŋkaŋɛpo kama nɛ e bee malga nɛ kelaraŋŋini be kubɔya ko shi Ebɔrɛ kutɔ m ba esa ko nɛ e tase nshɛr na to na kutɔ, ewuŋkaŋɛpo na e lo to. 31Ŋkpal manɛ so, men kikɛ beeŋ tiŋ n wu abɔrɛsheŋ to ŋ kaŋɛ kukoko to, saŋɛ na so ekama beeŋ koya kusɔ ko nseŋ nya keleŋto. 32Abɔrɛsheŋ be bewuŋkaŋɛpoana gbagba e wɔ bumo be kewuŋkaŋɛ be ayoyu. 33Ŋkpal manɛ so, Ebɔrɛ maŋ la kebagato be Ebɔrɛ nna, kagbenewushi be Ebɔrɛ e la mo.

34A daga fanɛ beche e baa lo bumo be nnɔ to ashi asɔriana to fanɛ kananɛ k du ashi Ebɔrɛ be basa larasoana na kikɛ be asɔriana na to na. B maŋ kɔ ekpa nɛ b malga, a daga fanɛ b baa bar bumo be amu kaseto fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na. 35Kusɔ kama nɛ baa sha kepinto, b bishi bumo kulana epe, ŋkpal manɛ so, k la anishinyɔr be kesheŋ nna fanɛ eche e baa malga asɔri to. 36Cha, menyi kutɔ nɛ Ebɔrɛ be kamalga na fara ŋko menyi nawule kutɔ nɛ k yɔ?

37Ekama nɛ e bee fɛ fanɛ abɔrɛsheŋ be ewuŋkaŋɛpo e la mo ŋko fanɛ e la kiyoyu to be esa nna e baa nyi fanɛ kusɔ nɛ mee sibɛ a sa menyi ere la kamalga naseso mo nɛ k shi Enyɛnpe kutɔ nna. 38Nɛ e baŋ kplaŋ le be kesheŋ ere so, baaŋ kplaŋ mo alɛ gba so.

39Amoso, ŋ kurgepoana, men baa kɔ a fin kewu abɔrɛsheŋ ŋ kaŋɛ, menyi alɛ e sa maa kuŋ ŋgbar mo nɛ amo be begbarpo maa nu amo be kegbar ekpa ashi menyi to. 40Ama a daga fanɛ men baa wora kusɔ kama nɛnɛ ekpa niŋiso so.

15

Kristo be ketiŋi luwu to be asheŋ

1Naniere, ŋ kurgepoana, mee sha fanɛ n nyiŋi menyi baru lela mo nɛ n daŋ bɔ n sa menyi nɛ men sɔ a yil kumo to na be asheŋ nna. 2Baru lela na so nɛ menyee nya kumɔlga, nɛ men baa kɔ kumo to kpakpa nna na, ama men daŋ yirda jiga nna. 3Ŋkpal manɛ so, kusɔ nɛ n daŋ nya nɛ ma alɛ gba daŋ ta m bɔɔ menyi enɔ fanɛ kusɔ nɛ k juŋkpar e la fanɛ: Kristo wu nna ŋkpal anyi be alubi so fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ 4b daŋ puli mo, ama e tiŋi ashi luwu na to kumo be kachɛ sasopo to fanɛ kananɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na. 5E ka tiŋi na e daŋ lar Pita nawule so nseŋ naŋ lar bumo bebɛsopo kuduanyɔ na kikɛ so. 6Amo be kaman nɛ e lar bekurgepo mo nɛ b chɔ basa alfa anu so ashi kaboŋ koŋwule. Bumo be galeŋga kraa wɔ ŋkpa to kabre, ama beko bre wu. 7E daŋ lar Jeems gba so nseŋ naŋ lar beshuŋipoana na kikɛ so. 8Ade kikɛ nyam be kaman nɛ e lar ma alɛ so, k daa du fanɛ b ka kurge ma saŋɛ gela nna.

9Ŋkpal manɛ so, ma e la beshuŋipoana na kikɛ be emantopo, a maŋ daga fanɛ b ka tre ma eshuŋipo gba, ŋkpal manɛ so, n tɔrɔ Ebɔrɛ be asɔri. 10Ama ŋkpal Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ so nɛ n du kananɛ n du ere na, mo alɛ be kuwɔr be kakɛ mo nɛ k ba ma so ere maŋ la jiga nna. Ama nɛ fo keni to, ma e shuŋ ga a chɔ bumo kikɛ, mannɛ ma gbagba bre, Ebɔrɛ be kuwɔr be kakɛ na e wɔ ma to a shuŋ. 11Amoso, nɛ ma kutɔ nɛ kamalga na daŋ shi ŋko bumo kutɔ nɛ k daŋ shi, kusɔ nɛ anyee ta a sa menyi nna na, kumo alɛ nɛ men yirda na.

