Filipi

Ləkaləkatə ŋga Bulusə ka ənji

Filipi

¹Wiinə ləkaləkatə ca dzə dacii inə Bulusə da Timooti ənji slənə ŋga Yeesu *Aləmasiihu. Agi nəhəpaanə niinə tuunə ənji ŋga Əntaŋfə asəkə vəranə ŋga Filipi, patə da matakəŋwanyinə goonə, da ənji tsakənə tuunə asəkə Ikəliisiya. Ma una, ləɓə nuunə da Yeesu Aləmasiihu. 1.1 Timooti: 1 Koor. 4.17.²Wa Əntaŋfə Dəsənaamə da Slandanə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə, təya vii koonə ndzaanə jamə.

Də’wa ŋga Bulusə ka ənji Filipi

³Agi kuyiriinə nə nyi tə Əntaŋfwaaki taa guci patə cii kya buurətə tuunə. 1.3 Rooma 1.8-10; 1 Koor. 1.4; 1 Tees. 1.2-3.⁴Taa guci patə cii kya ɗa də’wa ka putə goonə patə əsə, agi ɗanə nə nyi də mooɗasəka, ⁵acii daga ka ’watəginə ka ca’ə ka əndzə’i nuunə agi tsakənə tə nyi, nya waaza Ŋunyi Habara. ⁶Əntaŋfə ’watəgi də ŋunyi slənətsə a ədzəmuunə. Kə shii nyi ndilə ndilə, ka dzənə nə ci aakəŋwa də ɗa slənəkii see maɗa uugi, waatoo, saa’itə nə Yeesu Aləmasiihu a ənya. 1.6 1.10; 2.13.

⁷Ŋga’ə nya buurətə tuunə patə makə ətsa, acii mazaanəmuunə ka nyi. Amə patə, kə nee amə ka ŋga’aanə ŋga Əntaŋfə, nyi a furəshina, da saa’itə waɓi nyi agyanə Ŋunyi Habara akəŋwacii gəŋwanə, nya ɓaarii gooŋgaanəkii. 1.7 2 Koor. 7.3; Af. 3.1.⁸Kə shii Əntaŋfə oo’i, tantanyinə kə uu’i nyi tuunə patə dərəva, makə sətə uu’i Yeesu Aləmasiihu taamə. 1.8 1 Koor. 16.24; 2 Koor. 5.14.⁹Ma kədiinaaki acii Əntaŋfə, wa uuɗənə goonə a gərə aakəŋwə aakəŋwa, una shii gooŋgaanə, una taarapaagi də sətə diɓə agi taa mi patə. 1.9 Kwal. 1.9-10.¹⁰Maɗa kə ɗii ha’ə, ka mbeenə nuunə ka tagi sətə palee də ŋga’əənə, koona mbee ka ndzaanə makətsəkii, yadə idəpaa uushi ashuunə uusəratə nə Aləmasiihu a ənya, 1.10 Rooma 12.2; Af. 5.27; Ibər. 5.14; uusəratə nə Aləmasiihu a ənya: 1 Koor. 1.8; 2 Koor. 5.10; Fil. 1.6; 2.16.¹¹una slənə də rəgwakii agi patənə ŋga ndzaanə goonə. Yeesu Aləmasiihu ca vii baawəɗa ŋga ɗa tsarə slənətsa kaa ənjə a haŋətə da ɗuunətənə də Əntaŋfə. 1.11 Yooh. 15.8; Yak. 3.17.

*Aləmasiihu nə əpinaaki

¹²Ndzəkəŋushi’ina, ŋga’ə ka nyi una shii oo’i, ma sənə kulii anəki, kə cakə tə dzənə ŋga waaza Ŋunyi Habara aakəŋwa. 1.12 Af. 3.1; 2 Tim. 2.9.¹³Acii ha’ə, ma soojiinə ətə ca nəhə yi ŋwaŋuunə da patənə ŋga hara ənji ganə, kə shii tii oo’i, ma ɗii nyi magwaləkii a furəshina, putə ŋga nə’unə tə Aləmasiihu. ¹⁴Ha’ə maa, ma ndzaanaaki a furəshina, kə cakə ɗa ŋgeerənə ka laŋənə ŋga ənji nə’unə agi vii gooŋgatii, təya tsakə dzənə aakəŋwa də waaza Ŋunyi Habara yadə ŋgwalənə.

