Ozhi-Ọma,

MAKỤ

Deru

1

Ozhi, Jọnu baputizimu l’ezhi ọha

(Mát. 3:1-12; Luk. 3:1-18; Jọn. 1:19-28)

1Ọ waa ishi ozhi-ọma Jisọsu Kuráyisutu Nwa Chileke.1:1 Ụwhodu l’ẹkwo gbarụ lẹ mbụ, e deru l’okfu Giríku bẹ l’ẹte ededuaru Nwa Chileke yekobe iya ẹgube, e deru iya l’ẹka-a.2Lẹ Ayizáya, bụ onye nkfuchiru Chileke bẹ deru l’ẹkwo sụ lẹ Chileke sụru:

“Nwa mu, mu l’e-zhi onye ozhi mu

t’o vuru ghu ụzo je emechaaru ghu ụzo.

3O nweru onye l’echi mkpu l’echi-ẹgu asụje:

‘Unu mechaaru Onye-Nwe-Ọha ụzo.

Unu mee ogborogbo ụzo iya t’ọ kfụ-geeru nhamụnha.’ ”

4Ọo ya bụ, Jọnu baputizimu bya anọdu l’echi-ẹgu eme ndu madzụ baputizimu, arya iya aryarya asụje: “Unu daa onwunu ụta, sefu ẹka l’ome iwhe-dụ-ẹji, unu l’emegbabe, lwakfuta Chileke t’e mee unu baputizimu, ọo ya bụ Chileke agụaru unu nvụ l’iwhe-dụ-ẹji ono unu metagbaberu.” 5Ndu alị Judíya l’owhu mẹe ndu bu lẹ Jerúsalẹmu gẹ whẹ ha zafụtakota byakfuta iya, abya tẹ whẹ nụ iwhe l’ookfu. Whẹ bya anọdu ekfushikaa iwhe-dụ-ẹji, whẹ metagbaberu, l’oomeje whẹ baputizimu l’ẹnyimu Jọ́danu.

6O noo ya, uwe Jọnu l’eyeje l’ẹhu bụ uwe e gude ẹji ịnya-kamẹlu kpaa, l’oogudeje ajị e gude akpọ-anụ mee kebuta iya l’ukfu. Iwhe shi bụru nri iya nteke ono bụ igube yẹle mmanụ-ẹnwu. 7L’ọoryakwaru iya whọ ndu ono arya asụje: “O nwekwaru onye ọdo l’e-be bya nụ; onye ono bẹ kakwa mu l’ishi ka mu l’ọkpa; onye ono bẹ mu l’ete edzukwaanu m’ọo gẹ mu l’etsukfuru etsukfuru tọfu eri akpọkpa, o yeru l’ọkpa. 8Mbẹdua bụ Jọnu gude mini eme baputizimu. Ọle onye ono l’e-gude Ume-Dụ-Nsọ mee ya unu.”

Ome baputizimu mẹe adata, Sétanu l’adata Jisọsu

(Mát. 3:13—4:11; Luk. 3:21-22; 4:1-13)

9O rwua mbọku ọbu, Jisọsu shi lẹ Názaretu, dụ l’alị Gálili bya; Jọnu mee ya baputizimu l’ẹnyimu Jọ́danu. 10Jisọsu shilewho lẹ mini ono afụta eli-mgboko, ọ whụa igweli g’o bukahuleruwho ẹbo gheru ọnu, Ume Chileke dụlewho g’ọo ndo ewhelewho pẹe ewhezeta iya l’ẹhu. 11A nụa olu-okfu, shi l’imigwe ono sụ: “Ọo gụbedua bụ Nwa mu, mu yeru obu, onye l’emeje ẹhu atsọ mu ụtso.”

12E jia ekfu, Ume Chileke ono mee Jisọsu o je anọdu l’echi-ẹgu. 13Ọ nọo ụkporo abalị ugbo labọ l’ime echi-ẹgu ono, Sétanu l’aadata iya. Ẹka ono, Jisọsu nọ ono bụleruwho anụ-ẹgbudu bẹ jiru iya nụ. Jisọsu nọdu l’ẹka ono, ndu ojozhi-imigwe l’eyekaaru iya ẹka.

Jisọsu l’eku ụmadzu ẹno l’anma ẹma

(Mát. 4:12-22; Luk. 4:14-15; 5:1-11)

14A tụlewho Jọnu mkpọro; Jisọsu bahụ l’alị Gálili je ezhikashilahaa ozhi-ọma, shi Chileke l’ẹka; 15sụ: “Nteke ọbu, Chileke kweru ụkwa iya rwuakwaru erwu; Chileke l’abyaakwaa ogoshi l’ọo ya bụ eze. Unu dakwaawhọ onwunu ụta; sefu ẹka l’ome iwhe-dụ-ẹji; lwakfuta Chileke, unu ekweta l’ozhi-ọma Chileke.”

16O be nteke l’ọoghata l’agụga eze-ẹnyimu, dụ lẹ Gálili, ọ whụa ụmadzu labọ, l’anọje egbu ẹma: Sáyịmonu yẹle nwune iya Ánduru gẹ whẹ l’agha ụgbu l’eze-ẹnyimu. 17Jisọsu sụ whẹ: “Unu bya etsoru mu nke ọwhu mu l’e-me unu t’unu bụru ndu l’e-rwutaje madzụ gẹ l’eerwutaje ẹma.” 18Ekfutsuta l’ookfutsuta iya, whẹ hakọta ụgbu, whẹ gude egbu ẹma tsolahaa ya. 19O bebekwadua bya ejeliberu nwanshi, ọ whụa Jémusu yẹle nwune iya Jọnu, tụkoru bụru ụnwu Zébedi. Whẹbedua nọ l’ime ụgbo whẹ, edokwa ụgbu whẹ edokwa. 20Jisọsu bebelewho awhụ whẹ, o kua whẹ tẹ whẹ bya. Whẹ halẹkwawho nna whẹ Zébedi l’ụgbo ono, haa ndu ọwhu e butaru ebuta je etsoru iya.

Nwoke ọgvu bu l’ẹhu

(Luk. 4:31-37)

21Whẹ bya abahụ lẹ mkpụkpu Kapániyọmu. O rwua mbọku-ọtuta-ume ndu Ju, Jisọsu bahụ l’ụlo-ndzuko ndu Ju je ezhilahaa whẹ okfu Chileke. 22Iwhe ono, l’oozhi whẹ mee whẹ, ẹhu jishihu whẹ oyi, l’oozhi whẹ iya g’ọo onye ike lile dụ l’ẹka. O too zhidu iya g’ọo ndu o-zhi-iwu. 23O nweru nwoke ọbu ọgvu bu l’ẹhu, nọ l’ime ụlo-ndzuko ono. 24O chishia mkpu sụ: “Jisọsu onye Názaretu ?ọo gụnu bẹ anyi lẹ ghu jigba? ?Ịibyawaa t’ị kpawhua anyi ọbu? Mu makwarụa onye ị bụ. Ọ kwa ghu bụ onye ono dụ nsọ, shi l’ẹka Chileke.” 25Jisọsu baarụ iya mba sụ: “Dobe ọnu ndoo fụta nwoke ono l’ẹhu.” 26Ọgvu ono nwuta nwoke ono zụbe lọchia ya, ryarụ ntaye ntaye fụta iya l’ẹhu. 27Ẹhu jishihu whẹ oyi mbụ ndu lile ono, nọ l’ẹka ono. Ọ bụru iya meru whẹ jịlahaa ibe whẹ sụ: “?Ọo gụnu dụ ẹgube-ẹ? Iwhe ọwa bụkwa iwhe ọwhuu. ?Oogudejefua ike abarụ ọgvu mba, whẹ eme iwhe o kfuru?” 28E jia ekfu, e kfukotawaa nke iwhe ono Jisọsu meru, ọ ngakọta alị Gálili mgburumgburu.

Jisọsu l’eme igweligwe ndu iwhe l’emekaa tẹ whẹ mehu

(Mát. 8:14-17; Luk. 4:38-41)

29Afụta, Jisọsu whẹ l’afụta l’ụlo-ndzuko ono yẹle Jémusu mẹe Jọnu lịru tụgbua. Whẹ bahụ ibe Sáyịmonu whẹ, bụfukwawho ibe Ánduru whẹ. 30Ẹwhoku l’enwu ne nyee Sáyịmonu, ọ zẹelewho l’ụlo, whẹ kfuru iya Jisọsu. 31Jisọsu jekfu iya je egude iya ẹka kpụ-lia ya, ẹwhoku ono nwubuhu iya, nwanyị ono wata whẹ ọkwaru ẹbyii. 32O be l’urwẹnyashi mbọku ono gẹ ẹnyanwu rịbawaru, a chịtaru iya ndu lile ẹhu l’adụa mma mẹe ndu ọgvu bugee l’ẹhu. 33Ndu ẹka ono gẹ whẹ ha zakọo bya adojia ọnu-ụlo ono. 34O mee igweligwe ndu ẹhu dụ iche iche l’eme whẹ mehukota. Ndu ọwhu ọgvu bu l’ẹhu b’o chịfukwaru iya whọ, t’o kweje t’ọgvu ọbu kfua okfu nkele whẹ marụ onye ọ bụ.

Jisọsu l’ekfu okfu Chileke lẹ Gálili

(Luk. 4:42-44)

35O rwulewho l’okọku ọha-ẹnu nteke chi l’eteke asahụa, o gbeshi jeshia l’ẹka darụ ore je anọdu l’ẹka ono ekfu anụ Chileke. 36Sáyịmonu mẹe ndu ọwhuna tsoru achọkashiwhe iya. 37Whẹ whụle iya whọ, whẹ sụ iya lẹ madzụ lile tụkokwaru achọ iya. 38Ọ sụ whẹ: “Unu t’anyi je lẹ mkpụkpu ọdo harụ dụ-gee anyi ntse ntse, tẹ mu kfuaru whẹ okfu Chileke, l’o noo iwhe mu byarụ.” Whẹ jeshia. 39Ọ tụko Gálili g’ọ ha jekota ekfu okfu Chileke l’iwhe bụkota ụlo-ndzuko ndu Ju, achịfukwawho ọgvu bugee madzụ l’ẹhu.

Onye njọkirehu l’eme

(Mak. 8:1-4; Luk. 5:12-16)

40O be ujiku lanụ nwoke lanụ, njọkirehu l’eme bya abyakfuta Jisọsu, bya ebyishi ikpere l’iwhu Jisọsu, ryọo ya sụ: “Ọ -bụru l’ọ dụ ghu mma l’uche bẹ l’ịi-dụkwa ike mee mu tẹ mu mehu.” 41Imiko nwoke ono dụ Jisọsu. Ọ machịa ẹka mee nwoke ono l’ẹhu, sụ iya l’ọ dụ iya mma l’uche, mehuwaro. 42Nteke onowho njọkirehu ono mishihu nwoke ono l’ẹhu, ẹhu bya adụ iya mma. 43Jisọsu nmashịaru iya ọkwa ike sụ iya t’ọ tụgbulekwaruwho lashia, 44sụ iya: “Ba adụbukwaa onye l’ii-kfuru iya, tụgbulekwaruwho je egoshi onwoghu onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, t’o lerwee ghu ẹnya elerwe. Gụ eje egwodzua ngwo-ẹja onye e metaru l’iwhe l’eme iya nụ l’anụje je anụ lẹge Mósisu tụru iya l’iwu. Ọo ya bụ nke ọwhu ọha l’a-marụ l’ẹhu dụwa ghu mma.” 45Nwoke ono jelee je ekfukashiaru madzụ lile iwhe ono, tụko akọkashi akọ ono. Ọ bụru iya meru Jisọsu ta afụtajehe l’edzudzu-ọha lẹ mkpụkpu. O je anọdu l’ẹka ọbu madzụ l’ete ebua ebu. Ndu madzụ shilee l’ẹka lile awụ awụ-kfuta iya.

2

Jisọsu l’eme onye iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ t’o mehu

(Mát. 9:1-8; Luk. 5:17-26)

1Tọ dụ iya bụ, a nọlewho nwidzudzu ono, Jisọsu lwawhu azụ lẹ Kapániyọmu. Ọ ngakọta ẹka lile l’ọ nọwaa l’uwhu. 2Igweligwe madzụ zarụ wụkfuta iya bya adọru l’ẹka ono nke ọwhu l’ọoto dụhee ẹka a whụru ụzo ilile, mbụ m’ọo l’ọnu-ụlo ono. Jisọsu kfulahaaru whẹ okfu Chileke. 3O nweru unwoke ọbu, iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ, ụmadzu ẹno pa patarụ iya. 4A hanụka l’igweligwe kụru l’ụlo ono nke bụ lẹ whẹ ta adụdu ike kpata mkpa pakfu iya Jisọsu. Ọo ya bụ, whẹ kwe nyihu eli ụlo ono, je alafua ya ụzo lẹ nhamụnha mkpula ibẹka iya ọwhu Jisọsu nọ. Whẹ lafulewho ụzo ono, whẹ pata iwhe-azẹe nwoke ono, iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ zẹe, pyoo ya l’ụzo ono, pazeta iya l’ime ụlo ono. 5Jisọsu whụlewho lẹ gẹ ndu ono gude kwetabe lẹ ya l’a-dụ ike mee tẹ nwoke ono jee ije, ọ sụ nwoke ono ibẹhu lanụ nwụhuru anwụhu ono; “Nwa mu, a gụwaru ghu nvụ l’iwhe-dụ-ẹji i metagbaberu g’ọ ha.” 6Tọ dụ iya bụ lẹ ndu o-zhi-iwu, harụ nọdu l’ẹka ono harụ aarị l’ime obu whẹ sụ:

7“?Ọo gụnu bẹ nwoke-e l’ekfu ẹgube-ẹ? Ọ kwa ekfubyishi bẹ l’ookfubyishi Chileke. ?Ndẹe onye ọdo l’a-dụ ike gụaru madzụ nvụ l’iwhe-dụ-ẹji onye ọbu metagbaberu l’abụa Chileke kpụ.” 8Jisọsu vuru ụzo marụ iwhe whẹ l’arị l’obu whẹ, ọ sụ whẹ: “?Ọo gụnu meru iwhe unu l’arị ẹgube ọriri ono l’obu unu? 9?Ndẹe ọwhu ka ntse okfuru nwoke-e, iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ? Ọo t’a sụ iya: ‘A gụwaru ghu nvụ l’iwhe bụ-zhia iwhe-dụ-ẹji i metagbaberu,’ tọo t’a sụ iya: ‘Gbalihu pata iwhe-azẹe ghu jelahaa ije?’ 10Ọo l’ọo nggẹ unu makwanụru l’e zhiru Abụbu-Ndiwhe t’ọ gụjeeru madzụ nvụ iwhe-dụ-ẹji onye ọbu metagbaberu lẹ mgboko-o.” Ọ sụ nwoke ono iwhe lọnwuru ibẹhu lanụ: 11“Ọo ghu bẹ mu l’ekfuru t’ị pata iwhe-azẹe ghu lashia ibe ghu.” 12Nwoke ono zhilihu pata iwhe-azẹe ya, whẹ tụko gẹ whẹ ha ele gẹ l’ọotugburu, ọ kpụbe whẹ ọnu okfu, whẹ jalahaa Chileke ajaja sụ: “Ha! Anyi tẹke awhụbukwaa ẹgube iya ọwa lẹ mgboko.”

Jisọsu l’eku Lívayi

(Mát. 9:9-13; Luk. 5:27-32)

13Jisọsu dawhu azụ l’agụga eze-ẹnyimu ono ọdo. Igweligwe madzụ wụkfuta iya, o zhilahaa whẹ iwhe. 14O jenyazhiawho l’echi-ụzo, ọ whụa Lívayi, bụ nwa Álufiyọsu g’ọ sụgaberu onwiya l’ụlo okpoga akịriko. Jisọsu sụ iya: “Lívayi, tsoru mu.” Lívayi gbashilekwawho tsoru iya. 15Ọo ya bụ, Jisọsu whẹ je erilahaa nri l’ibe Lívayi. Igweligwe ndu akịriko ọdo mewaro ndu ọdo mmaanụ l’aamakwarụwho ejo ẹka, tụkokwawho nọdu l’ẹka ono, whẹ lẹ Jisọsu mẹe ndu l’etso ụzo iya tụko eri nri ono nkele ẹgube ndu ono ha l’igwe awụ etso iya. 16Ndu o-zhi-iwu l’ime ndu Fárisii whụlewho lẹ Jisọsu bẹ yẹle ndu ono, l’aamarụ ejo ẹka mẹe ndu akịriko tụkoru eriko nri, whẹ sụ ndu l’etso ụzo iya: “?Ọo gụnu meru o je anọdu yẹle ndu akịriko mẹe ndu ọdo l’aamakwarụwho ejo ẹka tụko eriko nri?” 17Jisọsu nụle iya who, ọ sụ whẹ: “Ndu ẹhu dụ mma ta akpajẹkwa ishi onye l’eme ọgvu, ọ kwa ndu ẹhu l’eme bẹ l’akpajẹ iya. Mu Jisọsu ta abyakwa oku ndu dụ chịriri, ọ kwa ndu l’eme iwhe-dụ-ẹji bẹ mu byarụ ekuku.”

Nke ọswi ẹgu

(Mát. 9:14-17; Luk. 5:33-39)

18Nteke ono bẹ ndu l’etso ụzo Jọnu baputizimu mẹe ndu l’etso ndu nke Fárisii tụkoru aswị ẹgu ekfu anụ Chileke. Tọ dụ iya bụ l’o nweru ndu wukfutaru Jisọsu bya ajị iya: “?Ndẹe g’e meru ndu l’etso ụzo Jọnu mẹe ndu l’etso ụzo ndu Fárisii l’aswị ẹgu ekfu anụ Chileke, ndu ọwhu l’etso ghu nụ ta aswị?” 19Jisọsu sụ whẹ: “?Ọ dụ ree tẹ ndu e kuru tẹ whẹ bya ọswa ẹswa-nwanyị swịje ẹgu l’ẹka onye ọbu kuru whẹ l’ẹswa nwanyị ono kabẹkwadua nọdu swiru whẹ? Whẹ ta akabẹdu aswị ẹgu mẹ ọ nọkwadua l’ẹka ono. 20Ọle mbọku nọkwaa abya nteke l’aa-nafụ whẹ onye ono, l’alụ nwanyị nke ọwhuu, bụ iya kuru whẹ l’ẹswa-nwanyị ono. O noo nteke whẹ l’aswịlahaa ẹgu ndono.

21“Ọ tọ dụdu onye l’ewotaje ẹkwa ọwhuu gude gbachia ẹka akahụ uwe, lakahụru alakahụ. Onye meru iya nno, nke ọwhuu ọbu e gude jee t’a gbachia ya alakahụlee, lakata akahụ uwe ono, njọ ẹgbeenu ka njọ l’ẹgube ụzo, l’a-dụ iya nụ nteke ono. 22O nokwawho gẹ l’ọoto dụa onye l’awụjeru akụru mmẹe ọwhuu ye lẹ akahụ ẹda mmẹe l’akaa aka. Onye wụru iya ye iya, mmẹe ono agbafua ẹda mmẹe ono. Mẹe ono yẹle ẹda mmẹe ono atụko bụru iwhe iyi yitaru. Akụru mmẹe ọwhuu bẹ l’aawụjeru ye lẹ ẹda mmẹe ọwhuu, karụ aka.”

Mbọku ọtuta-ume ndu Ju

(Mát. 12:1-8; Luk. 6:1-5)

23Ọ bya ebe ujiku lanụ, mbọku ono bụ mbọku ọtuta-ume ndu Ju, Jisọsu l’aaghata l’ẹgu ẹka ọbu a kọru witi. Ndu l’etso ụzo iya gbukolahaa ishi witi ono gẹ whẹ l’aghata l’ẹka ono. 24Ndu Fárisii sụ iya: “Leedanu ?ọo gụnu meru ndu l’etso ụzo ghu l’eme iwhe dụru anyi lẹ nsọ ememe mbọku ọtuta-ume?”

25Jisọsu sụ whẹ: “?Unu tẹke agụdua ẹkwo-okfu Chileke gụ-vu iwhe Dévidi meru nteke mkpa byarụ iya, ẹgu l’agụ iya agụ ndu yẹle iya lị? 26L’ọ bahụru l’ụlo Chileke nteke ọbu Abáyata bụ onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke je ewota buredi, dụ nsọ l’iwhu Chileke. Buredi ono t’e rwubedu Dévidi l’atata, t’o rwube ndu yẹle iya lị. Ọlewho ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke b’o rwuberu kpụ. Dévidi je ataa ya, nụkwawho ndu yẹle iya lị, whẹ takwaawhọ.”

27Jisọsu sụ whẹ: “Chileke doberu mbọku ọtuta-ume t’ọ kwọjee madzụ, o to kedu madzụ tẹ madzụ kwọjee mbọku ọtuta-ume. 28Ọo ya bụ l’ọo Abụbu-Ndiwhe bẹ bụ Onye nwegee nweru mbọku ọtuta-ume.”

3

Jisọsu l’eme t’onye iwhe lọnwuru ẹka lanụ mehu

(Mát. 12:9-14; Luk. 6:6-11)

1Tọ dụ iya bụ, Jisọsu bya atụgbua bahụ ọdo l’ụlo-ndzuko ndu Ju. O nweruwho nwoke lanụ ọbu iwhe lọnwuru ẹka lanụ, nọ l’ẹka ono. 2Ndu nọ l’ẹka ono gelahaa Jisọsu ngge tẹ whẹ maadarụ, l’oo-me t’ẹka nwoke ono teta gẹ mbọku ono je agba lẹ mbọku ọtuta-ume ndu Ju, nke ọwhu whẹ l’a-sụ l’o noo ọwhu o meru. 3Ọ sụ nwoke ono iwhe lọnwuru ẹka lanụ ono: “Gbeshi bya akfụru l’ẹka-a?” 4Jisọsu bya ajị whẹ sụ: “Iwu mbọku ọtuta-ume, ?ọ sụru t’e mejee iwhe-ọma, tọo t’e mejee ejo iwhe? Ọ sụru ?t’a dzọjee ndzụ, tọo t’e gbujee madzụ lẹ mbọku ọtuta-ume?”

Whẹ dagelewho shịikfuu. 5O gude ẹhu-eghughu lewhee whẹ ẹnya mgburumgburu, áwhụ jikwa iya who obu lẹ whẹ bụ ndu obu nmarụ mkpigbi. Ọ sụ nwoke ono: “Machịa ẹka ghu amachị.” Ọ machịa ẹka. Ẹka ono bya eteta iya. 6Ndu Fárisii ono wụfuta, tụgbulekwaruwho nteke ono jekfushia ndu nke onye eze, bụ Heródu tẹ whẹ lẹ whẹ chịa idzu gẹ whẹ l’e-shi gbua Jisọsu.

