Ozhi-Ọma,

MÁTIYU

Deru

1

Eri Jisọsu Kuráyisutu

(Luk. 3:23-38)

1Ọ waa bụ eri Jisọsu Kuráyisutu; g’e shi nwụa whẹ. Jisọsu Kuráyisutu shi l’ẹpa Dévidi. Dévidi shi l’ẹpa Ébirihamu.

2Ébirihamu bụ nna Áyiziku,

Áyiziku bụru nna nke Jékọpu,

Jékọpu bụru nna Juda yẹle ụnwunna iya.

3Juda bụru nna Pẹ́rezu mẹe Zera.

Ne ụmadzu labọ ono bụ Tama.

Pẹ́rezu bụru nna Hézerọnu,

Hézerọnu bụru nna Arámu,

4Arámu bụru nna Amínadabu,

Amínadabu bụru nna Nahụshonu,

Nahụshonu bụru nna Sálụmonu,

5Sálụmonu bụru nna nke Bóazu.

Ne Bóazu bụ Réhabu.

Bóazu bụru nna nke Óbẹdu,

onye ne iya bụ Rutu.

Óbẹdu bụru nna Jesi.

6Jesi bụru nna Dévidi,

mbụ Dévidi ono,

shi bụru eze lẹ ndụ-ichee.

Ọwhube Dévidi bụru nna Sólomọnu.

Onye bụ ne Sólomọnu bụ nwanyị ọbu ọ lụjeru mbụ nwoke, ẹwha iya bụ Uráya.

7Sólomọnu bụru nna Rehobówamu.

Rehobówamu bụru nna Abáyija.

Abáyija bụru nna Asa.

8Asa bụru nna Jehóshafatu,

Jehóshafatu bụru nna Jóramu,

Jóramu bụru nna Uzáya,

9Uzáya bụru nna Jótamu,

Jótamu bụru nna Éhazu,

Éhazu bụru nna Hezekáya.

10Hezekáya bụru nna Manáse,

Manáse bụru nna Émọsu.

Émọsu bụru nna Josáya,

11Josáya bụru nna Jekoniya

yẹle unwune iya nteke ono,

a kpụru ndu Ízurẹlu lẹ ndzụ,

whẹ je eburu l’alị Bábyilọnu.

12Tọ dụ iya bụ l’a kpụta-gelewho ndu Ízurẹlu, whẹ laa alị Bábyilọnu ono,

Jekoniya bụru nna Shiyálutiyẹlu,

Shiyálutiyẹlu bụru nna nke Zerúbabelu.

13Zerúbabelu bụru nna Abíyudu,

Abíyudu bụru nna nke Elíyakimu,

Elíyakimu bụru nna Azọ.

14Azọ bụru nna Zédọku,

Zédọku bụru nna Ákimu,

Ákimu bụru nna Elíyudu,

15Elíyudu bụru nna nke Eliyéza,

Eliyéza bụru nna Mátanu,

Mátanu bụru nna Jékọpu,

16Jékọpu bụru nna Jósẹfu,

bụ iya bụ ji Méri,

Méri bẹ bụ iya bụ onye nwụru

Jisọsu, l’eeku Kuráyisutu.

17Ọo ya bụ l’iwhe ọ dụ bụ: ọgbo iri l’ẹno wata l’ọgbo Ébirihamu whẹ rwua lẹ nke Dévidi whẹ; ọ dụkwawho ọgbo iri l’ẹno wata l’ọgbo Dévidi whẹ rwua nteke a kpụkoru ndu Ízurẹlu lẹ ndzụ laa alị Bábyilọnu; watakwawhọ nteke ono a kpụkoru ndu Ízurẹlu lẹ ndzụ laa alị Bábyilọnu rwua lẹ nteke a nwụru Kuráyisutu ọbu, bẹ bụkwawho ọgbo iri l’ẹno.

G’e gude nwụa Jisọsu

(Luk. 2:1-7)

18Ọ waa g’e gude nwụa Jisọsu Kuráyisutu ndọwa: Lẹ g’ọ nwụru bẹ bụ lẹ Jósẹfu bẹ gbabẹru Méri, bụ ne Jisọsu iwhe nke alụlu. Jósẹfu teke edutaa ya, ọwhu l’a-bụkwanu lẹ yẹle iya zẹbuwaa. A bya l’amadeshia, Méri gbee dụwaanu ime. Ọ bụru Ume-Dụ-Nsọ bẹ ime ono shi l’ẹka.

19Ji iya ono, bu Jósẹfu bụkwanuru onye dụ chịriri. L’oomekwanu t’iya be eme Méri iwhe iwhere l’edzudzu-ọha. Ọ chọkashide ụzo, l’oo-shi jịka ọlu Méri tẹ ba ama. 20L’ọorikwadua iwhe ono, ojozhi-imigwe shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha byakfuta iya lẹ nrọ bya asụ iya: “Jósẹfu; o-shi-l’eri Dévidi, ba atsụshi egvu ọlu Méri. Lẹ nwata ono ọdu ime iya ono kwa Ume-Dụ-Nsọ b’o shi l’ẹka iya. 21Ọo nwata-nwoke bẹ l’ọo-nwụ. Iwhe l’ịi-gu iya bụ Jisọsu. O noo nkele ọo-dzọta ndu nkiya l’ẹka iwhe-dụ-ẹji whẹ metagbaberu.”

22Iwhe lile-e bẹ mekotaru nụ nke ọwhu iwhe ono, Onye-Nwe-Ọha shi l’ọnu onye nkfuchiru iya kfua l’a-vụkota bụ iya bụ iwhe ono e kfuru sụ: 23“Lekwa lẹ nwamgbọko yẹle nwoke l’ẹteke azẹbua l’a-tsụta ime nwụa nwata nwoke; iwhe l’aa-gụ iya bụ Imánuwẹlu.” Iwhe Imánuwẹlu fụtaru bụ lẹ Chileke nọdu swiru anyi.

24Tọ dụ iya bụ lẹ Jósẹfu etehulewho lẹ mgbẹnya ono, o mee gẹ ojozhi-imigwe ono, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha kfuru iya. O je eduta Méri nteke ono t’ọ bụru nyee ya. 25Ọle Jósẹfu yẹle Méri ta azẹjekwa jeye o zeda nwụa nwata nwoke ono. Jósẹfu gụa nwata ono Jisọsu.

2

Abyabya ndu mmamagụ, shi ụzo ẹnyanwu-awata

1Tọ dụ iya bụ, ọ bụru nteke Hẹ́rodu shi bụru eze b’a nwụru Jisọsu lẹ mkpụkpu Bẹ́tulehemu dụ l’alị Judíya. A nwụle iya whọ, ndu mmamagụ shi l’ụzo ẹnyanwu-awata byatashia Jerúsalẹmu. Whẹ rwua bya akpawhede ishi asụje: 2“Ndẹnu nwata ọbu a nwụru, l’a-bụ eze ndu Ju? O noo nkele anyi whụru kpokponde l’ụzo ẹnyanwu-awata, l’egoshi l’aanwụru iya. Anyi byatashia t’anyi bya abaarụ iya ẹja.”

3Tọ dụ iya bu, eze ono bụ Hẹ́rodu nụlewho iwhe ono whẹ kfuru, ẹhu rwụrwuhu iya, rwụrwuhukwawho ndu Jerúsalẹmu l’owhu. 4Ọ bya ekukobe ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke gẹ whẹ hakọta mẹe ndu o-zhi-iwu whẹ dzua. Ọ jịlahaa whẹ ẹka l’aa-nwụ-zhia Kuráyisutu ọbu. 5Whẹ sụ iya: “Ọ kwa lẹ Bẹ́tulehemu, dụ lẹ Judíya bẹ l’aa-nwụ iya. O noo l’onye nkfuchiru Chileke deru iya l’ẹkwo sụ:

6“ ‘Gụbe Bẹ́tulehemu, dụ l’alị Juda,

m’ọ tọ bụkwa ghu bẹ kakọta ọlwa alị

l’iwhe bụ mkpụkpu a marụ ẹwha iya l’alị Judíya.

O noo l’ọo l’ime ghu bẹ onye ishi l’e-shi lụfuta,

bụ iya bụ onye ishi, l’a-nọ eleta ndu nkemu,

bụ Ízurẹlu ẹnya lẹge onye l’eche atụru l’eletaje atụru iya.’ ”

7Tọ dụ iya bụ, Hẹ́rodu bya ekua ndu mmamagụ ono, shi l’ụzo ẹnyanwu-awata ono l’edomi, bya akpafụta whẹ ishi ẹgube oge nteke kpokponde ono lụfutaru gẹdegede. 8Ọ bya ezhi whẹ tẹ whẹ jeshiwaro Bẹ́tulehemu ọbu. Sụ whẹ: “Unu je atọ-zhiawho nwẹhu chọo nwata ọbu. Unu -whụle iya whọ t’unu dawhukwa azụ bya akarụ mu, nke ọwhu mu l’e-jekwawho je abaarụ iya ẹja.”

9Ọo ya bụ, whẹ nụ-gelewho ozhi ono, eze zhiru whẹ, whẹ jịbe iya jeshia. Alụfuta whẹ l’alụfuta, gụbe kpokponde-e, whẹ whụhawaruro l’ụzo ẹnyanwu-awata whọ lụfutakwa ọdo bya evutakwaru whẹ whọ ụzo ọdo. O jezhiawho jeye o jerwua ẹka nwata ono nọ. O keshita l’ẹka ono, keleruwho jịngu jịngu l’imeli. 10Whẹ whụlewho kpokponde ono ẹhu tsọshia whẹ ụtso ike. Whẹ wata oote ẹswa. 11Whẹ bya abahụ l’ime ụlo ono bya awhụa nwata ono, whụa Méri bụ ne iya. Whẹ bya ebyishi ikpere l’alị baarụ nwata ono ẹja, bya atọhaa ẹkpa, whẹ yeru ẹku whẹ wofuta iwhe nyakogee nwata ono. Iwhe ọbu, whẹ nyakoru iya bụ, mkpọla-ododo, mẹe furankisẹnsu, mẹe mẹru. 12Tọ dụ iya bụ, Chileke byakfuta whẹ lẹ nrọ bya asụ whẹ tẹ whẹ ba adawhuhebukwaa azụ l’ibe Hẹ́rodu. Whẹ kwe tụgbua, shia ụzo ọdo lashia alị whẹ.

Jósẹfu whẹ l’agba ala alị Íjiputu

13Tọ dụ iya bụ, ndu mmamagụ ono tụgbuleruwho, ojozhi-imigwe shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha byakfuta Jósẹfu lẹ nrọ bya asụ iya: “Gbeshi duta nwata ono yẹle ne iya gbagbua lashia Íjiputu. Unu nọdu l’ẹka ono jeye nteke mu l’e-zhi unu t’unu lụfuta. Lẹ Hẹ́rodu byakwa l’achọ nwata ono l’ẹnya mmee t’iya gbua ya.”

14Tọ dụ iya bụ, Jósẹfu gbeshi l’ẹnyashi duta nwata ono yẹle ne iya, whẹ jịbe iya lashia Íjiputu. 15Whẹ nọ-zhiawho l’ẹka ono jeye Hẹ́rodu nwụhu.

Ọ bụru iya bụ l’iwhe ọbu, Onye-Nwe-Ọha kfuru avụa, mbụ ọwhu o shi l’ọnu onye nkfuchiru Chileke kfuhawaa sụ: “Ọo l’alị Íjiputu bẹ je ekufuta Nwa mu.”

Hẹ́rodu l’egbushi ụnwegirima-nshịi lẹ Bẹ́tulehemu

16A nọnyalewho Hẹ́rodu marụ lẹ ndu mmamagụ ono bẹ bụ edoha bẹ whẹ doharu iya, ọ vọru ọku ghụa ẹhu. Ọ bya atụa iwu t’e gbushikota iwhe bụ ụnwegirima unwoke, a nwụru l’alị Bẹ́tulehemu l’owhu, mẹe ndu ọwhu a nwụru lẹ mkpụkpu lile ọdo, dụ-wheru whẹ mgburumgburu. E shizhia ya who egbugbu lẹ ndu a nwụru nke ọwhuu je akpaa lẹ ndu nọwaru awha labọ. Iwhe meru o mee ya nno bụ ajị whọ, ọ jịru ndu mmamagụ whọ, whẹ kọoru iya oge nteke kpokponde whọ beberu fụta.

17Ọ buru nno bụ g’o shi vụa mbụ iwhe ono, Jeremáya onye nkfuchiru Chileke kfuhawaru sụ:

18“A nụru ụzu-ẹkwa lẹ Rema,

mbụ ẹkwa anwụhu yẹle oke nggụmawhu.

Ọ kwa Réchẹlu l’arya ẹkwa ụnwu iya

to kwe t’e gbota iya egbota,

nkele ụnwu iya bẹ gvụwaru nụ.”

Jósẹfu whẹ shi lẹ Íjiputu alwa

19Tọ dụ iya bụ lẹ Hẹ́rodu abya anwụhulewho, ojozhi-imigwe shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bya abyakfuta Jósẹfu lẹ nrọ gẹ whẹ nọkwadu l’alị Íjiputu, bya asụ iya: 20“Gbeshi duta nwata ono yẹle ne iya lashia alị Ízurẹlu, o noo lẹ ndu shi achọ ishi nwata ono bẹ nwụshihukotawaru nụ.”

21Ọ gbeshi duta nwata ono yẹle ne iya whẹ lashia alị Ízurẹlu. 22Tọ dụ iya bụ, Jósẹfu nụlewho lẹ nwa Hẹ́rodu, ẹwha iya bụ Akiléyọsu bẹ bụwaa eze, l’achị Judíya l’ọzori nna iya bụ Hẹ́rodu, ọ tsụlahaa egvu gẹ ya l’e-me je eburu l’ẹka ono. A bya anmaarụ iya ọkwa ọdo lẹ nrọ. Ọ bụwaru iya rọo meru ọ tụgbua lashia Gálili. 23O je akwata uwhu buru lẹ mkpụkpu Názaretu. Ọ bụru nno bụ g’e shiwaro iwhe ndu nkfuchiru Chileke kfuhawaru vụkota. Nkele whẹ kfuru sụ: “Ee-ku iya onye Názaretu.”

3

Ozhi, Jọnu baputizimu l’ezhi

(Mak. 1:1-8; Luk. 3:1-18; Jọn. 1:19-28)

1A bya anọta-be rwua nteke ọbu, Jọnu ọwhu l’emeje baputizimu byabya anọdu l’echi-ẹgu Judíya, kfulahaa okfu Chileke sụ: 2“Unu daa onwunu ụta haa ome iwhe-dụ-ẹji unu l’emegbabe, lwakfuta Chileke, o noo lẹ Chileke byakwa l’egoshi l’ọo ya bụ eze.” 3Ọ kwa Jọnu bẹ bụ onye ọbu Ayizáya onye nkfuchiru Chileke kfuru okfu ẹhu iya sụ:

“O nweru onye l’echi mkpu l’echi-ẹgu asụje:

‘Unu mechaaru Onye-Nwe-Ọha ụzo.

Unu mee ogborogbo ụzo iya t’ọ kfụ-geeru nhamụnha.’ ”

4O noo ya, uwe Jọnu l’eyeje l’ẹhu bụ uwe ọbu e gude ẹji ịnya-kamẹlu kpaa; l’oogudeje ajị e gude akpọ-anụ mee kebuta iya l’ukfu. Iwhe bụ nri iya bụru igube yẹle mmanụ-ẹnwu. 5Tọ dụ iya bụ lẹ Jerúsalẹmu l’owhu, mẹe Judíya l’owhu, mẹwaro ndu lile, buwhekotaru Jọ́danu mgburumgburu tụko zafụtakota, eze gbigbigbi, awụ awụ-kfu iya tẹ whẹ je anụta iwhe l’ookfu. 6Whẹ bya anọdu adụshikaa iwhe-dụ-ẹji, whẹ metagbaberu; l’oomeje whẹ baputizimu l’ẹnyimu Jọ́danu.

7Tọ dụ iya bụ, ọ whụlewho igweligwe ndu Fárisii mẹe ndu Sádusii, l’awụ abya t’e mee whẹ baputizimu, ọ sụ whẹ: “Unubẹ ụnwu, oguji-nwaka nwụshiru-a! ?Ọo onye bya agbaarụ unu ama t’unu gbalaarụ oke-ẹhu-eghughu ono, Chileke l’a-bya tẹ ya tụfuru unu ono? 8Unu mịa mebyi g’ọo oshi-ọmi. Mebyi unu l’a-mịta bụ umere, l’e-goshi l’unu dawarụ onwunu ụta hawaa ome iwhe-dụ-ẹji unu l’emegbabe lwakfutawaa Chileke. 9T’unu ba arịkwa l’unu l’a-sụ: ‘Mbẹ Ébirihamu bụroo ochee-oroke anyi.’ L’o be nke t’ọ dụ nno bẹ Chileke l’a-dụkwa ike mekota ẹwhuru-a dụ-gee ẹgube-ẹ, t’ọ bụkotaru ụnwu Ébirihamu. 10Mbụ lẹ ntaa b’a dabẹekwaru ogbunkụ l’ọgbaragbu iwhe bụkota oshi. Ọo ya bụ l’iwhe bụ oshi, l’amịa mebyi dụ ree, e gbutsua ya chee l’ọku. 11Lẹ mbẹdua, bụ Jọnu kwa mini bẹ mu l’egudeje eme unu baputizimu, gude goshi l’unu dawarụ onwunu ụta, hawaa ome iwhe-dụ-ẹji, lwakfutawaa Chileke. Ọle onye ọwhu l’abyanụ bẹ kakwa mu l’ishi ka mu l’ọkpa. Onye ono bẹ mu l’ete edzuzhiduanu gẹ mu l’a-chịru iya akpọkpa. O noo onye ọwhu l’e-gude Ume-Dụ-Nsọ mẹe ọku mee unu baputizimu. 12O gudewaa ẹka-epete iya l’ẹka, l’oo-gude whụshia ẹswa lẹ witi iya vuta ọwhu bụ witi vuba l’ime mkpu witi. Ya ekpota ọwhu bụ ẹswa iya nwuru ye l’ọku, bụ agbanyi agbanyi, ya ekepyashia ya.”

Jọnu l’eme Jisọsu baputizimu

(Mak. 1:9-11; Luk. 3:21-22)

13O noo ya, Jisọsu shi lẹ Gálili byatashia Jọ́danu, Jọnu mee ya baputizimu. 14Jọnu melahaa t’iya jịka sụ iya: “Ọ kwa mbẹdua bụ Jọnu b’o gbechia rwube tẹ mu bya t’i mee mu baputizimu, i gbechia bya asụ l’ọo tẹ mu mechia ghu baputizimu.”

15Tọ dụ iya bụ, Jisọsu sụ iya: “Haarọ t’e mee ya roo nno nta-a. Nkele o noo g’anyi l’e-shi medzukota iwhe lile Chileke sụru t’anyi mee.”

Tọ dụ iya bụ lẹ Jọnu ekweta.

16Emege, l’eemege Jisọsu baputizimu ono, o shilewho lẹ mini ono fụtade eli-mgboko, igweli bukahulewho ẹbo gheru ọnu. Ọ whụa Ume Chileke g’ọ dụ-zhiawho g’ọo ndo ewhezeta iya l’ẹhu. 17O noo ya, a nụa olu-okfu shi l’imigwe ono sụ: “Ọo onye ọwa bụ Nwa mu, mu yeru obu; oomeje ẹhu atsọ mu ụtso.”

4

Sétanu l’adale Jisọsu

(Mak. 1:12-13; Luk. 4:1-13)

1Ọo ya bụ, Ume Chileke bya eduta Jisọsu duba l’echi-ẹgu tẹ Oshifutuswe data iya. 2O rwua ẹka ono je anọo ụkporo abalị ugbo labọ, eswe l’ẹnyashi, swịkota ẹgu. E megelewho ẹgu gụlahaa ya. 3Nwandata ono, bụ Oshifutuswe byakfuta iya bya asụ iya: “Ọ -bụru l’ị bụ Nwa Chileke, sụadaa ẹwhuru-a t’ọ ghọshia nri.”

4Jisọsu sụ iya: “E deru iya ede l’ẹkwo Okfu Chileke sụ: ‘Ọ tọ bụdu nri kpụ bẹ bụ iwhe madzụ l’egudeje nọdu ndzụ. Iwhe madzụ l’e-gude nọdu ndzụ bụ iwhe bụ-zhia okfu, shi Chileke l’ọnu.’ ”

5Tọ dụ iya bụ, Oshifutuswe ono duta iya bahụ l’obodo ono dụ nsọ, bụ Jerúsalẹmu, duru iya je edobe l’ọnunu swọngu swọngu eze-ụlo Chileke, 6sụ iya: “Ọ -bụru l’ị bụ Nwa Chileke, shinu l’eli ẹka-a kfụdaada l’alị, nkele e deru iya l’ẹkwo Okfu Chileke sụ:

“ ‘Chileke l’e-kfuru-a ndu

ojozhi-imigwe iya tẹ whẹ leta ghu ẹnya.

Whẹ egbobe ẹka pata ghu pafụ

nggẹ t’ị kpọpyashi ọkpa l’ẹwhuru.’ ”

7Jisọsu sụkwa iya whọ: “Obenu l’e dekwaru iya who l’ẹkwo Okfu Chileke sụ: ‘Be ejekwa ọdata Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu.’ ”

8Ọo ya bụ, Oshifutuswe ono dutakwawho Jisọsu ọdo, bya eje enyihu eze ugvu ọbu, halẹwho l’eli g’ọo gụnu, je egoshikota iya alị-eze ndiwhe g’ọ ha swịikpamu mẹe iwhe lile, dụ ree, dụkota iya nụ. 9Ọ sụ Jisọsu: “Ọo ghu bẹ mu l’a-nụkota iwhe lile-e g’ọ ha, m’ọ -bụ-zhiaru-a l’ịi-da kpube iwhu l’alị, baarụ mu ẹja.” 10Ọo ya bụ, Jisọsu sụ iya: “Gbeshi l’ẹka ono Sétanu; l’e deru iya ede l’ẹkwo Okfu Chileke sụ: ‘Ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu bẹ bụ onye l’ịi-barụ ẹja, ọ bụkwaru iya whọ kpụ bụ onye l’ịi-nọ ejeru ozhi.’ ”

11Tọ dụ iya bụ lẹ Oshifutuswe ono aparụ iya haa, ndu ojozhi-imigwe bya eyelahaaru iya ẹka.

Jisọsu l’awata ozhi okfu Chileke lẹ Gálili

(Mak. 1:14-15; Luk. 4:14-15)

12O rwulewho nteke Jisọsu nụru l’a tụwaru Jọnu mkpọro, o gbeshi dawhu azụ lẹ Gálili. 13Ọ gbeshi lẹ Názaretu lashia je eburu lẹ Kapániyọmu. Obodo ono bẹ dụkube agụga eze-ẹnyimu Gálili, mbụ l’alị Zébulọnu mẹe l’alị Náfutali. 14Ọo ya bụ nggẹ iwhe ono Ayizáya onye nkfuchiru Chileke kfuru a-vụkota, ọwhu sụru:

15“Gụbe alị Zébulọnu mẹe alị Náfutali,

dụ l’ụzo eze-ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhu.

Gụbe Gálili, bụ ẹka ndu mba gẹ mba ha bu.

16Ndu ono, nọkwadua l’ime ẹkpuroochi

bẹ l’ee-megee whụa iwhoro parụ ẹka.

Ndu ono, buwaa ebu l’alị ono, gbakọtaru tsụrikiti ono,

mbụ alị ono, bụ anwụhu dụkota iya ono;

ndu ono bẹ iwhoro nwuakwaru whoo.”

17O noo ya, ọ bụru nteke ono bẹ Jisọsu shilewho wata anọ arya ozhi-ọma ono shi l’ẹka Chileke aryarya sụ: “Unu daa onwunu ụta haa ome iwhe-dụ-ẹji, unu l’emegbabe lwakfuta Chileke; o noo lẹ nteke Chileke bya l’e-goshi l’ọo ya bụ eze bẹ tẹekwaru l’ụkfu.”

Jisọsu l’eku ndu mbụ, watarụ otso ụzo iya

(Mak. 1:16-20; Luk. 5:1-11)

18O be nteke Jisọsu tsoru agụga eze-ẹnyimu, dụ lẹ Gálili ogologo, ọ whụa unwune labọ bụ ndu l’egbu ẹma. Onye lanụ bẹ ẹwha iya bụ Sáyịmonu, l’eekuje Pyita. Ẹwha nwune iya ọwhu bụ Ánduru. Ọ whụa whẹ gẹ whẹ l’agha ụgbu l’eze-ẹnyimu. 19Jisọsu sụ whẹ: “Unu bya etsoru mu tẹ mu mee unu ndu l’e-rwutaje madzụ gẹ l’eerwutaje ẹma.” 20O bebelewho ekfutsuta iya, whẹ hakọta ụgbu, whẹ gude egbu ẹma tsolahaa ya. 21O shi l’ẹka ono jeliberu nwanshị, ọ whụkwaa unwune labọ ọdo: Jémusu nwa Zébedi mẹe Jọnu nwa Zébedi gẹ whẹ lẹ nna whẹ Zébedi tụkoru nọdu l’ime ugbọ whẹ, edokwa ụgbu whẹ edokwa. Jisọsu kua whẹ. 22Ekuku l’ooku whẹ, whẹ halẹkwawho ụgbo ono, haa nna whẹ tsolahaa ya.

Jisọsu l’ezhi iwhe; arya iya aryarya; emekwawho tẹ ndu ẹhu l’eme mehukota

(Luk. 6:17-19)

23Jisọsu tụko Gálili g’ọ ha jegbakota, ezhi okfu Chileke l’iwhe bụkota ụlo-ndzuko ndu Ju, ekfukwawho okfu Chileke asụje whẹ lẹ Chileke byaakwaa l’e-goshi l’ọo ya bụ eze. O mekwaawho t’iwhe bụkota ndu ẹhu, dụ iche iche l’eme, mẹwaro ndu iwhe-ememe mmaanụ ọdo, dụ iche iche l’emekaa; o mee whẹ, whẹ mehukota, m’e -beta ọ bụru ọga ẹhu, dụ ọdu agha. 24Ẹwha Jisọsu degbakota Siriya mgburumgburu. Whẹ tụko apatakaarụ iya iwhe bụ ndu ẹhu l’adụa mma, mẹe iwhe bụkota ndu ẹhu mmaanụ ọdo, dụ l’iche l’iche l’emekaa, mẹe ndu iwhe l’eme whẹ nu l’emenuka whẹ ẹhuka shii, mẹe ndu ọgvu bu l’ẹhu, mẹe ndu ndakfụkfu l’atụje, mẹe ndu iwhe lọnwu-geeru ibe ẹhu lanụ. O noo ya, Jisọsu mekota whẹ gẹ whẹ ha, whẹ mehukota. 25Igweligwe madzụ shi lẹ Gálili tsoru iya, mẹe ndu shi Obodo-iri, mẹe ndu shi Jerúsalẹmu, mẹe ndu shi Judíya, mẹe ndu shi azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhu. Whẹ tụko wụru gidigidi tsoru iya.

5

Jisọsu l’ekfu okfu Chileke l’eli ugvu

1Jisọsu bya awhụa igweligwe ndu ono, o nyihu eli ugvu je anọdu anọdu. Ndu l’etso ụzo iya wụkfuta iya. 2Ọ wata whẹ ozhi iwhe sụ whẹ:

Ọkpobe ẹhu-ụtso

(Luk. 6:20-23)

3“Ẹhu-ụtso bụ nke ndu wozetaru onwowhe alị l’iwhu Chileke,

nkele whẹ l’e-ri urwu l’ọo Chileke bụ eze whẹ.

4Ẹhu-ụtso bụ nke ndu áwhụ byarụ,

nkele Chileke l’e-megee dụa whẹ obu.

5Ẹhu-ụtso bụ nke ndu l’eme odoo,

nkele ọo whẹ l’ee-bekochaa nweru mgboko-o.

6Ẹhu-ụtso bụ nke ndu ẹgu tẹ

whẹ dụ chịriri l’anọje agụ g’ọo ẹgu nri yẹle ẹgu-mini,

nkele Chileke l’e-megee mee t’ẹwho ji whẹ.

7Ẹhu-ụtso bụ nke ndu nweru obu-imiko,

nkele Chileke l’e-mekwaru whẹ whọ obu-imiko.

8Ẹhu-ụtso bụ nke ndu obu gụru ìwhóró,

nkele whẹ l’ee-bekochaa whụa Chileke.

9Ẹhu-ụtso bụ nke ndu l’eme tẹ nchị dụ ndoo,

nkele ọo whẹ bẹ l’ee-ku

ụnwu Chileke.

10Ẹhu-ụtso bụ nke ndu l’aakpa ẹhu,

nke l’ọo lẹ whẹ l’eme iwhe dụ Chileke ree,

O noo lẹ whẹ l’e-ri urwu l’ọo Chileke bụ eze whẹ.

11“Ẹhu-ụtso bụ nke unu nteke ndiwhe l’akọ unu ọnu, akpakwawhọ unu ẹhu, adzụshikaa ejire l’ẹte adụa nke anụnu ekpu unu, nke l’ọo l’unu bụ nke mụbe Jisọsu. 12T’ẹhu tsọje unu ụtso, t’unu teje ẹswa, o noo l’obunggo unu parụ ẹka l’imigwe. Ọ kwawhọ gẹ whẹ l’akpa unu ẹhu ono bụ gẹ whẹ kpakwaru iya whọ ndu nkfuchiru Chileke ono vu unu ụzo.”

Únú mẹe ìwhóró

(Mak. 9:50; Luk. 14:34-35)

13“Ọo unubẹdua bẹ bụ únú nke mgboko-o. Ọle nteke únú tsọnyaaru únú-únú t’ọ tsọhe iya, ?unu l’e-shizhia agha mebakwadua ya t’ọ ghọkwa-zhia tsọje únú-únú ọdo. Ọ tọ dụhedu iwhe ọdo ọ dụkwadu ree ememe gbahaa t’a wụshia ya tẹ madzụ dzọpyashia ya l’ọkpa.

14“Ọo unubẹdua bẹ bụ iwhoro nke mgboko-o. Mkpụkpu tukoru l’eli ugvu bẹ l’eete edomijekwa edomi. 15T’a nwụjeru ọku ye l’oryọku wota eze efere kpupyabe iya. Ọ kwa edobe bẹ l’eewotaje iya dobe l’eli iwhe l’eedobeje oryọku, nke ọwhu ìwhóró iya l’a-ngashịkota; iwhe bụ ndu nọ l’ụlo ono awhụ ìwhóró iya. 16Ọo ya bụ t’ìwhóró unu ngashịa nno l’ẹka ndiwhe nọ, nke ọwhu whẹ l’a-whụkwanu iwhe dụ ree unu l’emekota, shi nno jaa Nna unu bu l’imigwe ajaja.

Iwhe Jisọsu l’ezhi lẹ nke iwu

17“Unu ba arịkwa l’iwhe mu byarụ bụ tẹ mu bya echikpo iwu Mósisu, ọdua l’ọo iwhe ndu nkfuchiru Chileke kfuru. Mu ta abyakwa iya echikpo. Iwhe mu gbee bya bụkwa tẹ mu bya emedzukota iya g’ọ ha. 18O noo l’iwhe mu l’ekfuleruwho unu bụ l’igwe l’a-gvụkwa alị agvụ, ọle ọ tọ dụkwa m’ọo akpụru okfu lanụ, ọdua l’ọo iwhe lanụ, kagezhia nwarịtiriti, tso l’iwu, dụ ọwhu bya l’evunyaa ire vubuhu iya, jeye nteke iwhe lile ono l’a-vụkota. 19Ọo ya bụ l’onye mebyiru iwu Chileke, mbụkwa e -beru ọ bụru ọwhu kakọta ọlwali, l’oozhikwawho ndu ọdo tẹ whẹ mekwaawho nno, ọo onye ono bẹ l’a-kakọta-gezhia ọlwali l’ẹka Chileke bụ eze. Ọle onye l’eme iwhe iwu ono sụru t’e mejee, l’oozhikwawho ndu ọdo tẹ whẹ mejekwa iya who, onye ono l’a-bụkwa onye ha shii l’ẹka Chileke bụ eze. 20O noo ya, iwhe mu l’ekfu bụ: l’ọ -bụdua l’unu ka ndu o-zhi-iwu mẹe ndu Fárisii ome iwhe dụ chịriri l’ẹnya Chileke bẹ Chileke l’ẹte abyakwaa l’a-bụru eze unu.

Jisọsu l’ezhi nke ẹhu-eghughu

21“Unu nụwaru lẹ ndu nteke ndụ-ichee b’a sụru: ‘Be egbukwa ọchi. Onye gburu ọchi bẹ l’eekpekwa ikpe.’ 22Ọle mbẹmua l’ekfuru unu ntaa sụ: l’iwhe bụ onye ẹhu l’eghu eghughu l’ẹka nwune iya nọ, bẹ l’aa-kpụjekwa bya l’iwhu onye-ikpe. Iwhe bụ onye kọru nwune iya ọnu, bẹ l’aa-kpụru je l’iwhu ndu ọgbo-ikpe. Iwhe bụ-zhia onye gude ọnu iya sụ nwune iya: ‘Gụbe onye eswe-e,’ onye ono l’enwukwa onwiya eye l’ọku alị-maa. 23Nteke ọ -bụ l’ị nọ l’iwhu ẹnya-mgbẹja Chileke, ị -bya l’a-nụ Chileke iwhe, ị bya anọdu l’ẹka ono nyata l’o nweru nwune ghu, i melwuru; 24haa iwhe ono i gude bya anụnu l’iwhu ẹka ono vuru ụzo tụgburu jeeda tẹ gụ lẹ nwune ghu ono doshiada; nteke e megeeru gụ abya anụwaro Chileke iwhe l’ịinu iya.

25“Nteke onye gụ l’iya dụ l’okfu kpụ ghu eje kọtu, kebe ẹhu mee tẹ gụ l’iya doshia ya ẹgwegwa nteke unu nọkwadu l’echi-ụzo t’ọ bọ bụ: unu -rwua, ya akpụru ghu nụ onye ikpe, onye ikpe akpụta ghu kpẹe ọgbogu, ọgbogu ekwokata ghu chee lẹ mkpọro. 26Iwhe mu l’ekfu bụ: ị tịi fụtakwa l’ẹka ono ilile jeye nteke l’ịi-kfụ-geeda iwhe e gbuburu ghu iwu iya; ị -kfuwhodo iya m’ọo afụ bẹ l’ẹte ahakwa ghu.

Nke ori ogori

27“Unu nụhawaru l’a sụru: ‘Be erikwa ogori.’ 28Ọle mbẹmua sụkwanuru unu l’o -nwezhiwaru onye leru nwanyị ẹnya, ẹhu nashịhu iya, nke ọwhu nwanyị ono gụru iya ẹgu ejekfu, onye ono bẹ gudeekwaa obu iya ria ogori. 29Ọo ya bụ, ọ -bụru l’ọo ẹnya ẹka-ụtara ghu l’a-kpatarụ ghu ome iwhe-dụ-ẹji, swọfule iya whọ tuwhaa. O noo l’ọ kakwarụ ghu mma l’i tuwharu ibe ẹhu ghu nnanụ, amamẹ l’ẹhu ghu dzuru oke; a pata ghu l’owhu chee l’ọku-alị-maa. 30Nteke bụ l’ọo ẹka-ụtara ghu l’a-kpatarụ ghu ome iwhe-dụ-ẹji, gbubufu l’iya who tuwhaa. L’ọ kakwarụ ghu mma l’i tuwharu ibẹhu ghu nnanụ, amamẹ l’ẹhu ghu dzuru oke; a pata ghu l’owhu chee l’ọku-alị-maa.

Ọchifu nwanyị

(Mát. 19:9; Mak. 10:11-12; Luk. 16:18)

31“E kfukwaruwho sụ: ‘T’onye l’achịfu nyee ya, t’onye ọbu vujeedaa ụzo deru ẹkwo nụ iya l’iya ta alụhedu tẹhenu ya achịfuwa iya rọo.’ 32Ọle mbẹmua sụkwanuru unu agha: nwoke chịfuru nyee ya, tọ bụ l’ọo lẹ nwanyị ọbu l’eri ogori bẹ meru ọ chịfu iya, nwoke ono bẹ meekwaru tẹ nwanyị ono rije ogori, tẹhenu nwoke lụru nwanyị onye ọdo chịfuru achịfu bẹ l’erikwawho ogori.

Ori nte

33“Ọdo bụ l’unu nụwaru lẹ ndu nteke ndụ-ichee b’a sụru: ‘Nteke i riburu lẹ nte l’ọ waa iwhe l’ii-meru Onye-Nwe-Ọha, mekwaaru Onye-Nwe-Ọha iwhe ọbu i riburu lẹ nte l’ii-meru iya; ba ahakwa iya ememe.’ 34Ọle mbẹmua sụkwanuru unu: t’unu be erikwa nte eriri owhu. Be egudekwa igweli ria nte, o noo l’igweli bụkwa oshi-eze Chileke. 35Ti gudeje alị ria nte, o noo l’ọ kwa alị bụ ẹka Chileke l’adzọbeje ọkpa. Unu be egudekwa Jerúsalẹmu ria nte, o noo lẹ Jerúsalẹmu bụkwa obodo onye eze ono, ha shii ono. 36Unu be egudekwa ishi unu ria nte, o noo l’ọ tọ bụdu l’unu l’a-dụ ike eme t’ọ ka mma l’ọo akpụru ẹgbushi lanụ, dụ unu l’ishi t’ọ chajẹ ụcha, ọdua l’ọo t’o jije uji. 37Iwhe l’ii-kfuje nwẹkiya bụlewho: ‘Ee’, ya abụkwanuru ee; ọwhu bụ ‘Waawa, ya abụkwanuru wawa.’ O -nweru iwhe ọdo i kfuru, l’abụa ono bẹ waakwa Oshifutuswe zhiru ghu t’i kfua ya.

Ọgwata ụgwo iwhe

(Luk. 6:29-30)

38“Unu nụkwaru l’iwu Mósisu bẹ sụru: ‘Onye meru ẹnya pyahụ madzụ ibe iya, t’e mekwaawho t’ẹnya pyahụlata yẹbedua, nteke bụ lẹ madzụ chikwofuru madzụ ibe iya eze, t’e chikwofulatakwa iya who ụgwo iya.’ 39Ọle mbẹmua l’ekfuru unu sụ: onye meru ghu ejo iwhe be ejekwa ọgwata onye ọbu ụgwo iya. Onye chiru ghu ẹka l’agbagba nchị ẹka-ụtara dobefuaru iya nke ẹka-ịcha. 40Nteke bụ l’o nweru onye l’eje t’iya gbaarụ ghu ẹkwo lẹ kọtu, nggẹ ya nata ghu uwe l’iiyeje l’ime ẹhu, hakwaa ya t’o yetafua ghu uwe ọwhu l’iiyeje l’eli ẹhu. 41Nteke bụ l’o nweru onye kebutaru ghu l’ọkpu sụ lẹ gụ l’iya lịfutaje jee manyịru lanụ, tsowaru iya ro tẹ gụ l’iya jee manyịru labọ. 42Madzụ -ryọjee ghu iwhe, nụkwa onye ọbu iwhe ọbu ọ ryọru ghu, tẹhenu o -nweru onye byarụ ọnguta iwhe ghu, ba ajịkakwa l’ị tịi ngẹdu iyẹ ya.