¹⁵Tantanyinə, tə’i hara ənji agitii ca waaza də sərəhənə ka nyi da ka maɗee də mabizhinə. Amma tə’i hara ənji ca waaza də ədzəmə rəŋwə, kaa təya mbu’utəgi də Ŋunyi Habara ŋga Aləmasiihu taa ka wu patə. 1.15-17 2 Koor. 2.17.¹⁶Ma ci təya ɗa ha’ə, agi uuɗənə. Acii kə shii tii oo’i, kə kavə Əntaŋfə aaciiki tə slənə ŋga ɓaarii gooŋgaanə ŋga Ŋunyi Habara. ¹⁷Ma ənjitsə ca waaza də sərəhənə ka nyi əsə, əntaa də ədzəmə rəŋwə ci təya waaza Ŋunyi Habara ŋga Aləmasiihu, amma putə ŋga uuɗə natii na. Ma nə tii ka hiimanə, ka tsakəvənə nə tii ka nyi ciɓəənə cii kya ciɓə a furəshina.

¹⁸Pooshi haala! Acii taa də bwaya hiima, taa də ŋunyi hiima ci ənjə a waaza patə, agi fanə nə ənji waɓənə agyanə Aləmasiihu. Acii ha’ə, ka mooɗasəkə nə nyi, ka tsakənə nə nyi ɗa mooɗasəkə əsə, ¹⁹acii kə shii nyi, ma muudinəkii patə, ka kapaanə nə ənji tə nyi putə ŋga də’wa goonə da putə ŋga tsakənə ŋga Ma’yanə ŋga Yeesu Aləmasiihu. 1.19 Rooma 15.30.²⁰Agi kanə nə nyi nəki də patənə ŋga ədzəməki, paa nyi ka ɗa sətə ca ɗavə ka nyi ayinə. Amma taa guci patə, ma palee maa, agi saa’ina, ka waazanə nə nyi yadə ŋgwalənə, ənjə a shii ɗuunuunə ŋga Aləmasiihu. Ma shiinə ənji ɗuunuunə ŋga Aləmasiihu, dagi ndzaanaaki patə, taa nyi ma’ə da i əpinə, taa dagi əntənaaki. ²¹Ma nya, Aləmasiihu nə əpinaaki. Sakwa nyi kə əŋki ɗii, kə ndzaa ci ka nyi ka riiba. 1.21 Gal. 2.20; Kwal. 3.3-4.²²Amma, maa kə ndzaa nyi da i əpinə a maki, ka ɗanə nə nyi slənə ətə palee də nafanə. Acii ha’ə, mashiimə nyi taɗa ŋgutə taginəki ahada əntənə da ndzaanə da i əpinə a maki. ²³Kə təkəgi hiimaaki bəra’i: ŋga’ə ka nyi nə dzənə ka ndzaanə da Aləmasiihu ka hakii. Acii dzənə ka ndzaanə da ci palee də kaɗeesəkənə ka nyi ka shaŋə. 1.23 2 Koor. 5.8-9.²⁴Amma gəɗə ndzaanaaki da i əpinə a maki ka putə goonə. ²⁵Kə shii nyi ha’ə makə ətsa. Ha’ə əsə, kə shii nyi, ka ndzaanə nə nyi da i əpinə a maki, nya ndzaanə ahadoonə patə, kaa nya tsakə koonə ŋgeerənə ŋga dzənə aakəŋwa, una ndzaa da mooɗasəkə agi vii gooŋga goonə. ²⁶Maɗa kə ɗii ha’ə, ka upaanə nuunə rəgwa ŋga haŋətənə tə Aləmasiihu putaaki ka shaŋə saa’itə nii kya ənə aahadoonə.

