1 Teesaloonika

Təkəŋwanə ŋga ləkaləkatə ŋga Bulusə ka ənji

Teesaloonika

¹Wiinə ləkaləkatə ca dzə koonə, Ikəliisiya ŋga Teesaloonika, dacii inə Bulusə da Silasə da Timooti. Agi nəhəpaanə niinə tuunə, ənji ŋga Əntaŋfə Dəsənaamə da Slandanə Yeesu *Aləmasiihu. Wa Əntaŋfə a ɗa koonə pwapoonə, ca vii koonə ndzaanə jamə. 1.1 Silasə: 2 Koor. 1.19; 2 Tees. 1.1; 1 Piita 5.12; Timooti: 1 Koor. 4.17; Teesaloonika: Slənə 17.1.

Vii gooŋga ŋga ənji Teesaloonika da ndzaanatii

²Taa guci patə agi kuyiriinə niinə tə Əntaŋfə ka putə goonə patə, ina buurətə tuunə agi də’wa taa guci patə əsə. 1.2-3 2.13; Fil. 1.3; Kwal. 1.3; 2 Tees. 1.3; 2.13.³Agi buurətənə niinə tuunə makə sətə cuuna dzə aakəŋwa də slənə putə ŋga vii gooŋga goonə ka Yeesu Aləmasiihu Slandanaamə, da makə sətə cuuna ciŋə putə ŋga uuɗənə tə ci. Agi buurətənə niinə əsə makə sətə kəŋaanuunə ka gəranə tə ci, ina kavə tuunə aakəŋwacii Əntaŋfə Dəsənaamə. 1.3 5.1-2.⁴Ndzəkəŋushi’ina, kə shii inə, kə uu’i Əntaŋfə tuunə, kə ta’i ci tuunə koona ndzaa ka ənjaakii əsə. 1.4 2 Tees. 2.13,16.⁵Acii, ma saa’itə jigunyiinə koonə Ŋunyi Habara, mandzaamə ci wata də ba ma tanə, amma də ŋgeerənə da tsakənə ŋga Malaaɓa Ma’yanə. Də ci kəŋaanə inə ka waɓənə də gooŋgaanə. Kə shii unə ndzaanə geenə saa’itə inə ahadoonə. Ma ndzaa inə ha’ə, ka puta goonə. 1.5 1 Koor. 4.20.⁶Unə əsa, kə nyi’u unə dərəpə geenə da ŋga Slandana. Taa ŋgahi kə upaa ciɓə tuunə ka shaŋə, kə liwuunə waɓənəkii də mooɗasəka ŋga Malaaɓa Ma’yanə. 1.6 Slənə 17.5-9; 2 Koor. 6.10; 2 Tees. 3.7,9.⁷Ha’ə ndzaa unə ka sə ŋga dzəgunənə ka ənji nə’unə patə anə hanyinə ŋga Makiduuniya da Akaya. ⁸Dagoonə ma’ya waɓənə agyanə Slandana. Əntaa wata agyanə hanyinə ŋga Makiduuniya da Akaya tanə, amma kə shii ənji vii gooŋga goonə ka Əntaŋfə taa dama patə. Acii ha’ə, pooshi nafa ŋga ɗa waɓənə ka ənji agyanəkii ma’ə. 1.8 Rooma 1.8.⁹Acii agi dazənə nə tii də matii makə sətə liwuunə mu’umuunə geenə saa’itə giinə aa hoonə. Təya dazə də matii əsə makə sətə bwasee unə ka uuləminə, una zhi’wagi aaɓii Əntaŋfə Əndə vii əpinə, Əndə gooŋga, una gərə’u ka ci. 1.9 Yooh. 17.3; Slənə 14.15.¹⁰Agi dazənə nə tii makə sətə cuuna gəra ənyanə ŋga Uuzənaakii dadagyə, waatoo, Yeesu. Ma ca, kə maɗee Əntaŋfə ka ci agi maməətə ənja, ca luupaa taamə acii maɓətəsəkə ŋga Əntaŋfə ətə na shi aakəŋwa. 1.10 5.1-2,9; Rooma 5.9.