Igweligwe, madzụ nọ l’agụga mini

7Jisọsu yẹle ndu l’etso ụzo iya tụgburu jeshia l’eze-ẹnyimu Gálili. Igwe madzụ shi lẹ Gálili wụru tsoru whẹ, mẹ-gewaro ndu ọwhu shi lẹ Judíya, 8mẹe Jerúsalẹmu, mẹe Idumiya, mẹe ndu shi l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhu, mẹe ndu shi l’obutobu Taya yẹle Sáyịdonu byakfutageeru iya nteke whẹ nụkota-geeru ẹgube iwhe l’oomekaa. 9Ọ sụ ndu l’etso ụzo iya tẹ whẹ kpụtaru iya nwụgbo tẹ ya bahụ nọdu, t’igweligwe ndu ono ba azugbu iya. 10Iwhe meru whẹ l’awụ abyakfuta iya bụkwanuru l’o mewaru igweligwe madzụ ndu ẹhu l’eme, whẹ mehukota, ọ bụru iya meru ndu iwhe l’emekaa l’akpa hụbahuba tẹ whẹ me iya ẹka. 11L’ọobujelewho nteke ndu ọgvu bu l’ẹhu whụru iya, whẹ ada gbii l’iwhu iya ryangịrihu sụ: “Ọo ghu bụ Nwa Chileke.” 12L’ookfujeru whẹ iya kfushiaru whẹ iya ike sụ whẹ: tẹ whẹ ba akọjeshi onye ya bụ l’edzudzu-ọha.

Jisọsu l’ahọta ndụ-ishi-ozhi iri l’ẹbo

(Mát. 10:1-4; Luk. 6:12-16)

13E megee Jisọsu tụgbua je enyikota ugvu, je ekua ndu dụ iya ree whẹ byakfuta iya. 14Ọ bya ahọta whẹ ụmadzu iri l’ẹbo mee whẹ tẹ whẹ bụru ndụ-ishi-ozhi iya. Ọ họtaru whẹ tẹ whẹ l’iya nọduje, nke ọwhu l’oozhije whẹ tẹ whẹ je ezhia ozhi-ọma Chileke. 15Ya emekwaawho tẹ whẹ dụje ike chịfu ọgvu, bu madzụ l’ẹhu. 16Ẹwha ndu ono bụ: Sáyịmonu, onye ọ gụberu Pyita, 17Jémusu nwa Zébedi mẹe nwune iya Jọnu nwa Zébedi. Whẹbedua b’ọ gụberu Ụnwu-Ebemu-Igwe. 18Ndu ọdo bụ Ánduru, Fílipu, Batólomiyu, Mátiyu, Tọ́mosu, Jémusu nwa Álufiyọsu, Tádiyọsu mẹfua Sáyịmonu onye tso l’ọgbo l’adzọ t’alị ndu Ju dụru ndu Ju, 19mẹe Júdasu Isukáriyọtu, bụ iya megeeru nọdu lẹ mgbazhi t’e gude Jisọsu.

Ẹka ike Jisọsu shi

(Mát. 12:22-32; Luk. 11:14-23; 12:10)

20E megee Jisọsu yẹle ndu ono lịru bahụ l’uwhu. Igweligwe madzụ wụru wukfuta iya ọdo, nke ọwhu ọ kpọshi-geeru kpọshia whẹ oori nri. 21Ndibe Jisọsu whẹ nụa ya, whẹ tụgbua jeshia tẹ whẹ kpụta iya nkele ndu ono l’ekfu sụ l’iwhu swehuakwaru iya. 22Ndu o-zhi-iwu, shi Jerúsalẹmu bya bẹ sụru: “Ọ kwa ishi ọgvu Biyélezebọbu bu iya l’ẹhu.” Whẹ sụkwawho: “Iwhe o gude achị ọgvu bụ ike Biyélezebọbu ono, bụ onye ishi l’iwhe bụkota ọgvu swịikpamu.” 23Ọ bya ekua whẹ, whẹ byakfuta iya. Ọ bya anmashịaru whẹ ẹtu dụ l’iche l’iche sụ whẹ: “?Ndẹe gẹ unu rịru lẹ Sétanu l’e-me achịfu Sétanu? 24Iwhe ọdo bụru l’alị-eze kewaa onwiya ẹbo selahaa okfu, alị-eze ọbu l’a-dakpọhukwa. 25Nteke bụ l’ọo ndu uwhu lanụ bẹ keru onwowhe ẹbo selahaa okfu, uwhu ọbu echihu. 26Ọo ya bụ, ọ bụru lẹ Sétanu gude ose okfu kee onwiya ẹbo, ọ tọ dụdu gẹ l’ọono-be, ike agvụ iya. 27Ọ tọ dụdu onye fụru bahụ l’ụlo mkparawa, akwara dụ l’ẹhu, je egwoo iwhe iya nke ọkpu-ẹhu m’ọ bụa l’onye ọbu vuada ụzo kee ya ẹgbu tọgbo, tẹhenu ya egwowaro iwhe l’ụlo onye ono. 28Sụa, iwhe mu l’emelewho tẹ mu kfuru unu bụ l’iwhe lile bụ iwhe-dụ-ẹji ụnwu-eliwhe l’emegbabe bẹ Chileke l’a-gụkotaru whẹ iya nvụ, ya agụkwaru whẹ whọ nvụ l’ekfubyishi whẹ l’ekfubyishi Chileke. 29Ọle ọbu, onye kfubyishiru Ume-Dụ-Nsọ bẹ Chileke l’ẹte agụkwaru nvụ iya. Iwhe-dụ-ẹji onye ono meru bẹ l’e-swizhiaru iya who jeyewaro lẹ tututu-mịmimi.” 30O noo nkele whẹ sụru l’ọo ọgvu bu iya l’ẹhu.

Ne Jisọsu mẹe unwune iya

(Mát. 12:46-50; Luk. 8:19-21)

31Ọo ya bu lẹ ne Jisọsu mẹe unwune iya eshi rwua, whẹ bya akfụru l’etezhi zhia ozhi t’e kuaru whẹ iya tẹ whẹ l’iya whụ. 32Nteke ono bẹ igwe madzụ dọ-wheru iya mgburumgburu. Whẹ sụ iya: “Gebekwawho, lẹ ne ghu mẹe unwune ghu bẹ kfụkwaru l’etezhi eme tẹ gụ lẹ whẹ whụ.” 33Ọ sụ whẹ: “?Ọo ndu ole bụ ne mu yẹle unwune mu ọbu?” 34Ọ ghaa ẹnya lee ndu ono dọ-wheru iya mgburumgburu ono sụ whẹ: “Lee ndu bụ whẹ bụ ne mu bụru unwune mu. 35Ọo onye ono l’eme iwhe dụ Chileke ree bẹ bụ nwune mu nwoke bụru nwune mu nwanyị; bụkwaruwho ne mu.”

4

Ẹtu e gude onye l’atụ iwhe akụ anma

(Mát. 13:1-9; Luk. 8:4-8)

1O be nteke ọdo, ọ byakwa awata whẹ ozhi iwhe l’agụga eze-ẹnyimu ono. Igweligwe madzụ dọ-whe iya mgburumgburu, nke ọwhu ọ bahụru l’ime ụgbo, l’ese l’eli ẹnyimu ono je anọdu anọdu l’eze-ẹnyimu ono. Igweligwe ndu ono dọru l’eli-mgboko l’agụga eze-ẹnyimu ono swiru iya. 2O gude ẹtu dụ l’iche l’iche zhilahaa whẹ iwhe ha l’igweligwe sụ. 3“Unu ngabẹ nchị! Ọo nwoke lanụ bẹ jeru ọtu iwhe akụ. 4Nwoke ono l’atụ iwhe akụ ono, ọ harụ daa l’agụga echi-ụzo. Ụnwenu bya atụtua ya lwee. 5Ndu harụ nashịhu daa l’alị ẹjagiri ẹka anụ-alị l’ẹte adụa shii; e jia ekfu, o fushiwanu ome l’anụ-alị ono, igbi l’ẹte akwataa dụ. 6Anwụ chidelewho, ụnwu-iwhe ono, fushiwarunu ono nwụlwashihu, nkele whẹ ta agbabẹdu ọgbaragbu l’ime alị. 7O nweru ọwhu darụ l’ẹka ẹwu ogvu dụ l’ime alị. Yẹle ẹwu ogvu ono fushia, ẹwu ogvu ono vushia bya akpagbushia mebyi iwhe ono, whẹ ta amịtahe mebyi. 8Ndu harụ daa l’ẹka alị dụ ree. Ọ nọdu l’ẹka ono fushia vua, bya amịshia mebyi. Ndu mịtaru ụkporo l’iri, ndu mịta ụkporo ugbo ẹto, ndu mịta ụkporo ugbo ise.” 9Ọ sụ whẹ: “Onye ụzo-nchị dụ t’ọ nụa ya.”

Iwhe meru iwhe Jisọsu l’egudeje ẹtu ezhi iwhe

(Mát. 13:10-17; Luk. 8:9-10)

10Ọ nọdulewho nwẹkiya ndu nọ nteke ọ nmarụ ẹtu ono mẹe ụmadzu iri l’ẹbo whọ bya ajị iya iwhe ẹtu ono bụ. 11Ọ sụ whẹ: “Ọo unubẹdua bẹ Chileke meru t’unu marụ iwhe ono e shi domigee edomi l’okfu abụbu ono, Chileke bụ eze, ọle ndu ọdo bẹ l’a-nmakọtaru iwhe lile ono l’ẹtu. 12Nke ọwhu,

“ ‘whẹ l’e-leje ẹnya nta lee imo,

ọle ọ tọ dụdu iwhe whẹ l’a-whụ.

Whẹ angajẹe nchị nta ngaa imo,

ọle ọ tọ dụdu iwhe l’edo whẹ ẹnya.

Nggẹ l’ọ tọ dụ nno mẹ whẹ adawhu azụ lwakfuta

Chileke m’ọ gụaru whẹ nvụ.’ ”

Jisọsu l’akọ iwhe ẹtu ono bụ

(Mát. 13:18-23; Luk. 8:11-15)

13Ọ bya ajị whẹ: “?Ẹtu-a te edodu unu ẹnya? ?Ndẹe gẹ unu l’e-me majẹru ẹtu lile mu l’anmajẹ? 14Onye ono l’atụ iwhe akụ ono l’atụ okfu Chileke. 15Ndu ọwhu nọ l’agụga echi-ụzo ẹka l’agha okfu Chileke bụ ndu nụ-geeru iya nụ, e jia ekfu Sétanu shi rwua bya anafụ whẹ okfu ono a kụru l’ime obu whẹ. 16Ndu ọwhuna bẹ dụkwawho g’ọo mebyi iwhe a tụru l’ẹka ẹjagiri dụ. Whẹ nụ-geeru okfu ono, whẹ gude ẹhu-ụtso natakebe iya ree. 17Ọle ọ tọ gbabẹdu ọgbaragbu l’ime onwowhe. Nteke whẹ kpọleru-a nwụkfu, iwhe-ọtsulanu -byakfutale whẹ whọ, ọdua ya abụru nteke ndu ọdo l’akpa whẹ ẹhu nkele whẹ kwetaru okfu ono; mu abụru iya bụ iwhe l’a-kpata whẹ adashịa buhaa okfu ono. 18Ndu ọwhu bẹ dụ g’ọo iwhe akụ ono ọwhu darụ l’ẹka ogvu dụ l’ime alị. Whẹbedua bụ ndu nụru okfu Chileke, 19ọle whẹ l’arịnuka ọriri ẹhu whẹ. Oyenuka ẹnya l’ẹku mẹwaro iwhe ọdo, l’agụkaa whẹ enwenwe batanụ, bya akpalahaa okfu ono ẹhu. T’ọ mịhe amị. 20Ọle ndu ọwhu bụ mebyi darụ l’alị-ọsu: o noo ndu ọwhu l’anụ-gejee ya, whẹ ewota iya ye l’obu whẹ, o noo ndu ọwhu l’eyeje mebyi. Ọwhu l’amịta ụkporo l’iri, ndu amịta ụkporo ẹto, ndu ọwhu amịta ụkporo ise.”

Oryọku be l’eedobeje l’eli ẹka iwhoro iya l’a-ngashị

(Luk. 8:16-18)

21Jisọsu sụ whẹ: “?Ọ dụ onye l’anwụjeru ọku ye l’oryọku wota ite kpupyabe iya, ọdua onye ọbu enwua ya lẹ mkpula ugbooshi? ?Tọ dụ l’eli ẹka l’aatukobeje oryọku bẹ l’ọo-tukobe iya? 22O noo l’ọ tọ dụdu iwhe e domiru edomi l’ẹte abụa nggẹ e wofuta iya tụa jalaa b’e domituru iya, tẹmenu iwhe lile, l’eeme l’edomi bẹ bụkwawho nggẹ e wofuta iya iwhoro. 23Onye ụzo-nchị dụ t’ọ nụa ya.” 24Ọ sụ whẹ: “Unu kwabẹkwaru iwhe unu l’anụ lẹ nchị ẹnya. Ọo iwhe unu gude tụru iwhe nụ ibe unu bụ iwhe Chileke l’e-gudekwawho tụru nụ unubẹdua, ọo-gbẹenu nụ unubẹdua ọwhu ka shii. 25L’onye nweru nụ bẹ Chileke l’eyekwajeru l’ọwhu o nwe nggẹ ọ kabaa enwenwe. Ọle onye l’ete enwee nụ, bẹ nwanwa iya ọwhu o nwe enwenwe owhu bẹ l’ee-gbẹenu natafụa ya.”

Ẹtu mebyi iwhe l’efu efu

26Ọ sụkwa whẹ whọ: “Ẹka Chileke bụ eze dụ g’ọo nwoke gharụ mebyi iwhe l’alị. 27Chi jihu gụbe nwoke ekuru mgbẹnya, chi sahụ, ya etehu, mebyi iwhe ono fushia vushia, ya ama g’o meru me. 28Alị l’onwiya l’efuje iwhe. Iwhe ono l’evuje ụzo fushia, tẹmenu ya abya emee nzịrizaa, tẹmenu ya abya nteke ono bya awhọo ishi yee mebyi. 29Nteke mebyi iya ono kalẹruwho aka, nwoke ono, nwe iya nụ e gude mma bya egbuta iya nkele nteke l’eemetaje iwhe e meberu l’alị rwuwaru.”

Ẹtu e gude akpụru mọsutadu anma

(Mát. 13:31-32,34; Luk. 13:18-19)

30O kfugee nno, ọ sụkwa whẹ whọ: “?Ọo gụnu bẹ anyi l’a-sụ l’ẹka Chileke bụ eze dụ g’ọo ya? Mbụ ?ọo ẹgube ẹtu gụnu bẹ anyi l’e-gude kọo akọ g’ọ dụ? 31Ọ dụ g’ọo akpụru iwhe-akụ ono bụ mọsutadu, bụ iya kakọta vịtiviti l’akpụru oshi, l’aakụje akụ l’alị lẹ mgboko. 32Ọobuje nteke a kụru iya l’alị ya abya evuta, kakọta iwhe bụ iwhe l’aakụje akụ l’eli. Ya abya emeshia ẹkali nke ọwhu ụnwu-ẹnu l’ewhe l’eli l’abyajẹnu bya akpalahaa ẹkfunu whẹ l’ime iya.” 33Jisọsu gude ẹgube igweligwe ẹtu du-gee g’ọo ono zhibaa whẹ okfu Chileke gẹ whẹ l’a-dụ ike t’o dotabe whẹ ẹnya. 34O to nwezhidua okfu, o kfuru whẹ l’abụkotaa l’ẹtu l’ẹtu b’o gude kfuru whẹ iya. Ọle nteke yẹle ndu l’etso ụzo iya nọdulewho nwẹka whẹ, ya atụko iwhe lile kọkotaru whẹ nke ọwhu l’o-do whẹ ẹnya.

Jisọsu l’eme tẹ whẹrewhere nọdu doo

(Mak. 8:23-27; Luk. 8:22-25)

35L’urwẹnyashi mbọku ono, ọ sụ ndu l’etso ụzo iya: “Unu t’anyi dafụ azụ mini azụ iya ọwhu.” 36Whẹ ghaa igbudu ndu ono l’ẹka ono, bahụ l’ụgbo ọwhu Jisọsu nọduhawaa whẹ l’iya lịru tụgbua. Ụgbo ndu ọdo l’eetsokwa whẹ whọ. 37Whẹ kpọnyaa l’ụgbo, oke whẹrewhere wata ewhewhe, oke akpara-mini ono l’atụtajeru mini ye l’ụgbo ono. Mini jide ụgbo ono eji. 38Jisọsu zẹero l’ụzo azụ, woru ishi tukobe l’eli iwhe l’aatukobeje ishi eku mgbẹnya; whẹ tee ya sụ iya: “O-zhi-iwhe ?tị kpadụ anyi ishi? Ụgbo l’abyakwa anyi ekpukpu.” 39O tehu baarụ oke whẹrewhere ono mba, sụ eze-ẹnyimu ono t’o deru gẹe, t’ọ be emehekwa ụkporo ọdo. Oke whẹrewhere ono whebua, mgboko ono dahụ rịgbidingu. 40Ọ sụ whẹ: “?Ọo gụnu meru unu l’atsụ egvu? ?Unu te ekwetadu ilile lẹ Chileke l’a-dzọ unu?” 41Ẹhu nmakọta whẹ kpakpakpa, whẹ kfulahaaru ibe whẹ sụ: “?Ọo ẹgube madzụ gụnu bẹ nwoke-e bụ? ?Onye ọwhu oke whẹrewhere mẹe eze-ẹnyimu l’anụkaaru okfu?”

5

Jisọsu l’eme tẹ nwoke ọgvu jiru ẹhu mehu

(Mát. 8:28-34; Luk. 8:26-39)

1Tọ dụ iya bụ lẹ Jisọsu mẹe ndu l’etso ụzo iya adafụlewho azụ eze-ẹnyimu azụ iya nke ndu Gérasa. 2Alụfuta Jisọsu l’alụfuta l’ụgbo ono yẹle nwoke ọgvu bu l’ẹhu dzuda. Nwoke ono bụ l’ẹka l’eelije madzụ b’o shi fụta. 3Nwoke ono bu ebu l’ẹka ono, l’eelije madzụ; ẹngiringaa nwoke ono l’anọje eme ha shii nke bụ l’ọ tọ dụhedu onye l’adụje ike ketsua ya l’ẹgbu, mbụkwa e behuduru ọ bụru m’ọo mkpọro b’a tụru iya. 4Nteke nteke bẹ l’aatụjehawa iya mkpọro l’ọkpa tụa ya l’ẹka, ya azubushilee mkpọro nke ẹka ono chikashia nke ọkpa nwịrinwiri. Tọ dụhe onye ike agọta iya dụkwadu. 5Nteke nteke! Mbụ eswe mẹe ẹnyashi bẹ l’ọonoje aghawhe l’echilabọ ẹka ono l’eelije madzụ mẹe l’echi ẹka ugvu dụ-gee abọ erwumu. Ya egude ẹwhuru eyijashi onwiya. 6Ọ whụlewho Jisọsu l’ẹka tekwadururoo ẹnya, o gude ọso gbakfu iya je ada l’alị l’iwhu iya, 7chia mkpu sụ: “Jisọsu Nwa Chileke, mbụ Chileke ono, bụ Ọkalibe-Kangokotaru-Nu! ?Ọo gụnu bẹ mu lẹ ghu jigba? Mu l’aryọkwa ghu whọ, Chileke l’anụkwa iya whọ, ba abyakwa mu whọ ọnu áwhụ.” 8Iwhe meru iya nụ bụkwanuru lẹ Jisọsu dụhawaa mbụ sụ ọgvu ono t’ọ fụta nwoke ono l’ẹhu.

9Jisọsu bya ajị iya: “?Ẹwha ghu bụ gụnu?” Ọ sụ iya: “Ẹwha mu bụ Ụnu-kpụku nkele anyi ha l’igweligwe.” 10Ọ ryọo Jisọsu sụ: “Byiko ẹkalali ọwaa ikpere, ba achịfushi nụ anyi l’alị-a.” 11O nweruwho ikpoto ezhi dọru l’agụga ugvu ono l’ẹka ono akpa nri. 12Ọgvu ono gẹ whẹ ha ryọlahaa Jisọsu sụ byiko t’ọ hanụa whẹ tẹ whẹ wụba l’ikpoto ezhi ono. 13Jisọsu kweta. Ọgvu ono zefuta l’ẹhu nwoke ono, wụba ikpoto ezhi ono l’ẹhu. Tọ dụ iya bụ l’ikpoto ezhi ono g’ọ ha, rwukwaru l’iwhe beru l’ụnu ise, tụkolewho chapuhaa ọso gburugburugburu, gbazeta lẹ kperekpere ẹka ono je awụba l’eze-ẹnyimu. Mini rigbushikota iya g’ọ ha. 14Ndu l’eche ezhi ono gbakashịhu je edokoshia iwhe lile ono, meru nụ l’ime mkpụkpu ono, dooru iya ndu ọwhu bu l’ẹgu. Ọo ya bụ, whẹ gbashịa jeshia tẹ whẹ je awhụada iwhe ọbu meru nụ. 15Whẹ byakfuta Jisọsu. Whẹ whụa nwoke ono ọgvu shi buru l’ẹhu g’o yewaru nụ uwe nọdu anọdu, ẹnya dowa iya edo. Whẹ tsụlahaa egvu. 16Ndu ono, nọ l’ẹka ono whụkwanua iwhe nwụru nụ, bya ewota iwhe meru nwoke ono ọgvu shi buru l’ẹhu yẹle ezhi who kọoru ndu ono, byarụ nụ. 17Whẹ ryọlahaa Jisọsu t’ọ gbashi lụfuru whẹ l’alị whẹ. 18Jisọsu bahụdelewho l’ụgbo, nwoke ono ọgvu shi buru l’ẹhu ryọlahaa ya tẹ yẹ l’iya lịru. 19Jisọsu jịka sụ iya: “Lashia ibe ghu, je ekfukashiaru ndu nke ghu eze iwhe Onye-Nwe-Ọha meru ghu mẹe lẹ g’o whụta-beru ghu imiko.” 20Ọ tụgburu lashia, je aryakashịa eze iwhe Jisọsu meru iya aryakashị lẹ Obodo-iri. Iwhe ono Jisọsu meru dụkota madzụ lile biribiri.

Nwa Jáyirọsu mẹe nwanyị nsọ l’eme

(Mát. 9:18-26; Luk. 8:40-56)

21Jisọsu whẹ gude ụgbo ono daghalẹkwawho mini ono, jeshia azụ mini azụ iya ọwhu. Igweligwe madzụ zakọo bya anọ-whe iya mgburumgburu. Yẹbedua nọdu l’agụga mini. 22Onye lanụ l’ime ndu ishi ụlo-ndzuko ndu Ju byakfuta iya, ẹwha onye ono bụ Jáyirọsu. Jáyirọsu whụlewho Jisọsu, ọ daa l’alị lẹ mgboro ọkpa iya, 23ryọlahaa ya, eyeru iya ẹkalali sụ: “Nwatibe mu nke nwanyị l’anwụ-nyihuakwa ẹnya, byiko byanụ bya ebyia ya ẹka ghu whẹ ẹbo, dzọo ya t’ọ nọduru mu ndzụ.”

