2 Piita

Bəra’inə ŋga ləkaləkatə ŋga

Piita

¹Wiinə ləkaləkatə ca dzə daciiki Simoonə Piita, əndə slənə ŋga Yeesu *Aləmasiihu, masləkee əndaakii əsə. Agi naahənə nə nyi koonə ənjitə kavə Əntaŋfə ka tii vii gooŋga ətə da məghərəvənə mbərə mbərə da neenə. Ma vii gooŋgatsa, dagi gooŋgaanə ŋga Əntaŋfə gaamə, waatoo Maluu gaamə Yeesu Aləmasiihu shigi.

²Wa Əntaŋfə a tsakə koonə pwapoonə, wa ca vii koonə ndzaanə jamə aakəŋwə aakəŋwa dagi shiinə tə ci da shiinə tə Yeesu Aləmasiihu Slandanaamə. 1.2 Yahu. 2.

’Wanə ŋga Əntaŋfə da taɗənaakii taamə

³Ma Əntaŋfə da baawəɗaakii, kə vii ci kaamə patənə ŋga sətə dəɓee, kaama ndzaanə da kura əpinə, ama slənə sətə kaɗeesəkə ka ci. Ma ətsə patə, dagi shiinə gaamə tə ci, Əndətə ’wii taamə kaama ndzaanə agi ɗuunuunaakii da ŋga’əənaakii. 1.3 1.16-17; Af. 1.3.⁴Də ha’ə upaa amə madiigərə uushi’iitə ɗii ci aləkawalə ŋga viinə ka ənjaakii. Ma uushi’inəkii, tə’i ci da məghərəvənə ŋgaaŋga’ə. Ma vii Əntaŋfə koonə uushi’inəkii, kaa ca shii gatsəgi koonə də bwaya uushi’iitə ci ginə ŋga ənjə a moo ganə a duuniya, ətə ca kərə tə tii ka ha ŋga zanə. Ma ɗii ci ha’ə, koona ndzaanə makə naakii. 1.4 Rooma 5.2; Yak. 1.14-15.⁵Aciikii nə nyi ka banə koonə, ciŋəmə, una tsakə ŋga’əənə aagi vii gooŋga goonə. Tsakəvəmə shii gooŋgaanə aagi ŋga’əənə goonə. 1.5-6 Tit. 2.11-12.⁶Ŋgərəmə ətsətə na, una tsakəvə aagi shii gooŋgaanə; una ŋgərə sə’watənə, una tsakəvə aagi ətsətə na, una tsakəvə nə’unə tə Əntaŋfə aagi sə’watənə. 1.6 Gal. 5.22-23.⁷Tsakəvəmə uuɗəshinə ahadoonə aagi nə’unə tə Əntaŋfə, una tsakəvə uuɗənə tə ənji patə aagi uuɗəshinə ahadoonə. 1.7 Gal. 6.10.⁸Maɗa agi ɗanə nuunə ha’ə makə ətsə taa guci patə, paa unə ka ndzaanə zərakə, paa unə ka ndzaanə ka ənjitə yadə nafalatii agi shiinə tə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. ⁹Ma əndətə paa ci ka ɗanə ha’ə, kə ndzaa ci makə muurəfa, kə zaanə ka ci oo’i kə tifyagi Əntaŋfə ka ci ’waslyakəənaakii ətə ɗaaɗii ci ŋga ŋukə.

¹⁰Aciikii ndzəkəŋushi’inəkya, wanyinə ka banə koonə, Əntaŋfə ta’i tuunə, ci ’wii tuunə əsə. Makə ha’ə ɗii əna, ciŋəmə koona kəŋə ndihə ndihə agi ’waatsə da taɗəətsə ta’i ci tuunə. Acii maɗa kə ɗii unə ha’ə, pooshi unə ka kulanə agi vii gooŋga goonə shaŋə. ¹¹Də ha’ə ɗanə Əntaŋfə koonə rəgwa ŋga dəmənə aagi ŋwaŋuunə ətə pooshi ka uudənə, waatoo, ŋwaŋuunə ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu Maluu gaamə. 1.11 2 Tim. 4.18; Maluu: 2.20; 3.18; Tit. 3.6.