Slənə ŋga Bulusə də Teesaloonika

¹Ndzəkəŋushi’ina, kə shii unə də noonə nə oo’i, ma dzənə geenə aa hoonə, mandzaamə ka zaarənə zaɓə. 2.1 1.5,9.²Kə shii unə, kə ciɓee ənji keenə də Filipi, təya dzaanapaa tiinə taabu’u mbu’iinə aa hoonə. Amma, taa ŋgahi kə mwayi ənji təŋapaanə tiinə ka shaŋə, patə da ha’ə dagi tsakənə ŋga Əntaŋfə gaamə kə waazii inə koonə Ŋunyi Habaraakii yadə ŋgwalənə. 2.2 Slənə 16.19-24; 17.1-9.³Ma waazanə geenə, əntaa jirakənə taa bwaya hiima. Maɗamiinə jarəwiinə agyanə ənji əsə. 2.3 2 Koor. 4.2.⁴Amma kə yarədii Əntaŋfə tiinə, ca ba’avə waaza Ŋunyi Habara aacii inə; ha’ə waɓiinə makə sətə ba’avə ci aacii inə əsə. Ma’aləmiinə kaɗeesəkənə geenə ka ənja, amma kaɗeesəkənə geenə ka Əntaŋfə. Acii ci shii ədzəmiinə. 2.4 Irim. 11.20; 1 Tim. 1.11; Gal. 1.10; Af. 3.2.⁵Kə shii unə, mawaɓəmiinə koonə mandikə ndikə waɓənə, mawaazamiinə koonə Ŋunyi Habara əsə keena shii upaa də uushi acii unə. Əntaŋfə nə seedanə tiinə. 2.5 2.10; Slənə 20.33; 2 Koor. 1.23.⁶Ma’aləmiinə dəlanə ŋga ənji diinə, taa acii unə, taa acii hara ənji pamə. 2.6 Yooh. 5.41,44.⁷Makə ɗii ci masləkee ənji ŋga Aləmasiihu niinə, kaɗa kə ɓaarii inə koonə gawuunə geenə. Amma maɗamiinə ha’ə. Kə ndzaa inə da haŋkala ahadoonə, makə sətə ci mənə a ndzaanə ahada manjeevənatə. ⁸Kə uu’iinə tuunə laŋə. Matasəkakii niinə, əntaa wata ka waaza koonə Ŋunyi Habara ŋga Əntaŋfə tanə, amma ka vəgi əpinə geenə ka putə goonə. Laŋə uu’iinə tuunə dərəva.

⁹Ndzəkəŋushi’ina, agi buurətənə nuunə ciɓə geenə agi mandalə sləna. Ma saa’itə waazii inə koonə Ŋunyi Habara, kə slənyiinə vəɗə da uusəra keena upaa də zəma aa meenə, acii geena ndzaa ka tərənə agyanə taa wu ahadoonə. 2.9 2 Tees. 3.7-9; Slənə 18.3.¹⁰Kə nee unə də ginuunə. Əntaŋfə nə seedanə tiinə əsə oo’i, ha’ə njiinə ahadoonə, unə ənji nə’unə: makətsə ənji njiinə, ənji slənə uushi də rəgwakii njiinə. Mashimə ənjə a idəpaa bwaya uushi ashiinə. 2.10 2.5.¹¹Acii kə shii unə, kə slənyiinə koonə də rəŋwə rəŋwə patə, makə sətə ci dənə a slənə ka manjeevənaakii. 2.11 Slənə 20.31.¹²Waatoo, kə ndzaa inə ka vii koonə ŋgeerənə, ina banee ka ədzəmuunə, ina dzəkwatə koonə əsə koona slənə sətə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə. Ci ’wii tuunə koona ndzaanə agi ŋwaŋuunaakii, una shii ɗuunuunaakii. 2.12 4.1; Rooma 5.2; Fil. 1.27.

