Matta

1

1 Yey tâage yèk futnjum Yeesu Kristu anga a yòot Dawda ni Abraham. E rri yey kày futnjin a wosom ta wàa: 2 Abraham tâage too wàa di Isak, Isak ngaa too wàa di Yakob, Yakob too wàa di Yuda ni kaa rra wàa, 3 Yuda too waw di Farès ni Jara, nuu waw ngaa Tamar. Farès tâage too wàa di Hesorom, Hesorom too wàa di Aram, 4 Aram too wàa di Aminadab, Aminadab too wàa di Naaso, Naaso too wàa di Salmon, 5 Salmon too wàa di Boos, nuu wàa ngaa Rahab. Boos tâage too wàa di Yobe, nuu wàa ngaa Rut, Yobe tâage too wàa di Yessa, 6 Yessa too wàa di Dawda wûun, Dawda too wàa di Salomu, nuu wàa ngaa tâage nà kin Uriya. 7 Salomu tâage too wàa di Roboyam, Roboyam too wàa di Abiya, Abiya too wàa di Asaf, 8 Asaf too wàa di Yosafat, Yosafat too wàa di Yoram, Yoram too wàa di Ojiya, 9 Ojiya too wàa di Yoyatam, Yoyatam too wàa di Akas, Akas too wàa di Hejekiya; 10 Hejekiya too wàa di Manasse, Manasse too wàa di Amos, Amos too wàa di Yosiya. 11 Yosiya tâage too wàa di Yekoniya ni kaa rra wàa, a ye ’maan daw da ni-Israyel ây a Babilon. 12 A dat ye ’maan daw a Babilon gi, Yekoniya kpàaye Salatiya. Salatiya tâage too wàa di Jorobabel, 13 Jorobabel too wàa di Abihu, Abihu too wàa di Eliyakim, Eliyakim too wàa di Ajora, 14 Ajora too wàa di Sadok, Sadok too wàa di Akim, Akim too wàa di Eliyu, 15 Eliyu too wàa di Eliyaja, Eliyaja too wàa di Mattan, Mattan too wàa di Yakob. 16 Yakob tâage too wàa di Yosef nit yey tâage maa wàa di Mariya. Mariya tâage nuu wàa di Yeesu înuwan Kristu gi. 17 Mûsa yòot ây diga Abraham ha Dawda tâa ra sàm naan. Mûsa yòot ây diga Dawda ha ye ’maan da ni-Israyel ây a Babilon ngaa tâa ra sàm naan. Mûsa yòot ây diga mgbàr maan ha kpètke Kristu ɗa tâa ra sàm naan. 18 E rri yey kày tâa yèk kpàarra Yeesu Kristu. Mariya nuu wàa ye tâa nà Yosef ûrgu gi, ɗoko e ’mèmsi ey kpàawe fûri ni Jungci Delliya. 19 Yosef maa wàa nit ɗèm ɗi, ti yiɗi e lòni yèk maan a ɗàm kpees nit ây ba, dàne e woowfa ni fûucu. 20 Ye tâa Yosef dànde kà yey, malayka Tooy Ɓèl lòrrurra ni àyrra ndaram, de gàaw: Yosef hàm Dawda, ta mu tol ata Mariya maanji wey ba! Ngam himni yey ii gi fûri ni Jungci Delliya. 21 Kpàa ge kpàa hàm nihun, mu înu nîir wàa Yeesu, ngam saa ge saani da nit ta wàa a jàk maarra waw. 22 Jày pî mbire kà yey, ngam ha jày yèe nà Tooy Ɓèl ni mgbelyèk nit lònum e gbèe ye gàa: 23 E rri yey sapri fû ge fûri, kpàa ge kpàa hàm nihun, aw înu nîir wàa Immanuyel kà gàarra Fay tâanjirre ni orro. 24 Yosef ye mûye, de mbire kà yey gàaw malayka Tooy Ɓèl gi, de arre Mariya kin wàa. 25 Amma ti cèngni is nihun ba, ha de kpàa hàm nihun. De înu nîir wàa Yeesu.

2

1 Ye tâa aw kpàawe di Yeesu a Baytilam a dees Yude yer wûunda Herode, a nit còycum ây aw ana a ɓani unji, aw dàara a Yerusalem. 2 De gunin: U hâ kpàan hàm yey ge tâa wûun ni-Yude ây gi ya? Ot rabe tibiskum wàa a ɓani unji, ot dàarage ngam ot coowa. 3 Herode wûun ye rage yèk maan, de ’nunsu tinîir wàa, ’mèmsa ni nit ây pî tâage a Yerusalem. 4 De kimji daw da nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni nit còycum ta waw da nit ta wàa, de gun daw: U hâ gàan gaw kpàa ngin Kristu gi ya? 5 De goosuwan de gàan: A Baytilam a dees Yude. Ngam dii kètiya a defterre nit lònum gi, kà yey gàa nà Fay: 6 Muy Baytilam, riiy yey a dees Yude, takundi mu hòm daw luurra da riiy ây tâage ni wûun ây a dees Yude ba. Ngam a gin wey ge ana nit yey ge faa daw da nit ta mum ni-Israyel ây gi. 7 Herode de ’naasi daw da nit còycum ây nà gi ni fûucu, de gun daw ha e cèngni mgbàr hâ lòrre tibiskum nà gi. 8 De tèe daw a Baytilam, de gàa daw: Digin un kàm yèk hàm gi mbâra, un kpàaw go gi un kàlim yèk maan, ngam ha miy ɗa mi dik mi coowa. 9 Ye ragin yèk wûun de tayin. E rri yey tibiskum nà rabin a ɓani unji ɗàa dawrre kpeesi, ha de kpèrre a fak àay yey tâa hàm gi, de gòye. 10 A ye rabin tibiskum a farra, tinîir waw de kâwi daw dèy ni ɓèlla. 11 De legin a àay, de rabuwan di hàm ni Mariya nuu wàa, de ûun aw coow di hàm gi. De faarin kurra waw, aw yuuni jàk hîir ta waw, de hîiwan kangeerri, ni jàk gurfum, ni num mgbirgumya. 12 A dat maan de ragin yèy ni àyrra ndaram, ta aw ir a gin Herode ba. De koyin a dees waw ni ot kana. 13 Ye koyin gi, e rri yey malayka Tooy Ɓèl lòrrurra di Yosef ni àyrra ndaram, de gàaw: An mu at hàm ni nuu wàa, mu ’nòo a Ejip, mu tâa a farra ha ye gim waa mi kàlum gi. Ngam Herode kà ge kàm hàm ha e ɓàruwa. 14 Yosef de ane ni tuma, de arre hàm ni nuu wàa, de digin a Ejip. 15 De tâan a farra ha wuta Herode, ngam jày yèe nà Tooy Ɓèl ni mgbelyèk nit lònum gi e gbèe, ye gàa: Diga a Ejip ’naasim Hàm mum gi. 16 Herode ye kpàa a nit còycum ây nà aw iiwe gâra, de ngòlu dèy, de tèe aw ɓàrfa a hàm nihun ây pî tâage a Baytilam ni cewci dees maan lang, a hàm bengsi ây ha a hàm ây kpètke yeri cuk, ngam yèk yey rage a gin nit còycum ây nà a mgbàr lòta tibiskum gi. 17 Kà yey gbèe jày gàa nà Yeremiya nit lònum yèk Fay gi: 18 Aw rage tibimni a Rama, ni ti umni ni titaasum dèy. Rahilu umde ngam hàm ta wàa, ti kpàaw ngota yèk rûusum a tinîir wàa ba, ngam a hàm ta wàa aw cenurra ba. 19 Amma Herode ye wurre, malayka Tooy Ɓèl de lòrrurra di Yosef a Ejip ni àyrra ndaram, 20 de gàaw: An mu asi hàm ni nuu wàa, mu koysi a dees ni-Israyel ây. Ngam a nit ây kàmge nà aw ɓàr hàm gi aw wurre. 21 Yosef de ane de arre hàm ni nuu wàa, de koysa a dees ni-Israyel ây. 22 Amma ye rage Arkelayu koyrrage wûun too wàa Herode a dees Yude gi, de tole ita a dees maan. De rage yèy ni àyrra ndaram, de dige ha a dees Galile, 23 de tâa a riiy kana înuwan Nasaret. Mbire kà yey ngam ha e gbèe jày gàa nà nit lònum yèk Fay: Aw ’naasuge ni-Nasaret.

3

1 A mgbàr maan Yuhanna nit iirra baptisma de dige a tîim nûri a dees Yude, de kàl daw yèk Fay da nit ây, 2 gàarre: Inin tinîir wun, ngam wûun Fay a faktiturum hèerage. 3 Ey tâage nit yey gàa nà Isaya nit lònum yèk Fay a hak wàa gi: Gûn nirri bimde a nûri: Mbangsin ot Nitcoorra, gòynin ot wàa mbâra! 4 Yuhanna mgbapɗe lurra yuurra ni gimsi ngeeloba, cîirre lurra wàa a kpàang ni kûu. Riirre hàay ni num wûsi. 5 A ni-Yerusalem ây, ni ni-dees Yude ây, ni nit ây pî tâage a cewci sîirra Yurdun aw dàararre a gin wàa. 6 Ye lònin jàk maarra waw gi, Yuhanna de iirra daw baptisma a sîirra Yurdun. 7 Ye rabe a nit ây dèy a tîim ni-Farisa ây, ni ni-Saduki ây aw dàararre a gin wàa ngam aw ngor baptisma, de gàa daw: Un yòot jòoy ây gi, wun kàlgunu un ’nòo a kiita ngòlnji Fay ge dàara gi ya? 8 Mbirin jàk yey ge lòni un ini tinîir wun! 9 Ta un dàn un gàa a tinîir wun ba: Orro ot yòot ta Abraham ɗi. Miy mi kàl dunde: Fay dii ni mbinum ha e ini gòok ây gi a hàm ây di Abraham. 10 Kòsòng lomba dii kpuu a sisi futifay. Koo futifak hâ tâa ti repɗe jàk nîirra mbâra ba, njaa gaw njaafa aw ’màktufa a ebi. 11 Miy mi iirra dunde baptisma ni sòo, ye tâa un ini tinîir wun. Amma nit yey ge dàara a dat mum gi, ey hòmim mbinum, mi get mi mòo koo naan wàa ba. Ey ii ge iirra dun baptisma ni Jungci Delliya, ni ebi. 12 Mòorre tifaarunum tirri a kàn wàa, roo ge roonji tirri ni gasa mbâra. Ha ge has tit wàa e duk a dooy. Amma gasa su ge sut fa ni eb yey tâa ge kûy ba. 13 Yeesu anage a dees Galile, de dàara a sîirra Yurdun a gin Yuhanna, ngam e ngor baptisma a gin wàa. 14 Amma Yuhanna yiɗi e njanggu, de gàaw: Miy mi dii ni gayam ha mu iimda baptisma, amma muy mu dàararre a gin mum! 15 Yeesu de gàaw: Woo ot mbir kòsòng kà yey. Ngam hû go gesina ot gbèesi yèk gòyrra ɗèm pî a ɗàm kpees Fay. Yuhanna de goose de iiwrra baptisma. 16 Yeesu ye kpàa baptisma gi, de yuu a sòo. E rri yey faktiturum kuplige. De rabe Jungci Fay cirarre kà tigurfi, de tâa a hak wàa. 17 Gûn de ana a faktiturum de gàa: Yey Hàm mbâr mum ɗi, mi yiɗurre, kâwsimde tinîiri.

4

1 A dat maan Jungci Delliya de ’maaw di Yeesu a tîim nûri, ngam ha Seyɗan e rûfuwa. 2 Yeesu ye woofa riirra tiriici unji ra naan tuma ra naan, fey de àyuwa. 3 Seyɗan tooy rûfrum de dàara a gin wàa, de gàaw: To muy mu Hàm Fay ɗi go, gàa daw da gòok ây gi aw ir tàarri. 4 De goosi de gàaw: Dii kètiya a defterre Fay: Nirri ge gûy ni tàarri gbè ba, amma ni yèk ây pî yuuga a mgbelyèk Fay. 5 Seyɗan de ’maaw a riiy ɓèl tâage riiy delliya gi, de gòynu a fak àay Fay, 6 de gàaw: To muy mu Hàm Fay ɗi go, yaafa u furi. Ngam dii kètiya a defterre Fay: Gàa ge gàa daw da malayka ta wàa aw togum ni kàn waw, ngam ta nak wey e mgbòl a gòoy ba. 7 Yeesu de gàaw: Dii kètiya ɗa: Ta mu rûfu di Fak wey Tooy Ɓèl ba. 8 Seyɗan de naanu a fak gopri ɓèl yâktiya, de kàlnu mûsa wûun kparri lang ni ’mita waw, 9 de gàaw: A jàk ây gi pî hîi gim hîimu, to mu gbâygi go a ɗàm kpees mum mu coom gi. 10 Yeesu de gàaw: Seyɗan, tayi! Ngam dii kètiya: Di Fak wey Tooy Ɓèl dey gum gbâygi mu coowa, dey gbè gum dapri. 11 Seyɗan de woow yaale de taye. E rri yey malayka ây de dàaran de mgbaanjuwan. 12 Yeesu ye rage aw leknu di Yuhanna a kultuma, de dige a dees Galile. 13 Ye woofa Nasaret, de dige e tâa a Kafernahum. Riiy maan dii a cewci sòo ɓèl a Galile, a ’mîik Jabulon ni Neftalim. 14 Mbire kà yey ngam ha e gbèe jày gàa nà Isaya nit lònum yèk Fay: 15 Mu dees Jabulon ni Neftalim gaarra a sòo ɓèl gi, a taga Yurdun, mu Galile gin tâam nit ây èege yèk Fay ɗi! 16 Mûsa nit ây tâage a kulpi aw rabe kayang ɓèl. Kayang lòtɗa dawge da nit ây tâage a riiy wurra ni bingi wurra. 17 Mgbàr maan Yeesu ɗaa sakta Yèk Kâwrra, gàarre: Inin tinîir wun, ngam wûun Fay a faktiturum hèerage. 18 Yeesu ye gîre a cewci sòo ɓèl a Galile, de rabe lor ây cuk, a hàm tooy kpolo, Simon înuwan Piyèr ni Andere kaa wàa. Aw ’màktirre tidepni a sòo ɓèl, ngam aw a nit depta cîit ây ɗi. 19 Yeesu de gàa daw: Dàaran un furrimi! Ii gim iinu nit depta nit ây kà yey depnu cîici a sòo gi. 20 De woofan tidepni waw yaale, de furruwan. 21 Yeesu ye dige a ɗàm kpeesi càa, de rabe lor ây kana cuk, a hàm ta Jebede, Yakuba ni Yuhanna kaa wàa. Aw dii a koombowal ni Jebede too waw, aw mbangsisirre tidepni waw. Yeesu de ’naasi daw. 22 De woofan too waw ni koombowal yaale, de furruwan. 23 Yeesu de gîre a dees Galile pî, de kàlnji da nit ây a àay gin kimjum ta waw, de sage Yèk Kâwrra wûun Fay, de ndòose daw da nit ây àyci waw ni jày loosi daw gi pî. 24 Yèk Yeesu yeskige a dees Siriya lang. De ’maaran a gin wàa nit ây pî tâage ni àyci ’nang ’nang, riige ’màari ni jàk àyrra ây, koo nit tindòom ây, ni nit ây mòo daw tibûu, ni nit wuta is ây gi. De ndòosi daw. 25 Mûsa nit ây dèy de furruwan di Yeesu. Aw anage a dees Galile ni dees yey înin riiy ra, ni Yerusalem, ni dees Yude, ni taga Yurdun.

5

1 Yeesu ye rabe mûsa nit ây gi, de naa a gopri, de tâa a farra. A lor ta wàa de dàaran a gin wàa. 2 De ɗaa daw kàlnjum yèy de gàa: 3 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây tâage nit èca a dànda yèk jungci is waw, ngam gin tâam waw dii daw a wûun Fay a faktiturum. 4 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây umge gi, ngam Fay rûu ge rûusi daw. 5 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây tâage ni fetkum tinîiri, ngam deesi tâa ge tâa jàk koyrra waw. 6 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây ày daw fey, ɓòy daw yèk gòyrra ɗèm gi, ngam Fay o ge olsi daw. 7 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây tâage ni ’maton, ngam Fay go ge gop daw ’maton. 8 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây tâage ni tinîir ɓet ɓet, ngam ra gaw rabu di Fay. 9 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây raknjini tâam mbâri gi, ngam Fay ’naa ge ’naasi daw hàm ta wàa. 10 Kâwum tinîiri dii daw da nit ây ɗàan daw ɗàari yèk gòyrra ɗèm gi, ngam gin tâam waw dii daw a wûun Fay a faktiturum. 11 Kâwsin tinîir wun, to a nit ây aw lètnu go, aw ɗàanu go ɗàari, aw rèengnu go koo ni yèk makta hâ a hak wun ngam mum gi. 12 Kâwsin delsin tinîir wun, ngam bèeb tèem wun diinu dèy a faktiturum. Da nit ây lòni yèk Fay ɗaagunu mgban gi, daw ɗa aw ɗàa daw nà ɗàari kà yey. 13 Un un tâage kà sama a kparri. Amma to sama gbeesi go ngangji wàa, ni jâ gaw ngaksusu ya? Ge tèe koo jâ ba, sey ’màktum u gbaa, a nit ây aw nafnjifa. 14 Un tâage kà kayang a kparri. Riiy yey jâan a fak gopri ge kpàaw fûurra ba. 15 Nirri ge mòosi ebi a pittirla e ii a mîis taang ba, amma ii ge ii njet a gin iirra pittirla, ha e kayngi da nit ây pî tâage a àay. 16 Woon kayang wun e kayngi a ɗàm kpees nit ây, ngam ha aw rap tèem wun mbâriya, aw ’misu di Too wun tâage a faktiturum gi. 17 Yeesu de gàa daw bak: Ta un dàn, mi dàarage ngam mi njelfa yèk mgbèngda koo yèk nit lònum ây ba. Mi dàara ngam mi njelfa ba, amma ngam mi kpèwsi yèk maan. 18 Takundi mi gàanurre: Ɗoko faktiturum ni deesi e lòo gi, hàm jàk kèta koo kpolo a yèk mgbèngda ge lòo ba, sey to jày pî gbèe go gi. 19 Hû go nit yey atnjifa koo yèy kpolo a jày hòmge luurra a yèk mgbèngda, kàlnji ɗa da nit ây kà yey gi, ’naa gaw ’naasu nit hòmda luurra a wûun Fay a faktiturum. Amma nit yey tèege kà yey gàa yèk mgbèngda, kàlnji ɗa da nit ây aw goosi yèk maan gi, ’naa gaw ’naasu nit hòmda ’mita a wûun Fay a faktiturum. 20 Miy mi gàanurre: To gòyrra ɗèm wun hòmu go di gòyrra ɗèm waw da nit còycum ta wun ni ni-Farisa ây ba, gun lek a wûun Fay a faktiturum ba sam. 21 Un rage, aw gàa daw da wosom ta wun: Ta mu ɓàr nirri ba. Nit yey ɓàrge nirri gi, le ge lek kiita. 22 Amma miy mi gàanurre: Koo wun ange ni ngòlòm a gin kor wàa ya, le ge lek kiita. Koo wun gàage di kor wàa «mu ray ɗi», le ge lek kiita nit ɓèl raknjum ây. Koo wun gàage di kor wàa «mu tidoogum ɗi», le ge lek a eb ɓèl. 23 Hû go to mu ’maarre go jàk hîiri di Fay a gin gûurra jàk gurfum, mu ɓaysi go a farra, kor wey dii ni yèk kana a hak wey, 24 woofa jàk hîir wey a ɗàm kpees gin gûurra jàk gurfum, dik ɗà mu raknjasa ni kor wey, a dat maan mu ira mu hîi jàk hîir wey. 25 Mu diknjirre go ni nit lètnjum wey a àay kiita, raknji ni ey kènu ye tâa un futnjirre a orri gi, ngam ta e hîim a kàn nit hiitum ba, nit hiitum ngaa e hîim a kàn sooje ba, ha ey ngaa e leknum a kultuma ba. 26 Takundi mi gàamde, gum yuu a farra ba sam, sey to mu jing go jàk maan pî ha a dalla gbèeni. 27 Un rage, yèk mgbèngda gàa: Ta mu ii njeenu ba. 28 Amma miy mi gàanurre: Koo wun raptu di kin nit kana ha gayam mòow gi, ii njeenu mgban ni ey a mîis tinîir wàa. 29 Hû go to nis riina wey leknum go a jàk maarra, hòlfa mu ’màktifa. Ngam hò ge hòmum della jày kpolo a is wey e gbee, ni is wey lang aw ’màktum a eb ɓèl gi. 30 To kàn riina wey leknum go a jàk maarra, njaafa mu ’màktifa. Ngam hò ge hòmum della jày kpolo a is wey e gbee, ni is wey lang aw ’màktum a eb ɓèl gi. 31 Yèk mgbèngda gàa ɗa: Nit yey mànge kin wàa, sey e hîiw ɗerrewol tiɗòlnjunum. 32 Amma miy mi gàanurre: Koo wun màngifa kin wàa, sonaa kin maan tâa go tigîtnjum, iiwe tikàm toonji to dik go di nit kana. Nit yey atke ɗa kin màndiya, ire tikàm kin. 33 Un rage, aw gàa daw da wosom ta wun: Ta mu hàa ni tihàani yèk rèeng ba, amma mu mòo yèk tihàani ta wey hàam a ɗàm kpees Tooy Ɓèl gi. 34 Amma miy mi gàanurre: Woofan hàarra koo ni tihàani jâ pî! Ta un hàa ni faktiturum ba, ngam gbaat wûun Fay ɗi. 35 Ta un hàa ni deesi ba, ngam gin nafta nak wàa ɗi. Ta un hàa ɗa ni Yerusalem ba, ngam riiy wûun ɓèl ɗi. 36 Ta mu hàa ni hak wey ba, ngam gum kpàaw bunjum di gimsi hak wey kpolo e tâa burriya koo yiriya ba. 37 Amma yèk wun sey e tâa eeye koo oowo, ngam yèy hòmgu di yey ana a jàk makta. 38 Un rage yèk mgbèngda gàa: Insum nisi ni nisi, insum temgi ni temgi. 39 Miy mi gàanurre: Ta un ansurra yèy di nit yey mbirgunu maarra ba. Amma koo wun lòskum a kpalnga riina wey, inuwa woy mgbaala ɗa. 40 To nirri yiɗi go e ’maam kiita ha e at lurra wey gi, woow e at godo wey ɗa. 41 To nirri ndagum go dikta kilomèeta kpolo, diknji kilomèeta cuk ni ey. 42 Hîiw jày di nit yey waagum gi. Di nit yey gungum kiri, ta mu inu màrngi ba. 43 Un rage yèk mgbèngda gàa: Yiɗi nit tâanjum wey, yiiw di nit yiir wey. 44 Amma miy mi gàanurre: Yiɗin nit yiir ta wun, waan Fay ngam nit ây ɗàagunu ɗàari gi, 45 ha un tâa hàm ta Fay, yey tâage a faktiturum gi. Ngam ey ɓasarre unji wàa a gin nit makta ây ni nit mbâr ây, àmsarre buun da nit ây gòyge ɗèm, ni nit ây tâa aw gòy ɗèm ba. 46 To un yiɗi go da nit ây yiɗunu gi gbè, bèeb jâ gun kpàa ya? Naa a nit jomnum ây ɗa aw mbitɗe hû go naa? 47 To un kèpɗe go da kor ta wun gbè, jàk ɓèl ji mbitnu ya? Naa a nit ây èege yèk Fay ɗa aw mbitɗe hû go naa? 48 Ngam maan tâan getiya, kà yey tâa Too wun a faktiturum getiya gi!