²⁷Ma maɗuunə uushi palee, nə’utəmə makə sətə bii Ŋunyi Habara ŋga Aləmasiihu. Maa ɗii unə ha’ə, maɗa kə shi nyi aahadoonə, taa mashimə nyi əsə, ka fanə nə nyi makə sətə kəŋaanuunə ndihə ndihə də ədzəmə rəŋwə da hiima rəŋwə, una ɗa gazhi’waanə agi Ŋunyi Habara kaa ənjə a vii gooŋga. 1.27 Kwal. 1.10; 1 Tees. 2.12.²⁸Goona ŋgwalə acii ənji daawaanə goonə taa gi’u. Ci na ɓaarii ka tii oo’i, ka zamaginə nə Əntaŋfə də tii, amma ca luupaa tuunə. Ma ətsə patə, dacii Əntaŋfə ca shigi. ²⁹Acii ma una, əntaa wata vii gooŋga ka Aləmasiihu tanə vii Əntaŋfə koonə rəgwakii, amma koona sa ciɓə ka putaakii. ³⁰Yoo, wanaamə kə ləɓəgərə agi sa ciɓa, ama ciŋə agikii. Ma ciɓəətsa, mbərə mbərə da ətə shuuna nee ka nyi agikii. Ndilə ndilə əsə ci nə ənə ɗii nyi agikii əndzə’i, makə sətə fii unə. 1.30 Slənə 16.19-40; Fil. 1.13.

Nə’u dərəpə ŋga Yeesu *Aləmasiihu

¹Kə shii unə, ləɓə nuunə da Aləmasiihu; weewee tə’i unə da ŋgeerənə a ədzəmuunə putakii. Weewee agi baneenə nə uuɗənaakii ka ədzəmuunə. Ləɓə nuunə da Malaaɓa Ma’yanə əsə, agi ɗanə nuunə ŋga’aanə, una nəhəshi təgunuunə. ²Acii ha’ə, agi kədiinə nə nyi acii unə, koona ndzaanə ka ma rəŋwə, una uuɗəshi, hiima goonə da aniya goonə a ndzaanə rəŋwə əsə. Maa kə ɗii unə ha’ə, ka tsakənə nuunə uuɗagi səkəki ka shaŋə. 2.2 Yooh. 13.34; 1 Koor. 1.10-11; Gal. 6.10; Af. 5.2; 1 Yooh. 4.12.³Taa mi cuuna slənə patə, goona ɗa putə ŋga uuɗə noonə nə taa haŋətə noonə na. Amma baneemə ka noonə na, una ŋgərə ənji patə makə kə palee tii koonə. 2.3 Rooma 12.10; Gal. 5.26.⁴Taa wu patə, wa ca ɗa sətə ca nafa taa tə wu patə. Ga ca ndzaa ka ɗa see sətə ca nafa tə naakii na. 2.4 1 Koor. 10.24.⁵Nə’umə dərəpə ŋga Yeesu Aləmasiihu agi ndzaashinə goonə. 2.5 Yooh. 13.15; Rooma 13.14; 15.5.

⁶Ma ca, taa ŋgahi uushi rəŋwə nə tii da Əntaŋfə, 2.6 Yooh. 1.1-2; 17.5; Ibər. 1.3.

patə da ha’ə maŋgərəmə ci baawəɗaakii

kaa təya ndzaa mbərə mbərə da ci.

⁷Amma kə bwasee ci ka ətsə ha’ə, 2.7 Yooh. 1.14; Rooma 8.3; 2 Koor. 8.9; Ibər. 2.14,17.

ca ndzaa mbərə mbərə da mava,

əndə shiŋkinə shigi ci,

ndilə ndilə əndə shiŋkinə nji ci ahada ənja.

⁸Kə fii ci tə Əntaŋfə, ca banee ka nəkii. Ha’ə kə əŋki ci. 2.8 Yooh. 10.17; Ibər. 5.8; 12.2.

Əntənəkii maa, gwa’avənə tə ci aashi ənfwa.

⁹Putakii ha’ə, kə kapaa Əntaŋfə tə ci dzakə agyanə uushi’inə patə, 2.9 Slənə 2.33; Af. 1.21; Ibər. 1.4.

ca vii ka ci məghərəvənə palee ka

taa ŋgutə tsarə ŋga məghərəvənə.

¹⁰Də ha’ə, taa mi patə dadagyə, 2.10-11 Isaa. 45.23; Yooh. 5.23; Rooma 10.9; Səniinə 5.13.

da anə hanyinə,

da ka hatə ɗii maməətə ənja,

ka gərə’waanə nə tii,

təya ɗuunətə tə ci,

¹¹təya ba furəŋə əsə oo’i,

Slandanə nə Yeesu Aləmasiihu,

ka ɗuunətənə də Əntaŋfə Dəsənaamə.