Bubuni be ketiŋi luwu to be asheŋ

12Ama nɛ fanɛ baa bɔ Kristo be baru na a kaŋɛ fanɛ e tiŋi luwu to, nuso nɛ men be beko bee wora a kaŋɛ fanɛ ketiŋi luwu to maŋ wɔtɔ? 13Nɛ fanɛ ketiŋi luwu to maŋ wɔtɔ, kumo ere Kristo gba maŋ tiŋi luwu to. 14Nɛ fanɛ Kristo malɛ baa maŋ tiŋi luwu to, kumo ere, anyi be kubɔya nɛ anyee bɔ na, maŋ kɔ kifito, nɛ men be yirda gba maŋ kɔ kifito. 15Kumo be buushi, nɛ k baa la kashenteŋ nna fanɛ bubuni maa tiŋi luwu to bre, kumo ere anyee ku efɛ nna a deŋi Ebɔrɛ ŋkpal an ka ji shɛda fanɛ Ebɔrɛ tiŋi Kristo ashi luwu to, nɛ mo alɛ maŋ tiŋi mo ashi luwu na to so so. 16Ŋkpal manɛ so nɛ bubuni baa maa tiŋi ashi luwu to bre, kumo ere Kristo gba maŋ tiŋi luwu to. 17Nɛ Kristo malɛ daa maŋ tiŋi ashi luwu na to, kumo ere, men be yirda na daa maaŋ baa kɔ tɔnɔ nɛ menyi alɛ kraa wɔ men be alubi to 18nɛ bumo nɛ b daŋ yirda Kristo pɔɛŋ nseŋ wu na malɛ foe bumo be alubi to kuraa. 19Nɛ fanɛ durnya ere to be kebaawɔtɔ to nawule so nna nɛ an kɔ tama Kristo to, kumo ere a daga fanɛ basa ka shu anyi so a chɔ basa kikɛ nyam.

20Ama kashenteŋ malɛ nna fanɛ Kristo juŋkpar bumo nɛ b wu na kikɛ n tiŋi luwu to. 21Ŋkpal manɛ so, esa koŋwule so nɛ luwu bɔla m ba durnya to, esa koŋwule malɛ so nɛ ketiŋi luwu to gba ba durnya to. 22Ŋkpal manɛ so, kananɛ ekama beeŋ wu ŋkpal e ka shi Adam to so na, loŋ koŋwule na nɛ Ebɔrɛ beeŋ sa ekama nɛ e shi Kristo to na ŋkpa. 23Ama ekama nɛ mbe saŋɛ nna, sososo Kristo nɛ e la ejuŋkparso na e tiŋi, mo alɛ kaŋ naŋ ba, bumo nɛ b la mo peya na e naaŋ tiŋi m bɛ so. 24Kumo be kaman nɛ e mur kuwurji kikɛ nɛ kenimuji kikɛ nɛ eleŋana kikɛ nɛ durnya be ekar na e fo nɛ e ta kuwura na m bɔɔ Ebɔrɛ Etuto na enɔ. 25Ŋkpal manɛ so, a daga fanɛ e baa ji kuwura loŋ n ya fo saŋɛ nɛ Ebɔrɛ beeŋ ta mo doŋana kikɛ n wɔtɔ mbe enɔ to na. 26Edoŋ mo nɛ Ebɔrɛ beeŋ mur lalaloge e la luwu. 27Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Ebɔrɛ ta kusɔ kama m bɔɔ mo enɔ,” ama kananɛ k bee kaŋɛ fanɛ kusɔ kama ere maa ŋini fanɛ Ebɔrɛ mo nɛ e bee ta kusɔ kama a bɔɔ Kristo enɔ na gba ti kusɔ kama na so nna. 28Nɛ kusɔ kama malɛ baa wɔ mo ere Ebɔrɛ be enɔ to, kumo ere Ebinyɛn na malɛ gbagba beeŋ baa wɔ Ebɔrɛ nɛ e ta kusɔ kama n wɔtɔ mbe enɔ to na be enɔ to, saŋɛ na so Ebɔrɛ beeŋ baa la kusɔ kikɛ a sa esa kikɛ.