¹³Agi kuyiriinə niinə tə Əntaŋfə aanəkii aanəkii. Acii, ma saa’itə waazii inə koonə waɓənaakii, maluumuunə makə waɓənə ŋga əndə saakii, amma, makə sətə ci ənjə a luu waɓənə ŋga Əntaŋfə liwuunə; ndilə ndilə waɓənaakii liwuunə. Waɓənəkii ca slənə asəkə ədzəmuunə əsə, unə ənji nə’unə. 2.13 1.2-3; Gal. 1.11-12.¹⁴Ndzəkəŋushi’ina, ma sətə kulii agyanə Ikəliisiyanyinə ŋga Əntaŋfə anə hanyinə ŋga Yahudiya, waatoo agyanə ənji nə’unə tə Yeesu Aləmasiihu, tsarəkii kulii agyanuunə əsə. Acii kə sii unə ŋgəra’wə acii ənji goonə makə sətə sii tii ŋgəra’wə acii slikərənatii Yahudiinə əsə. 2.14 Slənə 17.5.¹⁵Tii ɓələgi tə Yeesu Slandana da anabiinə, təya lyakagi tiinə, təya ɓiipaa səkə ka Əntaŋfə, kə ndzaa tii ka ənji mbəzə ŋga ənji patə. 2.15 Slənə 2.23; 9.23,29; 13.45,50; 14.2,5,19; 17.5,13; Rooma 11.28; 2 Koor. 11.23-29.¹⁶Agi ciŋənə nə tii ka təŋaginə tiinə acii geena waazii waɓənə ŋga Əntaŋfə ka hara slikərənə kaa təya upaa luupaanə. Də ha’ə uudəgi tii ashi slənə ’waslyakəənatii. Amma tə’i mandalə gəŋwanə ŋga Əntaŋfə anətii. 2.16 Mat. 23.31-33.

Moonə ŋga Bulusə tə dzənə ka tsaamətənə tə ənji Teesaloonika

¹⁷Ndzəkəŋushi’ina, kə təkəgyaamə ŋga magusə saa’i. Maneemaamə ka naamə na. Amma ka hakii naamə asəkə ədzəmaamə. Kə kəshi maɗəfənə tiinə laŋə ŋga neenə koonə. Aciikii ndzaa inə ka alə rəgwa ŋga ənənə ka caamatənə tuunə. 2.17 3.10.¹⁸Kə mwayi inə ənənə aa hoonə. Nyi Bulusə, kə ali nyi rəgwakii ka pu’u ka pu’u, amma kə təŋagi *Seetanə tiinə. ¹⁹Ma tanya, unə ndzaa ka sə ŋga vii keenə ŋgeerənə da mooɗasəka, unə ndzaa ka sə ŋga yiɗə geenə saa’itə nə Yeesu Slandanə a ənya. 2.19-20 1 Koor. 9.24-25; Fil. 4.1; 2 Tees. 1.4.²⁰Ha’ə tanyi, unə nə məghərəvənə geenə, unə nə mooɗasəkə geenə əsə.

¹Acii ha’ə, makə mambeemiinə ka sə’watənə ma’ə, wata ina anətə waɓənə geenə ka ma rəŋwə, ina ndzaa inə daaniinə də Ateena. 3.1 Slənə 17.15.²Ina sləkee koonə ka ndzəkəŋushi’inaamə Timooti. Ma ca, əndə slənə ŋga Əntaŋfə nə ci, agi slənənə nə ci deenə agi waaza Ŋunyi Habara ŋga Aləmasiihu. Ma sləkee inə ka ci, kaa ca dzə ka tsakə koonə ŋgeerənə, ca tsakə kəŋee koonə ka rəgwa agi vii gooŋga goonə, 3.2 Timooti: 1.1.³acii ga taa rəŋwə agyuunə a ənyi aa ba’a putə ŋga ŋgəra’utsə cuuna sa. Kə shii unə də noonə nə oo’i, taa wu patə ca slənə ka Əntaŋfə, ka sanə nə ci ŋgəra’wa. 3.3 Af. 3.13; 2 Tees. 1.4; 2 Tim. 3.12.⁴Ndilə ndilə ma amə ma’ə ka hakii, kə njiinə a ba koonə oo’i, kadə naama sa ŋgəra’wa. Kə nee unə, kə ɗii ha’ə weewee tanyi. 3.4 Slənə 14.22.⁵Yoo, makə mambeemə nyi ka sə’watənə, ci nee unə sləkee nyi ka Timooti aaɓii unə, kaa ca caamatə taa iitə cuuna dzə aakəŋwa də vii gooŋga goonə. Mabaamə ma’yanəki. Ma nə nyi ka nəhənə, mbu’u kə upaa Seetanə kulapaanə duunə; slənə geenə əsə, ca ndzaa ka uushi zaɓə ahadoonə. 3.5 Fil. 2.16.