Ndzaanə ŋga ənji nə’unə makə ɓərənə ka duuniya

¹²Kaɗashinyinaakya, ma saa’itə nyi ahadoonə, kə njuunə a fa waɓənaaki. Ma əndzə’i, pooshi nyi ahadoonə. Amma dəmə aakəŋwa də tsakə fanə. Dəmə aakəŋwa də sləna, una ŋgwalə acii Əntaŋfə də ədzəmə rəŋwə, koona upaa taa mi patə agi luupaanə goonə. ¹³Dəmə aakəŋwa də ɗanə ha’ə, makə ɗii ci, Əntaŋfə ci saakii ca slənə a ədzəmuunə, kaa ca kavə tuunə ka moo slənə uushi’inə ətə kaɗeesəkə ka ci, ca vii koonə ŋgeerənə ŋga slənəginə də uushi’inəkii əsə. 2.13 1.6; Yooh. 15.5; Rooma 7.18; 15.18; 1 Koor. 12.6; 15.10; 2 Koor. 3.5.

¹⁴Taa mi patə cuuna ɗa, goona ɗa də ŋguŋgunənə taa də mabizhinə, ¹⁵koona shii ndzaanə yadə idəpaa uushi ashuunə, una ndzaa makətsəkii, una ndzaa ka ŋunyi manjeevənə ŋga Əntaŋfə yadə ’waslyakəənə ashitii. Ahada ənji *duuniya nuunə; bwaya ənja, maŋgərəkiki ənji nə tii. Ahadatii nuunə ka ɓərənə makə tikisanyinə agintaŋfə, 2.15-16 1.10; Dzək. 32.5; Dan. 12.3; Mat. 5.14; 10.16; 1 Koor. 1.31; 2 Koor. 1.14; Gal. 2.1-2; Af. 5.8; 1 Tees. 2.19.¹⁶una kəsəpaa təŋə təŋə tə waɓəətə ca vii əpinə. Maɗa kə ɗii unə ha’ə, ka upaanə nə nyi rəgwa ŋga ɗa mooɗasəkə ka shaŋə uusəratə nə Aləmasiihu a ənya, acii mandzaamə gazhi’waanaaki da slənaaki ka uushi zaɓə ahadoonə.

¹⁷Ma vii gooŋga goonə, ka ndzaanə nə ci makə sataka ətə cuuna ɗa ka Əntaŋfə. Mbu’u idənaaki nə ənjə a ŋgərə, ənjə a tsakəvə aagi satakakii. Maɗa kə ɗii ha’ə, ka tsakənə nə nyi tuunə patə agi ɗa mooɗasəka. 2.17 Rooma 15.16; 2 Tim. 4.6; 1 Yooh. 3.16.¹⁸Ha’ə nuunə əsə, kə dəɓee una tsakə tə nyi agi ɗa mooɗasəka. 2.18 3.1; 4.4.

Waɓənə agyanə i Timooti da Apafəroodita

¹⁹Yoo, maɗa kə luuvə Slandanə Yeesu, agi kanə nə nyi nəki ŋga sləkeenə koonə ka Timooti kədəhə, kaa ca kira ka nyi habara goonə, nya ndzaa ka mabanee ma’yanə. 2.19 1.1.²⁰Pooshi əndə ganə makə ci, acii see ci daanəkii aashiki ca buurə tuunə ka shaŋə. 2.20 Slənə 16.2.²¹Hara ənji patə, see slənə uushi’iitə ca kaɗeesəkə ka tii kavə tii nətii aagikii, makavəmə tii nətii ka slənənə ka Yeesu Aləmasiihu. 2.21 2 Tim. 4.10.²²Ma Timooti, kə shii unə də noonə nə tə ŋunyi ndzaanaakii, kə waazii inə Ŋunyi Habara da ci, kə slənyi ci da nyi agi slənəkii makə sətə ci uuzənə a slənə tii da dii. ²³Acii ha’ə, maɗa kə fii nyi sətə na uudəpaa anəki, tə ci cii kya ka nə ŋga sləkeenə ka ci aahoonə pii. ²⁴Amma kə gi’i nyi tə Slandana, kə shii nyi ndilə ndilə oo’i, nyi ka nəki maa, ka ənənə nə nyi aa hoonə kədəhə.