Oye ndu ọhogu obu

(Luk. 6:27-28,32-36)

43“Unu nụhawaru l’a sụru: ‘Unu ye ndu unu lẹ whẹ l’eshi ọnya obu, unu akpọ ndu ọhogu unu ashị.’ 44Ọle iwhe mbẹmua l’ekfuru unu bụ: unu ye ndu ọhogu unu obu. Unu ekfujeru nụ Chileke l’iswi ẹhu ndu ono, l’akpa unu ẹhu, 45nke ọwhu unu l’a-bụ ụnwu nke Nna unu ọwhu bu l’imigwe. O noo l’ọo ya l’emeje t’ẹnyanwu waarụ ndu l’eme ẹji mẹe ndu l’eme ree. Ọ kwarụ iya whọ l’emeje tẹ mini chịaru ndu dụ chịriri mẹe ndu l’adụa chịriri. 46Nteke bụlewho l’ọo ndu yeru unu obu bẹ bụ ndu ọwhu unu yeru obu nwẹkiya, ?ọo ẹgube obunggo gụnu bẹ Chileke l’e-bu unu l’ono? ?Tọ hẹdua nno bụ gẹ ndu l’ana akịriko l’emeje iya? 47Nteke bụ l’ọlewho ndu unu lẹ whẹ l’eshi ọnya bẹ unu l’ekeleje ekele kpụ, ?ọo gụnu bẹ bụ iwhe ọbu unu ka ndu ọdo ememe? ?Tọ hẹdua nno bụ gẹ ndu l’ẹte amaa Chileke l’emeje? 48Ọo ya bụ t’unu dzua oke gẹ Nna unu bu l’imigwe dzuru.

6

Ome iwhe-ọma

1“Unu kwabẹkwa ẹnya t’unu ba anọ eme t’ẹnya l’ọha whụ unu l’unu dụ chịriri. Ọdumeka bẹ Nna unu ọwhu bu l’imigwe l’ẹte abyakwaa l’ebu unu obunggo iya.

2“Ọo ya bụ, nteke l’iime iwhe-ọma be ejekwa akfụru lẹ nggamgbo ryaa ya aryarya. Be emekwa gẹ ndu iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze whẹ ono l’emeje l’ime ụlo-ndzuko ndu Ju mẹe l’agụga echi-ụzo. Whẹ l’anọjelewho eme iya nggẹ ndiwhe ajaa whẹ. Tẹ mu kfukwaaru iya unu hoo haa; ọwaakwaa obunggo iya bẹ whẹ l’anatadzu nno. 3Ọle nteke l’iime iwhe-ọma, be ekwekwa t’ẹka-ịcha ghu marụ iwhe ẹka-ụtara ghu l’eme. 4Ọo ya bụ l’iwhe ọma l’iime bẹ l’ii-meje gẹ-woo l’iime iya l’edomi, ọo ya bụkwanu Nna ghu ono, l’awhụje iwhe e meru l’edomi ebua ghu obunggo iya.

Okfu anụ Chileke

(Luk. 11:2-4)

5“Nteke unu l’ekfu anụ Chileke, t’unu be emejekwa g’ọo ndu iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze whẹ ono. Whẹbedua bẹ iwhe l’adụje whẹ ree bụ tẹ whẹ je asụgabe onwowhe l’echi ụlo-ndzuko ndu Ju mẹe l’agụga echi-ụzo ekfu anụ Chileke, nke ọwhu ẹnya l’ọha l’a-whudzuru whẹ. Tẹ mu kfukwaaru iya unu hoo haa; ọ waakwaa obunggo iya bẹ whẹ l’anatadzu nno. 6Ọle ọbu, nteke gụbedua l’ekfu anụ Chileke, tụgburu bamihukwaro l’ime mkpu ghu, guchia ụzo aguchi nọdu l’ẹka ono kfuru nụ Chileke bụ Nna ghu, l’aata awhụje l’ẹnya. Ọo ya bụ nke ọwhu Nna ghu ono l’awhụje iwhe l’eeme l’edomi l’e-bukwanu ghu obunggo iya.

7“Nteke unu l’ekfu anụ Chileke, t’ọ bọ bụkwa iwhe unu kfugehawaru unu ekfuwhu iya azụ ọdo, gude edo nwogodorigodo g’ọo ndu l’ẹte amaa Chileke. Whẹbedua l’anọje arị lẹ Chileke l’a-nụ olu whẹ mẹ whẹ dota iya l’igwe. 8Ọo ya bụ, t’unu ba awọtakwa ẹka whẹ, lẹ Nna unu bẹ mahaakwarụ iwhe unu bya l’a-sụ t’ọ nụ unu tẹmenu unu kfude t’ọ nụ iya unu.

9“Ọ waa g’unu l’e-kfuje nụ Chileke ndọwa:

“ ‘Nna anyi ọwhu bu l’imigwe;

t’e dobe ẹwha ghu nsọ.

10Goshinu l’ọo ghu bụ eze.

T’e mejee iwhe bụ uche-obu ghu lẹ mgboko,

lẹge l’eemeje iya l’imigwe.

11Nụnu anyi nri mbọku lẹ mbọku;

nri l’e-dzu anyi eriri l’ụboku.

12Gụaru anyi nvụ l’emeswe, anyi mesweru ghu,

lẹge anyịbedua l’agụjekwaruwho

ndu mesweru anyi nvụ.

13Be ekwekwa t’anyi dalahụ l’iwhe l’a-data anyi.

Nafụta-chikwaa anyi t’anyi ba

abahụ l’ẹka Onye-Ejo-Ụboku.’

14O noo l’ọ -bụru l’unu l’agụjeru ndu ọdo nvụ l’iwhe-dụ-ẹji whẹ meru unu, Nna unu ọwhu bu l’imigwe l’a-gụjekwaaruwho unu nvụ nteke unu meru iya iwhe-dụ-ẹji. 15Ọle ọbu, nteke bụ l’unu ta agụjeduru ndu ọdo nvụ mẹ whẹ -mee unu iwhe-dụ-ẹji, ọo ya bụ lẹ Nna unu ta abyadụ l’a-gụru unu nvụ l’iwhe-dụ-ẹji unu meru iya.

Ọswi ẹgu ekfu anụ Chileke

16“Nteke unu l’aswị ẹgu ekfu anụ Chileke, unu ba agbanwụbejekwa iwhu agbanwụbe, lẹge iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze whẹ ono l’emeje. Nkele whẹ l’edobeje iwhu oshihu-ụka oshihu-ụka, nke ọwhu bụ onye whụru whẹ nụ, onye ọbu amawarụro lẹ whẹ l’aswị ẹgu ekfu anụ Chileke. Tẹ mu kfukwaaru iya unu hoo haa; ọ waakwa obunggo iya bẹ whẹ l’anatadzu nno. 17Ọle nteke l’ịiswi ẹgu, swakwaa iwhu jịa mmanụ, 18nke ọwhu l’ọoto dụa onye l’ama l’ịiswi ẹgu, gbahalẹwho Nna ghu ono, l’ẹte awhụje l’ẹnya. Ọo ya bu Nna ghu ono l’awhụje iwhe l’eeme l’edomi ebukwanua ghu obunggo iya.

Ẹku imigwe

(Luk. 12:33-34)

19“Unu ba akpakwa ẹku kụberu onwunu lẹ mgboko-o, bụ ẹka l’ọo-gba ẹgba, mkpu atapyashịa ya, ndu oshi eje egwoo ya. 20Unu gbechia kpaa ẹku doberu onwunu l’imigwe, mbụ l’ẹka l’ọotoo byaa l’a-gba ẹgba, mkpu ta atapyashị iya, ndu oshi te eje iya egwota. 21O noo l’ọo ẹka ẹku ghu kakọta ghu mkpa dụ, bẹ bụ ẹka obu ghu l’adụjekwawho.

Íwhóró nke ogwẹhu

(Luk. 11:34-36)

22“Ọo ẹnya bẹ bụ oryọku, nọ l’ẹhu madzụ; ọo ya bụ lẹ nteke ẹnya doru ghu edo, ogwẹhu ghu abụkotaru íwhóró nkụchi. 23Ọle nteke ẹnya l’ete edoo ghu edo, ogwẹhu ghu abụkotaru ẹkpuroochi nkụchi. Nteke bụkwanu l’íwhòrò, dụ l’ime ghu gbee bụru ẹkpuroochi; ha, lewaro g’ẹhu ọbu l’a-bụkota tsụrikiti ẹkpuroochi!

Chileke me iwhe enwenwe

(Luk. 16:13; 12:22-31)

24“Ọ tọ dụdu onye l’achịtaje nnajị labọ ejekotaru ozhi l’ugbo lanụ, t’ọ bọ kpọ onye lanụ ashị ye onye ọwhu obu, ọdua ya eyeru ẹhu l’ozhi nke onye lanụ, apa nke onye ọwhu ẹka lanụ. Unu ta anọkwa etso ụzo Chileke, unu achịkwawho nta ẹku l’ugbo lanụ.

25“O noo iwhe meru mu sụ unu, t’unu ba achịkwa uche l’ẹka l’okfu ndzụ unu; l’okfu iwhe unu l’e-ri ọdua l’ọo iwhe unu l’a-ngụ. Unu eje achịje uche l’ẹka l’okfu uwe, unu l’e-yeje l’ẹhu. ?Mẹ ndzụ ta akanụa mkpa karụ nri. ?Mẹ ogwẹhu ta akanụa mkpa karụ uwe. 26Unu lewaro ụnwu-ẹnu l’ewhe l’eli; o too mebejekwa iwhe l’alị, to jeje akpata l’ẹka e meberu iya woba l’ọba, ọle Nna unu, bu l’imigwe l’anọjekwaa azụ whẹ. Unu ta amadụ l’unubẹdua ka ọbu ọkpobe iwhe amamẹ ụnwu-ẹnu. 27?Tẹ ndẹe onye ọwhu ọbu lẹ g’unu ha bụ: ?ọ -chịnyaaru uche l’ẹka, ya eyekwa ujiku owhu lẹ ndzụ iya.

28“?Ọo gụnu meru unu chịru uche l’ẹka l’okfu uwe oye l’ẹhu? Unu lewaro nkashị-iyi gẹ l’ọonoje evukaa l’ime ẹgbudu; o too sejekwa anya, tọo gbajẹ oghu gude kwaa uwe. 29Ọle iwhe mu l’ekfuru unu bụ; ọ tọ dụkwa m’ọo Sólomọnu whọ, bụ iya kagezhia oyetaru uwe, l’ama ụma, yeru ọwhu l’amabe ụma g’ọo nkashị-iyi lanụ. 30Ọ -bụru lẹ Chileke letaberu ẹswa dụ l’ẹgbudu ẹnya nno, nke anọ eme iya t’ọ ma ụma l’iwhe bụ: ọ -nọdu ndzụ l’ẹgbudu ntanụ, echile e tsebe iya l’ọku; ?too gbechiduanu ka unu oleta ẹnya, akwa unu ngwa? mbụ unubẹdua, ekwekwe unu kweru l’ẹte abaa nwishi-a. 31Ọo ya bụ, t’unu ba achịjeshi uche l’ẹka ekfu: ‘?O zhia gụnu bẹ anyi l’e-ri?’ Ọdua ‘?O zhia gụnu bẹ anyi l’a-ngụ?’ ọdua ‘?O zhia gụnu bẹ anyi l’e-ye l’ẹhu?’ 32O noo l’ọo iwhe lile ono bẹ ndu l’ẹte amaa Chileke tụkoru achọkaa. Nna unu, bu l’imigwe machakwarụ-a lẹ mkpa iwhe lile ono bẹ dụkota unu. 33Ọo ya bụ, t’unu vuadaru ụzo chọodaa ụzo gẹ l’ee-shi tẹ Chileke bụru eze lẹ ndzụ unu, mẹe gẹ l’ee-shi t’unu dobe onwunu chịriri l’iwhu Chileke ono; iwhe lile ono g’ọ ha abụkotaru iwhe Chileke l’e-yekwaru iya unu eyekwa. 34Ọo ya bụ, t’unu ba achịshi uche l’ẹka l’iswi echile, l’echile l’a-chịa uche l’ẹka l’okfu ẹhu onwiya. Nsogbu nke ntanụ dzuwaru ntanụ.

7

Okpe ndu ọdo ikpe

(Luk. 6:37-38,41-42)

1“Unu be ekpekwa ndu ọdo ikpe nggẹ Chileke te ekpekwaro unu ikpe. 2Ishi iya bụru l’ọo iwhe unu gude kpee ndu ọdo ikpe bẹ l’ee-gude kpee unubẹdua. Ọ bụru iwhe unu gude tụru iwhe nụ ibe unu bẹ Chileke l’e-gudekwawho tụru nụ unubẹdua. 3?Ndẹe iwhe meru l’ịiwhuje nwa mkpaba dụ nwanna ghu l’ẹnya, ọle ị tịi whụkwanu ọwhu ha g’ọo osweru, dụ ghu l’ẹnya nke ghu? 4Ọdo bụ, ?ndẹkwanu gẹ l’ịi-gbee sụ nwanna ghu ono: ‘Gebe tẹ mu whụfu ghu mkpaba ono dụ ghu l’ẹnya,’ l’ẹka ọwhu ha g’ọo osweru dụkwa ghu-a l’ẹnya nke ghu? 5Gụbe iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze! Vuadaru ụzo mefuada osweru ono dụ ghu l’ẹnya nke ghu, nggẹ ị dụ ike whụ-rweta ụzo whụfu mkpaba dụ nwanna ghu l’ẹnya.

6“T’unu be ewojekwaru iwhe dụru Chileke nsọ tọgboru nkụta, a nọnyadaawho whẹ ghakọbe bya anmabushilahaa unu anụ anmabushi. Unu be ewojekwaru ákà unu, bụ iwhe vu aswa shii, tọgboro ezhi, a nọnyadaawho ezhi ono gude ọkpa dzọpyashia ya, ghakọbe bya alaa unu nwịrinwiri.

Ọnu iwhe, ọcho iwhe ọwaa ọku ẹka l’ụzo

(Luk. 11:9-13)

7“Unu kfujee t’a nụ unu iwhe, aa-nụ iya unu! Unu chọjee iwhe, unu l’a-chọta iya! Unu kụjee ẹka l’ụzo, aa-gụharu iya unu. 8O noo l’iwhe bụ onye sụru t’a nụ iya bẹ l’aanụjekwa, onye chọru nụ l’aachọtaje, onye kụru ẹka bẹ l’aa-gụharu ụzo. 9Tẹ ?ndẹe g’unu ha dụ onye ọwhu nwa iya l’a-sụ iya t’ọ nụ iya buredi, ya eje eworu ẹwhuru nụ iya? 10Nteke bụ l’ọo ẹma b’ọ sụru t’ọ nụ iya, ya achịru agwọ nụ iya? 11Ọo ya bụ, ọ -bụru l’unubẹdua, bụ ndu l’eme ejo-iwhe l’amajẹ nụ ụnwu unu iwhe dụ ree ?o chianu Nna unu ono, bu l’imigwe ta amadụ nụ unu ọkpobe iwhe, mbụ unubẹ ndu sụru t’ọ nụ iya unu?

12“Ọo ya bụ, t’unu mejeeru ndu ọdo iwhe bụkota-gezhia iwhe dụ unu tẹ ndu ọdo meeru iya unu. O noo iwhe bụ iya chịkotaru iwu Mósisu mẹe iwhe ndu nkfuchiru Chileke kfuru.

Ọnuzo, dụ nwa wẹrere

(Luk. 13:24)

13“Unu shia ụzo ọwhu dụ nwa wẹrere bahụ. O noo l’ụzo ọwhu bụ: madzụ -shia ya onye ọbu alaa l’iyi bẹ ọnu iya ha whosaa, ogborogbo ụzo iya ka ntse eshishi, ọ bụru iya b’a dụ l’igwe awụ eshi. 14Ọle ụzo ọwhu l’eduje madzụ bahụ lẹ ndzụ, o noo bẹ ọnu iya dụ nwa wẹrere tẹhenu ụzo iya l’atsụ l’anụ eshishi, ndu whụru iya nụ habekwa nwa-ahabe.

Oshi ọmi yẹle akpụru iya

(Luk. 6:43-44)

15“Unu zelajekwaaru ndu ono l’anọje adzụshi ejire lẹ whẹ bụ ndu nkfuchiru Chileke. Mbụ ndu l’anọje eme ódòò gẹ whẹ bụ atụru; e je ama lẹ whẹ bụ ágụ́, l’adzugbu atụru. 16Unu l’e-gudewaro umere whẹ marụ ọga madzụ, whẹ bụ. ?Aawọtaje akpụru-ẹra-nwata l’agarambo? ?Tẹ l’aawọtaje ujiru l’oshi uke? 17O nokwawho g’iwhe bụ-zhia ọkpobe oshi l’amịtaje akpụru dụ ree. Ejo oshi l’amịtaje ejo akpụru. 18Ọ tọ dụkwa ọkpobe oshi mịtajeru mebyi, dụ ẹji. O nokwawho gẹ l’ọoto dụkwanua ejo oshi mịtajeru mebyi, dụ ree. 19Iwhe bụkota oshi l’ẹte amịa mebyi, dụ ree bẹ l’ee-gbutsu parụ chee l’ọku. 20Ọo ya bụ, l’unu l’e-gudewaro umere ndu ono, l’adzụshi ejire sụ lẹ whẹ l’ekfuchiru Chileke l’eme, marụ ọga madzụ whẹ bụ.

Mu ta amadụ onye unu bụ

(Luk. 13:25-27)

21“Ọ tọ bụgbabekwa gẹ l’aahajẹ eku mu: ‘Onye-Nwe-Ọha, Onye-Nwe-Ọha,’ bẹ Chileke bụ eze lẹ ndzụ whẹ. Onye ọ bụ eze lẹ ndzụ iya bụlekwawho onye meru iwhe dụ Nna mu ono bu l’imigwe ree. 22Mbọku ikpe ono bẹ l’aa-ha l’igwe sụ mụbe Jisọsu: ‘Onye-Nwe-Ọha-e! Onye-Nwe-Ọha-e! Mẹ anyi shikwa egudeje ẹwha ghu ekfuchiru Chileke, anyi shi egudejekwawho ẹwha ghu achịshi ọgvu, shi egudejekwawho ẹwha ghu emekota igweligwe iwhe-awhụrulenya.’ 23Nteke ono bẹ mu l’a-karụ whẹ sụ whẹ: ‘Mu ta amajẹkwa onye unu bụ ilile. Unu gbashikwa mu l’iwhu g’unu ha unubẹ ọ-karia-ẹka whẹ ono!’

Ụmadzu labọ, l’atụ ụlo

(Luk. 6:47-49)

24“Ọo ya bụ l’iwhe bụ onye l’anụkota okfu lile-e mu l’ekfushi-a, emekota iya eme bẹ l’a-dụ g’ọo nwoke marụ ágụ, gvumiru alị egvumi tụa ụlo iya l’eli ẹwhuru. 25Tọ dụ iya bụ l’igweli abya achịa oke mini, whẹrewhere whee, utso bya agbaa: ọ bụkotaru l’eli ụlo ono, ụlo ono ta ada, o noo nkele ọo l’eli ẹwhuru b’e gbuberu ukfu iya. 26Ọle onye l’anụ okfu-a, mu l’ekfu-a, onye ọbu te eme iya eme bẹ dụa g’ọo onye eswe, je je atụa ụlo iya l’eli nvẹja. 27Igweli bya achịa oke mini, utso bya agbaa, whẹrewhere whee: ọ bụkotaru l’eli ụlo ono, gụbe ụlo whọhunu daa gburugudu, daa nke ọwhu ọ dụ biribiri.”

Ike, shi Jisọsu l’ẹka

28Tọ dụ iya bu Jisọsu kfugelewho iwhe ono; iwhe ono, l’oozhi kpụbekota ndu nụru iya nụ ọnu okfu. 29O noo l’oozhi iwhe g’ọo onye ike dụ l’ẹka. O to zhidu iya g’ọo ndu o-zhi-iwu whẹ.

8

Jisọsu l’eme t’onye njọkirehu l’eme mehu

(Mak. 1:40-45; Luk. 5:12-16)

1Tọ dụ iya bụ, Jisọsu shilewho l’eli ugvu ono nyizeta, igweligwe madzụ wụru tsoru iya. 2Nwoke lanụ njọkirehu l’eme bya abyakfuta iya, bya abaarụ iya ẹja sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha, ọ -bụru l’ọ dụ ghu mma l’uche bẹ l’ịi-dụkwa ike mee mu tẹ mu mehu, t’a ba asọhe mu nsọ.” 3Jisọsu bya amachịa ẹka mee nwoke ono l’ẹhu sụ iya: “Ọ dụ mu mma l’uche, mehuwaro bụru onye l’aata asọhe nsọ.” Nteke onowho, njọkirehu ono mishihu nwoke ono l’ẹhu. 4Jisọsu sụ iya: “Ba adụbukwaa onye l’ii-kfuru iya. Tụgbulekwaruwho je egoshi onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke onwoghu t’o lerwee ghu ẹnya. Gụ eje egwodzua ngwo-ẹja ono onye e meru t’a ba anọhe asọ nsọ l’anụje, bya anụ Chileke lẹge Mósisu tụru iya l’iwu. Ọo ya bụ nke ọwhu ọha l’a-tụkota marụ l’ẹhu dụwa ghu mma.”

Jisọsu l’eme t’ẹhu dụ nwozhi onye ishi ojọgu mma

(Luk. 7:1-10)

5Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu abahụdelewho Kapániyọmu, o nweru onye ishi ojọgu l’achị ndu ojọgu ụkporo ugbo ise, byakfutaru iya bya aryọo ya aryọryo sụ iya: 6“Onye-Nwe-Ọha, nwozhi mu bẹ dabukwaru l’ụlo ntaa, ọ bụru iwhe l’eme iya nụ l’emeshi iya ike, nke ọwhu l’ọoto ghajẹ agha, mbụ ọ lẹwho l’oojegbu onwiya l’iwhe-ọtsulanu.”

7Jisọsu sụ iya: “Mu l’a-bya bya emee ya t’o mehu.”

8Onye ishi ojọgu ono sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha mẹ mu ta adụkwa nke l’ịi-bata ibe mu. Iwhe mu l’ekfu kwaa t’i kfua okfu-ọnu mmaanụ, i -kfuwa iya bẹ nwozhi mu ono l’e-mehulekwawho. 9Lẹ mbẹmua bụkwa onye nọ madzụ l’ẹka, o nwekwaruwho ndu ojọgu nọ mbẹmua l’ẹka. L’ọobuje, mu -sụ onye ọwa: ‘Jee ọwa,’ onye ọbu ejee ya. Mu -sụ onye ọdo: ‘Bya,’ ya abya. Mu abya asụ nwozhi mu ọwa: ‘Mee ọwa,’ ya emee ya.” 10Jisọsu nụlewho iwhe ono, ọ tụfu iya ẹhu. Ọ sụ ndu l’awụ etso iya: “Iwhe mu l’ekfuleruwho unu bụ: l’alị Ízurẹlu kpaa-whuu bẹ mu l’ẹteke awhụjekwaa onye kwetaberu g’ọo nwoke-e ya. 11Iwhe mu l’ekfuru unu bụ l’aa-dụ l’igweligwe shi l’ụzo ẹnyanwu-awata mẹe l’ụzo ẹnyanwu-arịba bya, whẹ lẹ Ébirihamu, mẹe Áyiziku, mẹe Jékọpu anọdu ria nri nteke ono Chileke l’e-goshi l’ọo ya bụ eze. 12Aa-gbechia chịta ndu ọwhu ọ gbarụ nke tẹ whẹ bụru ndu Chileke bụ eze whẹ ọbu chịru ghaa l’ogboduwhu ẹka ẹkpuroochi gbarụ tsụrikiti. O noo ẹka whẹ l’a-nọdu ryaa ejo ẹkwa, taa ikireze.” 13Jisọsu kfugee nno, ọ sụ onye ishi ojọgu ono: “Jeshiwaro, l’ọo g’i kwetaru l’ọo-dụru ghu bụ gẹ l’ọo-dụru ghu.” Ọ bụleruwho nteke ono bẹ nwozhi nwoke ono mehulekwaruwho.

Jisọsu l’eme igweligwe ndu ẹhu l’emekaa tẹ whẹ mehu

(Mak. 1:29-34; Luk. 4:38-41)

14Jisọsu bya abata ibe Pyita, ọ bya awhụa lẹ ne nyee Pyita bẹ zẹe l’ẹwhoku. 15Ọ bya abyaa nwanyị ono ẹka l’ẹka. Ẹwhoku ono nwubuhu iya, ọ gbalihu kwalahaarụ Jisọsu ẹbyii. 16O be l’urwẹnyashi mbọku ono, e dutageeru Jisọsu igweligwe ndu ọgvu bugee l’ẹhu. L’oogudeje okfu-ọnu iya chịfukota ejo-maa ono g’ọ ha, mẹkota iwhe bụ ndu ọwhu iwhe l’emekaa, o mekota whẹ ẹhu dụkota whẹ mma. 17Iwhe lile ono bẹ mekotaru nụ, nke ọwhu iwhe o kfuru mbụ Ayizáya onye nkfuchiru Chileke l’a-vụkota. Mbụ ọwhu o kfuru sụ: “O vutaru iwhe-ememe, l’eme anyi l’onwiya, vutakwawho ẹhu-ba-dụ-mma l’eme anyi.”

Ndu l’ee-bekochaa etso ụzo Jisọsu

(Luk. 9:57-62)

18Tọ dụ iya bụ; Jisọsu bya awhụlewho igweligwe ndu ono, nọ-wheru iya mgburumgburu, ọ sụ ndu l’etso ụzo iya: “Unu t’anyi dafụ azụ ẹnyimu azụ iya ọwhu.” 19Nwoke lanụ, bụ onye o-zhi-iwu byakfuta iya bya asụ iya: “Sụa, O-zhi-iwhe, mu l’a-nọ-zhiawho etso ghu eje iwhe bụ ẹka l’iije.” 20Jisọsu sụ iya: “Ụwhegu nweru ẹnu ẹka l’ọoraduje, ẹ̀nù, l’ewhe l’eli nweru ẹkfunu ẹka l’ọoradujekwawho. Ọle Abụbu-Ndiwhe te enwedu ẹka bụ ẹka l’oo-dobeje ishi.” 21Onye ọdo lẹ ndu l’etso ụzo iya sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha, ngabẹkwawho tẹ mu je eliadaa nna mu.” 22Jisọsu sụ iya: “Bya etsoru mu, haa ndu nwụhuru anwụhu tẹ whẹ lia ndu nke whẹ nwụhuru anwụhu.”

Jisọsu l’eme tẹ whẹrewhere nọdu doo

(Mak. 4:35-41; Luk. 8:22-25)

23Jisọsu bahụlewho l’ụgbo, ndu l’etso ụzo iya tsoru iya. 24Ọo ya bụ, eze oke whẹrewhere wata ewhewhe, wheshide ike nke ọwhu oke akpara-mini tụlahaaru l’eze-ẹnyimu ono, nke ọwhu mini l’abyawaa oji ụgbo whẹ ono, ọle Jisọsu bẹ zẹero eku mgbẹnya. 25Whẹ byakfuta iya bya ekutee ya sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha dzọo anyi, l’ụgbo l’abyakwa anyi ekpukpu.” 26Ọ sụ whẹ: “Oowa! Unubẹ ndu-a ekwekwe unu kweru l’ẹte abaa nwishi-a. ?Ọo gụnu meru unu l’atsụ egvu?” Ọ gbalihu nteke ono baarụ eze oke whẹrewhere ono mba mẹe eze-ẹnyimu ono; mgboko ono tụko daa rịgbidingu. 27Iwhe ono dụ ndu ono biribiri, whẹ kfulahaa sụ: “?Ọo ẹgube madzụ gụnu bẹ nwoke-e bụ? ?Onye ọwhu oke whẹrewhere mẹe eze-ẹnyimu l’anụkaaru okfu?”

Jisọsu l’eme tẹ unwoke labọ ọgvu bu l’ẹhu mehu

(Mak. 5:1-20; Luk. 8:26-39)

28Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu adafụlewho azụ eze-ẹnyimu azụ iya ọwhu, bụ iya bụ alị nke ndu Gádara. O rwua ẹka ono yẹle unwoke labọ ọgvu bugee l’ẹhu dzuda. Ndu ono bụru l’ẹka l’eelije madzụ bẹ whẹ shigee fụta. Ọgvu jiru whẹ ẹhu kpikpirikpimu. Ẹngiringaa whẹ l’anọje eme bẹ kpọshiru tọ dụhewaro onye egvu l’ekweje t’ọ dụ ike je ọgha l’uswe ẹka ono. 29Whẹ chishia mkpu sụ: “?Ọo gụnu bẹ anyi lẹ ghu jigba, Nwa Chileke? ?L’ịibyawaa t’ị bya eshi ntaa wata anyi ọnu áwhụ l’oge beke erwua?” 30O nweruwho ikpoto ezhi, nọdu whẹ nwa-otẹnya l’ẹka ono akpa nri. 31Ọgvu ono tụko ryọlahaa Jisọsu sụ iya: “Ọ -bụkwaru l’ịichifu anyi, hakwaa t’anyi wụba l’ime ikpoto ezhi who.” 32Jisọsu sụ whẹ: “Unu lọbaru.” Ọgvu ono zefuta l’ẹhu unwoke ono wụba igwe ezhi ono l’ẹhu. Tọ dụ iya bụ, ikpoto ezhi ono g’ọ ha achapuhaa ọso gburugburugburu, gbazeta l’owe kperekpere ẹka ono, je awụba l’eze-ẹnyimu ono. Mini rigbushikota iya g’ọ ha. 33Ndu l’eche ezhi ono gbakashịhu, je edokota iwhe lile ono, meru nụ l’ime mkpụkpu, dokwaawho g’ọ nwụru ndu ono, ọgvu shi bugeeru l’ẹhu ono. 34Tọ dụ iya bụ lẹ mkpụkpu ono l’owhu awụfuta, byakfutashia Jisọsu. Whẹ whụlewho Jisọsu, whẹ ryọlahaa ya t’ọ gbashi lụfuru whẹ l’alị whẹ.

9

Jisọsu l’eme onye iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ t’o mehu

(Mak. 2:1-12; Luk. 5:17-26)

1Ọo ya bụ, Jisọsu bya abahụ l’ụgbo, daa eze-ẹnyimu ono, lwatashia mkpụkpu whẹ. 2O nweru ndu patarụ iya nwoke iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ. Nwoke ono zẹe l’iwhe-azẹe a parụ iya bya. Jisọsu whụlewho lẹge ndu ono gude kwetabe lẹ ya l’a-dụ ike mee tẹ nwoke ono jee ije, ọ sụ nwoke ono iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ: “Nwa mu, nweru iya obu. A gụwaru ghu nvụ lẹ iwhe-dụ-ẹji i metagbaberu.” 3Tọ dụ iya bụ, ndu o-zhi-iwu harụ arị l’ime obu whẹ sụ: “Nwoke-e l’etukwa onwiya Chileke.” 4Jisọsu malẹkwaruwho iwhe dụ whẹ l’obu, ọ sụ whẹ: “?Ọo gụnu meru iwhe unu l’arị ẹjo ọriri l’obu unu? 5?Ndẹe ọwhu ka ntse ekfukfu: ?ọo t’a sụ iya: ‘A gụwaru ghu nvụ l’iwhe bụ-zhia iwhe-dụ-ẹji i metagbaberu,’ tọo t’a sụ iya: ‘Gbalihu jee ije’? 6Ọo l’ọo nggẹ unu makwanụru lẹ Abụbu-Ndiwhe bẹ nweru ikike ọguru madzụ nvụ l’iwhe-dụ-ẹji onye ọbu metagbaberu lẹ mgboko-o.” Ọ sụ nwoke ono iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ “Gbalihu l’ẹka ono pata iwhe-azẹe ghu lashia ibe ghu.” 7Nwoke ono zhilihu tụgburu lashia ibe iya. 8Igweligwe ndu ono whụlewho iwhe meru nụ, whẹ tsụlahaa egvu jalahaa Chileke, onye bụ iya meru tẹ ndu madzụ dụ ike mee ẹgube iwhe ono.

Jisọsu l’eku Mátiyu

(Mak. 2:13-17; Luk. 5:27-32)

9Tọ dụ iya bụ, Jisọsu fụta l’ẹka ono, tụgburu lụfushia. O jenyazhiawho l’echi-ụzo, ọ whụa nwoke lanụ ẹwha iya bụ Mátiyu g’ọ sụgaberu onwiya l’ụlo okpoga akịriko. Jisọsu sụ iya: “Mátiyu, tsoru mu.” Mátiyu gbashilekwawho tsoru iya. 10Ọo ya bụ, Jisọsu whẹ je erilahaa nri l’ibe Mátiyu. Igweligwe ndu akịriko ọdo mẹwaro ndu ọdo mmaanụ, l’aamakwarụwho ejo ẹka tụkokwawho bya anọdu l’ẹka ono, whẹ lẹ Jisọsu mẹe ndu l’etso ụzo iya tụko eri nri. 11Ndu Fárisii whụle iya whọ, whẹ sụ ndu l’etso ụzo iya: “?Ndẹnu g’e meru onye l’ezhije unu iwhe je anọdu yẹle ndu akịriko mẹe ndu ọdo mmaanụ, l’aamakwarụwho ejo ẹka tụko eri nri?” 12Jisọsu nụle iya whọ, ọ sụ: “Ndu ẹhu dụ mma ta akpajẹkwa ishi onye l’eme ọgvu, ọ kwa ndu ẹhu l’eme bẹ l’akpajẹ iya. 13Sụa, unu je anwụa iwhe okfu ọwa fụtaru: ‘Iwhe l’agụ mu ta abụkwa t’unu gwajẹ mu agwa. Iwhe l’agụ mu nụ bụ t’unu mejeeru madzụ obu-imiko!’ O noo nkele mu ta abyadụ oku ndu dụ chịriri, ọ kwa ndu l’eme iwhe-dụ-ẹji bẹ mu byarụ ekuku.”

Nke ọswi ẹgu

(Mak. 2:18-22; Luk. 5:33-39)

14Tọ dụ iya bụ, ndu l’etso ụzo Jọnu baputizimu byakfuta Jisọsu bya asụ iya: “?Ọo gụnu meru iwhe anyi lẹ ndu Fárisii l’atụkoje aswị ẹgu ekfu anụ Chileke nteke nteke, ọwhube ndu l’etso ụzo ghu ta aswịje?” 15Jisọsu sụ whẹ: “?Ọ dụ ree tẹ ndu e kuru tẹ whẹ bya aswaa ẹswa nwanyị gụje áwhụ l’ẹka onye ọbu kuru whẹ l’ẹswa-nwanyi ono kabẹkwadua nọdu swiru whẹ? Ọle mbọku nọkwaa abya nteke l’aa-nafụ whẹ onye ono, l’alụ nwanyị nke ọwhuu, bụ iya kuru whẹ l’ẹswa-nwanyị ono. O noo nteke whẹ l’aswịlahaa ẹgu ndono.

16“Ọ tọ dụdu onye l’ewotaje ẹkwa ọwhuu gude gbachia ẹka akahụ uwe lakahụru alakahụ. O noo lẹ nke ọwhuu ọbu, e gbee gude jee t’a gbachia ya l’a-lakabaa akahụ uwe ono, njọ ẹgbeenu kabaanụ njọ l’ẹgube ụzo, l’a-dụ iya nteke ono. 17O nokwawho gẹ l’eete awụjeru akụru mmẹe ọwhuu ye lẹ akahụ ẹda mmẹe9:17 Ndu Ízurẹlu l’eyeje mmẹe l’ẹda e gude akpọ-anụ mee. Ẹda mmẹe nkewhe bẹ yẹle mbo mmẹe nke anyi bụ iwhe lanụ., l’akaa aka. Onye wụru iya ye iya, mmẹe ono agbafua ẹda mmẹe ono. Mmẹe ono awụshihu, ẹda mmẹe ono abụkwaruwho iwhe iyi yitaru. Akụru mmẹe ọwhuu bẹ l’aawụjeru ye l’ẹda mmẹe ọwhuu, karụ aka. Ọo ya bụ, whẹ ẹbo ono atụkokwanu dụ.”

Nwa onye ishi mẹe nwanyị nsọ l’eme

(Mak. 5:21-43; Luk. 8:40-56)

18Tọ dụ iya bụ, Jisọsu kpụkwaduru-a iwhe lile ono l’ọnu ekfuru whẹ, onye lanụ l’ime ndu ishi ụlo-ndzuko byakfuta iya bya abaarụ iya ẹja sụ iya: “Nwatibe mu nke nwanyị bẹ bụlekwawho ntaa b’ọ tubuhuru ume. Ọle g’ọ dụ lẹe, bya bya ebyia ya ẹka. Ẹka ghu -rwuzhiwa iya l’ẹhu bẹ l’ọo-nọdua ndzụ.” 19Jisọsu yẹle ndu l’etso ụzo iya wulihu tsoru iya, whẹ jeshia.

20O nweruwho nwanyị, nọ l’ẹka ono nsọ nwanyị mewaru awha iri l’ẹbo. Nwanyị ono shia Jisọsu ụzo azụ bya emee ẹka l’ogboromọnu uwe iya. 21O noo lẹ gụbe nwanyị sụhawaru onwiya: “Ẹka mu rwuzhiakwaa mbụkwaa m’ọo l’uwe Jisọsu bẹ mu l’e-mehulekwawho.” 22Jisọsu bya aghachi whụa ya, bya sụ iya: “Nwada mu, tẹ obu shihu ghu ike. Ekwekwe i kweru bẹ mewaru ghu i mehu ọbu.” Shitalewho nteke ono, nwanyị ono mehu.

23Jisọsu rwulewho ibe onye ishi ụlo-ndzuko ono, ọ bya akpolwu igwe-ọha nọ l’ẹka ono atụ ụzu mẹe ndu l’awhụ opu. 24Ọ sụ whẹ: “Unu fụta-gezhia g’unu ha. Lẹ nwamgbọko ono ta anwụhukwa anwụhu, ọ kwa mgbẹnya bẹ l’ooku.”

Whẹ nma iya ụzu nchịchochi. 25A chịshi-gelewho igweligwe ndu ono etezhi, Jisọsu bya ekpuba l’ime ụlo je alọta nwamgbọko ono l’ẹka. O teta gbalihu. 26Akọ iya ngakọta uswetuma iya ono mgburumgburu.