24Jisọsu tsoru iya jeshia. A ha l’igweligwe awụ etso Jisọsu nke ọwhu whẹ gbee akpa iya nụ mkpa. 25O nweruwho nwanyị, nọ l’ẹka ono, nsọ ụnwanyi mewaru awha iri l’ẹbo t’o buhuje iya ebuhu. 26O jetashiwaru iwhe-ọtsulanu l’ẹka igweligwe ndu l’eme ọgvu. Ọ tụkowaa iwhe bụ iwhe o nwe enwe mewhushikotaru whẹ tọ dụroo ọwhu l’eme nụ, ọ gbee akanụ njọ aka eje. 27Nwanyị ono nụkotawaa iwhe Jisọsu l’emeje, o pyobata l’ime igweligwe ọha ono shia Jisọsu ụzo azụ bya emee ẹka l’ogboromọnu uwe Jisọsu. 28O noo lẹ gụbe nwanyị sụkwanuru: “Ẹka mu rwuzhiwaa mbụkwa m’ọo l’uwe Jisọsu bẹ mu l’e-mehulekwawho.” 29Ẹka iya bebelewho erwu l’uwe Jisọsu, nsọ nwanyị ono mebuhu iya. O rwua ya l’ẹhu lẹ Jisọsu mewaru tẹ ya mehu l’iwhe l’eme iya nụ. 30Jisọsu marụ l’ime onwiya l’o nweru ike shi iya l’ẹhu lụfu. Ọ bya aghachi l’echi igweligwe ọha ono sụ: “?Ọo onye meru ẹka l’uwe mu?” 31Ndu l’etso ụzo iya sụ iya: “?Ị whụ-geeru g’igwe ọha-a l’akpagbu ghu lẹ mkpa, l’ịijikwawho ?onye meru uwe ghu ẹka?” 32Jisọsu bya achịkaa ẹnya tẹ ya marụ, ya l’a-whụ onye meru iwhe ono. 33Nwanyị tsụlahaa egvu nkele ọ mawarụ iwhe o meru iya. O gude ẹhu-anmanma bya adaa l’alị l’iwhu iya kfukotaru iya iwhe lile bụ ọkpobe-okfu. 34Jisọsu sụ iya: “Nwada mu, ekwekwe, i kweru bẹ mewaru ghu i mehu ọbu. Lashia je eburu guu, l’iwhe l’eme ghu nụ b’e mewaru o mehu.” 35Jisọsu kpụkwaduru-a okfu ono l’ọnu ekfu, ndu shi l’ụlo onye ishi ụlo-ndzuko who bya bya asụ Jáyirọsu: “Nwa ghu nwanyị nwụhuakwaru. ?Ọo gụnu meru l’iikfuchikwadua Onye-Nwe-Ọha nchị?” 36Jisọsu te eyeroo ọnu l’okfu ono, ndu ono l’ekfu. Ọ sụ onye ishi ụlo-ndzuko ono: “Ba atsụkwa egvu, ọlewho t’obu shihu ghu ike.” 37Tọ dụhe onye Jisọsu kwekwaduru t’o tsoru iya gẹ l’oje ibe onye ishi ụlo-ndzuko ono gbaha Pyita mẹe Jémusu mẹe Jọnu nwune Jémusu. 38Whẹ rwua ibe onye ishi ụlo-ndzuko ono, ọ bya akpolwu igwe-ọha, nọ l’ẹka ono atụ ụzu. Ọ whụa gẹ whẹ l’atsọ áwhụ akwagbushi onwowhe l’ẹkwa. 39Jisọsu bya abahụ sụ whẹ: “?Ọo gụnu kpatarụ unu l’atụ ụzu, arya ẹkwa. Nwata ono ta anwụhukwa anwụhu, m’ọ kwa mgbẹnya bẹ l’ooku.” 40Whẹ nma iya ụzu nchịchochi. Ọ chịshi-gelewho ndu ono gẹ whẹ ha etezhi. Ọ bya eduta nna nwata ono mẹe ne iya mẹfua ndu yẹle iya lị bya abahụ l’ẹka nwata nwamgbọko ono daburu. 41Ọ bya alọta nwata ono l’ẹka sụ iya: “Talita kumi,” bụ iya bụ: “Nwata nwamgbọko nshịi, mu sụru t’i teta.” 42Nteke onowho nwamgbọko ono teta gbalihu jewhelahaa. Nwamgbọko ono nọwaru awha iri l’ẹbo eshi a nwụru iya. Iwhe ono kpụbe ndu ono ọnu okfu nke ba ama gẹ l’e-me iya. 43Jisọsu sụ whẹ t’ọ bọ dụkwa onye whẹ l’e-me t’ọ marụ. Ọ sụ whẹ tẹ whẹ nụ nwata ono nri t’o ria.

6

Aajịka Jisọsu lẹ Názaretu

(Mát. 13:53-58; Luk. 4:16-30)

1Jisọsu shi l’ẹka ono tụgbua lashia mkpụkpu iya yẹle ndu l’etso ụzo iya. 2O rwua mbọku ọtuta-ume ọ bahụ l’ụlo-ndzuko ndu Ju, je ezhilahaa iwhe. Ụlo ono l’ozhi okfu Chileke ono bẹ aha l’igweligwe dọru. O zhia iwhe ono nke ọwhu ẹhu jishihuru ndu ono dọru l’ẹka ono oyi. Whẹ tụko kfulahaa sụ: “?O zhia awe-e bẹ nwoke-e je je anwụtakota ẹgube iwhe ọwa?” Whẹ sụkwawho: “?O zhia onye zhiru iya ẹgube mmamagụ ọwa? ?Ndẹhunu g’o meru emekaa ẹgube iwhe-awhụrulenya l’adụa onye whụjeru akọ-ẹtu iya? 3M’ọ tọ nụ iya-a bụ nwoke kapịnta-a, mbụ nwa Méri-a? ?Tọ dụ iya bụ nwune Jémusu mẹe Jósẹsu mẹe Júdasu mẹe Sáyịmonu? ?Tọo tọ dụ unwune iya nke nwanyị whẹ bẹ anyi lẹ whẹ tụkoru buru l’ẹka-a ẹgube-ẹ?” Iwhe ono kpọshia whẹ okweta iwhe l’ookfu. 4Jisọsu sụ whẹ: “Onye nkfuchiru Chileke bẹ l’aanọje akwabẹ ugvu l’ẹka lile ọdo, ta agụfulekwa iya whọ lẹ mkpụkpu ọ nọdu vuta mẹe l’ikfu iya mẹe l’ibe nkiya.” 5Ọ bụru iya meru tọ dụhewaro iwhe dụ biribiri ọdo Jisọsu mebaaru l’ẹka ono, ta agụfulewho l’o byiru ụmadzu olemole ẹhu l’eme ẹka, whẹ mehukota. 6Ọ dụ iya biribiri lẹ whẹ te ekwetadu nkiya.

Ọo ya bụ, ọ tụgbua tsoru mkpụkpu lẹ mkpụkpu ọdo zhilahaa okfu Chileke.

Jisọsu l’ezhi ndụ-ishi-ozhi iya tẹ whẹ jee ozhi

(Mát. 10:5-15; Luk. 9:1-6)

7Jisọsu bya ekua ụmadzu iri l’ẹbo ono, l’oozhije ozhi gbaa whẹ ẹbo-ẹbo zhifu whẹ tẹ whẹ jee, ọ gbee whẹ ike tẹ whẹ chịshije ọgvu. 8Ọ sụ whẹ: “Tọ bọ dụkwa iwhe unu l’e-gude eje, t’a gbahaa oshi-o-gude-l’ẹka. Unu be egudekwa nri, unu te egude ẹkpa, unu te eye okpoga l’ẹkpa uwe” 9Sụ whẹ: “Unu yekwaaro akpọkpa, ọle t’unu be eyekwa nkwere nkwere uwe.” 10Sụ: “Nteke unu bahụjeru lẹ mkpụkpu, uwhu ọwhu unu bahụru, a -nata unu, unu nọdupyabelekwawho l’uwhu ọbu jeye nteke unu l’a-fụta l’ibe iya ọwhu ọbu. 11Ẹka unu jeru ndu ọbu jịka unu, whẹ jịkafua lẹ whẹ ta angabẹdu nchị l’okfu Chileke unu l’ekfu, unu lụfudekwa l’ẹka ono, unu jịshikwaa udzu-ẹja, dụ unu l’ọbochi-ọkpa gude goshi whẹ l’ẹka unu lụfuakwaru iya.” 12Ọo ya bụ whẹ jeshia je ekfukashiaru ndiwhe tẹ whẹ daa onwowhe ụta haa ome iwhe-dụ-ẹji lwakfuta Chileke. 13Whẹ chịshia ọgvu ha l’igweligwe, bugee madzụ l’ẹhu, tẹmenu whẹ l’anyịkwawho iwhe bụ ndu ẹhu l’eme mmanụ, whẹ mehukota kpamụ kpamụ.

Anwụhu Jọnu baputizimu

(Mát. 14:1-12; Luk. 9:7-9)

14Eze, bụ Hẹ́rodu nụa iwhe Jisọsu l’eme nkele ẹwha Jisọsu ngakọtawaru ẹka lile. Ndu harụ sụ l’ọo bụkwa Jọnu onye shi emeje baputizimu bẹ tetaru nọdu ndzụ ọdo, o nokwa iwhe meru l’ọoduje ike eme iwhe lile ono, l’oomegbabe. 15Ndu ọdo sụ l’ọo Eláyija. Ndu ọwhu sụ l’ọo kwawhọ onye nkfuchiru Chileke dụ g’ọo onye lanụ lẹ ndu nke ndụ-ichee. 16Hẹ́rodu nụle iya whọ ọ sụ: “M’ọ kwa Jọnu-a mu zhiru eje egbutaru mu ishi iya bẹ tetaru nọdu ndzụ ọdo.” 17Iwhe meru bụkwanuru lẹ Hẹ́rodu l’onwiya bẹ zhijeru e je egude Jọnu, kee ya ẹgbu, ye iya l’ụlo mkpọro. Ọ buru l’okfu ẹka Heródiyasu b’o shi. Heródiyasu ono bụ nyee Fílipu. Gụbe Fílipu-a, l’eekfuru bụru nwune Hẹ́rodu. Hẹ́rodu gbalihu je je anata nyee nwune iya ono lụlahaa. 18Jọnu l’anọje ekfuru Hẹ́rodu sụ: “Ọ tọ dụkwawho ree, a makwarụ mẹ t’i jeshi je anata nwune ghu nyee ya lụlahaa.” 19Ẹhu ghulahaa Heródiyasu eghu. Ọ chọ-gezhia ụzo l’oo-shi gbua Jọnu, t’ọ whụhu nụ iya. 20O noo lẹ Hẹ́rodu l’onwiya l’atsụ Jọnu egvu. Ọ marụ lẹ Jọnu bụ onye dụ chịriri, bụru onye dụ nsọ l’iwhu Chileke. Ọ bụru iwhe ono meru Hẹ́rodu dobe iya t’ọ bọ dụ iwhe l’e-me iya nụ. L’ọobuje nteke ọ nụru iwhe Jọnu l’ekfu, ya awhụ iya ụwhu l’obu, ya egudelee ẹhu-ụtso ngabẹ iya nchị. 21Tọ dụ iya bụ l’ọ byanụ erwua ujiku lanụ, ọ dabarụ nwanyị ono nkele mbọku ono bụ mbọku Hẹ́rodu l’erije iwhe gude anyata mbọku, a nwụru iya. O kukota ndu ishi alị ẹka ono mẹe ndu ishi ndu ojọgu mẹe ndu ishi alị Gálili tẹ whẹ bya l’ori iwhe ono. 22Ndu ono dzulewho l’ẹka ono, nwa Heródiyasu nke nwanyị bata bya etee egvu l’echi ẹka ono. Ẹhu tsọo Hẹ́rodu mẹe ndu ẹbyii ono byarụ nụ ụtso. Eze, bụ Hẹ́rodu sụ nwata nwamgbọko ono: “Kfuzhiawho iwhe dụle ghu whọ ree, mu l’a-nụ ghu; mu l’a-nụ ghu iya.” 23O rigee riaru nwata ono nte sụ: “Iwhe ị sụleruwho tẹ mu nụ ghu bẹ mu l’a-nụ ghu, e -bekwaru ọ bụru m’ọo alị-eze mu b’ị sụru tẹ mu kekahu ẹbo nụ ghu nnanụ.” 24Nwata nwamgbọko ono gbafụ je ajị ne iya sụ: “?Ọo gụnu bẹ mu l’a-sụ t’a nụ mu?” Ne iya sụ iya t’o je asụ iya t’ọ nụ iya ishi Jọnu baputizimu. 25Ọ gbawhu azụ, jekfu eze je asụ iya: “Gburu ishi Jọnu baputizimu ye l’ọkwa pẹe mu ntaa ntaa, l’o noo iwhe dụ mu ree ndono.” 26Ẹhu rwụrwuhulekwawho eze ono nkele iwhe ono rwuru iya l’ẹhu, ọle eshi-ọwhu o ribuwaru nte l’iwhu ndu ẹbyii ya ono bẹ l’ọoto gbanwehedu iwhe o kfuru. 27O zhilekwawho onye ojọgu lanụ l’ime ndu ojọgu l’eche iya nteke onowho t’o je je egbuta Jọnu ishi pata bya. Nwoke ono tụgbua je egbuta ishi Jọnu l’ụlo mkpọro, 28ye l’ọkwa wotaru nwata nwamgbọko ono. Nwata pata iya je anụ ne iya. 29Nteke ndu l’etso ụzo Jọnu nụru iya, whẹ je apata ogweze iya je elia.

Jisọsu l’anụ ụnu madzụ iri l’ẹbo l’ụmadzu ụkporo iri nri

(Mát. 14:13-21; Luk. 9:10-17; Jọn. 6:1-14)

30Ndụ-ishi-ozhi bya ejegee lwawhu azụ bya akọkotaru Jisọsu iwhe lile whẹ mekotaru g’ọ ha mẹe iwhe whẹ zhikotaru g’ọ ha. 31A ha l’igweligwe awụ abya, madzụ l’awụlewho abya, ndu eje, ndu alwa, nke ọwhu ụzo l’ẹte adụaru Jisọsu yẹle ndu l’etso ụzo iya, mbụnu m’ọo nke ria nri. Ọ sụ ndu l’etso ụzo iya: “Unu fụta t’anyi je l’ẹka madzụ l’ebua ebu je anọdu nwẹka anyi, kabẹ tuta ume nwanshị.” 32Whẹ kwee bahụ l’ụgbo tụgbua jeshia ẹka whẹ l’a-nọdu. 33Igweligwe madzụ whụa whẹ nteke whẹ l’atụgburu, a hụbekota whẹ ama. Ndu ono shigee mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha gudekota ọkpa gbarụ jeshia, vuru whẹ ụzo rwua ẹka ono whẹ l’eje. 34O shi l’ụgbo ono fụta, ọ bya awhụa igweligwe madzụ gẹ whẹ dọru l’ẹka ono. Imiko whẹ dụ iya shii nkele whẹ dụlewhoo g’ọo igwe atụru l’ete enwee onye nche l’eleta whẹ ẹnya. O zhilahaa whẹ iwhe ha l’igweligwe. 35O rwudelewho l’urwẹnyashi, ndu l’etso ụzo iya byakfuta iya bya asụ iya: “Mẹ ẹka-a kwa echi-ẹgu, tẹhenu ọochi l’abyawaa ẹgube-ẹ, 36sụkwawho ndu-a tẹ whẹ bahụ-gee lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu mẹe l’uwhu l’uwhu ndu-a duwheru anyi mgburumgburu je akpata nri, whẹ l’e-ri.” 37Jisọsu sụ whẹ: “Unubẹdua l’onwunu nụ whẹ nri tẹ whẹ ria.”

Whẹ sụ iya: “?Anyi l’e-je azụta buredi owhu pọngu bya anụ whẹ tẹ whẹ ria?”

38Ọ sụ whẹ: “?Ọo ishi buredi ole bẹ unu gude? Unu je amaadaru g’ọ ha.”

Whẹ je agbadzua ya bya asụ iya: “Ọ dụ ishi buredi ise ọwa ẹma labọ.”

39Ọo ya bụ, ọ sụ whẹ tẹ whẹ kekashia igwe-ọha ono l’itsutsu l’itsutsu tẹ whẹ nọdukota anọdu l’alị l’eli ụnwu irwu ẹwu ono. 40Whẹ bya anọshia, keshia onwowhe l’itsutsu l’itsutsu. O nweru ndu ọwhu dụ ụkporo ise ise, ndu dụ ụkporo labọ l’iri iri. 41Ọ bya achịta ishi buredi ise ono mẹe ẹma labọ ono, bya apalia ẹnya imeli kele Chileke ekele nri ono. Ọ bya anyawashịa ya nụ ndu l’etso ụzo iya tẹ whẹ dobe iya l’iwhu igwe ndu ono. O kedzuru ndu ono gẹ whẹ ha ẹma labọ ono. 42Whẹ tụko gẹ whẹ ha rijishikota ẹwho. 43Whẹ bya atụtua ibiribe iya ọwhu e riwhodoru o ji nkata-ivu iri l’ẹbo. 44Unwoke lị lẹ ndu ono riru nri ono dụ ụnu madzụ iri l’ẹbo l’ụmadzu ụkporo ugbo iri.

Jisọsu l’eje ije l’eli mini

(Mát. 14:22-33; Jọn. 6:15-21)

45Jisọsu sụ ndu l’etso ụzo iya tẹ whẹ bahụ l’ụgbo nteke onowho vuru iya ụzo dafụ azụ iya ọwhu jeshia Bẹtusáyida, tẹ yẹbedua nọdu kfuadaru igweligwe ndu ono tẹ whẹ lashia. 46Ọ sụ-gelewho ndu ono tẹ whẹ lashia, o jeshia l’ugvu tẹ ya je ekfuru nụ Chileke. 47O be l’urwẹnyashi, ụgbo ono gbee nọduwaa l’echi eze-ẹnyimu ono, yẹbedua nwẹkiya nọdu l’eli-mgboko l’agụga mini ono. 48Ọ whụa l’ọnga ụgbo ono kwatarụ atsụ whẹ l’ẹhu shii nkele whẹrewhere l’ewhe iwhewhu, Jisọsu jeru ije l’eli mini jekfushia whẹ. Nteke ono bụwaru okọku ọha-ẹnu. O melahaa tẹ ya ghata whẹ lẹ mini ono. 49Whẹ whụle iya whọ gẹ l’ooje ije l’eli mini ono, whẹ nọdu nụ g’ọo maa. Whẹ chishia mkpu. 50Whẹ tụko gẹ whẹ ha whụkota iya, ẹhu nmalahaa whẹ anma.

Nteke onowho Jisọsu kfuru yeru whẹ sụ whẹ: “Obu shihu unu ike, l’ọo mu-a. Unu ba atsụshi egvu.” 51Ọ bakfu whẹ l’ime ụgbo ono, whẹrewhere ono whebua. Ọnu kpụ-geeru whẹ okfu. 52O noo l’iwhe Jisọsu meru nteke ọ washịru buredi ono te edodu whẹ ẹnya, o noo nkele whẹ ta arịtahedu ọriri rị-vu iya.

Ndu ẹhu l’emekaa lẹ Gẹnésaretu

(Mát. 14:34-36)

53Tọ dụ iya bụ lẹ whẹ adaghalẹwho mini ono, bya afụta lẹ Gẹnésaretu, bya elibe ụgbo whẹ l’ẹka ono. 54Afụta whẹ l’afụta l’ụgbo ono, ndu ẹka ono hụbekotawaa Jisọsu ama. 55Whẹ gbabagee l’obutobu l’ẹka ono je apashịlahaa ndu ẹhu l’adụa mma l’eli iwhe-azẹe whẹ; apa eje iwhe bụ ẹka whẹ nụru l’o noo ẹka ọ nọ. 56Iwhe bụ ẹka o shizhiaru, mbụ uwhu-mba, mbụ mkpụkpu mẹe obodo, whẹ apashịkaa ndibe whẹ ẹhu l’eme bya edoo l’ọma-aswa, aryọje iya t’o kwe-e t’ẹka whẹ rwua ya l’ẹhu, e beru ọ -bụru-a m’ọo ọnu uwe iya. Iwhe bụ ndu meru iya ẹka bẹ l’emehuje l’iwhe l’eme whẹ nu.

7

Omelalị ndụ-ichee ndu Ju

(Mát. 15:1-9)

1Ọo ya bụ, o nweru ndu Fárisii dọru l’ẹka ono mẹkwawho ndu o-zhi-iwu, harụ nọdu iya. Whẹ tụkoru shi Jerúsalẹmu bya adọkobe l’ẹka ono dọ-whee Jisọsu mgburumgburu. 2Whẹ whụa l’o nweru ndu l’emebyi omelalị l’ime ndu ono l’etso ụzo Jisọsu. Ọ bụru lẹ whẹ gude ẹka e merwushiru emerwushi eri nri, nke l’ọo lẹ whẹ ta akwọdu ẹka gẹ nsọ alị ndu Ju sụru t’a kwọjee ya. 3O noo lẹ ndu Fárisii mẹe iwhe lile bụkota ndu Ju ọdo mgburumgburu te erijedu nri mẹ whẹ akwọo ẹka lẹge nsọ alị whẹ sụru t’a kwọjee ya. Iwhe ono bụkwanuru nsọ shi whẹ lẹ ndụ-ichee. 4Tẹmenu l’ọobuje whẹ shi aswa lwa, whẹ te eridu nri mẹ whẹ tẹke egudee mini mefu nsọ whẹ. O nokwawho gẹ whẹ l’anọje eme ụnwu nsọ nsọ ọdo shi whẹ l’ichee dụ g’ọo ọosa omogo mẹe ite mẹe iwhe e gudegee ope mee mẹe oshi anọdu. 5Ndu Fárisii ono mẹe ndu o-zhi-iwu ono bya ajị iya sụ iya: “?Ọo gụnu meru iwhe ndu l’etso ụzo ghu l’ete eme iwhe omelalị ndụ-ichee anyi whẹ sụru t’e mejee? Mbụ whẹ gbee gude ẹka e merwushiru emerwushi eri nri?” 6Jisọsu sụ whẹ: “Ayizáya bụ onye nkfuchiru Chileke kfulekwaruwho okfu ẹhu unu gẹ unu dụ, unubẹ iwe-l’obu-ọchi-l’ọnu-eze whẹ-e nteke ono o kfuchiru Chileke sụ:

“ ‘Ndu-a mu bụlekwaa eli ọnu bẹ whẹ gude aja mu,

obu whẹ tekwaru ẹnya l’ẹka mu nọ.

