Ɗerewol Arandewol Ngol Bulus Windani

Tasaloonikanko’en

Habaru dow ɗerewol ngo’ol

Bulus lilaaɗo Yeesu windi ɗerewol ngo’ol. O windangol tokkuɓe Yeesu wonɓe gariiri Tasaloonika ngondi nder leydi Makidooniya. E ɗum kammoo Bulus windii ɗerewol ngo’ol hakkunde duuɓi 50-51 A.D., waato hakkunde duuɓi 50 e 51 gaɗa danyngol Yeesu. O windungol carel ko o woni e gariiri Korinti gaɗa o riiwaama daga gariiri Tasaloonika.

O windungol ngam o sembiɗina tokkuɓe Yeesu dow hoolaare maɓɓe. O yettii Allah ngam hoolaare maɓɓe, e holluki yidde hakkunde maɓɓe, e waɗuki ɓernde maɓɓe dow Almasiihu. O sembiɗini tokkuɓe Yeesu dow nyalnde wartoyki Almasiihu. O ekkitiniiɓe no ɓe njooɗortoo e no ɓe ngaɗirta ka kuugal haa Yeesu wartoya.

Ko Woni Nder:

Kownol Bulus (1.1)

Hoolaare Tasaloonikanko’en (1.2—3.13)

Jonde yimɓe nde Allah yiɗi (4.1‑12)

Ko hollata wartoyki Yeesu (4.13—5.11)

Sembiɗinki cakitiiki (5.12‑22)

Kownol cakitiingol (5.23‑28)

1

1Min Bulus e Siila e Timooti windi ɗerewol ngo’ol. Min mbindanngol tokkuɓe Yeesu wonɓe gariiri Tasaloonika ɓe Allah Nyaako Mo Dow e Yeesu Almasiihu Joomiraawo jeyi.1.1: KL 17.1.

Allah barkiɗina’on hokka’on jam.

Jonde Tasaloonikanko’en e Hoolaare Maɓɓe

2Koo ndeye e min ngetta Allah ngam mooɗon on fuu, e min ngaɗana’on do’aare. 3Yeeso Allah meeɗen Nyaako meeɗen Mo Dow, e min nyuma dow kuuɗe mooɗon ɗe hoolaare, e no yidde nde ngooduɗon waɗata’on on kuwa naa’ seɗɗa, e no munyirton nder torra ngam kammunde mooɗon dow Joomiraawo meeɗen Yeesu Almasiihu. 4Bandiraaɓe ɓe Allah yiɗi, e min andi Allah suɓii’on. 5Ngam Habaru Belɗum ɗum min ngaddani’on naa’ ɗum boliiɗe tan, ammaa e ɗum woodi bawɗe, e Ruuhu Allah, e tabbitinki goonga maajum. On andi iri jonde nde min ngaɗi hakkunde mooɗon ngam ɗum nafana’on. 6On ngartii ekkitotooɓe to amin e to Joomiraawo, ngam on njaɓii Wolde Allah nder welwelo ngo Ruuhu Allah hokkata, koo nde on njarii torra naa’ seɗɗa.1.6: KL 17.5‑9.7Non ngartirɗon ko fuu tokkuɓe Yeesu wonɓe leydi Makidooniya e Akaaya ekkitotoo. 8Ngam daga to mooɗon wolde Joomiraawo heɓi sankitaaki naa’ e leydi Makidooniya e Akaaya tan, ammaa koo toye ɗum andii hoolaare mooɗon dow Allah. Ngam non naa’ sey to min mbi’ii goɗɗum dow maajum. 9Ngam kamɓe e ko’e maɓɓe kokkata habaru no njaɓɓoriiɗonmin ko min ngari to mooɗon. Ɓe kokkiimin habaru no alirɗon tokkuki gunkiiji ngartuɗon to Allah, ngam kuwanon Allah mo yonki mo goonga, 10nden keɗooɗon wartoyki Ɓiɗɗo maako daga dow, mo o ummini daga mayde, waato Yeesu kisnayɗo’en daga monnere Allah garaynde.