6

1 Faasin hak wun, ta un mbir mbâr wun a ɗàm kpees nit ây ngam ha aw raptunu ba. To un mbitɗe go kà yey, gun kpàa bèeb tèem a gin Too wun a faktiturum ba. 2 Mu hîirre go hîiri da nit èca ây, ta mu ur kà ti uta a ɗàm kpees wey ba, kà yey mbirin nit tibiw ây a àay gin kimjum ây ni ot ây gi, ngam ha a nit ây aw ’misi daw. Takundi mi gàanurre: Aw aw kpàa bèeb tèem waw mgban. 3 Amma to mu hîirre go hîiri gi, ta kor wey e cèngni jày mbirum gi ba, 4 ngam ha hîirra hîir wey e tâa fûurriya. Too wey ngaa rapke a gin fûurriya gi, ji ge jinggumu. 5 Un waarre go Fay, ta un mbir kà nit tibiw ây ba. Ngam a waarra Fay aw yiɗi gòyrra a àay gin kimjum ây ni jalnji ot ây, ha a nit ây aw rapti daw. Takundi mi gàanurre, aw aw kpàa bèeb tèem waw mgban. 6 Amma to muy mu waarre go Fay, lek a ara wey, fanti nin, mu waaw di Too wey tâage a gin fûurriya gi. Too wey ngaa rapke a gin fûurriya gi, ji ge jinggumu. 7 A waarra Fay ta un gbaasi yèy kà yey mbirin a nit ây èege yèk Fay ba. Ngam aw dànde, a mûusum yèk waw Fay ra ge ragi daw. 8 Ta un mbir kà aw ba! Ngam Fay Too wun cèngnige mgban jày gaygunu ɗoko un ɗà un waaw ba gi. 9 E rri yey kày gun waa gi: Too worro tâage a faktiturum, nîir wey e tâa delliya, 10 wûun wey e dàara! Jày yiɗum gi e mbir a deesi, kà yey mbire a faktiturum. 11 Hîina tiriici ha e getna niyey gi. 12 Yaafina jàk maarra worro, kà yey yaafina orro da nit ây mbirgina jàk maarra gi. 13 Ta mu leknina a ’màar jàk rûfrum ba, amma saanina a mamji. (Ngam a gin wey dii wûun, ni mbinum, ni ’mita tâam timgbàri. Amen.) 14 Ngam to un yaafi daw go jàk maarra waw da nit ây gi, Too wun tâage a faktiturum ɗa yaa ge yaafunu. 15 Amma to un yaafi daw go da nit ây ba, Too wun ɗa ge yaafunu jàk maarra wun ba. 16 Un coorre go riirra tiriici, ta un gbufnji kà yey mbirin nit tibiw ây ba. Ngam aw womde tiigi waw, ha aw lòni da nit ây aw coorre riirra tiriici. Takundi mi gàanurre, aw kpàa bèeb tèem waw mgban. 17 Amma muy mu coorre go riirra tiriici, bòr tiigi wey mu fòogi num a hak wey, 18 ngam ta mu lòni da nit ây mu coorre riirra tiriici ba, amma sey di Too wey tâage a gin fûurriya gi. Too wey ngaa rapke a gin fûurriya gi, ji ge jinggumu. 19 Ta un kimji bèebi ngam wun a kparri ba. Ngam fûy ni tibarîirri mbo ge mboysifa, oori ngaa pu ge pup e oo. 20 Amma iin bèeb wun a faktiturum, a gin tâa fûy ni tibarîirri aw cen ha aw mboysifa ba, a gin tâa a oor ây gaw hèerra aw pup aw oo ba. 21 Ngam a gin tâa bèeb wey gi, tinîir wey ɗa a farra ge tâa. 22 Nisi tâage kayang a isi. Hû go to nis wey rapɗe go mbâra, is wey lang tâa ge tâa ni kayang. 23 Amma to nis wey rapɗe go mbâra ba, is wey lang tâa ge tâa ni kulpi. To kayang a gin wey tâa go kulpiya, kulpi maan yi ge yir dèy. 24 Cen nirri ge kpàaw tèerra tèem ngam nit ɓèl ây cuk ba. Ngam yii ge yii di nit kpolo, yi ge yiɗu di nit kana, koo luu ge luusu di nit kpolo, ’mè ge ’mèmsi mbâra ni nit kana. Gun kpàaw tèerra tèem Fay ni tèerra tèem bèebi ɗa cuk ba. 25 Ngam maan mi gàanurre: Ta un loosi tinîiri a dànda yèk jungci wun un gàa «ji got rii ya, ji got njoo ya» ba, koo yèk is wun un gàa «ji got mgbap ya» ba. Jungci ge hòmu di tiriici ba yi? Isi ge hòmu di lurra ba yi? 26 Raptin daw da jooy ây gîrge a faktiturum gi! Aw còkɗe hèmna ba, aw kimjirre jàk wakli ba, aw dukɗe jày a dooy ba, amma Too wun tâage a faktiturum riisi dawrre. Un gun hòm daw ba yi? 27 Wun ɗi a tîim wun, ge kpàaw e iisirra koo unji kpolo a yer wàa ni loca dànda tinîir wàa ya? 28 Ngam jâ loosunu tinîir wun a dànda yèk lurra ya? Raptin daw da bista jàk ây kày ’mirrin gi! Aw tèerre tèem ba, aw fetɗe jòmsi ɗa ba. 29 Amma mi gàanurre: Koo Salomu ni ’mita wàa lang ti haa mgbapta lurra delge kà bista jàk ây gi ba. 30 A bista jàk ây aw gòyrre unji yey, ni ndamji aw uf aw ’màktifa daw a ebi. To Fay delsi dawrre go kà yey, kà tâa ge mgbapsunu dun nit èca goosum ây ba ya? 31 Hû go ta un loosi tinîir wun un gàa «ji got rii ya, koo ji got njoo ya, koo ji got mgbap ya» ba. 32 Ngam a nit ây èege yèk Fay aw kàmjirre jàk ây gi pî. Too wun tâage a faktiturum cèngni un dii ni gayam jàk ây gi pî. 33 Hû go kàmin màrra wûun Fay ni gòyrra ɗèm a gin wàa. A dat maan ii ge iisirra dun jàk ây gi pî. 34 Kà yey ta un loosi tinîir wun a dànda yèk ndamji ba, ngam ndamji ’maa ge ’maara loca dànda wàa. Koo unji hâ pî gerre ni ’màar wàa.

7

1 Ta un hiiti da nit ây kana ba, ngam ta Fay e hiitunu ba. 2 Ngam ni kiita yey hiitunu da nit ây kana, ni erra Fay ge hiitunu ɗa. Ni tigeni yey genunu da nit ây kana, ni erra Fay ge getnunu ɗa. 3 Ngam jâ raptum pòong a nis kor wey, amma mu rap ɓulnji a nis wey ba ya? 4 Kà gum gàaw di kor wey «woo mi yuunumfa pòong a nis wey», amma muy mu rap ɓulnji a nis wey ba ya? 5 Mu nit tibiw ɗi, yuuni ɗà màrra ɓulnji a nis wey, ha mu rap mbâra, mu yuunufa pòong a nis kor wey gi! 6 Ta un hîi jàk delliya da dun ây, ha aw ira aw numnu ba. Ta un ’màkti tiɗoon wun da gicim ây, ha aw nafnjifa ba. 7 Waan Fay, hîi ge hîinu. Kàmin, kpàa gun kpàa. Gàan «mi lekfarre», faa ge faarunu nin. 8 Ngam koo wun waage ya, ngo ge ngori. Nit yey kàmge gi, kpàa ge kpàa. Nit yey gàage «mi lekfarre» gi, nin faa ge faaruwa. 9 Wun ɗi a tîim wun, to hàm wàa waaw go tàarri, hîi ge hîiw gòoy yi? 10 Koo waaw go cîici, hîi ge hîiw jòoy yi? 11 To un nit ây tâage maktiya, un cèngni go hîirra jàk mbâra da hàm ta wun, sakko kà tâa Too wun a faktiturum tâa ge hîi jàk mbâri da nit ây waagu gi ba ya? 12 Jày yiɗunu pî a nit ây aw mbitnu gi, un ɗa mbirin daw hû go. Ngam kà yey gàa yèk mgbèngda Muusa, ni defterre nit lònum ây. 13 Legin a nin luurriya! Ngam nin tâage wàrngumya, ot maan ɗa kpàklige ge ’maa a gin gbeerra, a nit ây dèy aw lekɗe a farra. 14 Ngam nin tâage luurriya, orri ɗa mbèerrige ge ’maa a gin gûyrra gi, a nit ây càa gaw kpàa a farra. 15 Faasin hak wun a gin nit ây lòni yèk rèeng, rèenjini hak waw kà mgbâay ây gi, amma a mîis tinîir waw a jàk timòorgum ây ɗi. 16 Cè gun cèngni daw a repta waw. Nirri ge hap nîirra timgbokcum a cikci yi, koo nîirra jâaci a kari yi? 17 Koo futifak hâ tâage futifak mbâra re ge rep jàk nîirra mbâra. Amma futifak makta re ge rep jàk nîirra maktiya. 18 Hû go futifak mbâra ge kpàaw repta jàk nîirra maktiya ba. Futifak makta ɗa ge kpàaw repta jàk nîirra mbâra ba. 19 Koo futifak hâ tâa ti rep jàk nîirra mbâra ba, njaa gaw njaafa aw ’màktufa a ebi. 20 Ngam maan cè gun cèngni daw a repta waw. 21 Ti tâa nit ây pî gàagim «Nitcoorra, Nitcoorra» gaw lek a wûun Fay a faktiturum ba, amma sey nit ây tèege jày yiɗi Too mum tâage a faktiturum gi. 22 A unji gbèeni a nit ây dèy gàa gaw gàami: Nitcoorra, Nitcoorra, ot lòni yèk Fay ni nîir wey ba yi, ot yuuni tindòom ây ni nîir wey ba yi, ot tèe jàk kayeefi ây dèy ni nîir wey ba yi? 23 Gàa gim gàa daw: Mi haanu cèngnum ba. Hèesin a gin mum un woomi, un nit tèerra tèem èca yèk mgbèngda ɗi! 24 Hû go koo wun rake yèk mum, tèege kà yey gàa gi, rèenji ni nit hakkilo jâage àay wàa a kpata. 25 Buun ye yaa gi sòo sîiye, hiski ngaa wâaye dèy, de dènggu di àay maan, amma ti yaa ba, ngam tâa jâarriya a kpata. 26 Amma koo wun rake yèk mum, tâa ti tèe kà yey gàa yèk maan ba, rèenji ni nit ray jâage àay wàa a kaksoori. 27 Buun ye yaa gi sòo sîiye, hiski ngaa wâaye dèy, de mgbewu di àay maan, de yaa tiyaani ɓèl rât. 28 Yeesu ye gbèe yèerra yèk ây gi, de naa daw hay da mûsa nit ây a jày kàlnji daw gi. 29 Ngam ey kàlnji dawge kà nit yey tâage ni mbinum, ti tâa kà nit còycum ta waw ba.

8

1 Yeesu ye cisa a fak gopri, mûsa nit ây dèy de furruwan. 2 E rri yey nit rak isi de dàara de gbâyge a ɗàm kpees wàa de gàaw: Nitcoorra, gum kpàam ndòosum to mu yiɗi go. 3 Yeesu de parre kàn wàa, de banggurra de gàaw: Mi yiɗige, sey àyci wey e ndòom! Rak isi nà ndòowe di nit maan yaale. 4 Yeesu de mgbènggu de gàaw: Raksi mbâra, ta mu sak koo jâ di nirri ba. Amma dik mu kàlni is wey di nit daprum, mu ’maa jàk hîiri kà yey gàa nà Fay a defte Muusa, ngam kàlnum àyci wey ndòoye. 5 Yeesu ye lege a Kafernahum, nit ɓèl sooje ây de dàara a gin wàa, de waawa, 6 de gàa: Nitcoorra, nit tèem mum kûurre àyci wuta isi a àay, riirre ’màari dèy ni ɓèlla. 7 Yeesu de gàaw: Di gim difa mi ndòosuwa. 8 De goosi de gàaw: Nitcoorra, mi get ha mu lek a àay mum ba. Amma yèe yèy kpolo gbè, àyci wàa di nit tèem mum ndòo ge ndòowa. 9 Ngam miy mi dii a kàn nit ɓèl kana, mi dii ɗa ni sooje ây a kàn mum. Mi gàaw go di nirri «digi», di ge digi. Mi gàaw go di nit kana «dàara», dàa ge dàara. Mi gàaw go di nit tèem mum «tèe jàk yey gi», tèe ge tèe hû go. 10 Yeesu ye rage yèk maan, de tâaw ’nang, de gàa daw da nit ây futku gi: Takundi mi gàanurre, koo a tîim ni-Israyel ây mi haa kpàarra goosum kà yey a tinîir nirri ba! 11 Mi gàanurre: A nit ây dèy a gaw ana a ɓani unji ni lekni unji, tâa gaw tâa a wûun Fay a faktiturum, aw rii tiriici ni Abraham, ni Isak, ni Yakob. 12 Amma da nit ây gaw tâa ngin nà a wûun Fay, ’mà gaw ’màktifa daw a tuma kulpi a gbaa, a gin tâa umda rîsim ni riisum temgi. 13 Yeesu de gàaw di nit ɓèl sooje ây: Koyi, e mbirum kà yey tâa goosum wey! Ayci ndòowe di nit tèem wàa nà a saa’i maan. 14 Yeesu de dige a àay Piyèr. De kpàaw sàr wàa kûurre àyci mâarra isi. 15 Yeesu de mòow a kàn, àyci wàa ndòowe. De ana e kàmurra tiriici di Yeesu. 16 Ye cii mbona, de ’maaran a gin Yeesu nit ây dèy tâage ni tindòom makta ây. De yuuni daw da tindòom ây ni yèk wàa, de ndòosi daw da nit àyci ây pî. 17 Mbire hû go ngam ha e gbèe jày gàa nà Isaya nit lònum yèk Fay: Ey atfage àyci worro, toge ’màar worro. 18 Yeesu ye rabe a nit ây aw mûu dèy a cewci wàa, de gàa daw da lor ta wàa aw yewnu a taga kana a sòo ɓèl. 19 Nit còycum kana de hèewrra de gàaw: Nitkàlnjum, mi yiɗi mi furrum a gin gum dik lang. 20 Yeesu de gàaw: A gbaw ây aw dii ni gook ây, a jooy ây aw dii ni àay rra waw. Amma Hàm nirri gin kûunum hak wàa cenu ba. 21 Nit kana a tîim lor ta wàa de gàaw: Nitcoorra, woom mi ir mi sipta too mum ɗà. 22 Yeesu de gàaw: Furrimi! Woo daw da nit wuta ây aw sipti wurra waw. 23 Yeesu de lege a koombowal. A lor ta wàa de furru wan aw diknji ni ey. 24 E rri yey hiski ɓèl anage a sòo, de gîira sòo dèy a koombowal. Amma Yeesu ey kûurre. 25 A lor ta wàa de hèewrran aw mûysuwa, de gàan: Nitcoorra, saanina, ot gàarre ot gbee! 26 De gàa daw: Ngam jâ tolnu ya un nit èca goosum ây gi? De ane de kpânu di hiski ni sòo ɗa. Jày pî tâaye baak baak. 27 De tâa daw ’nang da nit ây, de gàan: Nit yey nit ji rri ya? Ngam koo hiski ni sòo aw raguge. 28 Yeesu ye kpèrre a taga sòo ɓèl a dees ni-Gadareni ây, de kpàanjin ni nit tindòom ây cuk a gook geb ây. Aw dii kà jàk nûr ây, ha a nit ây aw tol dawrre, aw kpàawrre hòmda a ot maan ba. 29 De bimin de gàan: Mu Hàm Fay gi, ji tâanjina ni muy ya? Mu dàara ay gi ha mu riisina ’màari diga unji worro ɗà kpèrra ba yi? 30 Mûsa gicim ây dèy aw dii a farra kpâarra càa, aw faarre. 31 A tindòom makta ây nà de waawan di Yeesu de gàawan: To mu yuunina go, tèena ot dik ot lek a mûsa gicim ây gi. 32 De gàa daw: Digin! De yuun a gin nit ây cuk nà, de digin aw lek a gin gicim ây nà gi. E rri yey mûsa gicim ây pî de lamin a kpàang gopri, de yaan a sòo ɓèl, de wutkin a farra. 33 A hàm faat gicim ây de ’nòon a riiy ɓèl, de sagin da nit ây pî yèk nit tindòom ây cuk nà. 34 A ni-riiy maan pî de yuun aw dàara a gin Yeesu. Ye rabuwan gi, de waawan e yuu a dees waw.

9

1 Yeesu de lege a koombowal, de yewe a sòo ɓèl e dik a riiy wàa. 2 Ye kpèrre a farra, de ’maawran nit wuta isi, kûurre kpu a jingi. Yeesu ye rabe goosum waw, de gàaw di nit wuta isi: Hàm mum, mòosi tinîiri, jàk maarra wey yaafige. 3 A nit ây kana a tîim nit còycum ây de gàan a tinîir waw: Nit yey maasi nîir Fay. 4 Ye tâa Yeesu cèngnige dànda waw de gàa: Ngam jâ dànnu maktiya a tinîir wun ya? 5 Jàk jâ hòmge àyrra, to nirri gàaw go di nit kana «jàk maarra wey yaafige», koo gàaw go «an mu diki» ya? 6 Ndika un cèngni, Hàm nirri dii ni mbinum ha e yaafi jàk maarra a deesi. De gàaw di nit wuta isi: An mu at jingi wey, mu koyi! 7 Nit wuta isi nà de ane, de arre jingi wàa de koye. 8 Mûsa nit ây ye rabin jàk yey gi de tolin. De ’misuwan di Fay hîige mbinum kà yey da nit ây gi. 9 Yeesu ye furre a orri, de rabe nirri tâarre a àay gin jomnum, nîir wàa Matta. De gàaw: Furrimi! De ane de furruwa. 10 Ye tâa Yeesu tâarre a àay wàa e rii tiriici, e rri yey a nit ngota jomorrgol ây ni nit makta ây dèy de dàaran aw tâanji ni Yeesu ni lor ta wàa ɗa. 11 A ni-Farisa ây ye rabin kà yey, de gàan daw da lor ta Yeesu: Ngam jâ Nitkàlnjum wun riinji ni nit ngota jomorrgol ây, ni nit makta ây gi ya? 12 Yeesu ye rage kà yey, de goosi de gàa daw: A nit ây tâage kpèw aw cen ni gayam dikta a gin nit ndòosum ba, sey a nit ây tâage ni àyci. 13 Amma digin un èngni jày yiɗi gàarra yèk yey a defterre Fay gi: ’Maton yiɗimi, naa jàk gûurra. Ngam mi dàara ha mi ’naasi nit ây gòyge ɗèm ba, amma nit ây tâage ni jàk maarra. 14 A dat maan a lor ta Yuhanna de dàaran a gin Yeesu, de gunuwan: Ngam jâ orro ni ni-Farisa ây ot coorre riirra tiriici, amma a lor ta wey aw coorre riirra ba ya? 15 Yeesu de goosi de gàa daw: A nit ’naasum ây a siir ata maanji gaw kpàa tâarra ni ngòlnji yi, ye tâa nit ata maanji tâanjirre ni aw gi? Amma mgbàr kana dàa ge dàara, ye gaw at nit ata maanji a gin waw. Unji maan gaw coo riirra tiriici. 16 Cen nirri ge còosi ɗolnji jàk joorra woy fûuya a lurra mgbanti ba. Ngam ɗolnji jàk joorra dàng go, sûu ge sûunji lurra mgbanti, gin còosum ii ge iisirra ngata. 17 Hû go ɗa koo wuna ge duk mbàl fâarra a jòong mgbuurriya ba. Gàa go nirri mbir go hûy, jòong wa ge wali, mbàl tuu ge tuu. Jòong ngaa mboye. Sey nirri e duk mbàl fâarra a jòong mbâra. Kà yey ɗa cuk tâa gaw tâa mbâra. 18 Yeesu ye yèe yèk ây gi, wûun a àay gin kimjum de dàara de ûu a ɗàm kpees wàa, de gàaw: Hàm mum hàm nikin wurre kòsòng. Amma dàara mu banggurra kàn wey, e gûysi. 19 Yeesu de ane ni lor ta wàa, de furruwan. 20 E rri yey kin kana dii ni àyci yuurra njîim yeri ra sàm cuk, de dàara a dat Yeesu, de mâa pètki lurra wàa. 21 Ngam gàa a tinîir wàa: To mi mâa go koo lurra wàa gbè, àyci mum ndòo gim ndòomi. 22 Yeesu ye dûre raptu gi, de gàaw: Hàm mum, mòosi tinîir wey! Goosum wey ndòosumge. Ayci kini nà de ndòo yaale. 23 Yeesu ye kpèrra a àay wûun nà gi, de rabe nit uta tiwela ây ni mûsa nit ây dèy aw taasirre. 24 De gàa daw: Yuun ay gi, ngam hàm nikin gi ti wut ba, amma kûu kûuye. De wâskuwan. 25 Ye yuunifan mûsa nit ây u gbaa, Yeesu de lege a àay, de mòow di hàm a kàn. Hàm nikin nà de ane. 26 Yèk Yeesu yeskige a dees maan lang. 27 Yeesu ye ane a farra e dik ɗàm kpeesi, a nit râay ây cuk de furruwan ni tibimni de gàan: Hàm Dawda, gopna ’maton! 28 Ye kpèrre a àay, a nit râay nà cuk gi de hèewrran. De gun daw: Un goosi, gim kpàanu ɓelsum nis wun yi? De gàawan: Eeye, Nitcoorra, ot goosige. 29 Yeesu de bangda daw a nisi, de gàa daw: E mbir kà yey tâa goosum wun! 30 Nis waw de ɓeti daw. Yeesu de yèe daw de gàa: Raksin mbâra, ta koo wuna e cèngni yèk yey ba. 31 Amma aw ye tayin gi, de sagin yèk yey ha de yeski a dees maan pî. 32 A dat yey yuun a nit râay ây nà gi, de ’maaran nit gbukrum tâage ni tindòom a gin Yeesu. 33 Yeesu ye yuunu tindòom gi, nit gbukrum de yèeye. De tâa daw ’nang da mûsa nit ây de gàan: Nirri ti haa rapta jày kà yey a tîim ni-Israyel ây ba! 34 Amma a ni-Farisa ây de gàan: Ni mbinum wûun tindòom ây yuunge tindòom ây gi. 35 Yeesu gîrirre a riiy ɓèl ây ni riiy kaa ây pî, kàlnji dawrre da nit ây a àay gin kimjum ta waw, sak dawrre Yèk Kâwrra yèk wûun Fay, ndòosi dawrre àyci ni ’màar ây pî. 36 A ye rap daw da mûsa nit ây, tinîiri de àyu ngam aw dii loorriya a riirra ’màari, aw dii kà mgbâay ây hàm faaci cen. 37 De gàa daw da lor ta wàa: Tirri nîiye dèy a hèmna, amma a nit njaarra ây aw dii càa. 38 Hû go waan di Tooy hèmna, ha e tèerranit njaarra ây a hèmna wàa gi.