Jisọsu l’eme unwoke labọ, l’atsọ ishi tẹ whẹ whụje ụzo

27Jisọsu fụtakwa l’ẹka ono, tụgbua, jenyalewho l’echi-ụzo, unwoke labọ, l’atsọ ishi l’etso iya; whẹ l’echi mkpu asụje: “Nwa Dévidi, meeru anyi obu-imiko!” 28Jisọsu bahụlewho l’ụlo, ndu ono, l’atsọ ishi byakfuta iya l’ụlo ono. Jisọsu sụ whẹ: “Unu kwetaru-a lẹ mu l’a-dụ ike mee iwhe ono?” Whẹ sụ: “Ee!” 29Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu abya emee whẹ ẹka l’ẹnya sụ: “T’ọ dụkwaru unu g’unu kwetaberu.” 30Whẹ sakọta ẹnya. Whẹ whụlahaa ụzo. Jisọsu bya anmashịaru whẹ ọkwa ike sụ whẹ tẹ whẹ be emekwa t’o nweru onye l’a-ma nụ. 31Whẹ tụgbulerua lụfu je ekfukashikota nke Jisọsu, ọ ngakọta alị ono mgburumgburu.

Jisọsu l’eme onye l’ete ekfu okfu t’o kfua okfu

32Whẹ lụfudelewho, e dutashiaru Jisọsu onye ọbu ọgvu bu l’ẹhu. Onye ono te ekfu okfu. 33Jisọsu chịfulewho ọgvu ono, nwoke ono kfulahaa okfu. Iwhe ono kpụbekota ndu ono, dọru l’ẹka ono ọnu okfu. Whẹ sụ: “Ha! Whẹ tẹke awhụbukwaa ẹgube iya ọwa lẹ Ízurẹlu.” 34Ndu Fárisii sụ: “Ọ kwa ike nke onye ishi iwhe bụkota ọgvu bẹ l’oogudeje achịshi ọgvu.”

Jisọsu l’emeru igweligwe madzụ obu-imiko

35Jisọsu tụko iwhe bụ obodo mẹe mkpụkpu ejewhe, ekfu okfu Chileke l’ụlo-ndzuko ndu Ju. L’ọonoje ezhi ozhi-ọma nke abụbu ono, Chileke bụ eze. L’oomekaa t’iwhe bụ ndu ẹhu l’eme mẹe ndu ẹhu mmaanụ ọdo l’eme mehukota, e -behuduru iwhe ọbu, l’eme whẹ nụ dụ ọ dụ agha. 36L’ọobuje nteke ọ whụru igweligwe ndu ono, imiko whẹ adụ iya, nkele whẹ bụ ndu iwhe larụ nghọgeka, whẹ ta amahẹ gẹ whẹ l’e-me iya. Whẹ dụ-gelewho g’ọo igweligwe atụru l’enwee onye l’eleta iya ẹnya. 37Jisọsu sụ ndu l’etso ụzo iya: “Iwhe e meberu l’alị dụakwaa nke t’a bya akpata iya. Iwhe ono bẹ kwatarụ paa ẹka shinene. Ọle ndu l’ese anya t’a kpata iya bẹ hanụka nwanshị. 38Unu kfuru nụ Nnajị nwe iwhe e meberu l’alị t’o ye ndu l’a-bya akpaaru iya iwhe ono.”

10

Ndụ-ishi-ozhi iri l’ẹbo

(Mak. 3:13-19; Luk. 6:12-16)

1Ọo ya bụ, Jisọsu kua ụmadzu iri l’ẹbo ono l’etso ụzo iya tẹ whẹ byakfuta iya. Ọ bya ezhi whẹ tẹ whẹ gudeje ike chịfuje ọgvu, mẹe tẹ whẹ mejee iwhe bụ ndu ẹhu, dụ-gee iche iche l’emekaa tẹ whẹ mehu, mẹe ndu ẹhu mmaanụ ọdo, dụ iche iche l’emekaa tẹ whẹ mehukota. 2Ẹwha ndụ-ishi-ozhi ono whẹ iri l’ẹbo bụ:

onye nke mbụ bụ Sáyịmonu, bụ iya bẹ l’eekuje Pyita,

mẹe nwune iya Ánduru,

mẹe Jémusu nwa Zébedi,

mẹe nwune iya Jọnu Zébedi,

3mẹe Fílipu,

mẹe Batólomiyu,

mẹe Tọ́mosu,

mẹe Mátiyu onye l’ana akịriko,

mẹe Jémusu Álufiyọsu,

mẹe Tádiyọsu,

4mẹe Sáyịmonu ọwhu tso l’ọgbo l’adzọ tẹ alị ndu Ju dụru ndu Ju,

mẹe Júdasu Isukáriyọtu, bụ iya megeeru nọdu lẹ mgbazhi t’e gude Jisọsu.

Jisọsu l’ezhi ndụ-ishi-ozhi tẹ whẹ jee ozhi

(Mak. 6:7-13; Luk. 9:1-6)

5Ọ bụru ndụ-ishi-ozhi iri l’ẹbo-ọ bẹ Jisọsu zhiru tẹ whẹ je ekfua okfu Chileke. Nteke l’oozhi whẹ ozhi-ọma b’o kfuru whẹ iya rwụa whẹ iya arwụ lẹ nchị sụ whẹ: “T’unu ba abahụkwa ibe ndu l’ẹte abụa ndu Ju, unu ta abahụ lẹ mkpụkpu ndu Samériya. 6Iwhe unu l’e-me bụkwa t’unu tụgbulekwaruwho jekfu ndu Ízurẹlu ono bụ ndu dụ g’ọo ụnwu atụru tuwhashihuru etuwhashihu. 7Unu je ezhia whẹ sụ whẹ agha: ‘Chileke l’abyaakwaa egoshi l’ọo ya bụ eze.’ 8Unu emekwaawho ndu ẹhu l’eme tẹ whẹ mehu. Unu emee ndu nwụhuru anwụhu tẹ whẹ teta nọdu ndzụ. Unu emekwaawho ndu njọkirehu l’eme tẹ whẹ mehu t’a sọ-buhu whẹ nsọ, unu achịa ọgvu l’ẹhu ndu ọwhu ọgvu bu l’ẹhu. A nụru iya unu ẹwoma. O nokwawho g’unu l’a-nụ iya ndu ọdo ẹwoma. 9Unu be eyekwa okpoga l’ẹkpa uwe unu. 10T’unu be egudekwa ẹkpa l’ije unu ono, t’unu be eyekwa uwe nkwere labọ. Unu ba achịkwa akpọkpa ọdo nke iche, unu te egude oshi-o-gude-l’ẹka. O noo nkele ọo onye seru ese b’ọ gbarụ t’o rijee iwhe o seru anya iya.

11“Iwhe bụ mkpụkpu m’ọ bụ uwhu-mba unu bahụjeru, unu vujeru ụzo leeda ẹnya onye l’e-kweta t’unu bata. Onye natarụ unu, t’unu bulekwaruwho l’ibe iya. Unu be ejekwa obuwhe l’uwhu l’uwhu, unu bupyabekwa l’uwhu ọbu jeye nteke unu l’a-fụta l’ibiya ọwhu ọbu. 12Uwhu bụ-zhia uwhu, unu bahụjeru, t’unu vujekwaru ụzo kele whẹ ekele sụ whẹ: ‘T’ẹhu ọdu guu dụkwa unu.’ 13Nteke ọ dụ ndu ono ree mbụ abyabya unu byarụ, ọo ya bụ ekele ẹhu ọdu guu, unu keleru whẹ adụru whẹ lẹ ree. Ọle nteke bụ l’abyabya unu byarụ ta adụdu whẹ ree, ekele ẹhu ọdu guu unu keleru whẹ alwawhuru unu azụ. 14Ọle onye jịkaru t’unu ba abatashịru iya l’uwhu, jịkafua lẹ ya ta angabẹdu nchị l’okfu Chileke unu l’ekfu, unu -lụfudekwa l’ibe onye ono, ọbu lẹ mkpụkpu ono, t’unu jịshikwaa udzu-ẹja dụ unu l’ọbochi-ọkpa gude goshi whẹ l’ẹka unu lụfuakwaru iya. 15Ọle tẹ mu mekwaa ya t’o doo unu ẹnya ree: gẹ l’ọo-nwụru ndu alị Sódomu mẹe ndu Gọmóra l’e-gbekwaa bụru iwhe ahata amamẹ lẹge l’ọo-dụ obodo ono mbọku ikpe.

Mkpamẹhu, l’abya nụ

(Mak. 13:9-13; Luk. 21:12-17)

16“Unu lekwa! L’unu dụakwa g’ọo ụnwu-atụru, mu chịakwaru unu ye t’unu jeshia ẹka ágụ́ jiru eji. Ọo ya bụ, t’unu malẹkwaruwho mmamagụ gẹ agwọ l’amajẹ iya. Unu adụ odoo g’ọo ndo. 17Ọle t’unu zejekwaaru ndiwhe. O noo lẹ whẹ l’e-gudeshi unu kpụ-jeru ndu ikpe, e chia unu iwhe l’ụlo-ndzuko lile, whẹ nwe enwe. 18O noo ya, ya abụru l’iswi ẹhu mụbe Jisọsu bẹ l’ee-kwobe kpụkata unu bya edobe l’iwhu ndu ọ-chị-ọha mẹe l’iwhu ndu eze, nnta gẹ l’ee-shi t’unu kfuaru whẹ okfu ẹhu mụbe Jisọsu, kfukwaaru iya whọ ndu l’ẹte abụa ndu Ju. 19Ọle nteke whẹ gudeshiru unu, t’unu ba achịkwa uche l’ẹka nke iwhe unu l’e-kfu ọdua l’ọo g’unu l’e-dobe ọnu kfua ya kpefu onwunu. O noo lẹ oge iya -rwulewho, bẹ iwhe unu l’e-kfu l’a-gbabataa unu l’ọnu. 20O noo l’ọ tọ bụdu unubẹdua l’ekfu okfu ono, ọo Ume Chileke, mbụ Chileke ono bụ Nna unu ono, bu l’ime unu l’ekfu iya.

21“Sụa, nwune l’a-gbakwarụ nwune iya ye t’e gbua, nna agbarụ nwa iya ye t’e gbua, ụnwu madzụ awata okwefuru ndu nwụru whẹ nụ ike, bya emee t’a kpụta whẹ gbushia. 22Madzụ lile l’e-kwobe nke l’ọo l’unu bụ ndu nke mu kpọ unu ashị. Ọle onye dụ ike taa nshi nọpyabe mu l’ẹka jeye l’ikpazụ bẹ Chileke l’a-dzọfutalekwaa. 23Unu -bahụkwa lẹ mkpụkpu lanụ, whẹ -kpaa unu ẹhu, t’unu hakwaa mkpụkpu ọwhu ọbu tụgburu jeshia lẹ mkpụkpu ọdo. Ọle iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ l’unu te ejekotagekwa mkpụkpu lile dụkota l’alị Ízurẹlu l’owhu, tẹ Abụbu-Ndiwhe bẹka abyaa.

24“Onye l’anwụ iwhe l’ẹka onye l’ezhije iwhe ta akajẹkwa onye ono l’ọonwu iwhe l’ẹka iya onwe ẹnya, ọ kwarụ nno bụ gẹ nwozhi l’ẹte akajẹ onye nwe iya nụ shii. 25T’onye l’anwụ iwhe l’ẹka onye l’ezhije iwhe makwarụwho l’ọo-dakfukwa iya who lẹge ọ dakfuru onye ọbu l’ezhi iya iwhe, ya adakfukwawho nwozhi g’ọ dakfuru onye nwe iya nụ. Ọ -bụru l’ọo onye nwe ụlo bẹ whẹ kuru Biyélezebọbu, o chia nụ ndibe iya bẹ whẹ l’ẹte akadụ nụ anọ ekfubyishi.

Onye unu l’a-tsụje egvu

(Luk. 12:2-7)

26“Ọo ya bụ, t’unu ba atsụjekwa madzụ egvu. L’ọ tọ dụkwa iwhe e kpuchiru ekpuchi, l’ete emekochaa kpuhaa, tọ hẹ l’ọ dụ-zhia iwhe e domiru edomi, l’ete emekochaa madzuru. 27Iwhe mu kfuru unu l’ẹkpuroochi bẹ unu l’e-kfu l’iwhoro, iwhe unu nụru l’ẹka l’aadzụ iya lẹ ndzụdzuka, t’unu jekwa aryaa ya aryarya t’onyenọnu nụ-dzuru iya. 28Unu ba atsụkwa ndu bụ ogwẹhu mmaanụ bẹ whẹ l’a-dụ ike gbua egvu, mbụ ndu bụ, whẹ -gbugewaa ogwẹhu, whẹ eje adụhe ike gbua maa onye ọbu. Onye unu l’a-tsụje egvu bụ onye ono, bụ; o -gbugee egbu, ya enwekwaruwho ike l’oo-gude mee ogwẹhu onye ọbu yẹle maa ya, ya abụru iyi l’ọku-alị-maa. 29?Tọ bụnua peni lanụ bẹ l’eereje ọchi-l’igwe labọ? Ọle ọ tọ hẹkwanu m’ọo l’ọdu m’ọo nnanụ ọwhu l’adarwuje alị, m’ọ -bụa l’ọo uche Nna unu ono. 30Mbụkwa ẹgbushi, dụ unu l’ishi b’ọ gụkotakwaru ọgu nnanụ nnanụ. 31Ọo ya bụ, t’unu ba atsụshi egvu, l’unu ka mkpa karụ igweligwe ọchi-l’igwe.

Ọnodu l’edzudzu-ọha ekfu l’a bụ nke Kuráyisutu

(Luk. 12:8-9)

32“Ọo ya bụ l’iwhe bụ onye kfụru l’edzudzu-ọha kfua l’iya bụ nke mụbe Jisọsu bẹ mu l’e-kfukwawho lẹ mu bụ nke onye ono l’iwhu Nna mu ono, bu l’imigwe. 33Ọle onye kfụru l’edzudzu-ọha kfua lẹ ya ta amadụ onye mụbe Jisọsu bụ, onye ono bẹ mu l’e-kfukwawho lẹ mu ta amadụ onye ọ bụ l’iwhu Nna mu bu l’imigwe.

Ọ tọ dụ nchị-ọdu-ndoo, ọo ogu-ịgba

(Luk. 12:51-53; 14:26-27)

34“Unu ba arịkwa l’iwhe mu byarụ bụ tẹ mu bya emee tẹ nchị dụ ndiwhe ndoo lẹ mgboko. Mu ta abyakwa ome tẹ nchị dụ ndoo. O gbechikwa bụru ọgu e gude ogu-ịgba alwụ bẹ mu byarụ eyeye. 35O noo l’iwhe mu byarụ bụ tẹ mu seta nwoke yẹle nwa iya ishi l’ishi bugba, seta nwata nwanyị yẹle ne iya ishi l’ishi bugba, seta nyee nwa madzụ yẹle niko iya ishi l’ishi bugba. 36Ndu l’e-gbee bụru ọgu swiru madzụ l’a-bụ ndu ọnu-ụlo onye ọbu gẹdegede.

37“O noo l’iwhe bụ onye ka oye ne iya obu, ọbu l’ọ ka oye nna iya obu karụ g’onye ọbu yeru iya mụbe Jisọsu te ekweshikwa ọbu onye nkemu. O nokwawho g’onye ka oye nwa iya nwoke obu, ọdua l’ọo nwa iya nwanyị l’ekweshikwaawho ọbu onye nkemu. 38Iwhe bụ onye l’ete evutaa oswebe ọnwu iya vuru etso mu te ekweshikwa ọbu onye nkemu. 39L’iwhe bụ onye l’achọ tẹ ndzụ iya bụru iya urwu erita lẹ mgboko bẹ l’e-tuwha ndzụ iya. Ọle onye kwoberu iswi ẹhu mụbe Abụbu-Ndiwhe tuwhaa ndzụ iya l’e-nwe ndzụ tututu-mịmimi.

Obunggo

(Mak. 9:41)

40“Sụa iwhe bụ onye gude obu iya nata unu ree-ree-ree bẹ bụkwa mụbe Jisọsu bẹ onye ọbu gude obu iya nata ree-ree-ree. Onye gudekwanu obu iya nata mụbe Jisọsu ree-ree-ree bụkwa onye ono, zhiru mu nụ b’o gude obu iya nata ree-ree-ree. 41Iwhe bụ onye gude obu iya nata onye nkfuchiru Chileke ree-ree-ree, nke l’ọo l’onye ọbu bụ onye nkfuchiru Chileke bẹ Chileke l’e-bukwa obunggo, l’eebuje ndu nkfuchiru Chileke. Onye gudekwanu obu iya nata onye doberu onwiya chịriri ree-ree-ree, nke l’ọo l’onye ọbu doberu onwiya chịriri bẹ Chileke l’e-bukwawho obunggo, l’eebuje ndu dụ chịriri. 42Ọdo bụ l’iwhe bụ onye keru onye lanụ l’ụnwegirima-a mini, mbụ e -behukwaduru ọ -bụru m’ọo oku mini oyi lanụ, mbụ iwhe onye ọbu kwoberu kee ya mini ono bụru l’ọo l’ọ bụ nke mụbe Jisọsu, iwhe mu l’ekfuleruwho unu bụ l’onye ono bẹ Chileke bujekwa obunggo iya.”

11

Ndu Jọnu baputizimu l’ezhi ozhi

(Luk. 7:18-35)

1Jisọsu zhigelewho ndu l’etso ụzo iya whẹ ụmadzu iri l’ẹbo ono iwhe, o shi l’ẹka ono gbashi je awata oozhi ozhi-ọma. Ọ tụko obodo g’obodo ha ezhi iya arya iya aryarya. 2Tọ dụ iya bụ lẹ Jọnu anọdu l’ụlo mkpọro l’ẹka ọ nọ, nụa eze iwhe Kuráyisutu ọbu l’emeshikaa. O ye ndu l’etso ụzo iya sụ tẹ whẹ je ajịta iya sụ iya: 3“?Ọo gụbedua bụ onye ọbu, l’abyanụ ọbu, tọo t’anyi leje ẹnya onye ọdo?”

4Jisọsu sụ ndu ono Jọnu zhiru ozhi ono sụ: “Unu je akọoru Jọnu iwhe lile-e, unu gude nchị unu anụkaa mẹe ọwhu unu gude ẹnya unu awhụkaa. 5Unu sụ iya lẹ ndu l’atsọ ìshì bẹ l’eeme tẹ whẹ whụlahaa ụzo, ndu ngvụru l’ejewaa ije, l’eeme ndu njọkirehu l’eme tẹ whẹ mehukota, ndu l’ada nkụchi l’anụwaa iwhe lẹ nchị, ndu nwụhuru anwụhu bẹ l’eemekwawho tẹ whẹ teta nọdu ndzụ. L’eezhi ndu ụkpa ozhi-ọma. 6Sụa, ẹhu-ụtso bụ nke onye ono mụbe Jisọsu l’ẹte abụa ụkfu akpọpyashi ọkpa.”

7Ndu ono Jọnu zhiru tụgbuleruwho ala, Jisọsu kfulahaaru igwe-ọha ono okfu ẹhu Jọnu sụ whẹ: “?Ọo gụnu bẹ unu jeru awhụwhu l’echi-ẹgu? ?Ọo ogọwa, whẹrewhere l’enwunga enwunga? 8?Ọ bụkwanuru gụnu bẹ unu jeru awhụwhu? ?Unu jeru t’unu je awhụ nwoke gbakụru onwiya ẹkwa, l’ama ụma? Unu lee lẹ ndu l’agbakụje onwowhe ẹkwa, l’ama ụma bụ ndibe ndu eze. 9Mbụ ?ọ hụnu gụnu kparụ iwhe unu lụfuderu? ?Unu jeru t’unu je awhụ onye nkfuchiru Chileke tọo gụnu? Ee! O noo iwhe unu jeru ndono. Ọle mu sụru unu; onye ono unu whụru bẹ gbekwa ka onye nkfuchiru Chileke nkajishi shinene. 10Ọo ya bụ onye ono Chileke kfuru okfu ẹhu iya l’ẹkwo Okfu Chileke sụ: ‘Lee onye ozhi mụbe Chileke, mu l’ezhi iya t’o vuru ghu ụzo je emechaaru ghu ụzo ghu.’ 11Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ: l’ọ tọ dụkwa onye kabaa Jọnu baputizimu shii l’iwhe bụkota iwhe nwanyị nwụru anwụnwu. Ọle t’unu lenuwho l’onye e gbee sụ l’ọo ya bẹ ẹnya nkiya kagee ọlwa alị l’iwhe bụ ndu Chileke bụ eze whẹ bẹ ka Jọnu shii. 12Eshi nkeshi nteke Jọnu baputizimu byarụ byeye ntaa, bẹ Chileke shilekwawho goshita l’ọo ya bụ eze, ndu ọhogu iya shi nkeshi ono meta tẹ whẹ gude ikike-ọkpu kpọshia ya, ndu ọkpehu l’eme tẹ whẹ gude ikike-ọkpu wukfuta iya. 13O noo l’iwhe bụ okfu ndu nkfuchiru Chileke kfukotaru g’ọ ha mẹe iwu shi l’ẹka Mósisu bẹ shizhiawho kpata ẹka mata l’abụbu ono, Chileke bụ eze byeyegekwaa l’oge nke Jọnu. 14Ọo ya bụ, nteke bụ l’ọ -dụ unu uwhere ekweta, unu ekweta. Ọ kwa Jọnu bẹ bụ Eláyija ọbu e kfuru l’ọo-bya ọbu. 15Onye ụzo-nchị dụ t’ọ nụkwa iya whọ!

16“Ọle ọbu ?o zhia gụnu bẹ mu l’a-sụ lẹ ọgbo elenu-a dụ g’ọo ya? Whẹ dụlewho g’ọo ụnwegirima, dọru l’ọma aswa, ekuje ibe whẹ oku, ekfu eyeru whẹ asụje: 17‘Anyi whụru unu opu, unu te ekwe ote egvu; anyi gụa ọgu-ẹkwa, unu te ekwe tsọo áwhụ.’ 18O noo lẹ Jọnu bẹ byarụ nụ, tọ dụ iwhe l’ookweje eriri, t’ọ ngụje iwhe-angụngu, whẹ sụ: ‘Ọgvu bukwa nwoke-e ebu l’ẹhu.’ 19Mbẹdua bụ Abụbu-Ndiwhe bya abyakwanụ bya eride eri, ngụde angụ, whẹ sụ t’e leedawho lẹ nwoke-e bụ o-ri-nri, bụru angụngu anyị-g’anyị, bụru ọnya ndu akịriko mẹe ndu l’eme iwhe-dụ-ẹji. Ọle iwhe mmamagụ Chileke l’eme b’e gude marụ lẹ mmamagụ Chileke ono bụ iwhe kfụru nhamụnha.”

Iwhe l’ee-me obodo, jịkaru Jisọsu

(Luk. 10:13-15)

20Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu abalahaaru obodo ono g’ọ ha mba, mbụ obodo ọ kagezhia o meshi igweligwe iwhe-awhụrulenya. L’ọobaru whẹ iya nke l’ọo lẹ whẹ te ekwedu daa onwowhe ụta, haa ome iwhe-dụ-ẹji lwakfuta Chileke. Ọ sụ whẹ: 21“Nshọo gụbe Kọrazinu! Nshọo gụbe Bẹtusáyida! Nkele nggẹ l’ọo iwhe e wotaru iwhe-awhụrulenya e meshiru l’ime unu je emeshia l’ime Taya yẹle Sáyịdonu mẹ whẹ gege eyehaakwaro uwe-ntsọmawhu, gwọo onwowhe lẹ ntụ gude goshi lẹ whẹ dawarụ onwowhe ụta, hawaa ome iwhe-dụ-ẹji whẹ l’emegbabe, lwakfuta Chileke nteke tehawaruro ẹnya. 22Ọle g’ọ dụ ẹgube-ẹ ntaa bẹ mu sụru unu: iwhe l’a-nwụru ndu Taya mẹe ndu Sáyịdonu mbọku Chileke l’e-kpe ikpe l’a-bụkwa iwhe ahata, amamẹ lẹge l’ọo-dụ unubẹdua. 23Gụbedua, bụ Kapániyọmu! ?Ọ dụ-gee ghu nke t’e kulia ghu t’i sukfuru l’igweli. ?Tị madụ l’aa-gbẹenu kwada ghu, kwadarwua ọku-alị-maa. O noo lẹ nggẹ l’ọo iwhe l’e wotaru iwhe-awhụrulenya ono e meshiru l’ime ghu je emee lẹ Sódomu; mẹ Sódomu gẹge adụkwa byeye ntanụ-a. 24Ọle iwhe mu l’ekfu bụ l’iwhe l’a-nwụru ndu Sódomu l’a-kwa iwhe ahata mbọku ono, Chileke l’e-kpe ikpe, amamẹ lẹge l’ọo-dụ gụbedua.”

Byakfuta Jisọsu bya atụta ume

(Luk. 10:21-22)

25Nteke ono kwawhọ bẹ Jisọsu yeru ọnu sụ: “Mu l’ekele ghu ekele Nna, bụ ghu bụ onye nwe igwe, nweru alị. Iwhe mu kwoberu ekele ghu bụ l’i domiru iwhe lile-e tẹ ndu marụ ágụ mẹe ndu iwhe l’edoje ẹnya ba ama iya. O gbechia bụru ụnwegirima nshị-a ya, l’ẹte amaa ágụ bẹ i gbechia bya atọkashiaru iya. 26Ee, Nna, o nolewho g’ọ zụru ghu nkwe l’obu, ọ bụkwaruwho nno bụ g’ọ dụ ghu ree t’i mee ya.

27“Sụa, Nna mu yekotawaru mu iwhe lile l’ẹka. Ọ tọ dụkwa onye marụ onye Nwa bụ gbahaa Nna. O nokwawho gẹ l’ọoto dụa onye marụ onye Nna bụ, gbahalẹwho Nwa, ọdo bụwaa l’ọo onye Nwa ono họtaru goshi iya.

28“Unu byakfuta mụbe Jisọsu g’unu ha bụru ndu l’esegbu onwunu l’anya, bụru ndu e boru ivu-ẹrwa. Mu l’e-zhi iya unu, t’unu tụta ume. 29O noo lẹ mu bụ odomodoo, bụru onye wozetaru obu alị. Unu bya tẹ mu l’unu lịru nggẹ unu nwụta mu iwhe l’ẹka. Mu l’e-me tẹ meji nmakfuru unu anmakfuru. 30L’iwhe mu boru unu tẹ unu vuru ta abụdu iwhe l’anyị ẹrwa. Ivu nkemu dụ wherekpongu.”

12

Mbọku ọtuta-ume ndu Ju

(Mak. 2:23-28; Luk. 6:1-5)

1Ọ bya ebe ujiku lanụ, mbọku ono bụru mbọku ọtuta-ume ndu Ju, Jisọsu l’aghata l’ẹgu ẹka a kụru iwhe ọbu dụ g’ọo akpe. Ndu l’etso ụzo iya gbukolahaa ishi-iwhe ono ata nkele ẹgu l’agụkwanu whẹ. 2Tọ dụ iya bụ lẹ ndu Fárisii awhụle whẹ whọ, whẹ sụ iya: “Leedanu mẹ ndu l’etso ụzo ghu bẹ l’emekwa iwhe dụru anyi lẹ nsọ ememe mbọku ọtuta-ume.” 3Jisọsu sụ whẹ: “Unu tẹke agụdua ẹkwo-okfu Chileke gụ-vu iwhe Dévidi meru nteke ẹgu l’agụ iya, agụ ndu yẹle iya lị? 4L’ọ bahụru l’ụlo Chileke je ewota buredi e doberu nsọ l’iwhu Chileke taa. Buredi ono te erwubedu Dévidi l’atata, t’o rwube ndu yẹle iya lị. Ọlewho ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke b’o rwuberu kpụ. 5?Tọo l’unu tẹke aguvubukwaawho l’ẹkwo iwu Mósisu lẹ ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke bẹ jeru ozhi l’eze-ụlo Chileke lẹ mbọku ọtuta-ume. Whẹ shi nno mebyia iwu mbọku ono, tọ hẹkwa l’ikpe nmarụ whẹ. 6Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ l’iwhe ọwhu ka eze-ụlo Chileke ono ike nọkwa l’ẹka-a. 7Nggẹ l’unu marụ iwhe ọ fụtaru mbụ okfu ono Chileke kfuru sụ: ‘Iwhe l’agụ mụbe Chileke bụ t’unu mejeeru madzụ obu-imiko, ọ tọ bụkwa t’unu gwajẹ mu agwagwa.’ Nggẹ l’ọo iwhe unu marụ iwhe iwhe ono bụ, unu tẹge anọkwa anma ndu iswi dụ mma ikpe. 8O noo l’ọo Abụbu-Ndiwhe bẹ bụ Onye-nwe mbọku ọtuta-ume.”

Jisọsu l’eme t’onye iwhe lọnwuru ẹka lanụ mehu

(Mak. 3:1-6; Luk. 6:6-11)

9Jisọsu fụta l’ẹka ono tụgburu bahụ-shia l’ụlo-ndzuko ndu Ju. 10O nweruwho nwoke lanụ ọbu iwhe lọnwuru ẹka lanụ, nọ l’ẹka ono. Ndu nọ l’ẹka ono chọo iwhe whẹ l’a-sụ lẹ Jisọsu meru, whẹ jị iya sụ: “?Tọ bụdu nụ omebyi iwu m’e -mee t’onye ẹhu l’ẹte adụa mma mehu lẹ mbọku ọtuta-ume?” 11Jisọsu sụ whẹ: “?O nweru onye l’ime unu, l’e-nwe atụru lanụ kpụ, atụru ono adalahụ l’ime iduma mbọku ọtuta-ume? ?Onye ono te ejedu je apafụta iya? 12Madzụ te egbedaanu ka atụru ọ bụ ọkpobe iwhe. Ọo ya bụ l’ome iwhe-ọma mbọku ọtuta-ume ta adụkwa lẹ nsọ.” 13O kfugee nno, ọ sụ nwoke ono: “Machịa ẹka ghu amachị.”

Ọ machịa ya. Ẹka ono bya eteta, dụ iya g’ọo ọwhua. 14Ndu Fárisii ono wụfuta etezhi bya achịlahaa idzu gẹ whẹ l’e-shi megbua Jisọsu.

Nwozhi, Chileke họtaru

15Jisọsu malẹruwho l’o noo iwhe whẹ l’achị idzu iya, ọ lụfuta l’ẹka ono tụgbua. Igweligwe madzụ wutsoru iya. O mekota iwhe bụ ndu ọwhu ẹhu l’eme whẹ mehukota. 16O kfuru whẹ kfushiaru whẹ iya ike sụ whẹ tẹ whẹ ba akọjeshi onye ya bụ l’edzudzu-ọha. 17Iwhe lile ono bẹ mekotaru nụ nke ọwhu l’ọo-vụ mbụ iwhe ono Chileke shi l’ọnu Ayizáya onye nkfuchiru Chileke kfua sụ: 18“Ọ wakwa onye l’ejeru mu ozhi ndọwa,

ọo mu gude ẹka mu họta iya.

Ọo onye mu yeru obu, bụkwaruwho onye

l’emeje tẹ obu jidata mu.

Mu l’e-ye iya Ume mu l’ẹhu

t’o mee t’iwhe bụkota mba gẹ mba ha,

dụ lẹ mgboko-o makọtaru lẹ mu l’e-kpe whẹ ikpe.

19O to jekwa ọtu ntụtu-ẹgo, too jehunu ochi mkpu.

Tọ dụhunu onye bya l’a-nụ olu iya l’echi-ụzo.

20Ọ tọ byakwa l’e-me tẹ nke onye nọ l’iwhe-ọtsulanu gvụ.

Tọo hahụnu onye ume l’ebuhu ebuhu

t’ume buhurwee ya.

Oo-gudelewho ẹka iya g’o gude jeye nteke

iwhe kfụru nhamụnha l’a-ka ejo-iwhe ẹkuku.

21Ọo ya bụ onye mba gẹ mba ha l’a-tụko ele ẹnya iya.”

Ẹka ike Jisọsu shi

(Mak. 3:20-30; Luk. 11:14-23)

22Tọ dụ iya bụ l’e dutaru Jisọsu nwoke lanụ ọgvu bu l’ẹhu; ọgvu ono bẹ meru nwoke ono l’ọotso ìshì, too kfukwawho okfu. Jisọsu bya emee nwoke ono ọ whụlahaa ụzo, kfulahaa okfu. 23Ọ kpụbekota ndu ono gẹ whẹ ha ọnu okfu, whẹ sụ: “?M’ọ tọ bụnua onye-e bẹ bụ Nwa Dévidi ọbu?” 24Ndu Fárisii nụle iya whọ, whẹ sụ: “Nwoke-e tẹge adụkwa ike achịfuje ọgvu nggẹ l’ọ tọ bụ l’o gude ike ọgvu Biyélezebọbu bụ iya bụkota ishi l’iwhe bụkota ọgvu kpaa-whuu.”

25Jisọsu marụ iwhe whẹ l’arị, ọ sụ whẹ: “Alị-eze -kewaa onwiya ẹbo selahaa okfu, alị-eze ọbu bụakwa iyi. Nteke bụ l’ọo mkpụkpu, ọdua l’ọo ndu uwhu lanụ bẹ keru onwowhe ẹbo selahaa okfu, ya echihu. 26Nteke bụkwanu lẹ Sétanu bẹ bya achịfutade Sétanu, ọo ya bụ lẹ mkpaka dụ l’ibe iya, ọ -dụwaa nno, ?ndẹkwadu gẹ alị-eze iya l’e-me keru? 27Ọ -bụnuru l’ọo Biyélezebọbu bẹ mu gude ike iya achịshi ọgvu, ?ọo onye bẹ ụnwu unu whẹ gude ike nkiya achịshi nke whẹ? Ọ kwa iya bụ l’ọo ụnwu unu ono l’e-goshiwaro l’ikpe nmarụ unu. 28Nteke bụkwanu l’ọo Ume Chileke bẹ mu gude achịshi ọgvu ọbu, ọo ya bụ l’o noo iwhe l’egoshi lẹ Chileke bụwaa eze l’ẹka unu nọ.

29“?Tẹ ndẹe gẹ madzụ l’e-mezhia bahụ l’ụlo mkparawa, akwara dụ l’ẹhu, je egwoo iwhe iya l’ọkpehu, m’ọ -bụdua l’onye ono bẹ vuada ụzo kee mkparawa ono ẹgbu tọgbo, tẹmenu ya egwowaro iwhe l’ụlo iya.

30“Onye mu l’iya l’ẹte abụa ẹhu bụkwa onye ọhogu mu. Onye l’ete etsoo mu achịkobe iwhe achịkobe bẹ l’akpakashị iya akpakashị. 31O noo iwhe meru mu sụ unu agha: iwhe lile bụ iwhe-dụ-ẹji, madzụ l’emegbabe bẹ Chileke l’a-gụkotakwaru whẹ iya nvụ, ya a-gụkwaaru whẹ whọ nvụ l’ekfubyishi, whẹ l’ekfubyishi Chileke. Ọle onye kfubyiru Ume-Dụ-Nsọ bẹ Chileke l’ẹte abyakwaa l’agụru iya nvụ. 32Iwhe bụ onye l’ekfuru Abụbu-Ndiwhe ejo okfu bẹ l’aa-gụkwaru iya nvụ, ọle onye kfubyiru Ume-Dụ-Nsọ bẹ l’aata abyakwaa l’a-gụru nvụ. A ta agụkwaru iya onye ọbu lẹ mgboko ọwa, a nọ ntaa, t’a gụru iyẹ ya lẹ mgboko ọwhuu, l’a-bya nụ.

Oshi ọmi mẹe akpụru iya

(Luk. 6:43-45)

33“Unu l’eme t’unu wọta akpụru dụ ree l’oshi, unu yeru, unu vukwaro ụzo meeda oshi ọbu t’ọ dụ ree. Nteke bụ l’unu te eletadu oshi ọbu ẹnya, o -mebyihu, unu amarụ l’akpụru iya l’a-dụkwawho ẹji. Ọo iwhe akpụru oshi mịtaru bẹ l’eegudeje marụ ẹgube iwhe oshi ọbu bụ. 34Unubẹ ụnwu, oguji-nwaka nwụshiru-a, ?ndẹnu g’okfu ọma l’e-me shi unu l’ọnu l’ẹka unu dụ ẹji l’onwunu? Nkele iwhe ọnu l’ekfuje bẹ bụ iwhe jiru obu ebushihu ebushihu. 35L’ọkpobe madzụ l’eshije l’ọkpobe iwhe dụ iya l’obu wofuta ọkpobe iwhe, ejo madzụ l’eshijekwanu l’ejo iwhe dụ iya l’obu wofuta ejo iwhe.

36“Tẹ mu kfulekwaru iya who unu, lẹ mbọku ikpe Chileke bẹ onyenọnu l’a-bya akfụru, kaa ishi iwhe o kwoberu kfua iwhe bụ-zhia mkpọkoro okfu, shijezhia ya l’ọnu fụta. 37O noo l’ọo okfu shi madzụ l’ọnu bẹ l’ee-gude gụa onye ọbu l’onye dụ chịriri. Ọ bụkwaruwho okfu shi madzụ l’ọnu bẹ l’ee-gudekwawho nma iya ikpe.”

Eekfu tẹ Jisọsu goshi l’ọo Chileke zhiru iya

(Mak. 8:11-12; Luk. 11:29-32)

38Tọ dụ iya bụ, o nweru ndu o-zhi-iwu mẹe ndu Fárisii, harụ bya asụ iya: “O-zhi-iwhe, meeru anyi iwhe-awhụrulenya, bụkwanu iwhe l’e-goshi anyi l’ọo Chileke zhiru ghu l’ezhi.”

39O yeeru whẹ ọnu sụ whẹ: “Ọgbo elenu-a bẹ panụkakwaru ẹji; whẹ te ekwe nọpyabe Chileke l’ẹka. Whẹ l’achọ t’e goshi whẹ iwhe-awhụrulenya, l’e-goshi l’ọo Chileke zhiru mu tẹ mu bya l’ezhi. Ọle ọ tọ dụkwanu iwhe-awhụrulenya ọdo a bya l’e-goshi whẹ, gbahaa iwhe ono, nwụru l’ẹhu Jona bụ onye nkfuchiru Chileke. 40Mbụ ọo gẹ Jona nọkotaru ujiku ẹto, eswe l’ẹnyashi l’ime ẹwho owhomu-ka-azụ; bụ gẹ Abụbu-Ndiwhe l’a-nọ abalị ẹto, eswe l’ẹnyashi l’ime alị. 41Ndu Nínive bẹ l’a-gbalihu mbọku ikpe, nma ọgbo elenu-a ikpe. O noo lẹ ndu Nínive bẹ darụ onwowhe ụta, haa ome iwhe-dụ-ẹji whẹ l’emegbabe lwakfuta Chileke gẹ Jona je ekfuru yeru whẹ. Ọle t’unu lekwawho, l’onye ka Jona nkajishi bẹ nọkwa l’ẹka-a ntaa. 42Eze-nwanyị ono l’achị ndu Shiba bẹ l’a-gbalihu mbọku ikpe, nmaa ọgbo elenu-a ikpe, o noo l’o shi l’ẹka ono mgboko beru bya ọnuta olu-okfu mmamagụ Sólomọnu. Ọle t’unu lenu l’onye ka Sólomọnu nkajishi nọ l’ẹka-a ntaa.”