2

Kuuɗe Bulus Nder Tasaloonika

1Bandiraaɓe, onon e ko’e mooɗon on andi garol amin to mooɗon naa’ e meere ngol woni. 2Ammaa koo nde ndenno min njarii torra e semtineeki e Filibi, non no anduɗon, e ballal Allah meeɗen min kokkii’on Habaru Belɗum ƴiwoyɗum to maako kulol walaa, koo nde yimɓe nganyiimin naa’ seɗɗa.2.2: KL 16.19‑24; KL 17.1‑9.3Carel ngel min torii’on njaɓon Habaru Belɗum, min kuutiraayi fewre, walaa halleende nder ɓerɗe amin, min ƴoyraayi’on. 4Ammaa non no Allah hooloriimin hokkimin kuugal wa’ajinki Habaru Belɗum, non min nga’ajinirtaɗum, naa’ ngam min mbelnana yimɓe ɓerɗe, ammaa ngam min mbelnana Allah ɓernde kanko poondoowo ɓerɗe amin. 5On andi min meeɗaayi metanki’on meto belɗum honduko, non maa min ngalaa suuno goɗɗum ngo boliiɗe amin suuɗata, Allah woni ceyduujo amin. 6Min ɗaɓɓitaayi mangu to yimɓe, koo to mooɗon, koo to woɓɓe, koo nde min mbaaway min mbi’a’on doole ngaɗanonmin goɗɗum ngam min lilaaɓe Almasiihu. 7Ammaa e min jogorii’on seese‑seese no maduujo jogortoo ɓingel muuɗum. 8Ngam yidde nde min ngiɗi’on haa e min ciryii naa’ min kokka’on Habaru Belɗum ɗum Allah tan, ammaa fuu e yonkiiji amin, ngam on ngartii ɓe min ngiɗi naa’ seɗɗa. 9Bandiraaɓe, on ngejjitaayi kuuɗe ɗe min kuwi naa’ seɗɗa. Min kuwii jemma e nyalawma ngam to’ min njowana goɗɗo nder mooɗon wongal teddoral carel ko min nga’ajinanta’on Habaru Belɗum ƴiwoyɗum to Allah.

10Onon on ceydu’en, Allah maa o ceyduujo dow no min njooɗorinoo jonde ceniinde e aadilaaku e jonde nde walaa goɗɗum ko wooɗaa nder mooɗon, onon kooliiɓe Yeesu. 11Ngam on andi no nyaako jogorii ɓiɓɓe muuɗum, non min jogorii’on. 12Min mbagginii’on, min cembiɗinii’on, min mbi’ii’on doole ngaɗon jonde belnanaynde Allah ɓernde nodduɗo’on nder Laamu maako e teddungal maako.

13Non maa koo ndeye e min ngetta Allah, ngam carel ngel njaɓuɗon Wolde Allah nde nanɗon to amin, on njaɓaayinde bo wolde neɗɗo, ammaa on njaɓiinde nde Wolde Allah, non no nde wontindiri. E nde huwa nder ɓerɗe mooɗon, onon kooliiɓe Allah. 14Bandiraaɓe, on ngartii ekkitotooɓe jonde tokkuɓe Allah wonɓe leydi Yahuudiya ɓe Yeesu Almasiihu. On njarii torra to yimɓe leydi mooɗon non no kamɓe maa ɓe njariri torra to juuɗe Yahuudanko’en.2.14: KL 17.5.15Yahuudanko’en ɓen mbari Yeesu Joomiraawo e annabo’en, nden ɓe ndiiwimin. E ɓe ngaɗa ko Allah yiɗaa, e ɓe nganya koo moye!2.15: KL 9.23,29; 13.45,50; 14.2,5,19; 17.5,13; 18.12.16E ɓe kaɗamin wa’ajinanki yimɓe naa’ Yahuudanko’en ngam to’ yimɓe ɓen keɓa kisndam. Non e waɗa koo ndeye e ɓe kebbina poondirɗum hakke maɓɓe. Ammaa monnere Allah yaadake jipponoyakeɓe.