10

1 Yeesu de ’naasi daw da lor ta wàa ra sàm cuk aw dàara a gin wàa. De hîi daw mbinum a hak tindòom makta ây, ha aw yuuni daw a gin nit ây, ha aw ndòosi daw àyci ây koo ni jàk jâ loosi daw gi pî. 2 E rri yey nîir nit ây ra sàm cuk tèe daw Yeesu gi: Simon înuwan Piyèr ni Andere kaa wàa, Yakuba ni Yuhanna kaa wàa a hàm ta Jebede, 3 ni Filip, ni Bartolomi, ni Toma, ni Matta nit ngota jomorrgol, ni Yakuba hàm Alfa, ni Tadde, 4 ni Simon nit yiɗum dees wàa, ni Yuda Iskariyo nit mòorra Yeesu ni gâra. 5 Yeesu tèegi daw da nit ây ra sàm cuk gi, de mgbènggi daw de gàa: Ta un jòl a ot nit ây èege yèk Fay ba, ta un lek ɗa a riiy ni-Samariya ây ba. 6 Amma ndika un dik a gin ni-Israyel ây tâage kà mgbâay gbeerra ây. 7 Un dikɗe go, kàlin da nit ây gàan daw: Wûun Fay a faktiturum hèerage. 8 Ndòosin daw da nit àyci ây ni nit rak is ây, gûysin nit ây wutke gi, yuunin daw tindòom makta ây da nit ây. Un kpàa jàk ây gi ɓa hû go, hîin daw ɗa ɓa hû go. 9 Ta un ngor kangeerri koo sarrdi koo seede, un ii a jiiba wun ba. 10 Ta un mòo kurra tiriici, koo lurra cukti, koo naan, koo suu ngam diknum a orri ba. Ngam nit tèerra tèem gesi e kpàa tiriit wàa. 11 A riiy ây pî gun leki, koo a riiy ɓèl koo a riiy kaa, kàmin a farra nit yey getke e ngotnu gi. Tâan a àay nit maan ha mgbàr yey gun an un taysi gi. 12 Un lekɗe go a àay nirri, gàan da nit ây: Ot lekfarre, ta un tol ba. 13 To a nit ây a àay maan aw ngotnu go, mbâr kèpri wun tâa ge tâa a hak waw. To aw ngotnu go ba, mbâr kèpri wun i ge ir a gin wun. 14 To a gin kana aw hàwnu go ngota koo rakta yèk wun gi, yuun a àay maan malla a riiy maan, gbòsin sèerrèm a nak wun. 15 Takundi mi gàanurre: A unji gbèeni àyrra kiita riiy yey hàwgunu ngota gi, hò ge hòm daw da kiita Sodom ni Gomorra. 16 Yeesu de gàa daw bak: E rri yey mi tèenurre kà mgbâay ây a tîim jàk mòorgum ây. Ngam maan tâan ni gâra kà jòoy ây, tâan ɓet ɓet kà tigurfi ây. 17 Faasin hak wun a gin nit ây, ngam ’maa gaw ’maanu a kiita nit ɓèl raknjum ây, lè gaw lèfnu ni timbii a àay gin kimjum ta waw. 18 ’Maa gaw ’maanu a ɗàm kpees ngomna ây ni wûun ây ngam yèk mum, ha un lòni seedamku a gin waw ni gin nit ây èege yèk Fay gi. 19 Aw ’maanu go a ɗàm kpees nit hiitum ây gi, ta un loosi tinîir wun un dànji kà gun yèe ya ba. Ngam kpàa gun kpàa yèk yey gun yèe gi unji maan. 20 Ngam yèk yey ge ana a gin wun ba, amma a ge ana a Jungci Too wun yey ge yèe a tinîir wun gi. 21 Amma nirri hîi ge hîi kaa wàa koo ɓèl wàa aw ɓàruwa, tooy ɗa hîi ge hîi hàm wàa aw ɓàruwa. A hàm ây ngaa a gaw anda daw da too rra waw ni nuu rra waw, aw ɓàri daw. 22 A nit ây pî yii gaw yiinu yèk nîir mum. Amma nit yey èfke tinîir wàa ha gbèeni gi, kpàa ge kpàa saarra. 23 Aw ɗàanu go ɗàari a riiy yey, ’nòon a riiy kana. Takundi mi gàanurre, gun kpàa gbèesum tèerra tèem wun a riiy ây pî a dees ni-Israyel ây ba, ɗoko Hàm nirri e dàara gi. 24 Nit èngnum ge hòmu di nit kàlnjum wàa ba. Hû go ɗa nit tèem ge hòmu di nit ɓèl wàa ba. 25 Gerre ha nit èngnum e tâa kà nit kàlnjum wàa, nit tèem ɗa e tâa kà nit ɓèl wàa. Ye tâa aw ’naasu Belsebu di nit àay, sakko kà ge tâa ni nit àay rra wàa ya? 26 Ta un tol daw da nit ây ba. Jày pî tâage kuptumya, ku ge kupli. Jày pî tâage fûurriya, tâa ge tâa cèngnumya. 27 Jày yèemi dun a kulpi gi, yèen a kayang! Yèk tiyaynjum raknu gi, bimin a fak àay! 28 Ta un tol da nit ây gaw ɓàr isi gi ba, ngam gaw kpàa ɓàta jungci wun ba. Amma tolin di Fay, tâage ni mbinum e gbeesi jungci wun ni is wun ɗa cuk a eb ɓèl gi. 29 A hàm ticîit ây cuk sàanin dalla kpolo ba yi? Amma koo kpolo a tîim waw ge yaa a deesi ba, sey to Too wun yiɗi go gi. 30 Koo gimsi hak wun pî saktiya ɗi kpolo kpolo. 31 Ngam maan ta un tol ba! Un un hòm daw da ticîit ây ba yi? 32 Koo wun lònim a ɗàm kpees nit ây, gàage nit mum ɗi gi, miy ɗa lò gim lòni yèk wàa a ɗàm kpees Too mum tâage a faktiturum. 33 Amma koo wun hàlgim a ɗàm kpees nit ây, miy ɗa hà gim hàlu a ɗàm kpees Too mum tâage a faktiturum. 34 Ta un dàn mi dàara ha mi ’maara tâam mbâri a deesi. Mi dàara ngam mi ’maara tâam mbâri a deesi ba, amma ɓet ɓèl. 35 Mi dàara ha mi ɗòlnji hàm nihun ni too wàa, hàm nikin ngaa ni nuu wàa, waanji ɗa ni nuu maa wàa. 36 A nit gbaa rra wàa di nirri tâa gaw tâa nit yiir ta wàa. 37 Nit yey yiɗi too wàa ni nuu wàa hòmgim dim gi, ti get ’mèmsum ni miy ba. Nit yey yiɗi hàm wàa hàm nihun koo hàm nikin hòmgim dim gi, ti get ’mèmsum ni miy ba. 38 Nit yey tâa ti tok minjum kpiir wàa e furrim ba, ti get ’mèmsum ni miy ba. 39 Nit yey faage jungci wàa gi, gbee ge gbeesi. Amma nit yey gbeesi jungci wàa ngam yèk mum gi, kpàa ge kpàasi. 40 Nit yey ngorgunu gi, ngorim dim ɗa. Nit yey ngorgim gi, ngoru di Tooy tèegima gi ɗa. 41 Nit yey ngorgu di nit lònum yèk Fay ngam nit lònum yèk Fay ɗi gi, kpàa ge kpàa bèeb tèem kà yey kpàa nit lònum yèk Fay. Nit yey ngorgu di nit gòyrra ɗèm ngam nit gòyrra ɗèm ɗi gi, kpàa ge kpàa bèeb tèem kà yey kpàa nit gòyrra ɗèm. 42 Takundi mi gàanurre, nit yey hîige koo sòo toynji di hàm kpolo a tîim nit ta mum ngam ey lor mum ɗi gi, bèeb tèem wàa ge gbee ba sam.

11

1 Yeesu ye gbèesi mgbèngda yèk ây gi da lor ta wàa ra sàm cuk, de ane a farra e dik e kàlnji da nit ây a riiy ta waw, e sagi daw yèk Fay. 2 Yuhanna nit iirra baptisma tâage a kultuma ye rage yèk tèem Kristu gi, de tèe da lor ta wàa kana a gin wàa 3 ngam aw gunuwa: Muy tâage nit yey ge dàara nà gi yi, koo ot waarre nit kana yi? 4 Yeesu de goosi de gàa daw: Digin un kàlu di Yuhanna jày raknu gi, rapnu gi: 5 A nit râay ây aw rapɗe, a nit èskum ây aw dikɗe mbâra, a nit rak is ây aw kpàarre ndòosum, a gbukrum ây aw rakɗe, a nit ây wutke gi aw gûysirre, da nit èca ây ɗa aw sak dawrre Yèk Kâwrra. 6 Kâwum dii di nit yey tâa ti ir u daarri ngam mum ba. 7 A lor ta Yuhanna ye koyin gi, Yeesu de yèe daw da mûsa nit ây yèk Yuhanna, de gàa: Ji yuunu raptum a nûri ya? Samsi yey yûusu hiski gi yi? 8 Koo ji yuunu raptum a nûri ya? Nit mgbapta lurra della yi? Aw rri yey a nit ây mgbapke lurra della aw dii a àay wûun ây. 9 Koo ji yuunu raptum a nûri ya? Nit lònum yèk Fay yi? Mi gàanurre, takundi un rabe nit yey hòmgi daw da nit ây lòni yèk Fay gi. 10 Yuhanna tâage nit yey kèrin nà yèk hak wàa gi, ye gàa Fay: E rri yey mi tèefarre nit tèer mum a ɗàm kpees wey, ha e mgbar ot wey. 11 Takundi mi gàanurre: A nikin ây aw haa kpàarra nirri hòmgu ’mita di Yuhanna nit iirra baptisma ba. Amma nit yey hòmge luurra a wûun Fay a faktiturum gi, ey hòmgu ’mita di Yuhanna. 12 Diga mgbàr Yuhanna nit iirra baptisma ha niyey aw ndaksi dawrre da nit ây yèk wûun Fay a faktiturum. A nit ndakta ây ngaa aw ngotɗe yèk maan ni kpèw kpèw. 13 A nit lònum ây pî ni yèk mgbèngda Muusa ɗa aw lònirre yèk wûun Fay, ha mgbàr dàarra Yuhanna. 14 Un yiɗi go ngota yèk mum, mi gàanurre: Yuhanna ey tâage Eliya nit yey ge dàara nà gi. 15 Nit yey tâage ni tuk rakni, sey e ragi! 16 Ni ji gim getnjini yòot nit ây tâarra yey ya? Aw rèenji ni hàm ây tâage a luumu ’naasin da hàm ây kana, 17 aw gàa: Ot urfa dunge jàk ti uta, amma un sii ba. Ot ’naasi ndûu wurra, amma un taasi ba. 18 Ngam Yuhanna dàarage, ti riirre nàam ba, ti njoorre njoori ba, aw gàarre: Ey dii ni tindòom. 19 Hàm nirri dàarage, ey riirre njoorre, aw gàarre: E rri yey nit riirra tiriici dèy, tinjoorgum mbàl, soob waw da nit ngota jomorrgol ây ni nit makta ây. Amma còycum Fay cèngnumya ɗi ni tèem ta wàa. 20 Yeesu de kpâni daw da riiy ây, a gin tèe nà tèem kayeefi hòmge mûurra gi, ye tâa a ni-riiy ây maan aw ini tinîir waw ba, de gàa: 21 ’Màari waamde, dum riiy Korajin! ’Màari waamde, dum riiy Betsayda! Ngam tèem kayeefi ây mbirge nà a tîim nit ta wun gi, to tâa go ngin tèerriya a Tiiru ni Sidon, i gaw ini ngin tinîir waw ni mgbapta lurra buhu, ni lèerra tangsama a is waw. 22 Mi gàanurre, a unji gbèeni, kiita wun hò ge hòm àyrra di kiita Tiiru ni Sidon. 23 Muy mu riiy Kafernahum, mu dànde aa gaw aanjum ha a faktiturum yi? Yaa gaw yaanum ha a gook yengdiya a gin tâam nit ây wutke gi. Ngam tèem kayeefi ây mbirge nà a tîim nit ta wey gi, to tâa go ngin tèerriya a Sodom, riiy maan tâa ge tâa ngin ha kòsòng. 24 Mi gàanurre, a unji gbèeni kiita wey hò ge hòm àyrra di kiita Sodom. 25 Mgbàr maan Yeesu de gàa: Tooy faktiturum ni deesi, mi gàamde mbew, ngam mu fûuni jàk ây gi da nit ây tâage còycumya, ni nit ây cèngni jày, amma mu lòni jàk ây maan da hàm ây. 26 Hû go rri Tooy, ngam kà yey delum dum. 27 Jày pî Too mum hîigimi. Cen nirri cèngnu di Hàm gi ba, sey Tooy. Hû go ɗa cen nirri cèngnu di Tooy ba, sey Hàm ni nit yey Hàm yiɗi e lònu gi. 28 Dàaran a gin mum, un nit loca ây toke titokri bûtiya, kpàa gun kpàa wuysum a gin mum. 29 Arrin juk mum a hak wun, un èngni a gin mum, ngam miy tâage ni fetkum tinîiri, ni ûunum hay. Kpàa gun kpàa wuysunum hak wun. 30 Ngam juk mum ti sun ba, titokri mum ɗa ti bûr ba.

12

1 Mgbàr maan Yeesu hòmde a tîim hèmna tirri unji wuysum. Fey ày dawge da lor ta wàa, de hòyin tirri aw tufi. 2 A ni-Farisa ây ye rabin daw kà yey, de gàawan di Yeesu: E rri yey a lor ta wey aw tèerre jày tâa ti gesi tèerra a unji wuysum ba. 3 Yeesu de goosi de gàa daw: Un haa janggum a defterre Fay jày mbire Dawda ni nit tâanjum ta wàa ba yi? Ngam ye àyi daw fey, 4 de legin a àay Fay, de kûnggin tàat ây hîin hîiri a farra gi, yey tâa ti gesi ey koo nit tâanjum ta wàa aw kûng ba gi, sey nit daprum ây gbè. 5 Un haa ɗa janggum yèk nit daprum ây a yèk mgbèngda ba yi? Ngam koo ye tâa aw mboysirre yèk unji wuysum ni tèerra tèem a àay Fay a unji wuysum gi, aw cen ni yèk kana a hak waw ba. 6 Amma mi gàanurre: Ji hòmgu ’mita di àay Fay gi, dii ay. 7 To un cèngni go ngin jày yiɗi gàarra yèk yey a defterre Fay gi «’maton yiɗimi, naa jàk gûurra», gun hiiti ngin da nit ây tâage jàk maarra cen a hak waw gi ba. 8 Ngam Hàm nirri ey tâage nit ɓèl unji wuysum. 9 Yeesu ye ane a farra, de dige e lek a àay gin kimjum waw. 10 E rri yey nit wuta kàn dii a farra. A ni-Farisa ây ye tâa aw yiɗi aw kàm yèy a hak Yeesu, de gunuwan: Gesi ndòosum àyci di nirri a unji wuysum yi? 11 Yeesu de gàa daw: Wun ɗi a tîim wun to dii go ni mgbâay kpolo, yaa go a gooy unji wuysum, ge mòow e yuunu ba ya? 12 Sakko nirri hòmu di mgbâay ba yi? Hû go ɗa gesi tèerra tèem mbâri a unji wuysum. 13 Yeesu de gàaw di nit wuta kàn nà: Pat kàn wey! De parre. Kàn wàa ndòoye, isige kpèw kà woy cukti. 14 A ni-Farisa ây de yuun, de digin aw yèenji kày gaw ɓàru di Yeesu. 15 Yeesu ye cèngsi kà yey gi, de ane e tay a gin kana. A nit ây dèy de furruwan. De ndòosi daw da nit àyci ây pî. 16 De njanggi daw, ta aw lònu ey wun ɗi go ba. 17 Mbire kà yey ngam ha e gbèe jày gàa nà Isaya nit lònum yèk Fay gi: 18 E rri yey nit tèem mum catmi gi, mi yiɗuge, ey kâwsimde tinîir mum. Hîi gim hîiw Jungci mum. Sa ge sak yèk gòyrra ɗèm da nit dees ây. 19 Ge lètnji tilètnjum ba, ge bimri tibimni ba. Nirri ge rak gûn wàa a orri ba. 20 Ey ge hòysifa samsi yey ûuge gi ba, ge kûysifa eb yey yirge ni tufki ba, ha ye ge ’maa yèk gòyrra ɗèm a gin sunda gi. 21 A nit dees ây pî ii gaw ii jàk dànda waw a nîir wàa. 22 De ’maaran nit tindòom a gin Yeesu. Nit maan râay ɗi, gbukrum ɗi ɗa. Yeesu de ndòosuwa, ha de yèeye de rabe. 23 De kpul daw jungci isi da mûsa nit ây pî de gàan: Nit yey ey tâage hàm Dawda yi? 24 Amma a ni-Farisa ây ye ragin kà yey, de gàan: Nit yey kpàa yuunum tindòom ây gi sey ni mbinum Belsebu wûun tindòom ây. 25 Yeesu ye cèngsi dànda waw, de gàa daw: Koo wûun hâ ɗòlnje ni nit ta wàa ya, mbo ge mboyi. Koo riiy hâ malla koo àay hâ ɗòlnje cuk gi, ge gòy ba. 26 To Seyɗan yuunurre go di Seyɗan, hû go ey ɗòlnjige ni hak wàa. Kà ge gòy wûun wàa ya? 27 To tâa go mi yuunirre tindòom ây ni mbinum Belsebu, ni mbinum wun yuungin a nit ta wun ya? Ngam maan aw aw tâage nit hiitum yèk wun. 28 Amma to tâa go mi yuunirre tindòom ây ni Jungci Fay, hû go ɗa wûun Fay dàarage a gin wun. 29 Koo wuna ge kpàaw lekta a àay nit kpèw kpèw e at jàk ta wàa ba. Sey to ɗàaw go ’mèmda di nit kpèw kpèw gi, a dat maan kpàa ge kpàa ata jàk ta wàa tâage a àay. 30 Nit yey tâa ti tâanji ni miy ba, nit yiir mum ɗi. Nit yey tâa ti mgbaanjimde kimjum nit ây ba, ye ge yeskinifa daw. 31 Ngam maan mi gàanurre: Nirri kpàa ge kpàa jàk yaafum a jàk maarra wàa ni yèk maasum ây gi pî. Amma nit yey maase Jungci Delliya gi, ge kpàa jàk yaafum ba. 32 Nit yey yèege yèk makta di Hàm nirri gi, kpàa ge kpàa jàk yaafum. Amma nit yey yèege yèk makta di Jungci Delliya gi, ge kpàa jàk yaafum ba, koo a tâarra yey koo a mgbàr yey ge dàara gi. 33 To un gak go futifak mbâra, jàk nîirra wàa ɗa tâa ge tâa mbâra. To un gak go futifak makta, jàk nîirra wàa ɗa tâa ge tâa maktiya. Ngam futifay pî cè gaw cèngnu a nîirra wàa. 34 Un yòot jòoy ây gi, ye tâa un nit makta ây ɗi gi, kà gun kpàa yèerra yèk mbâra ya? Ngam mgbelyèk nirri yèerre yèk ây mûuge a tinîir wàa. 35 Nit mbâri yuu ge yuuni jàk mbâra a tinîir wàa mbâriya. Nit makta ɗa yuu ge yuuni jàk makta a tinîir wàa maktiya. 36 Mi gàanurre: A unji kiita a nit ây goo gaw goosi ni hak waw a yèk ây pî yèen nà ɓa hû go gi. 37 Ngam a yèk wey gò gaw gòynum ɗèm, a yèk wey ɗa gaw yaanum a kiita. 38 A nit ây kana a tîim nit còycum ây, ni ni-Farisa ây de gàawan di Yeesu: Nitkàlnjum, ot yiɗi rapta jàk kayeefi a gin wey. 39 Yeesu de goosi de gàa daw: Yòot nit ây tâage maktiya woogifa yèk Fay gi, aw kàmde jàk kayeefi. Amma gaw kpàa jàk kayeefi kana ba, sey kayeefi yey mbirge nà ni Yona nit lònum yèk Fay. 40 Ngam kà yey tâa nà Yona a mîis himni cîit ɓèl unji taan tuma taan gi, hû go ɗa Hàm nirri ge tâa a mîis deesi unji taan tuma taan. 41 A unji kiita a ni-Niniwe ây a gaw an a ɗàm kpees yòot nit ây gi aw yaani daw kiita. Ngam a ni-Niniwe ây aw ini tinîir waw ye ragin sakta yèk Yona. E rri yey nit hòmgu ’mita di Yona dii ay gi. 42 A unji kiita bak wûun nikin yey anga a cewci fombina gò ge gòy a ɗàm kpees yòot nit ây gi e yaani daw kiita. Ngam ey dàarage diga gbèeni deesi ha e rak còycum Salomu. E rri yey nit hòmgu ’mita di Salomu dii ay gi. 43 Gàa go tindòom makta yuu go a gin nirri, gî ge gîr a gin tâa sòo cenda ba e kàm gin wuysum, amma ge kpàa ba. 44 De ge gàa: Sey mi ir a àay mum yuuma gi. Ye ira gi, de kpàaw àay maan dii kpong, ɓètiya, mbangsumya. 45 A dat maan di ge dik e kàmra tindòom ây kana jòròs hòmgu maarra dey, ha aw pî aw dàa aw lek a gin nirri nà gi, aw tâa a farra. Tâam nit maan hò ge hòmu maarra di woy mgban. Hû go ge mbir ni yòot nit ây tâage maktiya gi. 46 Ye tâa Yeesu yèerre da mûsa nit ây gi, e rri yey nuu wàa ni kaa rra wàa aw gòyrre a gbaa, aw yiɗi yèenjum ni ey. 47 Nit kana de gàaw di Yeesu: E rri yey nuu wey ni kaa rra wey aw gòyrre a gbaa, aw yiɗi yèenjum ni muy. 48 De goosi de gàaw di nit yey yèeguwa gi: Wun tâage nuu mum ya, ni kaa rra mum gi ya? 49 Yeesu de ’nife ni mbèerri kàn a gin lor ta wàa de gàa: Aw rri yey a kaa rra mum ni nuu mum! 50 Ngam koo wun tèege jày yiɗi Too mum tâage a faktiturum gi, ey tâage kaa mum, koo say mum, koo nuu mum.