²⁵Ma ndzəkəŋushi’inaamə Apafəroodita, kə slənyi ci da nyi, ina ciŋə də gazhi’waanə ka putə ŋga Ŋunyi Habara. Kə ndzaa ci ka əndə sləkeenə goonə agi tsakənə tə nyi ka saa’itə mwayi nyi tsakənə tə nyi. Kə nee nyi kə dəɓee nya sləkee ka ci aahoonə. 2.25 4.18.²⁶Acii ŋga’ə ka ci ka shaŋə kaa ca nee koonə patə. Makə fii ci, kə mbu’i gwakənaakii aa limuunə, kə ma’i haŋkalaakii ka shaŋə. ²⁷Weewee kə gwaki ci tanyi, fiɗyasə mbəɗaanə kaa ca əntə. Amma kə nyihə Əntaŋfə təgunuunaakii. Əntaa wata naakii, amma da i naaki nyihə Əntaŋfə təgunuunə, acii gadə maɓətəsəkə a gaɗəgi tə nyi. ²⁸Acii putakii, kə mwayi nyi ka shaŋə tə sləkeenə ka ci, koona ənə ka neenə ka ci, una ɗa mooɗasəka, maɓətəsəkaaki əsə a galee. ²⁹Acii ha’ə, luumə tə ci də mooɗasəkə ka shaŋə putə ŋga Slandana, una gaɗee ka tsarə ŋga ənjitsa. 2.29 1 Koor. 16.16,18.³⁰Acii fiɗyasə mbəɗaanə kaa ca əntə putə ŋga slənənə ka Aləmasiihu. Maneemə ci ka əpinaakii makə uushi. Ma ɗii ci ha’ə, kaa ca shii uudəpaa də tsakənə goonə tə nyi ka madəɓamoonə.

Ndzaanə ka əndə gooŋga akəŋwacii Əntaŋfə

¹Ndzəkəŋushi’inəkya, wiinə səndə ciina uudəpaagi koonə: ma ɗanuuna, ɗamə mooɗasəkə agi ləɓənə goonə da Slandana. Pooshi dzawə ka nyi nə ənənə ka dzəkwatə naahə koonə uushi’iitsa. Maa kə ɗii nyi ha’ə, ka ndzaanə nə haŋkala goonə ka hakii. 3.1 2.18.²Nəhəmə noonə nə acii məŋgərəkikinyinə, ədiitsa, ənjitsə kəŋaanə wata agyanə dzəgunənə ŋga *ryaminyanə, waatoo, laala kuvə’unə ŋga shishinə. 3.2 2 Koor. 11.13.³Amə nəndə da tantanyiitə ryaminyanə. Acii makavəmaamə naamə ka tsarə ŋga ryaminaatsatii. Amma paslənə gaamə tə Əntaŋfə dagi tsakənə ŋga Malaaɓa Ma’yanə, da ɗa mooɗasəkə agi ləɓənə gaamə da Yeesu Aləmasiihu, ci nə ryaminyanə ŋga gooŋga. 3.3 Rooma 2.28-29.⁴Maci ma slənətənə tə sətə ci ginə a nee, ka luupaanə nə ci ənda, ma nyi, tə’i nyi da uushi’iitsə kəŋaanə tii agyanəkii, palee ka taa wu patə. 3.4 2 Koor. 11.18,21.⁵Kə ryaminii ənji tə nyi ka tighəsənə ŋga uusəra ŋga poonə tə nyi. Əndə *Isərayiila nə nyi, agi slikərənə ŋga Beejaminə, hurənə ŋga əndə Ibəraaniya. Maɗa nə’utə bariya ŋga *Yahudiinə əsə, əndə Farisa nji nyi. 3.5 Luka 1.59; Rooma 11.1.⁶Ma ŋga ŋukə, kə ɗii nyi gazhi’waanə ŋga nə’utə bariyatii, ha’ə kə dzəgərə nyi ka ciɓeenə ka Ikəliisiyanyinə. Ma ka saa’ikii, kə nə’utə nyi bariya ŋga’ə, ma’idəpaamə ənji uushi ashiki. 3.6 Slənə 8.3; 22.4; 26.9-11.