Iwhe l’akpatajẹ ọgvu alwawhu azụ

(Luk. 11:24-26)

43“Ọobuje nteke a chịfuru madzụ ọgvu l’ẹhu, ọgvu ono eje etsoru echi-ẹgu ẹka-mini l’adụa aghawhe, achọ-whe ẹka l’ọo-nmẹe anmẹe. Nteke o jenyaaru tọ dụ ẹka ọ whụru, 44ya asụ lẹ ya l’a-dawhushiwaa azụ lẹ akahụ ụlo iya whọ. Nteke ọ byatashiaru bya awhụa l’ọ daburu iwhoro, a zawa iya aza dozhigee ya ree, 45ya eje achịta ọgvu ẹsaa ọdo, kabaarọ yẹbedua igiri yeru onwiya, whẹ awụba je eburu l’ẹka ono. Ndzụ onye ono abya aka njọ amamẹ lẹ g’o shi dụ nteke mbụ whọ. O nokwawho gẹ l’ọo-dụ ọgbo elenu-a, metageeru ejo-iwhe, ọ wọ whẹ l’ẹkpiri ndono.”

Ne Jisọsu mẹe unwune iya

(Mak. 3:31-35; Luk. 8:19-21)

46O noo ya, Jisọsu kpụkwaduru-a okfu ono l’ọnu ekfu eyeru ndu ono, ne iya mẹe unwune iya shi rwua, bya akfụru l’etezhi zhia ozhi t’e kuaru whẹ Jisọsu tẹ whẹ l’iya whụ. 47Onye lanụ sụ iya t’o gebekwawho lẹ ne iya mẹe unwune iya bẹ kfụkwaru l’etezhi eme tẹ whẹ l’iya whụ.12:47 Ụwhodu l’ẹkwo gbarụ lẹ mbụ, e deru l’okfu Giríku bẹ l’ẹte ededuaru vẹsu 47 yekobe iya ẹgube, e deru iya l’ẹka-a.

48Ọ sụ onye ono kfuru iwhe ono: “?Ọo onye bụ ne mu? ?Tọo onye bụ unwune mu?” 49Ọ bya ewhee ẹka lẹ ndu l’etso ụzo iya; sụ: “Lee ndu bụ whẹ bụ ne mụbe Jisọsu, bụru unwune mu. 50Ọo iwhe bụ onye l’eme iwhe dụ Nna mụbe Jisọsu ree, mbụ Nna mu ono bu l’imigwe, o noo onye bụ nwune mu nke nwoke, bụru nwune mu nke nwanyị, bụkwaruwho ne mu.”

13

Ẹtu, e gude onye l’atụ iwhe akụ anma

(Mak. 4:1-9; Luk. 8:4-8)

1Ọ kwarụwho lẹ mbọku lanụ ono bẹ Jisọsu shi l’uwhu fụta, tụgbua je je anọdu l’agụga eze-ẹnyimu. 2Igweligwe madzụ zakọo bya adọ-whee ya mgburumgburu. Ọ bụru iya meru, ọ bahụ l’ime ụgbo lanụ, l’ese l’eli mini je anọdu. Igwe madzụ ono kụru l’eli-mgboko. 3O gude ẹtu zhilahaa whẹ iwhe ha l’igweligwe. Ọ sụ whẹ: “Ọo nwoke lanụ bẹ jeru ọtu iwhe akụ. 4Nwoke ono l’atụ iwhe akụ ono, ọ harụ daa l’agụga echi-ụzo, ụnwu-ẹnu bya atụtua ya lwee. 5Ndu harụ nashịhu daa l’ẹka bụ ẹjagiri dụ iya, bụ ẹka anụ-alị l’adụa shii, e jia ekfu, o fushiwanu ome l’anụ-alị ono, igbi l’ẹte akwataa dụ ono. 6Anwụ chidelewho, ụnwu iwhe ono, fushiwaru ome ono nwụlwashihu, nkele whẹ ta agbabẹdu ọgbaragbu l’ime alị. 7O nweru ọwhu darụ l’ẹka ogvu dụ l’alị, yẹle ogvu ono fushia. Ogvu ono vushia kpagbushia mebyi iwhe ono. 8Ndu harụ daa l’ẹka alị dụ ree, ọ nọdu l’ẹka ono mịshia mebyi. Ndu mịtaru ụkporo ugbo ise, ndu mịta ụkporo ugbo ẹto, ndu mịta ụkporo l’iri.

9“Onye ụzo-nchị dụ t’ọ nụa ya.”

Iwhe meru g’o gude Jisọsu l’egudeje ẹtu ezhi iwhe

(Mak. 4:10-12; Luk. 8:9-10)

10Ọo ya bụ, ndu l’etso ụzo iya byakfuta iya bya asụ iya: “?Ndẹe iwhe meru i gude ẹtu ẹtu ekfuru ndu-a okfu?” 11Jisọsu sụ whẹ: “Ọo unubẹdua bẹ Chileke meru t’unu marụ iwhe ono e shi domigee edomi lẹ nke eze ono, Chileke bụ, ọle whẹbedua bẹ l’eete emekwaa tẹ whẹ marụ iya. 12O noo l’iwhe bụ-zhia onye natarụ iwhe ono mu l’ezhi, bẹ l’ee-me t’ọ mabaaru Chileke, marwee ya amarwe. Ọle onye ọwhu l’ẹte anataa iwhe ono mu l’ezhi, bẹ nwanwa iya ọwhu ọ marụ bẹ Chileke l’e-gbeenu natafụa ya. 13O noo iwhe meru iwhe mu gude ẹtu ẹtu ekfuru whẹ okfu. O noo lẹ whẹ l’e-leje ẹnya nta lee imo, ya aadụ iwhe whẹ l’awhụje. Whẹ l’anụ-gejezhia iwhe lẹ nchị nta nụa imo, ya aadụ ọwhu l’e-pyoba whẹ nchị. Tọ dụ ọwhu bya l’e-do whẹ ẹnya. 14Ọo l’ẹhu whẹ b’ọ vụkotaru mbụ iwhe ono, onye nkfuchiru Chileke bụ Ayizáya kfuru, ọwhu o kfuru sụ:

“ ‘Unu l’a-nga nchị nta ngaa imo,

ọle ọ tọ dụdu iwhe l’e-do unu ẹnya.

Unu elee ẹnya nta lee imo,

ọle ọ tọ dụdu iwhe unu bya l’a-whụ.

15O noo lẹ whẹ nmarụ obu mkpigbi.

Whẹ swochishia nchị takụbe-gee ẹnya.

Ọ byanụ mẹ whẹ egudekwa ẹnya whẹ whụa,

gude nchị whẹ nụa,

mẹ obu whẹ emee t’o doo whẹ ẹnya,

mẹ whẹ adakọbe lwakfuta mụbe

Chileke tẹ mu dzọo whẹ.’

16Sụa, ẹhu-ụtso bụ nke unu nkele unu dụ ike gude ẹnya unu awhụ ụzo, unu gude nchị unu anụ iwhe. 17Iwhe mu l’ekfuleruwho unu bụ lẹ igweligwe ndu nkfuchiru Chileke mẹe ndu dụ chịriri b’ọ gụshikwaru ẹgu ike tẹ whẹ whụa iwhe-e, unu l’a-whụ, ọle whẹ ta awhụdu iya. Ọ gụkwaa whẹ whọ ẹgu tẹ whẹ nụa iwhe-e, unu l’anụ-a, ọle whẹ ta anụdu iya.

Jisọsu l’akọ iwhe ẹtu ono bụ

(Mak. 4:13-20; Luk. 8:11-15)

18“Unu gbebekwa nchị tẹ mu karụ unu iwhe ọ bụ mbụ ẹtu onye l’atụ iwhe akụ ono. 19O nweru onye l’anụje iwhe l’eekfu lẹ nke eze ono, Chileke bụ, ọle o too dojedu iya ẹnya. Onye-Ejo-Ụboku ono, bụ Oshifutuswe abya anafụ iya iwhe ono a tụru, dụ iya l’ime obu. Ọo ẹgube onye ono bẹ bụ ndu onona, a tụru l’agụga echi-ụzo. 20Ndu ọwhu a tụru l’ẹka ẹjagiri dụ bẹ bụ onye ọwhu bụ nteke ọ nụ-geeru okfu ono, ya egude ẹhu-ụtso natakebe iya ree. 21Ọle ọ tọko gbabẹdua ya ọgbaragbu l’obu. Nteke ọ kpọkwaduru-a nwụkfu, iwhe-ọtsulanu -byakfutale iya who, ọdua ya abụru nteke l’aakpa iya ẹhu nkele o kwetaru okfu ono, ya abụru iya bụ iwhe l’a-kpata ya adafụ, buhaa okfu ono. 22Ndu ọwhu a tụru l’ẹka ogvu dụ l’alị, bụ onye ọwhu nụru okfu Chileke, ọle ọ rinuka ọriri ẹhu iya. Oyenuka ẹnyumi l’ẹku batanụ bya akpalahaa okfu ono ẹhu, tọ mịhe amịmi. 23Ọle ndu ọwhu bụ mebyi a tụru l’ẹka alị dụ ree, o noo ndu ọwhu l’anụ-gejee ya, whẹ ewota iya ye l’obu whẹ. O noo ndu ọwhu l’eyeje mebyi. Ọwhu l’a-mịta ụkporo ise, ọwhu l’a-mịta ụkporo ẹto, ọwhu l’a-mịta ụkporo l’iri.”

Ẹtu e gude ohu witi anma

24Jisọsu bya anmaarụ whẹ ẹtu ọdo sụ whẹ: “Gẹ Chileke l’e-shi goshi lẹ ya bụ eze bẹ l’a-dụlewho g’ọo nwoke hatarụ akpụru ereshi, dụ ree, je aghaa l’alị. 25O be l’ẹnyashi ujiku lanụ nteke e kushigewaru mgbẹnya, onye ọhogu nwoke ono bya achịta ohu witi je aghakwaawhọ l’ẹka ono nwoke whọ gharụ witi whọ. Ọ ghagee ya, ọ bụru iya alala. 26Witi ono dụ l’ẹka ono fushia wata amịmi. Ọwhube ohu iya who fushikwaawho wata amịmi, ọ bụru nteke ono b’e gbee marụ l’ọo ohu witi.

27“Ndu ozhi oke-nwe-uwhu ono byakfuta iya bya asụ iya: ‘Onye-nwe-anyi, ?m’ọ tọ nụa witi dụ ree b’ị gharụ l’alị ghu whọ? ?Ndẹhunu g’ọ bya anwụde ọwhu ohu iya gbee dụwa iya nụ?’

28“Nwoke ono sụ whẹ: ‘Ọo onye ọhogu mu bẹ meru iwhe ono.’

“Ndu ozhi iya ono sụ iya: ‘Ị chọru t’anyi je arwụshia ya?’

29“Nwoke ono sụ whẹ waawa, woo whẹ: ‘Unu haa ya rọ. Unu -jeshia ya arwụshi bẹ ẹka l’a-ba unu mba, unu arwụfu ọwhube witi, dụ ree. 30Unu ha ya rọ tẹ whẹ tụko vua jeye nteke l’ee-bu iya. Lẹ nteke ono bẹ mu l’e-kfuru ndu l’ebu iya t’e vuadaru ụzo rwụshiada ohu iya ono, chịkobe l’ẹka lanụ, sweshia ya l’ukfu l’ukfu t’a kpọo ọku, tẹmenu e vua ọwhube witi nteke ono je akụberu mu lẹ mkpu witi mu.’ ”

Ẹtu, e gude akpụru oshi mọsutadu anma

(Mak. 4:30-32; Luk. 13:18-19)

31Jisọsu bya anmaarụ whẹ ẹtu ọdo sụ whẹ: “Gẹ Chileke l’e-shi goshi lẹ ya bụ eze bẹ l’a-dụlewho g’ọo akpụru iwhe-akụ mọsutadu, nwoke wotaru je aghaa l’okfu iya. 32Akpụru iwhe ono bụ iya kakọta vịtiviti l’akpụru oshi, l’aakụje akụ l’alị. Ọle ọobuje nteke ọ byabya evufuta, ya akakọta iwhe bụ iwhe l’aakụje akụ l’eli. Ya abya abụru oshi, nke ọwhu ụnwu-ẹnu l’ewhe l’eli l’abyajẹ bya akpalahaa ẹkfunu l’ẹkali iya.”

Ẹtu, e gude iwhe-l’ekoje-buredi anma

(Luk. 13:20-21)

33Jisọsu byakwa anmaarụ whẹ ẹtu ọdo sụ: “Gẹ Chileke l’e-shi goshi lẹ ya bụ eze l’a-dụlewho g’ọo iwhe-l’ekoje-buredi, nwanyị hatarụ nwanshị gwakọbe l’ụturutuu-iwhe l’eegudeje eme buredi, mbụ ụturutuu-iwhe jiru efere nkwẹka ẹto. O wota iya dobe jeye ọ tụko koo eko.”

Jisọsu gude ẹtu ezhi iwhe

(Mak. 4:33-34)

34Ọ bụ-zhiaruwho ẹtu ẹtu bẹ Jisọsu gude zhikota whẹ ozhi-ọma. O to nwezhidua okfu o kfuru whẹ, l’abụkotaa l’ẹtu l’ẹtu b’o gude kfuru whẹ iya. 35Iwhe ono bụ nke ọwhu iwhe onye nkfuchiru Chileke kfuru l’a-vụ, ọwhu sụru:

“Mu l’e-gude ẹtu ẹtu ekfuru eyeru whẹ.

Mu l’e-kfuru whẹ iwhe ono e shi domita edomi

nkeshi e meru mgboko.”

Jisọsu l’akọ iwhe ẹtu ono o gude ohu ereshi nmaa bụ

36Ọo ya bụ, Jisọsu ghaa igwe-ọha ono l’ẹka ono, bahụ-shia l’ụlo. Ndu l’etso ụzo iya byakfuta iya bya asụ iya: “Kọnuaru anyi iwhe ọ bụ mbụ ẹtu nke ohu ereshi ono t’o doo anyi ẹnya.” 37Ọ sụ whẹ: “Onye ono l’agha mebyi iwhe ono, dụ ree bẹ bụ Abụbu-Ndiwhe. 38Alị ẹka ono ọ gharụ iya bụru mgboko-o l’owhu. Mebyi iwhe ono, dụ ree bụru ndu Chileke bụ eze whẹ. Ọwhua, bụ ohu iya whọ bụru ụnwu onye ọhogu Chileke, bụ iya bụ Onye-Ejo-Ụboku ono, bụ Sétanu. 39Ọhogu ono, bụ iya gharụ ohu ereshi ono bụru Oshifutuswe. Nteke ono l’ee-bu ereshi ono bụru gẹ l’ọo-dụ nteke mgboko-o gvụdeleruwho. Ndu l’ebu iya ebu bụru ndu ojozhi-imigwe.

40“Ọo gẹ a rwụshiru ohu ereshi ono je akpọo ọku bụ gẹ l’ọo-dụ nteke mgboko-o l’a-gvụ. 41Abụbu-Ndiwhe l’e-zhi ndu ojozhi-imigwe iya tẹ whẹ je arwụshi-gezhia iwhe bụ iwhe l’akpataje tẹ madzụ mee iwhe-dụ-ẹji, whẹ achịshi-gezhia ndu l’emeje iwhe-dụ-ẹji gẹ whẹ hakọta l’echilabọ ndu, Chileke bụ eze whẹ, 42chịru whẹ ye l’ọta chịchichi ọku. Ẹka ono bẹ madzụ l’a-nọdu ryaa ejo ẹkwa taa ikireze. 43Ndu ọwhu dụ chịriri l’iwhu Chileke l’a-nọ egbu zaazaa g’ọo ẹnyanwu l’ẹka Nna whẹ Chileke bụ eze. T’onye ụzo-nchị dụ nụkwaa ya whọ.

Ẹtu labọ e gude iwhe l’eerenuka ire anma

44“Lẹ Chileke bụ eze bẹ dụ g’ọo iwhe ọbu, vu oke aswa, e domiru edomi l’ẹgu. Onye lanụ je awhụa ya, o kpochiwhu iya azụ, teru ẹswa lashia. Ọ laa je atụko iwhe lile o nweru reshikota je azụa alị ono.

45“Onye marụ iwhe ọ fụtaru, mbụ lẹ Chileke bụ eze bẹ l’emeje g’ọo eze onye l’agba nghọ, onye ono l’achọlewho ákà, l’amashi ụma ike, l’ọo-zụ. 46Ọ chọnyaa ya, ọ whụa ọwhu ọbu aswa iya parụ ẹka shii, ọ lashia je ereshikota iwhe lile o nweru je azụa ya.

Ụgbu-ẹma

47“Lẹ Chileke bụ eze bẹ dụkwaa g’ọo ẹgube-ẹ l’eewotaje ụgbu-ẹma ghaa l’eze-ẹnyimu, ụgbu ono alọkoo igweligwe ẹma dụ l’iche l’iche. 48Ẹma ono, jilewho ụgbu ono eji, a bya akpụa ya kpụfuta iya l’eli-mgboko. A kpụfutale iya whọ l’eli-mgboko, a bya ahọo ya họtachaa ndu ọwhu dụ ree ye lẹ nkata, e kpokoo ndu ọwhu dụ ẹji je awụshia. 49O noo gẹ l’ọo-dụ nteke mgboko-o l’a-gvụ ndono. Ndu ojozhi-imigwe l’a-lụfuta bya ahọshia ndu l’eme ejo iwhe, họfu whẹ l’ẹka ndu dụ chịriri nọ. 50E je achịru whẹ ye l’ọta chịchichi ọku. Ẹka ono bẹ madzụ l’a-nọdu ryaa ejo ẹkwa taa ikireze.”

Iwhe ọwhuu mẹe akahụ iwhe

51Jisọsu jị whẹ: “?Ọ kwa l’iwhe lile mu kfuru dokotawaru unu ẹnya?”

Whẹ sụ iya: “Ee-o!”

52Ọ sụ whẹ: “Ọo ya bụ l’iwhe bụ onye l’ezhi iwu, nọnyaa bya anwụta l’ọo Chileke bụ eze nkiya, onye ono dụlewho g’ọo nwoke, kwarụ oke-uwhu. Nwoke ono tụko-gezhia iwhe ọwhuu mẹe akahụ iwhe gwofu l’ụlo iya ẹka o doru ẹku iya, dụ iya lẹ mkpa.”

Aajịka Jisọsu lẹ Názaretu

(Mak. 6:1-6; Luk. 4:16-30)

53Jisọsu nmashị-gelewho ẹtu ono, ọ fụta l’ẹka ono tụgburu lụfushia, 54lashia mkpụkpu iya. O rwua ẹka ono, ọ tụgburu bahụ l’ụlo-ndzuko ndu Ju je ezhilahaa whẹ iwhe. O zhia iwhe ono, nke ọwhu ẹhu jishihuru ndu ono, nọ l’ẹka ono oyi. Whẹ tụko kfulahaa sụ: “?Ọ zhia awee bẹ nwoke-e shi nwụtakota ẹgube mmamagụ ọwa-e? ?Ndẹnu g’o meru marụ emekaa ẹgube iwhe-awhụrulenya ọwhu dụ ẹgube-ẹ? 55?Mẹ ọ tọ nụ-a nwoke kapịnta whọ nwụru iya? Mbụ, ?tọ dụ Méri bụ ne iya? Mbụ, ?tọ nụ iya-a bụ nwune Jémusu, mẹe Jósẹfu, mẹe Sáyịmonu, mẹe Júdasu? 56?Tọ dụ unwune iya nke nwanyị bẹ anyi lẹ whẹ tụkoru buru l’ẹka-a ẹgube-ẹ? ?Ọ bụ-zhihunuaru awe bẹ nwoke-e je je anwụtahunu ẹgube iwhe ọwa?” 57Iwhe ono kpọshia whẹ okweta iwhe l’ookfu.

Jisọsu sụ whẹ: “Onye nkfuchiru Chileke bẹ l’aanọje akwabẹ ugvu l’ẹka lile ọdo ta agụfulekwa iya whọ lẹ mkpụkpu a nwụru iya mẹe l’ibe iya.” 58Ọ bụru iya meru t’ọ dụhewaro igweligwe iwhe-awhụrulenya, Jisọsu meru l’ẹka ono. Iwhe kparụ iya bụru ekwekwe ono whẹ l’ete ekwetaa nkiya.

14

Anwụhu Jọnu baputizimu

(Mak. 6:14-29; Luk. 9:7-9)

1O noo ya, ọ bụru nteke ono bẹ Hẹ́rodu bụ ọ-chị-ọha, l’achị Gálili nụru iwhe Jisọsu l’eme. 2Ọ sụ ndu l’oozhije ozhi: “M’ọ kwa Jọnu baputizimu bẹ tetaru nọdu ndzụ ọdo, o nokwa iwhe meru l’ọoduje ike eme iwhe-awhụrulenya lile ono, l’oomekaa.” 3Iwhe meru bụkwanuru lẹ Hẹ́rodu l’onwiya bẹ zhijeru, e je egude Jọnu kee ya ẹgbu, ye iya l’ụlo mkpọro. Ọ bụru l’okfu ẹka Heródiyasu b’o shi, mbụ nwanyị ono, Hẹ́rodu natarụ nwune iya Fílipu lụlahaa. 4Jọnu l’anọje ekfuru Hẹ́rodu sụ: “Ọ tọ dụkwawho ree, a makwarụ mẹ t’i je anata nwune ghu nyee ya lụlahaa.” 5Ọ dụ-gezhia Hẹ́rodu nke t’o gbua Jọnu, obenu l’o shi anọje atsụ ndu Ju egvu nkele whẹ lile bẹ kwetakotaru lẹ Jọnu bụ onye nkfuchiru Chileke.

6Tọ dụ iya bụ l’ọ bya ebenu mbọku, Hẹ́rodu l’erije iwhe gude anyata mbọku a nwụru iya, nwa Heródiyasu nke nwanyị byabya etee egvu l’atatiwhu ndu ẹbyii Hẹ́rodu. Ẹhu tsọo Hẹ́rodu ụtso. 7O kwobe iya kweta nwata nwamgbọko ono ụkwa, riaru iye ya nte sụ iya l’iwhe ọ sụ-zhiaru tẹ ya nụ iya bẹ ya l’a-nụ iya.

8Ne iya nwuru iya ye, ọ byakfuta Hẹ́rodu bya asụ iya: “Iwhe l’ịi-nụ-zhia mu whọ bụ, t’i ye ishi Jọnu baputizimu l’ọkwa dẹe mu l’ẹka-a.”

9Ẹhu rwụrwuhulekwawho eze ono. Ọle eshi-ọwhu o kwetawaru ụkwa ono, rikwaawho nte tukobe iya l’iwhu ndu ẹbyii iya ono, ọ sụ t’a nụkwa nwata ono iwhe ọ sụru t’a nụ iya. 10O zhi, e je egbuta Jọnu ishi l’ụlo mkpọro l’ẹka ọ nọ, 11ye l’ọkwa bya apẹe nwata nwamgbọko ono. Nwata parụ iya je apẹe ne iya. 12Ndu l’etso ụzo Jọnu bya apata ogweze iya je elia, tụgbua nteke ono je akọoru Jisọsu iwhe meru nụ.

Jisọsu l’anụ ụnu madzụ iri l’ẹbo l’ụmadzu ụkporo ugbo iri nri

(Mak. 6:30-44; Luk. 9:10-17; Jọn. 6:1-14)

13Ọo ya bụ, Jisọsu nụlewho iwhe ono meru nụ, ọ fụta l’ẹka ono bahụ l’ụgbo jeshia ẹka darụ ore nwẹkiya. Igweligwe ndu ono nụlewho lẹ Jisọsu bẹ gudewaa ụgbo tụgbua, whẹ shi lẹ mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha gude ọkpa etso iya. 14O shi l’ụgbo ono fụta, ọ whụa igweligwe madzụ, ha shii gẹ whẹ dọru l’ẹka ono, imiko whẹ dụ iya shii. Ọ bya emee ndu ẹhu l’eme whẹ mehukota.

15O rwulewho l’urwẹnyashi, ndu l’etso ụzo iya jekfu iya je asụ iya: “Mẹ ẹka-a kwa echi-ẹgu, tẹmenu ike gvụwaa ụboku; sụkwawho igweligwe ndu-a tẹ whẹ bahụ-gee lẹ mkpụkpu lile-e dụ-wheru anyi mgburumgburu ja akpata nri ria.”

16Jisọsu sụ whẹ: “Ọ to dụkwa ree tẹ whẹ tsoru ejewhe nno. Unubẹdua nụ whẹ nri tẹ whẹ ria.”

17Whẹ sụ iya: “Mẹ mkpakọ iwhe anyi gude l’ẹka-a kwa ishi buredi ise, ọwa ẹma labọ kpụ.”

18Ọ sụ whẹ: “Unu chịtaru mu iya l’ẹka-a.” 19Ọo ya bụ, ọ sụ igwe-ọha ono tẹ whẹ nọdu-gezhia anọdu l’ẹka ono ụnwu irwu ẹwu dụ. Ọ bya achịta ishi buredi ise ono mẹe ẹma labọ ono bya apalia ẹnya imeli, kele Chileke ekele nri ono. Ọ bya anyawashịa ya nụ ndu l’etso ụzo iya. Ndu l’etso ụzo iya kekashiaru iya igweligwe ndu ono. 20Whẹ tụko gẹ whẹ ha rijishikota ẹwho. Whẹ bya atụtua ibiribe iya ọwhu e riwhodoru, o ji nkata iri l’ẹbo. 21Unwoke, lị lẹ ndu riru nri ono bekwaru l’ụnu madzụ iri l’ẹbo l’ụmadzu ụkporo ugbo iri, t’a gụfukwa iya ụnwanyi mẹe ụnwegirima, lị iya nụ.

Jisọsu l’eje ije l’eli mini

(Mak. 6:45-52; Jọn. 6:15-21)

22Nteke onowho, Jisọsu sụ ndu l’etso ụzo iya tẹ whẹ bahụ l’ụgbo vuru iya ụzo dafụ azụ iya ọwhu, tẹ yẹbedua nọdu kfuadaru igweligwe ndu ono tẹ whẹ laa guu. 23Ọ sụ-gelewho ndu ono tẹ whẹ laa guu, ọ tụgbua jeshia je anọdu l’ugvu nwẹkiya tẹ ya kfuru nụ Chileke. Ọochi bya, ọ nọdukwawho l’ẹka ono nwẹkiya. 24Nteke ono, ọwhube ụgbo ono gbee nọduwanu l’echilabọ eze-ẹnyimu ono. Oke akpara-mini l’atụ, o mee; ọnga ụgbo ono l’atsụ whẹ lanụ nkele whẹrewhere l’ewhe iwhewhu. 25O rwulewho l’okọku mbụ ọha ẹnu, Jisọsu jeru ije l’eli mini jekfushia whẹ. 26Ndu l’etso ụzo iya whụle iya whọ gẹ l’ooje ije l’eli mini ono, ẹhu nmalahaa whẹ anma nkele whẹ nọdu nụ g’ọ bụ maa. Whẹ tsụhu egvu chishia mkpu.

27Nteke onowho, Jisọsu kfuru yeru whẹ sụ whẹ: “Obu shihu unu ike, l’ọo mbẹdua. Unu ba atsụshi egvu.”

Pyita l’eje ije l’eli mini

28Pyita sụ iya: “Ọ -bụnuru l’ọo ezhi-okfu l’ọo ghu, sụ nụ mu tẹ mu jee ije l’eli mini byakfuta ghu.”

29Ọ sụ iya: “Ngwa, byanụ!” Ọo ya bụ, Pyita nyifuta l’ime ụgbo ono; jeru ije l’eli mini jekfushia Jisọsu. 30Pyita whụa akpara-mini ono, l’atụ nụ, ọ tsụlahaa egvu. Ọ tsụdelewho egvu ono, ọ damilahaa l’ime mini ono. O chishia sụ: “Onye-Nwe-Ọha, dzọo mu-o!”

31Jisọsu machị-kebe ẹka selia ya sụ iya: “Oowa! Ekwekwe nke ghu ta abazhidua nwishi ilile. ?I kwoberu gụnu bọlahaa obu ẹbo?” 32Yẹle Pyita bya atụko bahụ l’ime ụgbo ono. Oke whẹrewhere ono whebua. 33Ndu l’etso ụzo iya, nọkota l’ụgbo ono tụko baarụ iya ẹja sụ: “Ọo whọ l’ezhi l’ị bụ Nwa Chileke.”

Ndu ẹhu l’emekaa lẹ Gẹnésaretu

(Mak. 6:53-56)

34Tọ dụ iya bụ: whẹ daghalẹwho mini ono bya afụta lẹ Gẹnésaretu. 35Whẹ fụtalewho, ndu ẹka ono hụbekota Jisọsu ama. Whẹ zhi, a gbawhekota l’obutobu ẹka ono mgburumgburu je apafụtaru iya ndu ẹhu l’adụa mma gẹ whẹ hakọta. 36Whẹ l’aryọje iya t’o kwe-e t’ẹka whẹ rwua ya l’ẹhu, mbụkwa e -behuduru ọ bụru-a m’ọo l’ọnu uwe iya. Iwhe bụ ndu chiru uwe iya ẹhu bẹ mehukotaru l’iwhe l’eme whẹ nụ.

15

Omelalị ndụ-ichee ndu Ju

(Mak. 7:1-13)

1Ọo ya bụ, o nweru ndu Fárisii mẹe ndu o-zhi-iwu, shi Jerúsalẹmu wụru wukfuta Jisọsu. Whẹ bya asụ iya: 2“Ọo gụnu meru iwhe ndu l’etso ụzo ghu l’emebyije omelalị, shi lẹ ndụ-ichee anyi whẹ? ?Ọo gụnu meru whẹ ta akwọje ẹka akwọ tẹmenu whẹ eride nri gẹ nsọ alị ndu Ju sụru ta akwọjee ya?”

3Jisọsu sụ whẹ: “?Ndẹe ishi iwhe unubẹdua kwobekwanuru haa anọ eme iwhe Chileke sụru t’e mejee, gbee je emelahaa omelalị, madzụ doberu? 4Nkele Chileke bẹ sụru: ‘Yejeru ne ghu lẹ nna ghu ugvu;’ sụkwawho: ‘Onye whuru ne iya m’ọ bụ nna iya iwhu t’e gbua onye ono egbu.’ 5Ọle unubẹdua bya l’ekfu ekfu unu sụ: ‘Ọ -bụru lẹ madzụ bẹ sụru nna iya, ọbu l’ọo ne iya l’iwhe ya gege egude kwọo whẹ bẹ bụakwa iwhe a nụru Chileke, 6ọo ya bụ l’ọ tọ gbahẹdu nke t’onye ono ghaa ẹnya l’ẹhu ne iya lẹ nna iya.’ Unu gude l’unu l’eme omelalị, unu mee okfu Chileke ọ bụru iwhe mmaanụ. 7Lekwaa unubẹ iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze whẹ-e! Ayizáya, bụ onye nkfuchiru Chileke kfulekwaruwho okfu ẹhu unu g’unu dụ nteke o kfuchiru Chileke sụ: 8‘Ndu-a bụlekwaa eli ọnu bẹ whẹ gude akwabẹ mu ugvu,

Obu whẹ bẹ teru ẹnya l’ẹka mu nọ.

9Whẹ l’abarụ mu ẹja nggonggo.

Ọ bụru iwu, madzụ tụru bẹ whẹ l’ezhi gẹ-woo l’ọo iwu

nke mụbe Chileke.’ ”

Iwhe l’emerwuje madzụ

(Mak. 7:14-23)

10O kukoo igwe-ọha ono tẹ whẹ byakụbe iya ntse. Ọ sụ whẹ: “Unu ngabẹkwa nchị l’iwhe-e mu bya l’ekfu nggẹ o doo unu ẹnya. 11Ọ tọ bụkwa iwhe madzụ l’eri l’ọnu l’emerwuje onye ono. Iwhe l’emerwuje madzụ bẹ bụ iwhe shi madzụ l’ime obu fụta iya l’ọnu.”

12Ọo ya bụ, ndu l’etso ụzo iya byakfuta iya bya asụ iya: “?Ị marụ-a l’iwhe ono, i shi ekfu shi eghu ndu Fárisii eghu gẹ whẹ l’anụ iya?”

13Ọ sụ whẹ: “Iwhe bụ-zhia oshi ọwhu l’ẹte abụa Nna mu, bu l’imigwe gude ẹka iya dzabẹ iya bẹ l’ee-whefukwa ewhefu. 14Unu haa whẹ rọo, lẹ whẹ bụ ndu l’atsọ ìshì, l’edukwawho ndu l’atsọ ìshì. Ọ -bụru l’onye l’atsọ ìshì bẹ l’edu onye l’atsọkwawho ìshì g’ọo ya, bẹ whẹ l’a-tụkokwa dalaje l’iduma.”

15Pyita sụ iya: “Menua tẹ ẹtu ono doo anyi ẹnya.”

16Jisọsu sụ whẹ: “?Unubẹdua bẹ iwhe-e l’ete edoduaro ẹnya byeye ntaa? 17?Unu ta akabẹdu marụ l’iwhe madzụ l’eri l’ọnu bụ l’ẹwho bẹ l’ọobahuje, ya eshi ẹka ono a nyịfu iya? 18Ọle iwhe lile ọwhu shi madzụ l’ọnu bụ l’obu b’o shi iya fụta. Ọ bụkwaru iya whọ bụ iwhe l’emerwuje madzụ. 19O noo l’ọo l’ime obu madzụ bẹ l’ooshikotaje mbụ iwhe bụ-zhia ejo ọriri gẹ ejo ọriri ha, ogbu madzụ shi iya. O shi iya mbụ ọkpa lẹ nwanyị mẹe ọkpa lẹ nwokoro mẹe ori ogori mẹe ozhi oshi mẹe ọdzu ejire mẹe okfurwushi madzụ. 20O noo iwhe bụ iya l’emerwuje madzụ ndono. L’e gude ẹka, l’ẹte akwọo akwọkwo eri nri te emerwujekwa madzụ ilile.”

Nwanyị l’ẹte abụa onye Ju, woru onwiya ye Jisọsu l’ẹka

(Mak. 7:24-30)

21Jisọsu gbalihu l’ẹka ono tụgburu jeshia alị, dụ-wheru Taya yẹle Sáyịdonu mgburumgburu. 22Ọo ya bụ, nwanyị Kenanu ọbu, bu l’ẹka ono byakfuta iya bya echishia sụ: “Onye-Nwe-Ọha, tẹ imiko mu dụ ghu rọ! ?Ị nụa Nwa Dévidi. Lẹ nwa mu nwanyị bẹ ọgvu bu l’ẹhu. Ọgvu ono gude iya agwa iya ọchi.”

23Jisọsu te ekfuru okfu ilile yeru iya. Ndu l’etso ụzo iya bya aryọlahaa ya sụ: “Chịfunu nwanyị-a, l’etsowhe anyi ẹgube-ẹ, aryachishi anyi nchị-a.” 24Jisọsu sụ whẹ: “Ọ tọ dụkwa ẹka ọdo Chileke zhiru mu tẹ mu jee, gbahaa tẹ mu jekfu ndu Ízurẹlu, bụ ụnwu atụru tuwhashihuru etuwhashihu.”

25Nwanyị ono bya adaa l’iwhu Jisọsu sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha, byiko yeru mu roo ẹka!”

26Jisọsu sụ iya: “Ọ tọ dụdu ree t’e wota nri ụnwegirima nụ ụnwu-nkụta.”

27Nwanyị ono sụ iya: “Ee, l’ọ dụa nno, Onye-Nwe-Ọha, ọle ọbu mẹ ụnwu-nkụta l’akabẹjekwaa tụtua ụnwu onu nri dashịru l’alị nteke onye-nwe-whẹ nu l’eri nri.”

28O kfulewho nno, Jisọsu sụ iya: “Aa-oo! Gụbe nwanyị ọwa, ekwekwe nke ghu habụkwaa shii. Tẹ Chileke meeru ghu iwhe ono, mkpa iya dụ ghu.” Shitalewho nteke ono gẹdegede, nwatibe nwanyị ono mehu.

Jisọsu l’eme tẹ igweligwe ndu ẹhu l’adụa mma mehu

29Jisọsu shi l’ẹka ono tụgbua ọdo je etsoru agụga agụga eze-ẹnyimu Gálili ogologo. O shiwaro ẹka ono je enyihu eli ugvu, je anọdu. 30Ọ nọdu l’ẹka ono, igweligwe madzụ wụru byakfutashia ya; edutakaaru iya ndu ngvụru mẹe ndu ẹhu l’edzua oke mẹe ndu l’atsọ ìshì mẹe ndu l’ete ekfu okfu mẹwaro igweligwe ndu ọdo iwhe l’emekaa. Whẹ bya achịru whẹ wụshi iya l’iwhu. O mee whẹ, whẹ mehukota. 31O noo ya, iwhe ono dụkota igweligwe ndu ono biribiri gẹ whẹ whụru lẹ ndu l’ete eshia ekfu okfu kfulahaaru okfu; ndu ẹhu l’edzua oke, ẹhu dzua whẹ oke, ndu ngvụru jelahaa ije, ndu l’ete eshia awhụ ụzo bya awhụlahaa ụzo. Whẹ jalahaa Chileke ndu Ízurẹlu ajaja.

Jisọsu l’anụ ụnu madzụ iri nri

(Mak. 8:1-10)

32Jisọsu bya ekua ndu l’etso ụzo iya sụ whẹ: “Imiko igweligwe ndu-a dụakwa mu, unu awhụa lẹ mu lẹ whẹ nọwaru ujiku ẹto ntaa l’ẹka-a, tọ hẹ l’ọ dụkwadu nri whẹ gude, whẹ l’e-ri. Mu ta adụkwanu ike asụ whẹ tẹ whẹ swịru ẹgu lashia. Lẹ mu -kfua ya nno bẹ ọdamba l’a-tụkwa whẹ l’ụzo mẹ whẹ ladẹ.”

33Ndu l’etso ụzo iya sụ: “?Ọo awee bẹ anyi l’a-whụkwanu buredi l’e-dzukota igbudu iwhe-e, dọru l’echi-ẹgu l’ẹka-a.”

34Jisọsu sụ whẹ: “?Ọo ishi buredi ole bẹ unu gude?”

Whẹ sụ iya: “Ọo ẹsaa, ọwaa ụnwu-ẹma olemole, lị iya nụ” 35Ọo ya bụ, ọ sụ tẹ igweligwe ndu ono nọdukota anọdu l’alị l’ẹka ono. 36Ọ bya achịta ishi buredi ẹsaa ono mẹe ẹma ono bya ekelegee Chileke ekele, o kelegelewho Chileke ono; ọ nyawashịa ya nụ ndu l’etso ụzo iya, ndu l’etso ụzo iya bya ekeeru iya igweligwe ọha ono, kedzukotaru whẹ iya. 37Gẹ whẹ ha ritagee rijishia ẹwho. Whẹ bya atụtukoo ibiribe iya ọwhu whẹ riwhodoru. O ji nkata-ivu ẹsaa. 38Ndu riru nri ono l’unwoke dụ ụnu ugbo iri, t’a gụfukwaro ụnwanyi mẹe ụnwegirima.