13

1 Mgbàr maan Yeesu de yuu a àay, de dige e tâa a cewci sòo ɓèl. 2 Mûsa nit ây dèy de kimjan a gin wàa, ha de lege a koombowal e tâa a farra. Mûsa nit ây pî de gòyin a cewci sòo. 3 Yeesu de yèe daw jày dèy ni rèenjum yèy, de gàa: Nit yòorra yòoci tayge ngam yòorra yòoci. 4 A ye yòo gi, yòot kana de yaa a cewci orri. A jooy ây de dàan de atin. 5 Yòot kana yaa a gòok ây a gin tâa soori càa. De ɓuge yaale ngam soori ti yeng ba. 6 Unji ye mâaye larruge, de kòyrre ngam sisi wàa ti cir ba. 7 Yòot kana ngaa yaa a fur cikci. Cikci ye ’mirre, de èwnjuwa. 8 A yòot ây kana aw yaa a soor mbâra. De ɓugin de ’mirrin, de njòrin woy yey yòoci temèrre woy kana yòoci ra yira, woy kana ngaa yòoci ra taan. 9 Nit yey tâage ni tuk rakni, sey e ragi! 10 A lor ta Yeesu de hèewrran de gunuwan: Ngam jâ yèenum ni rèenjum yèy ya? 11 De goosi de gàa daw: Un un kpàa ot cèngnum jày tâage fûurriya a yèk wûun Fay a faktiturum. Amma a nit ây kana gi gaw kpàa cèngnum maan ba. 12 Ngam koo wun tâage ni jày, kpàa ge kpàasirra jày dèy. Amma nit yey èege jày, a gaw arri koo jày tâagurra càa gi. 13 Hû go de yèenim daw ni rèenjum yèy gi, ngam koo ye tâa aw rapɗe ni nisi aw rap jày ba, koo ye tâa aw raksirre ni tuy aw rak jày ba, aw cèngsi ba. 14 Kà yey gbèe a hak waw jày gàa nà Fay ni mgbelyèk Isaya nit lònum: Ra gun raksi ni tuy, amma gun cèngsi ba. Ra gun rap ni nisi, amma gun rap jày ba. 15 Ngam tinîir nit ây gi dèbe, tuk waw bûre rakta, nis waw jèmsige, ngam ta aw rap ni nis waw ba, aw rak ni tuk waw ba, aw cèngsi ni tinîir waw ba, ngam ta aw ira a gin mum ha mi ndòosi daw ba. 16 Amma un kâwum diinu, ngam nis wun rapɗe, tuk wun ɗa rakɗe. 17 Takundi mi gàanurre, a nit ây dèy lòni yèk Fay, ni nit ây gòyge ɗèm gi, aw yiɗi nà rapta jày rapnu gi, amma aw rap ba. Aw yiɗi nà rakta jày raknu gi, amma aw rak ba. 18 Kòsòng sey un rak jày yiɗi gàarra rèenjum yèk yòorra yòoci gi. 19 A nit ây rake yèk wûun Fay to aw cèngsirre go ba, Tooy mamji dàa ge dàara e atfa jày tâage yòorriya a tinîir waw gi. Hû go aw rèenji ni cewci orri a gin yaa yòoci gi. 20 Nit kana rèenji ni soor yey tâage càa a gòok ây, a gin yaa yòoci gi. Ey tâage nit rakta yèk Fay, ngorge yaale ni tinîir kâwrra. 21 Amma ye tâa yèk maan ii sisi a gin wàa ba, e gòyrra unji càa. Ye ge kpàa ɗàari koo ’màari ana go ngam yèk Fay, mgbò ge mgbòl yaale e yaa. 22 Nit kana rèenji ni gin yey yaa yòoci a fur cikci gi. Ey ɗa rage yèk Fay. Amma ye tâa jàk kparri, ni rûfta yèk bèebi aw loosurre tinîiri gi, è gaw èwnjufa yèk Fay a tinîir wàa, ge rep koo jâ ba. 23 A nit ây kana aw rèenji ni soor mbâra a gin yaan yòot ây gi. Aw rake yèk Fay, cèngse gi, aw repɗe jàk mbâri kà yòot ây woy yey temèrre, woy kana ra yira, woy kana ngaa ra taan. 24 Yeesu de yèe daw ni rèenjum yèk kana, de gàa: Wûun Fay a faktiturum rèenji ni nirri còke yòot mbâra a hèmna wàa. 25 Amma ye kûun a nit ây gi, nit yiir wàa de dàara e yòorra yòot gbikci a tîim tirri nà. De taye. 26 Tirri ye ’mirre, aase njòre gi, gbikci de lòrre. 27 A nit tèem ta wàa di nit hèmna gi de dàaran de gàawan: Nitcoorra, naa yòot mbâra cògum a hèmna wey naa? Amma u hâ ana gbikci gi ya? 28 De gàa daw: Nit yiiri mbirge jàk yey gi. A nit tèem ta wàa de gunuwan: Mu yiɗi ot dik ot uffa gbikci gi yi? 29 De goosi de gàa daw: Oow, ngam to un ufɗe go gbikci gi, aa gun aanjiti sisi tirri ɗa. 30 Woon daw ɗa cuk aw ’mitnji ha naarra wakli. A unji ripta gàa gim gàa da nit njaarra ây: Uffan màrra gbikci, un ’mèmi un aksifa. Amma tirri sey un kimji un duk a dooy mum. 31 Yeesu de yèe daw ni rèenjum yèk kana, de gàa: Wûun Fay a faktiturum rèenji ni yòot mutar, yey arre nirri e còk a dâw wàa gi. 32 Yòot maan hòme luurra da yòot ây pî, amma to ɓuk go, hò ge hòm daw ’mita da waas ây pî ha e tâa futifay. A jooy ây ngaa aw dàara aw iirra àay waw a farra. 33 Yeesu de yèe daw bak ni rèenjum yèk kana, de gàa: Wûun Fay a faktiturum rèenji ni njàngna yey arre nikin, e hamji a tigeni ɗèeri taan ha de fâase pî. 34 Yeesu yèe daw jàk ây gi pî da mûsa nit ây ni rèenjum yèy. Ti yèe daw jày ba, sey ni rèenjum yèk ây ’nang ’nang. 35 Mbire kà yey ngam ha e gbèe jày gàa nà nit lònum yèk Fay: Hàa gim hàangi mgbelyèk mum mi yèe daw ni rèenjum yèy, kà gim kàl daw jày tâage fûurriya diga ɗaarra deesi gi. 36 Yeesu ye woo daw da mûsa nit ây, de koye a àay. A lor ta wàa de hèewrran de gàawan: Lònina rèenjum yèk gbikci a hèmna nà. 37 De goosi de gàa daw: Nit còkta còke yòot mbâra gi, ey tâage Hàm nirri. 38 Hèmna gi tâage kparri. A yòot mbâr ây gi aw tâage a hàm ta wûun Fay. Amma a gbikci ây aw tâage a hàm ta Tooy mamji gi. 39 Nit yiiri yòoge yòot gbikci gi, ey tâage Seyɗan. Naarra wakli tâage gbèerra kparri. A nit njaarra ây a malayka ây ɗi. 40 Kà yey ufin gbikci aksifan ni ebi gi, hû go ge tâa ɗa a gbèerra kparri. 41 Hàm nirri tèe ge tèe malayka ta wàa aw kimji daw a wûun wàa da nit ây pî iige timgbòlnji da nit ây kana, ni nit ây tèege tèem makta gi, 42 aw ’màktifa daw a eb ɓèl, a gin tâa umda rîsim ni riisum temgi. 43 A dat maan a nit ây gòyge ɗèm gi, ka gaw kayngi kà unji a wûun Too waw. Nit yey tâage ni tuk rakni sey e ragi! 44 Wûun Fay a faktiturum rèenji bak ni bèebi tâage fûurriya a hèmna. Nirri ye kpàa gi, de fûuni. Kâwu tinîir wàa dèy, de dige e sàani jày tâagu gi pî, ha e ir e sàa gin maan lang. 45 Wûun Fay a faktiturum rèenji bak ni nit sàangum jày kàmge tiɗoon ây delliya. 46 Ye kpàa tiɗoon woy àyrra sàari dèy, de dige e sàani jày tâagu gi pî, ha e sàa tiɗoon maan. 47 Wûun Fay a faktiturum rèenji ɗa ni tidepni cîici yey ’màktin a nit ây a sòo ɓèl gi, mòo koo cîit hâ pî. 48 Ye mûu gi, a nit depta ây de nàrran a cewci sòo. De tâan aw cat cîit della ây aw ii a tuuni. Amma cîit makta ây de ’màktifan u gbaa. 49 Hû go ge tâa a gbèerra kparri. A malayka ây dàa gaw dàara aw cat nit makta ây a tîim nit ây gòyge ɗèm gi, 50 aw ’màktifa daw a eb ɓèl, a gin tâa umda rîsim ni riisum temgi. 51 Yeesu de gun daw da lor ta wàa: Jàk ây gi pî un rage mbâra yi? De goosuwan: Eeye. 52 De gàa daw: Hû go koo nit còycum hâ irge nit èngnum a yèk wûun Fay ya, ey rèenji ni too gbaa yuuni a àay wàa jàk fûuya ni jàk mgbantiya. 53 Yeesu ye gbèese yèerra yèy ni rèenjum yèk ây gi, de hèese a farra, 54 de dige a riiy yey ’mirre gi. De kàlnji daw da nit ây a àay gin kimjum waw, ha de kpul daw jungci isi da nit ây, de gàan: Nit yey u hâ kpàara còycum kà yey ni mbinum tèerra tèem kayeefi gi ya? 55 Naa ey tâage hàm nit hewrum kpiiri gi naa? Mariya tâage nuu wàa gi ba yi? Yakuba, ni Yosef, ni Simon, ni Yuda aw tâage kaa rra wàa ba yi? 56 Naa a say rra wàa ɗa pî aw dii ni orro ay gi naa? Hû go u hâ kpàara mbinum pî kà yey gi ya? 57 Ngam maan de hàwuwan goosum di Yeesu. Ey de gàa daw: Di nit lònum yèk Fay aw coowrre koo u hâ pî, sey a riiy wàa ni tîim kor ta wàa tâa gaw coow ba. 58 Ngam èca goosum waw Yeesu ti tèe jàk kayeefi ây dèy a farra ba.

14

1 Mgbàr maan Herode wûun ni-Yude ây rage yèk Yeesu. 2 De gàa daw da nit tèem ta wàa: Nit yey tâage Yuhanna nit iirra baptisma, gûysige a wurra. Ngam maan dii ni mbinum tèerra tèem kayeefi ây gi. 3 Ngam Herode mòowe nà di Yuhanna, ’mèmuge leknu a kultuma. Mbiru kà yey yèk Herodiya kin Filip kaa wàa. 4 Ngam Yuhanna gàawe nà di Herode: Ti gesi ha mu at kin kaa wey ba. 5 Herode yiɗi ngin e ɓàruwa, amma tolle da nit ây, ngam aw pî aw raptuge kà nit lònum yèk Fay. 6 Amma unji ɓaysum kpàarra Herode ye kpèrre gi, sapri wàa di Herodiya de sii siiri a ɗàm kpees nit ’naasum ây. De delu dèy di Herode, 7 ha de hàaw ni tihàani, hîi ge hîiw koo jâ ge gunu gi. 8 Sapri nà ye tâa rage yèk nuu wàa, de gàaw: ’Maamra ay gi hak Yuhanna nit iirra baptisma a gàngna. 9 Yèk maan de àyu tinîiri di Herode wûun. Amma ngam tihàani yey hàa a ɗàm kpees nit tâanjum ta wàa gi, de gàa aw hîiwa. 10 De tèe a kultuma aw njaara hak Yuhanna nit iirra baptisma gi. 11 De ’maaran hay gi a gàngna, de hîiwan di sapri nà. Ey ngaa de ’maa di nuu wàa. 12 A lor ta wàa di Yuhanna de dàaran aw at is wàa, de siptin. De digin aw sagu yèk maan di Yeesu. 13 Yeesu ye rage kà yey, de ane a farra e dik ni koombowal ha e kpèt a nûri, a gin ge tâa kpolo wàa. Mûsa nit ây ye ragin gi, de furrufan ni nay. 14 Yeesu ye yuura a koombowal gi, de rabe mûsa nit ây, tinîiri de àyu ngam waw. De ndòosi daw da nit ây tâage ni àyci a tîim waw. 15 Ye cii mbona, a lor ta wàa de dàaran a gin wàa de gàawan: Ay gi tîim nûri ɗi, unji ɗa ciiye. Was daw da nit ây gi aw dik a riiy kaa ây, aw sàa jàk tiriici aw rii. 16 Amma Yeesu de gàa daw: Gayam cen ha aw tay aw sàa jày ba. Un gun hîi daw aw rii! 17 De gàawan: Tiriici cenna ba, sey tàarri kèrèw ni cîici cuk gbè tâagina. 18 Yeesu de gàa daw: ’Maamran ay gi. 19 De gàa daw da mûsa nit ây, aw tâa a bàsi. De arre tàarri kèrèw ni cîici cuk nà, de toole nisi u faktiturum, de gàa mbew ngam tiriici gi. De cèenje tàarri de hîi daw da lor ta wàa, a lor ta wàa ngaa de mîinjin daw da mûsa nit ây. 20 Aw pî aw riiye aw ole. De atin ngirra tiriici, de mûunin tuuni ra sàm cuk. 21 A nit ây riige gi aw tâa nihun ây jày gaw kpèt ujinè kèrèw, cen sakta nikin ây ni hàm ây. 22 A dat maan Yeesu de gàa da lor ta wàa aw lek a koombowal, ngam aw ɗàaw yewrra a taga yey go, ha e wasra da mûsa nit ây. 23 Ye was daw gi, de naa a fak gopri ey kpolo wàa ngam e waa Fay. Ye cii mbona gi, ey dii tâarre kpolo wàa a farra. 24 Ye tâa koombowal kpâanji mgban ni deesi, aw riirre ’màari yèk gîirra sòo a koombowal, ngam hiski waarre a ɗàm kpees waw. 25 Amma tuma ndamji Yeesu dàararre a gin waw, nafrarre a fak sòo. 26 A lor ta wàa ye rabuwan nafrarre a fak sòo gi, de kpul daw jungci isi, de gàan: Yey ni-gebi ɗi! De taasin tolnji. 27 Yeesu de yèera daw yaale, de gàa: Miy ɗi, ta un tol ba, mòosin tinîir wun! 28 Piyèr de gàaw: Nitcoorra, to muy ɗi go, gàam mi difa a gin wey, mi naffa a fak sòo gi. 29 Yeesu de gàawfa: Dàara! De yuu a koombowal, de nafe a fak sòo e dik a gin Yeesu. 30 Amma Piyèr ye rabe hiski, de tole. De ɗaa cita a mîis sòo, de bime de gàa: Nitcoorra, saanimi! 31 Yeesu de parre kàn wàa yaale, de mòow de gàaw: Mu nit èca goosum, ngam jâ hàanjum a tinîir wey ya? 32 Piyèr ni Yeesu ye legin a koombowal gi, hiski de gòye. 33 A nit ây tâage a koombowal gi, de gbâygin a ɗàm kpees Yeesu aw coow, de gàan: Takundi, muy mu Hàm Fay ɗi! 34 De kpèrrin a taga dees Genesaret. 35 A nit ây tâage a farra ye cèngsuwan di Yeesu gi, de tèen a dees maan lang aw ’maara nit àyci ây pî a gin wàa. 36 De waawan ha nit àyci ây aw bangda koo a pètki lurra wàa. A nit ây pî banggurra gi, àyci waw ndòo dawge.

15

1 A ni-Farisa ây ni nit còycum ây anga a Yerusalem gi de dàaran a gin Yeesu, de gunuwan: 2 Ngam jâ a lor ta wey yewin yèk hàar wosom ây gi ya? Ngam aw kòlle kàn waw ɗoko aw rii gi ba. 3 Amma Yeesu de gàa daw: Ngam ji rri a futa yèk hàar wun un yewrre yèk mgbèngda Fay gi ya? 4 Fay gàa nà: Coo too wey ni nuu wey. Nit yey njàmge di too wàa koo di nuu wàa, kpàa ge kpàa kiita wurra. 5 Amma un un kàlnjirre: To nirri gàaw go di too wàa koo di nuu wàa: «Jàk yey gesi ngin ha mi hîim gi, hîi gim hîi di Fay», 6 gayam ge tâaw a dat maan ha e coo di too wàa koo di nuu wàa ba. Kà yey un mboysirre yèk Fay ni hàar wun. 7 Un nit tibiw ây, yèk Isaya nit lònum yèk Fay kpèrre mbâra a hak wun ye gàa nà: 8 A nit ây gi aw coomde ni mgbelyèy, amma tinîir waw kpâanji ni miy. 9 Aw daprimde ɓa hû go, ngam aw kàlnjirre jày gàarra nirri. 10 Yeesu de ’naasi mûsa nit ây aw hèera a gin wàa, de gàa daw: Raksin ha un cèngni jàk yey: 11 Ti tâa jày yey leke a mgbelyèk nirri ge ’miskunu di nirri ba. Amma jày yuuga a mgbelyèk nirri gi, e ge ’miskunuwa. 12 A dat maan a lor ta wàa de hèewrran di Yeesu, de gàawan: Mu cèngni a ni-Farisa ây ye ragin yèk yey ngòl dawge ba yi? 13 De goosi de gàa daw: Jàk gakta ây pî tâa Too mum a faktiturum gake ba gi, u gaw uffa. 14 Woon daw, aw a râay ây ɗi, a nit nàta râay ây. To nit râay nàtɗe go râay gi, aw ɗa cuk yaa gaw yaa a gooy. 15 Piyèr de gàaw di Yeesu: Lònina rèenjum yèk yey yèemu nà gi. 16 De goosi de gàa daw da lor ta wàa: Ha yey un ɗa un kpàawrre cèngnum jày ba yi? 17 Un cèngni, jày pî leke a mgbelyèk nirri gi, ge cir a himni e yuu a ɓutki ba yi? 18 Amma jày yuuga a mgbelyèk nirri gi, a tinîir wàa ana, ey ge ’miskunuwa. 19 Ngam a tinîir nirri ana dànda maktiya, ge ’maaw a ɓàta nirri, ni iirra njeenu, ni mboysum sapri, ni oorra oori, ni njeerra yèk rèeng, ni maasum yèy. 20 A jàk ây gi gaw ’miskunu di nirri. Amma riirra tiriici cen kòlla kàn gi, ge ’miskunu ba. 21 Yeesu de ane a farra de dige ha a cewci riiy Tiiru ni Sidon. 22 E rri yey kin ni-Kanana ana a dees maan, de dàara a gin Yeesu, de bime de gàa: Nitcoorra hàm Dawda, gobim ’maton! Hàm mum hàm nikin dii ni tindòom makta, riisurre ’màari dèy. 23 Amma Yeesu ti goosu koo jâ ba. A lor ta wàa de dàaran, de waawan de gàan: Wasu di kini gi, ngam futnarra ni tibimni. 24 Yeesu de gàa daw: Mi tâa tèerriya a gin kana ba, sey a gin ni-Israyel ây tâage kà mgbâay gbeerra ây gi. 25 Amma kini nà de dàara de gbâygi a ɗàm kpees wàa, de gàaw: Ndògòn, Nitcoorra, mgbaanjimi! 26 Yeesu de gàa: Ti del ata tiriit hàm ây aw còoni da dun ây ba. 27 Kini nà de gàa: Hû go rri, Nitcoorra. Amma a dun ây hû riin woy yaatum nit ɓèl ta waw a deesi. 28 Yeesu de goosi de gàaw: Mu kini gi, goosum wey ’mirre! E mbirum kà yey yiɗum gi. Ayci ndòowe di sapri wàa yaale. 29 Yeesu ye ansa a riiy maan, de ira a cewci sòo ɓèl a Galile, de naa a gopri e tâa a farra. 30 Mûsa nit ây dèy de dàaran a gin wàa, de ’maaran nit èskum ây, ni nit wuta is ây, ni râay ây, ni muukaw ây, ni nit àyci ây kana dèy, de iin daw a ɗàm kpees wàa. De ndòosi daw. 31 De tâa daw ’nang da mûsa nit ây, ye rabin muukaw ây aw yèerre, nit wuta is ây aw tâarre mbâra, nit èskum ây aw dikɗe, râay ây aw rapɗe gi. De ’misin nîir Fak ni-Israyel ây. 32 Yeesu de ’naasi da lor ta wàa aw hèewra, de gàa daw: Tinîir mum àyimde, ngam mûsa nit ây gi aw tâanji ni miy ay unji taan, aw cen ni jàk riirra ba. Mi yiɗi mi was daw kà yey ba, ngam yaa gaw yaa fey a orri. 33 A lor ta wàa de gunuwan: U hâ got kpàara tiriici ay a tîim nûri gi, ha e gerri daw da mûsa nit ây dèy kà yey aw ol ya? 34 Yeesu de gun daw: Tàarri mèn tâanu ya? De goosin: Tàarri jòròs, ni cîici càa. 35 De gàa da mûsa nit ây aw tâa a deesi. 36 De arre tàarri jòròs ni cîici nà, de gàa mbew di Fay. De mîinje de hîi daw da lor ta wàa, a lor ta wàa ngaa de hîin daw da mûsa nit ây. 37 Aw pî aw riiye, aw ole. De kimjin ngirra tiriici pakrak jòròs. 38 A nit ây riige gi aw dii nihun ây ujinè naan, cen sakta nikin ây ni hàm ây. 39 Yeesu de was daw da mûsa nit ây gi aw koyi. De lege a koombowal e dik a dees Magadan.