⁷Amma patənə ŋga uushi’iitsə nji kya nee makə ka upaanə nə nyi bwatyakii, ma əndzə’i, mazaɓə uushi nə tii akəŋwaciiki putə ŋga Yeesu Aləmasiihu. 3.7 Mat. 13.44,46.⁸Əntaa wata uushi’iitsə ndzaanə ka uushi zaɓə akəŋwaciiki, amma patənə ŋga uushi’inə, putə ŋga shiinə tə Yeesu Aləmasiihu Slandanəki. Ma shiinə tə ci, ci palee ka patənə ŋga uushi’inə. Ka putaakii bwasee nyi ka patənə ŋga uushi’inə, makə giwuuginə nə nyi ka neenə patə kaa nya shii upaa də Aləmasiihu a ədzəməki, ⁹nya ndzaa maləɓəkii da ci. Kə ŋgirə Əntaŋfə tə nyi ka əndə gooŋga, acii kə vii nyi gooŋga ka Aləmasiihu. Ma ŋgirə ci tə nyi ka əndə gooŋga, əntaa putə ŋga slənaaki makə sətə bii bariya. Ma gooŋgaanaaki, dacii Əntaŋfə shigi putə ŋga vii gooŋgaaki ka ci. 3.9 Rooma 1.17.¹⁰Pooshi sətə mwayi nyi, maɗaamə shiinə tə Aləmasiihu, nya shii baawəɗaakii ətə ma’igi ci agi maməətə ənja. Kə mwayi nyi nya ləɓə da ci, nya sa ciɓə makə sətə sii ci naakii, nya luuvə əntənə makə sətə luuvə ci əntənə, 3.10-11 Rooma 6.8-11; 2 Koor. 4.10-11; maɗənə agi maməətə ənja: Slənə 4.2; Rooma 5.17.¹¹kaa nya shii maɗənə agi maməətə ənja, taa də iitə patə.

Ɗa gazhi’waanə ŋga mbu’unə ka sətə aakəŋwa

¹²Paa nyi bii kə uugi nyi upaa shikwa taa pooshi sə ŋga idəpaanə ashiki ma’ə. Amma, agi ɗanə nə nyi gazhi’waanə ŋga upaa shikwa, makə ka ci ’wii Yeesu Aləmasiihu tə nyi kaa nya ndzaanə ka naakii. 3.12 1 Tim. 6.12; 2 Tim. 4.7; Ibər. 12.1.¹³Ndzəkəŋushi’inəkya, ma nya, paa nyi kii nəki oo’i, kə uugi nyi upaa shikwakii. Amma uushi rəŋwə cii kya ɗa: agi bwaseenə nə nyi ka sətə nja ɗa a ba’a patə, nya ɗa gazhi’waanə ŋga mbu’unə ka sətə aakəŋwa. ¹⁴Agi ciŋənə nə nyi əntsahənə aakəŋwa kaa nya mbu’u ka muudinə ka upaa də shikwa, waatoo, əpinə ŋga ha dagyə. Acii ka upaa də əpinəkii ’wii Əntaŋfə tə nyi dacii Yeesu Aləmasiihu. 3.14 1 Koor. 9.24-25.

¹⁵Ma amə ənə uugi vii gooŋga gaamə zəŋanə, kə dəɓee ama ndzaanə də tsarə ŋga hiimatsa. Maɗa tə’i hara ənji agyuunə ɗii hiimatii pamə, ka ɓaariinə nə Əntaŋfə ka tii, təya shii. ¹⁶Ma ɗanaamə tanə, dzaamə aakəŋwa də nə’u rəgwanə mbu’yaamə ka ənshinə agikii. 3.16 Gal. 6.15-16.

¹⁷Ndzəkəŋushi’ina, unə patə, nə’umə dərəpaaki. Dzəgunəmə tə ənjitə ca slənə makə sətə cuuna nee ina slənə əsə. 3.17 1 Koor. 4.16; 1 Piita 5.3.¹⁸Acii tə’i hara ənji laŋə ndzaa ka ənji daawaanə ŋga sətə ci əntənə ŋga Aləmasiihu ashi ənfwə a moo ɓaariinə. Kə waɓi nyi koonə agyanə ətsə ɓəzəkii, amma wanyinə ka ənənə ka dzəkwatənə koonə, ha’ə maa, da kiinə agiki. 3.18 1 Koor. 1.23; Gal. 6.12.¹⁹Ma ənjitsa, zamaginə nə ənjə a zamagi də tii. Acii uushi’iitə kaɗeesəkə ka shishinətii nə əntaŋfənyinatii. Ma sətə ca kira ka tii ayinə, tə ci neenə tii da məghərəvənə. See buurə uushi’inə ŋga duuniya tanə nəndə a ədzəmətii. 3.19 Rooma 16.18.²⁰Ma amə, ənji ŋga dagyə naamə, waatoo ənji ŋga ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. Jigaginə ŋga Maluu gaamə dadagyə ciina gəra, waatoo, Slandanə Yeesu Aləmasiihu. 3.20 Af. 2.6; Ibər. 13.14.²¹Ma ca, ka zhi’weenə nə ci ka matəgugunə shishiinə gaamə, ca ndzaa da məghərəvənə makə naakii. Ka ɗanə nə ci ha’ə də maɗuunə baawəɗaakii. Də baawəɗakii cii kəya ɗa ŋwaŋuunə taa agyanə mi patə. 3.21 Rooma 8.29; 1 Koor. 15.25,28,43-53; Kwal. 3.4.