29Basa ko wɔtɔ nɛ baa bɛr bumo kabɔrɛbɛr ŋkpal basa nɛ b wu so. To, nɛ fanɛ basa maa tiŋi luwu to kuraa, manɛ e ba nɛ basa bee yili bubuni be katelamu to a shin nɛ baa bɛr bumo kabɔrɛbɛr? 30To, nɛ anyi alɛ ai? Manɛ e ba nɛ anyee luri kenishipere to le saŋkama ere? 31Ŋ kurgepoana, mee kaŋɛ menyi nna fanɛ kachɛ kama mee wu nna. Kede malɛ baa kɔ kashenteŋ nna fanɛ kananɛ mee wu ma kumu ŋkpal men ka la Kristo Yesu, an Nyɛnpe peya na so. 32Saŋɛ nɛ n daa wɔ Ɛfeses na basa daa sa a sa ma tɔrɔ nna fanɛ ma nɛ asɔbɔya lubi ka daa kɔ na. To, nɛ fanɛ bubuni maa tiŋi luwu to nna, manɛ be tɔnɔ nɛ n nya? Nɛ bubuni baa maa tiŋi ashi luwu to, kumo ere kusɔ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na bɔla nna na fanɛ: “Men shin nɛ an baa ji nsaa nuu anyi be kepar, ŋkpal manɛ so, anyi maŋ nyi ŋko echefo anyeeŋ wu.” 33Men sa maŋ kaŋ fule men be amu. Beteri lubi e naa jija da lela. 34Men naŋ bɛta n nya nfɛra nsaa maŋ naa wora alubi kashenteŋto. Menyi be beko maŋ nyi Ebɔrɛ. Kesheŋ nɛ mee kaŋɛ menyi ere la men be anishinyɔr nna.

Ketiŋi luwu to be eyur na be asheŋ

35Ama shere esa ko beeŋ bishi: “Nuso nɛ bubuni bee tiŋi ashi luwu to? Nuso be eyur nɛ baaŋ ba kaa kɔ?” 36Ewulpo ere, fo maŋ nyi fanɛ kusɔ nɛ fo duu na gbagba maa wora, ama k baŋ wu nna pɔɛŋ nseŋ kɔr n wora a? 37Kusɔ nɛ fee kaa duu na maŋ la keduuso na be kedibi gbagba nna. Shere k la kuyu ŋko kusɔ duuso be yiri ko be keduuso nna pɔɛŋ nɛ k kɔr n daŋ. 38Ebɔrɛ malɛ e naa sa keduuso na kedibi mo nɛ e bee sha, keduuso kama malɛ nɛ kumo be yiri to be kedibi. 39Mannɛ eyur kama e la kukoŋwule. Edimɛdi peya kɔr asɔbɔya peya to nɛ mbuibi peya kɔr ekɔrɔtɔ malɛ gba peya to. 40Ebɔrɛso be eyurana malɛ gba wɔtɔ nɛ kasawule so malɛ gba peya wɔtɔ. Ebɔrɛso be eyurana na malɛ be kela kɔr kasawule so be eyurana be kela to. 41Kananɛ epeŋi bee fuli to kɔr kananɛ kufɔl nɛ achɛkpabiana bee fuli to to. Achɛkpabiana malɛ gba to amo be kefulto kɔr abar to. 42To, kananɛ k beeŋ baa du saŋɛ nɛ bubuni bee tiŋi ashi luwu to nna na. Eyur mo nɛ baa ta a puli na la kusɔ nɛ k bee bɛ nna, kumo nɛ Ebɔrɛ bee tiŋi ashi luwu to na bre maa bɛ. 43Kumo be kepuli to, k maŋ kɔ bunyaŋ, ama kumo be ketiŋi bre to, kumo nɛ kemaŋkura nna. Kumo be kepuli to, kapɔshi nɛ k kɔ, kumo be ketiŋi bre to, kumo nɛ eleŋ nna. 44Kumo be kepuli to, durnya ere to be eyur nna, kumo be ketiŋi bre to, kiyoyu to be eyur e naaŋ baa la.