Bulus Yiɗii So’’aaki Tasaloonika

17Bandiraaɓe, ɗum sendii’en ngam carel seɗɗa nder ɓandu, ammaa min alaayi nyumuki dow mooɗon. Min kaaɓii yiiki’on; ngam non min ngaɗii ko min mbaawata waɗuki min ngi’a’on gite e gite. 18Min ngiɗii warki to mooɗon. Goonga, min Bulus, mi yiɗii mi wara naa’ nde go’o naa’ nde ɗiɗi, ammaa Ceyɗan haɗiimin. 19Dow ɓeye min ngaɗi ɓerɗe amin? Ɓeye mbelnantamin ɓerɗe? Ɓeye ngoni ɓe min mantortoo yeeso Joomiraawo meeɗen Yeesu nyalnde wartoyki maako? Naa’ ɗum onon? 20Goonga, ɗum onon min mantortoo. Onon ngoni belɗum ɓerɗe amin.

3

1Ngam non nde min mbaawaayi munyuki, sey min ngi’i ɗum ɓurii wooɗuki ɗum alamin e Atina, minon tan.3.1: KL 17.15.2Min liloyi bandiraawo amin Timooti to mooɗon, mo min kuudata, e mo huwana Allah nder hokkuki Habaru Belɗum ɗum Almasiihu. Min lilumo ngam o tabbitina hoolaare mooɗon o sembiɗina’on, 3ngam to’ torra ka njarɗon waɗa goɗɗo mooɗon yewra ala hoolaaki Yeesu. Onon e ko’e mooɗon on andi doole njaren torra iri ka’a. 4Ngam carel ko min ngondunoo e mooɗon, min ngaɗii ka wiiki’on daga ilaa en njaray torra. Ɗum boo waɗii non, no anduɗon. 5Ngam non, nde tampumi munyuki, mi liloyii ngam mi nana habaru hoolaare mooɗon. E mi hula koo Ceyɗan majjinii’on, kuugal amin wartii meere.

6Ammaa jooni Timooti wartii daga to mooɗon, o hokkiimin habaru boɗɗum dow hoolaare mooɗon e yidde nde ngooduɗon. O wi’iimin koo ndeye on nyuma nyumol bongol dow amin, nden on ngiɗi yiikimin non no min ngiɗiri yiiki’on.3.6: KL 18.5.7Ngam non, bandiraaɓe, nder fuu wannaare e torra ɗum min njari, on pewnaniimin ɓerɗe ngam hoolaare mooɗon. 8Jooni e min ngoodi yonki goonga, to on ndarake e sembe nder tokkuki Joomiraawo. 9Iri ndeye yettoore min ngettata Allah ngam mooɗon? E min ngettamo ngam belɗum ɓernde ɗum min nanata yeeso maako ngam mooɗon. 10Jemma e nyalawma e min ngaɗa do’aare naa’ seɗɗa ngam min puɗɗita min ngi’a’on gite e gite, min kebbitina ko ndulluɗon nder hoolaare mooɗon.

11Allah Nyaako meeɗen e hoore muuɗum e Joomiraawo meeɗen Yeesu siryanoomin laawol no min ngarirta to mooɗon. 12Joomiraawo ɓeyda yidde nde ngiɗindirɗon naa’ seɗɗa e yidde nde ngiɗɗon woɓɓe maa, non no yidde amin ɓeydorii dow mooɗon. 13O sembiɗina ɓerɗe mooɗon ngam ngarton ɓe ngalaa goɗɗum ko wooɗaa, ngarton ceniiɓe yeeso Allah Nyaako meeɗen nyalnde wartuki Joomiraawo meeɗen Yeesu e fuu ceniiɓe maako.