¹²Aciikii, taa ŋgahi kə shii unə uushi’iitsə waɓi nyi koonə agyanəkii daga ŋukə, kə kəŋaanuunə agyanə gooŋgaatə fii unə əsə, patə da ha’ə pa nya bwasee ka buurətənə koonə agyanəkii taa guci patə. 1.12 Yahu. 5.¹³Kə ɗaaɗatə nyi hiimaaki, kə nee nyi ka ɗanə ŋga’ə, nyi kə buurətə koonə agyanəkii, nyi ma’ə da i əpinə amaki, koona shii ndzaanə də məgigi. ¹⁴Acii kə shii nyi, ma aakəŋwa gi’u, kadə ŋgərəginə nə Əntaŋfə əpinə amaki, makə sətə bagi Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu ka nyi. 1.14 2 Koor. 5.1; 2 Tim. 4.6; Yooh. 21.18-19.¹⁵Acii ha’ə, gazhi’waanaaki patə, koona shii buurətə uushi’iitsə daba’ə əntənaaki taa guci patə.

Ɗuunuunə ŋga Yeesu *Aləmasiihu

¹⁶Yoo, ma saa’itə jigunyiinə koonə agyanə shinə ŋga Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu da ɗuunuunaakii, əntaa ma shi uusha ɗii ətə laalatə ənji bii inə koonə. Aa’a, pooshi; neenə nee inə ka ɗuunuunaakii də giniinə. 1.16-18 Mat. 17.1-8.¹⁷Ma saa’itə vii Əntaŋfə Dəsənaamə ka ci məghərəvənə da ɗuunuunə, inə davə kəŋə kəŋə. Kə fii inə uura ŋga Əntaŋfə ətə palee də ɗuunuunə patə, ca waɓya tuu’ina, “Waatsə Uuzənaaki, kə uu’i nyi tə ci. Ci ca uuɗagi səkəki.” ¹⁸Inə də neenə na, kə fii inə uurakii də liminiinə, ca waɓya dadagyə. Acii ma saa’itə waɓi ci ha’ə, anə malaaɓa giŋwə niinə da i ci.

¹⁹Aciikii shii inə weewee, ma sətə waɓi anabinyinə, pooshi jirakənə davə taa fiɗyasə. Unə əsa, ŋgərətəmə haŋkala goonə agyanə sətə waɓi tii, acii kə ndzaa waɓənatii makə gunə ətə ca ɓərə ka matəku təku ha, ka ha’ə kyanə ŋga ha atsaaŋwə, vooɗa a lə’ya, ca ɓərə a ədzəmuunə. 1.19 Jab. 119.105; Rooma 1.2; 13.12; 1 Piita 1.10-11.²⁰Ma sətə ɗanuunə, shiimə oo’i, ma anabaakwaatə nyaahə ənji asəkə malaaɓa ləkaləkatə, pooshi ənji ka mbeenə ka batənə də shiinatii satii. ²¹Acii pooshi əndə’i anabaakwaanə ətə shi əndə a ɗii agi hiimaakii saakii. Amma Malaaɓa Ma’yanə vii ka ənji ŋgeerənəkii, Əntaŋfə a waɓə da matii. 1.21 2 Tim. 3.15-16.