⁶Amma kə ənya Timooti əndzə’i, kə kira ci keenə ŋunyi habara agyanə vii gooŋga goonə da uuɗəshinə goonə. Kə bii ci keenə makə sətə cuuna buurətə tiinə taa guci patə, kə kəshi maɗəfənə ŋga nee ka giniinə tuunə makə sətə kəshi tiinə əsə. 3.6 Slənə 18.5; 2 Tees. 1.3; 1 Tim. 1.5; Filim. 5-7; Gal. 5.6.⁷Acii ha’ə, ndzəkəŋushi’ina, taa dagi ciɓə da ŋgəra’ukii ha’ə, kə upaa inə ŋgeerənə putə ŋga vii gooŋga goonə. 3.7 2 Tees. 1.4.⁸Manə ha’ə ɗiya, makə kə shii inə kə kəŋaanuunə ndihə ndihə ləɓə da Slandana, kə baa ma’yaniinə ha’ə. ⁹Yoo, ka mbeenə niinə ka kuyiriinə tə Əntaŋfə gaamə koonə ka shaŋə. Agi kuyiriinə niinə tə ci ŋga mooɗasəkənə ɗii inə puta goonə. ¹⁰Vəɗə da uusəra niinə ka ɗa də’wa, pooshi əpisəka, kaa Əntaŋfə a ənə ka wunəgi keenə rəgwa ŋga neenə koonə ginə da ginə, keena dzəgunə koonə sətə mbəɗaanə agi vii gooŋga goonə, una shii ŋga’ə. 3.10 2.17.

¹¹Wa Əntaŋfə Dəsənaamə də naakii nə da Slandanaamə Yeesu a wunəgi keenə rəgwa, keena dzə aaɓii unə. ¹²Wa Slandanə a tsakə koonə uuɗəshinə da uuɗə hara ənji aakəŋwə aakəŋwa. Wa uuɗənəkii a ndzaanə makə tsarə uuɗəətə uu’iinə tuunə. 3.12 Gal. 6.10.¹³Də ha’ə nə uuɗənəkii a tsakə vii koonə ŋgeerənə a ədzəmuunə, acii goona ndzaa ka sə ŋga idəpaanə, amma koona ndzaa malaaɓakii akəŋwacii Əntaŋfə Dəsənaamə saa’itə nə Yeesu Slandanə a shi da malaaɓa ənjaakii patə. 3.13 5.1-2; Fil. 1.10.