7Whẹ l’abarụ mu ẹja nggonggo,

Ọ bụru iwu, madzụ tụru bẹ whẹ l’ezhi gẹ-woo

l’ọo iwu nke mụbe Chileke.’

8Unu l’ahajẹ iwu Chileke gbee melahaa omelalị madzụ doberu.” 9Jisọsu sụkwa whẹ whọ: “Ọ nụwho l’unu manụkaru iwhe meru g’o gude unu gbechia kpacha iwu, Chileke sụru t’e mejee je emelahaa omelalị madzụ doberu. 10Mósisu sụkwaru: ‘Yejeru ne ghu lẹ nna ghu ugvu’ sụkwawho: ‘Onye whuru ne iya m’ọ bụ nna iya iwhu, t’e gbua onye ono egbu.’ 11Ọle unubẹdua bya l’ekfu ekfu unu sụ: ‘Ọ -bụru lẹ madzụ bẹ sụru nna iya, ọbu l’ọo ne iya l’iwhe mu gege egude kwọo whẹ bẹ bụakwa kọbanu, bụ iya bụ iwhe a nụru Chileke’ 12bẹ unu gụfuakwaru onye ono t’o bo yeheru ne lẹ nna nwụru iya ẹka, unu eje ekwehe ekwekwe owhu t’o yeru whẹ ẹka. 13Unu shi nno gude l’unu l’eme iwhe omelalị unu l’ezhi, mee okfu Chileke: ọ bụru iwhe mmaanụ mẹwaro iwhe ọdo dụkota nno unu l’emekaa.”

Iwhe l’emerwuje madzụ

(Mát. 15:10-20)

14O kukoo igwe-ọha ono ọdo tẹ whẹ byakụbe iya ntse. Ọ sụ whẹ: “Unu ngabẹkwa nchị l’iwhe mu bya l’e-kfu nggẹ o doo unu ẹnya. 15Ọ tọ bụkwa iwhe madzụ wotaru lẹ mgboko-o eri l’ọnu l’emerwuje onye ono, ọ kwa iwhe shi madzụ l’ime fụta bụ iwhe l’emerwuje iya. 16Onye ụzo-nchị dụ t’ọ nụa ya.” 17Ọ ghalẹwho ndu ono l’ẹka ono bahụ l’ụlo, ndu l’etso ụzo iya jịlahaa ya iwhe okfu ono o kfuru whẹ ono bụ. 18Ọ sụ whẹ: “?Unubẹdua dụfua g’ọo ndu l’ẹte adụa iwhe l’edoje whẹ ẹnya? ?Unu ta akabẹfudua marụ l’ọ tọ dụ iwhe madzụ wotaru lẹ mgboko-o eri l’ọnu bụ iya l’emerwuje onye ọbu? 19O noo l’iwhe ono ta abahụdu iya l’obu, ọo l’ẹwho bẹ l’ọobahuje, ya eshi ẹka ono a nyịfu iya?” Jisọsu kfua nno gude goshi l’iwhe bụkota iwhe lile l’eeri eri te emerwujedu madzụ. 20Ọ sụ whẹ: “Ọo iwhe shi madzụ l’ime obu bụ iwhe l’emerwuje iya-o. 21O noo l’ọo l’ime obu madzụ bẹ l’ooshikotaje mbụ iwhe bụ-zhia ejo ọriri gẹ ejo ọriri ha mẹe ọkpa lẹ nwanyị; o shi iya mbụ ozhi oshi mẹe ogbu madzụ, 22mẹe oori ogori mẹe oke-ẹnya mẹe iwhe bụ-zhia ejo iwhe mẹe ụgho mẹe ụrwu-alị mẹe ọkponyiberu iwhe madzụ ẹnya mẹe okfurwushi madzụ mẹe etsetse mẹe ome eswe. 23Ejo iwhe lile ono g’ọ ha shikota madzụ l’ime obu tẹmenu ọ bụru iya bụ iwhe l’emerwuje madzụ.”

Nwanyị l’ẹte abụa onye Ju woru onwiya ye Jisọsu l’ẹka

(Mát. 15:21-28)

24Jisọsu gbalihu l’ẹka ono tụgbua jeshia alị dụ-wheru Taya yele Sáyịdonu mgburumgburu. O rwua ẹka ono ọ bahụ l’uwhu lanụ je anọdu. Ọ dụle iya whọ ọ dụ g’e shi t’o nwe onye marụ nụ, obenu l’o to domikotadu onwiya. 25Ọo ya bụ, nwanyị lanụ ọbu ọgvu bu nwata ụlo iya nke nwanyị l’ẹhu nụa nke Jisọsu. Ọ tụgbulekwaruwho bya adaa l’alị lẹ mgboro ọkpa iya. 26Nwanyị ono bụ onye Girísu. Ẹka a nwụru iya anwụ bụ l’alị Finíshiya Sáyira. Ọ bya aryọlahaa Jisọsu t’ọ chịfu ọgvu ono, bu nwata ụlo iya ono l’ẹhu. 27Jisọsu sụ iya: “Ngabẹkwawho t’a nụjifuada ụnwegirima ẹwho tẹmenu, nke l’ọ tọ dụdu ree t’e wota nri ụnwegirima nụ ụnwu-nkụta.” 28Nwanyị ono sụ iya: “Ee! L’o noo dụa nno Onye-Nwe-Ọha, ọle ọbu mẹe ụnwu-nkụta, nọ lẹ mkpula oshi, a tukoberu nri eri l’akabẹjekwaa tụtua ụnwu onu nri shi lẹ nri ụnwegirima dashịa.” 29Jisọsu sụ iya: “Eshi-ọwhu ị kfuru nno, lashia, l’ogvu ono hawarụ nwa ghu.” 30Ọ larwua ụlo iya, ọgvu-a hawaa nwata-a. Ọ zẹ-zhiawho nwagbọrii l’eli iwhe-azẹe whẹ.

Jisọsu l’eme t’onye l’ada nkụchi nụlahaa iwhe

31Jisọsu bya alụfuta l’alị ono dụkube Taya bya aghajaa l’alị Sáyịdonu jeshia l’eze-ẹnyimu Gálili, ọ bya erwua Obodo-Iri. 32O nweru ndu dutaru iya onye l’ada nkụchi, l’atsụkwawho ntsụ, whẹ ryọlahaa ya t’o byia ya ẹka. 33O shi l’ẹka ono igweligwe ndu ono dọru duru iya iche bya eye iya mkpụshi-ẹka lẹ nchị iya whẹ ẹbo, gbụta ọnu-mini kpaa ya l’ire, 34ọ palia ẹnya imeli tsụa ude sụ iya: Efata, bụ iya bụ: Kosahu!

35Ime nchị iya whẹ ẹbo kosahukota, ire iya ono tọshihu, o kfulahaa okfu gbororo. 36Jisọsu nmaarụ whẹ ọkwa sụ whẹ t’ọ bọ dụkwa onye whẹ l’ekfuru iya. Ọle ọobuje nteke o kfuru nno, whẹ egbeenu ka iya aryakashị. 37Ọ tụfu ndu lile nụru iya nụ ẹhu nke ẹtu, whẹ sụ: “?Ọ kwa l’i whụru gẹ l’oomekotaje iwhe lile ree, megee mee t’onye l’ada nkụchi nụje iwhe lẹ nchị, mee ndu l’ete ekfu okfu, whẹ kfulahaa ya.”

8

Jisọsu l’anụ ụnu madzụ iri nri

(Mát. 15:32-39)

1O rwua ujiku lanụ, igweligwe madzụ dzukobekwawho ọdo, tọ dụ nri whẹ gude whẹ l’e-ri. Jisọsu bya e kua ndu l’etso ụzo iya sụ whẹ: 2“Imiko igweligwe ndu-a dụakwa mu, unu awhụa l’onye lẹ whẹ nọwaru ujiku ẹto ntaa l’ẹka-a, tọ hẹ l’ọ dụkwadu nri whẹ gude, whẹ l’e-ri. 3Mu ta adụkwanu ike asụ whẹ tẹ whẹ swịru ẹgu lashia. Mu -kfua ya nno bẹ ọdamba l’a-tụkwa whẹ l’ụzo mẹ whẹ ladẹ, o noo l’o nweru ndu ọwhu harụ shi ụzo otẹnya.”

4Ndu l’etso ụzo iya sụ iya: “?Ọo awee bẹ l’aa-whụkwanu buredi l’e-dzukota ndu-a l’echi-ẹgu l’ẹka-a?”

5Ọ sụ whẹ: “?Ọo ishi buredi ole bẹ unu gude?” Whẹ sụ iya “Ọo ẹsaa.”

6Ọo ya bụ, ọ sụ t’igweligwe ndu ono nọdukota anọdu l’alị l’ẹka ono. Ọ bya achịta ishi buredi ẹsaa ono bya ekele Chileke ekele. O kelegelewho Chileke, ọ nyawashịa ya nụ ndu l’etso ụzo iya tẹ whẹ keshiaru ndu ono. Ndu l’etso ụzo iya keeru whẹ iya. 7O nwekwaruwho ụnwu-ẹma, whẹ chị. O kelekwawho Chileke lẹ nke ẹma ono, bya anụ iya ndu l’etso ụzo iya tẹ whẹ kefuaru iya ndu ono. 8Whẹ ritagee rijishia ẹwho. Whẹ bya atụtukoo ibiribe iya ọwhu whẹ riwhodoru. O ji nkata-ivu ẹsaa. 9Ndu riru nri ono rwukwaru ụnu madzụ ugbo iri. Ọ sụ whẹ tẹ whẹ lashiwaro. 10Yẹle ndu l’etso ụzo iya bahụ l’ụgbo tụgbua jeshia alị Dalumanúta.

Eekfu tẹ Jisọsu goshi l’ọo Chileke zhiru iya

(Mát. 16:1-4)

11Ndu Fárisii byakfutashia Jisọsu, whẹ l’iya tụlahaa ẹgo. Whẹ sụ iya t’o meeru whẹ iwhe-awhụrulenya, bụkwanu iwhe l’e-goshi whẹ l’ọo whọ Chileke bẹ zhiru iya ọkpobe iya. Iwhe ono bụkwanuru ọnya okfu bẹ whẹ bya agbaarụ iya nno tẹ whẹ gude nmata iya. 12Ọ tsụa oke ude l’ime obu iya zhia ume sụ whẹ: “?Ọo gụnu kpatarụ ọgbo elenu-a bụ-zhiaruwho iwhe-awhụrulenya, l’e-goshi l’ọo Chileke zhiru mu tẹ mu bya bẹ whẹ l’anọje elewhe ẹnya iya. Iwhe mu l’ekfuru unu bụ; ọ tọ dụkwa iwhe-awhụrulenya, a bya l’egoshi ọgbo elenu-a.”

13Jisọsu whẹ gharụ whẹ l’ẹka ono bahụ l’ụgbo ngagbụru iya jeshia azụ mini azụ iya ọwhu.

Jisọsu l’amarụ ndu l’etso ụzo iya ọkwa ejo nzhi ndu Fárisii

(Mát. 16:5-12)

14Ndu l’etso ụzo iya zọhaa ogude nri, ọ bụleruwho ishi buredi lanụ bẹ bụ mkpakọ nri, whẹ gude nọdu l’ụgbo ono. 15Jisọsu nmaarụ whẹ ọkwa sụ: “Unu kwakwaa ẹnya, zelajeeru iwhe-l’ekoje-buredi nke ndu Fárisii mẹe nke Hẹ́rodu t’o bo mebyi unu.”

16Whẹ kfulahaaru ibe whẹ sụ: “Ọ kwa l’ọo l’anyi te egudedu buredi meru l’ookfu nno.”

17Jisọsu marụ iwhe whẹ l’ekfu ọ sụ whẹ: “Ọo-wa! ?Ọo gụnu meru unu l’ekfukaa l’onwunu l’unu te egudedu buredi? ?Unu ta akabẹdu rịa ọriri rị-vu iwhe mu mehawaru ?toko doduaro unu ẹnya; ndẹe g’ọ nwụru iwhe te edoje unu ẹnya ẹgwegwa? 18?Unu nweru ẹnya, unu ta awhụ iya ụzo? ?Unu kfụ nchị, unu ta anụ iya iwhe? O to nwedu iwhe unu l’anyatajẹ-zhia. 19Nteke ono mu gude ishi buredi ise keeru ụnu madzụ ugbo iri l’ẹbo l’ụkporo ụmadzu iri. ?Ọ nụa nkata-ivu ole bẹ unu tụtu-jiru ibiribe iya ọwhu whọduru nụ?”

Whẹ sụ iya l’ọo iri l’ẹbo.

20“Ọ dụ ree! Nteke mu gude ishi buredi ẹsaa keeru ụnu madzụ ugbo iri ?ọ nụa nkata-ivu ole bẹ unu tụtu-jiru ibiribe iya ọwhu whọduru nụ?”

Whẹ sụ iya l’ọo ẹsaa.

21Ọ sụ whẹ: “?Toko dokwawho unu ẹnya ntaa?”

Jisọsu l’eme t’onye l’atsọ ìshì whụa ụzo

22Whẹ bya erwua Bẹtusáyida, e dutaru iya onye l’atsọ ìshì. Whẹ ryọlahaa Jisọsu t’o byia ya ẹka. 23O sekputa onye ono l’atsọ ìshì ono l’ẹka dufuta iya lẹ mkpụkpu ono. Ọ bya agbụru ọnu-mini ye iya l’ẹnya, bya ebyia ya ẹka sụ iya: “?Ọ dụ iwhe ị whụru?” 24Onye ono, l’atsọ ishi ono palia ẹnya sụ: “Ee; mu whụru madzụ, ọle whẹ dụ-gee g’ọo oshi l’ejekaa ije.” 25Jisọsu byakwa ebyia ya ẹka l’ẹnya ọdo. Nwoke ono bya asaa ẹnya, ọ bụru iya emehu. Ọ whụ-rwetalahaa iwhe lile ree-ree-ree. 26Jisọsu sụ iya t’ọ tụgbua lashia ibe iya, sụ iya t’ọ bọ bahụhekwa l’ime mkpụkpu ono, t’o lashilekwawho.

Pyita l’akọ onye Jisọsu bụ

(Mát. 16:13-20; Luk. 9:18-21)

27Jisọsu yẹle ndu l’etso ụzo iya tụgbua jeshia lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu dụ-gee lẹ Sizaríya Fílipayi. Whẹ jenyaa l’ụzo, ọ jị whẹ sụ: “?Ọo onye bẹ l’aasụje lẹ mu bụ?”

28Whẹ sụ iya l’o nweru ndu lasụje l’ị bụ Jọnu onye shi emeje baputizimu, o nweru ndu l’asụje l’ị bụ Eláyija, o nwekwaruwho ndu sụru l’ị bụ onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Chileke.

29Ọ sụ whẹ: “Unubẹdua ?unu l’asụjekwanu l’ọo onye bẹ mu bụ?”

Pyita sụ iya: “Ọo ghu bụ Kuráyisutu ọbu, bụ Onye Ndzọta ono Chileke kweru ụkwa iya.” 30Ọ nmaarụ whẹ ọkwa t’ọ bọ dụkwa onye ọdo whẹ l’e-kfuru iya.

Ekfukfu mbụ Jisọsu beberu ekfu lẹ ya l’e-je iwhe-ọtsulanu nwụhu

(Mát. 16:21-28; Luk. 9:22-27)

31Ọo ya bụ, Jisọsu bebe kfuaru ndu l’etso ụzo iya iwhe swiru iya nụ sụ whẹ: “Abụbu-Ndiwhe jefutajekwa iwhe-ọtsulanu ha l’igweligwe. Ndu bụ ọgurenya mẹe ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu l’a-jịka iya, e gbua ya. Ya anọo abalị labọ, mbọku l’e-kwe iya ẹto, ya eshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ ọdo.” 32Jisọsu kfujaaru whẹ okfu ono ekfuja. Pyita kucha iya ekucha sụ iya: “Tụswekwa; ba atụshiru onwoghu ejo ama.” 33Jisọsu ghaa ẹnya lee ndu l’etso ụzo iya, gbochia Pyita nchị sụ iya: “Gbashi mu l’iwhu gụbe Sétanu-a. Iwhe l’ịiri ta abụdu uche Chileke, ọo uche madzụ bẹ l’ịiri.”

34Jisọsu bya ekukota igweligwe ndu ono mẹe ndu l’etso ụzo iya sụ whẹ: “Onye l’ọogu ẹgu tẹ ya tsoje mu, t’onye ọbu swefu ẹnya l’ẹhu onwiya, onye ọbu evulia oswebe ọnwu nkiya bya etsoje mu. 35O noo l’iwhe bụ onye l’eme tẹ ya dzọo onwiya ndzụ, bẹ kwa etuwha bẹ l’ootuwha ndzụ iya ọbu. Onye ono kwobekwanuru iswi ẹhu mụbe Abụbu-Ndiwhe, ọdua l’ọo nke ozhi-ọma Chileke ono tuwhaa ndzụ iya lẹ mgboko-o bẹ l’a-dzọ onwiya ndzụ. 36Mbụ, ?ọo gụnu bụ urwu, madzụ ritaru, m’o -nwekotagezhiaru iwhe lile, dụ lẹ mgboko-o, tuwhaa ndzụ iya? 37?Ọo ẹgube iwhe dụ ọdu agha bẹ madzụ l’e-gude gbata ndzụ iya? 38L’iwhe bụ onye iwhere ẹhu Abụbu-Ndiwhe dụ, iwhere ozhi ozhi-ọma dụ iya l’ọgbo-ọ ya, l’eri ogori eme iwhe-dụ-ẹji-a bẹ iwhere onye ono l’a-dụkwawho Abụbu-Ndiwhe m’ọ -byalẹwho okpe ndiwhe ikpe. Ọ byadẹlewho ya egude ugvu, l’egbu zaa-zaa lẹ gẹ Nna iya l’egbu. Nteke ono yẹle ndụ-ojozhi imigwe dụ nsọ l’a-lị bya.”

9

1Ọ sụ whẹ: “Iwhe mu l’ekfuleruwho unu bụ lẹ: O nweru ndu harụ kfụru l’ẹka-a l’ẹte afụa nwụhu jeye nteke whẹ l’a-whụada gẹ Chileke gude ike egoshi l’ọo ya bụ eze.”

Jisọsu l’egbu zaa-zaa l’eli ugvu

(Mát. 17:1-13; Luk. 9:28-36)

2A nọlewho abalị ishii, Jisọsu duta Pyita mẹe Jémusu mẹfua Jọnu yeru onwiya, duru whẹ je enyikota ugvu ọbu ha l’eli shii, whẹ je anọdu nwẹka whẹ. A nọnyaa, ọ gbanwee gbulahaa zaazaa l’atatiwhu whẹ. 3Ọwhube uwe iya chalahaa degedege, tụko egbu zaazaa nke ọwhu l’adụa onye l’asa uwe lẹ mgboko-o, l’a-satabe iya nno. 4Ọo ya bụ, whẹ whụa Eláyija mẹe Mósisu gẹ whẹ fụtaru whẹ lẹ Jisọsu l’edzu idzu. 5Pyita kfubulihu sụ Jisọsu: “O-zhi-iwhe; ọ dụkwa ree g’anyi nọ l’ẹka-a t’anyi tụa ebeta ẹto; nnanụ nke ghu, nnanụ nke Mósisu, nnanụ nke Eláyija.” 6Iwhe meru o kfua nno bụ l’ọ tọ madụ iwhe l’ookfu ekfu nkele whẹ ẹto ono l’atsụ egvu atsụshi iya ike.

7Urwukpu bya asọpyabe whẹ l’ẹka ono. Olu-okfu shi l’urwukpu ono sụ: “Onye ọwa bụ Nwa mu nwoke, mu yeru obu. Unu nụjeeru iya okfu.” 8Nteke onowho, whẹ bya achịkaa ẹnya chịkaa ẹnya, tọ dụhe onye whẹ whụru l’ẹka ono ta agụfulewho Jisọsu nwẹkiya.

9Whẹ shilewho l’eli ugvu ono nyizetade, Jisọsu nmashịaru whẹ ọkwa ike sụ whẹ t’ọ bọ dụkwa onye whẹ l’ekfuru iwhe ono, whẹ whụru jeye nteke Abụbu-Ndiwhe l’eshiada l’ọnwu teta nọdu ndzụ.

10Whẹ pyachia iwhe ono, o kfuru whẹ nno l’obu whẹ, ajịkaa ibe whẹ iwhe ọ bụ mbụ oshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ. 11Whẹ jị iya: “?Ọo gụnu meru iwhe ndu o-zhi-iwu l’asụje lẹ Eláyija l’e-vuada ụzo bya?”

12Ọ sụ whẹ: “Ọo ezhi-okfu lẹ Eláyija l’e-vuadaroo ụzo bya bya edozhia iwhe lile t’ọ dụkota ree. Ọle ?ndẹkwanu g’o gude e dekwaawho l’ẹkwo Okfu Chileke sụ lẹ Abụbu-Ndiwhe l’e-je iwhe-ọtsulanu ha l’urwu, e mee ya gẹ-woo l’ọ tọ dụdu iwhe ọ bụ? 13Ọle tẹ mu kfukwaru iya unu: Eláyija byaakwaru, whẹ kpụta iya mee gẹ dụ whẹ mma, mbụ mele iya who lẹge iwhe e deru l’ẹkwo Okfu Chileke kfuru.”

Jisọsu ka ndakfụkfu ike

(Mát. 17:14-21; Luk. 9:37-43a)

14Whẹ byakfutalewho ndu l’etso ụzo iya ọwhuna l’ete etsoo whẹ jee l’ugvu ono, whẹ whụa igwe madzụ dọ-wheru whẹ mgburumgburu. Whẹ lẹ ndu o-zhi-iwu l’atụ ẹgo. 15Awhụwhu igweligwe ndu ono beberu awhụ Jisọsu, ẹhu tsọlahaa whẹ ụtso shii. Igweligwe ndu ono gude ọso gbakfu iya je ekele iya ekele. 16Ọ jị whẹ sụ: “?Ọo gụnu bẹ unu lẹ ndu o-zhi-iwu l’atụ?”

17Onye lanụ l’ime igweligwe ndu ono sụ iya: “Onye-ukfu-l’ọha, mu dutaru ghu nwa mu nwoke nkele ọgvu, guderu iya nu meru iya t’o kfu okfu. 18L’ọobuje nteke ọ kparwutawaru iya l’ẹhu, ya egude iya tụa ya l’alị, ụwhu akpụshi iya l’ọnu, ya ata ikireze, ya eshihuzhiawho kengaa. Mu ryọhawaa ndu l’etso ụzo ghu tẹ whẹ chịfu iya ọgvu ono l’ẹhu, whẹ ta adụ ike.”