Majirakinə ŋga ənji dzəgunənə

¹Yoo, kə shi majirakinə ŋga anabinyinə a shigi ahada ənji ŋga Əntaŋfə ŋga ŋukə. Ha’ə makə ətsə əsə kadə nə majirakinə ŋga ənji dzəgunənə a shigi ahadoonə. Kadə nə təya dzəgunə koonə jarəwiinə kama kama, təya kərə tuunə ka ha ŋga zanə. Slandanaamə ətə pərapaa tə tii agi ’waslyakəənatii maa, kadə nə təya kaaree ka ci. Də ɗanatii ha’ə nə tii ka əlyaanə zanə agyanətii ətə na shi kədəhə. 2.1-22 Yahu. 4-13.2.1 Mat. 7.15.²Ha’ə maa, tə’i hara ənji laŋə na nə’u bwaya slənatii. Kadə nə hara ənjə a dzaana rəgwa ŋga gooŋgaanə əsə putə ŋga slənatii. ³Ma tii, kadə nə təya ɗa riiba duunə də waaɓə koonə jirakənə ka puutəma də gəna goonə. Daga ŋukə nə Mala gəŋwanatii matasəkakii. Pooshi Əndə zamaginə də tii ka tsəfə ŋunyinə shaŋə. 2.3 1 Tim. 6.5.

⁴Acii, ma Əntaŋfə, paa ci caamə aagi malaa’ikanyiitə ɗaaɗii ’waslyakəənə. Amma aagi gunə ’wa’agərə ci tə tii, ənjə a gwaaləgi tə tii davə agi matəku təku ha ruku ruku, ka gəra uusəra ŋga la gəŋwanə. 2.4 1 Piita 3.19-20; Yahu. 6.⁵Ha’ə nə ənjitə sha ɗaaɗii ’waslyakəənə ŋga ŋukə əsə, paa ci caamə aagitii. Ci ɗii wunəgi ci rəgwa ka ma’inə, ca bulya aasəkə duuniya aagyanə ənjitə mashiimə tə ci, zagi uushi’inə patə, see ənji məɗəfə mbə’i, tighəsə də Nuuhu ətə nja waaza rəgwa ŋga gooŋgaanə ka ənja. 2.5 3.6; 1 Piita 3.20.⁶Ha’ə nə vəranyiitə ɗii ləmətii *Sadooma da *Gwamoora əsə, kə zamagi Əntaŋfə də gunə. Də ha’ə ɓaarii ci oo’i, ha’ə ɗanəkii də ənjitə paa tii ka fa waɓənaakii. 2.6 ’Wat. 19.24-25; Luka 17.29; Yahu. 7.⁷Amma, ma *Luudu, əndə gooŋga nji ci akəŋwacii Əntaŋfə, kə zhimagi səkii tə ci putə ŋga ajijinəənə ŋga ənja. Ma ca, kə luupaa Əntaŋfə tə ci ka saa’ikii, 2.7 ’Wat. 19.1-16.⁸acii əntaa maŋgərəkiki əndə nji ci. Makə ndzaa ci ahada ənja, pukyanə ŋga ha patə, agi neenə nə ci ka slənatii, agi fanə nə ci uushi’iitə nji təya waaɓə. Amma, makə ɗii ci ka əndə gooŋga, kə ɓiipaa ka ci səkə ka shaŋə nə sətə njii təya ɗaaɗa.

⁹Ma uushi’iitsə ɗaaɗii Slandanaamə ha’ə patə, ka ɓaarəginə oo’i, kə shii ci rəgwatə luupaanəkii ənjitə ca ŋgwalə aciikii agi ciɓatii. Ma bwaya ənji əsə, kə shii ci hatə kapaanəkii tə tii, təya ciɓə, ka gəra uusəra ŋga la gəŋwanə. 2.9 Ayb. 4.7; 1 Koor. 10.13; Səniinə 3.10.¹⁰Ma ənjitə ca nə’u sətə mwayi ginə, təya bərapaa ɗuunuunə ŋga Əntaŋfə, tə tii ciɓeenəkii palee. 2.10 Yahu. 7-8.