Ndzaanə makə sətə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə

¹Wiinə səndə ciina uudəpaagi koonə ɗii, ndzəkəŋushi’inə: kə jigunyiinə koonə makə sətə ci ənji nə’unə a ndzaanə, təya kaɗeesəkə ka Əntaŋfə. Agi nə’utənə nuunə ha’ə əsə. Yoo, agi kədiinə niinə acii unə də dza ciinə də ləmə ŋga Yeesu Slandana, koona tsakə dzəginə aakəŋwa aakəŋwa. 4.1 2.13; Kwal. 1.10; 2 Tees. 3.6.²Ma sətə jigunyiinə koonə də baawəɗa ŋga Yeesu Slandanə, kə shii unə patə. ³Ma mwayi Əntaŋfə, a ndzaa unə malaaɓakii, goona aləhiinə. 4.3 5.23; 1 Koor. 6.13; Ibər. 10.10.⁴Taa wu patə agyuunə, wa ca gwaləgi shishinəkii, ca ndzaa malaaɓakii, da ayinaakii əsə, ⁵ga ca kəsə minaakii də gi suuna makə ŋga ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə. ⁶Ga əndə a ɓəzee ka səkə ŋga ndzəkəŋuci agi haalatsə bii inə koonə patə. Kə dzəkwatiinə koonə banə oo’i, kadə nə gəŋwanə ŋga Əntaŋfə a kula aanə ənji slənə tsarə uushi’iitsa. ⁷Acii ma’wamə Əntaŋfə taamə kaama ndzaanə ma’ajijinəkii, amma kaama ndzaanə malaaɓakii akəŋwaciikii. 4.7 4.3; 1 Piita 1.15-16.⁸Taa wu kaaree ka dzəgunəətsa, əntaa waɓənə ŋga əndə kaaree ci, amma ŋga Əntaŋfə. Ci ca vii koonə Malaaɓa Ma’yanaakii. 4.8 1 Koor. 6.19-20.

⁹Ma agyanə uuɗə ndzəkəŋushi’inə, pooshi diɓə ina ənə ka naahənə koonə agyanəkii, acii unə də noonə na, kə dzəgunəgi Əntaŋfə koonə makə sətə cuuna uuɗəshi. 4.9 Irim. 31.33-34; Gal. 6.10; Af. 5.2.¹⁰Tanyi, agi uuɗənə nuunə ndzəkəŋushi’inə anə hanyinə ŋga Makiduuniya patə. Dəŋə əndzə’i waniinə agi banə koonə, tsakəmə dzəginə aakəŋwə aakəŋwa də uuɗənəkii. 4.10 2 Tees. 3.4.¹¹Ɗamə gazhi’waanə ŋga ndzaanə ŋga’ə ahadoonə, goona səkəpaanə ka kaala moonə aagi uushi’inə ŋga ənja, amma slənəmə noonə sləna koona upaa zəma aa moonə, makə sətə bii inə koonə. 4.11 2.9; Af. 4.28; 2 Tees. 3.10,12.¹²Maɗa kə nə’utuunə ha’ə, ka ɗanə nə ndzaanə goonə ŋga’ə ka ənjitə ca tsaamə tuunə, pooshi una ka ndzaanə ka tərənə anə taa wu patə əsə. 4.12 1 Koor. 5.12-13; Kwal. 4.5.

Shinə ŋga Slandana

¹³Ndzəkəŋushi’ina, kə mwayi inə una shii sətə slənyi tə ənjitə məətəgi, acii goona ndzaa ka maɓətəsəka, makə ŋga ənjitə makamə nə ka upaa əpinə daba’a əntənə. 4.13-17 5.1-2; 1 Koor. 15.51-52.4.13 1 Koor. 15.18-19; Af. 2.12.¹⁴Kə vii amə gooŋga oo’i, kə əŋki Yeesu, kə ma’i ci agi maməətə ənji əsə. Aciikii kə shii amə weewee, ma ənji vii gooŋga ka Yeesu ətə məətəgi, ka maɗeenə nə Əntaŋfə ka tii, ca fəɗə tə tii, təya ndzaa ka hakii da Yeesu. 4.14 Rooma 14.9; 1 Koor. 15.3-4,12,20.