19Ọ sụ whẹ: “Oowa! Unubẹ ọgbo elenu-ọwa l’ẹte adụa iwhe unu l’ekwetaje-e. ?O zhia nteke ole bẹ mu l’unu l’a-nọta nọ-beru? ?O zhia nteke ole bẹ mu l’a-tata nshi ẹhu unu taberu? Unu dutaru mu nwata ọbu.”

20Whẹ bya eduta nwata ono dujeru iya. Ọgvu ono bebe awhụ Jisọsu, ọ pata nwata ono tụa l’alị lọchia ya, ọ daburu l’ẹka ono ewe owe kperekpere, ụwhu l’akpụshi iya l’ọnu.

21Jisọsu jị nna iya: “?Ọo nteke ole bẹ iwhe-e watarụ iya ememe?”

Ọ sụ iya l’o shikwa iya rọo lẹ nwata. 22Woo ya: “L’ọohajeru tụru iya chee l’ọku mẹe lẹ mini ugbo olemole gẹ l’ee-shi t’o gbua ya. Sụ iya nteke bụ l’ọ dụ iwhe l’ịi-dụ ike mee byiko t’imiko anyi dụ ghu rọo yetanuru anyi ẹka.”

23Jisọsu sụ iya: “?I sụru l’ọo ọ -bụru lẹ mu l’a-dụ ike? Ọ tọ dụkwa iwhe l’a-kpọ onye kwetaru lẹ Chileke ẹka ememe.”

24Nna nwata ono chishia sụ: “Mu kwewaru, byiko yetaru mu ẹka tẹ mu kabaa okweshi ike.”

25Jisọsu whụlewho l’igweligwe madzụ l’awụ gidigidi abya ẹka ono, ọ baarụ ọgvu ono mba sụ iya: “Gụbe ọgvu l’ete ekfu okfu, l’ịida nkụchi, mu sụru ghu t’ị fụta l’ime nwata ono. Ba abahụhekwa iya l’ẹhu ọdo.”

26Ọgvu ono chia mkpu nwuta nwata ono tụa, lọchia ya tẹmenu ọ lụfuta iya l’ẹhu. Nwata ono dabuleruwho g’ọo odzu. Ndu ono tụkonu ekfu l’ọ nwụhuwaru. 27Jisọsu bya esekputa iya l’ẹka kpulia ya ọ gbalihu.

28Jisọsu bahụlewho l’ụlo, ndu l’etso ụzo iya jị ya l’edomi sụ: “?Ọo gụnu meru anyi ta adụ ike chịfu ọgvu ono?”

29Ọ sụ whẹ: “Ẹgube ọgvu ọwa bụlewho okfu anụ Chileke nwẹkiya bẹ l’ee-gude achịfu iya. Ọ tọ dụkwa iwhe ọdo e gude achị iya.”

Jisọsu l’ekfu ọdo lẹ ya l’a-nwụhu; teta nọdu ndzụ.

(Mát. 17:22-23; Luk. 9:43b-45)

30Whẹ shi l’ẹka ono tụgbua je aghajaa lẹ Gálili. Jisọsu te emezhia t’o nweru onye l’a-ma nụ, 31nkele ndu l’etso ụzo iya ono bẹ l’oozhi iwhe. Ọ sụ whẹ agha: “Abụbu-Ndiwhe bẹ l’ee-megekwaa kpụru kpẹe ndiwhe l’ẹka, whẹ emegbua ya. E gbugee ya, ya a-nọo abalị labọ nke ẹto iya, ya eshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ.”

32Whẹ nụ-gee ya, iwhe ono te edo whẹ ẹnya, whẹ l’atsụkwanu egvu gẹ whẹ l’e-me jị iyẹ ya.

Onye kakọta shii

(Mát. 18:1-5; Luk. 9:46-48)

33Whẹ bya abata lẹ Kapániyọmu, whẹ bahụlewho l’ụlo, Jisọsu jị ndu l’etso ụzo iya sụ: “?Ọo gụnu bẹ unu shi ekfu l’echi-ụzo?”

34Whẹ te ekfu okfu nkele nteke whẹ nọ l’echi-ụzo bẹ whẹ shi atụ ẹgo onye ọwhu kakọta onwe ẹnya lẹge whẹ ha. 35Ọ bya anọdu anọdu bya ekua whẹbe ụmadzu iri l’ẹbo ono sụ whẹ: “Ọ -bụru l’ọ dụ onye ọ dụ iya nke t’ọ bụru onye ivurụzo, t’onye ono bụru onye ikpazụ, bụkwaruwho onye l’ejeru madzụ lile ozhi!” 36Ọ bya ekuta nwata nshịi kfụbe l’echilabọ whẹ. O heta nwata ono sụ whẹ: 37“Onye ono gude iswi ẹwha mu nata nwata nshịi ha ẹgube-ẹ, bẹ kwa mbẹdua bẹ onye ọbu natarụ. Onye natakwanụru mụbe Jisọsu ta alẹkwaa mbẹdua b’ọ natarụ, onye ono natakwarụwho onye ono, bụ iya zhiru mu tẹ mu bya lẹ mgboko-o.”

Onye l’ẹte anọoru ghu l’ejo oshi bụ ghu

(Luk. 9:49-50)

38Jọnu sụ Jisọsu: “Onye-Nwe-Ọha, anyi whụru nwoke gude ẹwha ghu achịshi ọgvu, anyi gbochia ya nchị nkele o too tsojedu anyi.”

39Jisọsu sụ: “Unu ba asụjeshi iya t’o bo meshi, nke l’o to nwedu onye ono gude ẹwha mu eme iwhe-awhụrulenya byakwadụ l’ekfubyishikebe ẹwha mu ẹgwegwa nno. 40L’onye l’ẹte anọoru anyi l’ejo oshi bẹ bụ onye nke anyi. 41Sụa, iwhe mu l’eme t’o doo unu ẹnya ree bụ ọwaa: onye kwoberu l’unu bụ ndu nke Kuráyisutu kee unu oku mini lanụ bẹ Chileke bujekwa obunggo iya.”

Ọnma ọkwa ome tẹ ndu ọdo mee iwhe-dụ-ẹji

(Mát. 18:6-9; Luk. 17:1-2)

42“Ọle onye mekwanuru onye lanụ l’ụnwegirima-a, wowaru onwowhe ye mu l’ẹka-a, t’o shiswee ụzo ono; b’ọ gọgo kalẹkwaruwho onye ono mma nggẹ l’a patarụ eze ẹwhuru-uswe nyabẹ iya l’olu, nwuru iya chee l’eze-ẹnyimu. 43-44Ọdo bụ, ọ bụru l’ọo ẹka ghu l’a-kpatarụ ghu ome iwhe-dụ-ẹji, gbubufu iya. Ọ kakwarụ ghu ree l’ị bụ onye mkpirikpi ẹka bahụ l’ọkpobe ndzụ, amamẹ l’i nweru ẹka labọ, e nwuru ghu chee l’ọku-alị-mma, mbụ ẹka ọku iya l’ẹte anyịhuje anyịhu. 45-46Nteke ọ -bụ l’ọo ọkpa ghu l’anọje alọ ghu eye l’ome iwhe-dụ-ẹji, gbufu iya, nkele ọ karụ ghu ree l’ị bụ nwangvụru bahụ l’ọkpobe ndzụ, amamẹ l’ọkpa dzuru ghu oke, e nwuru ghu chee l’ọku-alị-maa. 47Ọ -bụru l’ọo ẹnya ghu l’akpatarụ ghu ome iwhe-dụ-ẹji, swọfu ẹnya ọwhu ọbu tuwhaa, o noo l’ọ karụ ghu mma t’i gude ẹnya lanụ bụru onye Chileke bụ eze iya, amamẹ l’ẹnya ghu whẹ ẹbo-ẹbo dzuru oke, a parụ ghu chee l’ọku-alị-maa. 48Ọku-alị-maa ono bẹ ikpiri-ẹhonwu, l’anọje ata madzụ l’ẹka ono ta anwụhujedu anwụhu, ọku ono ta anyịhuje anyịhu.

49“Ọku l’ee-gude data ghu bẹ l’a-dụ g’ọo únú b’e yeru lẹ ndzụ ghu gude kwakọbe ghu. 50Únú bụ iwhe dụ ree, ọle nteke únú tsọnyaaru únú únú t’ọ tsọhe iya ?ndẹnu gẹ unu l’e-shi mee ya t’ọ ghọ-zhita bụru únú tsọje únú únú ọdo? Unu mee ndzụ unu t’ọ bụru únú, a pyashịru ọ tsụa l’ẹka unu nọ, unu lẹ madzụ ibe unu eburu l’ẹhu-guu.”

10

Jisọsu l’ekfu nke ebukahu nwoke yẹle nyee ya

(Mát. 19:1-12; Luk. 16:18)

1Jisọsu fụta l’ẹka ono tụgburu jeshia alị Judíya mẹe mkpụkpu ndu azụ ẹnyimu Jọ́danu. A ha l’igweligwe wukfuta iya ọdo. O zhilaha whẹ iwhe gẹ l’oozhijehawa whẹ iya.

2Ndu Fárisii bya iya adata bya ajịlahaa ya sụ: “?Ọo dụ ree tẹ nwoke chịfuje nyee ya?”

3Ọ sụ whẹ: “?Ọo gụnu bẹ Mósisu tụru l’iwu t’e mejee?”

4Whẹ sụ iya: “Mósisu sụru t’onye byajẹkwa l’achịfu nyee ya, vujeekwaru ụzo deru ẹkwo nụ iya lẹ ya ta alụhedu iya, tẹmenu ya achịfuwa iya rọo.”

5Jisọsu sụ whẹ: “Ọo l’unu bụ ndu ejo obu meru Mósisu tụaru unu ẹgube iwu ono. 6Ọle eshi mbụlembu nteke Chileke meru mgboko b’o melekwaruwho nwoke, mee nwanyị. 7O noo iwhe meru nwoke je l’a-ha nna iya, haa ne iya je yẹle nyee ya atụgba. 8Whẹ ẹbo abya abụru onye lanụ. Ọo ya bụ lẹ whẹ ta abụhedu ụmadzu labọ. Whẹ bụwaa onye lanụ. 9Ọo ya bụ, iwhe Chileke tụgbaberu nnanụ, t’ọ bọ dụkwa onye l’e-je iya okekahu ẹbo ọdo.”

10Whẹ bahụlewho l’ụlo, ndu l’etso ụzo iya jị iya iwhe okfu ono bụ. 11Ọ sụ whẹ: “Onye chịfuru nyee ya je alụa nwanyị ọdo bẹ bụkwa ogori bẹ l’ori. 12Nteke bụ l’ọo yẹbedua bụ nwanyị nọnyaaru gbafụ l’ibe ji iya je alụta ji ọdo, nwanyị ono l’eriakwaa ogori.”

Jisọsu l’agọru ụnwegirima ọnu-ọma

(Mát. 19:13-15; Luk. 18:15-17)

13Whẹ l’eekutakaaru iya ụnwegirima t’o byigee whẹ ẹka, ndu l’etso ụzo iya balahaaru ndu ono l’ekutaru iya ụnwegirima ono mba. 14Jisọsu whụa ya, ẹhu ghulahaa ya eghu. Ọ sụ whẹ: “Unu hakwaa ụnwegirima tẹ whẹ byakfuta mu. Unu ba akpọshishi whẹ abyabya, l’ọo ndu dụ nno bẹ Chileke bụ eze whẹ. 15Tẹ mu kfule iya who t’o doo unu ẹnya, onye l’ete egudee obu ụnwegirima kweta l’ọo Chileke bụ eze lẹ ndzụ iya ta abyakwa l’a-ha Chileke t’ọ bụru eze lẹ ndzụ iya.” 16Ọ bya ehetagee ụnwegirima ono byidzukotaru whẹ ẹka, gọru ọnu-ọma nụ whẹ.

Nwoke nweru ẹku

(Mát. 19:16-30; Luk. 18:18-30)

17Jisọsu tụgbuleruwho, nwoke lanụ gude ọso gbakfu iya je ebyishi ikpere l’alị l’iwhu iya sụ iya: “O-zhi-iwhe, bụ onye ọma. ?Ọo gụnu bẹ mu l’e-me nke ọwhu mu l’e-nwe ndzụ tututu-mịmimi?”

18Jisọsu sụ iya: “?Ọo gụnu meru l’iiku mu onye ọma; ọ tọ dụdu onye ọdo, bụ onye ọma gbahalẹwho Chileke nwẹkiya. 19Ị mawarụ-a iwhe lile Chileke sụru t’e mejee: ‘Be egbukwa ọchi, ti ri ogori, ti zhi oshi, ba adzụkwa ejire tukobe madzụ ibe ghu, be emegbutakwa madzụ ibe ghu, gụ akwabẹje ne lẹ nna, nwụru ghu nụ ugvu.’ ”

20Nwoke ono sụ iya: “Onye-ukfu-l’ọha, eshi nkeshi mu bụ nwata ta adụkwa iwhe ono ọwhu mu doswejeru.”

21Jisọsu lee ya ẹnya, ye iya obu. Ọ sụ iya: “Ọo iwhe lanụ wuduru ghu l’ii-me: lashia je erekota iwhe lile, i nweru, chịta iwhe i retaru iya keshiaru ndu ụkpa. Ọo ya bụ gụ enweru ọkpobe iwhe l’imigwe. I -megee ya nno, gụ abya etsoru mu.” 22Ọ nụlewho iwhe ono Jisọsu kfuru, ẹhu rwụrwuhu iya, ọ dzụkfube iwhu tụgburu nkele yẹbe nwoke bẹ nwenukaru iwhe.

23Jisọsu bya elewhee ndu l’etso ụzo iya ẹnya mgburumgburu sụ whẹ: “G’o gudebukwanua atsụ-be l’anụ tẹ ndu nweru iwhe haa tẹ Chileke bụru eze whẹ.”

24Iwhe ono, o kfuru nno tụfu ndu l’etso ụzo iya ẹhu. Jisọsu kfuwhu iya azụ sụ whẹ: “Ụnwu mu, mu sụru: G’o gudebukwanua atsụ-be lanụ gẹ madzụ l’e-me haa tẹ Chileke bụru eze lẹ ndzụ iya. 25L’ọ kakwa ntse t’ịnya pyoghata l’ẹnya aga, amamẹ t’onye nweru iwhe haa tẹ Chileke bụru eze lẹ ndzụ iya.”

26Ọ kabagewa whẹ roo ọtufu ẹhu. Whẹ sụ iya: “?Ọ bụhunuru onye bẹ l’aa-dzọta?”

27Jisọsu bya elee whẹ ẹnya sụ whẹ: “L’ẹka madzụ nọ b’ọ bụkwa ama-gẹ-l’ee-me, ọle ọ tọ dụdu nno l’ẹka Chileke nọ, o noo lẹ Chileke ta adụdu iwhe kpọru iya ẹka ememe.”

28Pyita sụ iya: “Lewaro, anyịbedua hakọtaakwanuru iwhe lile anyi nwe bya etsoru ghu.”

29Jisọsu sụ iya: “Iwhe unu l’a-malẹwho bụ l’ọ tọ dụdu onye kwoberu iswi ẹhu mụbe Jisọsu, ọdua l’ọo iswi ozhi-ọma ono haa ụlo iya, ọdua l’ọo nwune iya nwoke, ọdua l’ọo nwune iya nke nwanyị, ọdua l’ọo nna iya, ọdua l’ọo ne iya, ọdua l’ọo ụnwu iya, ọdua l’ọo alị iya, 30l’aata akfụ ụgwo iwhe ha g’ọo iwhe ono, ọ harụ ugbo ụkporo ise lẹ ndzụ iya, mbụ ụlo mẹe unwune nwoke mẹe nke nwanyị mẹe ne mẹe nna mẹe ụnwu mẹe alị; e behuduru iwhe tsụa m’ọo onye ọbu l’ẹhu ọtsu agha. E -megekwanua o -rwua lẹ mgboko ọwhuu l’a-byanụ, Chileke anụ iya ndzụ tututu-mịmimi. 31Ọle igweligwe ndu bụ ivurụzo ntaa l’ee-megee bụru ndu ikpazụ, ndu ikpazụ emegekwanua bya abụru ndu ivurụzo.”

Jisọsu l’ekfu nke ugbo ẹto lẹ ya l’anwụhu; teta nọdu ndzụ

(Mát. 20:17-19; Luk. 18:31-34)

32Jisọsu yẹle ndu l’etso ụzo iya l’eje Jerúsalẹmu, Jisọsu kparụ whẹ ye l’azụ vutaru whẹ ụzo. Ndu l’etso ụzo iya tsụlahaa egvu shii nkele ọ dụ whẹ biribiri. Ndu ọwhu l’awụ etso iya l’atsụkwawho egvu. O kucha ụmadzu iri l’ẹbo ono iche wata whẹ ọkoru iwhe l’ee-megee nwụaru iya. 33Ọ sụ whẹ: “Unu lekwa lẹ ntaa bẹ anyi l’e-jekwa Jerúsalẹmu. L’ẹka ono bẹ l’aa-kpụru Abụbu-Ndiwhe nụ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu ọzhi-iwu. Whẹ ekpee ya nkfugbu. Whẹ akpụru iya kpẹe ndu l’ẹte amaa Chileke. 34Ee-gude iya mee ya iwhe ọchi, vụa ya ọnu-mini, chia ya ẹchachi, whẹ egbua ya. Ya anọo abalị labọ, nke ẹto iya, ya eshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ ọdo.”

Iwhe Jémusu yẹle Jọnu l’aryọ Jisọsu

(Mát. 20:20-28)

35Jémusu yẹle Jọnu ụnwu Zébedi jekfu Jisọsu je asụ iya; “O-zhi-iwhe, o nweru iwhe ọ dụkwanu anyi nke t’i meeru anyi.”

36Ọ sụ whẹ: “?Ọo gụnu b’ọ dụ unu tẹ mu meeru unu?”

37Whẹ sụ iya: “Menua whẹ t’anyi nọkube ghu, onye lanụ l’ẹka-ụtara, onye ọwhu l’ẹka-ịcha nteke ono l’ịi-bụ eze egoshi ọdu-biribiri ghu.”

38Jisọsu sụ whẹ: “Unu ta amadụroo iwhe unu l’aryọ ?unu l’a-dụ ike ngụa l’omogo mu l’a-ngụ? tẹ ?unu l’a-dụ ike t’e mee unu ẹgube baputizimu l’ee-me mu?”10:38 Bụ iya bụ unu l’a-dụdu nụ ike jee iwhe ọtsulanu, mu l’e-je, dụkwawho ike nwụhu gẹ mu l’a-nwụhu.

39Whẹ sụ iya: “Ee! Anyi l’a-dụa ike.”

Jisọsu sụ whẹ: “Unu l’a-dụkwaa ike ngụa l’omogo, mu l’a-ngụ, e mee unu ẹgube baputizimu ọwhu l’ee-me mu. 40Obenu nke tẹ madzụ nọdu l’ẹka-ụtara mu, ọdua l’ọo l’ẹka-ịcha, o noo ta abụdu mu b’o dụ l’ẹka. O noo bẹ dụru ndu Chileke doberu iya ngabẹru.” 41Ụmadzu iri ọwhuna nụlewho l’o noo gẹ whẹ jeru iya, whẹ wederu Jémusu yẹle Jọnu iwe. 42Jisọsu bya ekukobe whẹ l’ẹka lanụ sụ whẹ: “Unu marụ-a lẹ ndu a sụru l’ọo whẹ bụ ishi l’anọje akpapyashị ndu whẹ l’achị ishi, ndu ọwhu l’ekfu iwhe lanụ l’anọje eme tẹ ndu ọdo marụ l’ọo whẹ ka shii. 43Ọle nke unu ta adụkwa nno. Nke unu bụ, onye l’ọogu t’e mee ya onye ha shii l’ime unu, t’onye ọbu bụru onye l’a-nọ ejeru ndu ọwhu ozhi. 44Onye l’ọogu tẹ ya bụru onye ishi l’ime unu, t’onye ọbu wozeta onwiya alị, dobe onwiya g’ọo ohu l’ẹka ndu ọwhuna nọ. 45O noo lẹ Abụbu-Ndiwhe ta abyakwa t’e jejeru iya ozhi, iwhe o gbechia bya kwa tẹ ya jejeru ndu ọdo ozhi, mẹe tẹ ya gude ndzụ iya gbaarụ Chileke ẹja, t’ọ bụru iwhe ya l’e-gude gbata ndzụ igwe-ọha.”

Jisọsu l’eme t’onye l’atsọ ìshì, ẹwha iya bụ Batimíyọsu whụje ụzo

(Mát. 20:29-34; Luk. 18:35-43)

46Jisọsu whẹ byarwu-a Jériko. Tọ dụ iya bụ lẹ whẹ afụtadelewho l’ẹka ono yẹle ndu l’etso ụzo iya mẹe igweligwe ndu l’awụ etso iya, nwoke l’aza Batimíyọsu, l’atsọ ishi nọduwaa l’agụga echi-ụzo aryọ aryọ. Batimíyọsu ono bụ nwa Timíyọsu. 47Ọ nụlewho l’ọo Jisọsu onye Názaretu l’aghata, o chishia sụ: “Jisọsu Nwa Dévidi, meeru mu obu-imiko!”

48Whẹ l’agbochi iya nchị asụje iya t’o dobe ọnu ndoo. Ọ gbẹenu kabaa ya ọryashi ike: “Jisọsu Nwa Dévidi, meeru mu obu-imiko!”

49Jisọsu kfụshita, sụ t’e kua ya. Whẹ bya ekua ya sụ iya: “Nweru obu, gbalihu; ookukwa ghu oku.”

50Ọ chịru ukpo iya ghaa l’alị zhilihu jekfushia Jisọsu. 51Jisọsu sụ iya: “?Ọo gụnu b’ọ dụ ghu tẹ mu meeru ghu?”

Nwoke ono, l’atsọ ìshì sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha, menua tẹ mu whụje ụzo.”

52Jisọsu sụ iya: “Lashia l’ekweta, ị kwetaru mewaru i mehu.”

Nteke onowho nwoke watalẹkwawho ọwhu ụzo. O tsoru Jisọsu tụgbua.

11

Jisọsu l’abahụ je Jerúsalẹmu

(Mát. 21:1-11; Luk. 19:28-40; Jọn. 12:12-19)

1Whẹ rwudelewho Jerúsalẹmu ntse, whẹ jeta rwua ugvu Ólivu lẹ mgboro Betuféji mẹe Bétani, Jisọsu zhi ụmadzu labọ l’ime ndu l’etso ụzo iya, 2sụ whẹ: “Unu bahụ lẹ mkpụkpu ono, dụ unu l’iwhu, unu -rwulewho l’ọma mkpụkpu ono bẹ unu l’a-whụa nkakfụ-ịgara, e liberu elibe l’ẹka ono l’ọ tọko dụbua onye nokojeru iya l’eli. Unu tọta iya kpụta bya ẹka-a. 3E tebekwaroo ta ama; o -nwederu onye jịru unu: ‘?Ọo gụnu bẹ unu l’eme nno?’ Unu sụ iya lẹ mkpa iya dụ Onye-Nwe-Ọha, tẹhenu o -megee bẹ l’aa-kpuwhukwa iya whọ azụ l’ẹka-a ntaa ntaa.”