Ma majirakinə ŋga ənjitsə cii kya ba koonə, paa tii ka ŋgwalənə taa acii ŋgutə uushi shaŋə, paa tii ka luuvə waɓənə ŋga ənda. Taa tə uushi’iitə da məghərəvənə dagyə maa, paa tii ka ɗuunətənə, see dzaananə tə tii. ¹¹Amma, ma malaa’ikanyinə, tə’i tii da baawəɗa da ŋgeerənə ka shaŋə, palee ka ənjitsa. Patə da ha’ə, paa tii ka dzaananə tə tii, paa tii ka kərə wulatii aakəŋwacii Əntaŋfə əsə. 2.11 Yahu. 9.¹²Amma, ma majirakinə ŋga ənjitsa, agi ɗaaɗanə nə tii uushi’inə yadə hiima. Kə ndzaa tii makə uushi’inə ŋga bilinə ətə ca poo wata ka kəəsənə, ənjə a ɓəələ tə tii. Agi dzaananə nə tii sətə mashiimə tii ginəkii. Makə sətə ci sə ŋga bilinə a za, ha’ə zanətii əsə. 2.12 Yahu. 10.¹³Kadə ki’inə nə Əntaŋfə ka tii shikwatii də ciɓa, makə sətə ci təya ciɓee ka hara ənji. Acii ma təya, agi moonə nə tii ɗa ŋgərəkikinə taa ka rəgwa ginə ŋga ənja. Ma ndzaanə goonə da tii agi gəshinə, sə ŋga ayinə koonə. Agi kaɗeesəkənə ka tii nə jarəwiitə ci təya kyaara koonə. 2.13 Yahu. 12.¹⁴Kə ŋgərəgi aalə makinə haŋkalatii patə, pooshi ɗaaɗa ’waslyakəənə ka mbu’unə ka tii shaŋə. Taa da nee tii ka ənjitə ma’ə maɗamə ŋgeerənə agi nə’unə tə Əntaŋfə, təya kyaara ka tii jarəwiinə kama kama ka dəməgərəginə də tii aagi ɗaaɗa ’waslyakəənə. Kə ɗagi tii ka maviinə ŋga aalə uushi’inə ŋga *duuniya. Kə naalagi Əntaŋfə tə tii. 2.14 Mat. 5.28; 2 Tim. 3.6.¹⁵Kə kagi tii rəgwa gooŋga, təya nə’u rəgwa ŋga Balaamə uuzənə ŋga Bi’oorə. Ma ca, kə ŋgərəgi suuna ŋga kwaɓa haŋkalaakii ka ha’ə kə aali ci rəgwa ŋga ɗa ŋgərəkikinə kaa ca upaagi. 2.15 Ɓaan. 22.7,17; Yahu. 11.¹⁶Amma kə wazhi Əntaŋfə ka ci putə ŋga ’waslyakəənaakii, ka ha’ə kə waɓi vaməndaakii da ci makə əndə shiŋkinə ka saa’ikii. Makə mwayi ci slənə ’waslyakəənə agi mabaanaakii, vaməndakii a tsəŋagi ka ci rəgwa. 2.16 Ɓaan. 22.28-31.

¹⁷Ma majirakinə ŋga ənjitsa, kə ndzaa tii makə gəərə ətə ifəgi ma’inə davə, makə kuraɓiinə ətə ci məɗə a ŋgərəgi. Kə tasəkapaa Əntaŋfə ka tii ha agi mandə təkunə ruku ruku. 2.17 Yahu. 13.¹⁸Acii ma təya, agi ɗaaɗa məza waɓənə nə tii ka ɗuunətə də nətii. Agi aalə jarəwiinə ŋga tsəku də ənjitə ca bwasee ka nə’u rəgwa ŋga ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə. Kə mwayi tii təya ləɓə da tii, kaa təya slənə makə sətə mwayi shishinətii. ¹⁹Agi banə nə tii ka ənja, “Ka upaanə nuunə dimwaanə.” Amma, ma tii boo, maviinə ŋga ŋgərəkikinə nə tii. Acii patənə ŋga sətə ŋgərəgi haŋkala ŋga ənda, kə ɗagi əndəkii ka mava ŋga səkii. 2.19 Yooh. 8.34; Rooma 6.16.²⁰Ma ənjitə bwasee ka ɗa ŋgərəkikinə putə ŋga shiinə tə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu Maluu gaamə, maɗa kə ənyi tii ka kapaa nətii, ŋgərəkikinəkii a ənə ka ŋgərəgi haŋkalatii, ma ndzaanatii, ka ɗanə bwayakii ka shaŋə, palee ka ətə shi təya nji agikii, tii ma’ə mashiimə tə Yeesu. 2.20 1.11; Mat. 12.45.²¹Ma tii, guja mashiimə tii rəgwa ŋga gooŋgaanə dəŋwa’ə, acii kə ənyi tii ka kagi gooŋgaanə, təya naanagi ka fa sətə bii Əntaŋfə ka tii. 2.21 Luka 12.47-48.²²Weewee kə ɗii agyanətii makə sətə bii əndə’i waɓənə tuu’ina: “Kə ənyi əda ka na’agi vaananaakii, kə ənəgərə mayiɓə dagəla ka gwadaləna agi ndzaɓa.” 2.22 Waɓ. 26.11.