39Ọ sụ ndu ono tẹ whẹ lashiwaro, yẹbedua bahụ l’ụgbo tụgbua jeshia alị Magadanu.

16

Ndu Fárisii sụru tẹ Jisọsu meeru whẹ iwhe-awhụrulenya

(Mak. 8:11-13; Luk. 12:54-56)

1Ndu Fárisii mẹe ndu Sádusii bya agbaarụ iya ọnya okfu, gude eme tẹ whẹ nmata iya. Whẹ bya asụ iya t’o meeru whẹ iwhe-awhụrulenya, l’e-goshi whẹ l’ọo whọ Chileke bẹ zhiru iya t’ọ bya. 2O yeeru whẹ ọnu sụ whẹ: “Ọobuje o rwua l’urwẹnyashi, akpamigwe kehu yorokoto, unu ahabuhulekwawho l’echile iya bẹ mbọku l’e-kekwa ẹhu, eshi-ọwhu igweli dụ ẹgube-ẹ. 3Nteke bụ l’ọo ụtsu bẹ unu tehudeshiaru, igweli chawaa erwu erwurwu, unu asụ l’igweli l’a-chịkwa ọlwa-gorogoro ntanụ, eshi-ọwhu igweli ọbu doberu iwhu ẹgube-ẹ. Sụa, eshi-ọwhu unu l’amajẹchaa ekfu gẹ ụboku l’a-dụ dụ mẹ unu lee ẹnya l’akpamigwe ?ndẹkwanu g’o gude unu ta adụje ike kọo iwhe ọ bụ, mbụ iwhe-e l’emekaa l’ọgbo elenu-a. 4Ọgbo elenu-a bẹ panụkakwaru ẹji. Whẹ te ekwe nọpyabe l’ẹka Chileke. Whẹ l’achọ t’e goshi whẹ iwhe-awhụrulenya l’e-goshi l’ọo Chileke zhiru mụbe Jisọsu tẹ mu bya ọkpobe iya. Ọle ọ tọ dụkwanu iwhe-awhụrulenya ọdo a bya l’e-goshi whẹ, gbahaa iwhe ono, nwụru l’ẹhu Jona.”

O kfugee nno ọ gharụ whẹ l’ẹka ono tụgbua.

Jisọsu l’anmarụ ndu l’etso ụzo iya ọkwa nke ejo nzhi ndu Fárisii

(Mak. 8:14-21)

5Ndu l’etso ụzo iya bya erwua azụ ẹnyimu azụ iya ọwhu, whẹ bya anyata nteke ono lẹ whẹ zọharu ogude buredi. 6Jisọsu sụ whẹ: “Unu kwakwaa ẹnya zelajeeru iwhe-l’ekoje-buredi ndu Fárisii mẹe iwhe-l’ekoje-buredi ndu Sádusii tọ be emebyi unu.”

7Whẹ kfulahaaru ibe whẹ sụ: “Ọo l’ọo l’anyi te egudedu buredi meru l’ookfu nno.”

8Jisọsu marụ iwhe whẹ l’ekfu, ọ sụ whẹ: “Ọo-wa! Ekwekwe nke unu hanụkakwa nwanshị. ?Ọo gụnu meru unu l’ekfu l’onwunu l’onwunu l’unu te egudedu buredi? 9?Toko doduaro unu ẹnya? ?Unu ta anyatahẹdu lẹ mu gudenua ishi buredi ise nụkota ụnu madzụ ugbo iri l’ẹbo l’ụkporo ụmadzu ugbo iri nri. ?T’unu ta anyatahẹdu nkata-ivu ole unu tụtu-jiru ọwhu e riwhodoru eriwhodo? 10?Unu ta anyatafụkwaawho ishi buredi ẹsaa ọwhu mu kedzuru ụnu madzụ iri, t’unu ta anyatahẹdu nkata-ivu ole, unu tụtu-jiru ọwhu e riwhodoru eriwhodo? 11?Ọ nwụhunuru aghaa o gude unu ta ama l’ọ t’ọ bụdu okfu buredi bẹ mu l’ekfu nteke ono mu sụru unu t’unu zelaaru iwhe-l’ekoje-buredi ndu Fárisii mẹe nke ndu Sádusii, t’o bo mebyi unu?”

12Ọo ya bụ, ọ bya edoo whẹ ẹnya nteke ono l’ọ tọ bụdu iwhe-l’ekoje-buredi bẹ l’ookfuru whẹ tẹ whẹ zelaaru, l’iwhe l’ookfuru whẹ tẹ whẹ zelaaru bụ iwhe ndu Fárisii l’anọje ezhi mẹe ọwhu ndu Sádusii l’anọjekwawho ezhi.

Pyita l’akọ onye Jisọsu bụ

(Mak. 8:27-30; Luk. 9:18-21)

13Ọo ya bụ, Jisọsu bya abata ibẹka iya nke Sizaríya Fílipayi. Ọ jịlahaa ndu l’etso ụzo iya: “?Ọo onye bẹ ndiwhe l’asụje-zhia lẹ mụbe Abụbu-Ndiwhe bụ?” 14Whẹ sụ iya: “Ndu l’ahajẹkwaru sụ l’ị bụ Jọnu baputizimu; ndu l’ahajẹru sụ l’ị bụ Eláyija; o nwekwaruwho ndu ọwhu harụ sụ l’ị bụ Jeremáya; ndu l’asụje l’ị bụ onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Chileke.”

15Ọ sụ whẹ: “Unubẹdua ?unu l’asụjekwanu l’ọo onye bẹ mu bụ?” 16Sáyịmonu Pyita tụfulewho ọnu sụ iya: “Ọo ghu bụ Kuráyisutu ọbu bụ iya bụ Onye Ndzọta ono, bụ Nwa Chileke ono, nọ ndzụ.” 17Jisọsu sụ iya: “Ẹhu-ụtso bụkwa nke ghu, Sáyịmonu nwa Jona. Ọ tọ bụkwa madzụ bẹ meru ị marụ ọkpobe-okfu ono. L’ọ kwa Nna mu, bu l’imigwe bẹ meru ị marụ iya. 18Sụa, l’iwhe ọdo mu l’ekfufuaru ghu bụ, ọo ghu bụ Pyita; ọo l’eli eze ẹwhuru-a bẹ mu l’a-tụ chọchi mu. Ọ tọ dụkwa m’ọo anwụhu bya l’a-dụ ike kpọshia ya. 19Mu l’a-nụ ghu irigodo, l’ii-gude egoshi l’ọo Chileke bụ eze. Ọo ya bụ l’iwhe bụ-zhiwaa iwhe ị jịkaru l’ọ tọ dụdu ghu ree lẹ mgboko-o bẹ Chileke nọokwawho l’imigwe jịkaakwawho l’ọ tọ dụdu iya ree. Iwhe bụkwanu iwhe ị sụru l’ọ dụ ghu ree lẹ mgboko-o bẹ Chileke nọduakwawho l’imigwe sụ l’ọ dụ iya ree.” 20O kfugee nno, ọ bya asụ ndu l’etso ụzo iya ono t’ọ bọ dụkwa onye whẹ l’e-kfuru l’ọo yẹbedua bụ Kuráyisutu ọbu.

Jisọsu l’ekfu lẹ ya l’e je iwhe-ọtsulanu; nwụhu

(Mak. 8:31—9:1; Luk. 9:22-27)

21Jisọsu shiwaro nteke ono wata anọ ekfuru ndu l’etso ụzo iya sụ: “Mu jefutaje Jerúsalẹmu, mu jefutajekwawho iwhe-ọtsulanu, ha l’igweligwe l’ẹka ndu bụ ọgurenya mẹe l’ẹka ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe l’ẹka ndu o-zhi-iwu, whẹ egbua mu. Mu anọo abalị labọ, mbọku ọwhu l’e-kwe iya ẹto mu eshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ ọdo.” 22Pyita bya ekucha iya ekucha, balahaaru iya mba sụ iya: “Tụswekwa, ba atụshiru onwoghu ejo ama, lẹ ẹgube iwhe ono ta abyakwa l’a-nwụru ghu ilile, Onye-Nwe-Ọha.”

23Jisọsu bya aghaa ẹnya lee Pyita sụ iya: “Gbashi mu l’iwhu gụbe Sétanu-a. Ntaa bẹ l’iime t’ị bụru ụkfu nochia mu ụzo. Iwhe l’ịiri ta abụdu uche Chileke, ọo uche madzụ bẹ l’ịiri.”

Otso Jisọsu

24Tọ dụ iya bụ, Jisọsu sụ ndu l’etso ụzo iya: “Onye l’ọgu ẹgu tẹ ya tsoje mu, t’onye ono swefu ẹnya l’ẹhu onwiya, onye ọbu evulia oswebe ọnwu nkiya bya etsoje mu. 25O noo l’iwhe bụ onye l’eme tẹ ya dzọo onwiya ndzụ bẹ kwa etuwha bẹ l’ootuwha ndzụ iya ọbu. Onye ono, kwobekwanuru okfu ẹhu mụbe Abụbu-Ndiwhe tuwhaa ndzụ iya lẹ mgboko-o bẹ l’e-nwekwanu ndzụ tututu-mịmimi. 26Tẹ ?ndẹhunu urwu ọbu madzụ ritaru, m’o -nwekotageeru iwhe lile, dụ lẹ mgboko-o tuwhaa ndzụ iya? ?Ọo ẹgube iwhe dụ ọ dụ agha bẹ madzụ l’e-gude gbata ndzụ iya. 27O noo lẹ Abụbu-Ndiwhe l’a-bya ekpee ndiwhe ikpe. Ọ -byadẹ bẹ l’oo-gude ùgvù, l’egbu zaa-zaa gẹ Nna iya l’egbu yẹle ndu ojozhi-imigwe iya alịru, ya abya akfụa onyenọnu ụgwo, rwuberu iwhe onye ono meru. 28Sụa, tẹ mu mekwaa ya t’o doo unu ẹnya: O nwekwaru ndu harụ kfụru l’ẹka-a ntaa l’a-fụa nwụhu jeye nteke whẹ l’a-whụada nteke Abụbu-Ndiwhe l’a-bụ eze, gude ugvu mẹe ike, dụ biribiri egbu zaazaa abya.”

17

Jisọsu l’egbu zaa-zaa l’eli ugvu

(Mak. 9:2-13; Luk. 9:28-36)

1A nọlewho abalị ishii, Jisọsu duta Pyita yẹle Jémusu mẹe Jọnu, bụ nwune Jémusu yeru onwiya; whẹ je enyikota eze ugvu ọbu, ha l’eli shii je anọdu nkụnyi whẹ. 2Chileke mee Jisọsu, ọ chanwee l’atatiwhu whẹ. Atatiwhu iya l’egbulewho zaazaa g’ọo ẹnyanwu, ọwhube uwe iya kelahaa whoriwhori g’ọo anwụ eswe. 3A bya l’eledeshia ẹnya, whẹ whụa Mósisu yẹle Eláyija gẹ whẹ lẹ Jisọsu l’edzu idzu.

4Ọo ya bụ, Pyita bukorohu sụ Jisọsu: “Onye-Nwe-Ọha, ọ dụlekwawho ree l’anyi nọ l’ẹka-a. Ọ -bụru l’ọo dụ ghu ree bẹ mu byakwa l’a-tụ mkpuumkpu ẹto l’ẹka-a, nnanụ nke ghu, nnanụ nke Mósisu, nnanụ abụru nke Eláyija.”

5Ọ kpụkwaduru-a okfu ono l’ọnu ekfu, urwukpu, l’achalẹwho kpalakpala bya asọ-kputa whẹ. Olu okfu shi l’urwukpu ono ekfuje sụ: “Onye ọwa bụ Nwa mu nwoke, mu yeru obu, ọo ya l’emeje ẹhu atsọ mu ụtso. Unu nụjeeru iya okfu.”

6Ndu l’etso ụzo iya ono nụlewho olu-okfu ono, whẹ daa kpube iwhu l’alị. Whẹ l’atsụ egvu atsụshi iya ike. 7Jisọsu bya ebyigee whẹ ẹka sụ whẹ: “Unu gbashi, t’unu ba atsụshi egvu.” 8Whẹ bya agbashi bya achịkaa ẹnya, chịkaa ẹnya, tọ dụhe onye ọdo whẹ whụru, t’a gụfulewho Jisọsu nwẹkiya.

9Whẹ nyizetalewho l’eli ugvu ono, Jisọsu kfushiaru whẹ iya ike sụ whẹ: “Tọ bọ dụkwa onye unu l’e-kfuru iwhe ono unu whụru jeye nteke Abụbu-Ndiwhe l’e-shiada l’ọnwu teta nọdu ndzụ.”

10Ndu l’etso ụzo iya sụ iya: “?Ọo hụnu gụnu kpatarụ ndu o-zhi-iwu l’asụje lẹ Eláyija vufutaje ụzo byaada?”

11O yeeru whẹ iya ọnu sụ whẹ: “Ọ kwa ezhi-okfu lẹ Eláyija vufutaje ụzo bya bya edozhia iwhe lile t’ọ dụkota ree g’ọ dụhawaa lẹ mbụ. 12Ọle tẹ mu kfulekwaru iya-a unu: lẹ Eláyija bẹ gbee byahaakwanụ, whẹ ta ama l’ọo ya, whẹ kpụta iya mee gẹ dụ whẹ mma. O nokwawho gẹ whẹ l’e-me tẹ Abụbu-Ndiwhe shi whẹ l’ẹka jee iwhe-ọtsulanu.” 13Ọ bụru nteke ono bẹ ndu l’etso ụzo iya bya amarụ l’ọo Jọnu baputizimu bẹ l’ookfuru whẹ okfu iya.

Jisọsu l’eme t’onye ndakfụkfu l’atụ mehu

(Mak. 9:14-29; Luk. 9:37-43a)

14Whẹ byakfutalewho igwe-ọha ono, o nweru nwoke, byakfutaru iya bya ebyishi ikpere l’iwhu iya sụ iya: 15“Onye-Nwe-Ọha, menuaru nwa mu nwoke obu-imiko, lẹ ndakfụkfu l’atụje iya, mbụ l’ọotu iya atụshi iya ike. Ọ tụakwaru iya chee l’ọku mẹe lẹ mini ugbo olemole. 16Mu gbẹenu dutawa iya dukfuta ndu l’etso ụzo ghu, whẹ ta adụ ike mee ya t’o mehu.”

17Jisọsu sụ whẹ: “Oowa! Unubẹ ọgbo ejo obu ọwa, bụ ndu l’ẹte ekwetaje nke Chileke. ?O zhia nteke ole bẹ mu l’unu l’a-nọ-beru? ?O zhia nteke ole bẹ mu l’a-tata nshi ẹhu unu taberu? Unu dutaru mu nwata iya ọbu l’ẹka-a.” 18Jisọsu bya abaarụ ọgvu ono mba. Ọgvu ono shi l’ẹhu nwata ono lụfu. Wata nteke ono, ọ bụru nwata ono emehu.

19E megelewho, ndu l’etso ụzo Jisọsu wụru byakfuta iya nteke ọ nọ nwẹkiya bya asụ iya: “?Ọo gụnu meru anyi ta adụ ike chịfu ọgvu ono?”

20Ọ sụ whẹ: “Iwhe kparụ iya nụ bụ lẹ ekwekwe unu te eshihudu ike. O noo l’iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ: ekwekwe unu -habezhiwaa shii g’ọo nwọrikirikwekwe akpụru mọsutadu bẹ unu l’a-sụkwa eze ugvu-a: ‘Ugvu, whọfu onwoghu l’ẹka-a je egvuru l’ẹka whọ.’ Ya awholia onwiya ọbu. Ọ tọ dụkwa iwhe l’akpọ unu ẹka ememe. 21Ọ lẹkwawho ọswi ẹgu mẹe okfu anụ Chileke bẹ l’eegudeje chiwhua ẹgube ọgvu ọwa17:21 Ụwhodu l’ẹkwo gbarụ lẹ mbụ, e deru l’okfu Giríku bẹ l’ẹte ededuaru vẹsu 21 yekobe iya ẹgube, e deru iya l’ẹka-a..”

Jisọsu l’ekfu ọdo lẹ ya l’a-nwụhu, teta nọdu ndzụ

(Mak. 9:30-32; Luk. 9:43b-45)

22O be ujiku lanụ, ndu l’etso ụzo Jisọsu dzukobe lẹ Gálili, Jisọsu sụ whẹ: “Abụbu-Ndiwhe bẹ l’ee-megekwaa kpụru kpẹe ndiwhe l’ẹka, 23whẹ emegbua ya. Ọ nọlewho abalị labọ ọwhu l’e-kwe iya ẹto, Chileke emee ya, ya eshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ ọdo.” O rwua whẹ l’ẹhu shii.

Ọtu akịriko eze-ụlo Chileke

24Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu mẹe ndu l’etso ụzo iya abyarwulewho Kapániyọmu. Ndu l’anajẹ akịriko eze-ụlo Chileke bya abyakfuta Pyita bya ajị iya: “?Tọ tụjedu akịriko mbụ onye l’ezhije unu iwhe?”

25Pyita sụ whẹ: “Waawa, ọotujekwa-a.”

Pyita batalẹwho l’ụlo, Jisọsu vuru ụzo tụfu ọnu sụ iya: “?Ndẹe, gụbedua yeru ọnu agha Sáyịmonu? ?Ọ dụ ghu g’ọo ndu ole bẹ l’atụje akịriko mẹwaro ụtu mmaanụ ọdo nụ ndu eze nke mgboko-o? ?Ọo ndibe eze, tọo ndu ọdo mmaanụ?”

26Pyita sụ iya l’ọo ndu ọdo.

Jisọsu sụ iya: “Ọo ya bụ lẹ ndibe ndu eze ta alịdu iya. 27Ọle ọbu, nnta gẹ l’ee-shi t’ọ bọ bụ l’anyi l’akpatsu whẹ iwe! Tụgbukwaa ntaa je ewota aga-ẹma ghu jeshia l’eze-ẹnyimu je awata ọnma ẹma. Ẹma mbụ, l’a-byarụ ghu l’aga, nmata iya, gụ avọhaa ya ọnu. Ịi-whụ iya okpoga l’e-dzu akịriko nke mu lẹ ghu. Wota iya je atụa ya.”

18

Onye kakọta shii

(Mak. 9:33-37; Luk. 9:46-48)

1Nteke onowho bẹ ndu l’etso ụzo Jisọsu byatashiaru bya asụ iya: “?Ọo onye kakọta shii lẹ ndu Chileke bụ eze whẹ?”

2Jisọsu bya ekua nwata nshịi, kuta iya kfụbe l’echilabọ whẹ, 3sụ whẹ: “Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ: ọ -bụ-zhidua l’unu gbanweru bya adụ g’ọo ụnwegirima, unu ta afụkwa bụru ndu Chileke bụ eze whẹ. 4Iwhe bụ onye wozetaru onwiya alị dụ g’ọo nwata nshịi-a bẹ bụ iya kakọta shii lẹ ndu Chileke bụ eze whẹ. 5Onye ono, kwoberu iswi ẹwha mụbe Jisọsu gude obu iya nata nwata nshịi, ha ẹgube-ẹ ree-ree-ree bẹ bụakwa mbẹdua bẹ onye ọbu gude obu iya nata ree-ree-ree.”

Ọnma ọkwa ome tẹ ndu ọdo mee iwhe-dụ-ẹji

(Mak. 9:42-48; Luk. 17:1-2)

6“Ọle onye mekwanuru onye lanụ l’ụnwegirima-a, wowaru onwowhe ye mu l’ẹka-a, t’o shiswee ụzo ono b’ọ gọgo kalẹkwaruwho onye ọbu mma nggẹ l’a patarụ eze ẹwhuru-uswe libe iya l’olu, nwuru iya chee l’ẹka ogvulogvu dụ l’eze-ẹnyimu. 7Nshọo unubẹ ndiwhe, o noo l’iwhe l’alọjeru madzụ ẹka ye l’ome iwhe-dụ-ẹji bẹ jiru mgboko eji. Ọ tọ dụkwa gẹ l’ee-mezhia t’iwhe l’a-nọje alọ madzụ ẹka eye l’ome iwhe-dụ-ẹji ba adụ, ọle ọbu, nshọkwanuroo onye bụ iya bẹ l’oo-shi l’ẹka iya mbụ ẹgube iwhe ono.

8“Ọ -bụru l’ọo ẹka ghu, ọbu l’ọo ọkpa ghu bẹ l’akpatarụ ghu ome iwhe-dụ-ẹji, gbubufulekwa iya whọ tuwhaa. Ọ kakwarụ ghu ree l’i gude mkpirikpi ẹka lanụ, ọdua ị bụru nwangvụru bahụ l’ọkpobe ndzụ, amamẹ l’i nweru ẹka labọ, ọdua i nweru ọkpa labọ, a pata ghu chee l’ọku, bụ ọku mgbe agvụ agvụ. 9Ọ -bụru l’ọo ẹnya ghu l’akpatarụ ghu ome iwhe-dụ-ẹji, swọfu iya tuwhaa. Ọ kakwarụ ghu ree l’i gude ẹnya lanụ bahụ l’ọkpobe ndzụ, amamẹ l’ẹnya ghu whẹ ẹbo dzuru oke, a parụ ghu chee l’ọku-alị-maa.

Nwatụru, jewhuhuru ejewhuhu

(Luk. 15:3-7)

10“Unu kwakwaa ẹnya t’ọ bọ dụ ụnwegirima-a, onye ọwhu unu l’a-sụ woo; ẹwha kuru iya nụ kuru iya gụnu. Lẹ iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụkwa lẹ ndu ojozhi-imigwe, l’eleta whẹ ẹnya bẹ l’anọduje-zhiawho l’iwhu Nna mu, bu l’imigwe nteke nteke. 11O noo lẹ Abụbu-Ndiwhe bẹ byarụ tẹ ya bya adzọo ndu whuhuru ewhuhu18:11 Ụwhodu l’ẹkwo gbarụ lẹ mbụ, e deru l’okfu Giríku bẹ l’ẹte ededuaru vẹsu 21 yekobe iya ẹgube, e deru iya l’ẹka-a..

12“?Ndẹe g’unu l’arịkwanu iya? Ọ -bụkwanuru l’o nweru onye nweru ụkporo atụru ugbo ise, nnanụ jewhuhu ?onye ọbu ta apadụru ụkporo ugbo ẹno l’iri lẹ tete ọwhu haa l’ẹka ono, tụgbua jeshia je etsoru ugvu ugvu lewhee ẹnya iya ọwhuna, jewhuhuru who? 13O -nweru g’o meru, ọ whụa ya, iwhe mu l’ekfuru unu bụ: l’ọo-kwatakwa ka oteshi ẹswa iya ike amamẹ ụkporo ẹno l’iri lẹ tete ọwhu l’eteshia jewhuhu who. 14O nokwawho gẹ l’ọoto dụa nteke ọ bụje-zhia uche-obu Nna unu ọwhu bu l’imigwe t’o nweru ụnwegirima-a m’ọo onye lanụ ọwhu l’a-la l’iyi.

Okfu e kfuru nụ chọchi l’owhu nke nwanna, mesweru nụ

15“Nteke nwanna ghu mesweru ghu, jekfu iya l’ẹka ọ bụ gụ l’iya labọ nọ nwẹka unu je ekfuru iya iwhe ọbu, o meru ghu. Nteke ọ natarụ iwhe i kfuru, ọo ya bụ, gụ amarụ lẹ nwanna ghu ono bẹ i duwhuwaru azụ. 16Nteke bụ l’i kfugeeru, t’ọ nata iwhe i kfuru, gụ eduta onye lanụ, ọbu ụmadzu labọ ọdo yeru onwoghu nke ọwhu l’ọobulewho iwhe ọbu, okfu Chileke kfuru sụ: ‘Iwhe bụ okfu, darụ ada, t’ọ bụru ẹka-ebe, ụmadzu labọ l’a-gba, ọbu ẹto bẹ l’ee-gude doshia ya.’ 17Nteke bụ lẹ whẹ kfugeeru, ọ nabarụ whẹ ẹka, wota iya je atọgboru chọchi l’owhu. Nteke chọchi kfugeeru, ọ nabafụaru chọchi ẹka, ọo ya bụ, unu ezeeru iya gẹ l’eezejeru onye mbakeshi, ọkwanu onye ishi akịriko.

18“Sụa, iwhe mu l’eme tẹ mu karụ unu bụ l’iwhe bụ iwhe unu jịkaru l’ọ tọ dụdu unu ree lẹ mgboko-o bẹ Chileke nọduakwawho l’imigwe jịka iya l’ọ tọ dụdu ree. Iwhe ọwhu bụkwanu iwhe unu sarụ ẹka nata l’ọ dụ unu ree lẹ mgboko-o, bẹ Chileke nọduakwawho l’imigwe nata l’ọ dụwa iya ree.

19“Ọdo, mu l’ekfuru unu bụ: L’iwhe bụ-zhia iwhe unu dụ nwẹbo nọkobe lẹ mgboko-o gude obu lanụ kwekota; o -nweru iwhe unu kfuru nụ Chileke t’o meeru unu, bẹ Nna mu ono bu l’imigwe l’e-meru iya unu. 20O noo l’iwhe bụ ẹka adụ ẹbo ọbu ẹto dzukobe nkele ndu ọbu bụ nkemu bẹ mu nọokwa l’echilabọ ndu ọbu.”

Ẹtu onye ejo obu, ji ụgwo

21Pyita byakfuta Jisọsu bya asụ iya: “Onye-Nwe-Ọha ?ọo ụgbo ole bẹ nwanna mu l’e-meswe mu, mu agụkotaru iyẹ ya nvụ? ?Ọo ugbo ẹsaa?” 22Jisọsu sụ iya: “Waawakwa! Ọ tọ bụlekwaa ugbo ẹsaa damụ. Ọo ugbo ẹsaa ẹsaa ụzo ụkporo ẹto l’iri. 23Ọo ya bụ l’ọ waa gẹ l’ọo-dụ nteke Chileke l’e-goshi l’ọo ya bụ eze. Ọo-dụ g’ọo nwoke onye eze lanụ, meru tẹ yẹle ndu ozhi iya pyazhia nke okpoga iya. 24Nwoke ono pyazhidelewho okpoga ono, e dutashiaru iya onye ọwhu ji ụgwo ụnukurunu ẹkpa-ego. 25Nwoke ta abụ l’o nweru iwhe l’oo-gude kfụa ya. Onye-nwe-iya-nụ sụ t’e ree nwozhi ono, ree nyee ya, ree ụnwegirima ibe iya gẹ whẹ ha, rekotagezhia iwhe lile o nwe enwe t’e gude kfụa ụgwo ono. 26Nwoke ono mee nno rwezhita l’alị, byishi ikpere, ryọlahaa onye-nwe-iya-nụ ono sụ: ‘Byiko, byiko, onye-nwe-mu, lekwaa mu l’alị, tabanụa nshi hafụa mu rọo. Mu l’a-kfụkotakwa ghu-a ụgwo ono g’ọ ha.’ 27Imiko nwoke ono dụ onye eze ono. Ọ sụ iya t’o riwaro ụgwo ono, t’ọ bọ kfụhekwa iyẹ ya ilile.

28“Tọ dụ iya bụ lẹ nwozhi ono atụgburu lụfu je awhụa nwozhi ibe iya ọdo, ji iya ụgwo okpoga, l’abaa ishi. Ọ tụ iya onwiya gburumu, pyịta iya l’ẹkpiri sụ iya: ‘Kfụa mu ụgwo, i ji mu.’

29“Nwozhi ibe iya ono rwezhita l’alị, aryọ iya sụ: ‘Tanụa nshi lẹ mu l’a-kfụkwa ghu iya-a.’

30“Ọ jịka jinyia ẹnya l’ọ tọo nwụduru iya, ọ kpụta nwoke ono je atuchia l’ọka-mkpọro sụ t’ọ nọdu l’ẹka ono jeye nteke l’ọo-kfụ iya ụgwo ono. 31Tọ dụ iya bụ lẹ ndu ozhi ibe iya ọwhu awhụa ya, ẹhu dalẹ whẹ whọ kọo. Whẹ gbagbụa je atụko iwhe ono, nwụru nụ shi ishi lanụ kọkotaru onye-nwe-whẹ-nụ. 32Ọo ya bụ, onye-nwe-whẹ-nụ ono bya ekua nwozhi ono sụ iya: ‘?Ị whụru-a gụbe nwozhi-a, ejo obu l’egbu egbu-a! ?Ị whụru-a ẹgube ikpoto okpoga, i jikota mu l’ụgwo, mu hakọtaru ghu iya sụ t’i ria ya nkele ọo l’ị ryọru mu aryọ. 33?Tọ gbadụ nke t’ị whụaru ibe ghu imiko lẹge mbẹdua whụru iye gụbedua?’ 34Onye-nwe-whẹ-nụ ono gude ẹhu-eghughu kpụkata iya je akpụru ye ndu ọgbogu l’ẹka, tẹ whẹ nụje iya áwhụ jeye nteke l’ọo-kfụkota ụgwo, o ji g’ọ ha.

35“O nokwawho gẹ Nna mu, bu l’imigwe l’e-me unu l’ẹhu l’ẹhu, mbụkwa onye l’ete egudeje obu iya g’ọ ha gụaru onye mesweru iya nụ nvụ.”

19

Jisọsu l’ekfu nke ebukahu nwoke yẹle nyee ya

(Mak. 10:1-12)

1Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu ekfugelewho iwhe lile ono l’ookfu ọ palihu lẹ Gálili, ọ bụru iya atụgbu. O jeshia alị Judíya, dụ l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhu. 2Igwe-ọha wụ-tsoru iya. O mee, ẹhu dụkota ndu ọwhu ẹhu l’eme mma.

3Ndu Fárisii byatashia ya adata. Whẹ bya ajịlahaa ya sụ: “?Ọ dụ ree tẹ nwoke chịfuje nyee ya m’e behuduru gụnu mee?” 4Ọ sụ whẹ: “?Unu tẹke agụbudua l’onye meru madzụ eshi mbụlembu bẹ meru nwoke, mee nwanyị; 5sụ whẹ: ‘O noo iwhe meru nwoke je l’a-ha nna iya, haa ne iya yẹle nyee ya atụgba. Whẹ ẹbo abya atụko bụru onye lanụ.’ 6Ọo ya bụ lẹ whẹ ta abụhedu ụmadzu labọ. Whẹ bụwaa onye lanụ. Ọo ya bụ, iwhe Chileke tụgbaberu nnanụ, t’ọ bọ dụkwa onye l’e-je iya okekahu ẹbo ọdo.”

7Whẹ sụ iya: “?Ọ bụhunuru gụnu meru iwhe Mósisu tụru iwu sụ t’onye byajẹkwa l’achịfuje nyee ya, vujekwaru ụzo deru ẹkwo nụ iya lẹ ya ta alụhedu iya, tẹmenu ya achịfuwa iya rọo?”

8Jisọsu sụ whẹ: “Ọle unu bụ ndu ejo obu meru iwhe Mósisu kwetaru t’unu chịfu nyee unu. Ọle shitalekwawho lẹ mbụlembu bẹ l’ọoto dụjekwaaru nno. 9Iwhe mu l’ekfuru unu ntaa bụkwanuru: onye chịfuru nyee ya je alụa nwanyị ọdo bẹ bụkwa ogori bẹ l’oori. Gbahakwaa lẹ nwanyị ọbu bẹ l’eri ogori.”

10Ndu l’etso ụzo iya sụ iya: “Ọ -bụru l’o noo g’ọ dụ l’ẹka nwoke yẹle nyee ya nọ, b’ọ kalẹkwawho mma t’a haa nke ọolu nwanyị l’owhu l’owhu.”

11Ọ sụ whẹ: “Ọ tọ bụkwa madzụ l’ọha bẹ okfu mu ono l’e-dokota ẹnya. Ndu l’oo-do ẹnya bụlekwawho ndu ono, Chileke goshiru iya. 12L’iwhe kparụ iwhe madzụ l’ẹte alụje nwanyị dụkwa l’iche l’iche. O nweru ndu l’ẹte adụa l’iwhe, ọ bụru nno bụ gẹ whẹ dụ shi l’ẹwho ne whẹ. O nweru ndu ọwhu bụ madzụ harụ whẹ aha. O nweru ndu ọwhu rwuchiru obu whẹ lẹ whẹ te emedu nke nwanyị nke ọwhu whẹ l’a-nọ ejeru Chileke ozhi ree. T’onye l’a-dụ ike nata okfu ono natakwa iya.”

Jisọsu l’agọru ụnwegirima ọnu

(Mak. 10:13-16; Luk. 18:15-17)

13Ndu madzụ l’ekutakaaru iya ụnwegirima nteke ono t’o byigee whẹ ẹka, kfuru nụ Chileke l’iswi ẹhu whẹ. Ndu l’etso ụzo iya l’aabarụ ndu ono, l’ekutaru iya ụnwegirima ono mba.

14Jisọsu sụ whẹ: “Unu haa ụnwegirima tẹ whẹ byakfuta mu. Unu ba akpọshishi whẹ abyabya, l’ọo ndu dụ nno bẹ Chileke bụ eze whẹ.”

15Ọ bya ebyigbaru ụnwegirima ono ẹka megee, tụgbua lụfu l’ẹka ono.

Onye nweru iwhe

(Mak. 10:17-31; Luk. 18:18-30)

16O be nteke lanụ, nwoke lanụ byakfuta Jisọsu bya asụ iya: “O-zhi-iwhe ?ndẹ-zhia iwhe bụ iwhe dụ ree mu l’e-me nggẹ mu nweru ndzụ tututu-mịmimi?”

17Jisọsu sụ iya: “?I kwoberu gụnu ajị mu ajị nke iwhe dụ ree. Ọlekwawho onye lanụ kpụ bẹ bụ onye dụkota ree. Ọle nteke bụkwa l’ọogu ghu t’ị bahụ l’ọkpobe ndzụ, ọ kwa iya bụ t’i meje iwhe iwu Chileke kfuru.”

18Nwoke ono sụ: “Iwu ?bụhunu iwu ole?”

Jisọsu sụ iya: “Be egbukwa ọchi, be erikwa ogori, be ezhikwa oshi, ba adzụkwa ejire tukobe madzụ ibe ghu. 19Kwabẹ ne lẹ nna, nwụru ghu nụ ugvu, gụ eye madzụ ibe ghu obu g’i yeru iya onwoghu.”

20Nwokorọbya ono sụ iya: “Iwhe lile ono ta adụkwa ọwhu kpujeru mu ẹka l’ẹnya. ?Ndẹ-zhihunua iwhe ọdo whuduru mu l’ememe?”

21Jisọsu sụ iya: “Ọ -bụru l’ọogu ghu t’ị dụkota ree, ọo ya bụ t’ị lanụ je ereshigezhia iwhe ị nwe enwe, chịta iwhe i retaru iya keshiaru ndu ụkpa. Ọo ya bụ gụ enweru ọkpobe iwhe l’imigwe. I -megee ya nno, gụ abya etsoru mu.”

22Nwata nwokoro ono nụlewho ọnu, Jisọsu yeru, ẹhu rwụrwuhulekwa iya whọ arwụrwuhu. Ọ nyịgobelekwawho ala ibe iya nkele yẹbe nwata-nwoke nwenukaru iwhe shii.

23Jisọsu sụ ndu l’etso ụzo iya: “Tẹ mu kfuru iya unu, iwhe l’ọotsukwanu l’ọo lanụ tẹ ndu nweru iwhe haa tẹ Chileke bụru eze lẹ ndzụ whẹ! 24Iwhe ọdo, mu l’ekfufuaru unu bụ: l’ọ kakwa ntse tẹ ịnya pyoghata l’ẹnya aga, amamẹ t’onye nweru iwhe haa tẹ Chileke bụru eze lẹ ndzụ iya.”

25Ndu l’etso ụzo iya nụle iya whọ, ọ kpụbe whẹ ọnu okfu mebyi shii, whẹ sụ: “?Ọ hụnuru onye bẹ Chileke l’a-dzọfuta?” 26Jisọsu bya elee whẹ ẹnya sụ whẹ: “L’ẹka madzụ nọ b’ọ bụkwa ama-gẹ-l’ee-me, ọle ọ tọ dụdu nno l’ẹka Chileke nọ nkele Chileke ta adụdu iwhe kpọru iya ẹka ememe.”

27Ọo ya bụ, Pyita sụ iya: “Lekwa lẹ anyịbedua hakọtaakwaru iwhe lile anyi nwe tsolahaa ghu ?ọ hụnu gụnu bẹ anyịbedua l’e-nwe?” 28Jisọsu sụ whẹ: “Iwhe mu l’ekfuru unu bụ lẹ nteke Abụbu-Ndiwhe l’a-bya anọdu l’oshi-eze iya, l’egbu zaazaa chịlahaa mgboko ọwhuu, l’a-byanụ bẹ kwa unubẹ ụmadzu iri l’ẹbo ono, l’etso ụzo mu l’a-nọdu-gekwawho l’oshi-eze iri l’ẹbo, kpee ikfu iri l’ẹbo ndu Ízurẹlu ikpe. 29Iwhe ọdo bụ, iwhe bụ onye kwoberu iswi ẹhu mụbe Jisọsu hakọta-gee ụlo iya, ọdua l’ọo unwune iya nwoke, ọdua l’ọo unwune iya nke nwanyị, ọdua l’ọo nna iya, ọbu l’ọo ne iya, ọdua l’ọo ụnwu iya, ọdua l’ọo alị iya; onye ono bẹ Chileke l’a-kfụkwa ụgwo iwhe ha g’ọo iwhe ono ọ harụ ugbo ụkporo ugbo ise, tẹhenu e megekwaaro, ya anụ iya ndzụ tututu-mịmimi. 30Ọle igweligwe ndu bụ ndu ivurụzo ntaa l’ee-bekochaa bụru ndu ikpazụ, ndu ikpazụ ebechakwanua bya abụru ndu ivurụzo.”

20

Ndu l’eje ozhi lẹ mgbabu vayịnu

1“Nteke Chileke l’e-goshi l’ọo ya bụ eze bẹ l’ọo-dụlewho g’ọo oke-nwe-uwhu, nmarụ ẹwa l’ishi ẹnyangge lụfu je oobuta ndu ozhi, l’e-jeru iya ozhi lẹ mgbabu vayịnu iya. 2Yẹle ndu ọwhu ọ whụru bya ekfua aswa iya l’iwhe l’ọo-kfụje whẹ l’ụboku l’ụboku bụkwa aswa ozhi ujiku lanụ. Ọ chịru whẹ je eye lẹ mgbabu vayịnu ono.

3“Ụboku gbakọrohu-gelewho, ọ lụfukwa je awhụa ndu ọdo l’akfụ-whe uzoo uzoo ẹwoma l’aswa. 4Ọ sụ whẹ: ‘Unu tụgbua jeshikwaawho ozhi lẹ mgbabu vayịnu ono. Nteke e megewaruro, mu akfụa unu iwhe rwuberu unu.’ Whẹ kwe iya jeshia.