4Ọo ya bụ whẹ tụgbua bahụ lẹ mkpụkpu ono je awhụa nkakfụ-ịgara ono g’e liberu iya lẹ mgboro ụlo, dụ l’ọnu echi-ụzo. Whẹ tọta iya. 5Ndu nọ l’ẹka ono sụ whẹ: “?Ọo gụnu bẹ unu l’eme nno? ?Unu l’atọta nkakfụ-ịgara ono atọta?”

6Whẹ kfuru whẹ iwhe ono Jisọsu sụru whẹ tẹ whẹ kfua, ndu ono haa whẹ, whẹ kputa iya tụgburu. 7Whẹ kpụtaru iya Jisọsu bya achịru uwe whẹ wukobe nkakfụ-ịgara ono l’okpurukpu, Jisọsu nokoru iya. 8Ndu harụ chịta uwe ugwẹhu whẹ tụsaa l’echi-ụzo, ndu harụ tụsaa ẹkwo oshi whẹ gbukoru l’ẹgbudu. 9Ndu ọwhu nọ iya l’ụzo iwhu mẹe ndu ọwhu l’awụ etso iya l’azụ tụko atụkaa orooroo asụje: “Ndo-o! Ndo-o! Onye Chileke gọru ọnu-ọma b’ọ bụ, mbụ onye ono, Onye-Nwe-Ọha zhiru t’ọ bya. 10Tẹ Chileke gọru ọnu-ọma nụ ọkwa-eze onye-ichee anyi ono, bụ Dévidi, mbụ ọkwa-eze ono, l’abya ntaa. Ndo-o! Ndo-o! Ọkalibe-Kangokotaru-Nu bu l’imigwe.”

11Ọ bahụ lẹ Jerúsalẹmu. Ọ bahụ l’ime eze-ụlo Chileke je egbukota iwhe lile dụ iya nụ nke. Ọ nọdu eme nno ọochi byalahaa; yẹle ndu l’etso ụzo iya lịru tụgbua jeshia Bétani.

Jisọsu l’atụ figu ọnu

(Mát. 21:18-19)

12O rwua echile iya, ẹgu gụlahaa Jisọsu gẹ whẹ fụtaru lẹ Bétani. 13Ọ nọdu otẹnya whụa figu, ẹkwo barụ wula wula, o jeshia tẹ ya je amarụ ọ mịru mebyi. O rwua ẹka ono ọ bụleruwho ẹkwo bụ iwhe dụ iya nụ, nkele o toko rwukwanua nteke figu l’amịje mebyi. 14Jisọsu tụ iya ọnu sụ iya: “Madzụ ta abyadụ l’a-wọtabaa akpụru ghu ria ọdo jeyewaro.”

Ndu l’etso ụzo iya nụa iwhe ono, o kfuru.

Jisọsu l’achịfu ndu l’azụ aswa l’eze-ụlo Chileke

(Mát. 21:12-17; Luk. 19:45-48; Jọn. 2:13-22)

15Whẹ bya erwua Jerúsalẹmu, Jisọsu bahụ l’ime eze-ụlo ono je awatalẹkwawho ọchikashi ndu lile l’azụ aswa mẹe ndu l’ere ere l’ime eze-ụlo Chileke ono. Ọ bya enwutsushigee teburu ndu l’agbanweje okpoga mẹe ekwechi ndu l’ereje ndo. 16Tọ dụ onye o kweru t’o vuru iwhe ghata l’eze-ụlo Chileke ono. 17O zhilahaa whẹ iwhe sụ whẹ: “Unu ta amadụ l’e deru l’ẹkwo Okfu Chileke lẹ Chileke sụru: ‘Ụlo mu bẹ l’ee-kuje ẹka ndu mba lile l’a-nọduje ekfu anụ mu.’ Ọle unubẹdua gbeenu wotawa iya mebe ụlo ẹka ndu l’ana nfụ l’edomije onwowhe.”

18Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu nụa ya, whẹ chọlahaa ụzo whẹ l’e-shi gbua ya. Iwhe kparụ iya nụ bụkwaru lẹ whẹ l’atsụ egvu l’ookfutawaa madzụ lile eyeru onwiya nkele ndu ono gẹ whẹ ha bẹ iwhe ono l’oozhi dụ-gee biribiri.

19O rwua l’urwẹnyashi Jisọsu whẹ lụfu lẹ mkpụkpu ono.

Jisọsu gude figu ono ọ tụru ọnu ezhi iwhe

(Mát. 21:20-22)

20O be l’ụtsu echile iya, whẹ ghatadẹ, whẹ whụa figu whọ, ọ tụru ọnu ụnyawhu iya g’ọ nwụkotawaru lwaa jeye l’ọgbaragbu. 21Pyita nyata iwhe ụnyawhu ono. Ọ sụ Jisọsu: “O-zhi-iwhe, leedanu! L’oshi figu-a, ị tụru ọnu-a nwụkotaakwaru lwaa.”

22Jisọsu sụ whẹ: “Unu gude Chileke kfụshia ike l’ekwekwe unu kweru. 23Iwhe mu l’eme tẹ mu kfuru unu bụ, onye sụru ugvu-a: ‘Wholia onwoghu je echee l’eze-ẹnyimu,’ to me onye ono obu labọ, o kwetalewho l’iwhe ono, ya kfuru l’e-me, oo-melewho lẹge onye ọbu kfuru iya. 24Ọo ya bụ l’iwhe lile, unu sụru tẹ Chileke nụ unu mẹ unu l’ekfu anụ iya, unu kweta l’ọo-nụ iya unu, iwhe ono bẹ l’ọ-nụkwa unu. 25Ọle nteke unu nọdu ekfu anụ Chileke, o nweru onye mesweru unu, unu l’agbarụ iya ejo égò, unu vuru ụzo gụaru onye ono nvụ nke ọwhu Nna unu ọwhu, bu l’imigwe l’a-gụru unu nvụ l’ọwhu unubẹdua mesweru yẹbedua. 26Ọle ọ -bụru l’unu ta agụduru ndu ọdo nvụ, Nna unu, bu l’imigwe ta abyakwawhọ l’a-gụru unu nvụ.”

Aajị Jisọsu onye ọ dẹru ike l’ẹka

(Mát. 21:23-27; Luk. 20:1-8)

27Whẹ jeshia Jerúsalẹmu ọdo, Jisọsu jewhelahaa l’ime eze-ụlo Chileke, ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu mẹe ndu bụ ọgurenya bya awukfuta iya. 28Whẹ sụ iya: “?Ọo onye b’ị dẹru ike l’ẹka eme iwhe ọwa, l’iime? ?O zhia onye zhiru ghu t’ị bya iya ememe?”

29Jisọsu sụ whẹ: “Unu gebe tẹ mu jịada unu nwa-ajị lanụ. Unu -yeeru mu ọnu; ọo ya bụ mu akarụ unu onye mu dẹru ike l’ẹka eme iwhe lile ono. 30Unu karụ mu onye zhiru Jọnu t’ọ bya emee ndiwhe baputizimu. Ọo Chileke zhiru iya, tọo madzụ?”

31Whẹ ghakashịde iya l’ime onwowhe sụ: “Anyi -sụ l’ọo Chileke zhiru iya, ya asụ anyi: ‘?O kwanụru gụnu meru, unu te ekweta iwhe o kfuru.’ 32Nteke bụ l’anyi sụkwanuru l’ọo madzụ zhiru iya-a?” Whẹ l’atsụkwanu ndu ono egvu nkele mkpụkpu l’owhu kfukotawaru lẹ Jọnu bụ ọkpobe onye nkfuchiru Chileke.

33Ọo ya bụ, whẹ sụ Jisọsu: “Anyi ta amadụ-o.”

Jisọsu sụ whẹ: “Mu ta afụnua karụ unu onye mu dẹru ike l’ẹka eme iwhe lile ono.”

12

Ẹtu, e gude ndu nnwamụ, e butaru ye lẹ mgbabu vayịnu nmaa

(Mát. 21:33-46; Luk. 20:9-19)

1Jisọsu gude ẹtu zhilahaa whẹ iwhe sụ whẹ: “Ọo nwoke lanụ bẹ kọru vayịnu l’eegudeje eme mmẹe. Ọ bya agbaa ya ụwho bya ebua ya iduma; ẹka l’aa-nọje adzọshi mmẹe l’akpụru vayịnu ono. Ọ bya atụa nwụlo ha l’eli l’ewhekerewhe, bụ ẹka l’eenyihuje eche mgbabu ono eche. Ọ bya e wota ẹka ono g’ọ ha ye l’ẹka ndu-n-nwamụ o butaru tẹ whẹ letajeru iye ya ẹnya. Ọ tụgbua jeshia ọha ọdo. 2Ọ bya erwua nteke l’eegbuje akpụru vayịnu, o zhi onye ozhi t’o jekfu ndu-n-nwamụ ono tẹ whẹ wẹe ya oke akpụru vayịnu ono nkiya. 3Whẹ gude nwozhi ono chia ya iwhe, gbabẹ iya ẹka ọto nwufu iya, ọ lashia. 4Nwoke ono byakwa bya ezhi onye ozhi ọdo, whẹ gude onye onona tsujashia ya ishi, meru iwhe iwhere nụ iya. 5O zhikwawho onye ọdo. Whẹ gude onye onona gbua ya egbu. O nokwawho gẹ whẹ meru igweligwe ndu ọdo, o zhigeeru; ndu bẹ whẹ chiru iwhe, ndu bẹ whẹ gburu egbu. 6A nọnyaa ọ bụwaru-a onye lanụ whuduru, onye ono bụkwanuru nwa iya, o yeru obu. O zhi nwa iya ono t’o je, asụjenu lẹ ya marụ-a l’onye ọwa, kabẹ bụru nwa iya-a bẹ whẹ l’a-kabẹe yeru ẹso. 7Ndu n-nwamụ ono, l’eche mgbabu ono whụle iya whọ, whẹ zụa mgbede sụ: ‘Ẹhee! Ọo onye ọwaa l’e-bekochaa nweru alị-a mẹe nna iya nwụhu. Unu bya t’anyi gbua ya nggẹ alị ono abụru nke anyi.’ 8Whẹ gude iya, megbua ya, pata iya tụa l’azụ mgbabu ono.”

9O noo ya, Jisọsu jị whẹ: “?Ọo gụnu bẹ onye nwe mgbabu ono l’e-me ndu ono? Ọo-bya egbushia ndu ono l’eche mgbabu ono, wota mgbabu vayịnu ono ye l’ẹka ndu n-nwamụ ọdo. 10Unu tẹke agụbudua iwhe e deru l’ẹkwo Okfu Chileke sụ:

“ ‘Ọo ẹwhuru ono gẹdegede, ndu l’atụ ụlo jịkaru, l’ọo ọ-ga-lẹ-mkpa,

bẹ bekochaaru bya abụru ẹwhuru, gude ụlo.

11O noo bụru iwhe Onye-Nwe-Ọha meru,

Ọ dụ anyi biribiri l’ẹnya.’ ”

12Ndu ishi lẹ ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono mẹe ndu o-zhi-iwu mẹe ndu bụ ọgurenya ndu Ju marụ l’ọo whẹ bẹ Jisọsu nmaturu etu ono, whẹ melahaa tẹ whẹ gude iya. Ọle whẹ tsụhuru mkpụkpu egvu. Whẹ haa ya gbakashịhu.

Okfu akịriko

(Mát. 22:15-22; Luk. 20:20-26)

13Tọ dụ iya bụ l’a bya aharu ndu Fárisii zhi mẹe ndu nke Hẹ́rodu tẹ whẹ je egeta iya l’olu-okfu. 14Ndu ono e zhiru byakfuta iya bya asụ iya: “Onye-ukfu-l’ọha, anyi marụ l’ị bụ onye ire-lanụ, tẹmenu tọ dụ iwhe l’ịitsu egvu. Tọ dụkwawho onye l’iikfu ele ẹnya l’iwhu. Iigudeje ire-lanụ ezhi ụzo Chileke. ?Tọ bụdunu omebyi iwu Chileke mẹ anyi -tụjee akịriko nụ Siza, bụ ishi ọ-chị-ọha Romu? ?Anyi l’a-nọje atụ iya, tọo t’anyi ba atụjeshi?”

15Jisọsu marụ l’ọo l’eli ọnu bẹ whẹ l’ekfu iya, ọ sụ whẹ: “?Ọo gụnu meru unu bya mu adata? Unu wotaadaru mu nụ shịru olu tẹ mu leedaa ẹnya.”

16Whẹ wotaru iye ya. Ọ sụ whẹ: “?Ọo ishi onye b’e seru iya ẹgube-ẹ, deru ẹwha iya swibe iya?”

Whẹ sụ iya l’ọo nke Siza.

17Jisọsu sụ whẹ: “Ọo ya bụ t’unu woru iwhe ọwhu bụ iwhe Siza nụ Siza, unu eworu iwhe ọwhu bụ nke Chileke nụ Chileke.”

Ọnu, Jisọsu yeru whẹ tụfu whẹ ẹhu.

Nke ooshi l’ọnwu teta

(Mát. 22:23-33; Luk. 20:27-40)

18Ndu Sádusii byakfuta Jisọsu. Ọo whẹ bụ ndu sụru l’e te eshidu l’ọnwu eteta anọdu ndzụ. Whẹ byakfuta iya bya ajị iya sụ: 19“Onye-ukfu-l’ọha, Mósisu bẹ deru iya anyi l’ẹkwo iwu sụ: ‘Nteke ọbu lẹ madzụ bẹ nwune iya nwoke nwụhuru t’ọ nwụta nwa, ọwhube nyee ya nọdukwadua, tẹ nwune iya ono lụpyabe nwanyị ono t’ọ nwụtaru onye ọwhu nwụhuru anwụhu whọ nwa.’ 20O nweru ndu dụ ẹsaa lẹ nwune. Onye nke ọgurenya bẹ lụru nwanyị, lụa ya nwụhu to dobe akọ. 21Onye nke ẹbo je alụpyabe nwanyị ono, ọ nwụhukwawho to dobe akọ. Onye nke ẹto b’ọ nwụkwaruwho g’o nwụru ndu ọwhu, 22jeye unwune ẹsaa ono lụgba-gezhia nwanyị ono l’ẹhu l’ẹhu nwụshihukota whẹ te edobe akọ. E megee l’ikpazụ, nwanyị l’onwiya nwụhufua. 23O -rwua nteke l’ee-shi l’ọnwu teta gbalihu ?ọo onye ole bẹ nwanyị ono l’a-bụ nyee ya? Gẹ whẹ ẹsaa ono lụkotaru iya l’ẹhu l’ẹhu-a.”

24Jisọsu sụ whẹ: “?Tọ dụ iya bụ iwhe ọbu meru g’o gude unu shiswee ụzo ọbu ndono nkele iwhe e deru l’ẹkwo Okfu Chileke te edodu unu ẹnya, to dokwawho unu ẹnya gẹ ike Chileke beru. 25Lẹ nteke ndu nwụhuru anwụhu l’e-shi l’ọnwu teta nọdu ndzụ bẹ nwoke l’a-byahẹkwaa l’alụ nwanyị, nwanyị ta abyahẹ l’a-lụ ji. Whẹ l’a-dụ-gee g’ọo ndu ojozhi-imigwe. 26A bya lẹ nke oshi l’ọnwu teta nọdu ndzụ: ?unu tẹke agụbudua akọ ono, e deru l’ẹkwo Mósisu, mbụ l’ẹka ono, o kfuru nke nwa oshi, l’enwu ọku. Ẹka ono bẹ Chileke l’ekfuru Mósisu l’ọo yẹbe Chileke bẹ bụ Chileke nke Ébirihamu, bụru Chileke nke Áyiziku, bụru Chileke nke Jékọpu. 27Ọo ya bụ lẹ Chileke ta abụdu Chileke ndu nwụhuru anwụhu, ọo Chileke ndu nọ ndzụ.” Ọ sụ whẹ: “Unu awhụwaa l’unu kwatarụ shiswee ụzo.”

Iwu ọwhu kakọta mkpa

(Mát. 22:34-40; Luk. 10:25-28)

28Nwoke lanụ l’ime ndu o-zhi-iwu, nọ l’ẹka ono anụ iwhe whẹ l’atụ, whụa lẹ Jisọsu yeru ọnu l’ajị ono ree. Ọ jị iya sụ: “?Ọo iwu ole bụ iwu ọwhu kagee mkpa?”

29Jisọsu sụ iya: “Iwu ọwhu bụ iya kagee mkpa bụ: ‘T’unubẹ ndu Ízurẹlu nụa ya, lẹ Onye-Nwe-Ọha, bu Chileke anyi bẹ bụ iya bụ Onye-Nwe-Ọha lanụ, dụ nụ kpụ. 30Tẹ g’i ye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu obu ghu g’ọ ha. Gude ndzụ ghu g’ọ ha mẹe uche ghu g’ọ ha mẹe ike ghu g’ọ ha ye Chileke obu.’ 31Iwu ọdo, l’etso iya bụru: ‘T’i ye madzụ ibe ghu obu lẹge i yeru iya onwoghu.’ Ọ tọ dụhedu iwu ọdo ka iwu labọ ono shii.”

32Onye o-zhi-iwu ono sụ iya: “Onye-ukfu-l’ọha, i kfuru ọkpobe-okfu, ọkpobe-okfu, i kfuru bụ lẹ Chileke dụ nnanụ: l’ọ tọ dụhedu Chileke ọdo dụ nụ t’a gbahaa yẹbedua. 33Ọo ya bụ tẹ madzụ ye iya obu iya g’ọ ha, t’o gude uche iya g’ọ ha mẹe ike iya g’ọ ha yekwawho madzụ ibe iya obu g’o yeru onwiya. L’iwu labọ ono bẹ dangoru ẹja, a kpọkotaru ọku mẹe ẹja ọdo, a gbarụ nụ Chileke.”

34Jisọsu whụlewho l’o kfuru g’ọo onye nweru uche, ọ sụ iya: “O to tehedu ẹnya ntaa Chileke abụru eze lẹ ndzụ ghu.” O kfugelewho nno tọ dụhewaro onye jebaaru ọtu ama nke ọji iya ajị ọdo.

?Kuráyisutu bụ Nwa Dévidi tọo Nwa Chileke?

(Mát. 22:41-46; Luk. 20:41-44)

35Ọ bya ebe nteke Jisọsu l’ezhi iwhe l’eze-ụlo Chileke, ọ sụ: “?Ndẹe g’e meru ndu o-zhi-iwu gbee sụ lẹ Kuráyisutu bụ Nwa Dévidi gẹ 36Dévidi l’onwiya bẹ Ume-Dụ-Nsọ meru ọ sụ:

“ ‘Chileke sụru Onye-nwe-yẹbe Dévidi:

“Nọdu anọdu l’ẹka-ụtara mu jeye nteke mu l’a-chịta

ndu ọhogu ghu dobe ghu lẹ mkpula ọkpa.” ’

37Dévidi l’onwiya l’ekukwanu iya Onye-Nwe-Ọha ?ndẹhunu g’o gude ọ bya abụfukwaaruwho Nwa Dévidi.”

Ẹhu tsọo igweligwe ndu nụru iya nụ ụtso.

Ọnma ọkwa ndu o-zhi-iwu

(Mát. 23:1-36; Luk. 20:45-47)

38Nteke l’oozhi iwhe ono b’ọ sụru: “Unu kwabẹjekwaru onwunu ẹnya l’ẹka ndu o-zhi-iwu nọ, mbụ ndu l’ọonoje agụ ẹgu tẹ whẹ yee adawurukutu uwe aghawhe, mbụ ndu iwhe whẹ yeru obu bụ t’e keleje whẹ ekele ugvu ugvu l’ẹka, a dọru adọru, 39mẹe tẹ whẹ nọdu l’oshi-anọdu ọwhu kakọta ree l’ụlo-ndzuko ndu Ju mẹe tẹ whẹ nọdu lẹ nggada ọwhu, l’aaka whẹ ọkwabe ugvu m’e jee l’eriri. 40Ndu l’eripyabeje ụnwu-mbunu, whẹ egude ẹregede ekfulewho ogologo okfu anụ Chileke. Ọo whẹbedua bẹ l’aa-kagezhia ọnmashi ikpe ike.”

Iwhe nwa-mbunu gude obu iya anụ Chileke

(Luk. 21:1-4)

41Jisọsu bya eje anọdu anọdu l’agụga ẹka l’eyeje iwhe l’anụ Chileke l’eze-ụlo Chileke, lelahaa ndu l’eye okpoga l’igbe l’eyejeru Chileke iwhe ono, l’anụ iya. Ndu nweru iwhe l’eyekaa oke okpoga. 42Nwa-mbunu lanụ, l’akpaba mkpaba nri bya bya achịru afụ labọ ye. 43Jisọsu kua ndu l’etso ụzo iya tẹ whẹ bya. Ọ sụ whẹ: “Iwhe mu l’emelewho tẹ mu kfuru unu bụ l’ọ kwa nwa-mbunu-a l’akpaba mkpaba nri-a bẹ kakọta-gee oye okpoga l’iwhe bụ ndu lile ono, shi yeta okpoga l’ẹka-a. 44Ishi iya bụ l’iwhe ndu ọwhu l’eyekaa bụ okpoga tsuru etsu. Ọle nwa-mbunu-a bẹ l’akpaba mkpaba nri; ọ bya atụkolewho iwhe o nweru nụkota, mbụ je akpaa l’iwhe o doberu nke egude akpata nri.”

13

Jisọsu l’ekfu l’ee-megee nwutsushia eze-ụlo Chileke

(Mát. 24:1-2; Luk. 21:5-6)

1Jisọsu shilewho l’eze-ụlo Chileke ono fụta, onye lanụ lẹ ndu l’etso ụzo iya sụ iya: “O-zhi-iwhe leedanu! Leedanu ẹgube ẹwhuru ọwa mẹe ẹgube ụlo ọwa, g’e gudebukwaa memaa ya.”

2Jisọsu sụ iya: “Ị whụwaru eze-ụlo ono, a tụru l’ọoma nno. Ee-megee kutsushigezhia iwhe lile ono akutsushi, nke bụ l’ọ tọ dụdu m’ọo ẹwhuru lanụ, bya l’akpokfuru l’eli ibiya.”

Iwhe l’e-me tẹmenu mgboko agvụ

(Mát. 24:3-14; Luk. 21:7-19)

3Jisọsu bya enyihu ugvu Ólivu je anọdu cheberu eze-ụlo Chileke iwhu. Pyita mẹe Jémusu mẹe Jọnu mẹe Ánduru byakfuta iya nke iche. 4Whẹ bya asụ iya: “?Karụ anyi nteke iwhe lile ono l’e-mekota? ?Ndẹe iwhe l’ee-gude marụ nteke iwhe lile ono l’a-byawaa ememe?”