¹⁵Ma ka waɓənə ŋga Slandana, waniinə ca ba koonə: ma saa’itə ənyanəkii, maa amə ma’ə ka əpinə, paa amə na takəŋwa ka maɗənə ka maməətə ənja. 4.15 1 Koor. 7.10,25.¹⁶Ma uusərakii, kadə kapaanə nə Əntaŋfə rəgwa, wata gawə ŋga malaa’ikanyinə a wazə, ənjə a fa muunə ŋga uutəma ŋga Əntaŋfə. Wata Slandanə ci saakii a jiga dadagyə. Ma ənjitə vii ka ci gooŋga ətə məətəgi, tii na takəŋwa ka maɗənə. 4.16 1 Koor. 15.23.¹⁷Ma daba’əkii, ma amə ənə ca əpi ma’ə, Əntaŋfə a fəɗətə taamə da tii dagi kuraɓiinə, ama guŋə da Slandanə asəkəntaŋfə. Ha’ə ndzaanaamə da Slandanə ka ca’ə ndəŋwə ndəŋwə. 4.17 Yooh. 12.26; Rooma 5.17; Fil. 3.20.¹⁸Makə ɗii ha’ə, ŋgərəmə waɓəətsa, waɓəgimə ahadoonə kaa ca vii koonə ŋgeerənə, una ndzaa də mabanee ma’yanə.

¹Ndzəkəŋushi’ina, ma agyanə saa’i da uusəra ŋga mbu’yanə ŋga uushi’iitsa, pooshi nafa ŋga ənənə ka naahənə koonə agyanəkii ma’ə. ²Acii unə də noonə nə, kə shii unə, haɓəsə nə uusəra ŋga Slandanə a shi, makə sətə ci mahərə a shi davəɗə. 5.2 1.2-3,10; 2.19; 3.13; 5.23; Mat. 24.36; Fil. 4.5; 2 Tees. 1.7,10; 2.1-2; haɓəsə makə mahərə: Mat. 24.43; 2 Piita 3.10; Səniinə 3.3; 16.15.³Ma saa’ita, ənjə a ba, “Jamə nə vəranə taa dama patə, pooshi uushi ca uree kaamə”. Saa’ikii nə zanə a kulyaanə ka tii həma’ə makə sətə ci ɓərakənə a shi ka mitə ɗasəka. Pooshi ha ŋga huyinə. 5.3 Irim. 6.14-15; Mat. 24.39.

⁴Ma unə, ndzəkəŋushi’inə, əntaa təku təkunə nuunə agi haalakii, kaa uusərakii a shi ka lapaanə tuunə haɓəsə makə mahəra. ⁵Unə patə, ənji ŋga ɓərənə da uusəra nuunə. Əntaa ənji ŋga vəɗə da təkunə naamə. 5.5-8 Rooma 13.11-12; Af. 5.8-9.⁶Acii ha’ə, gaama tsəfə ŋunyinə makə ŋga hara ənja. Amma ndzaamə ryahu ryahu də məgigi, ama ndzaa ka matsə ənja. ⁷Acii, ma ənjitə ca tsəfə ŋunyinə, davəɗə ci təya tsəfə. Ma ənjitə ci ənvwə a ka tə tii anətii əsə, davəɗə ca ka tə tii. ⁸Amma, makə ənji ŋga ɓərənə naamə, ndzaa amə matsəkii. A dzaamə aakəŋwa də vii gooŋga da uuɗəshinə. Maa kə ɗii amə ha’ə, ka ndzaanə nə ci makə sətə ci əndə a ŋgavə kəjeerə tibisa ka dzəginə ka panə, acii ga ava a upaa tə ci. Kaamə nə ka luupaanə ŋga Əntaŋfə taamə. Maa kə ɗii amə ha’ə əsə, ka ndzaanə nə ci makə sətə ci əndə a ŋgavə dara ila. 5.8 Af. 6.11-17.⁹Ma’wamə Əntaŋfə taamə ka ɓəzə kaamə səka, ca zamagi daamə, amma kə ’wii ci taamə kaama upaa luupaanə dacii Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu. 5.9 1.10; 2 Tees. 2.14.¹⁰Ma ca, kə əŋki ci ka putə gaamə, kaama shii ndzaanə da ci. Taa amə ma’ə da i əpinə, taa amə kə məətəgi, maa kə shi ci, ka ndzaanə naamə da ci. 5.10 4.14; Rooma 14.8-9.¹¹Acii ha’ə, dzəmə də viishi ŋgeerənə ahadoonə də waɓəətsa, una dzə də tsakəshinə makə sətə cuuna slənə əndzə’i.