5“O bekwa l’echilabọ eswe, nwoke ono lụfushikwaa bya eje achịta ndu ọdo yekwawho lẹ mgbabu ono. A nọpobekwa jeye l’ẹnyanwu-ọswifu-l’ishi, o jekwa achịta ndu ọdo ye lẹ mgbabu ono. 6O-chi-l’ọmu-nkfụ chidelewho, ọ lụfukwa ọdo je awhụa ndu ọdo nọ ẹwoma. Ọ sụ whẹ ‘?Ọo gụnu kpatarụ unu shi eshi ụtsu kfụtaru ẹwoma l’ẹka-a byeye ntaa?’

7“Whẹ sụ iya: ‘Iwhe ọbu kwa l’ọ tọ dụdu onye chịtaru anyi je ebua anyi ozhi.’

“Ọ sụ whẹ: ‘Unu je etsoru ndu ọwhu l’ejeru mu ozhi jeeru mu ozhi lẹ mgbabu vayịnu mu.’

8“Tọ dụ iya bụ l’o belewho l’urwẹnyashi, nwoke ono, nwe mgbabu vayịnu ono sụ onye-ishi-ozhi iya t’o kua ndu ozhi ono gẹ whẹ ha kfụa whẹ ụgwo whẹ. T’o shile iya who akfụkfu lẹ ndu ọwhu byakperu azụ jeye lẹ ndu ọwhu vu ụzo bya whọ.

9“Tọ dụ iya bụ lẹ ndu ọwhu byakperu azụ gẹ o-chi-l’ọmu-nkfụ l’echiwaa bya afụta, a kfụkota whẹ aswa ozhi ujiku owhu gẹ whẹ ha swịikpamu. 10Ndu ọwhu byarụ l’ishi ẹnyangge whọ fụta nụ ?a sụru iya sụ whẹ agha lẹ whẹbedua, vu ụzo bya bẹ nke whẹ l’aka shii. Ọ bụleru-a aswa ozhi ujiku owhu a kfụru ibe whẹ b’a kfụru whẹbedua l’ẹhu l’ẹhu. 11Whẹ natagele iya whọ, whẹ gụderu oke-nwe-uwhu ono áwhụ 12sụ: ‘Ndu ọwa byakperu azụ-a, l’ete ejee ozhi nọo ọdu b’a kfụkwaruwho anyi lẹ whẹ iwhe lanụ, l’anyịbe ndu jetageeru ozhi ntanụ tụhu mkpọko, anwụ eswe ono ta adụ ọwhu larụ anyi mmaanụ.’ 13Ọ bya ekua onye lanụ sụ iya: ‘Ọnya mu, m’ọ tọ dụkwa ẹka, mu meru ghu ẹji ?tọ bụnu-a aswa ozhi ujiku owhu bẹ mu lẹ ghu kfuburu l’ọo aswa ozhi ghu? 14Wota okpoga, rwuberu ghu nụ lashia-o, lẹ mu tụru obu mu ama kfụa onye ọwa, byakperu azụ iwhe mu kfụru gụbedua. 15?Tọo tẹ mu be egudeshi iwhe ọwhu bụ iwhe ẹka mu mee gẹ dụ mu mma? ?Tẹ ẹnya l’a-dzụ ghu ogvu l’ọo lẹ mu meru ndu ọwhua ree?’

16“Ọo ya bụ lẹ igweligwe ndu bụ ndu ikpazụ l’a-bụ ndu ivurụzo. Igweligwe ndu bụ ndu ivurụzo abya abụru ndu ikpazụ.”

Nke ugbo ẹto Jisọsu l’ekfu nke ọnwu iya

(Mak. 10:32-34; Luk. 18:31-34)

17Tọ dụ iya bụ, Jisọsu whẹ l’eje Jerúsalẹmu. Whẹ jenyaa, o kucha ụmadzu iri l’ẹbo ono l’etso ụzo iya ekucha sụ whẹ: 18“Ntaa bẹ anyi l’e-jewaa Jerúsalẹmu. L’ẹka ono bẹ l’aa-kpụru Abụbu-Ndiwhe nụ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu. Whẹ ekpee ya nkfugbu. 19Whẹ akpụru iya kpẹe ndu l’ẹte amaa Chileke tẹ whẹ mee ya iwhe ọchi, chia ya ẹchachi, kpọpyabe iya l’oswebe. E -gbua ya ono, ya anọo abalị labọ, mbọku ọwhu l’e-kwe iya ẹto, Chileke e mee ya, ya eshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ ọdo.”

Iwhe ụnwu Zébedi l’aryọ Jisọsu

(Mak. 10:35-45)

20Ọo ya bụ, ne ụnwegirima ibe Zébedi chilia ụnwu iya, Jémusu yẹle Jọnu byakfuta Jisọsu. Ọ bya ebyishi ikpere l’iwhu iya aryọ iya iwhe.

21Jisọsu sụ iya: “?Ọo gụnu?” Ọ sụ iya: “L’iwhe ọbu, mu l’ekfu kwa nke ụnwu mu whẹ ẹbo. Byiko, kwenu mu ụkwa l’onye lanụ l’a-nọdu ghu l’ẹka-ụtara, onye ọwhu anọdu ghu l’ẹka-ịcha nteke l’ịi-bụ eze ndu mgboko-o.”

22Jisọsu sụ: “Unu ta amadụroo iwhe unu l’aryọ. ?Unu l’a-dụa ike ngụa l’omogo iwhe-ọtsulanu, mu l’a-bya angụngu?”

Whẹ sụ iya: “Eee, anyi l’a-dụa ike.”

23Ọ sụ whẹ: “Unu l’a-ngụ l’omogo ọwhu mu l’a-ngụ bụ l’ezhi, ọle nke tẹ madzụ nọdu l’ẹka-ụtara mu ọdua l’ọo ẹka-ịcha, o noo ta abụdu mu b’ọ dụ l’ẹka. O noo bẹ dụru ndu Nna mu doberu iya ngabẹru.”

24Ụmadzu iri ọwhua nụlewho l’o noo gẹ whẹ jeru iya, whẹ wederu unwune labọ ono iwe. 25Jisọsu bya ekua whẹ, whẹ byakfuta iya, ọ sụ whẹ: “?Unu marụ-a lẹ ndu bụ whẹ bụ ishi lẹ mba gẹ mba ha bẹ l’anọje akpapyashị ndu ọbu, whẹ l’achị ishi, ndu ọwhu l’ekfu iwhe l’aanụ bụru whẹ l’anọje eme tẹ ndu ọdo makwarụ l’ọo whẹ ka shii. 26Ọle ọ tọ byadụ l’a-dụ nno l’ẹhu nke unubẹdua. L’ẹhu nke unu bụ: onye l’ọogu t’e dobe iya onye ha shii l’ime unu, t’onye ọbu bụru onye l’a-nọ ejeru ndu ọwhu ozhi. 27Iwhe ọdo bụru: onye l’ọogu ẹgu tẹ ya bụru onye ishi lẹge unu ha, t’onye ono wozeta onwiya alị dobe onwiya g’ọo ohu l’ẹka ndu ọwhua nọ. 28O noo lẹ mụbe Abụbu-Ndiwhe l’onwomu ta abyakwa t’e jeru mu ozhi; iwhe mu gbechia bya kwa tẹ mu bya ejeru ndu ọdo ozhi mẹe tẹ mu gude onwomu gbaarụ Chileke ẹja, t’ọ bụru iwhe mu l’e-gude gbata ndzụ igwe-ọha.”

Jisọsu l’eme tẹ ndu l’atsọ ìshì whụa ụzo

(Mak. 10:46-52; Luk. 18:35-43)

29Whẹ l’alụfutalewho lẹ Jériko, igweligwe madzụ wụ-tsoru iya. 30Ọo ya bụ, o nweruwho ụmadzu labọ l’atsọ ishi, nọdu l’agụga echi-ụzo. Whẹ nụlewho l’ọo Jisọsu bẹ l’aghata, whẹ chishia sụ: “Onye-Nwe-Ọha-e! Whụaru anyi imiko! ?Ị nụaro Nwa Dévidi?”

31Igweligwe ndu ono l’agbochi whẹ nchị asụje whẹ tẹ whẹ dobe ọnu ndoo. Whẹ gbẹenu ka iya ọryashibaa ike sụ: “Onye-Nwe-Ọha-e! Whụaru anyi imiko! ?Ị nụaro Nwa Dévidi?” 32Jisọsu kfụshita, kua whẹ whẹ ẹbo ono sụ whẹ: “?Ọo gụnu b’ọ dụ unu nke tẹ mu meeru unu?” 33Whẹ sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha, mee t’anyi whụlahaa ụzo.” 34Imiko whẹ dụ Jisọsu. Ọ bya emegee whẹ ẹka l’ẹnya, whẹ watalẹkwawho ọwhu ụzo nteke onowho. Whẹ tsolahaa ya.

21

Jisọsu l’abahụ lẹ Jerúsalẹmu

(Mak. 11:1-11; Luk. 19:28-40; Jọn. 12:12-19)

1Whẹ rwulewho l’ugvu Ólivu mẹe lẹ mgboro mkpụkpu Betuféji, dụwaa Jerúsalẹmu ntse, Jisọsu zhi ụmadzu labọ lẹ ndu l’etso ụzo iya sụ whẹ: 2“Unu bahụ lẹ mkpụkpu ono, dụ unu l’iwhu. Unu rwulewho l’ọma mkpụkpu ono bẹ unu l’a-whụa ne nkakfụ-ịgara yẹle nwa iya e libegeeru elibe l’ẹka ono. Unu tọtakota iya chịtaru mu. 3E tebekwaroo t’a ma, o -nwederu onye dụ iwhe o kfuru yeru unu, t’unu sụ onye ọbu: ‘Lẹ mkpa iya dụ Onye-Nwe-Ọha,’ unu kfuwaa nno bẹ l’aa-halẹkwa iya whọ nteke onowho.”

4Iwhe ono meru nke ọwhu iwhe ono, onye nkfuchiru Chileke kfuru l’a-vụkota, bụ ọwhu sụru:

5“Unu kfuru obodo Záyọnu t’o lee:

L’onye bụ Eze iya l’abyakfutaakwa iya.

O wozeru onwiya alị, nokoru l’eli nkakfụ-ịgara eje abya,

mbụ l’ọo l’eli ọwhube nwa nkakfụ-ịgara ono b’ọ nọ.”

6Tọ dụ iya bụ, ndu l’etso ụzo Jisọsu ono tụgbulekwaruwho jeshia je mee ya g’o zhiru whẹ iya. 7Whẹ kpụtashiaru Jisọsu nkakfụ-ịgara ono yẹle nwa iya ono, bya achịta uwe whẹ wukobegee whẹ l’eli okpurukpu, Jisọsu je anọ-koru. 8Ndu ọwhu ka l’igwe lẹ ndu ono chịta uwe whẹ tọsaa l’echi-ụzo. Ndu ọwhua jitagee ẹkali oshi tọsaaru iya l’ụzo. 9Igweligwe ndu ọwhu nọ iya l’ụzo iwhu mẹe ndu ọwhu l’awụ etso iya l’azụ tụko atụkaa orooroo asụje: “Ndo-o! Ndo-o! Nwa Dévidi! Onye Chileke gọru ọnu-ọma nụ b’ọ bụ mbụ onye ono, Onye-Nwe-Ọha zhiru t’ọ bya. Ndo-o! Ndo-o! Ọkalibe-Kangokotaru-Nu, bu l’imigwe!”

10Tọ dụ iya bụ, ọ batalẹwho lẹ Jerúsalẹmu, mkpụkpu ono l’owhu swọkobe. A tụko ajịkashi sụ: “?Ọo onye ndono? ?Ọo onye ndono?” 11Igweligwe ndu ono l’awụ etso iya sụ: “Ọ kwa Jisọsu, mbụ onye nkfuchiru Chileke. Ẹka o shi bya kwa Názaretu, dụ l’alị Gálili.”

Jisọsu l’achịshi ndu nghọ l’eze-ụlo Chileke

(Mak. 11:15-19; Luk. 19:45-48; Jọn. 2:13-22)

12Jisọsu bya abahụ l’ime eze-ụlo Chileke je achịshi-gezhia iwhe bụ ndu nọ l’ẹka ono ere iwhe, mẹe ndu ọwhu l’azụ azụ l’ime eze-ụlo ono. O nwutsushikota teburu ndu l’agbanweje okpoga, kpube iya iwhu l’alị mẹe ekwechi ndu lile, l’ere ndo nọdu-gee. 13Ọ sụ whẹ: “E deru iya l’ẹkwo Okfu Chileke lẹ Chileke sụru: ‘Ụlo mu bẹ l’ee-kuje ụlo, l’aanọduje ekfu anụ mu.’ Ọle unubẹdua gbẹenu wotawa iya mebe ụlo ẹka ndu l’ana nfụ l’edomije onwowhe.” 14E megee, ndu l’atsọ ishi mẹe ndu ngvụru wụkfuta iya l’eze-ụlo Chileke ono, o mee whẹ, whẹ mehukota. 15Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu whụlewho iwhe ono dụ biribiri, l’oomeshikaa, nụkwaawho gẹ ụnwegirima, dọru l’ime eze-ụlo Chileke ono asụje: “Ndo-o! Nwa Dévidi!” Ẹhu ghulahaa whẹ eghu.

16Whẹ sụ iya: “?Ọ kwa l’ịinua iwhe ono, l’aarya?”

Jisọsu sụ whẹ: “Ee!” Woo whẹ: “?Unu tẹke agurwudua ẹka ono e deru l’ẹkwo Okfu Chileke sụ: ‘Ọo l’ọnu ụnwegirima nshịi mẹe ụnwegirima, l’angụ ẹra bẹ l’ee-shi jaa ghu ọkpobe ajaja!’ ” 17Jisọsu ghaa whẹ l’ẹka ono lụfu l’obodo ono jeshia Bétani je aradụ.

Jisọsu l’atụ figu ọnu

(Mak. 11:12-14,20-24)

18O be l’ụtsu iya, ẹgu l’agụ Jisọsu nteke l’ọoda-whu azụ lẹ obodo ono. 19Ọ whụa figu, gvuru l’agụga echi-ụzo. O jerwua ukfu oshi ono. O rwua ẹka ono, tọ dụ mebyi ọ whụru iya ilile, gbahalẹwho ẹkwo jiru iya kpimu. Ọ sụ figu ono: “Ị tị byadụ l’amịtabaa mebyi ọdo lẹ mgboko jeye lẹ tututu-mịmimi.” E jia ekfu, oshi ono nwụkota lwaa. 20Ndu l’etso ụzo iya whụa ya, ọ kpụbe whẹ ọnu okfu. Whẹ sụ: “?Ndẹhunu g’ọ nwụru ọwhu oshi figu-a mewaru-a nno nwụ-kebewaa lwaa?”

21Jisọsu sụ whẹ: “Iwhe mu l’emelewho tẹ mu kfuru unu bụ: ọ -bụru l’unu kwezhiwaru ekwekwe, unu ta abọ obu ẹbo; ọ tọ bụlekwaa iwhe mu meru oshi figu-a bẹ unu l’a-dụ ike mee nwẹkiya, ọ tọ dụkwa m’e -beru m’ọo unu sụ ugvu-a: ‘Wholia onwoghu je echee l’eze-ẹnyimu, ya emelekwaa l’olu unu.’ 22Ọo ya bụ, l’iwhe lile unu gude jekfu Chileke, je ekfuru iya sụ iya t’ọ nụ unu, unu kweta l’ọo-nụ unu iwhe ono, bẹ l’ọo-nụkwa iya unu.”

Aajị Jisọsu onye ọ dẹru ike emekota iwhe lile, l’oome

(Mak. 11:27-33; Luk. 20:1-8)

23Tọ dụ iya bụ l’ọ bya ebe nteke Jisọsu batalẹruwho l’eze-ụlo Chileke, ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu bụ ọgurenya mkpụkpu wụru byakfutashia ya gẹ l’oozhi iwhe, bya asụ iya: “?Ọo onye b’ị dẹru ike l’ẹka eme iwhe ọwa l’iime? ?O zhia onye zhiru ghu t’ị bya iya ememe?”

24Jisọsu yeru whẹ ọnu sụ whẹ: “Unu ngabẹkwa tẹ mu jịada unu nwa ajị lanụ bu: ọ -bụru l’unu yeeru mu iya ọnu, mbẹdua akakwarụwho unu onye mu dẹru ike l’ẹka eme iwhe lile ono. 25Sụa ?ọo onye zhiru Jọnu t’ọ bya emee ndiwhe baputizimu? ?Ọo Chileke zhiru iya tọo madzụ?”

Ọo ya bụ, whẹ ghakashịde iya l’ime onwowhe sụ: “Anyi -sụ l’ọo Chileke zhiru iya, ya asụ anyi: ‘?Ọ kwanụru gụnu meru, unu te ekweta iwhe o kfuru?’ 26Nteke bụ l’anyi sụkwanuru l’ọo madzụ zhiru iya, anyi l’atsụkwa ọha-a egvu. O noo lẹ madzụ kpamụ kpamụ bẹ kwetakotaru lẹ Jọnu bụ ọkpobe onye nkfuchiru Chileke.”

27Ọo ya bụ, whẹ sụ Jisọsu: “Anyi ta amadụ-o.”

Jisọsu sụkwanu whẹ: “Mu ta afụnua karụ unu onye mu dẹru ike eme iwhe lile ono.

Ẹtu, e gude nwoke yẹle ụnwu iya anma

28“?Ndẹhunu g’ọ dụ unu mbụ iwhe-e mu l’abya ekfukfu-a? L’o nweru nwoke lanụ, nwụtaru ụnwegirima unwoke labọ. O be ujiku lanụ, ọ sụ nke ọgurenya: ‘Nwa mu, byiko, jekwaaru mu ozhi lẹ mgbabu vayịnu ntanụ.’ 29Ọ jịka sụ iya: ‘Waawa, mu te ejedu,’ ọle e megeeru, ọ bya adaa onwiya ụta, tụgbua jeshia ozhi ono. 30Nwoke ono bya ejekfushia nke nwata je ekfukwaaru iya who g’o kfuru onye ọwhu. Nwata ono sụ iya: ‘Mu l’ejekwaa.’ E megee t’o jehe. 31Sụa, ?ọo onye ole l’ime ụmadzu labọ ono meru uche-obu nna iya?”

Whẹ sụ iya: “Ọo onye nke ọgurenya whọ.”

Jisọsu sụ whẹ: “Iwhe mu l’emelewho tẹ mu kfuru unu bụ: ndu akịriko mẹe ụnwanyi ọkpara bẹ l’e-vukotakwa unu ụzo bụru ndu Chileke bụ eze whẹ. 32O noo lẹ Jọnu byarụ bya egoshi unu ọkpobe ụzo, unu l’e-tso, unu te ekweta nkiya. Ọle ndu akịriko mẹe ụnwanyi ọkpara bẹ kwetaru nkiya. Unu gudeekwa ẹnya unu whụkwaa lẹ whẹ kwetaru, unu ta ada onwunu ụta, haa ome iwhe-dụ-ẹji unu l’emegbabe, kweta nke Jọnu ono g’o megeeru?”

Ẹtu onye gbarụ mgbabu vayịnu

(Mak. 12:1-12; Luk. 20:9-19)

33“Sụa, unu gbebekwaro nchị tẹ mu nmaarụ unu ẹtu ọdo. L’ọo nwoke lanụ bụwaa oke-nwe-uwhu bẹ kụru vayịnu l’ẹgu, ọ gbaa ya ụwho, bya ebua iduma ẹka l’aa-nọje adzọshi mmẹe l’akpụru vayịnu ono. Ọ bya atụa nwụlo ha l’eli shii, bụ ẹka l’aanọduje eche mgbabu ono. Ọ bya ewota ẹka ono ye l’ẹka ndu-n-nwamụ, o butaru ebuta tẹ whẹ letaru iyẹ ya ẹnya. Yẹbedua tụgbua jeshia ọha ọdo. 34O rwudelewho nteke l’aawọje akpụru vayịnu, o zhi ndu ozhi iya tẹ whẹ jekfu ndu-n-nwamụ ono, je anatarụ iya akpụru vayịnu nkiya.

35“Whẹ gude ndu ono, e zhiru ozhi, chia onye lanụ iwhe, gbua onye ọwhu egbu, onye ọwhu bụ ẹwhuru bẹ whẹ tụru iya. 36Ọ byakwa ezhi ndu ozhi ọdo, gbẹenu ka ndu nke mbụ whọ l’igwe. Ndu n-nwamụ ono mekwaa whẹ whọ gẹ whẹ meru ndu ọwhu. 37E megee, ọ bya ezhi nwa iya t’o jekfu whẹ, asụjenu lẹ ya marụ-a l’onye ọwa, bụ nwa iya bẹ whẹ l’a-kabẹe yeru ẹso.

38“Ndu n-nwamụ ono whụlewho nwa nwoke ono, whẹ tụa l’ishi l’ishi sụ: ‘Ẹhee! Ọo onye ọwa l’e-mekochaa nweru alị-a mẹ nna iya nwụhu. Unu bya t’anyi gbua ya woru iwhe ọbu, rwuberu iya nụ.’ 39Whẹ kpụta iya kpụfu azụ mgbabu ono je egbua ya.

40“Sụa, onye nwe mgbabu ono -lwalẹwho ?ọo gụnu bẹ l’oo-me ndu-n-nwamụ ono?”

41Whẹ sụ iya: “Ọo-bya egbushia ndu-n-nwamụ ono, ejo obu l’egbu egbu ono, mbụ gbua whẹ ejo egbugbu gẹ whẹ ha, wota mgbabu vayịnu ono ye l’ẹka ndu-n-nwamụ ọdo, bụkwanu ndu l’a-wọje akpụru iya vutaru iya lẹ mgbe iya.”

42Jisọsu sụ whẹ: “?Unu tẹke agụbudua iwhe ono, e deru l’ẹkwo Okfu Chileke sụ:

“ ‘Ọo ẹwhuru ono gẹdegede, ndu l’atụ ụlo jịkaru, l’ọo ọ-ga-lẹ-mkpa

bẹ bekochaaru bya abụru ẹwhuru, gude ụlo.

O noo bụru iwhe Onye-Nwe-Ọha meru,

ọ dụ anyi biribiri l’ẹnya!’

43“O noo iwhe meru mu sụ unu lẹ: abụbu ono, Chileke bụ eze unu bẹ yẹbe Chileke l’a-nafụ unu woru nụ-chia ndu ọdo, umere whẹ l’e-goshi lẹ whẹ l’eme iwhe ya kfuru. 44Onye ngabuhukwanuru daa l’eli ẹwhuru ono bẹ l’e-tsu onwiya ngworingwo, nteke bụ l’ọo madzụ b’ọ dapyabẹru, ya egwee onye ọbu aryaka eryune.”21:44 Ụwhodu l’ẹkwo gbarụ lẹ mbụ, e deru l’okfu Giríku bẹ l’ẹte ededuaru vẹsu 44 yekobe iya ẹgube, e deru iya l’ẹka-a.

45Tọ dụ iya bụ lẹ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu Fárisii anụlewho ẹtu ono, whẹ marụ l’ọo whẹ bẹ Jisọsu nmaturu iya. 46Whẹ melahaa tẹ whẹ gude iya. Ọle whẹ tsụhuru igwe-ọha ono egvu nkele ọha ono l’owhu bẹ kwetakotaru l’ọ bụ onye nkfuchiru Chileke.

22

Ẹtu nke ẹswa-nwanyị

(Luk. 14:15-24)

1Jisọsu byakwawhọ anmaarụ whẹ ẹtu ọdo gude yeeru whẹ ọnu sụ: 2“Nteke Chileke l’e-goshi l’ọo ya bụ eze bẹ l’ọo-dụlewho g’ọo onye eze lanụ, nwa iya nke nwoke lụru nwanyị nke ọwhuu; o shishiaru nwa iya ono nri. 3Onye eze ono bya ezhia ndu ozhi iya tẹ whẹ je ekua ndu e kuru l’eriri ẹswa-nwanyị ono. Ndu ono te ekwe abyabya.

4“Ọ bya ezhikwa ndu ozhi iya ọdo sụ: ‘Unu je asụ ndu ono e kuru l’eriri-a lẹ mu shiakwaru nri ọbu, lẹ mu gbushiakwaru oke-eswi mu mẹe okiri mu, lẹ mu tụkokwaru iwhe lile dozhigee ree gẹ l’ọo-dụ. Unu sụ whẹ tẹ whẹ byawarọ l’eriri ẹswa-nwanyị ọbu-o!’

5“Ndu ono e kuru l’eriri ono palẹ iya-a ẹka lanụ tụgbu-gee jeshia iwhe dụru whẹ nụ. Onye ọwhu l’ejeshia l’okfu iya, onye ọwhu l’ejeshiaro oore nghọ, ọ gbatarụ. 6Ndu ọwhuna gudegee ndu ono, onye eze ono zhiru ozhi t’a bya ezhia whẹ, mee whẹ iwhe iwhere, tụko whẹ gbushia. 7Ẹhu ghua onye eze ono eghu ghushia ya ike. Ọ bya ezhi ndu ojọgu iya, whẹ je emegbushia ndu mgbugbu madzụ ono, tọo ọku lẹ mkpụkpu whẹ, ọku dzụkota iya.

8“T’ọ bya aghaa rii nteke ono sụ ndu ozhi iya: ‘Ntaa b’e shigewaru nri ẹswa-nwanyị ọbu, mee ya gẹ l’ọo-dụ. Ọle ndu ono e kuru tẹ whẹ bya eria ya, ta adụdu nke eriri iya. 9Unu tụgbua ntaa je l’ụzo g’ụzo ha, je erwukozhiawho iwhe bụ-zhia ndu unu whụru, g’ike beru unu, unu rwuta whẹ bya l’eriri ẹswa-nwanyị ọbu.’ 10Ndu ozhi ono jịko wụba-gee l’ụzo g’ụzo ha, je erwukoo iwhe bụ ndu whẹ whụru, ndu ọma mẹe ndu ẹjo iya. Whẹ bya eji ụlo ono, l’eeme nke ẹswa-nwanyị ono kpimu.

11“Tọ dụ iya bụ l’ọ bya ebe nteke onye eze byarụ tẹ ya bya agbawhee ndu ọbu, byarụ l’eriri ọbu, ọ bya awhụa nwoke, l’ete eyee uwe ẹswa-nwanyị. 12Ọ sụ iya: ‘Ha-e! Ọnya mu ?ndẹnu g’i shi bata l’ẹka-a l’ẹbe abụ l’i yeru uwe ẹswa-nwanyị?’ Nwoke ono ta ama iwhe l’oo-kfu. 13Tọ dụ iya bụ lẹ gụbe onye eze asụ ndu ozhi iya: ‘Unu kekoo ya ẹka yẹle ọkpa pata iya tụa lẹ tsụrii ẹkpuroochi l’etezhi, bụ ẹka madzụ l’a-nọdu ryaa ejo ẹkwa taa ikireze!’ ” 14Jisọsu nmagee ẹtu ono, ọ sụ: “Ndu Chileke kuru bẹ hakwa l’igweligwe, ọle ọ kwa nwolemole b’ọ họtaru.”

Okfu akịriko

(Mak. 12:13-17; Luk. 20:20-26)

15Ndu Fárisii tụgbua jeshia ọchi idzu gẹ whẹ l’e-shi gude okfu, shi Jisọsu l’ọnu nmata iya l’ọnya. 16Whẹ bya eduru ndu l’etsoje whẹ nụ mẹe ndu nke Hẹ́rodu ye tẹ whẹ je ajịta iya ajị. Whẹ bya ajị iya ajị ọbu sụ: “O-zhi-iwhe, anyi marụ l’ị bụ onye ire-lanụ, ọ bụkwaruwho ire-lanụ b’i gude ezhi ụzo Chileke, tọ dụ onye l’ịitsu egvu. Tọ dụ onye l’iikfu ele ẹnya l’iwhu. 17Anyi sụru agha: ?Ndẹe g’ọ dụ ghu l’obu? ?Tọ bụdunu omebyi iwu Chileke mẹ anyi -tụjee akịriko nụ Siza, bụ ishi ọ-chị-ọha Romu?” 18Jisọsu malẹruwho lẹ whẹ bụ ndu ejo obu, ọ sụ whẹ: “?Ọo gụnu meru unu bya agbabẹru mu ẹregede okfu gude eme t’unu nmata mu, unubẹ iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze whẹ-e? 19Unu goshiada mu nụ okpoga e gude atụ akịriko ọbu.”

Whẹ bya ewotaru iya akpụru okpoga. 20Ọ sụ whẹ: “?Ọo ishi onye b’e seru iya ẹgube-ẹ, deru ẹwha iya swibe iya?” 21Whẹ sụ iya l’ọo nke Siza.

Ọ sụ whẹ: “Ọo ya bụ t’unu woru iwhe ọwhu bụ iwhe Siza nụ Siza, unu eworu iwhe ọwhu bụ nke Chileke nụ Chileke.” 22Whẹ nụa ya; ọ dụ whẹ biribiri. Whẹ parụ iya haa tụgbua.

Nke oshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ

(Mak. 12:18-27; Luk. 20:27-40)

23Ọ kwarụwho mbọku onowho bẹ ndu Sádusii, bụ whẹ sụru l’onye nwụhuru anwụhu te eshijedu l’ọnwu teta nọdu ndzụ byakfutaru Jisọsu, bya ajị iya sụ: 24“O-zhi-iwhe, Mósisu bẹ sụkwaru: ‘Nteke nwoke lụnyaaru nwanyị, nwoke ọbu nwụhu, to dobe akọ, tẹ nwune iya lụpyabe nyee nwune iya ono t’ọ nwụtaru onye ono, nwụhuru anwụhu whọ nwa.’ 25Sụa, o nweru ndu dụ ẹsaa l’unwune, anyi lẹ whẹ shi nọdu. Nke ọgurenya lụa nwanyị, lụta iya jeye ọ nwụhu, to dobe akọ lẹ mgboko-o. Ọ parụ nyee ya ono haarụ nwune iya. 26Onye nke ẹbo, bụ otsota byakwa alụpyabe nwanyị ono nọkwaawho nwụhu, to dobe akọ. Ọ nwụaru onye nke ẹto nno, nwụ-zhiaru whẹ whọ nno jeye l’onye nke ẹsaa whọ. 27E megee l’ikpazụ nwanyị l’onwiya nwụhukwawho. 28O -rwua nteke l’ee-shi l’ọnwu teta nọdu ndzụ; ?ọo onye ole l’ime ụmadzu ẹsaa ono bẹ nwanyị ono l’a-bụ nyee ya? Gẹ whẹ ẹsaa ono lụkotaru iya l’ẹhu l’ẹhu.”

29Jisọsu yeeru whẹ ọnu sụ whẹ: “Unu l’eshiswe ụzo nkele iwhe e deru l’ẹkwo Okfu Chileke te edodu unu ẹnya, to dokwawho unu ẹnya gẹ ike Chileke beru. 30Lẹ nteke ndu nwụhuru anwụhu l’e-shi l’ọnwu teta nọdu ndzụ bẹ nwoke l’a-byahẹkwaa l’alụ nwanyị, nwanyị ta abyahẹ l’a-lụ ji. Whẹ l’a-dụ-gee g’ọo ndu ojozhi-imigwe. 31A bya lẹ nke oshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ ?unu tẹke agụbudua iwhe Chileke kfuru unu l’onwiya sụ: 32‘Ọo mụbe Chileke bẹ bụ Chileke Ébirihamu, bụru Chileke nke Áyiziku, bụru Chileke nke Jékọpu.’ Ọo ya bụ lẹ Chileke ta abụdu Chileke ndu nwụhuru anwụhu, ọo Chileke ndu nọ ndzụ.”

33Igweligwe ndu ono nụle iya who, iwhe l’oozhi mee ẹhu jishihu whẹ oyi.

Iwu ọwhu kakọta mkpa

(Mak. 12:28-34; Luk. 10:25-28)

34L’ọ bya ebe nteke ndu Fárisii nụleruwho lẹ Jisọsu mewaru ọnu kpụru ndu Sádusii okfu, whẹ bya akpakọo onwowhe l’ẹka lanụ. 35A nọnyaa onye lanụ l’ime whẹ, bụ onye o-zhi-iwu bya ajịlahaa ya njịkponu, eme tẹ ya nmata iya l’ọnya. 36Ọ sụ Jisọsu: “O-zhi-iwhe ?ọo iwu ole bẹ kakọta shii l’iwhe bụ iwu ono, a tụshiru nno g’ọ hakọta?”

37Jisọsu sụ iya: “Ye Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke ghu obu ghu g’ọ ha. Gude ndzụ ghu g’ọ ha mẹe uche ghu g’ọ ha ye iya obu ono. 38O noo iwu ọwhu bụ iya kakọta shii, bụkwaru iya whọ kakọta mkpa. 39Ọwhu kwe iya ẹbo, dụkwawho mkpa nno bụru: ‘Ye madzụ ibe ghu obu lẹge i yeru iya onwoghu.’ 40Ọo l’iwu labọ ono bẹ iwhe bụkota iwu Chileke g’ọ ha mẹe iwhe ndu nkfuchiru Chileke deru l’ẹkwo tụkoru rwụrwee ishi.”

Kuráyisutu bụ onye Dévidi l’eku; Onye-Nwe-iya

(Mak. 12:35-37; Luk. 20:41-44)

41Ọ bụru nteke ono, ndu Fárisii dzukoberu ẹka lanụ bẹ Jisọsu jịru whẹ 42sụ: “?Ndẹ-zhia g’unu l’arị iya lẹ nke Kuráyisutu ọbu? ?Ọo onye b’ọ bụ nwa iya?”

Whẹ sụ iya: “L’ọo Nwa Dévidi b’ọ bụ.” 43Ọ sụ whẹ: “?Ọ kwanụ gụnu meru iwhe Ume-Dụ-Nsọ nke Chileke meru Dévidi o ku iya ‘Onye-nwe-mu nụ’? Sụ: 44‘Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke sụru Onye-nwe mụbe Dévidi:

Nọdu anọdu l’ẹka-ụtara mu;

jeye nteke mu l’a-chịta ndu ọhogu ghu

dobe ghu lẹ mkpula ọkpa.’

45Ọ -bụru lẹ Dévidi bẹ kuru iya ‘Onye-nwe-mu-nụ’ ?ndẹhunu g’o gude ọ bụru nwa iya?” 46Tọ dụ onye dụ ike yeru ọnu yeru iya t’ọ kadụ mma l’ọo akpụru okfu lanụ. Nkeshi mbọku ono, tọ dụhewaro onye tụru ama nke ọji iya ajị ọdo.

23

Jisọsu l’ekfu tẹ ba azọkwaru ndu o-zhi- iwu mẹe ndu Fárisii ẹhu

(Mak. 12:38-39; Luk. 11:43,46; 20:45-46)

1Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu abya asụ igwe-ọha ono mẹe ndu l’etso ụzo iya: 2“Ndu o-zhi-iwu mẹe ndu Fárisii b’a sụru l’ọo whẹ l’ezhije iwhe iwu Mósisu bụ. 3Ọo ya bụ, t’unu nụjekwaaru whẹ okfu, mejee iwhe bụ iwhe whẹ sụru t’unu mee, ọle t’unu ba awọtakwa ẹka whẹ. Lẹ whẹbedua bẹ kwa ekfukfu bẹ whẹ l’ekfuje iya l’ọnu, whẹ anọhe eme iya eme l’ẹka. 4Whẹ l’esweje oke ivu, l’anyị ẹrwa, atsụ lanụ evuvu pata tukobe madzụ l’ukuvu t’o vuru, ọle whẹbedua te elekwe iya nụ nvọ elele owhu. 5Iwhe bụ iwhe whẹ l’eme bẹ whẹ l’anọjelewho eme nggẹ madzụ awhụa whẹ. ?Unu ta awhụdu gẹ whẹ l’edeje okfu Chileke whosaa whosaa l’eli akpọ, whẹ l’ekfubegejee l’egedege ọnu iwhu? ?Unu ta awhụjedu gẹ ogboromọnu uwe mkpẹelanu whẹ l’ahajẹ jịkfu jịkfu, whẹ egude iya eme nsọ nsọ? 6Iwhe l’adụjezhia whẹ whọ ree bụ t’ọ bụru whẹ bẹ l’a-nọdu lẹ nggada ọwhu l’aa-ka whẹ ọkwabe ugvu l’ẹka eriri darụ mẹe tẹ oshi-anọdu ọwhu kakọta ree l’ụlo-ndzuko ndu Ju bụru nke whẹ. 7Iwhe l’adụje whẹ ree bụ t’e keleje whẹ ekele ugvu ugvu l’ẹka a dụ l’igwe mẹe tẹ ndiwhe kuje whẹ ‘O-zhi-iwhe.’ 8Unu be ekwekwa t’e kuje unu O-zhi-iwhe, o noo l’unu nwekwaru onye lanụ, bụ iya l’ezhije unu iwhe, unubẹdua g’unu ha bụkota ụnwunna. 9T’ọ bọ dụkwa onye unu l’e-kuje ‘Nna’ lẹ mgboko-o, l’ọ kwa Nna lanụ bẹ unu nweru bụ iya bụ Nna ọwhu bu l’imigwe. 10Unu be ekwekwa t’e kuje unu ‘O-zhi-iwhe,’ o noo l’ọo onye lanụ bụ O-zhi-iwhe, bụ iya bụ Kuráyisutu. 11T’onye bụ iya kakọta shii lẹ g’unu ha bụru onye l’a-nọ ejeru ndu ọwhu ozhi. 12O noo l’iwhe bụ onye l’ewoli onwiya eli bẹ l’ee-wozeta alị, onye l’ewozeta onwiya alị bẹ l’ee-woli eli.”

Jisọsu l’anma ndu iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze ikpe

(Mak. 12:40; Luk. 11:39-42,44,52; 20:47)

13“Nshọo unubẹ ndu o-zhi-iwu, nshọo unubẹ ndu Fárisii, unu tụkoru bụru iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze! O noo l’ọo unu bẹ l’anọ-chije ndiwhe ụzo tẹ whẹ be ekweshi tẹ Chileke bụru eze whẹ. Unubẹdua l’onwunu ta ahajẹdu onwunu t’ọ bụru eze unu, tẹhenu, ndu ọwhu l’eme tẹ whẹ haa onwowhe t’ọ bụru eze whẹ, unu te ekweje t’ọ bụru iya.

14“Nshọo unubẹ ndu o-zhi-iwu, nshọo unubẹ ndu Fárisii, unu tụkoru bụru iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze! O noo l’unu bụ ndu l’eripyabeje ụlo ụnwu-mbunu. Unu egude ẹregede ekfu ogologo okfu anụ Chileke. Ọo unubẹdua bẹ Chileke l’a-kagee ọnmashi ikpe ike23:14 Ụwhodu l’ẹkwo gbarụ lẹ mbụ, e deru l’okfu Giríku bẹ l’eete eyekobedua vẹsu 14 g’e deru iya l’ẹka-a..

15“Nshọo unubẹ ndu o-zhi-iwu, nshọo unubẹ ndu Fárisii, unu tụkoru bụru iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze! O noo l’unu l’angajẹru ụgbo daa eze-ẹnyimu, tụko mgboko eliwhe-alị jekota, nnta gẹ l’ee-shi t’unu kfubutaru Chileke mbụa m’ọo onye lanụ. Nteke unu kfubutaleruwho onye ọbu unu abya emee ya, ya bya aka unubẹdua ẹji nke ọwhu ọku alị-maa gbee rwube iya ugbo labọ.