5Jisọsu kfuderu whẹ sụ: “Ọlewho t’unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’ọ bọ dụ onye l’eduwhu unu. 6O noo l’igweligwe madzụ l’a-zarụ ẹwha mu bya. Onye ọwhu nọnu, ya asụ l’ọo yẹbedua bụ iya, whẹ egude nno duwhua ndu ha l’igweligwe. 7T’obu be etekwa unu ete nteke unu l’a-nọ anụ akọ ọgu-egbe, l’alwụ l’otẹnya mẹe ọwhu l’alwụ l’ụkfu ntse, l’iwhe lile ono g’ọ ha mekotajekwa, ọle nteke mgboko l’a-gvụ teke erwukwaa. 8O noo lẹ mba lanụ l’a-gbashi je alwụshi mba ọdo ọgu, alị-eze agbashikwawho je alwụshi alị-eze ọdo ọgu. Alị-ọnma-jijiji l’a-nma l’ẹka dụ l’iche l’iche. Ejo mkpẹgu l’a-bya. Iwhe lile ono bụkota obebe iwhe-ọtsulanu, g’ọo nteke nka beberu melahaa nwanyị ime l’eme ẹhuka.

9“Unu kwachafụkwaru onwunu ẹnya, o noo l’ee-gudeshi unu kpujeru ndu ọgbo-ikpe dụ iche iche, e chia unu iwhe l’ụlo-ndzuko dụ l’iche l’iche, ya abụru iswi ẹhu mu be l’e-kwobe kpụkata unu bya edobe l’iwhu ndu ishi mẹe l’iwhu ndu eze, nnta gẹ l’ee-shi t’unu kfuaru whẹ okfu ẹhu mụbe Jisọsu. 10Obenu lẹ g’e melezhia, e vufutajeeda ụzo kfudzuru ozhi-ọma lẹ mba gẹ mba ha lẹ mgboko-o tẹmenu mgboko-o agvụ. 11Nteke bụ nteke whẹ gudeshiru unu, ọbu l’ọo ikpe bẹ whẹ l’ekpe unu, unu be evukwa ụzo chịru uche l’ẹka nke iwhe unu l’eekfu. Unu kfulekwawho iwhe batarụ unu l’ọnu nteke ono, o noo l’ọ tọ bụdu unubẹdua l’ekfu okfu ono, ọo Ume Chileke l’ekfu iya. 12Sụa, nwune l’a-kpụkwaru nwune iya kpẹe t’e gbua, nna akpẹe nwa iya t’e gbua. Ụnwu l’e-me t’a kpụta ndu nwụru whẹ nụ gbushia. 13Madzụ lile l’e-kwobe nke l’ọo l’unu bụ ndu nke mu kpọ unu ashị. Ọle onye dụ ike taa nshi nọpyabe mu l’ẹka jeye l’ikpazụ bẹ Chileke l’a-dzọfutalekwaa.”

Akpamara

(Mát. 24:15-28; Luk. 21:20-24)

14“Ee-dobekwa akpamara ọla-l’iyi ono, e kfuru unu okfu iya l’ẹka, l’ọogbaa t’e dobe iya. Tẹ gụbe onye l’agụ iwhe-e rịkwaa ọriri iwhe ọbu. Nteke unu whụleru iya whọ, tẹ ndu nọ lẹ Judíya gbalakwaa lashia l’ugvu ugvu. 15T’onye nọ l’ọkpoku iya be ejekwa ọgbaba l’ụlo l’iya l’ooje ogwoshi iwhe. 16T’onye ọwhu nọ l’ẹgu ba adawhuhekwa azụ, bya ọochita ọkpobe uwe iya. 17Nshọo rọo ụnwanyi dụ ime mẹe ndu ọwhu he nwata, l’angụ ẹra nteke ono. 18T’unu kfuru nụ Chileke t’ọ bọ bụ nteke oyi l’atsụshi ike. 19O noo l’ejo iwhe-ọtsulanu ọwhu l’a-dụ nteke ono, b’ọ dụ g’ọ bụ iya l’ẹteke adụhadua eshi nkeshi Chileke meru mgboko-o, ọ dụ g’ọ bụ iya ta abya l’a-dụ ọdo. 20Nggẹ l’ọo iwhe Onye-Nwe-Ọha l’ete egbua nteke mkpirikpi mẹe t’ọ dụ onye a g’a dzọta ilile. Ọle o kwobewaru iswi ẹhu ndu ono, ọ họtaru tẹ whẹ bụru ndu nkiya gbua nteke ono mkpirikpi.

21“Ọ -bụru l’o nweru onye sụru unu nteke ono: ‘Unu lee Kuráyisutu ọbu,’ ọdua: ‘Ọ whụkwa iya l’ẹka whọ’ unu be eyekwaru onye ọbu ọnu. 22O noo lẹ ndu l’a-nọ adzụ ejire l’ọo whẹ bụ Kuráyisutu, ọdua whẹ bụru ndu nkfuchiru Chileke l’a-dụ-gee nteke ono. Whẹ l’a-nọ emekaa iwhe-awhụrulenya, dụ-gee biribiri. Iwhe ono l’a-bụ-gezhia gẹ whẹ l’e-shi duwhua ndiwhe, mbụkwa je akpaa lẹ ndu ono, Chileke họtaru mẹ whẹ jekwa l’a-dụ ike mekota iya. 23Ọo ya bụ t’unu kwachafụkwawho ẹnya, ya kfukotaakwaru unu iwhe lile mẹe l’ọ gvụkwa nteke ọ nwụdekwa.”

Abyabya Abụbu-Ndiwhe

(Mát. 24:29-31; Luk. 21:25-28)

24“Nteke oke iwhe-ọtsulanu ono gvụleruwho, iwhu ẹnyanwu l’a-gbakọta ọochi, ọnwa anyịhu, ya anọhe echi echichi, 25kpokponde eshi l’igweli adashị. Iwhe lile, dụkota l’imigwe l’a-nmawokota anmawo sweshihu. 26O noo nteke l’aa-whụ Abụbu-Ndiwhe g’ọ nọ lẹ urwukpu, egbu zaazaa, gude ike iya parụ ẹka eje abya. 27Ya abya eyefu ndu ojozhi-imigwe iya, whẹ abya ejee l’ụzo iwhu, jee l’ụzo azụ, jee l’ụzo ẹka-ụtara, jee l’ụzo ẹka-ịcha lẹ mgboko-o kpaa-whuu jeye l’ẹka igwe beru alị beru, je edutakota ndu lile ọ họtaru.”

Iwhe e gude figu anwụta

(Mát. 24:32-35; Luk. 21:29-33)

28“Sụa, unu gudekwawho figu nwụta iwhe. Ọobuje nteke ọ lalẹruwho ẹkwo rwude irwu ọwhuu, unu amarụ l’okpomọku l’abyawaa. 29O nokwawho g’ọwa dụ: nteke unu whụleruwho iwhe ono gẹ l’oomekaa, unu amarụ lẹ Abụbu-Ndiwhe nọwaa ntse, mbụ l’ọ nọwaa l’ọnoguzo. 30Sụa, tẹ mu kfukwaa ya t’o dorwee unu ẹnya, l’ọgbo elenu-a ta abyakwa l’a-gvụ jeye nteke iwhe lile ono g’ọ ha l’e-mekota. 31Igwe l’a-gvụkwa, alị agvụ, ọle okfu mu ta abyadụ l’e-rebuhu ire.”

Ọ tọ dụdu onye marụ mbọku ọbu

(Mát. 24:36-44)

32“Ọle ọ tọ dụdu onye marụ mbọku ọbu, ọdua l’ọo oge awa iwhe ono l’e-mekaa. Ọ tọ dụkwa m’ọo ndụ-ojozhi, bu l’igwe onye ọwhu marụ iya nụ, Nwa Chileke ta ama iya. Ọlewho Chileke bụ Nna nwẹkiya bẹ bụ onye marụ iya nụ. 33Unu kwachafụkwa ẹnya, t’unu be ekukwaru mgbẹnya, unu ta amakwa nteke oge ono l’e-rwu. 34Ọ dụa g’ọo nwoke jeru ọha ọdo, ọ parụ ibe iya haarụ ndu ozhi iya, o kekashiaru whẹ ozhi whẹ l’a-nọ eje l’ẹhu l’ẹhu. Ọ bya ebe l’onye ọwhu l’eche ọnuzo, o kfushiaru iya ike sụ iya t’o chejekwa nche. 35Ọ kwa iya whọ bụ t’unu cheje nche, o noo nkele unu ta amadụ mbọku Onye-nwe-uwhu l’a-lwa. Unu ta amadụ ?ọo l’urwẹnyashi tọo l’echi-abalị, tọo l’okọku ọha-ẹnu, tọo l’ụtsu bẹ l’ọo-bata. 36Ọo ya bụ, t’o bo me lẹ nzirizẹhu byakfuta unu l’ẹka unu l’eku mgbẹnya! 37Iwhe mu kfuru unu bẹ mu l’ekfukwaruwho madzụ lile. Unu chejekwa nche.”

14

Idzu nke t’e gbua Jisọsu

(Mát. 26:1-5; Luk. 22:1-2; Jọn. 11:45-53)

1Nteke ono b’ọ whọduwaru-a abalị labọ tẹmenu a bahụ l’ori-oge O-je-ghata mẹkwawho nteke l’aatajẹ buredi l’ekoo eko. Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu l’achọkashilewho ụzo whẹ l’e-shi gude Jisọsu l’edomi gbua ya. 2Whẹ sụ: “Ọle ọ tọ kwa ntaa l’eeri oge-e, l’anyi -tụa ya ama ntaa bẹ ùtsú l’a-dakwa.”

Aawụ Jisọsu mmanụ-ehuhu l’ishi

(Mát. 26:6-13; Jọn. 12:1-8)

3Ọ bya ebe nteke Jisọsu nọ lẹ Bétani, o jee ibe Sáyịmonu ọwhu njọkirehu shi eme. Ọ nọdu l’ẹka ono eri nri, o nweru nwanyị lanụ shi bata. Nwanyị ono bata gude nwite ọbu l’amashị ụma ike. Iwhe dụ iya nụ bụru mmanụ-ehuhu nadụ. Nadụ ono bụ ọkpobe nadụ guru egugu. Nwanyị ono bya etsufua ite ono wota mmanụ ono wụ-kputa Jisọsu l’ishi. 4Ẹhu ghulahaa ndu harụ nọdu l’ẹka ono eghu. Whẹ l’ekfu sụ: “?E kwoberu gụnu emebyishi ẹguru mmanụ ọwa-a ẹgube-ẹ? 5Manụ-a bẹ sụkwaru gẹ bụ e -rede iya ere, e reta iya iwhe ka owhu pọngu iri, chịta keshiaru ndu l’amaa gẹ whẹ l’e-me.” Whẹ balahaaru nwanyị ono mba.

6Jisọsu sụ whẹ: “Unu haa ya. ?Ọo gụnu kpatarụ unu kpabẹ iya okfu? Oo ree b’o meru mu ẹgube-ẹ. 7Unu lẹ ndu l’adụa g’ọ harụ whẹ bupyabe nteke nteke; nteke dụlewho unu ree unu emeeru whẹ ree. Ọle mbẹdua bẹ mu l’unu ta anọpyabedu nteke nteke. 8Nwanyị-a mewaru mu iwhe l’ọo-dụ ike mee. Ọ dụwaa mbụ tee ogwẹhu mu mmanụ gude kwabẹru nteke l’ee-li mu. 9T’o dokwaa unu ẹnya ree, l’iwhe bụ ẹka bụ-zhia ẹka, a ryarụ ozhi-ọma-a lẹ mgboko-o gbaa mgburumgburu bẹ l’aa-kọjekwawho akọ iwhe-e, nwanyị-a meru, gude nyatajẹ nwanyị-a.”

Júdasu l’ekweta lẹ ya l’enwuru Jisọsu ye

(Mát. 26:14-16; Luk. 22:3-6)

10Júdasu Isukáriyọtu, bụ onye lanụ l’ụmadzu iri l’ẹbo ono bya atụgburu jekfushia ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke tẹ ya je agbarụ Jisọsu ye whẹ l’ẹka. 11Whẹ nụle iya whọ ẹhu tsọlahaa whẹ ụtso, whẹ kweta iya ụkwa lẹ whẹ l’a-nụ iya okpoga. Ọ chọkashide ụzo, l’oo-shi gbarụ iya ye.

Nri-ẹnyashi Ikpazụ Onye-Nwe-Ọha

(Mát. 26:17-30; Luk. 22:7-23; Jọn. 13:21-30; 1 Kọ́r. 11:23-25)

12O rwua lẹ mbọku ọbahu l’oge ono l’aatajẹ buredi l’ete ekoo eko bụ iya bụ mbọku ono, whẹ l’egbuje nwatụru oge O-je-ghata, ndu l’etso ụzo Jisọsu sụ iya: “?Oo awee b’ọ dụ ghu nke t’anyi je edozhiaru ghu t’ị nọdu ria nri oge O-je-ghata-a?” 13Ọ bya ejekfu ụmadzu labọ lẹ ndu l’etso ụzo iya sụ whẹ: “Unu bahụ l’ime Jerúsalẹmu. Unu -rwulewho ẹka ono b’o nweruwho nwoke, vu ite ooku mini l’a-byakfuta unu, unu tsoru iya. 14Ẹka o jenyaaru ọ bahụ, t’unu bahụ ẹka ọbu je asụ onye-nwe uwhu ono, lẹ O-zhi-iwhe bẹ sụru: ?Ndẹe ẹka ọ dụ mbụ ụlo-ndụ-ẹbyii, e doberu ngabẹru mu, bụ ẹka mu lẹ ndu l’etso ụzo mu l’a-nọdu ria nri oge O-je-ghata? 15Oo-goshia unu ụlo-eli, goshi unu ime mkpu, dụ l’eli eli iya, ime mkpu ono ha ọsa mebyi shii, e dobegewa iya oshi, dozhigewa iya ree gẹ l’ọo-dụ, a nọdu iya ria nri. Unu bahụ l’ẹka ono je edozhiaru anyi nri ọbu.”

16Ndu l’etso ụzo iya ono tụgbua bahụ l’ime obodo ono. Ọ bụleruwho g’o kfuru whẹ iya bụ gẹ iwhe lile dụ. Whẹ nọdu l’ẹka ono melahaa nri oge O-je-ghata ono.

17O rwua l’urwẹnyashi yẹle ụmadzu iri l’ẹbo ono lịru bahụ l’ẹka ono. 18Whẹ ridelewho nri ono, Jisọsu sụ whẹ: “Iwhe mu l’ekfuru unu bụ: ọ kwa onye lanụ lẹge unu ha nọdu l’ẹka-a bẹ l’oo-shi l’ẹka, ndu l’achọ mu nụ akpụta mu, mbụkwa-a onye mu l’iya tụkoru eri nri l’ẹka-a.”

19O rwua whẹ l’ẹhu, whẹ wata iya ọji ajị l’ẹhu l’ẹhu sụ: “Ọo mbẹdua; ?tọo mu?”

20Ọ sụ whẹ: “Ọo onye lanụ l’ime unubẹ ụmadzu iri l’ẹbo-ọ, mbụkwa onye ọwhu mu l’iya l’etsutaje nri l’ochi lanụ. 21Abụbu-Ndiwhe l’a-lakwa lẹ g’e deru iya l’ẹkwo Okfu Chileke. Ọle nshọkwanuro onye ono, bụ iya bẹ l’ee-shikwanu l’ẹka iya gbarụ Abụbu-Ndiwhe ye l’ẹka ndu l’achọ ishi iya. Ọ gọgo kalẹkwaru iya whọ mma nggẹ l’ẹte anwụ iya ilile.”

22Whẹ gude nri ono l’ẹka eri, ọ bya ewota buredi bya ekele Chileke ekele, ọ nyawaa ya nụ whẹ sụ whẹ: “Unu narụ, ọ waa bụ ogwẹhu mu.”

23Ọ bya apalia omogo bya ekelekwawho Chileke ekele, ọ pẹe whẹ iya, whẹ ngụ-dzuru iya. 24Ọ sụ whẹ: “Ọ waa bụ mmee mu, mmee a gbashịru l’iswi ẹhu igwe-ọha. Chileke gude mmee mu ono eme t’ọgbandzu, shi mu l’ẹka vuru ire. 25Iwhe mu l’ekfuru unu bụ lẹ mu ta abyahẹdu l’a-ngụbaa iwhe shi l’akpụru vayịnu jeye mbọku ono, mu l’a-ngụ nke ọwhuu lẹ mgboko ọwhuu nke Chileke.”

26Whẹ bya agụa egvu jaa Chileke, gụ-gee egvu ono, whẹ tụgbua jeshia l’ugvu Ólivu.

Jisọsu l’e-kfu lẹ Pyita l’ee-bekochaa sụ lẹ ya ta amadụ iya

(Mát. 26:31-35; Luk. 22:31-34; Jọn. 13:36-38)

27Jisọsu sụ whẹ: “Unu g’unu ha l’e-be hakọta mu gbalashịa, o noo l’e deru iya l’ẹkwo Okfu Chileke sụ: ‘Mu l’e-chigbu onye l’eche atụru, ọwhube atụru ono agbakashịhu.’ 28Nteke ono l’ee-melewho tẹ mu shi l’ọnwu teta nọdu ndzụ bẹ mu l’e-vu unu ụzo jeshia Gálili.”

29Pyita sụ iya: “Mbẹdua ta abyakwa l’a-ha ghu, e -behuduru ndu ọwhuna hakọta ghu.”

30Jisọsu sụ iya: “Iwhe mu l’ekfuru ghu bụ l’ẹnyashi ntanụ-a; okọku bya l’aryadeshia ọrya ugbo labọ b’i gbee kfuwanu ugbo ẹto l’ị tị madụ mu.”

31Pyita kfua ya kfushia ya ike sụ iya: “E -behuduru mu lẹ ghu je l’a-tụko laa, mu ta abyakwa l’a-ha ghu.”

Ndu ọwhu tụko kfukota nno.

Jisọsu l’ekfu anụ Chileke lẹ Getusémeni

(Mát. 26:36-46; Luk. 22:39-46)

32Whẹ rwulewho l’ẹka ọbu, l’eekuje Getusémeni, ọ sụ ndu l’etso ụzo iya: “Unu nọdu anọdu l’ẹka-a tẹ mu kpụliberu je ekfuru nụ Chileke.”

33O duta Pyita, duta Jémusu yẹle Jọnu yeru onwiya, whẹ tụgbua, meji l’atọfu iya atọfu, ọ tsụshide iya lanụ ike. 34Ọ sụ whẹ: “Ha! Meji l’akulẹkwa mu whọ whẹriwheri, mbụkwa nke ọwhu obu l’abya mu echifu.” Woo whẹ: “Unu nọdukwa l’ẹka-a, cheje nche.”

35O jelibeleruwho nwanshị, ọ daa l’alị wata okfu anụ Chileke, sụ t’o wohaaru iya iwhe-ọtsulanu nke nwa nteke ono m’ọ -bụru l’ọo iwhe l’e-kwe emekota, t’o bo rwu iya l’ẹhu. 36Ọ sụ: “Nna, Nna, ọo ghu bụ onye l’adụje ike mekota iwhe lile, nafụ mụbe Jisọsu omogo iwhe-ọtsulanu-a! Ọle ọbu t’ọ bọ bụkwa iwhe ọwhu dụ mu l’uche l’e-me, t’ọ bụkwaru iwhe ọwhu dụ gụbedua l’uche.”

37Ọ dawhushia azụ bya awhụa Pyita whẹ gẹ whẹ l’eku mgbẹnya. Ọ sụ Pyita: “Sáyịmonu ?Ị gbẹenu eku mgbẹnya? ?M’ị tị dụdu ike nwụru ẹnya, eche nche awa lanụ? 38Unu cheje nche, kfuje nụ Chileke t’o bo kwe t’unu daba l’iwhe adata. Obu madzụ bẹ l’ọo-nọje ewheshi uwhere ike, obenu l’ọwhube madzụ l’onwiya bẹ tsụru mmẹe.”

39Ọ tụgbukwaru ọdo jeshia je ekfuru nụ Chileke, je ekfukwaa iwhe-e, o kfuhawaru-a. 40Ọ bya adawhukwa azụ byakfuta whẹ, byatashia whẹ l’ekukwawho mgbẹnya nkele mgbẹnya kogeeru whẹ ẹnya eko, whẹ ta ama iwhe whẹ l’e-kfuru iya.

41Ọ byakfuta whẹ nke ugbo ẹto bya sụ whẹ: “?Unu nọkwadua l’oku mgbẹnya, edzuru onwunu ike g’unu nọ iya? Ọ dụwaa ree ntaa. O bewaru. Abụbu-Ndiwhe b’a byakwaa l’agbarụ ye l’ẹka ndu l’eme iwhe-dụ-ẹji. 42Unu gbashi t’anyi je. Unu lekwa onye ọbu, l’agbarụ mu ye ndọwhu gẹ l’ọobya.”

Eegude Jisọsu

(Mát. 26:47-56; Luk. 22:47-53; Jọn. 18:3-12)

43Jisọsu kpụkwaduru-a okfu ono l’ọnu ekfu, Júdasu bụkwaa onye lanụ l’ụmadzu iri l’ẹbo ono, l’etso ụzo iya bụru whẹrekete. Yẹle igweligwe madzụ lịru. Whẹ chịgbaaru mma mẹe mkpụru. Ndu zhiru whẹ nụ bụ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu mẹe ndu bụ ọgurenya. 44Onye ono l’a-gbarụ iya ye ono kfuhawaru whẹ iwhe l’oo-me gude goshi whẹ onye ọwhu ọbu. Ọ sụhawaru whẹ: “Ọo onye onona mu l’e-jekfu je etsua ọnu gude kele iya ekele bụ onye ọwhu ọbu whẹ l’e-gude kpụta tụgbua, eche iya nche.” 45Erwurwu, Júdasu l’erwu ẹka ono, o jekfulekwawho Jisọsu je etsua ya ọnu l’asa gude kele iya ekele sụ iya: “O-zhi-iwhe!” 46Ndu ono wọchia Jisọsu, gude iya. 47Onye lanụ lẹ ndu kfụkube whẹ l’ẹka ono mịtalewho ogu-ịgba iya gbu nwohuta eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, sefulekwa iya whọ nchị. 48Jisọsu sụ ndu ono, byarụ iya egude: “?Mu bụ onye l’ana nfụ ọwhu unu chịgbaa ogu-ịgba, chịru mkpụru abya mu egude? 49?Mẹ mu l’unu shikwa anọduje mbọku-mbọku l’eze-ụlo Chileke, mu ezhi unu iwhe, unu te egudekwa mu. Ọle iwhe e deru l’ẹkwo Okfu Chileke medzuje.”

50Ndu l’etso ụzo iya tụko gẹ whẹ ha parụ iya haa gbakashịhu.