Nɛ fanɛ durnya ere to be eyur ere baa wɔtɔ, loŋ koŋwule na nna nɛ kiyoyu to be eyur na gba wɔtɔ. 45Loŋ malɛ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na fanɛ: “Sososo be Adam na daŋ ki kusɔ futeso nna,” nɛ lalaloge be Adam na malɛ daŋ ki ŋkpasapo be Kiyoyu. 46Mannɛ fanɛ kiyoyu to be asheŋ e juŋkpar m ba, durnya ere to be asheŋ e juŋkpar m ba, amo alɛ be kaman pɔɛŋ nɛ kiyoyu to be asheŋ ba. 47Sososo be esa na daŋ shi kasawule ere so nna, shishɛr to be esa. Esa nyɔsopo na bre shi ebɔrɛso nna. 48Bumo nɛ b shi durnya ere to na du fanɛ emo nɛ b ta shishɛr m pɔr na nna, bumo nɛ b la ebɔrɛso peya na du fanɛ emo nɛ e shi ebɔrɛso m ba na nna. 49Kananɛ an daŋ baa kɔ shishɛr be esa na be kaduli anyi so na, loŋ koŋwule na nɛ anyeeŋ ba kaa kɔ esa nɛ e shi ebɔrɛso na gba be kaduli.

50Bekurgepoana, mee kaŋɛ menyi nna na fanɛ kusɔ nɛ b ta eyur nɛ ŋklaŋ n wora maaŋ tiŋ n nya Ebɔrɛ be kuwura na to n luri, kusɔ nɛ k bee bɛ malɛ kikɛ maaŋ tiŋ n nya kakpa nɛ luwu maŋ wɔtɔ n luri. 51Men keni nɛ ŋ kaŋɛ menyi wulo to be kesheŋ ko fanɛ mannɛ anyi kikɛ e naaŋ wu, ama anyi kikɛ beeŋ chɛrga. 52K beeŋ wora epul to nna manaŋ fanɛ kenishi ka ŋe to na, saŋɛ nɛ lalaloge be kabel na beeŋ shu na. Kabel na kaŋ shu, bubuni beeŋ tiŋi n nya kiyoyu to be eyur nɛ a maaŋ naŋ mur na, saŋɛ na malɛ nɛ anyi kikɛ bee chɛrga na. 53Ŋkpal manɛ so, a daga fanɛ eyur mo nɛ k bee mur ere ka ba ki eyur mo nɛ k maa mur. A daga fanɛ eyur mo nɛ k bee wu ere ka ba ki eyur nɛ k maa wu.

54Amoso, nɛ eyur nɛ k bee mur ere baŋ ki eyur mo nɛ k maa mur na nɛ eyur nɛ k bee wu ere malɛ ki eyur nɛ k maa wu na, kumo ere kusɔ nɛ abɔrɛsibɛ na bee kaŋɛ na bee bɔla ekpa nna na fanɛ:

“Naniere luwu mur. Kekɔmpɔɔso e ka.

55Luwu, nnɛ nɛ feeŋ naŋ nya basa m pɔɔ so?

O luwu nnɛ nɛ fo kedoro be eleŋ na naa wɔ?”

56Kulubi so nɛ luwu kɔ eleŋ a doro anyi, mbra na malɛ so nɛ kulubi kɔ eleŋ anyi so. 57Ama anyee chɔrɔ Ebɔrɛ ga ŋkpal manɛ so, mo e naa bɔla an Nyɛnpe Yesu Kristo so a shin nɛ anyee kɔ a pɔɔ so.

58Amoso ŋ kurgepo shasoana, men baa yil to kpakpa. Men sa maŋ shin nɛ shɛŋ shɛŋ e tia menyi ashi to. Saŋkikɛ men baa ta men be ŋgbene kikɛ a wɔtɔ Enyɛnpe be kushuŋ na to, ŋkpal manɛ so, menyi alɛ gba baa nyi fanɛ men be kegben nɛ menyee gben a sa Enyɛnpe na maaŋ to jiga kikɛ.

16

Toto mo nɛ baaŋ to n chɛ Ebɔrɛ be basa to be asheŋ

1To, naniere men shin nɛ an keni keto toto n sa Ebɔrɛ be basa na be asheŋ to. Men baa wora kananɛ ŋ kaŋɛ Galeeshaebi be asɔriana fanɛ b baa wora na. 2Alediachɛ kama, men be ekama e ta amansherbi kanaŋkamaso nɛ e beeŋ tiŋ n nase, saŋɛ na so men maaŋ baa jo nɛ m ba pɔɛŋ nɛ men naa wora toto na. 3Ma alɛ kaŋ ba meeŋ ta nwɔl mo nɛ a bee ŋini basa nɛ men lara na n shuŋi loŋ be basa na nɛ b ta menyi be kakɛ na n yɔ Jerusalɛm. 4Nɛ k kaŋ daga fanɛ ma alɛ gba e yɔ, kumo ere baaŋ tu ma n yɔ.