Ɗamə mooɗasəkə ŋga ləɓənə da Slandana

¹Ndzəkəŋushi’inəkya, kə uu’i nyi tuunə, ŋga’ə ka nyi nə ənənə ka neenə koonə ka shaŋə. Sə ŋga mooɗasəkaaki nuunə, sə ŋga dəlaginaaki nuunə əsə. Yoo, kaɗashinyinaaki, makə kə shii unə oo’i, ka ənyanə nə Aləmasiihu, kəŋaanəmə ndihə ndihə agi ləɓənə goonə da Slandana. 4.1 1 Tees. 2.19-20.

²Agi kədiinə nə nyi acii Afoodya da Sintiki, tuutəta’ə, ga mabizhinə a ndzaanə ahadatii ma’ə, wa təya ndzaanə ka ma rəŋwə, makə ɗii ci ləɓə nə tii da Slandana. ³Ma hə əsə ɗii, ŋunyi guva-slənaakya, agi kədiinə nə nyi aciiku kaa ha tsakə tə makiitsa, acii kə ɗii inə gazhi’waanə da tii agi waaza Ŋunyi Habara. Kə slənyi tii da Kalimasə da patənə ŋga hara guvii-slənaaki. Manaahəkii nə ləmə ŋga ənjitsə asəkə ləkaləkatə ŋga Əntaŋfə, waatoo, ləkaləkatətə na ɓaarii tə ənjitə upaa əpinə ŋga ca’ə ndəŋwə ndəŋwə. 4.3 Slənə 3.5.

⁴Yoo, taa guci patə, ɗamə mooɗasəkə agi ləɓənə goonə da Slandana. A dzəkwatə nyi banə koonə əsə: ɗamə mooɗasəka. 4.4 2.18.⁵Wa haala goonə a ndzaanə ŋunyikii akəŋwacii taa wu patə. Kədəhə nə Slandanə ka shinə. 4.5 1.10; Rooma 13.11-12; 1 Koor. 16.22; Ibər. 10.25; Yak. 5.8; 1 Tees. 5.1-2.⁶Goona buurə taa mi. Amma, taa agi mi patə, ɓaariimə ka Əntaŋfə sətə cuuna moo agi də’wa, una kədii aciikii də kuyiriinə tə ci. 4.6 Jab. 37.5; Mat. 6.25; 1 Piita 5.7.⁷Maɗa kə ɗii unə ha’ə, ka viinə nə Əntaŋfə koonə ndzaanə jamə ətə palee ka shiinə ŋga əndə shiŋkinə patə. Jamənəkii na nəhə ədzəmuunə da hiima goonə, una ndzaa ka mabanee ma’yanə agi ləɓənə goonə da Yeesu Aləmasiihu. 4.7 Yooh. 14.27; Kwal. 3.15.

⁸Ndzəkəŋushi’ina, wiinə səndə ciina uudəpaagi koonə: ma ɗanuuna, kavəmə ŋunyi uushi’inə ŋga gooŋga aagi hiima goonə, ətə bahə ɗuunətənə, uushi’iitə ndzaa də rəgwakii, ətə malaaɓakii. Kavəmə əsə aagi hiima goonə tə sətə ca kaɗeesəkə ka ənja, ətə ŋga dəlaginə. Taa ŋgutə uushi, maɗa kə nee unə ŋunyikii, bahə dəlaginə, kavəmə aagi hiima goonə. 4.8 Rooma 12.17-18.⁹Slənətəmə sətə jigunyii koonə, una slənətə sətə luuvuunə da sətə fii unə a maki da sətə nee unə agi ndzaanaaki. Maɗa kə ɗii unə ha’ə, ma Əntaŋfə Əndə vii ndzaanə jamə, ka ndzaanə nə ci doonə. 4.9 3.17; 1 Koor. 13.11.