Ənyanə ŋga Yeesu *Aləmasiihu aagi duuniya

¹Kaɗashinyinaakya, bəra’inə ŋga ləkaləkataaki ənə cii kya naahə koonə. Ma ləkaləkatənyiitsə kyakya’ə, ka buurətənə koonə agyanə sətə uugi unə shiinə, koona ɗa ŋunyi hiima agyanəkii ŋga’ə. 3.1 1 Piita 1.1.²Patənə ŋga sətə waɓi anabinyinə ŋga Əntaŋfə ŋukə, da sətə bii Maluu gaamə Slandana, waatoo ətə waazii masləkee ənji koonə, ga ca zaanə koonə shaŋə. 3.2 Yahu. 17.

³Ma sətə ɗanuunə, shiimə oo’i, ma ətsə duuniya kədəhə ka uudənə, kadə shiginə nə ənjitə na slənə patənə ŋga sətə mwayi mooɗəfətii. Kadə nə təya tasəkə duunə, 3.3 Yahu. 18; 2 Tim. 3.1.⁴təya ba, “Əntaa ma bii ci ka ənyanə nə ca? Mabamə ci ha’ə kwa? Aa maanə ɗii? Kə məətəgi dəsənaamə patə. Njaŋanə ka saa’itə tagii Əntaŋfə uushi’inə ka dəŋə əndzə’i əsə, pooshi sətə zhi’i taa gi’u.” 3.4 Irim. 17.15; Əzaki. 12.22; Mat. 24.27,48-51.⁵Ma waɓi tii ha’ə, kə mwayi tii ɗanə makə kə zaanə ka tii oo’i, daga ŋukə də batə waɓənə ghənyi Əntaŋfə səkəntaŋfə da hanyinə. Dagi ma’inə ghənyi ci hanyinə. Ma’inəkii ca gərə tə hanyinə əsə. 3.5 ’Wat. 1.6-9; Ibər. 11.3.⁶Ma’inəkii əsə zamagi də duuniyatə ŋga ŋukə. 3.6 2.5; ’Wat. 7.11-21; Mat. 24.37-39.⁷Ha’ə əsə nə səkəntaŋfə da hanyiinə caama nee əndzə’i. Də waɓəətə shigi da ma Əntaŋfə kapaa ci duuniya ka gəra də gunə. Gunəkii na zamagi də duuniya, uusəratə nii kəya la gəŋwanə da zama də bwaya ənja.

⁸Kaɗashinyinaakya, ga ca zaanə koonə nə uushi rəŋwə: ma uusəra rəŋwə da fəzə dəbu’u, kə ndzaa tii mbərə mbərə akəŋwacii Slandanaamə. 3.8 Jab. 90.4.⁹Ma Slandana, paa ci raara’ə agi ɗa sətə bii ci ɗanə, makə sətə ci hara ənjə a hiima oo’i, raara’ə nə ci. Amma sə’wanə cii kəya sə’wa tuunə, acii paa ci ka moonə ca zamagi də taa wu. Kə mwayi ci taa wu patə ca bwasee ka slənə ’waslyakəənə. 3.9 3.15; 1 Tim. 2.4.