16

1 A ni-Farisa ây ni ni-Saduki ây de dàaran a gin Yeesu, ngam aw rûfuwa. De gunuwan e lòni daw jàk kayeefi ni mbinum Fay. 2 Amma Yeesu de gàa daw: Unji gàarre go e leki, gun gàa: Ni ndamji kò ge kòli, ngam titurum woge. 3 Ndamji kaygirre go, gun gàa: Unji yey buun yaa ge yaa, ngam titurum gbòolirre kuptirre. Hû go un cèngni mîinjum jàk ây lòtke a faktiturum, amma yèk jàk ây mbirge mgbàr yey un kpàaw cèngnum ba. 4 A yòot nit ây tâage maktiya, woogifa yèk Fay gi, aw kàmde jàk kayeefi. Amma gaw kpàa jàk kayeefi kana ba, sey kayeefi yey mbirge nà ni Yona. Yeesu de woo daw de taye. 5 A lor ta Yeesu ye yewin a taga sòo ɓèl gi, aw hèntige ata tàarri. 6 Yeesu de gàa daw: Faasin hak wun a njàngna ni-Farisa ây ni ni-Saduki ây! 7 De yèenjin a tîim waw de gàan: Ey yèerre hûy ngam ot arra tàarri ba. 8 Yeesu ye cèngni dànda waw, de gàa daw: Un nit èca goosum ây, ngam jâ yèenjunu a tîim wun yèk hèntum tàarri gi ya? 9 Ha niyey un cèngni ba yi? Un ɓaysirre yèk tàarri kèrèw nà mîinjim da nit ây ujinè kèrèw, ni sakri tuuni mèn atunu woy yaatum gi ba yi? 10 Un ɓaysi ɗa yèk tàarri jòròs nà mîinjim da nit ây ujinè naan, ni sakri pakrak mèn atunu woy yaatum gi ba yi? 11 Kà tâa un cèngni, ti tâa yèk tàarri yèenim dun ba ya? Amma faasin hak wun a njàngna ni-Farisa ây ni ni-Saduki ây gi! 12 A lor ta wàa de cèngnin, ti gàa daw aw faasi hak waw a njàngna tàarri ba, amma a jàk kàlnjum ni-Farisa ây ni ni-Saduki ây. 13 Yeesu de dige a cewci Kaysariya Filippe. De guni daw da lor ta wàa de gàa: A nit ây kà gàan Hàm nirri gi wun ɗi ya? 14 De goosin de gàawan: A nit ây kana aw gàarre, mu Yuhanna nit iirra baptisma ɗi. A nit ây kana aw gàarre, mu Eliya ɗi. A nit ây kana ngaa aw gàarre, mu Yeremiya koo nirri kpolo ɗi a tîim nit ây lòni nà yèk Fay. 15 Amma un, kà gàanu mi wun ɗi ya? 16 Simon Piyèr de goosi de gàa: Muy mu Kristu ɗi, mu Hàm Fak beengiya. 17 Yeesu de gàaw: Kâwum diimu Simon hàm Yona, ngam nirri lònum yèk yey ba, amma Too mum tâage a faktiturum ey lònum. 18 Miy mi gàamde: Muy tâage Piyèr kà gàarra kpata. A kpata yey gim gòyni mûsa nit kimjum ta mum gi, koo mbinum wurra ge sun daw ba. 19 Hîi gim hîim tifaarunum wûun Fay a faktiturum. Mu cîi go jày a deesi, tâa ge tâa cîirriya a faktiturum. Mu njel go jày a deesi gi, tâa ge tâa njelliya a faktiturum. 20 Yeesu de mgbènggi daw da lor ta wàa, de gàa daw, ta aw sak koo di wuna nge ey tâage Kristu gi. 21 Diga mgbàr maan Yeesu ɗaa daw lònum yèk wurra wàa da lor ta wàa. De gàa daw, sey e dik a Yerusalem e rii ’màari dèy a kàn toonji ây, ni nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni nit còycum ây, ha aw ɓàruwa. Amma unji taanti gû ge gûysi. 22 Piyèr de arru ni ey aw tâa kpolo waw, de yèew de gàa: Fay tâa e njanggi! Nitcoorra, ta jàk yey e kpèrrum ba sam! 23 Yeesu de dûri de gàaw: Hèesi a dat mum, Seyɗan! Muy tâagim timgbòlnji, ngam dànda wey ti ana a gin Fay ba, amma a gin nirri. 24 Yeesu de gàa daw da lor ta wàa: To nirri yiɗi go e diknji ni miy, sey e hàanji hak wàa, e tok minjum kpiir wàa, e furrimi. 25 Nit yey yiɗi e saani jungci wàa gi, gbee ge gbeesi. Amma nit yey gbeesi jungci wàa ngam yèk mum gi, kpàa ge kpàasi. 26 To nirri kpàa go jàk kparri lang, amma mboysi go hak wàa ha e gbee gi, ji ge mgbaanjuwa ya? Malla ji ge hîi nirri ngam sàasunum jungci wàa ya? 27 Hàm nirri dàa ge dàara ni malayka ta wàa a ’mita Too wàa. De ge kànsu koo di wuna kày tâa tèem wàa. 28 Takundi mi gàanurre, a nit ây kana aw dii a tîim nit ây gòyge ay gi gaw wut ba, sey to aw rap go di Hàm nirri dàararre a wûun wàa gi.

17

1 A dat unji yira Yeesu de arre Piyèr, ni Yakuba, ni kaa wàa Yuhanna aw diknji, de naan a fak gopri yâktiya aw kpolo waw. 2 Is wàa di Yeesu de bunje a ɗàm kpees waw, tiigi wàa kayngirre kà unji, lurra ta wàa aw ire burriya tal. 3 E rri yey Muusa ni Eliya aw lòtɗa dawge, de yèenjin ni Yeesu. 4 Piyèr de gàaw di Yeesu: Nitcoorra, a gin mbâra tâana ay gi. Mu yiɗi go, mba gim mbangsi ndûkci ây taan, kpolo ngam wey, kpolo ngam Muusa, kpolo ngaa ngam Eliya. 5 Ye tâa yèerre kà yey gi, titurum kayngumya dàa butɗa dawge. E rri yey gûn ana a titurum nà gàarre: Yey hàm mbâr mum ɗi, mi yiɗurre, kâwsimde tinîiri. Raguwan! 6 A lor ta wàa ye ragin yèk yey, de ûunin tiigi waw a deesi, ngam aw tole dèy. 7 Yeesu de dàara de banggirra daw, de gàa: Anin, ta un tol ba! 8 Ye aanjin nis waw gi, aw rap koo nit kana ba, sey Yeesu kpolo wàa. 9 A ye cisan a gopri maan, Yeesu de mgbènggi daw de gàa: Ta un sak koo di wuna jày rapnu gi ba, sey to Hàm nirri gûysi go a wurra. 10 A lor ta wàa de gunuwan: Ngam ji gàan a nit còycum ây, sey Eliya e dàara ɗà ya? 11 De goosi de gàa daw: Takundi, Eliya sey e dàara e mbangsi jày pî. 12 Amma mi gàanurre: Eliya dàarage mgban, a nit ây aw cèngsu ba, amma aw mbiru kày yiɗin gi pî. Hù go ɗa Hàm nirri ge rii ’màari a gin waw. 13 A lor ta wàa de cèngnin, yèe dawge yèk Yuhanna nit iirra baptisma. 14 Ye kpèrran a gin tâan mûsa nit ây, nirri de dàara de gbâygi a ɗàm kpees Yeesu, 15 de gàaw: Nitcoorra, gobu ’maton di hàm mum hàm nihun gi, ngam dii ni àyci tibûu, riisurre ’màari dèy. Nak mûsi jày yaanurre a ebi, koo a sòo. 16 Mi ’maawrage a gin lor ta wey, amma aw kpàaw ndòosum ba. 17 Yeesu de gàa: Kay, un yòot èca goosum, jalge orri gi! Ha ningàa gim tâanji ni un ya? Ha ningàa gim èf tinîir mum ngam wun ya? ’Maamran hàm maan ay gi! 18 Yeesu de kpânu di tibûu, ha de woow di hàm maan. De ndòow yaale. 19 A dat maan a lor ta Yeesu de hèewrran aw kpolo waw, de gunuwan: Ngam jâ ɗi tâa orro ot kpàaw yuunum àyci tibûu gi ba ya? 20 Yeesu de goosi de gàa daw: Ngam èca goosum wun de tâa un kpàaw ba. Takundi mi gàanurre, to un dii go ni goosum koo luurriya kà yòot mutar gi, gàa gun gàaw di gopri yey «an ay gi mu hèesi u ɓày go», hèe ge hèesi. Cen jày tâa gun kpàaw tèerra ba ba.( 21 Amma sey ni waarra Fay, ni coorra riirra tiriici gaw kpàaw yuunum yòot tindòom kà yey.) 22 A lor ta Yeesu ye kimjin pî a dees Galile, de gàa daw: Hîi gaw hîiw di Hàm nirri a kàn nit ây, 23 ɓà gaw ɓàruwa, amma unji taanti gû ge gûysi. De ngòl daw da lor ta wàa dèy. 24 Yeesu ni lor ta wàa ye kpèrrin a Kafernahum, a nit ngota jomorrgol ây ngam àay Fay gi de dàaran a gin Piyèr de gunuwan: Nitkàlnjum wun jingde jomorrgol ngam àay Fay yi? 25 De goose: Eeye, jingde. Ye legin a àay, Yeesu de ɗàaw gunda di Piyèr, de gàa: A wûun ây a kparri gaw ngor jomorrgol a gin hàm dees ây koo a gin nit ây kana yi? Kà dànum muy ya, Simon? 26 De goosi de gàaw: Ngo gaw ngor a gin nit ây kana. Yeesu de gàaw: Hû go a hàm dees ây gaw jomni ba. 27 Amma ngam ta ot aanji daw ngòlnji ba, dik a sòo ɓèl mu ’màkti timòoni cîit wey. Cîit yey gum mòow màrra gi, hàangi mgbelyèk wàa, kpàa gum kpàa seede sarrdi. Mu at mu hîi daw da nit ngota jomorrgol ây ngam mum ni muy.

18

1 Mgbàr maan a lor ta Yeesu de hèewrran aw gunuwa: Wun ge hòm ’mita a wûun Fay a faktiturum gi ya? 2 Yeesu de ’naase hàm kaa, de gòynu a tîim waw, 3 de gàa: Takundi mi gàanurre, to un ir go un tâa kà hàm ây ba, gun lek a wûun Fay a faktiturum ba sam. 4 Koo wun luusi hak wàa kà hàm yey ya, ey ge hòm ’mita a wûun Fay a faktiturum. 5 Nit yey ngorge hàm kpolo kà yey gi ngam nîir mum, ngorimge dim. 6 Amma nit yey iigu timgbòlnji di nirri kpolo a tîim nit luusa ây goosim dim gi, hòmu della aw cîiwrra ɗekli ɓèl a gûn wàa, aw ’màktufa a càng sòo ɓèl. 7 ’Màari waawrre di kparri ngam iirra timgbòlnji da nit goosum ây gi! Gesi timgbòlnji ây aw dàara, amma ’màari waawrre di nit yey iige timgbòlnji gi! 8 To kàn wey koo nak wey leknum go a jàk maarra, njaafa mu ’màktifa. Lekta a gin gûyrra tâam timgbàri ni kàn kpolo koo ni nay kpolo, hò ge hòmum della ni yaarra a eb ɓèl tâam timgbàri ni kàn ta wey cuk, koo ni nak ta wey cuk gi. 9 To nis wey kpolo leknum go a jàk maarra, hòlfa mu ’màktifa. Lekta a gin gûyrra tâam timgbàri ni nisi kpolo, hò ge hòmum dellani yaarra a eb ɓèl ni nis ta wey cuk gi. 10 Yeesu de gàa daw bak: Faasin hak wun, ta un yiisi di nirri kpolo a tîim nit luusa ây gi ba! Ngam mi gàanurre, a malayka ta waw aw dii aw gòyrre koo ni-ngàa a ɗàm kpees Too mum a faktiturum.( 11 Ngam Hàm nirri dàarage e saani jày gbeege gi.) 12 Kà dànnu a hak nirri tâage ni mgbâay ây temèrre ya? To kpolo gbeerra go a tîim waw, ge woofa mgbâay ây ra ngaskàm sàm ngaskàm kpolo a gopri, e dik e kàmra woy gbeege gi ba yi? 13 Takundi mi gàanurre, to kpàasa go gi, kâ ge kâwu a tinîir wàa yèk mgbâay maan, hò ge hòmu kâwrra ni mgbâay ây ra ngaskàm sàm ngaskàm kpolo tâa aw gbee ba gi. 14 Hû go ɗa Too wun a faktiturum, ti yiɗi ha nirri kpolo a tîim nit luusa ây gi e gbee ba. 15 To kor wey mbir go jàk maarra, dikmu yèewa un cuk. To ragum go, mu kpàasuge. 16 Amma to ragum go ba, kàm nirri kpolo koo cuk ngam un yèenji, ha yèy pî e gòy a jày gàan nit seedum ây cuk koo taan. 17 To hàw daw go rakta, sak daw yèk maan da nit kimjum ây. To hàw daw go rakta da nit kimjum ây ɗa, sey mu raptu kà nit èca yèk Fay koo kà nit ngota jomorrgol. 18 Takundi mi gàanurre: Jày pî cîinu a deesi gi, tâa ge tâa cîirriya a faktiturum. Jày pî njelnu a deesi gi, tâa ge tâa njelliya a faktiturum. 19 Mi gàanurre ɗa: To a nit ây cuk a tîim wun a deesi aw raknji go aw waa koo jàk jâ, Too mum tâage a faktiturum hîi ge hîi daw. 20 Ngam a gin ’mèmsin a nit ây cuk koo taan a nîir mum gi, mi dii a tîim waw. 21 Piyèr de hèewrra di Yeesu, de gunu: Nitcoorra, nak mèn gesi mi yaafu di kor mum mbirim go jàk maarra gi ya? Ha nak jòròs yi? 22 Yeesu de goosu: Mi gàamde, naa nak jòròs amma nak ra jòròs nde jòròs. 23 Ngam maan wûun Fay a faktiturum rèenji ni wûun kàmge gopnjum sakri bèeb wàa ni nit tèem ta wàa. 24 Ye ɗaa gopnjum sakri maan, de ’maawran nit kana atke nà kiri kurra ujinè ra. 25 Amma ye tâa nit maan seede cenu ngam e jinggu ba, wûun de gàa aw sàanu sàay ni kin wàa, ni hàm ta wàa ɗa, ni jày tâagu gi pî, ngam kpàasum kiri maan. 26 Nit tèem nà de gbâygi a ɗàm kpees wàa, de gàa: Ndògòn, gobim ’maton, èf tinîiri, ji gim jinggum pî. 27 Wûun de gobu ’maton di nit tèem nà gi, de woowfa kiri maan pî, de woow e tayi. 28 Amma nit tèem nà ye yuu gi, de kpàanjin ni nirri kpolo a tîim kor nit tèenjum ta wàa atku nà kiri kurra ra. De mòow de hèwu a gûn, de gàaw: Jinggim kiri mum! 29 Kor nit tèenjum wàa nà de gbâyge a ɗàm kpees wàa, de waaw de gàa: Ndògòn, gobim ’maton, èf tinîiri, ji gim jinggum. 30 Amma ey de hàwe, de dige e leknu a kultuma ha e jinggu kiri wàa. 31 A kor nit tèenjum ta wàa di nit tèem nà ye rabin jày mbirge gi, de ày daw tinîiri dèy, de digin aw sagu di wûun yèk maan pî. 32 Wûun de ’naasu di nit tèem wàa nà, de gàaw: Mu nit makta ɗi, mi woomfage kiri pî, ngam mu waame. 33 Naa gesi ngin muy ɗa mu gobu ’maton di kor nit tèenjum wey, kà yey gobum dum ’maton gi naa? 34 De ngòlu dèy di wûun, de hîiw di nit tèem nà a kàn sooje ây ha aw riisu ’màari e jing kiri furru gi pî. 35 Hû go ge mbitnu Too wun tâage a faktiturum ɗa, to koo wuna a tîim wun yaafu go di kor wàa ni tinîiri pî ba gi.

19

1 Yeesu ye gbèese yèerra yèk ây gi, de ane a Galile, de dige a ɗàm kpees sîirra Yurdun a ’mîik dees Yude. 2 Mûsa nit ây dèy de furruwan. De ndòosi daw da nit àyci ây. 3 A ni-Farisa ây de dàaran ngam aw rûfu di Yeesu, de gunuwan: Gesi ha nirri e mànfa kin wàa, aw ɗòlnji koo yèk hâya yi? 4 De goosi de gàa daw: Un haa janggum jày gàa a defterre Fay ba yi? Ngam Fay Tooy mbangsum jày pî mbangsi daw diga ɗaarra ni-hun ni nikin, 5 de gàa: Kà yey nihun woo ge woofa too wàa ni nuu wàa e ’mèmsi ni kin wàa, aw ɗa cuk i gaw ir isi kpolo. 6 Gaw tâasirra cuk a dat maan ba, amma isi kpolo. Hû go jày ’mèmsi Fay, ta nirri e ɗòlnjifa ba. 7 De gàawan: To tâa go kà yey, ngam jâ Muusa gàa nirri e kèr ɗerrewol ɗòlnjum, e hîiw di kin wàa aw ɗòlnji gi ya? 8 Yeesu de gàa daw: Ngam yèk ndèkta tinîir wun Muusa de hîinu orri kà yey, ha un mànfa kin ta wun. Amma diga ɗaarra ti tâa hû go ba. 9 Mi gàanurre: Koo wun màngifa kin wàa, sonaa kin maan tâa go kin tigîtnjum, a dat maan at go kin kana, ii njeenu. 10 A lor ta Yeesu de gàawan: To yèk nihun ni nikin tâa go kà yey, hòme ngin della ta nirri e at kin ba. 11 Yeesu de gàa daw: Ti tâa nit ây pî gaw kpàa cèngnum yèk yey ba, sey da nit ây hîi daw Fay cèngnum maan gi. 12 Ngam a nit ây kana jày njanggi daw ata kin gi, jàk waw dii daw wutiya diga himni nuu waw. A nit ây kana ɗa jày njanggi daw ata kin gi, ngam aw dii cuptiya. A nit ây kana ngaa gaw at kin ba yèk wûun Fay a faktiturum. Nit yey mbinge ngota yèk yey gi, sey e ngori. 13 A nit ây de ’maawrran hàm ây di Yeesu ha e banggirra daw kàn, e waa Fay ngam waw. Amma a lor ta wàa de kpânin daw. 14 Yeesu de gàa: Woon daw da hàm ây aw dàara a gin mum, ta un njang daw ba. Ngam wûun Fay a faktiturum dii daw da nit ây tâage kà hàm ây gi. 15 De banggirra daw kàn da hàm ây a hay. De ane a farra e tayi. 16 E rri yey lori dàara a gin Yeesu, de gunuwa: Jàk mbâr jâ gesi mi tèe, ha mi kpàa gûyrra tâam timgbàri gi ya? 17 Yeesu de gàaw: Ngam jâ gunim dim a jày tâage mbâriya gi ya? Nit mbâri cen, sey kpolo tâage gbè. Mu yiɗi go kpàarra gûyrra tâam timgbàri, furri yèk mgbèngda ây gi. 18 Lori nà de gunu: Yèk mgbèngda hâ? De goosi de gàaw: Ta mu ɓàr nirri ba, ta mu ii njeenu ba, ta mu oo oori ba, ta mu yèe yèk rèeng a hak nit kana ba, 19 coo too wey ni nuu wey, yiɗi nit tâanjum wey kà hak wey. 20 Lori nà de gàaw: Mi mòo yèk ây gi pî. Ji âygimda ha mi mbir bak ya? 21 Yeesu de gàaw: Mu yiɗi go tâarra nit getiya, dik mu sàani jày tâagum gi pî, mu hîi da nit èca ây. Hû go kpàa gum kpàa bèebi a faktiturum. Mu dàara mu furrimi. 22 Lori nà ye rage yèk yey, de taye ni àyrra tinîiri, ngam dii ni jàk ây dèy ni ɓèlla. 23 Yeesu de gàa da lor ta wàa: Takundi mi gàanurre, kpâaye dèy ha nit bèebi e lek a wûun Fay a faktiturum gi. 24 Mi gàanurre ɗa: Hòme àyrra nit bèebi e lek a wûun Fay, ni yuurra ngeeloba a kpongna ndoongor. 25 A lor ta wàa ye ragin kà yey, de tâa daw ’nang de gàan: Hû go rri go, wun ge kpàa saarra ya? 26 Yeesu de gobi daw de gàa: Jàk yey nirri ge kpàaw mbita ba, amma Fay mbirge jày pî mbi ge mbiri. 27 Piyèr de gàaw: E rri yey orro ot woofage jàk ây pî, ot furrumde. Amma ji got kpàa ya? 28 Yeesu de goosi de gàa daw: Takundi mi gàanurre, a mgbàr mbangsusum jày pî, ye ge tâa Hàm nirri a gbaat ’mita wàa gi, un nit ây futkim gi tâa gun tâa a gbaat ây ra sàm cuk, un hiiti da yòot ni-Israyel ây ra sàm cuk. 29 Koo wun woogifa àay wàa, koo kaa rra wàa, koo say rra wàa, koo too wàa, koo nuu wàa, koo hàm ta wàa, koo hèmna ta wàa ngam yèk nîir mum, kpàa ge kpàasirra jàk ây gi nak mûsi jày, ge kpàa ɗa jàk koyrra wàa gûyrra tâam timgbàri. 30 Amma a nit ây dèy tâage tiɗàm kpees ây i gaw ir u daarri, a nit ây tâage u daarri ngaa tâa gaw tâa tiɗàm kpees ây.