Kuyiriinə ŋga Bulusə tə ənji Filipi

¹⁰Ma agi ndzaanaaki ləɓə da Slandana, kə ɗii nyi mooɗasəkə ka shaŋə. Acii agi magərə saa’i, kə ənyuunə ka buurətənə tə nyi. Paa nyi bii oo’i, kə bwasee unə ka buurətənə tə nyi, amma rəgwa nəndə ma’upaamuunə ŋga ɗanə ha’ə. ¹¹Əntaa putə ŋga əteenaaki ka uushi bii nyi ha’ə, makə kə jigunyii ndzaanə də mabanee ma’yanə də sətə upaa nyi. 4.11 1 Tim. 6.6-8; Ibər. 13.5.¹²Kə shii nyi makə sətə ndzaanəki agi ghanə, kə shii nyi əsə makə sətə ndzaanəki maɗa tə’i uushi’inə aciiki laŋə. Madzəgunəkii nə nyi anəkii taa da patə, taa ka ŋgutə saa’i əsə. Ka mabanee ma’yanə nə nyi, taa nyi maburəkii, taa nyi də maɗəfənə, taa tə’i uushi’inə laŋə aciiki, taa nyi agi ghanə. ¹³Tə’i nyi da ŋgeerənə ŋga sə’watə taa mi patə putə ŋga Aləmasiihu. Ci ca vii ka nyi ŋgeerənəkii. 4.13 2 Koor. 12.9-10.

¹⁴Patə da ha’ə, makə cakuunə tə nyi agi ciɓaaki, kə ɗii unə ŋga’ə. ¹⁵Unə ənji Filipi, unə də noonə nə, kə shii unə, ma saa’itə ’watəgi ənji waaza Ŋunyi Habara, saa’itə maɗəgi nyi anə hanyinə ŋga Makiduuniya, taa rəŋwə, pooshi əndə’i Ikəliisiya ləɓə ciinə da nyi agi viishinə maɗaamə unə. 4.15 2 Koor. 11.8-9.¹⁶Taa saa’itə nyi də Teesaloonika maa, əntaa wata rəŋwə sləkee unə ka nyi ka sə ŋga tsakənə də nyi. 4.16 Slənə 17.1.¹⁷Amma əntaa viinə goonə cii kya moo. Aa’a, bwatya cii kya alə koonə ka tsakəvənə aagyanə ŋunyi slənə goonə. 4.17 1 Koor. 9.11.¹⁸Kə liwə nyi patənə ŋga sətə dəɓee; ha’ə maa, kə paləgi. Makə kə kira Apafəroodita ka nyi patənə ŋga uushi’iinə sləkee unə ka nyi, pooshi uushi cii kya moo ma’ə. Ma uushi’iinə sləkee unə ka nyi, ŋunyi uushi akəŋwacii Əntaŋfə, makə sataka ətə cii kəya luu, ca kaɗeesəkə ka ci. 4.18 2.25; Leew. 1.9,12-13,17; 2.2; 3.5.¹⁹Ma Əntaŋfwaaki, pooshi uushi ətə cii kəya ətee agi ɗuunuunaakii, ka viinə nə ci koonə patənə ŋga sətə dəɓee una upaa dacii Yeesu Aləmasiihu. ²⁰Wa ənjə a ɗuunətə tə Əntaŋfə Dəsənaamə ka ca’ə ndəŋwə ndəŋwə. *Aamiina.

Tsakə nəhəpaanə

²¹Yoo, nəhəpaamə tə ənji ŋga Əntaŋfə patə də rəŋwə rəŋwə agi ləmə ŋga Yeesu Aləmasiihu. Ma ənji nə’unə ənə ɗii inə ganə ka hakii, kə nəhəpaa tii tuunə patə. ²²Kə nəhəpaa patənə ŋga ənji ŋga Əntaŋfə tuunə, ma palee maa, ənjinə ca slənə asəkə yi ŋwaŋuunə.

²³Wa Slandanə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonə a ədzəmuunə. [*Aamiina].