16“Nshọo unubẹ ndu l’atsọ ishi l’eme t’unu goshi ndu ọdo ụzo, unu l’asụje: ‘L’ọ tọ dụduroo iwhe iwhe ono bụ mẹ madzụ gude eze-ụlo Chileke ria nte, ọlewho nteke onye ọbu gude mkpọla-ododo ono, dụ l’ime eze-ụlo ono ria nte, bẹ unu l’asụje l’o noo bụ ụgwo tukoru onye ọbu l’ishi.’ 17Unubẹ ndu eswe-e bụkwawho ndu l’atsọ ishi. ?Ọo ole ka ibe iya oore ire? ?Ọo mkpọla-ododo eze-ụlo Chileke ono ka ire, tọo eze-ụlo Chileke l’onwiya, bụ iya gbee mee mkpọla-ododo ọbu, ọ bụru iwhe Chileke? 18Unu l’asụjekwawho l’onye gude ẹnya-mgbẹja Chileke ria nte bẹ l’ọoto dụdua iwhe ọ bụ, ọlewho nteke onye ọbu gude iwhe anụnu, e doberu l’ẹnya ẹka ono ria nte, bẹ unu sụru l’ọo ụgwo tukoru onye ono l’ishi. 19Unubẹ ndu l’atsọ ishi! ?Ọo ole bẹ ka ibiya shii? ?Ọo iwhe anụnu ono ka, tọo ẹnya-mgbẹja Chileke, gbee bụru iya meru t’iwhe anụnu ọbu, a nụru anụnu bụru iwhe nke Chileke? 20Ọo ya bụ l’iwhe bụ onye gude ẹnya-mgbẹja Chileke eri nte bẹ gudekwawho iwhe lile, tukoru l’eli ẹka ono eri nte ọbu. 21Onye gudekwanu eze-ụlo Chileke eri nte bẹ gudekwawho ụlo ono l’onwiya mẹe Chileke, bu iya nụ eri nte ono. 22Onye gudekwanu igweli eri nte bẹ gudekwawho oshi-eze Chileke mẹe Chileke ono, nọ iya nụ eri nte ọbu.

23“Nshọo unubẹ ndu o-zhi-iwu, nshọo unubẹ ndu Fárisii, unu tụkoru bụru iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze! L’unu l’agbakebeje je anụ Chileke ụzo-lanụ-l’ụzo-iri l’iwhe bụ-zhia mkpẹekwo, l’emeje nri t’ọ tsọ ụtso mẹwaro izhoroo mẹe ụtamazhi mẹe ahuji, unu ẹgbee haa anọ eme iwhe iwu kfuru l’ẹka ọ karụ akaka, bụ iya bụ: odobe ẹka nhamụnha kpee ikpe mẹe anọ emeje obu-imiko mẹe ọkfushi ike l’iwhe e kfuru. O noo iwhe unu gege anọ eme mẹ unu emekwaro ndu ọwhua, unu shi emehawaa whọ. 24Unubẹ ndu l’atsọ ishi l’eme t’unu goshije ndu ọdo ụzo. Unu l’azafụje nwiwhe, ha g’ọ nwẹnwu l’iwhe unu l’angụ angụngu, unu elwekwanu ọwhube iwhe ha g’ọo ịnya olwe-wọo!

25“Nshọo unubẹ ndu o-zhi-iwu, nshọo unubẹ ndu Fárisii, unu tụkoru bụru iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze! O noo l’unu l’asajẹ azụ omogo, saa azụ ochi, ọle iwhe jiru ime iya bụ ọna ndu ọdo iwhe whẹ l’ẹka ike mẹe ẹgu ome ejo-iwhe. 26Gụbe ọwhu Fárisii, l’atsọ ishi! Vujeedaru ụzo saa ime omogo mẹe ime ochi, ọo ya bụ, azụ iya egbuchafukwawho chalahaa ụcha.

27“Nshọo unubẹ ndu o-zhi-iwu, nshọo unubẹ ndu Fárisii, unu tụkoru bụru iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze, nkele unu dụ g’ọo ilu e memaru emema l’ọma ụma l’eli ẹhu iya, o rwua l’ime iya, iwhe jiru iya nụ abụru ọkpu ndu nwụhuru anwụhu mẹe iwhe rehuru erehu. 28O nokwawho g’unubẹdua l’anọje eme l’iwhu ndiwhe gẹ-woo l’unu dụ chịriri, e jee ama l’iwhe jiru unu ime bụ iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze mẹe ejo iwhe.”

Jisọsu l’ekfu l’aa-gwatakọta ọgbo elenu-a ụgwo iwhe whẹ meru

(Luk. 11:47-51)

29“Nshọo unubẹ ndu o-zhi-iwu, nshọo unubẹ ndu Fárisii, unubẹ iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze whẹ ono! O noo l’ọo unu l’atụshije ngguji l’eli ilu nnajị ochee unu whẹ, bụ ndu nkfuchiru Chileke, memakwaawho ilu ndu dụ chịriri emema, 30asụje: ‘Nggẹ l’ọo iwhe anyi nọ ndzụ nteke nna anyi ochee whẹ nọ mẹ anyi tege eyetakwa ẹka l’egbugbu, e gburu ndu nkfuchiru Chileke ono.’ 31Unu shi nno gbaa onwunu ama l’unu bụwho ụnwu ndu ono, bụ whẹ gbushiru ndu nkfuchiru Chileke. 32Ọ dụ ree, unu yenu ẹka mefufua iwhe nna unu ochee whẹ meru mewhodoru unu. 33Unubẹ ejo agwọ ono, mbụ unubẹ ụnwu, oguji-nwaka nwụshiru. ?Ndẹkwanu g’unu l’emekwadu anahụ tẹ b’a nma unu ikpe, kpụru unu ye l’ọku alị-maa? 34Ọo ya bụ, t’unu lelewho lẹ mu l’e-zhi ndu nkfuchiru Chileke mẹe ndu mmamagụ mẹe ndu o-zhi-iwu tẹ whẹ byakfuta unu. L’ime ndu ono b’o nweru ndu ọwhu unu l’a-harụ gbua egbu, harụ whẹ kpọpyabe l’oswebe, hakwaru whẹ whọ chia ẹchachi l’ụlo-ndzuko unu, tsoru kpaa whẹ ẹhu l’obodo l’obodo. 35Ọo ya bụkwanu nke ọwhu ọ́chì ndu, dụ chịriri, unu gburu egbu lẹ mgboko-o l’a-tukoru unu l’ishi, mbụ ndu, unu gburu shitalewho lẹ Ébelu, bụ onye dụ chịriri je akpaa lẹ mee Zakaráya, bụ nwa Barakaya, mbụ Zakaráya ono, unu gburu lẹ mgbakụ eze-ụlo Chileke yẹle ẹnya-mgbẹja Chileke. 36Iwhe mu l’eme tẹ mu karụ unu bụ l’iwhe lile ono bẹ bụkota l’ishi ọgbo elenu-a bẹ l’aa-gwatakọta ụgwo iya g’ọ ha.”

Jisọsu yeru Jerúsalẹmu obu

(Luk. 13:34-35)

37“Oowa! Jerúsalẹmu! Gụbe Jerúsalẹmu! Ị tụkoru ndu nkfuchiru Chileke egbugbushi, gudekwawho ẹwhuru atugbushi ndu lile e zhiru tẹ whẹ byakfuta ghu. Ugbo olemole bẹ mu mewaru tẹ mu chịkobe ụnwu ghụ ẹka lanụ lẹ gẹ nnukfu-ọku l’achịkobeje ụnwu iya l’ime ẹba iya kpupyabe; ti kwe ekwe. 38Lelewho l’ibe ghu ono bẹ l’aa-parụ haa, ẹgbara akfụa ya. 39Tẹ mu kfuleru ghu iya whọ l’unu ta abyadụ l’a-whụ mu ọdo ilile jeye nteke unu l’a-sụ: ‘Chileke gọbukwaaru ọnu nụ onye ono gude ẹwha Onye-Nwe-Ọha abya ono.’ ”

24

Ee-megee kutsushia eze-ụlo Chileke

(Mak. 13:1-2; Luk. 21:5-6)

1Jisọsu shi l’eze-ụlo Chileke ono lụfuta, eme tẹ ya tụgbua jeshia iwhe l’ooje, ndu l’etso ụzo iya byakfuta iya tẹ whẹ bya egoshikota iya eze-ụlo Chileke ono l’owhu. 2Jisọsu sụ whẹ: “?Unu whụwaru iwhe lile-e g’ọ hakọta? Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ lẹ: ee-megee kutsushigezhia iwhe lile ono akutsushi nke ọwhu bụ l’ọ tọ dụdu m’ọo ẹwhuru lanụ bya l’a-kpokfuru l’eli ibiya.”

Mkpamẹhu yẹle iwhe-ọtsulanu l’a-bya tẹmenu mgboko-o agvụ

(Mak. 13:3-13; Luk. 21:7-19)

3Jisọsu bya enyihu ugvu Ólivu je anọdu anọdu. Ndu l’etso ụzo iya byakfutashia ya nke iche. Whẹ bya asụ iya: “Karụ anyi nteke iwhe lile ono l’e-me. Gụ akafụkwaaru whọ anyi iwhe l’a-bụ iwhe l’ee-gude marụ nteke l’ịi-bya mẹe nteke mgboko-o l’a-gvụ.”

4Jisọsu yee ọnu sụ whẹ: “Ọlewho t’unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’ọ bọ dụ onye l’e-duwhu unu. 5O noo l’igweligwe madzụ l’a-zarụ ẹwha mu bya. Onye ọwhu nọnu, ya asụ l’ọo ya bụ Kuráyisutu ọbu, whẹ egude nno duwhua ndu hakwa l’igweligwe. 6Unu l’a-nọkwa anụ akọ ọgu-egbe, l’aalwụ l’otẹnya mẹe ọwhu l’aalwụ l’ụkfu ntse, ọle t’obu be etekwa unu ete. Lẹ iwhe lile ono g’ọ ha mekotajekwa, ọle nteke mgboko l’a-gvụ teke erwukwaa. 7Mba lanụ l’a-gbeshi je alwụshi mba ọdo ọgu. Alị-eze agbeshikwawho je alwụshi alị-eze ọdo ọgu. Ejo mkpẹgu l’a-bya. Alị-ọnma-jijiji l’a-nma l’ẹka dụ l’iche l’iche. 8Ọle iwhe lile ono bẹ tụkokwaru bụru obebe iwhe-ọtsulanu, nọ ọnodu nteke nka beberu melahaa nwanyị ime l’eme ẹhuka.

9“O noo nteke whẹ l’a-kpụru unu nụ ndu ishi, a kpaa unu ẹhu gbushia unu. Mba lile dụ lẹ mgboko-o l’e-kwobe nke l’ọo l’unu bụ ndu nke mụbe Jisọsu kpọo unu ashị. 10O nokwawho nteke ikpoto madzụ l’a-ha ekwekwe, whẹ kweru nke Chileke gbẹeru iya azụ. Whẹ l’a-gbarụ ibe whẹ ye kpọo ibe whẹ ashị. 11Igweligwe ndu l’a-nọ adzụshikaa ejire l’ọo Chileke bẹ whẹ l’ekfuchiru l’a-bya lẹ mgboko bya eduwhushia igweligwe madzụ. 12Tẹmenu, eshi-ọwhu ejo iwhe l’a-kwata paa ẹka apaa nteke ono bẹ oye obu nke igweligwe madzụ l’e-jihu dẹe. 13Ọle onye dụ ike taa nshi nọpyabe mu l’ẹka jeye l’ikpazụ bẹ Chileke l’a-dzọfutalekwaa. 14Ozhi-ọma bẹ l’aa-rya aryarya ryadzuru iya mgboko l’owhu t’o rwua madzụ lile lẹ nchị, tẹ ndiwhe l’owhu nụ-dzuru ọkpobe-okfu ono, bụ lẹ Chileke l’eku whẹ tẹ whẹ bya tẹ ya bụru eze whẹ. Ọo ya bụ, e megee nteke ono, mgboko agvụ.

Ejo akpamara

(Mak. 13:14-23; Luk. 21:20-24)

15“Sụa, nteke unu whụleruwho ejo akpamara ọla-l’iyi gẹ l’oome l’ẹka dụru Chileke nsọ, mbụ ejo akpamara ono o kfuru unu okfu iya mbụ Daníyelu, bụ onye nkfuchiru Chileke. Tẹ gụbe onye l’agụ iwhe-e rịkwaa ọriri iwhe ọbu. 16Nteke unu whụleru iya whọ, tẹ ndu nọ lẹ Judíya gbalakwaa lashia l’ugvu ugvu. 17T’onye nọ l’eli ụlo24:17 Ndu Ju bụ l’eli ụlo bẹ whẹ l’anọduje edzu ike ẹgube ono ndibe anyi l’anọduje l’ọkpoku edzu ike nke whẹ. iya edzuta ike be ejekwa ọgbaba l’ụlo, lẹ ya l’eje ogwota iwhe iya, dụ l’ụlo. 18T’onye ọwhu nọ l’ẹgu ba adawhuhekwa azụ bya ọchita ọkpobe uwe iya. 19Nshọo rọo ụnwanyi, dụ ime mẹe ndu ọwhu he nwata l’angụ ẹra nteke ono. 20T’unu kfuru nụ Chileke tẹ nteke ono, unu l’a-gba ọso ono ba abụ nteke oyi l’atsụshi ike, ọdo bụ t’ọ bọ bụ mbọku ọtuta-ume. 21O noo l’ejo iwhe-ọtsulanu l’a-dụ nteke ono, mbụ iwhe-ọtsulanu ọwhu ?ọ dụ g’ọ bụ iya l’ẹteke adụhaa eshi nkeshi Chileke meru mgboko byeye ntaa; ?ọ dụ g’ọ bụ iya ta abya l’a-dụ ọdo. 22Ọ -bụru l’ọo iwhe Onye-Nwe-Ọha l’ete egbua nteke eze iwhe-ọtsulanu ono mkpirikpi, o to nwekwa onye l’aa-dzọfuta. Ọle o kwobewaru iswi ẹhu ndu ono ọ họtaru gbua nteke ono mkpirikpi. 23O -rwua nteke ono, o -nweru onye sụru unu: ‘Unu lee Kuráyisutu ọbu,’ ọdua: ‘L’ọwhukwa iya l’ẹka whọ,’ unu be eyekwaru onye ọbu ọnu. 24Nkele ndu l’a-nọ adzụ ejire l’ọo whẹ bụ Kuráyisutu ọdua whẹ bụru ndu nkfuchiru Chileke l’a-dụ-gekwaa. Whẹ l’a-nọ emekaa eze iwhe-awhụrulenya, dụ-gee biribiri. Iwhe ono a-bụkota nggẹ whẹ duwhua ndiwhe, mbụkwa je akpaa lẹ ndu ono Chileke họtaru mẹ whẹ je l’a-dụ ike mekota iya. 25Ọle mu dụakwa mbụ kfuru iya unu ntaa, l’ọotoko nwụdee.

26“Ọo ya bụ, nteke o nweru ndu sụru unu: ‘Unu lee ya, l’ọ nọkwa l’echi-ẹgu’ t’unu be ejekwa ẹka ono. Nteke whẹ sụru unu: ‘Unu lekwa l’ọ nọkwa l’ime mkpu;’ t’unu be eyekwaru whẹ ọnu. 27L’ọ kwa gẹ ebemu-igwe l’emeje whoo l’ụzo ẹnyanwu-awata lọjaa akpamigwe jeye l’ụzo ẹnyanwu-arịba, o nokwa gẹ abyabya Abụbu-Ndiwhe l’a-dụ ndono. 28O noo l’ọo iwhe bụ ẹka odzu daburu bẹ udele l’e-dzukoje.

Abyabya Abụbu-Ndiwhe

(Mak. 13:24-27; Luk. 21:25-28)

29“Nteke oke iwhe-ọtsulanu ono bebeleruwho emege bẹ iwhu ẹnyanwu l’a-gbakọta ọochi, ọnwa anyịhu, ya anọhe echi echichi, kpokponde dụ l’igwe g’ọ ha eshi l’igweli adashị. Iwhe lile, dụkota l’igweli l’a-nmawokota anmawo sweshihu. 30O noo nteke l’aa-whụ iwhe-ọhubama nke Abụbu-Ndiwhe l’akpamigwe. Ọ bụru nteke ono bẹ mba gẹ mba ha, dụ lẹ mgboko-o kpaa-whuu l’a-rya ejo ẹkwa. O noo nteke whẹ l’a-whụ Abụbu-Ndiwhe g’ọ nọ l’urwukpu, shi l’imigwe egbu zaazaa gude ike, parụ ẹka abya. 31A bya egbua eze opyi-ọku ono, l’oo-gude zhi ndu ojozhi-imigwe iya, whẹ abya ejee l’ụzo iwhu, jee l’ụzo azụ, jee l’ụzo ẹka-ụtara, jee l’ụzo ẹka-ịcha jeye l’ẹka igwe beru, alị beru je edutakota ndu lile ọ họtaru.

Iwhe figu l’ezhi

(Mak. 13:28-31; Luk. 21:29-33)

32“Sụa, unu gudekwawho figu nwụta iwhe. Ọobuje nteke ọ lalẹruwho ẹkwo rwude irwu ọwhuu, unu amarụ l’okpomọku l’abyawaa. 33O nokwawho gẹ ọwa dụ: nteke unu whụleruwho iwhe lile ono l’oomekaa, unu amarụ lẹ Abụbu-Ndiwhe nọwaa ntse, mbụ l’ọ nọwa l’ọnoguzo. 34Sụa, tẹ mu kfukwaa ya t’o dorwee unu ẹnya, l’ọgbo elenu-a ta abyakwa l’a-gvụ jeye nteke iwhe lile ono g’ọ ha l’e-mekota. 35Igwe l’a-gvụkwa, alị agvụ, ọle okfu mu ta abyadụ l’e-rebuhu ire.

Ọ tọ dụdu onye marụ mbọku ọbu

(Mak. 13:32-37; Luk. 17:26-30,34-36)

36“Ọle ọ tọ dụdu onye marụ mbọku ọbu ọdua l’ọo oge awa iwhe ono l’e-mekota. Ọ tọ dụkwa m’ọo ndụ-ojozhi, bu l’igwe onye ọwhu marụ iya, Nwa Chileke ta ama iya.24:36 Ụwhodu l’ẹkwo gbarụ lẹ mbụ, e deru l’okfu Giríku bẹ l’ẹte ededuaru Nwa Chileke yekobe iya ẹgube, e deru iya l’ẹka-a. Ọlewho Chileke, bụ Nna nwẹkiya bẹ bụ onye marụ iya nụ. 37Ọ kwa g’ọ dụ l’ọgbo nke Nowa lẹ ndụ-ichee bụ gẹ l’ọo-dụ nteke Abụbu-Ndiwhe l’a-bya. 38Lẹ nteke ndụ-ichee ono, nteke utso ono l’ẹteke abyaa bẹ ndiwhe shi eri angụ, alụ-whe nwanyị, ekewhe nwanyị ji jeye mbọku Nowa whẹ bahụru l’eze ụgbo ono, 39ndiwhe ta amarọo iwhe l’akọ akọ jeye nteke utso ono byabya agbakọta mgboko, tụko whẹ gẹ whẹ ha kpota. O nokwa gẹ l’ọo-dụ nteke Abụbu-Ndiwhe l’a-bya ndono. 40Nteke ono bẹ unwoke labọ l’a-nọdu l’ẹgu, a bya ezhikota onye lanụ, haa onye lanụ. 41Ụnwanyi labọ l’a-nọ atsụ nri, a bya ezhikota onye lanụ haa onye lanụ. 42Ọo ya bụ, t’unu cheje nche nkele unu ta amadụ mbọku, Onye-Nwe-unu l’a-bya. 43Ọle iwhe ọdo, unu l’a-ma bụ lẹ nggẹ l’ọo iwhe nwoke, nwe uwhu dụ mbụ marụ oge nteke iwhuru l’a-bya ibe iya mẹe ya eche nche. Ọ tọgo hakwa t’iwhuru ono tsufua ụlo iya bata. 44Ọo ya bụ, tẹ unubẹdua l’onwunu kwakọbekwa, o noo lẹ Abụbu-Ndiwhe l’a-bya l’oge nteke unu l’ete ele ẹnya iya.

Nwozhi, e gude ire iya ẹka

(Luk. 12:41-48)

45“?Ọo onye bẹ bụ nwozhi ono, goshiru lẹ ya gbarụ t’e gude ire iya ẹka, tẹhenu ọ bụkwaruwho onye marụ ágụ? Ọo ya bẹ bụ onye ono Onye-nwe-iya-nụ doberu t’o letaru iya ibe iya ẹnya, nụje ndibe iya oke nri whẹ lẹ mgbe iya. 46Ẹhu-ụtso bụ nke nwozhi ono, m’ọ -bụru lẹ Onye-nwe-iya-nụ ono l’a-lwa, bya awhụa ya gẹ l’oome iwhe ono e zhiru iya. 47Iwhe mu l’ekfuru unu bụ lẹ nwoke ono, nwe uwhu ono l’e-wota iwhe lile o nwe enwe yekota nwozhi ono l’ẹka. 48Ọle ọ -bụru lẹ nwozhi ono bụ ejo madzụ, ọ rịa l’obu iya sụ: ‘Ha! Onye-nwe-mu-nụ-a l’anọnukaakwa ọdu shii,’ 49ọ bya awata anọ echi ndu ozhi ibe iya iwhe, rilahaa g’ẹhu ha iya, tsolahaa ndu l’angụnuka mmẹe, wata ọongu mmẹe, 50Onye-nwe-iya-nụ l’a-lwa mbọku, l’ooto ole ẹnya iya mẹe nteke l’ọoto maa, 51bya asakahụ iya ẹbo gụru iya yeru ndu ọwhu bụ iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze, l’ẹka ono bẹ madzụ l’a-nọdu ryaa ejo ẹkwa taa ikireze.

25

Ẹtu, Jisọsu gude igbaragidi ụnwumgboko iri anma

1“Nteke ono Chileke l’e-goshi l’ọo ya bụ eze bẹ l’ọo-dụlewho g’ọo iwhe meru l’akọ igbaragidi ụnwumgboko iri, chịtaru oryọku whẹ gude jeshia onye l’alụ nwanyị nke ọwhuu ndzuta. 2Ụmadzu ise l’ụnwumgboko ono bụru iya ndu eswe, ụmadzu ise bụru iya ndu marụ ágụ. 3Lẹ ndu ọwhuna, bụ ndu eswe bẹ gbashiru chilishia oryọku whẹ, whẹ te egudehe mmanụ-ọku l’iwhe ọdo. 4Ọle ọwhube ndu ọwhuna marụ ágụ bẹ gbashideru, whẹ ye mmanụ iwhe ọku l’ekpemu gude nke iche, gudekwawho oryọku whẹ. 5Onye ono, l’alụ nwanyị ọwhuu ono nọdelewho ọdu l’abyabya, mgbẹnya byalahaa whẹ l’ẹnya. Whẹ tụnyaa ishi kwekengu kwekengu, mgbẹnya tsụshia whẹ.

6“Abalị dalẹwho ẹbo, a ryashịa sụ: ‘Wa-yii! L’onye ọbu, jeru ọlu nwanyị ọwhuu ọbu erwua-oo! Unu lụfuta gbata iya ndzuta.’

7“Tọ dụ iya bụ l’ụnwu mgboko ono awulihukota bya emezhilahaa oryọku whẹ. 8Lẹ ndu onona, bụ ndu eswe whọ asụ ndu ọwhu marụ ágụ: ‘Byiko, t’unu menuru nwamanụ unu tadaru anyi, l’ọku l’anyịhuwaa l’oryọku anyi.’

9“Ndu onona, marụ ágụ ono sụ whẹ: ‘Wawa. ?E megekwanua t’o dzuheru anyi l’unu-e? Unu jekwawho ibe ndu l’agba nghọ mmanụ iwhe ọku je akpata nke unu.’

10“Whẹ tụgburu jeshia ya akpata. Ọ bụru nteke ono, whẹ l’eje ọkpata mmanụ ono bẹ onye ono, l’alụ nwanyị ọwhuu byarụ; ụnwumgboko ise ọwhu bụ ndu ọwhu kwakọbewaru ẹhu tsoru iya, whẹ tụko wụba l’ụlo rilahaa eriri ẹswa-nwanyị ono. Whẹ wụbalewho l’ụlo, a guchia ụzo.

11“Ọ bụru g’a nọnyaadaru bẹ ụnwumgboko ise ọwhu bya ekfulahaa sụ: ‘Onye-Nwe-Ọha! Onye-Nwe-Ọha! Gụharu anyi ụzo.’

12“Nwoke ono sụ whẹ: ‘Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ: lẹ mu ta amadụ onye unu bụ-o.’

13“O noo iwhe meru mu sụ unu t’unu chejekwawho nche, nkeshi ọwhu unu l’ẹte amaa mbọku ọ bụ, unu ta ama oge nteke ọ bụ.

Akọ ndu ozhi ẹto

(Luk. 19:11-27)

14“Lẹ nteke Chileke l’e-goshi l’ọo ya bụ eze bẹ l’ọo-dụlewho g’ọo iwhe meru l’akọ nwoke lanụ, gbashiru bya l’ala ọha ọdo, o kukoo ndu ozhi iya, woru iwhe bụ iwhe o nwe enwe g’ọ hakọta ye whẹ l’ẹka. 15Onye lanụ b’ọ nụru ẹkpa-okpoga ise, nụ onye ọwhu ẹkpa-okpoga labọ, nụ onye nke ẹto ẹkpa-okpoga lanụ. Onyenọnu b’ọ nụru lẹge gẹ ike iya beru. Ọ nụ-gee whẹ iya, ọ palihu, ọ bụru iya oje iwhe l’ooje. 16Onye ono, ọ nụru ẹkpa-okpoga ise tụgbulekwaruwho nteke onowho gude iya jeshia ọgba nghọ. O gude iya gbaa nghọ ono jeye o rita iya ẹkpa-okpoga ise ọdo tukobe iya. 17O nokwawho g’onye ọwhu ọ nụru ẹkpa-okpoga labọ meru iya. Yẹbedua je eritakwawho urwu ẹkpa-okpoga labọ ọdo tukobe lẹ nkiya. 18Obenu l’onye ọwhu a nụru ẹkpa-okpoga lanụ; yẹbedua tụgburu je egvua alị libe okpoga Onye-nwe-iya-nụ ono.

19“Tọ dụ iya bụ l’a nọ-zhiewho jeye o be ujiku lanụ, Onye-nwe-whẹ-nụ ono lwanụ tẹ whẹ l’iya pyazhia okpoga ono. 20Onye ọwhu, a nụru ẹkpa-okpoga ise whọ byatashia; ọ byata gudekwawho ẹkpa-okpoga ise ọdo bya asụ: ‘Onye-Nwe-Ọha, iwhe ị nụru mu bụ ẹkpa-okpoga ise, ọle ntaa bẹ okpoga ono gbaakwarụ mgburumgburu tukobe onwiya ẹkpa-okpoga ise ọdo; lekwa iya.’

21“Onye-nwe-iya-nụ sụ iya: ‘I meru ree! Ị bụ ọkpobe onye ozhi, goshiwaru l’e gude ire iya ẹka. Eshi-ọwhu i goshiwaru l’e gude ire ghu ẹka lẹ nwiwhe, l’ẹte asụa kaa, bẹ mu l’e-me t’ị bụru onye ishi l’iwhe parụ ẹka. Bya tẹ ẹhu tụko gụ lẹ Onye-nwe-ghu-nụ tsọo ụtso.’

22“Onye ọwhuna, ọ nụru ẹkpa-okpoga labọ byabya asụ iya: ‘Onye-Nwe-Ọha; iwhe ị nụru mu bụ ẹkpa-okpoga labọ, lẹ okpoga ono gbaakwarụ mgburumgburu tukobe onwiya ẹkpa-okpoga labọ ọdo; lekwa iya ndọwa.’

23“Onye-nwe-iya-nụ sụ iya: ‘I meru ree! Ị bụ ọkpobe onye ozhi, goshiwaru l’e gude ire iya ẹka. Eshi-ọwhu ị goshiwaru l’e gude ire ghu ẹka lẹ nwiwhe, l’ẹte asụa kaa, bẹ mu l’e-me t’ị bụru onye ishi l’iwhe parụ ẹka. Bya tẹ ẹhu tụko gụ lẹ Onye-nwe-ghu-nụ tsọo ụtso.’

24“Onye ọwhu a nụru ụkporo ẹkpa-ego lanụ whọ byakwawhọ bya asụ: ‘Onye-Nwe-Ọha! Aa! Lẹ mu marụ ghu ree, l’ị bụnuka ejo madzụ. L’iijeje je awọo iwhe l’ẹka l’ịikua iwhe, l’iijejekwawho ọtutu iwhe l’ẹka l’ịiti tụkaa iwhe. 25O nokwa iwhe meru mu tsụhu egvu, mu je egvua alị woru okpoga ghu libe. Ọ kwa t’ị narụ iwhe ghu.’

26“Onye-nwe-iya-nụ ono sụ iya: ‘Lekwaa gụbe ọ-nọdu-mkpa-l’egbu-onye-e, ejo obu l’egbu egbu-a. G’ị mawarụ lẹ mu l’awọtaje iwhe l’ẹka mu l’a-kụa ya, mu l’atụtuje iwhe l’ẹka mu l’atụkaa iwhe, 27?ndẹnu g’e meru t’ị kabẹ je eyeru mu okpoga mu ono l’ụlo nche okpoga nke ọwhu bụ: mu lwarụ gẹ mu lwarụ ẹgube-ẹ mẹ mu eje ewota okpoga mu, wota ọnwurunwa o tukoberu onwiya.

28“ ‘Unu nata iwhe mmaanụ ono okpoga ono nụ onye ọwhu nwe ẹkpa-okpoga iri who. 29O noo l’onye nweru nụ bẹ l’aa-nụbakwaa nggẹ onye ọbu enweru nweru etsutsu iya. Ọle onye l’ete enwee bẹ l’aa-gbẹenu nata nwa nwịya ọwhu o nwe. 30A bya bya lẹ nke yẹbe ọ-nọdu-mkpa-l’egbu-onye-e, bụ nwozhi-a, unu pata iya tụa lẹ tsụrii ẹkpuroochi l’etezhi. Ẹka ono bẹ madzụ l’a-nọdu ryaa ejo ẹkwa taa ikireze.’

Ikpe Ikpazụ

31“Ọle nteke Abụbu-Ndiwhe l’a-nọ egbu zaazaa abya yẹle iwhe bụkota ndu ojozhi-imigwe iya gẹ whẹ hakọta bẹ l’ọo-nọdu l’oshi-eze egbu zaazaa. 32Nteke ono bẹ ndiwhe je akpaa l’ẹka whẹ beru l’e-dzukota l’iwhu iya. Ya abya ahọo whẹ doo iche iche g’ọo ẹgube-ẹ onye l’eche atụru l’ahọshije mebyi-eghu l’atụru iya dobe iche. 33Ọwhube atụru bẹ l’ọo-chịru dobe onwiya l’ụzo ẹka-ụtara, ya achịru ọwhube mebyi eghu dobe l’ụzo ẹka-ịcha.

34“Nteke ono bẹ Eze ono l’a-sụ ndu ọwhu nọ iya l’ụzo ẹka-ụtara: ‘Unu bya unubẹ ndu Nna mu gọru ọnu-ọma nụ. Unu bya atụko gbaa mgba ria urwu gbarụ ndu Chileke bụ eze whẹ, mbụ ono, ọ kwakobẹhawaru unu eshi nkeshi ono o meru mgboko. 35O noo l’ẹgu gụru mu, unu nụ mu nri mu ria, ẹgu-mini gụa mu, unu kee mu mini mu ngụta, mu bụru mbyambya, unu dubata mu ibe unu. 36Mu gbarụ ọto, unu webe mu iwhe, ẹhu-ba-dụ-mma gude mu, unu leta mu ẹnya, mu shi nọdu lẹ mkpọro, unu bya mu agbawhe.’

37“Nteke ono bẹ ndu ono dụ chịriri l’a-sụ iya: ‘Onye-Nwe-Ọha ?ọ hụnu nteke ole bẹ anyi whụru ghu l’ẹka ọbu, ẹgu l’agụ ghu, anyi nụ ghu nri ọbu? Ọdua ọ bụru mini l’agụ ghu, anyi kee ghu iya ị ngụa? 38Mbụ ?ọo nteke ole bẹ anyi whụru ghu, ị bụru mbyambya, anyi dubata ghu ibe anyi ọbu, ọdua ọ bụru ẹka ị gba ọto, anyi webe ghu iwhe? 39?Ọo nteke ole bẹ anyi whụru ghu, ẹhu ta adụ ghu mma, ọdua ị nọdu l’ụlo mkpọro, anyi bya eleta ghu ẹnya ọbu?’

40“O noo nteke eze ono l’a-sụ whẹ: ‘Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ: eshi-ọwhu unu meru iya eberu ọ -bụru m’ọo onye lanụ lẹ ndu ẹnya whẹ ka ọlwali lẹ ụnwunna mu-a bẹ bụakwa mbẹdua bẹ unu meru iya.’

41“Nteke ono, ya abya asụ ndu onona, nọ iya l’ụzo ẹka-ịcha: ‘Unu lụfu mu l’iwhu unubẹ ndu Chileke tụru ọnu. Unu wụba l’ọta-chịchichi ọku ono, l’e-nwuzhiawho gidigidi jeyewaro. O noo ẹka Chileke meru doberu Oshifutuswe yẹle ndụ-ojozhi iya. 42O noo l’ẹgu gụru mu, unu ta anụ mu nri tẹ mu ria. Ẹgu mini gụa mu, unu te ekee mu mini tẹ mu ngụa. 43Mu bụru mbyambya, unu te edubata mu l’ibe unu, mu gbarụ ọto, unu te ewebe mu iwhe, iwhe shi eme mu, mu nọdu l’ụlo mkpọro, unu te eleta mu ẹnya.’

44“O noo nteke whẹ l’a-sụ iya: ‘Onye-Nwe-Ọha ?ọ hụnu nteke ole bẹ anyi whụje-zhiaru ghu l’ẹka ẹgu l’agụ ghu, ọdua ọ bụru ẹgu-mini l’agụ ghu, ọdua l’ọo ẹka ị bụ mbyambya, ọdua l’ọo ẹka ị gba ọto, ọdua l’ọo ẹhu l’eme ghu, ọdua l’ọo ẹka ị nọ l’ụlo mkpọro, anyi ta abya eyetaru ghu ẹka?’

45“Ya asụ whẹ nteke ono: ‘Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ: l’eshi ọwhu unu l’ete emeeru iya t’ọ ka mma l’ọo onye lanụ, ẹnya nkiya kagee ọlwali l’ụnwunna-a bụ unu l’ete emekwaaru mu iya.’

46“Ọo ya bụ, whẹ alụfu iya l’iwhu je abahụ l’ẹka whẹ l’a-nọ-zhiewho eje iwhe-ọtsulanu mgbe agvụ agvụ. Ọwhube ndu ọwhu dụ chịriri awụba lẹ ndzụ tututu-mịmimi.”

26

Ndu ishi l’achị idzu gẹ whẹ l’e-shi gbua Jisọsu

(Mak. 14:1-2; Luk. 22:1-2; Jọn. 11:45-53)

1Ọo ya bụ, Jisọsu kfugelewho iwhe lile ono l’ookfu, ọ sụ ndu l’etso ụzo iya: 2“?Ọ kwa l’unu marụ-a l’o wudufuwaru-a ujiku labọ ntaa, nke ẹto iya, a bahụ l’oge O-je-ghata. Ọo nteke ono bẹ l’aa-kpụru Abụbu-Ndiwhe nụ t’a kfugbua ya l’oswebe.”

3Tọ dụ iya bụ lẹ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu bụ ọgurenya ndu Ju abya edzukobe l’ogboduwhu ibe eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, ẹwha iya bụ Káyafasu. 4Whẹ bya atụko chịa idzu gẹ whẹ l’e-shi gude ẹregede gude Jisọsu gbua. 5Ọle whẹ sụru: “Ọ tọ kwa ntaa, l’eeri oge-e, a -daa ya ọgu ntaa bẹ ùtsú l’a-dakwa l’echi ọha-a.”

Aakwabẹ Jisọsu ugvu lẹ Bétani

(Mak. 14:3-9; Jọn. 12:1-8)

6Jisọsu nọdulewho lẹ Bétani l’ibe Sáyịmonu ọwhu njọkirehu mejeru. 7O nweru nwanyị, gude nwa ite ọbu, l’amashi ụma ike bata gẹ Jisọsu gudelewho nri l’ẹka eri. Iwhe jiru nwite ono bụ mmanụ-ehuhu ọbu, l’ereshi ire ike. Nwanyị ono bya ewota mmanụ ono wukputa Jisọsu l’ishi. 8Ndu l’etso ụzo iya whụle iya whọ, ẹhu ghulahaa whẹ eghu. Whẹ sụ: “?E kwobehunuru gụnu emebyi ẹguru mmanụ ọwa-a ẹgube-ẹ? 9O noo lẹ mmanụ-a bẹ dzukwaru gẹ bụ: e rede iya ere, e reta iya ụkporo jọmu jọmu, chịta keshiaru ndu l’amaa gẹ whẹ l’e-me iya.” 10Jisọsu malẹruwho l’o noo iwhe whẹ l’ekfu, ọ sụ whẹ: “?Ọ nụa gụnu kpatarụ iwhe unu kpabẹru nwanyị-a okfu? Ọo ree b’o meru mu ẹgube-ẹ. 11Unu lẹ ndu l’adụa g’ọ harụ whẹ bupyabe nteke nteke, ọle mbẹdua bẹ mu l’unu l’ẹte anọpyabedua nteke nteke. 12L’iwhe meru ọ wukputa mu mmanụ-a bụ t’o shi ntaa kwakọbe mu mẹ l’ọgvu mbọku, l’ee-li mụbe Jisọsu. 13T’o dokwaa unu ẹnya ree l’iwhe bụ ẹka bụ-zhia ẹka aryarụ ozhi-ọma-a lẹ mgboko mgburumgburu bẹ l’aa-kọjekwawho akọ iwhe-e, nwanyị-a meru, gude nyatajẹ nwanyị-a.”

Júdasu l’agbarụ Jisọsu eye

(Mak. 14:10-11; Luk. 22:3-6)

14Tọ dụ iya bụ, Júdasu Isukáriyọtu bụ onye lanụ l’ime ụmadzu iri l’ẹbo ono, l’etso ụzo Jisọsu bya atụgbua jekfu ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, 15je asụ whẹ: “?Ọo gụnu bẹ unu l’a-nụ mu tẹ mu gbarụ iya ye unu l’ẹka?” Whẹ kfụa ya ụkporo pọngu lẹ pọngu iri. 16O shiwaro nteke ono chọkashide ụzo, l’oo-shi gbarụ Jisọsu ye whẹ l’ẹka ọbu.