20

1 Yeesu de gàa daw bak: Wûun Fay a faktiturum rèenji ni nit hèmna, yey yuuge ndam ndamji birit e kàm nit tèem ây ngam hèmna wàa. 2 Ye raknjin ni nit tèem ây gi, ge njinggi daw seede temèrre cuk ngam unji kpolo, de tèe daw aw dik a hèmna wàa. 3 Unji ye naa gi nit hèmna de yuu bak, de kpàa nit ây aw gòyrre ɓa hû go a luumu, 4 de gàa daw: Digin un ɗa a hèmna mum un tèe, ji gim jingnu kày gese gi. 5 De tayin. Nit hèmna de yuusi a unji a tîim hay, ni unji mbona ɗa e kàm nit tèem ây. 6 Koo ye cii mbona de yuu bak, de kpàa nit ây kana aw gòyrre ɓa hû go. De gàa daw: Ngam jâ gbàksunu unju unju ɓa hû go gi ya? 7 De gàawan: Ngam cen nirri kàmgina ot tèe tèem a gin wàa ba. Nit hèmna nà de gàa daw: Digin un ɗa a hèmna mum un tèe. 8 Tuma ye gàa e luki, nit hèmna de gàa di nit faarra hèmna wàa: ’Naasi nit tèem ây, mu jinggi daw bèeb tèem waw, mu ɗaani ni nit ây kpètka u daarri, mu gbèesini ni nit ây dàaga màrra. 9 A nit tèem ây kpètke a ciirra mbona gi de dàaran, de kpàan seede koo wuna temèrre cuk cuk. 10 A nit màrra ây ye dàaran, de dànin kpàa gaw kpàa seede jày ge hòm daw da nit kpèta ây u daarri gi. Amma aw ɗa aw kpàa koo wuna temèrre cuk cuk. 11 Ye kpàan kà yey gi, de hûunggin a gin nit hèmna nà, 12 de gàan: Mu hîi daw bèeb tèem waw da nit ây tèege a ciirra mbona gbè titenten ni orro, ot nit ây looge tèerra tèem diga ndamji, riige ’màari ni dòorròm. 13 Nit hèmna nà de goosi de gàaw di nirri kpolo a tîim waw: Sooba, mi mbirum mamji ba. Ot raknji ni muy a temèrre cuk ba yi? 14 Ngor bèeb tèem wey, mu koyi! Mi yiɗi hîirra di nit kpèta u daarri kà woy wey ɗa. 15 Ti gesi mi mbir jày yiɗim ni seede mum ba yi? Koo mu ande ngèeri ngam mbâr mum gi yi? 16 Hû go ɗa a nit ây tâage u daarri tâa gaw tâa tiɗàm kpees ây, a nit tiɗàm kpees ây ngaa i gaw ir u daarri. 17 A ye tâa Yeesu naarre a Yerusalem gi, de arre lor ta wàa aw dik a orri aw kpolo waw, de gàa daw: 18 E rri yey ot naarre a Yerusalem. Hîi gaw hîiw di Hàm nirri a kàn nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni nit còycum ây. Hii gaw hiitu aw yaanu a kiita wurra. 19 Hîi gaw hîiw a kàn nit ây èege yèk Fay ngam aw wâskuwa, aw lèfu ni timbii, aw gbalu a minjum kpiiri. Amma unji taanti gû ge gûysi. 20 Kin wàa di Jebede, nuu waw da Yakuba ni Yuhanna, de dàara a gin Yeesu ni hàm ta wàa, de gbâyge a ɗàm kpees wàa e waaw jày. 21 Yeesu de gunuwa: Ji yiɗum ya? De gàaw: Hîi orri da hàm ta mum cuk gi, aw tâa kpolo a riina wey, kpolo a mgbaala wey ye gum tâa a wûun wey gi. 22 Yeesu de goosi de gàa: Un cèngni jày gun waa gi ba. Kpàa gun kpàa njoonum ni kop ’màar yey gàa mi njoo gi yi? De gàawan: Eeye, kpàa got kpàa. 23 De gàa daw: Takundi, njoo gun njooni kop ’màar mum. Amma tâarra a riina mum ni mgbaala mum gi, ti tâa miy gim hîi ba, sey Too mum ge hîi daw da nit ây mbangse ngam waw gi. 24 A lor ta Yeesu ra ye ragin gi, de anin ni ngòlnji a gin Yakuba ni Yuhanna nà. 25 Yeesu de ’naasi daw pî a gin wàa, de gàa daw: Un cèngni, a wûun ây a deesi aw ndak dawrre da nit ta waw ni ndakcu, a nit ɓèl ây ngaa aw har dawrre jày ni hacu. 26 Amma un ta un mbir kà aw ba. To nirri kpolo a tîim wun yiɗi go tâarra nit ɓèl, sey e ir nit tèerra tèem wun. 27 To nirri a tîim wun yiɗi go tâarra tiɗàm kpeesi, sey e ir sàay wun. 28 Kà yey tâa ɗa Hàm nirri. Ti dàara ngam aw tèewrra jày ba, amma ngam ey e tèerra daw, e hîi jungci wàa ha e sàasi nit ây dèy. 29 A hòmda a Yeriko, mûsa nit ây dèy de furruwan di Yeesu. 30 E rri yey nit râay ây cuk aw tâarre a cewci orri. Ye ragin Yeesu hòmde gi, de bimin de gàan: Nitcoorra mu hàm Dawda gi, gopna ’maton! 31 Mûsa nit ây de kpânin daw ha aw tâa baak baak. Amma aw de iisirran bimda, de gàan: Nitcoorra mu hàm Dawda gi, gopna ’maton! 32 Yeesu de gòye, de ’naasi de gunfa daw: Ji yiɗunu mi mbitɗa dun ya? 33 De goosin de gàawran: Nitcoorra, mbitna ha nis worro gi e ɓelsi. 34 Yeesu de gop daw ’maton, de bangda daw a nis waw, de ɓelsi daw yaale. De furruwan di Yeesu.

21

1 A ye hèerran a Yerusalem, de kpèrrin a Betfage a cewci gopri korrom. Yeesu de tèe lor ta wàa cuk, 2 de gàa daw: Digin a àay ây a ɗàm kpees wun. Un kpèt go, kpàa gun kpàa wamde cîirriya ni hàm wàa. Njelan, un ’maamra ay. 3 To nirri gunu go «kày ya», gàawan: Nitcoorra dii ni gayam waw. Woo ge woonu yaale un ’maara. 4 Mbire kà yey ngam ha e gbèe jày gàa nà nit lònum yèk Fay: 5 Gàawan di Siyona: E rri yey wûun wey dàararre a gin wey ni tinîir fetkumya, ɗara a wamde ni hàm wamde. 6 A lor ây nà cuk gi de digin de mbirin kà yey gàa daw nà Yeesu gi. 7 De ’maaran wamde ni hàm wàa a gin Yeesu, de iirran daw lurra ta waw a mârngi. Yeesu de naarra a farra. 8 Mûsa nit ây dèy de parrin lurra ta waw a orri. A nit ây kana ngaa de njaaran waas ây ɗa aw iirra a orri. 9 A nit ɗàarra kpees ây ni nit futa ây u daarri, de bimin de gàan: Hàm Dawda dàara ɗaga! ’Mita e tâaw di nit yey dàaga ni nîir Tooy Ɓèl gi! ’Mita e tâaw di Fay a faktiturum! 10 Yeesu ye lege a Yerusalem, de kpul daw jungci isi da nit ây a riiy maan pî de gunin: Nit yey wun ɗi ya? 11 Mûsa nit ây de goosin de gàan daw: Ey tâage Yeesu nit lònum yèk Fay, anga a Nasaret a dees Galile. 12 Yeesu de lege a àay Fay. De ɗaa mànda da nit ây pî sàange jày ni nit ây sàage jàk ây a farra. De tusfa taabul ta waw da nit bunjum seede ây, ni tifokta waw da nit sàangum tigurfi ây. 13 De gàa daw: Dii kètiya a defterre Fay: Aay mum gaw ’naasu àay gin waarra Fay. Amma un un inu di àay yey gook gin tâam nit ngorgum jàk ây. 14 A râay ây ni nit ti èskum ây de hèewrran di Yeesu a àay Fay. De ndòosi daw. 15 Amma nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni nit còycum ây ye rabin jàk kayeefi ây tèe gi, ni yèk bimda hàm ây bimge a àay Fay aw gàa «hàm Dawda, dàara ɗaga» gi, de ngòl daw. 16 De gàawan di Yeesu: Mu rak jày gàan a hàm ây gi ba yi? De goosi de gàa daw: Eeye. Amma un haa janggum yèk yey a defterre Fay ba yi: Mu mbangsi ’misum e yuu a mgbelyèk hàm kaa ây, ni hàm bengsi ây. 17 De woo daw de yuu a riiy ɓèl maan, de dige a Betani e kûu a farra. 18 Ni ndamji ye ira Yeesu a riiy ɓèl gi, fey àyuge. 19 Ye rabe fur jâaci a cewci orri, de jòle de kpètɗa. Amma ti kpàarra koo jâ a farra ba, sey waas ây gbè. De gàaw di jâat maan: Ta mu haasirra repta jàk nîirra ba ha tâam timgbàri! Fur jâaci nà de gbòge yaale. 20 A lor ta wàa ye rabin kà yey, de tâa daw ’nang de gàan: Kà rri fur jâat yey gbòge yaale ya? 21 Yeesu de gàa daw: Takundi mi gàanurre, to goosum diinu go un hàanji a tinîir wun ba gi, gun tèe jày mbirgu di jâaci gi gbè ba, amma koo un gàaw go di gopri yey «an mu tay, mu yaa a sòo ɓèl», mbi ge mbir hû go. 22 Koo jâ gunnu a waarra Fay ya, un goosi go gi, kpàa gun kpàa. 23 Yeesu de lege a àay Fay. A ye kàlnji da nit ây, a nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni toonji ây de hèewrran, de gunuwan: Ni mbinum hâ tèenum jàk ây gi ya? Wun hîigum mbinum maan gi ya? 24 Yeesu de gàa daw: Miy ɗa gu gim gunnu jày kpolo. To un goosim go, miy ngaa kà gim kàlnu ni mbinum yey tèenim jàk ây gi. 25 Iirra baptisma Yuhanna a gin wun ana ya? A gin Fay yi? Malla a gin nirri yi? De yèenjin a tîim waw de gàan: To ot gàaw go «ana a gin Fay», gu ge gunna: Ngam jâ tâa un goosu di Yuhanna ba ya? 26 To ot gàaw go «ana a gin nirri», hû go ot tolle da nit ây, ngam aw pî aw raptu di Yuhanna kà nit lònum yèk Fay. 27 De goosin de gàawan di Yeesu: Ot cèngni ba. De gàa daw: Yow, miy ɗa gim kàlnu ni mbinum yey tèenim jàk ây gi ba. 28 Amma ji dànnu a yèk yey ya? Nirri dii ni hàm ây cuk. De dige a gin hàm màrra, de gàaw: Hàm mum, dik unji yey mu tèe tèem a hèmna. 29 De goosi de gàaw: Yow, too mum, di gim digi. Amma ti dik ba. 30 Tooy nà de dige a gin hàm cukti, de gàaw hû go ɗa. De goosi de gàaw: Mi yiɗi dikta ba. Amma a dat maan de ngòluwa, de ane e dik a hèmna. 31 Wun ɗi a tîim hàm ây gi cuk gi mbirge jày yiɗi too waw gi ya? De gàawan: Hàm cukti. Yeesu de gàa daw: Takundi mi gàanurre, a nit ngota jomorrgol ây ni kin tigîtnjurum ây ɗàa gaw ɗàanu lekta a wûun Fay a faktiturum. 32 Ngam Yuhanna dàarage a gin wun e kàlnunu ot gòyrra ɗèm, amma un goosu ba. A nit ngota jomorrgol ây ni kin tigîtnjurum ây aw goosuwa. Amma un koo ye rapnu kà yey gi, ti ngòlnu a dat maan ha un goosi ba. 33 Yeesu de gàa: Raksin bak rèenjum yèk kana. Nirri gake hèmna timgbokcum. De njèrre ni njèrra, de cèe gin ɗuusum, de jâa àay yâktiya ngam waatum hèmna maan. De hîi da nit ây kana aw baruwa, ha aw mîinji jàk nîirra ni ey. De taye a dees kana kpâarriya. 34 Cot hapta jàk nîirra ye kpèrre, de tèefa nit tèem ta wàa a gin nit bata ây nà, ngam aw ngoruwa woy wàa, aw koynuwa. 35 Amma nit bata ây de mòon daw da nit tèem ây gi. Di nit kpolo de lutkuwan, di nit kana de ɓàruwan, di nit kana ngaa de aaruwan ni gòok ây. 36 Nit hèmna nà de tèesifa bak nit tèem ây kana hòmgi daw mûurra da nit màrra ây nà. A nit bata ây de mbirin daw ɗa hû go. 37 A gbèeni maan de tèe hàm wàa hàm nihun a gin nit bata ây nà, de gàa: Coo gaw coow di hàm mum gi. 38 Amma a nit bata ây ye rabuwan di hàm wàa nà gi, de yèenjin a tîim waw de gàan: Ey tâage nit koyrra hèmna too wàa. Dàan ot ɓàruwa, ha ot kpàa hèmna gi. 39 De mòowan de yuunuwan a hèmna, de ɓàruwan. 40 Kà yey to nit hèmna gi dàara go, ji ge mbit daw da nit bata ây gi ya? 41 A nit rakta ây de gàawan: Gbee ge gbeesifa daw da nit makta ây gi gbeesum àyrriya. Hîi ge hîi hèmna wàa da nit bata ây kana, gaw hîiw jàk nîirra a cot yey nîi gi. 42 Yeesu de gàa daw: Un haa janggum jày gàa a defterre Fay ba yi: Gòok yey a nit jâarra ây ’màktifa, e irge gòok tigòyni àay. E rri yey jày tèe Tooy Ɓèl, tâana ’nang a nis worro. 43 Ngam maan mi gàanurre: Ngo gaw ngosunu wûun Fay, aw hîi daw da nit ây a dees kana gaw lòni jàk nîirra gi.( 44 Koo wun yaagirra a gòok yey ya, hò ge hòyi. Amma koo di wun yaarra gòok maan ya, nà ge nàmuwa.) 45 A nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni ni-Farisa ây ye ragin rèenjum yèk ây gi, de cèngsin a hak waw yèeye. 46 De kàmin orri ha aw mòow di Yeesu. Amma aw tolle mûsa nit ây, ngam aw raptu kà nit lònum yèk Fay.

22

1 Yeesu de yèe daw bak ni rèenjum yèy, de gàa: 2 Wûun Fay a faktiturum rèenji ni wûun yey mbangse siir ata maanji di hàm wàa gi. 3 De tèe da nit tèem ta wàa, ha aw kàl daw da nit ’naasum ây a siir ata maanji gi, aw dàara. Amma aw aw yiɗi aw dàara ba. 4 De tèese bak da nit tèem ây kana, de gàa: Kàlin daw da nit ’naasum ây nà un gàa daw: E rri yey tiriit ata maanji mbangsumya ɗi. Mi gûuye gus ta mum ni lèri ta mum, mi mbangsige jày pî. Dàaran a siir ata maanji! 5 Amma a nit ’naasum ây gi aw ii tuk waw a yèk maan ba. De tayrin nit kpolo a hèmna wàa, nit kana ngaa a gin sàangum jàk ta wàa. 6 A nit ây ngaskirra gi de mòon daw da nit tèem ta wûun nà, de riisin daw ’màari, de ɓàrin daw. 7 De ngòlu di wûun, de tèefa sooje ta wàa, aw gbeesifa daw da nit ây ɓàare nit tèem ta wàa gi, de sutfan àay rra waw. 8 De gàa daw da nit tèem ta wàa: Siir ata maanji mbangsige, amma a nit ’naasum ây aw tèk ha aw dàara ba. 9 Hû go digin a jalnji ot ây, un ’naasa koo wun kpàanu pî, e dàara a siir ata maanji. 10 A nit tèem ây nà de digin a jalnji ot ây, de kimjan nit ây kpàan gi pî, a nit makta ây ni nit mbâr ây. Hû go àay gin riirra tiriit ata maanji mûu ni nit ây. 11 Wûun ye lege a àay ngam e rapti da nit ây gi, de kpàa nit kana tâa ti mgbap lurra siir atnum maanji ba. 12 De gàaw: Sooba, kà lekma muy ay gi, lurra siir atnum maanji cenum ba ya? Ey de tâaw baak baak. 13 Wûun de gàa da nit tèem ta wàa: ’Mèmuwan kàn ta wàa ni nak ta wàa, un ’màktufa a tuma kulpi a gbaa a gin tâa umda rîsim ni riisum temgi. 14 Ngam a nit ’naasum ây aw dii dèy, amma a nit ây catɗan gi aw dii càa. 15 A ni-Farisa ây de digin aw yèenji a tîim waw, kày gaw mòow di Yeesu a yèk wàa gi. 16 De tèefan lor ta waw, ’mèmsa ni nit ta Herode, a gin wàa aw gàawa: Nitkàlnjum, ot cèngni muy mu nit takundi ɗi, mu kàlnjirre ot Fay ni takundi. Mu tolle yèk nirri ba, mu raptirre nis nit ây ’nang ’nang ba. 17 Kàlna kà dànuma! Gesi hîirra jomorrgol di Kaysara wûun gi yi, koo ti gesi ba yi? 18 Amma Yeesu ye cèngni makta waw, de gàa daw: Un nit tibiw ây gi, ngam jâ rûfim un ya? 19 Kàlnimin seede jomorrgol! De ’maawran seede sarrdi kpolo. 20 De gun daw: Foto hak wun ɗi yey gi, ni kèta nîir wuna? 21 De goosin: Foto Kaysara wûun ɗi. Yeesu de gàa daw: Hû go hîisuwan di Kaysara jày tâage jàk wàa, hîisuwan di Fay ngaa jày tâage jàk wàa. 22 Ye ragin yèk yey, de tâa daw ’nang. De woowan di Yeesu de tayin. 23 Mgbàr maan a ni-Saduki ây aw dàara a gin Yeesu. A nit ây maan aw gàarre, gûysum a wurra cen. De gunuwan, 24 de gàan: Nitkàlnjum, Muusa gàa: To nirri wut go hàm cenu ba, sey kaa wàa e koyrra kin wàa mba ge kpàa go hàm, ha e gòyni yòot ɓèl wàa wutke gi. 25 A hàm tooy kpolo aw tâaye nà jòròs a gin worro. Màrra arre kin, de wurre hàm cenu ba, de woowfa kin wàa di kaa wàa. 26 Hû go futnje ni kaa wàa cukti, ni kaa wàa taanti ɗa ha aw jòròs pî. 27 A dat waw pî kin maan ɗa wurre. 28 Amma unji gûysum a wurra, kin maan kin wun ge tâa a tîim waw jòròs gi ya? Ngam aw ɗa pî aw arruge. 29 Yeesu de goosi de gàa daw: Un dòpɗe, ngam un cèngni yèk defterre koo mbinum Fay ba. 30 Ngam ye gaw gûysi a nit ây wutke gi, nihun ni nikin gaw atnji ba. Tâa gaw tâa kà malayka ây a faktiturum. 31 Un haa janggum jày kàlnu Fay a yèk gûysum a wurra ba yi? ye gàa gi: 32 Miy tâage Fak waw da Abraham, ni Isak, ni Yakob. Hû go Fay ti tâa Fak nit wutiya ây ba, amma Fak nit beenga ây ɗi. 33 Mûsa nit ây ye ragin yèk Yeesu kà yey, de kpul daw jungci isi a kàlnjum wàa kàlnji daw gi. 34 A ni-Farisa ây ye ragin, Yeesu suni daw ni yèy da ni-Saduki ây gi, de kimjin a gin ti kpolo. 35 Nirri kpolo a tîim waw, nit cèngnum yèk mgbèngda, de gunu ngam e rûfuwa, de gàaw: 36 Nitkàlnjum, yèk hâ hòmge ’mita a yèk mgbèngda gi ya? 37 De goosi de gàaw: Yiɗi Fak wey Tooy Ɓèl ni tinîir wey pî, ni jungci is wey pî, ni dànda wey pî. 38 Yey tâage woy màrra, hòmge ’mita a yèk mgbèngda gi. 39 E rri yey yèk cukti a yèk mgbèngda rèenji ni yey gi: Yiɗi nit tâanjum wey kà yey yiɗum hak wey. 40 Yèk mgbèngda pî, ni yèk nit lònum ây pî gòyrre a yèk ây cuk gi. 41 A ni-Farisa ây ye kimjin gi, Yeesu de guni daw, 42 de gàa: Ji dànnu a hak Kristu gi hàm wun ɗi ya? De goosin de gàawan: Hàm Dawda ɗi. 43 De gàa daw: Ɗo kà rri Dawda ye yèe ni Jungci Delliya, ’naasu «Nitcoorra» gi ya? ye gàa: 44 Tooy Ɓèl gàa di Nitcoorra mum: Tâa a riina mum, ha mi ii nit yiir ta wey a gin nafta nak wey. 45 To Dawda ’naasu go «Nitcoorra», kà tâani Kristu hàm wàa gi ya? 46 Cen nirri a tîim waw kpàagu goosum yèy di Yeesu ba. Diga unji maan aw tolu gunda jàk gunda.