Asɔ nɛ Pɔɔl bee sha kewora be asheŋ

5Mee fɛ kebɔla Masɛdonia be efuli so nna. Ma alɛ kaŋ yɔ ndoŋ, meeŋ ba chɔrɔ menyi. 6Shere meeŋ wora nchɛnnyɔ menyi kutɔ, fo maŋ de so gba meeŋ baa wɔ ndoŋ awo be jemanɛ ere to kikɛ gba, saŋɛ na so kumo be kaman menyeeŋ chɛ ma to ashi ma enite to kaplɛkama nɛ meeŋ yɔ. 7M maa sha fanɛ m baa choŋ naniere le nseŋ wu menyi. Mee fɛ nna fanɛ nɛ Enyɛnpe shuli nɛ n nya saŋɛ, meeŋ chena menyi kutɔ n wora nchɛnnyɔ. 8Ama ŋ kraa beeŋ baa wɔ Ɛfeses nfe n ya fo Pɛntekɔst be saŋɛ, 9ŋkpal manɛ so, kushuŋ lela gboŋgboŋi be ekpa bugi nna n sa ma nɛ n shuŋ, ama basa nɛ b maa sa ma kashuli malɛ shi.

10Timoti kaŋ ba, men keta mo nɛnɛ nsaa maŋ shin nɛ kufu e pɛ mo fanɛ efɔ, ŋkpal manɛ so, mo alɛ gba bee shuŋ Enyɛnpe na be kushuŋ nna fanɛ ma. 11Amoso, esa kama e sa maŋ kaŋ kini mo. Men chɛ mo to nɛ e nya ekpa n lar ndoŋ kagbenewushiso m ba ŋ kutɔ nfe. Mo nɛ bekurgepoana na nɛ mee keni ekpa na.

12An kurgepo Apɔlɔs bre be asheŋ, n leŋ mo to ga fanɛ e tu bekurgepo mo na n ya bɔɔ menyi so, ama k daa maŋ wɔ mbe nfɛra to kuraa fanɛ e yɔ menyi kutɔ naniere. E kaŋ nya ekpa, e beeŋ ba.

Pɔɔl be ŋkela be mmalga be asheŋ

13Men baa da so a yil men be yirda na to kpakpa a kɔ kenyɛn nseŋ naa kɔ eleŋ. 14Kusɔ kama nɛ menyee wora, men shin nɛ k baa shi kasha to.

15Bekurgepoana, men nyi fanɛ Stɛfanas nɛ mbe kowu to ebi e la bekurgepo juŋkparsoana ashi Akaya be kasawule so, bumo alɛ ta bumo be amu kikɛ nna a shuŋ Ebɔrɛ be basa laraso. 16Amoso, mee kule menyi nna fanɛ men baa nu a sa le be basa nɛ bekama malɛ gba nɛ b luri loŋ be kushuŋ na to a wɔtɔ a shuŋ kumo na. 17Stɛfanas nɛ Fɔɔchunates nɛ Akaikɔs ka ba, ma kagbene fuli ma ga, ŋkpal manɛ so, men ka maŋ wɔ nfe ere, bumo e ba tal to. 18Ŋkpal manɛ so, b leŋ ma to nseŋ leŋ menyi alɛ gba to loŋ. Loŋ be basa na daga fanɛ men baa sa bumo bunyaŋ.

Lalaloge be kechɔrɔ be asheŋ

19Asɔriana to ebi nɛ b wɔ Eeshia be kasawule so nfe ere kikɛ bee chɔrɔ menyi. Akwila nɛ Prisila nɛ asɔriebi nɛ baa shɛr bumo pe na kikɛ bugi kagbene a chɔrɔ menyi ga ashi Enyɛnpe to. 20Bekurgepoana nɛ b wɔ nfe na kikɛ bee chɔrɔ menyi. Men ta kagbenefuli be kechɔrɔ cheembi n chɔrɔ abar.

21Ma, Pɔɔl gbagba e naa ta ma enɔ a sibɛ le be kechɔrɔ be kawɔl ere na. 22Ekama nɛ e maa sha Enyɛnpe na, kɔnɔso e baa wɔ amodoŋwura na so. An Nyɛnpe e naaŋ bɛta m ba. 23Enyɛnpe Yesu be kuwɔr be kakɛ e baa wɔ menyi so. 24Ma kasha e baa wɔ menyi kikɛ so ashi Kristo Yesu to. Amɛn.