4

Iri Jonde Nde Allah Yiɗi

1E re’irde bandiraaɓe, e min toroo’on, ngam Yeesu Joomiraawo, ngaɗee jonde kaanunde nde Allah nanata belɗum mayre, non no ekkitiiɗon to amin, non no njooɗoriiɗon jooni. Ɓeydee jooɗoraaki non. 2Ngam on andi min mbi’ii’on ko Yeesu Joomiraawo wi’i ngaɗon. 3Ngam Allah e yiɗi ngarton ceniiɓe, ngoɗɗitooɗon waɗuki njeenu. 4Koo moye mooɗon ekkitoo no surirta ɓandu muuɗum nder senaaki e mangu, 5naa’ nder suuno ngo wooɗaa non no heeferɓe ɓe andaa Allah ngaɗata. 6Dow fii ɗu’um, to’ goɗɗo hallana bandiraawo muuɗum koo waɗanamo ko wooɗaa. Min mbi’ii’on ka daga arande, min mbagginii’on wiiki, Joomiraawo waatanay gaɗoowo non e bone. 7Allah noddaayi’en ngam ngarten ɓe cenaaki, ammaa o noddu’en ngaɗen jonde ceniinde. 8Ngam non, fuu ganyuɗo ekkitinol ngo’ol, naa’ neɗɗo o wanyi, Allah o wanyi, kokkoowo’on Ruuhu maako.

9Dow no haani ngiɗindiron boo, naa’ sey to goɗɗo windanii’on, ngam onon e ko’e mooɗon Allah ekkitinii’on ngiɗindiron. 10Min tabbitinii on ngiɗi fuu bandiraaɓe meeɗen wonɓe leydi Makidooniya. Fuu e non bandiraaɓe, e min ɓeyda wiiki’on, ɓeydee waɗuki non. 11Ngaɗee ko mbaawoton waɗuki ngaɗon jonde jam, paamanee ko woni yeeso mooɗon tan, on kuutira juuɗe mooɗon non no min mbi’i’on ngaɗon. 12Non waɗay ɓe tokkaayi Yeesu ndarda’on e mangu, nden on njowataa kammunde mooɗon dow koo moye ngam ko ngiɗɗon.

Wartoyki Joomiraawo

13Bandiraaɓe, e min ngiɗi andon goonga dow ɓen ɗon tokkuɓe Yeesu mayɓe ngam to’ ngaɗon ka wannuki bo yimɓe horiiɓe ɓe ngalaa kammunde. 14Nde en njaɓii Yeesu maayii ummake, non maa en njaɓii Allah wadday tokkuɓe Yeesu mayɓe hawti e Yeesu.

15E min mbi’a’on dow ko wolde Joomiraawo wi’i, carel ngel Joomiraawo wartata, goonga enen gooduɓe yonki en artataa tokkuɓe Yeesu mayɓe yaaki dow. 16Ngam Joomiraawo e hoore muuɗum jippoyto daga dow e noddol cembingol, e hononde malaa’ikaajo mawɗo, e duudol luwal Allah. Mayɓe e tokki Almasiihu kamɓe artata ummaaki. 17Nden enen tokkuɓe Yeesu gooduɓe yonki e carel ngel ɗum hoccay’en hawti e maɓɓe nder duule ngam kawren e Joomiraawo e njayri dow. Gaɗa ɗon en njooɗodoto e maako haa abadaa.4.15‑17: 1Kor 15.51,52.18Ngam non, cembiɗinee bandiraaɓe mooɗon e haala ka’a.