23

1 A dat maan Yeesu de kàl daw yèy da mûsa nit ây ni lor ta wàa, 2 de gàa: A nit còycum ây ni ni-Farisa ây aw ii hak waw ha aw kàlnji yèk mgbèngda Muusa. 3 Hû go un tèen jày pî gàan dun gi, un fut yèk maan. Amma ta un tèe kà yey tèen aw gi ba. Ngam aw gàarre jày, amma aw tèerre kà yey gàan gi ba. 4 Aw ’mèmde titokri bûtiya, aw toksirra daw da nit ây. Amma aw ni hak waw aw yiɗi aw yûusu titokri maan koo ni mbèerri kàn waw ba. 5 Tèem waw pî aw tèerre ngam a nit ây aw rapti daw. Aw mgbòksirre jày mgbabin gi ni ɗerreeji yèk Fay, aw ’misirre còngda pètki lurra waw ngam kàlnum waarra waar waw. 6 Aw yiɗi gin tâam màrra a riirra tiriici, ni tâarra a ɗàm kpeesi a àay gin kimjum ây. 7 Aw yiɗi a nit ây aw kèbi daw kèpri a luumu, aw ’naasi daw «Nitkàlnjum». 8 Amma un ta un woo daw da nit ây aw ’naasunu «Nitkàlnjum» gi ba. Ngam Nitkàlnjum wun dii kpolo, un pî un kor ây ɗi. 9 Ta un ’naasi koo di wuna a deesi «Tooy» gi ba. Ngam Too wun dii kpolo tâage a faktiturum gi. 10 Ta un woo daw ɗa da nit ây aw ’naasunu «Nit ɓèl» ba. Ngam Nit ɓèl wun dii kpolo, Kristu ɗi. 11 Amma nit yey hòmge ’mita a tîim wun, sey e ir nit tèerra tèem wun. 12 Koo wun ’misi hak wàa ya, Fay luu ge luusuwa. Amma koo wun luusi hak wàa ya, Fay ’mi ge ’misuwa. 13 Yeesu yèerre bak de gàa: ’Màari waanurre, un nit còycum ây ni ni-Farisa ây, un nit tibiw ây! Ngam un fantirre gin lekta a wûun Fay da nit ây. Un ni hak wun un lekɗa a farra ba, un woo daw ɗa da nit ây yiɗi lekta, aw lek ba.( 14 ’Màari waanurre, un nit còycum ây ni ni-Farisa ây, un nit tibiw ây! Ngam un atkirre jày tâagi daw da kin wurra ây, un yâksirre waarra Fay a nis nit ây. Ngam maan kpàa gun kpàa kiita woy hòmge àyrra.) 15 ’Màari waanurre, un nit còycum ây ni ni-Farisa ây, un nit tibiw ây! Ngam un gîtɗe koo u hâ a deesi ni sòo ɓèl, ha un kpàa nirri kpolo e fut yèk wun. Amma ir go nit futa gi, un inuge nirri getke lekta a eb ɓèl, hòmgunu dun nak cuk. 16 ’Màari waanurre, dun râay ây nàtke nit ây kana, gàage: To nirri hàa go ni àay Fay, tihàani wàa takundi ɗi ba. Amma to hàa go ni kangeerri àay Fay, tihàani wàa takundi ɗi. 17 Un rak ây, un râay ây ɗi! Ji hòmge ’mita ya, kangeerri malla àay Fay delsu di kangeerri gi yi? 18 Un gàarre bak: To nirri hàa go ni gin gûurra jàk gurfum, tihàani wàa takundi ɗi ba. Amma to hàa go ni jàk hîiri tâage a gin gûurra jàk gurfum gi, tihàani wàa takundi ɗi. 19 Un râay ây! Ji hòmge ’mita ya, jàk hîiri malla gin gûurra jàk gurfum delsu di jàk hîiri gi yi? 20 Hû go nit yey hàage ni gin gûurra jàk gurfum gi, hàani ni gin maan, ni jàk ây tâage a farra ɗa pî. 21 Nit yey hàage ni àay Fay, hàani ni àay maan, ni Fay tâage ɗa a farra gi. 22 Nit yey hàage ni faktiturum, hàani ni gbaat wûun Fay, ni Fay ɗa tâage a farra gi. 23 ’Màari waanurre, un nit còycum ây ni ni-Farisa ây, un nit tibiw ây! Ngam un atɗe jày kpolo a jày kpètke ra, koo a waas minti, ni waas mgbirgumya, ni sita, un hîirre kà dîm. Amma un woofa jày hòmge ’mita a yèk mgbèngda gi, kà gòyrra ɗèm, ni ’maton, ni goosum. Sey un tèe jàk ây gi, cen woorra woy ngasta. 24 Un râay ây nàtke nit ây kana! Un kpuurre jày ngam un tuusifa tiwâynji, amma un mitɗe ngeeloba ây. 25 ’Màari waanurre, un nit còycum ây ni ni-Farisa ây, un nit tibiw ây! Ngam un kòlle dat sey ni taasaw, amma u mîisi mûurre ni jày ngorgunu a gayam wun gi. 26 Muy mu ni-Farisa, mu râay ɗi, kòl màrra mîis sey, ha dat maan ɗa e tâa kòlliya! 27 ’Màari waanurre, un nit còycum ây ni ni-Farisa ây, un nit tibiw ây! Ngam un rèenji ni geb ây lòrin burriya, delge u gbaa raptum a nisi, amma u mîisi mûurre ni kòpti wurra ây, ni jàk ’miskum ây ’nang ’nang. 28 Kà yey tâanu un ɗa. A tiigi wun un lònirre kànit ây gòyge ɗèm, amma a tinîir wun mûurre ni yèk tibiw, ni yèk makta. 29 ’Màari waanurre, un nit còycum ây ni ni-Farisa ây, un nit tibiw ây! Ngam un cèerre geb fûuya danit ây lòni nà yèk Fay, un delsirre gin siptum nit ây gòyge ɗèm. 30 Un gàarre: To ot tâa go ngin a mgbàr too rra worro, got ’mèmsi ngin ni aw a tuusum njîim nit lònum ây gi ba. 31 Kà yey un kàlnirre un ni hak wun, un hàm ta waw ɗi da nit ây ɓàrge nà nit lònum ây gi. 32 Iisirran dikta ɗàm kpeesi, ha un gbèesi tèem makta yey tèen nà a too rra wun gi! 33 Un jòoy ây, un yòot mbîigum ây! Kà gun ’nòo a kiita eb ɓèl gi ya? 34 Yeesu de gàa daw bak: Ngam maan tèe gim tèefa dun nit ây gaw lòni yèk Fay, ni nit ây tâage còycumya, ni nit ây cèngni yèk defterre Fay. Amma ɓà gun ɓàt daw da nit ây kana a tîim waw, da nit ây kana gba gun gbali daw a minjum kpiiri, da nit ây kana ngaa lè gun lèfi daw a àay gin kimjum ta wun, ɗàa gun ɗàa daw ɗàari un màn daw a riiy yey ha a riiy kana. 35 Mbi ge mbir kà yey, ngam ha njîim nit ây gòyge ɗèm tuusin a deesi gi, e ira a hak wun, diga njîim Abel nit gòyrra ɗèm ha njîim Jakariya hàm Bakariya, yey ɓàtnu a tîim gin gûurra jàk gurfum ni àay Fay gi. 36 Takundi mi gàanurre, jàk ây gi pî kpè ge kpèt daw da yòot nit ây tâarra yey gi. 37 Yeesu de gàa: Yerusalem, Yerusalem, mu ɓàre da nit ây lòni yèk Fay, mu aa daw ni gòok ây da nit ây tèefa daw Fay a gin wey gi! Nak mèn kàmmi kimjum nit ta wey kà ɗeeki kimji hàm ta wàa a mîis kapci gi ya? Amma un un yiɗi ba. 38 E rri yey àay wun i ge ir âwa. 39 Mi gàanurre: Gun rabim ba sam, diga niyey ha mgbàr yey gun gàa: Mbâri e tâaw di nit yey dàaga ni nîir Nitcoorra gi!

24

1 Yeesu de yuu a àay Fay. A ye gàa e tay gi, a lor ta wàa de hèewrran ngam aw kàlnu jâarra àay Fay. 2 Amma ey de gàa daw: Un raptirre jàk ây gi pî yi? Takundi mi gàanurre: Gòoy ge ngasɗa a fak gòok kana ba, kpu gaw kpulgifa pî a deesi. 3 Yeesu ye tâa a gopri korrom, a lor ta wàa de hèewrran aw kpolo waw, de gunuwan: Kàlna, ningàa ge mbir jàk yey yèem gi ya? Ji ge lòni dàarra wey ni lòorra kparri gi ya? 4 Yeesu de goosi de gàa daw: Faasin hak wun, ta koo wuna e rûfnu ba! 5 Ngam a nit ây dèy dàa gaw dàara ni nîir mum, gaw gàa: Miy mi Kristu ɗi. Rû gaw rûfi nit ây dèy. 6 Ra gun rak tapnjum bàpri ni yèk bàpri. Faasin hak wun, ta jungci isi e kpulnu ba. Sey jàk ây gi e mbiri, amma lòorra kparri ɗà kpèrra ba. 7 A nit dees ây a gaw an a gin nit dees ây kana, wûun a ge an a gin wûun kana aw tapnji bàpri. Fek ɓèl ii ge ii, deesi ɗa yûu ge yûu a gin kana ’nang ’nang. 8 Amma a jàk ây gi pî tâa ge tâa kà ɗaarra ’màari a ciisum hàm. 9 Hîi gaw hîinu a kàn nit ɓèl ây ngam aw riisunu ’màari, ɓà gaw ɓàtnu. A nit dees ây pî yii gaw yiinu ngam nîir mum. 10 Mgbàr maan a nit ây dèy mgbò gaw mgbòli aw woofa goosum, hîi gaw hîinji ni gâra a kàn nit ây kana, yii gaw yiinji a tîim waw. 11 A nit lònum yèk rèeng ây dèy a gaw an, rû gaw rûfri nit ây dèy. 12 Ye tâa tèem makta iisirrarre mûurra gi, yiide a gin nit ây dèy a ge atnji. 13 Amma nit yey èfke tinîir wàa ha gbèeni gi, kpàa ge kpàa saarra. 14 Sa gaw sak Yèk Kâwrra wûun Fay koo u hâ a kparri lang, ngam ha e tâa seedamku a gin nit dees ây pî. A dat maan ge tâa mgbàr gbèeni gi. 15 A ye gun rap jàk kpulla jungci isi ni mboysum jàk ây yèe nà Daniyel nit lònum yèk Fay gi, tâarre a gin tâam delliya gi, sey nit janggum yèk yey e cèngni jàk ây gi. 16 Mgbàr maan a nit ây tâage a dees Yude, sey aw ɗul aw ’nòo a gopri. 17 Nirri dii go a fak àay, ta e cir ngam ata jàk ta wàa ba. 18 Nirri dii go a hèmna, ta e ir u gbaa ngam ata lurra wàa ba. 19 Amma ’màari dii daw da kin himni ây ni nikin ây âwsi hàm ây a mgbàr maan! 20 Waan Fay ngam ta jàk ây gi e mbir a cot ngisim, koo a unji wuysum ba! 21 Ngam mgbàr maan ’màar ɓèl ii ge ii, kà yey tâa ti haa iirra diga ɗaarra kparri ba ha kòsòng. Ge haasirra ɗa iirra hû go ba. 22 To Fay atnjifa go ngin a unji ’màar ây gi ba, koo nirri kpolo ge kpàa saarra ba. Amma atnjifage a unji ây maan yèk nit ta wàa carre gi. 23 To nirri dàara go, e gàanu «e rri yey Kristu ay gi», koo «e rri yey go ay go», ta un goosu ba. 24 Ngam Kristu rèengda rèeng ây ni nit lònum yèk rèeng ây, a gaw ani aw lòni jàk kayeefi ɓèl ây, ngam rûfnum da nit ây carre Fay gi to gaw kpàa go orri. 25 E rri yey mi ɗàanu kàlla jàk ây gi diga mgban. 26 To aw gàanu go «e rri yey Kristu dii a nûri, ta un dik ba. To aw gàanu go «e rri yey Kristu dii fûurre a àay», ta un goosi daw ba. 27 Ngam dàarra Hàm nirri tâa ge tâa kà yey tâye buun diga ɓani unji, kaynge ha lekni unji gi. 28 A gin tâa wurra jày, a farra kimjin a teel ây. 29 A mgbàr maan yaale a dat ’màar ây nà, unji ku ge kupti yiriya kurrum, corri ɗa woo ge woofa kayngum wàa. A tibiskum ây a faktiturum yaa gaw yaari. Kpèw kpèw jàk ây gòyni faktiturum gi yûu gaw yûu. 30 Ticèngsunum dàarra Hàm nirri lò ge lòt a faktiturum. Mûsa yòot nit ây a deesi pî cu gaw cupsi gbetki aw umi, ra gaw rap Hàm nirri dàararre a titurum ni ’mita wàa, ni mbinum dèy. 31 Tèe ge tèera malayka ta wàa ni uta ti uta ɓèl a gbèeni deesi pî, ha aw kimji da nit ta wàa carre gi. 32 Engnin yèk futifay. A jalnji ây aw baararre go, aw gosi waasi, un cèngni cot iiy hèerage. 33 Hû go un ngaa a ye gun rap jàk ây gi mbitɗe go, cèngnin Hàm nirri hèera a nin. 34 Takundi mi gàanurre: A nit ây tâarra yey gaw wut ba, sey to jàk ây gi pî mbir go. 35 Faktiturum ni deesi lòo ge lòo, amma yèk mum ge lòo ba sam. 36 Amma cen nirri cèngni mgbàr maan ni unji maan ba, koo malayka ây a faktiturum, koo Hàm nirri aw cèngni ba, sey Tooy Ɓèl gbè. 37 Unji dàarra Hàm nirri tâa ge tâa kà yey tâa nà a mgbàr Nuhu. 38 Ngam a mgbàr maan, ɗoko mûurra sòo ii a deesi gi, a nit ây aw riirre nà aw njoorre nà, aw atɗe kin, aw hîirre sapri ta waw aw arri, ha unji yey lege Nuhu a koombowal gi. 39 Aw cèngni nà ba ha mgbàr yey ii mûurra sòo a deesi gi, gbeesi daw da mûsa nit ây pî. Hû go ge tâa ɗa a unji dàarra Hàm nirri gi. 40 Mgbàr maan a nit kana cuk tâa gaw tâa a hèmna, Fay a ge atɗa kpolo, e woofa kpolo. 41 A nikin ây cuk nà gaw nàm tirri, Fay a ge atɗa kpolo, e woofa kpolo. 42 Hû go mûyin! Ngam un cèngni unji yey ge dàara Nitcoorra wun gi ba. 43 Ragin: To nit àay cèngni go ngin mgbàr yey ge dàara oori gi, faa ge faa ngin àay wàa, ngam ta nirri e lek ba. 44 Hû go tâan mbangsumya! Ngam Hàm nirri dàa ge dàara a mgbàr yey tâa un dàn ba. 45 Tâan kà nit tèem mbâra ni hakkilo, yey gòynu nit ɓèl wàa de faa da nit tèem ây kana, ha e hîi daw tiriici a ye ge ày daw fey gi. 46 Kâwum diiw di nit tèem maan, to nit ɓèl wàa koyra go, e kpàaw tèerra hû go gi. 47 Mi gàanurre: Takundi, nit ɓèl wàa gò ge gòynu di nit tèem nà e faa jàk ta wàa pî. 48 Amma to nit tèem maan tâa go ngin maktiya, e gàa a tinîir wàa: Nit ɓèl mum ge kîra koyrra ba, 49 e ɗaa lutkum da kor nit tèenjum ta wàa, e riinji e njoonji ni nit râmda mbàl ây, 50 nit ɓèl wàa ko ge koyra unji kana tâa nit tèem ti dàn ba, a mgbàr yey tâa ti cèngni ba. 51 ’Mè ge ’memsu di nit tèem nà a kiita ni nit tibiw ây, gûu ge gûuwa, e leknu a gin tâa umda rîsim ni riisum temgi.

25

1 Ɗo wûun Fay a faktiturum rèenji ni sapri ây ra atke pittirla ta waw, aw dik ngam aw kpàanji ni nit ata maanji. 2 Kèrèw a tîim waw aw dii raya, kèrèw ngaa aw dii ni hakkilo. 3 A sapri ây tâage raya gi aw arre pittirla ta waw, amma aw at num ba. 4 A sapri ây tâage ni hakkilo gi aw arre pittirla ta waw, ni num a kîrnga ây ɗa. 5 Ye tâa nit ata maanji tòorage dàarra, nistikûum mòo daw da sapri ây nà pî, de kûun. 6 Amma a tîim tuma de ragin tibimni gàarre: E rri yey nit ata maanji dàararre. Anin un dik un kpàanji ni ey! 7 A sapri ây nà pî de anin, de mbangsisin pittirla ta waw. 8 A sapri ây tâage raya nà de gàan daw da sapri ây tâage ni hakkilo gi: Hîirran dot num wun, ngam pittirla ta worro kûyrre. 9 A sapri ây tâage ni hakkilo nà de gàan daw: Oow, ge getna dorro ni un ɗa ba. Ndika un dik a gin nit sàangum ây, un sàa ngam wun. 10 A ye digin sàarra num gi, nit ata maanji kpèrrage. A sapri ây tâage mbangsumya nà, de leknjin ni ey a àay siirra siir ata maanji. De fante nin. 11 A dat maan ngirra sapri ây nà de dàaran, de bimin de gàan: Nitcoorra, Nitcoorra, faarina! 12 Amma nit ata maanji de gàara daw: Takundi mi gàanurre, mi cèngnunu ba. 13 Hû go mûyin, ngam un cèngni mgbàr maan koo unji maan ba. 14 Mgbàr maan tâa ge tâa kà nirri yiɗi tayrra a dees kana kpâarriya. De ’naase nit tèem ta wàa, de hîi daw jàk ta wàa aw faawa. 15 Di nit kpolo de hîiw seede kurra ujinè kèrèw, di nit kana kurra ujinè cuk, di nit kana ngaa ujinèerre, koo di wuna kày ge mbin faarra gi. De taye a dees kana kpâarriya. 16 Nit tèem yey ngorge kurra ujinè kèrèw gi de dige yaale, de tèeni ni seede maan, de kpàasirra woy kana kurra ujinè kèrèw. 17 Hû go ɗa nit tèem yey ngorge kurra ujinè cuk gi, de kpàasirra woy kana ujinè cuk. 18 Amma nit tèem yey ngorge kurra ujinèerre gi, de dige e siptifa seede nit ɓèl wàa nà a deesi. 19 A dat maan tòo dèy, nit ɓèl waw da nit tèem ây nà de koyra. De ɗaa gopnjum sakri bèeb wàa ni aw. 20 Nit tèem yey ngorge nà kurra ujinè kèrèw gi, de hèewrra de gàa: Nit ɓèl mum, mu hîimi nà kurra ujinè kèrèw. E rri yey kurra ujinè kèrèw woy kana kpàanim ni erra gi. 21 Nit ɓèl wàa de gàaw: Mu tèe delliya, mu nit tèem mbâra ɗi takundi. Mu tèe mbâra a jày càa, gò gim gòynum a jày dèy. Lek a kâwum nit ɓèl wey! 22 Nit tèem yey ngorge nà kurra ujinè cuk gi, de hèewrra de gàa: Nit ɓèl mum, mu hîimi nà kurra ujinè cuk. E rri yey kurra ujinè cuk woy kana kpàanim ni erra gi. 23 Nit ɓèl wàa de gàaw: Mu tèe delliya, mu nit tèem mbâra ɗi takundi. Mu tèe mbâra a jày càa, gò gim gòynum a jày dèy. Lek a kâwum nit ɓèl wey! 24 Nit tèem yey ngorge nà kurra ujinèerre gi, de hèewrra de gàa: Nit ɓèl mum, mi cèngni muy mu nit ndèktiya ɗi. Mu ripɗe a gin tâa mu còk ba, mu kimjirre a gin tâa mu yòo ba. 25 Miy de tolmi, de dikmi mi siptifa seede wey kurra ujinèerre gi a deesi. E rrum yey! 26 Nit ɓèl wàa de goosi de gàaw: Mu nit tèem makta ɗi, nit taski! Ye tâa mu cèngni, mi ripɗe a gin tâa mi còk ba, mi kimjirre a gin tâa mi yòo ba gi, 27 gesi ngin mu iifa seede mum a àay iirra seede, ngam to mi koyra go, gim kpàa ngin seede mum iisimdage. 28 Nit ɓèl nà de gàa da nit ây: Arrin seede kurra ujinèerre a gin wàa gi, un hîiw di nit yey tâage ni kurra ujinè ra nà! 29 Ngam koo wun tâage ni jày, kpàa ge kpàasirra jày dèy. Amma nit yey èege jày, a gaw arri koo jày tâagurra càa gi. 30 ’Màktufan di nit tèem ɓa hû go gi a tuma kulpi a gbaa, a gin tâa umda rîsim ni riisum temgi! 31 Ye ge dàara Hàm nirri a ’mita wàa ni mûsa malayka ây pî, tâa ge tâa a gbaat wûun wàa ni ’mita. 32 Ki gaw kimja mûsa nit dees ây pî a ɗàm kpees wàa, ɗò ge ɗòlnji daw kà hàm faaci ɗòlnji mgbâay ây ni bii ây. 33 Gò ge gòyni mgbâay ây a riina wàa, a bii ây ngaa a mgbaala wàa. 34 A dat maan wûun gi gàa ge gàa da nit ây gòyge a riina wàa: Dàaran un nit ây mbârsi dun Too mum gi, un koyrra wûun yey tâage mbangsumya ngam wun diga ɗaarra kparri gi. 35 Ngam a ye àyim nà fey gi, un hîimi tiriici. Ye ɓòyim nà sòo gi, un hîimi mi njoo. Ye tâami nà nit wooy gi, un ngorimge. 36 Ye tâami nà isi kpong gi, un mgbapsimge lurra. Ye tâami nà àyciya gi, un gobimge. Ye tâami nà a kultuma gi, un difage a gin mum. 37 A nit gòyrra ây ɗèm gi gu gaw gunu: Nitcoorra, ningàa kpàam ot fey àyumde, hîim ot tiriici gi ya? Ningàa kpàam ot sòo ɓòyumde, hîim ot sòo gi ya? 38 Ningàa kpàam ot mu nit wooy ɗi, ngorum ot gi ya? Ningàa kpàam ot mu dii isi kpong, mgbapsum ot lurra gi ya? 39 Ningàa kpàam ot mu dii àyciya malla mu dii a kultuma, difa ot a gin wey ot gobum gi ya? 40 Wûun nà goo ge goosi e gàa daw: Takundi mi gàanurre, jày pî mbitnu di nirri kpolo a tîim kor ta mum hòmge luurra gi, dim mbitnu. 41 A dat maan gàa ge gàa da nit ây gòyge a mgbaala wàa: Hèesin a gin mum, un nit ây lèrri dun Fay gi, digin a eb ɓèl tâam timgbàri, yey tâage mbangsumya ngam Seyɗan ni malayka ta wàa gi! 42 Ngam a ye àyim nà fey gi, un hîim tiriici ba. Ye ɓòyim nà sòo gi, un hîim mi njoo ba. 43 Ye tâami nà nit wooy gi, un ngorim ba. Ye tâami nà isi kpong gi, un hîim lurra ba. Ye tâami nà àyciya, malla ye tâami nà a kultuma gi, un difa un gobim ba. 44 A nit ây tâage lètiya gi gu gaw gunu: Nitcoorra, ningàa kpàam ot fey àyumde, malla sòo ɓòyumde, malla mu nit wooy ɗi, malla mu dii isi kpong, malla mu dii àyciya, malla mu dii a kultuma, amma ot tèemda ba ya? 45 Goo ge goosi e gàa daw: Takundi mi gàanurre, jày pî tâa un mbir di nirri kpolo a tîim nit ây hòmge luurra gi ba, un mbirim dim ɗa ba. 46 A nit ây gi di gaw dik a kiita tâam timgbàri, amma a nit gòyrra ây ɗèm gi di gaw dik a gûyrra tâam timgbàri.