Nri-ẹnyashi Ikpazụ

(Mak. 14:12-26; Luk. 22:7-23; Jọn. 13:21-30; 1 Kọ́r. 11:23-25)

17Ọ bya erwua mbọku ọbahu l’oge ono, bụkwanu mbọku, l’aatajẹ buredi l’ete ekoo eko, ndu l’etso ụzo Jisọsu byakfuta iya bya asụ iya: “?Ọo awee b’ọ dụ ghu nke t’anyi je edozhiaru ghu t’ị nọdu ria nri oge O-je-ghata-a?”

18Ọ sụ whẹ: “Unu tụgbua bahụ lẹ Jerúsalẹmu, unu jekfu onye dụ ẹgube-ẹ, je asụ iya lẹ mụbe O-zhi-iwhe sụru: ‘Oge mu rwuakwaru erwu, ọ kwa l’ibe ghu bẹ mu l’a-nọdu mu lẹ ndu l’etso ụzo mu ria nri oge O-je-ghata ọbu.’ ” 19Tọ dụ iya bụ lẹ ndu l’etso ụzo iya je emee ya lẹge Jisọsu zhiru whẹ iya, whẹ nọdu l’ẹka ono melahaa nri oge O-je-ghata ono.

20O belewho l’urwẹnyashi, Jisọsu yẹle ụmadzu iri l’ẹbo ono, l’etso ụzo iya je anọdu tẹ whẹ ria nri ono. 21Whẹ ridelewho nri ono, ọ sụ whẹ: “Iwhe mu l’ekfuru unu bụ: Ọ kwa onye lanụ lẹge unu ha nọdu l’ẹka-a bẹ l’a-gbarụ mu ye l’ẹka ndu l’achọ ishi mu.”

22Iwhe ono rwua whẹ l’ẹhu, tsụde whẹ lanụ, whẹ wata jịde iya l’iche l’iche sụ: “Onye-Nwe-Ọha ?ọo mbẹdua tọo gụnu? Ọo lẹwho l’ọ tọ dụ mbẹdua.”

23O yee ọnu sụ whẹ: “Ọo onye ọwhu mu l’iya l’etsutaje buredi l’efere lanụ bẹ bụ onye ọbu, l’a-gbarụ mu ye. 24Abụbu-Ndiwhe l’a-lakwa lẹge e deru iya l’ẹkwo Okfu Chileke. Ọle nshọro onye ono, bụ iya bẹ l’ee-shikwanu l’ẹka iya gbarụ Abụbu-Ndiwhe ye l’ẹka ndu l’achọ ishi iya. Ọ gọgo kalẹkwaru iya whọ mma nggẹ l’ẹte anwụ iya ilile.”

25Tọ dụ iya bụ, ọwhube Júdasu ọbu, bụ iya l’a-gbarụ iya ya sụ: “Rábayi, ?tọ bụdunu mbẹdua?”

Jisọsu sụ iya: “Ọ kwa ghu whọ b’o shi l’ọnu.”

26Whẹ gude nri ono l’ẹka eri, Jisọsu bya ewota buredi, kele Chileke ekele, ọ nyawaa ya nụ ndu l’etso ụzo iya sụ whẹ: “Unu narụ ria. Ọ waa bụ ogwẹhu mu.”

27Ọ bya apata omogo, mmẹe dụ, bya ekelekwawho Chileke ekele, ọ pẹe whẹ iya sụ whẹ: 28“Unu ngụ-dzuru iya g’unu ha, ọ waa bụ mmee mu; mmee a gbashịru l’iswi ẹhu igwe-ọha nggẹ Chileke gụaru whẹ nvụ l’iwhe-dụ-ẹji whẹ metagbaberu. Chileke gude mmee mu ono eme tẹ ọgbandzu, shi mu l’ẹka vuru ire. 29Ọle iwhe mu l’ekfuru unu bụ lẹ mu ta abyadụ l’angụbaa iwhe shi l’iwhe oshi vayịnu mịtaru jeye mbọku ono, mu l’unu l’a-ngụ nke ọwhuu nteke Nna mu l’e-goshi l’ọo bụ eze.”

30Whẹ bya agụa egvu jaa Chileke, gụ-gee egvu ono, whẹ tụgbua jeshia l’ugvu Ólivu.

Jisọsu l’ekfu lẹ Pyita l’ee-megee sụ lẹ ya ta amadụ iya

(Mak. 14:27-31; Luk. 22:31-34; Jọn. 13:36-38)

31A nọnyaa, Jisọsu sụ whẹ: “Unu g’unu hakọta bẹ l’e-wehakotakwa mu gbalashịa l’ẹnyashi-a l’okfu ẹhu mu, bụ g’e deru iya l’ẹkwo Okfu Chileke sụ: ‘Mu l’e-chigbu onye l’eche atụru, ikpoto atụru ono agbakashịhu.’ 32Ọle nteke ono, l’ee-melewho mu eshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ bẹ mu l’e-vu unu ụzo tụgbua jeshia Gálili.”

33Pyita sụ iya: “Ọ -bụru m’ọo lẹ ndu ọwhu gẹ whẹ ha bẹ kwoberu okfu ẹhu ghu haa ghu gbalashịa, mbẹdua ta afụkwa iya.”

34Jisọsu sụ iya: “Iwhe mu l’e-kfuru ghu bụ l’ẹnyashi ntanụ-a, tẹmenu okọku chi-asahu aryaa ọrya b’ị gbẹwanu kfua ugbo ẹto l’ị tị madụ mu.”

35Pyita sụ iya: “E -behuduru ọ bya abụru m’ọo lẹ mu lẹ ghu l’a-tụko ala, mu ta afụkwa sụ lẹ mu ta amahẹdu ghu.”

Ndu l’etso ụzo Jisọsu ọwhu tụko gẹ whẹ ha kfukota nno.

Jisọsu l’ekfu anụ Chileke lẹ mgbabu l’eekuje Getusémeni

(Mak. 14:32-42; Luk. 22:39-46)

36Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu mẹe ndu l’etso ụzo iya abya alịru rwua ẹka ọbu, l’eekuje Getusémeni. Whẹ rwua ẹka ono, ọ sụ ndu l’etso ụzo iya: “Unu nọdukwa anọdu l’ẹka tẹ mbẹdua kpụliberu ẹka whọ je ekfuru nụ Chileke.” 37O duta Pyita, duta ụnwu Zébedi whẹ whẹ ẹbo yeru onwiya, whẹ tụgbua. Áwhụ jizhia ya whọ obu, obu wadẹ iya mini. 38Ọ sụ whẹ: “Ha! Lẹ meji l’akụlekwa mu whọ whẹriwheri, mbụkwa nke ọwhu obu l’abya mu echifu.” Woo whẹ: “Unu nọdukwa l’ẹka-a t’anyi tụko cheje nche.” 39Ọ bya akpụliberu ụzo iwhu nwanshị, ọ daa kfube iwhu l’alị kfuru nụ Chileke sụ: “Nna mu, ọ -bụru l’ọo iwhe l’e-kwe emekota, manụru gẹ l’ii-me nafụ mu omogo iwhe-ọtsulanu-a, t’o bo rwu mu l’ẹhu. Ọle ọbu, t’iwhe bụ uche-obu ghu mee, t’ọ bọ bụkwa iwhe bụ uche-obu mbẹdua l’e-me.”

40Ọ dawhu azụ l’ẹka ndu l’etso ụzo ono, whẹ l’iya lị nọ, bya awhụa whẹ gẹ whẹ l’eku mgbẹnya; ọ sụ Pyita: “?M’ọ waa g’unu dụ? ?Mẹ unu ta adụdu ike tẹ mu l’unu chee nche mbụa m’ọo awa lanụ? 41Unu cheje nche kfuje nụ Chileke, t’o bo kwe t’unu daba l’iwhe adata. Obu madzụ bẹ l’ọo-nọje ewheshi uwhere ike, obenu l’ọwhube madzụ l’onwiya bẹ tsụru mmẹe.”

42Ọ bya atụgbukwaa nke ugbo labọ iya, byakwa eje ekfuru nụ Chileke sụ: “Nna mu, ọ -bụru l’o to nwehedu gẹ l’ii-shi nafụ mu omogo iwhe-ọtsulanu-a, t’a gụfulewho lẹ mu ngụfutaje iya; b’ọ dụkwa ree, ọ kwa ọwhu bụ uche ghu l’e-me.” 43Ọ byakfutakwa whẹ ọdo, byatashia, whẹ l’ekukwawho mgbẹnya nkele mgbẹnya jiru whẹ ẹnya eji.

44Ọ pakwarụ whẹ haa tụgbua ọdo, byakwa eje ekfuru nụ Chileke nke ugbo ẹto, kfukwaawho iwhe ono, o kfuhawaru. 45O megee, ọ byakfutashia ndu l’etso ụzo iya ndu ọwhu whẹ l’iya lị bya asụ whẹ: “?Unu nọkwadua lẹ mgbẹnya g’unu nọ iya? ?Unu l’atụtakwadua ume ọbu g’unu l’atụta iya? Unu lekwa l’o beekwaru. Abụbu-Ndiwhe b’a byakwaa l’agbarụ ye l’ẹka ndu l’eme iwhe-dụ-ẹji. 46Unu gbeshi t’anyi je. Unu lekwa onye ọbu, l’oo-shi l’ẹka iya ndọwhu gẹ l’ọobya.”

Eegude Jisọsu

(Mak. 14:43-50; Luk. 22:47-53; Jọn. 18:3-12)

47Tọ dụ iya bụ, Jisọsu kpụkwaduru okfu ono l’ọnu ekfu, Júdasu, bụkwa onye lanụ l’ime ụmadzu iri l’ẹbo ono bụru whẹrekete. Yẹle igweligwe madzụ lịru. Whẹ chịgbaaru nkogo mẹe mkpụru. Ndu zhiru whẹ nụ bụ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu bụ ọgurenya ndu Ju. 48Onye ono, l’a-kpụru Jisọsu nụ whẹ ono kahawarụ whẹ iwhe ya l’e-me gude goshi whẹ onye ọwhu ọbu. Ọ sụhawaru whẹ: “Ọo onye onona, mu l’e-je etsutsua ọnu bẹ bụ onye ọwhu ọbu, unu l’e-gude.”

49Júdasu nyịghalekwawho anyịgha je ekele Jisọsu ekele sụ iya: “Rábayi ?ị dụwhoma,” tsua ya ọnu l’asa.

50Jisọsu sụ iya: “Ọnya mu, jero je emee iwhe ị byarụ ememe.”

Ndu ono bya awọ Jisọsu ẹka gude iya. 51Onye lanụ lẹ ndu l’etso ụzo Jisọsu tụfulewho ẹka mịta ogu-ịgba iya gbu nwohuta onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, sefule iya whọ nchị. 52Jisọsu sụ: “Mịru ogu-ịgba ghu yewhu azụ l’ọbo iya, l’iwhe bụ onye l’eme lẹ mma l’a-lakwa lẹ mma. 53Tẹ ?ịiri lẹ mu ta adụdu ike ntaa asụ Nna mu t’ọ dzọo mu, mbụ ya eye ụnu-kpụku ndu ojozhi-imigwe ẹgwegwa ẹgweregwa, whẹ abya ntaa? 54Ọle ọbu, mu -mekwanua ya nno ?ndẹhunu gẹ l’ee-shi t’ọ vụa mbụ iwhe e deru l’ẹkwo Okfu Chileke? Mbụ iwhe e deru sụ l’iwhe-e, l’eme nụ-a mefutaje lẹge l’oome ntaa?”

55O noo nteke Jisọsu sụru igweligwe ndu ono, wụru bya iya egude: “?Mu bụ onye l’ana nfụ ọwhu unu chịgbaa ogu-ịgba chịru mkpụru abya mu egude? Mẹ mu l’unu shikwa anọduje l’eze-ụlo Chileke mbọku-mbọku, mu ezhi unu iwhe, mbụ unu te egudekwa mu nteke ono. 56Ọle iwhe ọwa g’ọ ha mewaru nke ọwhu iwhe ndu nkfuchiru Chileke deru l’ẹkwo Okfu Chileke l’a-vụkota gẹ whẹ kfuru iya.”

Ndu l’etso ụzo iya gẹ whẹ ha parụ iya haa gbakashịhu.

Jisọsu nọ l’iwhu ndu ikpe

(Mak. 14:53-65; Luk. 22:54-55,63-71; Jọn. 18:13-14,19-24)

57Ndu ono, byarụ ogude Jisọsu dulia ya jeshia ibe Káyafasu bụ iya bụ eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke. Ọ bụru l’ẹka ono bẹ ndu o-zhi-iwu mẹe ndu bụ ọgurenya gbee dzukohawanu. 58Pyita l’etso iya roo otẹnya otẹnya jeye whẹ bahụ l’ọma ogboduwhu ibe eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono. Ọ bya abahụ je anọkube ndu nche, chịru ẹnya ye tẹ ya whụ iya ishi. 59Ndu ishi ndu ono, l’agbajẹ ẹja nụ Chileke gẹ whẹ ha mẹe ndu ọgbo-ikpe l’owhu chọlahaa iwhe whẹ l’a-sụ lẹ Jisọsu meru, gẹ l’ee-shi tẹ whẹ kpee ya nkfugbu. 60Tọ dụ iwhe whẹ whụru, bụkwanu iwhe whẹ l’a-sụ l’o meru, a dụnu-a l’igweligwe agba iya ejo ẹka-ebe. A nọnyaa, ụmadzu labọ fụta bya asụ: 61“Ọ kwa nwoke-e bẹ sụru lẹ ya l’a-dụ ike mebyishia eze-ụlo Chileke, ya atuwhu iya azụ l’ime abalị ẹto.”

62Eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke gbeshi bya sụ iya: “?Tọ dụdu ọnu, l’iiye l’ẹgube ẹka-ebe ọwa, whẹ l’agbakaa ghu-a?” 63Jisọsu nọ-kirishilekwaa nwa nggujingguji. Eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke sụ iya: “Kfukwa mẹle Chileke, nọ ndzụ. ?Ọo ghu bụ Kuráyisutu ọbu, mbụ Onye Ndzọta ono Chileke kweru ụkwa iya? ?Ọo ghu bụ Nwa Chileke ọbu?”

64Jisọsu sụ iya: “Ọ kwa ghu whọ b’o shi l’ọnu. Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ lẹ shita ntaa bẹ unu l’a-whụ Abụbu-Ndiwhe l’ẹka ọ nọ lẹ ẹka-ụtara Chileke bụ iya bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike. E -megekwawho, unu awhụkwaa ya whọ gẹ ọ nọ l’urwukpu shi l’imigwe abya.”

65Tọ dụ iya bụ l’eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono ezhijashia uwe nke yẹbe onye ishi sụ: “Nwoke-e kfurwuakwaru Chileke ntaa. ?O zhia ẹgube ẹka-ebe gụnu ọdo bẹ anyi l’achọkwadu? Ntaa bẹ unu gudewaa nchị unu nụa gẹ l’ookfubyishi Chileke. 66?Ndẹe g’unu l’arị iya ntaa?”

Whẹ tụko wụko ọnu nnanụ sụ: “Iwhe gbalẹru iya whọ bụ nkfugbu.”

67O noo nteke whẹ watarụ anọ avụ iya ọnu-mini l’iwhu, chilahaa ya iwhe, ndu harụ asajẹ ẹka waa ya l’ishi-nchị asụje iya: 68“Gụbe ọwhu sụru l’ọo ghu bụ Kuráyisutu, kọtadaa onye ọwhu bụ iya chiru ghu ẹka ono.”

Pyita l’agọ lẹ ya ta amadụ Jisọsu

(Mak. 14:66-72; Luk. 22:56-62; Jọn. 18:15-18,25-27)

69Ọwhube Pyita bẹ nọduro l’etezhi l’ụlo-ikpe ono, nwamgbọko lanụ, buru madzụ l’ụlo bya abyakfuta iya bya asụ iya: “M’i tsokwa lẹ ndu whẹ lẹ ọwhu Gálili-a, bụ Jisọsu shi atụ ọli?”

70Pyita nọdu l’edzudzu-ọha ono tuheta iya ọkpa l’alị sụ: “Lẹ mu ta amakwa iwhe l’iikfu.” 71Pyita golihulekwawho l’ẹka ono tụgbua je anọdu l’ọnoguzo. Nwamgbọko ọdo whụa ya, sụ ndu nọ l’ẹka ono: “Lẹ nwoke-e bẹ lịkwa lẹ ndu l’etso ụzo Jisọsu ọwhu Názaretu ono.”

72Pyita tụa ẹgo ọdo, buru ọnu tukobe onwiya woo: “Mu mazhiakwaru nwoke ọbu, unu l’ekfu okfu iya.”

73A bya akpọkwaa nwụkfu nwanshị, ndu kfụkube ẹka ono sụ Pyita: “Ba atụshi ẹgo, l’ị lịcha ya-a, lẹ olu-okfu ghu bẹ gbawarụ ghu ama.”

74Ọ wata anọ akpọ ụrwu ekpu onwiya, erikwawho nte woo: “Mu makwarụ onye nwoke ono bụ.”

Nteke onowho, okọku ryaa ọrya. 75Pyita nyata okfu, Jisọsu kfuhawaru iya sụ: “Tẹhenu okọku chi-asahu aryaa ọrya, b’i kfuwaru nụ ugbo ẹto l’ị tị madụ onye mu bụ.” Pyita gbalihu lụfushia etezhi, je anọdu ryatagezhia ẹkwa ẹgube-ẹ aryabaa ya whọ.

27

Jisọsu nọ l’iwhu Páyileti

(Mak. 15:1; Luk. 23:1-2; Jọn. 18:28-32)

1Chi sahụlewho, ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke gẹ whẹ ha mẹe ndu bụ ọgurenya ndu Ju bya achịa idzu tẹ whẹ gbua Jisọsu. 2Whẹ kee Jisọsu ẹgbu kpụta je akpụru ye ọ-chị-ọha, bụ Páyileti l’ẹka.

Anwụhu Júdasu

(Ndu. 1:18-19)

3Tọ dụ iya bụ lẹ Júdasu-a bụ iya bụ onye ọbu, gbarụ Jisọsu ye awhụlewho l’e kperu Jisọsu nkfugbu, ọ bya adaa onwiya ụta. Ọ chịta ụkporo pọngu lẹ pọngu iri ono chiwhuru ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu bụ ọgurenya ndu Ju ono azụ 4bya asụ whẹ: “Mu mewaru iwhe-dụ-ẹji, o noo l’ọo onye l’adụa ejo iwhe o metaru bẹ mu gbarụ ye t’e gbua.”

Whẹ sụ iya: “?Mbụ l’iikfu t’anyi me iya aghaa? Njegelege waakwa ghu rọ.”

5Júdasu chịru okpoga ono ghaa l’ime eze-ụlo Chileke swịhaa ije. Ọ tụgbua lụfu je aswị-gbua onwiya.

6Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke bya ewota okpoga ono sụ: “Okpoga-a ta abụkwa iwhe l’ee-yekobe l’okpoga Chileke, eshi-ọwhu ọ bụ aswa mmee ishi madzụ owhu.” 7Tọ dụ iya bụ lẹ whẹ abya achịa idzu, wota okpoga ono gude je azụa alị onye ọ-kpụ-ite, wota gụbe alị mee ẹka whẹ l’elije ndu mbyambya. 8O noo iwhe mewaruroo, e kulahaa alị ono: “Ẹgu-mmee,” shizhiawho mbọku ono byeyekwaa ntanụ-a.

9Tọ dụ iya bụ, iwhe ọbu Jeremáya onye nkfuchiru Chileke kfuru megee vụa; ọwhu o kfuru sụ: “Whẹ chịtaru owhu pọngu lẹ pọngu iri ono, bụ aswa, ndu Ízurẹlu harụ kweta lẹ whẹ l’a-kfụ l’ishi iya, 10whẹ chịtaru iya gude zụa onye ọ-kpụ-ite alị, bụkwanu lẹge Onye-Nwe-Ọha kfuru iyẹ ya.”

Páyileti l’ajị Jisọsu ajị

(Mak. 15:2-5; Luk. 23:3-5; Jọn. 18:33-38)

11Jisọsu kfụru ọ-chị-ọha ono l’iwhu. Ọ-chị-ọha bya ajị iya sụ: “?Ọo gụbedua bụ Eze ndu Ju ọbu?”

Jisọsu sụ iya: “Ọ kwa ghu whọ b’o shi l’ọnu.” 12Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu bụ ọgurenya l’ekfushikaa igweligwe iwhe-dụ-ẹji, whẹ sụru l’o meru, Jisọsu te eyeru ọnu yeru whẹ.

13Páyileti sụ iya: “?Tị nụdu igweligwe iwhe-dụ-ẹji ono, whẹ l’ekfukaa l’i megbaberu?”

14Jisọsu te ekfuru okfu yeru iya t’ọ ka mma l’ọo akpụru okfu lanụ. Iwhe ono kwata tụfu ọ-chị-ọha ono ẹhu nke ba ama gẹ l’ee-me iya.

Eekpe Jisọsu nkfugbu

(Mak. 15:6-15; Luk. 23:13-25; Jọn. 18:39—19:16)

15Awha g’awha ha bẹ l’ọobuje, o -rwulewho l’ori-oge O-je-ghata ono, ọ-chị-ọha whẹ ono ahaa onye mkpọro lanụ t’ọ la, mbụ-zhiawho onye whẹ tụru ẹka t’a haarụ whẹ. 16Nteke ono b’o nweru onye a marụ ẹwha iya a tụru mkpọro. Ẹwha onye ono bụ Barábasu. 17Tọ dụ iya bụ lẹ ndu ono edzukolewho ẹka lanụ, Páyileti sụ whẹ: “?Ndẹe onye ọwhu ọ dụ unu nke tẹ mu haarụ unu? ?Tẹ mu haarụ unu Barábasu, tọo ọwhu l’eekuje Kuráyisutu?” 18O noo l’ọ marụ l’ọo ẹnya-kfụrukfuru bẹ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke kwoberu kpụta Jisọsu kpụtaru iya.

19Páyileti nọdukwadua l’ụlo-ikpe ono, nyee ya ye madzụ ta abya asụ iya: “Tọ bọ dụkwa iwhe l’ii-me nwoke ono, dụ chịriri-o. Lẹ mu rọkwaru nrọ l’ẹnyashi, jee iwhe-ọtsulanu, parụ ẹka l’okfu ẹka iya.”

20Ndu ishi ndu ono, l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu bụ ọgurenya ndu Ju kwakọta igweligwe ọha ono ye, tẹ whẹ sụ t’a haarụ whẹ Barábasu, megbua ọwhube Jisọsu. 21Ọ-chị-ọha ono jị whẹ ọdo sụ: “?Ọo onye ole l’ime ụmadzu labọ-ọ b’ọ dụ unu tẹ mu haarụ unu t’ọ la?”

Whẹ ryashịa sụ iya: “Ọo Barábasu!”

22Páyileti sụ whẹ: “?Unu sụkwanu tẹ mu mekwanu onye-e, bụ Jisọsu, l’eekuje Kuráyisutu gụnu?”

Whẹ tụko gẹ whẹ ha sụ: “T’a kpọpyabe iya l’oswebe.” 23Ọ sụ whẹ: “?Gụnu bụru ishi iya? ?Ọo ẹgube ejo iwhe gụnu b’o meru?” Whẹ kabaanụ ọryashi ike sụ: “Kpọpyabe iya l’oswebe.”

24Tọ dụ iya bụ lẹ Páyileti abya a nọnyaa, marụ l’o to nwedu iwhe ya l’ekfuta iya, l’o gbechia bụru ùtsú l’abya adada, o kuta mini kwọo ẹka l’iwhu igwe-ọha ono sụ whẹ: “A-a! Ẹka mu ta adụkwa l’ọchi nwoke-e. Gẹ dụlekwawho unu mma t’unu mekwaa.” 25Ndu ono gẹ whẹ ha tụko zụa sụ: “Tẹ ọchi iya tukoru anyi l’ishi, ya atukoru l’ishi ụnwu anyi.”

26Tọ dụ iya bụ, Páyileti haarụ whẹ Barábasu t’ọ la; ọ sụ t’e chia ọwhube Jisọsu iwhe. E chigee ya iwhe ono; ọ kpụta iya ye whẹ l’ẹka tẹ whẹ je akpọpyabe iya l’oswebe.

Ndu ojọgu l’aja Jisọsu ewenu

(Mak. 15:16-20; Jọn. 19:2-3)

27Tọ dụ iya bụ, ndu ojọgu ọ-chị-ọha ono dulia Jisọsu duba l’ụlo-ikpe ọ-chị-ọha ono. Whẹ bya ekukoo ndu ojọgu ibe whẹ, whẹ dzua lẹge whẹ ha. 28Whẹ bya eyeshia ya uwe nkiya, bya achịta kpowula kpowula uwe uswe yee ya, 29whẹ bya egude ogvu kpaa okpu-eze kpube iya, pata mkpụru dẹe ya l’ẹka-ụtara. Whẹ bya ebyishi ikpere l’iwhu iya ajajẹ iya ewenu asụje iya: “Ndzụ ghu ndzụ ogologo, Eze ndu Ju!” 30Whẹ vụshi iya ọnu-mini, wota mkpụru ono emoje iya l’ishi. 31Whẹ megee ya iwhe ọchi ono, whẹ yefu iya kpowula kpowula uwe ono, yee ya uwe nkiya whẹ kpụta iya jeshia tẹ whẹ je akpọpyabe iya l’oswebe.

Aakpọpyabe Jisọsu l’oswebe

(Mak. 15:21-32; Luk. 23:26-43; Jọn. 19:17-27)

32Whẹ wụfuta, whẹ bya awhụa nwoke lanụ bụ onye Sayiríni, ẹwha iya bụ Sáyịmonu. Whẹ yebuta iya t’o vutabude Jisọsu oswebe ono vuru tso whẹ. 33Whẹ jezhiawho jeye whẹ rwua ẹka ọbu, l’eekuje Gọlugóta bụ iya bụ Okpokoro-ishi, 34whẹ wota mmẹe, a gwakọberu ọgvu, l’atsọ ilu nụ iya t’ọ ngụa. O tsule iya whọ l’ọnu, ọ jịka iya angụngu. 35Whẹ kpọpyabe iya l’oswebe l’ẹka ono, megee, tụa ido gude kee uwe iya. 36Whẹ nọshia l’ẹka ono chelahaa ya nche. 37E dee iwhe-dụ-ẹji ọbu, whẹ sụru l’o meru kfube l’eli oswebe ono. Iwhe ọbu e deru bụ: “ỌO ONYE-E BỤ JISỌSU, EZE NDU JU.” 38A kpọpyabefukwaawho ụmadzu labọ, l’ana nfụ yeru iya, onye lanụ b’a kpọpyaberu l’oswebe ọdo l’ibẹka ẹka-ụtara iya. Onye ọwhu l’ibẹka ẹka-ịcha. 39Ndu l’aghatakaa l’ẹka ono l’ekfubyishi Jisọsu, ewhuwheru iya ishi asụje iya: 40“Tọ dụ gụbe ọwhu ọbu sụru l’ii-kutsushi eze-ụlo Chileke, tuwhu iya azụ ọdo l’ime abalị ẹto, dzọnua onwoghu. Ọ -bụnuru l’ọo ghu bụ Nwa Chileke, shinu l’eli oswebe ono nyizeta.”

41Ọ kwawhọ nno bụ gẹ ọwhube ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu mẹe ndu bụ ọgurenya ndu Ju tụkoru aja iya ewenu asụje: 42“Ọ dzọru ndu ọdo, tọ dụhekwanu ike dzọo onwiya. Ọo ya bụ Eze ndu Ízurẹlu, t’o shinu l’oswebe l’ẹka ono nyizeta ntaa nke ọwhu anyi l’e-kweta l’ọo ya whọ bụ Kuráyisutu ọbu. 43Mbẹ ọ sụ l’ọo Chileke bụ onye ya ma; ọ sụkwawho lẹ ya bụ Nwa Chileke. Ọ -bụru l’ọo ya ezhi-okfu, tẹ Chileke ọbu dzọnua ya ntaa, goshi anyi l’ọo ezhi-okfu.”

44Ụmadzu labọ ono, l’ana nfụ ono a tụkoru whẹ l’iya kpọpyabe l’oswebe tụko ekfubyishikwa iya who nnokwawho.

Ọnwu Jisọsu

(Mak. 15:33-41; Luk. 23:44-49; Jọn. 19:28-30)

45Ẹnyanwu keleruwho l’echi ishi, chi jihu l’alị ono l’owhu, mgboko gbazhiawho tsụrikiti jeye l’okeswe urwẹnyashi. 46O belewho l’okeswe urwẹnyashi ono, Jisọsu chishia sụ: “Elayi! Elayi! ?Lema sabakutani?” bụ iya bụ: “Chileke mu! Chileke mu! ?Ọo gụnu meru g’o gude ị haa mu nkụnyi mu?”

47Ndu harụ kfụ-geeru l’ẹka ono, nụle iya who, whẹ sụ: “Ọo Eláyija bẹ nwoke-e gbee aryaku.” 48Onye lanụ l’ime whẹ gbagbụlekwawho nteke onowho, je ewota sapo tsẹe lẹ mmẹe o-shihu-ụka, tsebe iya lẹ gbaragbara oshi, dụ ogologo mabẹru Jisọsu t’ọ ngụa.

49Ndu ọwhua sụ: “T’a haada iya t’anyi maadarụ: ?Eláyija, bụ onye nkfuchiru Chileke l’a-bya adzọo ya?” 50Jisọsu chishia mkpu ike ọdo, ọ tubuhu ume.

51Nteke onowho, ẹkwa e gude gechia ime mkpu ẹka ẹnya eze-ụlo Chileke dụ shilewho l’ishi gbajahụ ẹbo tarakata je akpaa l’alị, alị nmakọtakwawho jijiji, oke-ẹwhuru gbawashịhu. 52Iwhe lile bụwho ilu ghekotaru ọnu, igweligwe ndu nke Chileke, bụ ndu shi nwụhu-gewaa anwụhu shikota l’ọnwu tetakota nọdu ndzụ. 53Whẹ shigee l’ime ilu ono lụfuta. Jisọsu bya eshilewho l’ọnwu teta nọdu ndzụ, whẹ tụgbua jeshia Jerúsalẹmu. Igweligwe madzụ whụa whẹ.

54Tọ dụ iya bụ l’onye ishi ojọgu, l’achị ndu ojọgu ụkporo ise mẹe ndu ojọgu iya, whẹ l’iya tụkoru eche Jisọsu nche whụa gẹ alị l’anma jijiji mẹwaro iwhe lile mekotaru nụ, meji gbabuhu whẹ, whẹ sụ: “Nwoke-e bụkwa Nwa Chileke ono l’ezhi.”

55O nweru igweligwe ụnwanyi, kfụ-geeru otẹnya l’ẹka ono, ele ẹnya tẹ whẹ marụ gẹ l’oo-megee nwụa. Ụnwanyi ono bẹ bụ ndu shi lẹ Gálili tsota Jisọsu ejeru iya ozhi. 56Méri nke Mágudala bẹ lị l’ụnwanyi ono. Méri ọwhu nwụru Jémusu, nwụa Jósẹfu lịru iya. Ọ lịkwaru iya whọ mbụ ne ụnwu Zébedi.

Eeli Jisọsu

(Mak. 15:42-47; Luk. 23:50-56; Jọn. 19:38-42)

57O belewho l’urwẹnyashi, oke-amadụ lanụ ọbu, shi Arimatíya tụgbua byatashia. Ẹwha iya bụ Jósẹfu. Yẹbedua l’onwiya bụkwa onye lanụ lẹ ndu l’etso ụzo Jisọsu. 58Nwoke ono bya ejekfu Páyileti je aryọo ya t’ọ haa tẹ ya pata odzu Jisọsu je elia. Páyileti sụ t’a parụ iya pẹe ya. 59Tọ dụ iya bụ lẹ Jósẹfu abya eje apatsuta odzu ono, gude ẹkwa ọcha, inyi l’adụa kwaa ya gẹ l’aakwajẹ odzu, 60pata iya je enyebe l’ilu nke yẹbe Jósẹfu. Ilu ọbu b’ọ tụru nke ọwhuu l’ẹwhuru ọbu, ha shii. Ọ bya agbụta eze agbụgaragbu ẹwhuru bechia ọnu ilu ono, tụgbua lashia. 61Méri Mágudala mẹe Méri ọwhuna nọdukwawho l’ẹka ono. Whẹ tụko nọdu-gee anọdu l’ẹka ono cheberu ilu ono iwhu.

Ilu ono bẹ l’eeche eche

62Tọ dụ iya bụ l’ọ bya ebe echile iya, bu mbọku ndu Ju l’atụtaje ume, ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu Fárisii bya edzukoo jekfu Páyileti, 63je asụ iya: “Nnajị anyi mẹ anyi byakwa anyata l’o nweru nteke nwoke ono, dzugburu onwiya l’ejire ono sụjeru nteke ọ nọkwadu ndzụ lẹ: ‘A -nọlewho abalị labọ nke ẹto iya, bẹ mu l’e-shi l’ọnwu teta nọdu ndzụ ọdo.’ 64Zhinu t’e cheje ilu iya ono eche jeye l’abalị nke ẹto ono, e menyaanu, ndu l’etso ụzo iya gbalihu je ezhita odzu iya pahaa, kfulahaa lẹ; ‘O shiwaa l’ọnwu teta nọdu ndzụ.’ L’ejire nke ikpazụ-a bẹ l’a-kakwa shii amamẹ nke ivurụzo.”

65Páyileti sụ whẹ: “?Ọ kwa l’unu nweru ndu ojọgu, l’echeje nche? Unu tụgbua je akwata tuchishia ilu ono ike lẹge ike beru unu.”

66Whẹ tụgbua je achịkoo iwhe gbachia ọnu ilu ono ree-ree-ree, mee ya iwhe-ọhubama, chịru ndu nche ye iya. Whẹ wata iya echeche.

28

Jisọsu shi l’ọnwu teta nọdu ndzụ

(Mak. 16:1-10; Luk. 24:1-12; Jọn. 20:1-10)

1Mbọku ọtuta-ume ono ghatalẹwho, o rwua l’ishi ẹnyangge mbọku Sọnde, Méri Mágudala mẹe Méri ọwhuna tụgbua jeshia l’ilu ono. 2E jia ekfu, alị wata anọ anma oke jijiji, o noo l’o nweru ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha, shi l’imigwe whezeta, bya eswifu eze-ẹwhuru ono, nọdu anọdu l’eli iya. 3Ụgbugba iya dụlewho g’ọo ebemu-igwe, uwe iya chagee ụcha chaa g’ọo eberugo. 4Ndu nche ono tsụta egvu, nmahụ kpakpakpa, dabugeeru g’ọo ndu nwụhuru anwụhu.

5Ojozhi-imigwe ono sụ ụnwanyi ono: “T’unu ba atsụkwa egvu, lẹ mu makwarụ l’onye unu l’achọ bụ Jisọsu ono a kpọpyaberu l’oswebe. 6Ọ tọ nọhekwa l’ẹka-a. O tetaakwaru nọdu ndzụ, bụnua iwhe o kfuhawaru unu. Unu byanụ awhụ ẹka ọbu, e shi nyebe iya. 7Unu tụgbulekwaruwho ntaa ntaa, je ekfuru ndu l’etso ụzo iya l’o shiwaa l’ọnwu teta nọdu ndzụ. Mbụ l’ọ gbeekwanu vuwaru nụ unu ụzo jeshia Gálili. O noo ẹka unu l’a-whụ iya. O nokwa iwhe mu byarụ unu ezhizhi ndono.”

8Whẹ gude ọtsu-egvu mẹe oke ẹhu-ụtso vụta ọzo gbafụ l’ilu ono, gbagbụa ẹgwegwa jeshia ọkoru ndu l’etso ụzo Jisọsu iwhe ono.

9A bya l’ele ẹnya, Jisọsu byakfutawaa whẹ bya ekele whẹ: “?Unu dụwhoma!” Whẹ bya gbakfu iya bya abụru bẹdee l’alị, gudekaa ya ẹka l’ọkpa whẹ ẹbo-ẹbo baarụ iya ẹja. 10Jisọsu sụ whẹ: “T’unu ba atsụkwa egvu. Unu tụgbulewho je akarụ ụnwunna mu tẹ whẹ tụgbua jeshia Gálili, l’o noo ẹka whẹ l’a-whụ mu ndono.”

Iwhe ndu nche l’ekfu

11Ụnwanyi ono tụgburu, whẹ nọdukwadua l’echi-ụzo, ndu ojọgu whọ, l’eche nche who hawarụ vuru whẹ ụzo wụba l’ime Jerúsalẹmu, je akọoru ndu ishi ndu ono, l’agbajẹ ẹja nụ Chileke iwhe ono, meru nụ. 12Ndu ishi ono mẹe ndu bụ ọgurenya bya edzukobelekwawho chịa idzu, whẹ bya ewota okpoga, ha shii nụ ndu ojọgu ono nnuchi-ọnu, 13sụ whẹ: “Unu sụjekwa l’ọo ndu l’etso ụzo Jisọsu bẹ byabya ezhita odzu iya l’ẹnyashi gẹ unu l’eku mgbẹnya. 14E tebekwaroo t’a ma, iwhe-e rwua ọ-chị-ọha lẹ nchị, t’unu dakwaarọ jii, anyi l’e-kfukwaru-a nụ iya, haarụ unu enge t’ọ bọ dụ iwhe l’oo-me unu.”

15Whẹ nata okpoga ono, mee g’a sụru tẹ whẹ mee. Whẹ kfua iwhe ono, o debarahu ngakọta alị ndu Ju l’owhu byeyekwaa ntanụ-a.

Jisọsu l’egoshi ndu l’etso ụzo iya onwiya

(Mak. 16:14-18; Luk. 24:36-49; Jọn. 20:19-23; Ndu. 1:6-8)

16Tọ dụ iya bụ lẹ ndu l’etso ụzo iya whẹbe ụmadzu iri lẹ nnanụ ono atụgburu jeshia Gálili, whẹ rwua jeshia l’ugvu ono, Jisọsu tụhawaru whẹ ọnu iya. 17Whẹ whụlewho Jisọsu, whẹ baarụ iya ẹja. Ọle o nwelekwaru-a ndu ọwhu l’ọbo obu ẹbo nke woo: a marụ ọ bụdu iya nụ. 18Jisọsu byakfuta whẹ bya asụ whẹ: “Chileke bẹ mewaru tẹ ike lile, dụ l’imigwe mẹe ọwhu dụ lẹ mgboko-o lwakọta mu. 19Ọo ya bụ, unu je emee ndu mba lile tẹ whẹ bụru ndu l’etso ụzo iya. Unu egudeje ẹwha nke Nna mẹe nke Nwa mẹe nke Ume-Dụ-Nsọ eme whẹ baputizimu. 20Unu ezhije whẹ tẹ whẹ meje iwhe lile ono, mu kfukotaru unu t’unu meje. Unu lelewho lẹ mu nọdukwaa swiru unu mbọku-mbọku jeye nteke mgboko l’a-gvụ.”