5

Njooɗee On Ciryii Ngam Wartoyki Joomiraawo

1Onon bandiraaɓe, dow carel e nyalnde5.1: Waato nyalnde Yeesu wartoyta. nde fuu fii ɗu’um waɗata, naa’ sey to ɗum windanii’on. 2Ngam onon e ko’e mooɗon on andi boɗɗum Nyalnde Joomiraawo waray no gujjo wardata jemma.5.2: Maat 24.43; Luk 12.39; 2Biit 3.10.3Carel ngel yimɓe mbi’ata, “E woodi jonde jam, nden ɓernde e waltii,” nden ɗon e ɗon sey halkere yanonoyaɓe. Nde waranayɓe no danyngol waranta debbo gooduɗo reedu, ɓe keɓataa laawol hisuki. 4Ammaa onon bandiraaɓe, naa’ nder nyiwre ngonɗon, hakko nyalnde nden ɗon uddoo’on bo gujjo. 5Ngam onon on fuu on ɓiɓɓe jayngol, on ɓiɓɓe nyalawma. Enen naa’ en yimɓe jemma koo yimɓe nyiwre. 6Ngam non, to’ en ɗaano no woɓɓe ngaɗata, ammaa en njooɗo en ciryii, en curi ko’e meeɗen. 7Ngam ɗaanotooɓe, jemma ɓe ɗaanotoo, nden jarooɓe njaru ngiltoo maa, jemma ɓe njarata ɓe ngiltoo. 8Ammaa enen, nde en yimɓe nyalawma, sey paamanen ko’e meeɗen. En ɓorno hoolaare e yidde nde warta bo toggoore njamndi meeɗen nde konu, waɗuki ɓerɗe meeɗen dow heɓuki kisndam warta bo humneere njamndi nde konu meeɗen.5.8: Ica 59.17; Aaf 6.13‑17.9Allah suɓaayi njaren monnere muuɗum, ammaa o suɓanii’en heɓuki kisndam barka Joomiraawo meeɗen Yeesu Almasiihu. 10Kanko maayi ngam meeɗen, ngam koo en ngoodi yonki koo en maayii, en njooɗodoto e maako. 11Ngam non, cembiɗindiree mballindiree non no ngaɗoton.

Wagginki e Kownol

12Ammaa e mi toroo’on bandiraaɓe, kokkee kuwooɓe nder mooɗon mangu, waato ardiiɓe’on nder kuugal Joomiraawo wagginooɓe’on. 13Kokkeeɓe mangu naa’ seɗɗa nder yidde ngam kuugal maɓɓe. Njooɗee jam hakkunde mooɗon.

14Ɗonmaa e min toroo’on bandiraaɓe, kaɓanee ɓe ngiɗaa kuugal, cembiɗinee gewruɓe, mballee ɓe cembiɗaa, ngaadee munyal e koo moye. 15Tabbitinee to’ goɗɗo waato halleende e halleende. Ammaa koo ndeye ɗaɓɓitee waɗuki ko wooɗi hakkunde mooɗon. Ngaɗanee koo moye non.

16Nanee welwelo nder ɓerɗe mooɗon koo ndeye. 17Ngaɗee ka waɗuki do’aare. 18Nder fuu ko heɓi’on ngettee Allah, ngam kanjum woni ko Allah yiɗi ngaɗon nder tokkuki Yeesu Almasiihu.

19To’ on kaɗu kuugal Ruuhu Allah. 20To’ on njawan annabaaku, 21ammaa poondee koo ɗume, njogooɗon ko wooɗi. 22Ngoɗɗitee koo iri ndeye halleende.

23Allah Joomu Jam e hoore muuɗum wartira’on laaɓuɓe gaɗa e yeeso. O sura yonkiiji mooɗon e ɓerɗe mooɗon e ɓalli mooɗon boɗɗum, ngarton ɓe ngalaa goɗɗum ko wooɗaa nyalnde wartuki Joomiraawo meeɗen Yeesu Almasiihu. 24On ɗon nodduɗo’on, o waɗayɗum ngam o gaɗoowo ko o wi’i.

25Bandiraaɓe, ngaɗaneemin do’aare.

26Kownon fuu bandiraaɓe e hownirki higaaku.

27E mi wi’a’on ngam Joomiraawo ɗum jangana fuu bandiraaɓe ɗerewol ngo’ol.

28Joomiraawo meeɗen Yeesu Almasiihu barkiɗina’on.