51O nweru nwokorọbya lanụ ọbu l’etsole iya-a. Nwokoro ono ta adụdu iwhe o we, t’a gụfulewho ẹkwa ọcha, ọ gbakụru onwiya. Ndu ono guderu Jisọsu kpachịa ya. 52Ọ nyịkufu, parụ ẹkwa ọcha ono haa whẹ l’ẹka, gbarụ ọto gbala.

Jisọsu nọ l’iwhu ọgbo-ikpe ndu Ju

(Mát. 26:57-68; Luk. 22:54-55,63-71; Jọn. 18:13-14,19-24)

53Tọ dụ iya bụ lẹ whẹ akpụta Jisọsu kpụ-jeshiaru eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke. Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu bụ ọgurenya mẹe ndu o-zhi-iwu zadzua. 54Pyita l’etso whẹ rọ l’ụzo otẹnya, tsozhia whẹ whọ nno jeye o tsoru whẹ bahụ l’ọma ogboduwhu ibe eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono. O je anọdu anọdu l’ẹka ndu nche nọ, nyalahaa ọku. 55Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono gẹ whẹ ha mẹe ndu ọgbo-ikpe l’owhu chọlahaa iwhe whẹ l’a-sụ lẹ Jisọsu meru nnta gẹ l’ee-shi t’e kpee ya nkfugbu. Tọ dụ iwhe whẹ whụru o meru. 56Whẹ dụ l’igwe gude ibo agba iya ẹka-ebe, ọle iwhe whẹ kfuru te ebukodu ishi.

57Ndu harụ gbashi dzụlahaa ejire sụ: 58“Anyịbedua gudekwa nchị anyi nụa nteke ọ sụru lẹ ya l’e-mebyishi eze-ụlo Chileke-e, bụ ẹka b’e gude tụa ya, woo l’ime abalị ẹto, ya atụa ọdo, l’abụa ẹka b’e gude tụa ya.” 59Tọ hẹkwanu m’ọo l’iwhe ono whẹ l’ekfu bukoru ishi.

60Eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke gbalihu l’edzudzu-ọha ono jị Jisọsu sụ iya: “?Tọ dụdu ọnu l’iiye l’ẹgube ẹka-ebe ọwaa whẹ l’agbakaa ghu ẹgube ya?”

61Ọ nọ-kirishilekwaa nwa nggujingguji, to kfu okfu. Eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke jị iya ọdo sụ: “?Ọo gụbedua bụ Kuráyisutu ọbu, mbụ Onye Ndzọta ọbu, Chileke kweru ụkwa iya? ?Ọo ghu bụ Nwa Chileke ọbu?”

62Jisọsu sụ iya: “Ee ọo mbẹdua bụ iya. E -megee bẹ unu l’a-whụkwa Abụbu-Ndiwhe l’ẹka ọ nọ l’ẹka-ụtara Chileke bụ iya bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike. E -megekwaawho, unu awhụkwaa ya whọ gẹ l’oo-gude urwukpu shi l’imigwe abya.”

63Eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke lajashịa uwe nkiya g’ọ ha sụ: “?O zhia ẹgube ẹka-ebe gụnu ọdo bẹ whẹ l’achọkwadu? 64?Unu nụru-a ekfubyi ono, l’ookfubyishi Chileke? ?Ndẹe iwhe unu chịtaru ntaa?” Whẹ tụko nma Jisọsu ikpe sụ l’iwhe gbalẹru iya whọ bụ t’ọ nwụhu anwụhu.

65Ndu harụ vụlahaa ya ọnu-mini. Whẹ wota iwhe kechia ya ẹnya chilahaa ya iwhe asụje iya: “Kọtadaa onye chiru ghu iwhe ono.” Ndu nche kpụta iya, echije iya ẹka l’ishi-nchị.

Pyita l’agọ lẹ ya ta amadụ Jisọsu

(Mát. 26:69-75; Luk. 22:56-62; Jọn. 18:15-18,25-27)

66Ọwhube Pyita nọdukwaduro l’etezhi l’ụlo-ikpe ono, onye lanụ l’ime ụnwumgboko l’ejeru eze onye ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono ozhi bya abya. 67Ọ whụlewho Pyita l’ẹka l’ọonyata ọku, o lee ya ẹnya sụ iya: “?M’i tsokwa lẹ ndu whẹ l’onye Názaretu ono, bụ Jisọsu shi atụ ọli?”

68Pyita gọfu sụ iya: “Mu ta amakwa iwhe l’iikfu; tọ hẹ l’o doru mu ẹnya.” Pyita golihulekwawho l’ẹka ono, tụgbua je anọdu l’ọnu-ọguzo. Okọku ryalẹkwawho ọrya nteke ono.

69Nwamgbọko ono whụkwaa ya ọdo watakwa okfuru ndu kfụru lẹ mgboro ẹka ono sụ: “Nwoke-e ya lịkwa lẹ ndu l’etso ụzo Jisọsu.” 70Pyita gọfukwa ọdo.

A bya anọta nwanshị, ndu kfụru l’ẹka ono sụ Pyita: “Ba atụshi ẹgo, ị lịchaa ya-a. ?Tịi tị bụdu onye Gálili?”

71Ọ wata anọ akpọ ụrwu ekpu onwiya, erikwawho nte woo: “Mu ta amakwa nwoke ono, unu l’ekfu okfu iya ono.”

72Nteke onowho okọku ryalẹkwawho ọrya nke ugbo labọ. Pyita nyata iwhe ono Jisọsu kfujeru ono sụ lẹ tẹmenu okọku arya ọrya ugbo labọ bẹ l’ii-kfuhawanu ugbo ẹto l’ị tị madụ onye ya bụ. O rwua ya l’anụ ojii, ọ ryashịa ẹkwa.

15

Jisọsu nọ l’iwhu Páyileti

(Mát. 27:1-2,11-14; Luk. 23:1-5; Jọn. 18:28-38)

1Chi sahụlewho, ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, whẹ lẹ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu mẹe ndu o-zhi-iwu mẹe iwhe lile bụ ọgbo-ikpe ndu Ju gẹ whẹ hakọta bya achị-kebelekwawho idzu, e kee Jisọsu ẹgbu kpụta iya je akpụru ye Páyileti bụ ọ-chị-ọha whẹ l’ẹka. 2Páyileti jịlahaa ya ajị sụ: “?Ọo gụbedua bụ Eze ndu Ju ọbu?”

Jisọsu sụ iya: “Ọ kwa ghu whọ b’o shi l’ọnu.”

3Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke bya ekfushilahaa igweligwe iwhe-dụ-ẹji whẹ sụru l’o meru. 4Páyileti byakwa asụ Jisọsu: “?Tọ dụdu iwhe l’iikfu? ?L’ịinua igweligwe iwhe-dụ-ẹji whẹ l’ekfukaa l’i meru.”

5Jisọsu te ekfu okfu. Iwhe ono tụfu Páyileti ẹhu.

Eekpe Jisọsu nkfugbu

(Mát. 27:15-26; Luk. 23:13-25; Jọn. 18:39—19:16)

6Awha g’awha ha bẹ l’ọobuje, o -rwulewho l’ori-oge O-je-ghata, Páyileti ahaaru whẹ onye mkpọro lanụ t’ọ la. Mbụ-zhiawho onye whẹ sụru t’ọ haarụ whẹ. 7O nweru onye mkpọro lanụ, ẹwha iya bụ Barábasu. Nwoke ono bẹ lị lẹ ndu kwefuru ndu govumenti ike, gbua madzụ, a tụa whẹ mkpọro. 8Igwe-ọha bya aryọlahaa Páyileti t’o meeru whẹ iwhe l’oomejehawaru whẹ. 9Ọ sụ whẹ: “?Unu chọru tẹ mu haarụ unu Eze ndu Ju t’ọ la?” 10O noo l’o doru iya ẹnya l’ọo ẹnya-kfụrukfuru bẹ ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke kwoberu kpụta Jisọsu kpụtaru iya.

11Ndu ishi ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke kwarụ igwe-ọha ono ye tẹ whẹ kebe tẹ Páyileti hachiaru whẹ Barábasu. 12Páyileti sụ whẹ ọdo: “?Unu sụkwanuru tẹ mu me onye-e, unu sụ l’ọo Eze ndu Ju gụnu?”

13Whẹ chishia sụ: “Kpọpyabe iya l’oswebe.”

14Ọo ya bụ Páyileti sụ whẹ: “?Ọo gụnu bụ ishi iya? ?Ọo ẹgube ejo-iwhe dụ g’ọo gụnu b’o meru?”

Whẹ kanụ ọryashi ike: “Kpọpyabe iya l’oswebe.”

15Ọo ya bụ, Páyileti chọdenu tẹ ya mee iwhe dụ igwe-ọha ono ree, ọ haarụ whẹ Barábasu t’ọ la. Ọ kpụru ọwhube Jisọsu nụ ndu ojọgu tẹ whẹ chia ya ẹchachi. Whẹ chigee ya iwhe, ọ kpụru iya ye whẹ l’ẹka tẹ whẹ je akpọpyabe iya l’oswebe.

Ndu ojọgu l’eme Jisọsu iwhe iwhere

(Mát. 27:27-31; Jọn. 19:2-3)

16Ndu ojọgu ono bya akpụru Jisọsu bahụ l’eze-ụlo ọ-chị-ọha, bụ Páyileti. Whẹ kukota ndu ojọgu ibe whẹ, whẹ dzua. 17Whẹ chịta okpo-wula-wula uwe uswe yee ya, gude ogvu kpaa okpu-eze kpube iya. 18Whẹ l’ekele iya asụje: “Ndzụ ghu ndzụ ogologo, Eze ndu Ju.” 19Whẹ gude mkpụru kụkposhilahaa ya ishi, gbụshilahaa ya ọnu-mini, whẹ byishiru iya ikpere l’alị gẹ-woo lẹ whẹ l’akwabẹ iya ugvu. 20Whẹ megee ya iwhe ọchi ono, whẹ yefu iya uwe uswe ono, yee ya uwe nkiya, kpụta iya jeshia tẹ whẹ je akpọpyabe iya l’oswebe.

Aakpọpyabe Jisọsu l’oswebe

(Mát. 27:32-44; Luk. 23:26-43; Jọn. 19:17-27)

21Ọo ya bụ, whẹ tụgbua eje, whẹ whụa nwoke Sayiríni, ẹwha iya bụ Sáyịmonu g’o shi iwhe o jeru alwa. Ọo nwoke ono bẹ bụ nna Alẹguzánda yẹle Rúfọsu. Tọ dụ iya bụ lẹ whẹ eyebuta nwoke ono t’o vuta oswebe Jisọsu ono. 22Whẹ kpụru Jisọsu rwua ẹka ọbu l’eekuje Gọlugóta bụ iya bụ “Okpokoro Ishi.” 23Whẹ nụ iya mmẹe ọbu, a gwakọberu mẹru,15:23 Ọgvu ọbu, l’eekuje mẹru bẹ l’emeje t’iwhe be eme ẹhuka shii. t’o kwe ngụta ya. 24Whẹ kpọpyabe iya l’eli oswebe l’ẹka ono, kekashia uwe iya l’ime onwowhe. Whẹ tụa ya ido tẹ whẹ marụ ọwhu onyenọnu l’a-hata. 25Nteke ono whẹ kpọpyaberu iya l’oswebe ono bụru nteke ẹnyanwu ụtsu ketawaru. 26Whẹ dee ejo iwhe ọbu whẹ sụru l’o meru l’eli oswebe ono, bụ iya bụ l’ọ bụ “EZE NDU JU”. 27Whẹ kpọpyabefua ụmadzu labọ l’ana nfụ lẹ mgburẹku iya whẹ ẹbo-ẹbo l’ẹka ono, onye lanụ l’ẹka-ụtara, onye ọwhu l’ẹka-ịcha. 28Tọ dụ iya bụ l’iwhe ọbu, e deru l’ẹkwo Okfu Chileke avụa, ọwhu kfuru sụ l’a gụru iya yeru ndu l’eme ejo iwhe.

29Ndu l’aghatakaa l’ẹka ono l’akụru iya hụu, atụ l’ishi l’ishi asụje: “Ẹheenu! Tọ dụ gụbe ọwhu ọbu sụru l’ii-mebyishi eze-ụlo Chileke tuwhu iya azụ l’ime ujiku ẹto? 30Dzọnua onwoghu nyizeta l’eli oswebe ono.”

31Ọ kwarụ whọ nno bụ gẹ ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu o-zhi-iwu tụkoru aja iya ewenu asụje: “Ọ dzọru ndu ọdo, tọ dụhekwanu ike dzọo onwiya. 32Ngwanụ! Tẹ Kuráyisutu ọbu, bụ Eze ndu Ízurẹlu nyizetanu l’eli oswebe ono ntaa, whẹ awhụkwanu iya, whẹ ekweta l’ọo ya whọ bụ Kuráyisutu ọbu.”

Unwoke ono, a kpakọru whẹ l’iya kpọpyabe l’akọkwa iya whọ ọnu.

Ọnwu Jisọsu

(Mát. 27:45-56; Luk. 23:44-49; Jọn. 19:28-30)

33Ẹnyanwu keleruwho l’ishi, chi jihu l’alị ono l’owhu, mgboko gbazhiawho tsụrikiti jeye l’okeswe urwẹnyashi. 34O belewho l’okeswe urwẹnyashi ono, Jisọsu chia mkpu sụ: “Eloyi! Eloyi! ?Lema sabakutani?” bụ iya bụ: “Chileke mu! Chileke mu! ?Ọo gụnu meru g’o gude ị haa ya nkụnyi mu?”

35Ndu harụ kfụ-geeru l’ẹka ono nụle iya whọ, whẹ sụ: “Unu gebeedaa, l’ọ dụkwa g’ọo Eláyija bẹ l’ọorya-ku.” 36Onye lanụ gbagbụru je ewota sapo tsẹe lẹ mmẹe, shihuru ụka, sapo ono ngụgoo mmẹe ono, o wota iya tsebe lẹ gbaragbara oshi, dụ ogologo mabẹru Jisọsu t’ọ ngụa, sụ tẹ whẹ ngabẹnu maadarụ ?Eláyija l’a-bya ekuzeta iya?

37Jisọsu chishia mkpu ike tubuhu ume.

38Ẹkwa, e gude gechia ime mkpu ẹka ẹnya ẹka eze-ụlo Chileke dụ shilewho l’ishi gbajahụ ẹbo tarakata je akpaa l’alị. 39Onye ishi ojọgu l’achị ndu ojọgu ụkporo ugbo ise, kfụru l’iwhu Jisọsu nteke ono, whụa gẹ Jisọsu chiru mkpu tubuhu ume nno; ọ sụ: “Ọo ezhi-okfu lẹ nwoke-e bụ Nwa Chileke.”

40O nweru ụnwanyi kfụkwaruwho otẹnya l’ẹka ono, ele tẹ whẹ whụkota iwhe l’eme nu. Méri onye Mágudala lị l’ụnwanyi ono. Méri, bụ ne Jósẹsu mẹe Jémusu nshịi lịru iya. Ọ lịkwaru iya whọ mbụ Salómi. 41Ụnwanyi ono, shi etsoje Jisọsu ejeru iya ozhi nteke ọ nọ lẹ Gálili mẹwaro igweligwe ụnwanyi ọdo, tso iya bya Jerúsalẹmu tụkokwaruwho dọru l’ẹka ono chịru ẹnya ye.

Eeli Jisọsu

(Mát. 27:57-61; Luk. 23:50-56; Jọn. 19:38-42)

42-43Nteke ono bụwaru urwẹnyashi. Ọo ya bụ, Jósẹfu onye Arimatíya jekfu Páyileti. Jósẹfu ono bụ onye ndu ikpe tụkoru eyeru ugvu. O shikwawho nteke teru ẹnya leta ẹnya nteke Chileke l’e-goshi l’ọo ya bụ eze. Ọo ya bụ, o gudelewho obu nwoke jekfu Páyileti je aryọo ya t’ọ haa tẹ ya pata odzu Jisọsu je elia, eshi-ọwhu mbọku ono bụwaa mbọku l’aakwakọbeje kwabẹru echile iya ono bụ mbọku ọotuta-ume ndu Ju. 44Ọ dụ Páyileti biribiri shii lẹ Jisọsu mewaru-a nno nwụhu-kebe. Ọ bya ekua onye ishi ojọgu ono jị iya: “?Ọo l’ezhi l’ọ nwụhuwaru?” 45Páyileti nụlewho l’ọnu onye ishi ndu ojọgu ono lẹ Jisọsu nwụhuwaru, ọ sụ Jósẹfu t’o jewaro je apata iya lia. 46Jósẹfu bya atụgbua je anmata ẹkwa ọcha bya apazeta odzu Jisọsu bya egude ẹkwa ọcha ono kwaa ya, je enyebe iya l’ilu, a tụhawaru l’eli eze-ẹwhuru. Ọ bya eswita agbụgaragbu ẹwhuru swichia ọnu ilu ono. 47Méri Mágudala mẹe Méri ne Jósẹsu nọdukwawho whụa ẹka ono, e nyeberu odzu Jisọsu.

16

Jisọsu shi l’ọnwu teta nọdu ndzụ

(Mát. 28:1-8; Luk. 24:1-12; Jọn. 20:1-10)

1Mbọku ọtuta-ume ono galẹwho, Méri Mágudala mẹe Méri ne Jémusu nshịi mẹe Salómi zụkoo mmanụ-ehuhu dụ l’iche l’iche tẹ whẹ je etee ya Jisọsu. 2O rwua l’okọku ọha-ẹnu lẹ mbọku mbụ l’idzu abalị ẹsaa, whẹ jeshia l’ilu ono nteke ẹnyanwu watawaru. 3Whẹ l’ekfu l’ime onwowhe: “?Onye l’a-gbụfuru anyi agbụgaragbu ẹwhuru ono e gude swichia ọnu ilu ono?” 4Nkele ẹwhuru ọbu parụ ẹka mebyi apaa. Whẹ jeshia ọpali ẹnya, a gbụfuwanu ẹwhuru ọbu. 5Whẹ bahụ l’ime ilu ono. Whẹ whụa nwokorọbya nọdu anọdu l’ụzo ẹka-ụtara, yeewho okpo-wula-wula uwe ọcha. Ọ dụ whẹ biribiri, whẹ tsụde egvu.

6Onye ono sụ whẹ: “Unu ba atsụshi egvu. ?Ọ kwa l’ọo Jisọsu onye Názaretu bẹ unu l’achọ, mbụ onye ono a kpọpyaberu l’oswebe? O tetawaru nọdu ndzụ ọdo, ọ tọ nọhekwa l’ẹka-a. Unu lekwa ẹka e shi nyebe iya. 7Unu la ntaa je ekfuru ndu l’etso ụzo iya mẹe Pyita l’o gbeenu vuwaru unu ụzo jeshia Gálili, o noo ẹka unu l’a-whụ iya, bụnua iwhe o kfuhawaru unu.”

8Whẹ lụfuta l’ilu l’ẹka ono gbagbụa lashia. Ọnu kụgbabe-gee whẹ lẹ nwune iya, ẹhu l’anmakwa whẹ whọ papapa. Egvu, whẹ l’atsụ mee tọ dụ onye whẹ kfuru okfu yeru.

9Nteke Jisọsu shilẹwho l’ọnwu teta l’ishi ẹnyangge mbọku mbụ l’idzu ono b’o vu ụzo mee Méri Mágudala vuru ụzo whụa ya, bụ iya bụ nwanyị ono, ọ chịfujeru ọgvu ẹsaa bu iya l’ẹhu. 10Méri ono gbagbụa je ekfuru iya ndu whẹ lẹ Jisọsu shi alịje l’ẹka whẹ dọkoberu, arya ẹkwa iya. 11Méri kfugeeru whẹ l’o tetawaru mẹe lẹ ya whụwaru iya l’ẹnya iya, whẹ te ekweta l’ọo ezhi-okfu bẹ l’ookfu.

12E megekwaa Jisọsu gbaa ụgbugba ọdo byakfuta ụmadzu labọ l’ime ndu l’etso ụzo iya gẹ whẹ l’eje iwhe whẹ l’eje. 13Whẹ gbawhu azụ je ekfuru iya ndu ọwhuna, whẹ te ekwetakwawho l’ọo ezhi-okfu.

Jisọsu l’egoshi ndu l’etsoje iya nụ onwiya

(Mát. 28:16-20; Luk. 24:36-49; Jọn. 20:19-23; Ndu. 1:6-8)

14E megee, ọ bya abyakfuta ụmadzu iri lẹ nnanụ l’etso ụzo iya gẹ whẹ l’eri nri. Ọ taa whẹ ụta sụ whẹ lẹ whẹ bụ ndu ejo obu, bụru ndu l’abọje obu ẹbo, lẹ whẹ te ekwedu l’iwhe ndu whụru iya nụ nteke ya tetaru kfuru bụ ezhi-okfu.

Unu je lẹ mgboko owhu je ekfua okfu Chileke

15Jisọsu sụ whẹ: “Unu jekotagezhia ẹka lile lẹ mgboko-o ya g’ọ ha je ekfukashiaru whẹ ozhi-ọma-a, t’iwhe bụ madzụ kpamụ-kpamụ nụkota iya. 16Onye kwetaru nụ, e -mee ya baputizimu bẹ Chileke l’a-dzọta, ọle onye l’ekwetaa bẹ Chileke l’a-nma ikpe. 17Ndu ọwhu woru onwowhe ye iya l’ẹka bẹ bụ iwhe-awhụrulenya dụ-gee ẹgube-ẹ, whẹ l’a-nọ emekaa bẹ l’ee-gude hụbe whẹ ama. Whẹ l’e-gude ẹwha mụbe Jisọsu chịfutaje ọgvu, gudekwawho ẹwha mu ghajẹe okfu-alị whẹ kfulahaa okfu Ume-Dụ-Nsọ l’egoshi whẹ. 18Whẹ l’a-chịtaje agwọ l’ẹka, ya aadụ iwhe l’oo-me whẹ, nteke bụ lẹ whẹ ngụru m’ọo iwhe l’egbuje madzụ, ọ tọ dụdu iwhe ọ bya l’e-me whẹ, whẹ l’ebyije ndu ẹhu l’adụa mma ẹka, ndu ọbu emehu.”

Jisọsu l’alakfu Chileke

(Luk. 24:50-53; Ndu. 1:9-11)

19Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha, bụ Jisọsu kfugeleruwho yeru whẹ, Chileke wolia ya woba l’imigwe. O je anọdu anọdu l’ẹka-ụtara Chileke. 20Ndu l’etso ụzo iya laa, je ekfukashilahaa ozhi-ọma ono l’ẹka lile. Onye-Nwe-Ọha l’eyeru whẹ ẹka l’ozhi ono, shi l’iwhe-awhụrulenya dụ l’iche l’iche, whẹ l’emekaa egoshi l’ozhi-ọma ono whẹ l’ezhi bụ l’ẹka iya b’o shi. O noo g’ọ dụ.