26

1 Yeesu ye gbèese yèerra yèk ây gi pî, de gàa da lor ta wàa: 2 Un cèngni, a dat unji cuk daprum Paska ii ge ii. Hîi gaw hîiw di Hàm nirri ngam aw gbalu a minjum kpiiri. 3 Ɗo a nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni toonji ta waw da ni-Yude ây, de kimjin a ɓeeri a àay Kayafas nit ɓèl daprum. 4 De yèenjin kày gaw mòow di Yeesu ni gâra aw ɓàru gi. 5 Amma de gàan: Ta ot mòow a unji daprum ba, ngam ta mûsa nit ây aw an ni yèy ba. 6 Yeesu dii a Betaniya a àay Simon nit rak isi. 7 A ye tâa e rii tiriici, nikin de dàara ni kîrnga num mgbirgumya, sàar maan àye dèy. De tuusurra a hay di Yeesu. 8 A lor ta wàa di Yeesu ye rabin kà yey, de ngòl daw de gàan: Ngam jâ mboysifa jày kà yey ya? 9 Num yey gesi ngin aw sàani seede dèy, aw hîi da nit èca ây. 10 Yeesu ye cèngsi aw yèe kà yey, de gàa daw: Ngam jâ yèergu un di kini gi ya? Jàk mbâri mbirimda. 11 Ngam a nit èca ây aw dii a tîim wun koo ningàa. Amma miy gim tâanji ni un unji pî ba. 12 Kin yey tuusimdage num mgbirgumya a is mum, mbangsim ngam siptunum mum. 13 Takundi mi gàanurre, koo u hâ gaw sak Yèk Kâwrra a deesi gi pî, kà gaw kàl ɗa jày mbire kin yey ngam aw ɓaysunuwa. 14 Yuda Iskariyo, nirri kpolo a tîim lor ta Yeesu ra sàm cuk, de dige a gin nit ɓèl ta waw da nit daprum ây. 15 De gun daw: Ji gun hîim to mi hîinu go Yeesu a kàn wun gi ya? De sagurran seede sarrdi ra taan kà gàarra kurra taan. 16 Diga mgbàr maan de kàme ot mbâri ngam e hîi daw Yeesu a kàn waw. 17 A unji ɗaarra daprum tàarri njàngna cen, a lor ta Yeesu de dàaran a gin wàa, de gunuwan: U hâ yiɗum ot dik ot mbangsum gin riirra tiriit Paska ya? 18 De gàa daw: Digin a riiy ɓèl gi a gin àni, un gàaw: Nitkàlnjum gàa: Unji mum hèerage, rii gim rii tiriit daprum a gin wey ni lor ta mum. 19 A lor ta Yeesu de digin, de mbirin kà yey gàa daw gi, de mbangsin tiriit Paska. 20 Ye cii mbona, Yeesu de tâa e rii tiriici ni lor ta wàa ra sàm cuk. 21 A ye riin gi, Yeesu de gàa: Takundi mi gàanurre, nirri kpolo a tîim wun mòo ge mòom ni gâra. 22 Tinîiri de ày daw dèy da lor ta wàa, de gunuwan kpolo kpolo: Nitcoorra, dim gàa muy yi? 23 Yeesu de goosi de gàa: Nit yey ciini kàn wàa a sek kpolo ni miy, ey ge mòom ni gâra. 24 Hàm nirri wu ge wut kà yey tâa yèk hak wàa kètiya a defterre Fay gi. Amma ’màari waawrre di nit yey ge mòow di Hàm nirri ni gâra gi. Ge hòmu ngin della di nit maan, to aw kpàaw go ngin ba. 25 Yuda nit yey ge mòow di Yeesu gi, de gàaw: Nitkàlnjum, dim gàa muy yi? De goosi de gàaw: Eeye, kà yey gàam gi. 26 A ye riin gi, Yeesu de arre tàarri de gàa mbew di Fay, de cèenje de hîi da lor ta wàa, de gàa daw: Arrin un rii! Yey tâage is mum. 27 De arre ɗa kop ni jàk njoorray, de gàa mbew di Fay, de hîi daw de gàa: Njoon un pî! 28 Ngam yey tâage njîim mum, njîim raknjunum nit ây ni Fay, ge tuu yèk nit ây dèy ngam yaafum jàk maarra waw. 29 Mi gàanurre, gim njoosirra sòo repta timgbokcum gi niyey ba, ha mgbàr yey gim njoonji ni un woy fûuya a wûun Too mum a faktiturum. 30 Ye kâan ndûu ’misunum nîir Fay gi, de yuun de tayin a gopri korrom. 31 Yeesu de gàa da lor ta wàa: Ni tuma yey un pî mgbò gun mgbòl ngam mum, un woomfa. Ngam dii kètiya a defterre Fay, gàa: Ɓà gim ɓàru di hàm faaci, dòor mgbâay ây ye gaw yeski a cewci pî. 32 Amma a dat ye gim gûysi a wurra gi, ɗàa gim ɗàanu dikta a dees Galile. 33 Piyèr de gàaw di Yeesu: Koo aw pî aw mgbòl go ngam wey aw woomfa gi, miy gim mgbòl ba sam. 34 De goosi de gàaw: Takundi mi gàamde, ni tuma yey ɗoko tigòmja e bim gi, hà gum hàlim nak taan. 35 Piyèr de gàaw: Koo kpèrrim go ot wutnji ni muy gi, gim hàlum ba sam. Hû go gàawan a lor ta wàa pî. 36 Yeesu kpèrre ni lor ta wàa a gin înuwan Gecemane. De gàa daw: Tâan ay gi, miy mi dik ɓày go mi waara Fay. 37 De arre Piyèr ni hàm ta Jebede cuk gi, aw diknji ni ey. De ɗaa rakta ngòlòm ni taarra tinîiri. 38 De gàa daw: Tinîiri àyimde, yiɗi e ɓàrimi. Tâan ay gi, waatinjin ni miy! 39 De dige a ɗàm kpeesi càa, de ûuni tiigi wàa a deesi e waa Fay, de gàa: Too mum, to ge tâa go, hèenimfa kop ’màar yey gi. Amma mbir kà yey yiɗum muy, naa kày yiɗi miy. 40 Yeesu de ira a gin lor ta wàa taan nà, de kpàa daw aw kûurre. De gàaw di Piyèr: Koo njamdi kpolo un kpàa waatum ni miy ba yi? 41 Mûyin un waa Fay, ngam ta un lek a jàk rûfta ba! Takundi, tinîir nirri yiɗi goosum, amma is wàa dàngge. 42 Yeesu de dikse bak nak cukti e waa Fay, de gàa: Too mum, to ge tâa go ba ha kop ’màar yey e hèesi e woom ba, sonaa mi njooni, sey jày yiɗum muy e mbiri. 43 De isa a gin lor ta wàa taan nà, de kpàa daw aw kûurre bak, ngam nistikûum bûri daw nisi dèy. 44 De woo daw, de dikse e waa Fay nak taanti, de yèese ni yèk ây nà bak. 45 A dat maan de isa a gin lor ta wàa, de gàa daw: Ha yey un kûurre bak un wuysirre yi? E rri yey saa’i hèerage, ha aw hîiw di Hàm nirri a kàn nit makta ây. 46 Anin ot tay! E rri yey nit mòorra mum ni gâra hèera gaarra. 47 Yeesu a ye yèe bak, Yuda nirri kpolo a tîim lor ta wàa ra sàm cuk de kpèrran ni nit ây dèy. Aw dii ni ɓet ɓèl, ni suu ây. Aw ana a gin nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni toonji ta waw da ni-Yude ây. 48 Yuda nit mòorra Yeesu ni gâra gi raknjige ni nit ây e ii daw ticèngsunum, gàaye: Nit yey gim kabu gi ey ɗi, mòowan. 49 De hèewrra yaale di Yeesu, de gàaw: Soko Nitkàlnjum! De kabuwa. 50 Yeesu de gàaw: Sooba, tèe jàk yey ’maaguma ay gi! A nit ây de dàaran de yaawrran gbi di Yeesu, de mòowan. 51 Nirri kpolo a tîim nit ây tâanji ni Yeesu gi de nduu ɓet ɓèl, de njaa tuk nit tèem wàa di nit ɓèl daprum. 52 Amma Yeesu de gàaw: Leknisi ɓet ɓèl a gin tâam wàa! Ngam a nit ây atke ɓet ɓèl aw haani gbàaci gi, ni ɓet ɓèl gaw gbee. 53 Mu cèngni, miy gim kpàaw waarra di Too mum, ha e tèenima kòsòng mûsa sooje malayka ây ji ge hòm di ujinè ra sàm cuk ba yi? 54 Amma kày ge kpàaw gbèerra jày gàa a defterre Fay gi ya? Ngam gàa nà mgban, sey e mbir kà yey. 55 Yeesu de gàa da nit ây mòogu gi: Kay, un dàara ni ɓet ɓèl ni suu ây, un mòom kà nit ngorgum jày! Unji pî mi tâarre nà a àay Fay waam mi kàlnji, un mòom ba. 56 Amma jàk ây gi pî mbire kà yey, ngam ha e gbèe yèk ây kèrin nà nit lònum ây gi. A dat maan a lor ta wàa pî de woowfan, aw ɗul aw ’nòo. 57 A nit ây mòogu nà di Yeesu aw ’maawe a àay Kayafas nit ɓèl daprum, a gin kimjin nit còycum ây ni toonji ây gi. 58 Piyèr de futfa daw kpâarriya, ha de kpèrre a àay nit ɓèl daprum nà. De lege a ɓeeri e tâanji ni lor ây, ngam e rapti kày ge gbèe yèk maan gi. 59 A nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni nit raknjum ây pî de kàmin yèk seedamku rèeng a hak Yeesu, ha aw yaanu a kiita wurra. 60 Amma aw kpàa yèk yey getke ba, koo ye tâa nit seedum yèk rèeng ây aw dàara dèy gi. A dat maan a nit ây cuk de dàaran, de gòyin 61 de gàan: Nit yey gàaye: Kpàa gim kpàa aasum àay Fay, mi jâasi unji taan. 62 Nit ɓèl daprum de ane, de gàaw di Yeesu: Gum ɓoo mu goosi koo jâ a yèk ây ’maaran a hak wey gi ba yi? 63 Amma Yeesu de tâa baak baak. Nit ɓèl daprum de gàaw bak: Mi waamde ni nîir Fak beengiya, kàlna to muy tâage go Kristu Hàm Fay gi! 64 Yeesu de goosi de gàaw: Hû go gàam muy. Ɗo mi gàanurre: Diga kòsòng ra gun rap Hàm nirri tâarre a riina Fak mbinum, ra gun rabu ɗa dàararre ni titurum. 65 De ngòlu di nit ɓèl daprum, de ngase lurra wàa de gàa: Ey maasi nîir Fay. Ji got kàm nit seedum ây bak ya? E rri yey un rage kày maase nîir Fay. 66 Ji dànnu ya? De goosuwan de gàan: Gerre ɓàta, aw ɓàruwa! 67 De yîmurran ticèkti di Yeesu, de cubuwan. A nit ây kana ɗa de lòsuwan, 68 de gàan: Mu Kristu, lònina wun lòskum go gi! 69 Piyèr dii a ɓeeri. Sapri tèerra tèem de hèewrra de gàaw: Muy ɗa mu tâanjirre nà ni Yeesu ni-Galile gi! 70 Amma de hàle a ɗàm kpees nit ây pî, de gàa: Mi cèngni jày gàam gi ba. 71 De yuura a nin gbaa. Sapri kana de rabu, de gàa da nit ây tâage a farra: Nit yey tâanjirre nà ni Yeesu ni-Nasaret. 72 Piyèr de hàle bak, de hàa ni tihàani de gàa: Mi cèngnu di nit maan ba. 73 A dat maan càa a nit ây gòyge a farra de hèewrran de gàan: Takundi, muy ɗa mu nit waw ɗi kpolo, ngam yèerra yèk wey lònumu. 74 De gàa: Mi hàarre ni hàacu, jày e ɓàrimi, mi cèngnu di nit maan ba! Tigòmja de bime yaale. 75 Piyèr de ɓayse yèk yey gàaw nà Yeesu gi: Ɗoko tigòmja e bim gi, hà gum hàlim nak taan. De yuu a gbaa, de ume ti umni àyrriya.

27

1 Ndamji ye kayge gi, a nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni toonji ta waw da ni-Yude ây de yèenjin a hak Yeesu ha aw ɓàruwa. 2 De ’mèmuwan, de ’maawan aw hîiw a kàn Pilatu tâage ngomna gi. 3 Yuda nit mòorra Yeesu ni gâra ye rabe, aw yaanu di Yeesu a kiita gi, de ngòlu a tinîir wàa. De kànsi daw seede sarrdi ra taan gi da nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni toonji ây, 4 de gàa: Mi mbire jàk maarra, ngam mi hîi nit yey tâage delliya aw ɓàruwa. De gàawan: Ji tâagirra dot dorro ya? Yèk wey ɗi! 5 Yuda de ’màktifa daw seede maan a àay Fay. De taye, e dik e hèwsi. 6 A nit ɓèl ta waw da nit daprum ây de arrin seede nà, de gàan: Ti gesi ot leknifa a seede àay Fay ba, ngam seede njîim ɗi. 7 Ye raknjin gi, de sàan ni erra hèmna nit jâargum taang, ngam e tâa gin siptum ni-wooy ây. 8 Ngam maan aw ’naasurre di hèmna nà hèmna njîim ha niyey. 9 Kà yey gbèe jày gàa nà Yeremiya nit lònum yèk Fay gi: Aw arre seede sarrdi ra taan, yey gàan ni-Israyel ây gesi aw jinggu di nit yey dànin gi, 10 de sàan hèmna nit jâargum taang, kà yey gàam nà Tooy Ɓèl gi. 11 Yeesu ey gòyrre a ɗàm kpees Pilatu ngomna. Pilatu de gunu: Muy tâage wûun ni-Yude ây gi yi? De goosi de gàa: Hû go gàa muy. 12 A nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni toonji ây ye ’maaran yèy a hak Yeesu gi, ti goosi koo jâ ba. 13 Pilatu de gàaw: Mu rak yèk ây pî ’maaran a hak wey gi ba yi? 14 Amma Yeesu de tâa ti goosu yèy koo kpolo ba, ha de tâaw ’nang dèy di Pilatu ngomna. 15 A daprum Paska pî ngomna hû waa e yuuna daw da nit ây nit kultuma kpolo, nit yey yiɗin gi. 16 Mgbàr maan nit maktiya nîir wàa Barabba dii a kultuma. 17 Mûsa nit ây ye kimjin gi, Pilatu de gun daw: Wun yiɗunu mi woonu ya? Barabba koo Yeesu înuwan Kristu gi yi? 18 Gun daw kà yey ngam ey cèngnige, aw hîiwe Yeesu a kàn wàa yèk ngèeri gbè. 19 Pilatu ye tâa a gbaat kiita, kin wàa de tèera a gin wàa aw gàaw: Ta mu mbiru koo jâ di nit ɗèm gi ba. Ngam mi rii ’màari dèy ni tuma yey yèk nit maan. 20 Amma a nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni toonji ây de kpèwsin da mûsa nit ây, ha aw waaw di Pilatu e woo daw Barabba, aw ɓàru di Yeesu. 21 Pilatu ngomna de gun daw: Wun yiɗunu mi woonu a tîim nit ây cuk gi ya? De goosin de gàan: Barabba. 22 De gàa daw: Ji yiɗunu mi mbiru di Yeesu ’naasuwan Kristu gi ya? Aw pî de gàan: Sey aw gbalu a minjum kpiiri! 23 De gun daw: Maarra ji mbire kan ya? Amma a nit ây de bimin dèy de gàan: Sey aw gbalu a minjum kpiiri! 24 Pilatu ye rabe yèk wàa mbir koo jâ ba, amma gbaarra yèy ande gi, de ɗuge sòo a taasaw, de kòle kàn wàa a ɗàm kpees mûsa nit ây de gàa: Miy mi lekɗa a njîim nit yey ba. Yèk wun ɗi! 25 A nit ây pî de gàan: Nge njîim wàa e ira a hak worro ni hàm ta worro! 26 De woo daw Barabba. Amma di Yeesu de lèfuwan, de hîi daw ha aw gbalu a minjum kpiiri. 27 A sooje ta wàa di Pilatu de leknuwan di Yeesu a àay. De kimjan mûsa sooje ây pî a gin wàa. 28 De borruwan di Yeesu lurra ta wàa, de mgbapsurran lurra cal. 29 De arrin cikci aw yuu tikangni hay, de iiwrra a hak wàa. De leknurran suu a kàn riina wàa. De gbâygin a ɗàm kpees wàa aw wâskuwa, de gàawan: Soko, wûun ni-Yude ây! 30 De yîmurran ticèkti, de asin suu nà de lurruwan a hay. 31 Ye waskuwan hûy gi, de borruwan lurra cal nà, de mgbapsusurran lurra wàa. De ’maawan ngam ha aw gbalu a minjum kpiiri. 32 A ye yuuran a riiy gi, de kpàan ni-Kirene nîir wàa Simon. De ndaguwan e tokfa minjum kpiir Yeesu. 33 Ye kpèrrin a gin înuwan Golgata, kà gàarra gin sek hay, 34 de hîiwan di Yeesu mbàl jamjumya ni jàk ɗalliya ngam e njoo. Ye haaw gi, de hàwe njoorra. 35 De gbaluwan a minjum kpiiri. De haan saasa, aw mîinji lurra ta wàa. 36 De tâan a farra aw faawa. 37 De iin yèk hak Yeesu kètiya a fak minjum kpiiri, gàarre kà yey: Nit yey tâage Yeesu wûun ni-Yude ây. 38 De gbalnjuwan ni nit ây cuk, nit ngorgum jàk ây, kpolo a cewci riina, kpolo a cewci mgbaala. 39 A nit hòmda ây a farra de ɓòtin hay, de maasuwan di Yeesu, 40 de gàan: Muy mu nit yey gàage, aa gum aasi àay Fay mu jâasi unji taan, to muy mu Hàm Fay ɗi go, saani hak wey mu cir a minjum kpiiri gi! 41 Hû go wâskuwan ɗa nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ’mèmsa ni nit còycum ây ni toonji ây, de gàan: 42 Saanige da nit ây kana, ge kpàaw saanum hak wàa ba yi? To ey tâage go wûun ni-Israyel ây, sey e cir kòsòng a minjum kpiiri, orro ɗa goo got goosuwa. 43 Ey ii dànda tinîir wàa a gin Fay. Sey Fay e saanu kòsòng, to yiɗu go. Ngam gàa nà: Miy tâage Hàm Fay. 44 Hû go njàmruwan ɗa nit ây cuk gbalnjuwan ni ey gi. 45 Kulpi ii a deesi pî diga unji a tîim hay ha unji mbona. 46 A unji mbona Yeesu de bime ni tibimni ɓèl, de gàa: Eli eli, lema sabaktani, kà gàarra: Fak mum Fak mum, ngam jâ woomfa dim ya? 47 A nit ây kana a tîim nit ây gòyge a farra gi ye ragin kà yey, de gàan: ’Naasirre Eliya. 48 Nirri kpolo a tîim waw de ’nòo yaale de arre ndàksi jày, de bûu a mgbewnji mbàl, de ii a samsi. De hîiw di Yeesu ha e sûu. 49 Ngirra nit ây kana de gàan: Dàan ot raptuwa, to Eliya dàa ge dàara go e saanu gi! 50 Yeesu de bime bak ni tibimni ɓèl, de woofa yîngda de wurre. 51 E rri yey jimda jàk joorra woy minjum a àay Fay ngarre a tîim, diga u fay ha u furi. Deesi de yûuye, a kpata ây de walgin, 52 a geb ây de kuplin, is nit ây dèy tâage nit della ta Fay de gûysin. 53 A dat yey gûyse Yeesu a wurra gi, de yuuran a geb ây, de legin a riiy ɓèl delliya, aw lòtɗa dawge da nit ây dèy. 54 Nit ɓèl waw da sooje ây, ni nit ây tâanji ni ey ngam faarra Yeesu gi, ye rabin yûurra deesi ni jàk ây mbirge gi, de tolin dèy de gàan: Takundi, nit yey Hàm Fay ɗi! 55 A nikin ây dèy aw gòyrre kpâarriya a farra, aw gopɗe. Aw futku nà di Yeesu diga dees Galile gi ngam aw tèewrra aw mgbaanjuwa. 56 A tîim waw aw dii Mariya sàni-Magdala, ni Mariya nuu waw da Yakuba ni Yosef, ni nuu waw da hàm ta Jebede. 57 Ye cii mbona, Yosef ni-Arimatiya nit bèebi de dàara. Ey ɗa lor Yeesu ɗi. 58 De dige a gin Pilatu de waaw is Yeesu. Pilatu de gàa aw hîiwa. 59 De cini is Yeesu a minjum kpiiri, de forgu ni jàk joorra woy ɓèl burriya. 60 De iiw a geb wàa fûuya tâage nà cèerriya a kpata gi. De kiwsa gòok ɓèl e kuptini nin gebi, de taye. 61 Mariya sàni-Magdala, ni Mariya kana nà aw tâarre a farra a ɗàm kpees gebi nà. 62 Ni ndamji a unji wuysum, a nit ɓèl ta waw da nit daprum ây, ni ni-Farisa ây de kimjan a gin Pilatu. 63 De gàawan: Nitcoorra, ot ɓaysirre yèk nit rèengrum rèeng nà ye tâa nà beengiya gi, gàa gû ge gûysi a unji taanti. 64 Hû go gàa aw faa gebi gi mbâra ha unji taanti e gbèe, ngam ta a lor ta wàa aw dàara aw oosi is wàa ba, ha aw gàa da nit ây, gûysige a wurra, ha yèk rèeng maan e hòmu di woy mgbanti ba. 65 Pilatu de goosi de gàa daw: E rri yey a sooje ây. Diknjin ni aw, un faa gebi mbâra kà yey mbinnu gi. 66 De digin aw faa geb maan ni faacu. De iin mèn ticèngsunum a gòok kuptum a nin gebi nà, de gòynin sooje ây aw faa.

28

1 Ni ndamji birit a dat unji wuysum, mgbàr màrra a asaweerre, Mariya sàni-Magdala, ni Mariya kana nà de digin gopta gebi. 2 E rri yey deesi yûu dèy. Malayka Tooy Ɓèl cira a faktiturum, de kiwsifa gòok kuptum a nin gebi nà, de tâarra ton a farra. 3 Tiigi wàa finde kà tâyrra buun, lurra wàa dii burriya kà jòmsi. 4 Yèk wàa tolin a sooje ây faage gebi nà, malin gi, de tâan kà nit ây wutke gi. 5 Malayka de yèe daw da nikin ây nà, de gàa: Ta un tol ba! Mi cèngni, un kàmde Yeesu nit yey gbaluwan a minjum kpiiri gi. 6 Ti cenda ay ba, gûysige kà yey gàa nà. Dàaran un rapti a gin kûu nà gi. 7 Digin kènu un kàl da lor ta wàa, gûysige a wurra. Ɗàa ge ɗàanu dikta a dees Galile, a farra gun rabuwa. Mi gàanu kà yey. 8 A nikin ây nà de anin a gebi, de tayin yaale ni tolnji, ni kâwum tinîiri ɗa dèy, de ’nòon aw sakra da lor ta wàa di Yeesu. 9 E rri yey Yeesu de kpàanji ni aw a orri, de gàa daw: Kâwsin tinîir wun! De hèewrran de mòon nak wàa, de coowan. 10 De gàa daw: Ta un tol ba, amma digin un kàl daw da kor ta mum, aw dik a dees Galile. A farra gaw rabimi. 11 A nikin ây a ye tayin gi, a nit ây kana a tîim sooje ây faage gebi nà, de iran a riiy ɓèl gi, de sagin da nit ɓèl ta waw da nit daprum ây jày mbirge gi pî. 12 A nit ɓèl ta waw da nit daprum ây de kimjin ni toonji ây. Ye yèenjin gi, de hîin daw seede dèy da sooje ây faage gebi nà, 13 de gàan daw: Sagin da nit ây un gàa, a lor ta Yeesu dàaga ni tuma, oose is wàa ye tâa orro ot kûurre gi. 14 Amma to yèk yey kpèt go a gin ngomna gi, orro got mbangsi yèk maan a gin wàa, ta un dànji ba, yuu got yuununu a ’màar wun. 15 A sooje ây nà ye ngorin seede gi, de mbirin kà yey gàan daw gi. Yèk rèeng maan yeskige a tîim ni-Yude ây ha niyey. 16 A lor ta Yeesu ra sàm kpolo de digin a dees Galile, a gopri yey kàl daw nà. 17 Ye rabuwan gi, de gbâygin aw coo. Amma a nit ây kana a tîim waw aw hàanjige. 18 Yeesu de hèerra daw de gàa: Fay hîimi mbinum pî a faktiturum ni deesi. 19 Hû go digin un iimda lor ây a yòot nit dees ây pî, un iirra daw baptisma ni nîir Tooy, ni Hàm, ni Jungci Delliya. 20 Kàlnjin daw ha aw fut jày gàam dun gi pî. E rri yey mi tâanjirre ni un unji pî ha lòorra kparri.