Muudinə ŋga waɓənə

¹²Ndzəkəŋushi’ina, agi kədiinə niinə acii unə koona vii ɗuunuunə ka ənjitə ca slənə ahadoonə, waatoo matakəŋwanyinə goonə, acii kə kapaa Slandanə tə tii ka takəŋwanə koonə da dzəgunə koonə waɓənaakii. 5.12 1 Koor. 16.15-18; 1 Tim. 5.17.¹³Gaɗeemə ka tii, una uuɗə tə tii laŋə putə ŋga slənatii ahadoonə. Ndzaamə ŋga’ə ahadoonə əsə.

¹⁴Ndzəkəŋushi’ina, agi banə niinə koonə əsə: waɓəmə ka manya’inə, wa təya slənə. Baneemə ka ma’yanə ŋga ənji mabuurə na, una tsakə tə matə ŋgeerənə, una sə’watə ndzaanə da ənji patə. 5.14 2 Tees. 3.6,11,15.¹⁵Ɗamə haŋkala acii maɗa ɗii əndə ka əndə bwaya bwayaanə, ga ca ənəpaagi ka ci də bwaya bwayaanə. Amma, wa ca ndzaa ka slənə goonə taa guci patə nə ɗa ŋga’aanə ahadoonə da ka ənji patə. 5.15 Rooma 12.17; Fil. 1.10.¹⁶Ndzaamə ka mooɗasəkə taa guci patə. 5.16 Fil. 4.4.¹⁷Dzəmə aakəŋwa də ɗa də’wa ka Əntaŋfə yadə əpisəka. 5.17 5.25; Luka 18.1; Rooma 12.12; Af. 6.18; Kwal. 4.2.¹⁸Taa agi mi patə, kuyiriimə tə ci. Acii tsarəkii nə ci ka moonə acii unə, unə ənə liɓə da Yeesu Aləmasiihu. 5.18 Af. 5.19-20.¹⁹Goona təŋagi slənə ŋga Malaaɓa Ma’yanə. 5.19 Af. 4.30.²⁰Goona bərapaa waɓənə ŋga ənjitə ci Əntaŋfə a waɓə da matii. ²¹Təkətəmə taa ŋgutə uushi patə, una kəsətə ŋunyikii təŋə təŋə. 5.21 1 Koor. 14.29; Af. 5.10; 1 Yooh. 4.1.²²Taa tsarə ŋga ŋgutə bwaya bwayaanə patə, una bwasee əsə.

²³Ma Əntaŋfə Əndə vii ndzaanə jamə, wa ca laaɓagi tuunə camə, ci saakii. Wa ca kapaa əpinə goonə da shishinuunə jamə, una ndzaa yadə idəpaa uushi ashuunə ca’ə uusəratə nə Slandanə Yeesu Aləmasiihu a ənya. 5.23 5.1-2; 2 Koor. 13.11.²⁴Ma Əntaŋfə ətə ’wii tuunə, ka slənənə nə ci ha’ə makə ətsa, acii əndə nə’utə aləkawalə nə ci. 5.24 1 Koor. 1.8-9; Fil. 1.6; 2 Tees. 3.3.

²⁵Kədiimə acii Əntaŋfə ka putə geenə ɗii ndzəkəŋushi’inə. 5.25 1.2-3; Rooma 15.30.²⁶Nəhəpaamə pu’u pu’u tə patənə ŋga ənji nə’unə. 5.26 Rooma 16.16.²⁷Kə ləɓətə nyi duunə da Slandana koona jaŋgatə ləkaləkatənə ka patənə ŋga ənji nə’unə. 5.27 Kwal. 4.16.

²⁸Wa Slandanaamə Yeesu Aləmasiihu a ɗa koonə pwapoonaakii, ca ndzaanə doonə.