¹⁰Amma shiimə oo’i ka shinə nə uusəra ŋga Slandanaamə. Haɓəsə makə mahərə nə uusərakii a shi. Uusərakii nə səkəntaŋfə a dzagi dəralyalə makə dzanə ŋga vəna. Patənə ŋga sətə agintaŋfə, kadə hənəginə nə gunə. Kadə zaginə nə hanyinə da patənə ŋga sətə asəkəkii dza’ə rarə’i. 3.10 1 Tees. 5.1-2; 1 Piita 4.7.

¹¹Makə kə shii unə oo’i, kadə zaginə nə uushi’iitsə ha’ə patə, kə dəɓee una ndzaanə malaaɓakii ŋga’ə, una kapaa patənə ŋga nuunə ka Əntaŋfə. ¹²Gəramə uusəratə nii kəya mbu’ya, ciŋəmə də ŋgeerənə kaa uusərakii a mbəsha pii pii. Ma uusərakii, kadə hənəginə nə səkəntaŋfə məɗəkə, kadə sləwaginə nə sətə davə patə acii iza’unə ŋga gunə. 3.12-13 Isaa. 60.21; 1 Koor. 6.9; Səniinə 21.1,27.¹³Amma, ma amə naamə, kura ha dadagyə da kura hanyinə caama gəra, makə sətə ɗii Əntaŋfə aləkawalə ŋga viinə kaamə. Ma dava, gooŋgaanə na ndzaanə davə.

¹⁴Kaɗashinyinaakya, makə kə shii unə tə’i kura uushi’inə nuuna upaa ha’ə, ciŋəmə də ŋgeerənə, kəŋeemə ka ndzaanə goonə də ŋga’ə, una ndzaa yadə idəpaa uushi ashuunə akəŋwacii Əntaŋfə, una ndzaanə agi jamənə. ¹⁵Wunəpaamə liminuunə ŋga’ə, koona fa. Ma nə Slandanaamə ka sə’wanə zəku’i taabu’u shinəkii, kaa ənjə a shii upaa luupaanə. Ma waɓəətsa, kə nyaahə kaɗashinə gaamə ndzəkəŋushi’inaamə Bulusə koonə ha’ə də shiitə vii Əntaŋfə ka ci. 3.15 3.9; Rooma 2.4.¹⁶Ma ləkaləkatənyinaakii patə, kala hatə waɓi ci agyanə uushi’iitsa, kə waɓi ci makə sənə cii kya ba koonə əndzə’i əsə. Tə’i hara uushi’inə asəkə ləkaləkatətə nyaahə ci, dzawə ka liminə nə paaratəginə. Ma ənjitə mashiimə gooŋgaanə, waatoo ənjitə pooshi kəŋaanə ka hakii, paa tii ka batənə də rəgwakii. Agi ɗanə nə tii ha’ə də hara waɓənə asəkə ləkaləkatə ŋga Əntaŋfə əsə. Mashiimə tii natii gəŋwanə ci təya alya agyanətii də ciinətii.

¹⁷Kaɗashinyinaakya, makə kə shii unə tə’i ənji na ɗa ha’ə, ŋgərətəmə nuunə acii ga təya kyaara koonə jarəwiinə kama kama ŋga ŋusləginə duunə a rəgwa Əntaŋfə. 3.17-18 Yahu. 24-25.3.17 Mar. 13.5; 1 Koor. 10.12; 1 Piita 4.7.¹⁸Ma ɗanuunə, dəmə aakəŋwə aakəŋwa də shiinə tə Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu Maluu gaamə, una dzə aakəŋwə aakəŋwa də shii pwapoonaakii əsə. Ŋga Aləmasiihu nə ɗuunuunə daga ənshinə ka ca’ə ndəŋwə ndəŋwə. *Aamiina.