Ẹkwo

MBỤLEMBU

1

Mbụlembu

1Lẹ mbụlembu nteke Chileke meru igwe mee mgboko, 2bẹ mgboko dabuleruwho whorochangu, to nwe ụgbugba. Ọ bụru mini bẹ jiru ẹka lile, ẹkpuroochi gbakọta l’eli mini ono. Ume Chileke l’erwuwhe l’eli mini ono.

3Ọo ya bụ Chileke sụ: “T’iwhoro ngashịa.” Iwhoro bya angashịa. 4Chileke bya awhụ l’iwhoro ono dụ ree. O wokahu iwhoro ono yẹle ọochi ono dobegee iche iche. 5Chileke gụa iwhoro ono eswe. Ọ gụa ẹkpuroochi ono ẹnyashi. Chi jihu bya asahụ. O noo bụru mbọku nke mbụ.

6Ọo ya bụ Chileke sụ: “T’iwhe nọdu l’echilabọ mini gude nọ-buhu mini ono ẹbo.” 7Tọ dụ iya bụ, Chileke mee ìwhè dobe, ọ nọkahu mini ọwhu dụ l’imeli yẹle ọwhu dụ l’alị ẹbo. Ọ dụ g’o kfuru iya. 8Chileke gụa iwhe ono akpamigwe. Chi jihu bya asahụ. O noo bụru mbọku nke ẹbo.

9Chileke sụ: “Tẹ mini ọwhu dụ lẹ mkpula akpamigwe wụkobe ẹka lanụ, t’eli mgboko fụta iwhe.” Ọ dụ g’o kfuru iya. 10Chileke gụa eli mgboko ono alị; ọ gụa mini ono, wụkoberu ẹka lanụ ono eze-ẹnyimu. Chileke whụ l’ọ dụ ree.

11Ọo ya bụ, Chileke sụ t’alị fushia ụnwu irwu, mbụ iwhe l’eye mebyi mẹe oshi-ọmi yẹle akpụru dụ iya nụ; t’ọwhunonu fushia l’ụdu iya l’ụdu iya. Ọ dụ g’o kfuru iya. 12Alị bya efushia ụnwu irwu, mbụ iwhe l’eye mebyi l’ụdu iya l’ụdu iya mẹe oshi-ọmi, yẹle akpụru dụ iya nụ l’ụdu iya l’ụdu iya. Chileke bya awhụ l’ọ dụ ree. 13Chi jihu bya asahụ. O noo bụru mbọku nke ẹto.

14Chileke sụ: “T’iwhoro ngashịa l’akpamigwe, shi nno kekahu eswe yẹle ẹnyashi. Whẹ egoshije nteke bụ oge iwhe mẹe nteke bụ ujiku owhu mẹe nteke awha gbarụ. 15T’iwhoro, dụ l’akpamigwe ono ngakọta mgboko.” Ọ dụ g’o kfuru iya. 16Chileke bya emee iwhoro labọ, pageeru ẹka. Iwhoro ọwhu ka shii b’o meru t’o chije l’eswe; o mee iwhoro ọwhu ka ọlwa alị t’o chije l’ẹnyashi. Ọ bya emefukwaawho kpokponde. 17Chileke bya edobe whẹ l’akpamigwe t’iwhoro whẹ ngakọta mgboko. 18Tẹ whẹ chije l’eswe mẹe l’ẹnyashi, gude kekahu iwhoro yẹle ẹkpuroochi. Chileke whụ l’ọ dụ ree. 19Chi jihu bya asahụ. O noo bụru mbọku nke ẹno.

20Chileke sụ: “T’anụ, nọ ndzụ ha l’igweligwe kposhia kụru lẹ mini; ẹnu awata owhe ewhewhe l’imeli lẹ mkpula akpamigwe.” 21Ọo ya bụ, Chileke kee eze anụ, bugee l’eze-ẹnyimu mẹe iwhe nọ ndzụ l’ejewhekaa ejewhe l’ụdu iya l’ụdu iya; whẹ bukotaru l’ime mini mẹe ẹnu, l’ewhe ewhewhe l’ụdu iya l’ụdu iya. Chileke bya awhụ l’ọ dụ ree. 22O noo ya, Chileke bya agọru ọnu-ọma nụ iwhe ono g’ọ ha sụ: “Unu zụ̀a azụ̀zù ha l’igwe. Unu zụ-jia mini eze-ẹnyimu; ẹnu azụ-jia mgboko.” 23Chi jihu bya asahụ. O noo bụru mbọku nke ise.

24Chileke sụ: “Tẹ mgboko chịfuta anụ, nọ-gee ndzụ l’ụdu iya l’ụdu iya. T’elwu mẹe anụ, l’awụ l’ẹwho mẹe anụ-ẹgbudu fụshia l’ụdu iya l’ụdu iya.” Ọ dụ g’o kfuru iya. 25Chileke bya emee anụ-ẹgbudu l’ụdu iya l’ụdu iya; mee élwù l’ụdu iya l’ụdu iya; mee anụ, l’awụ l’ẹwho l’ụdu iya l’ụdu iya. Chileke bya awhụ l’ọ dụ ree.

26Tọ dụ iya bụ, Chileke sụ: “T’anyi mee madzụ t’o shia anyi; dụ g’anyi dụ. Tẹ whẹ bụru ishi, l’achị ẹma, nọ l’eze-ẹnyimu, l’achị ẹnu, l’ewhe l’eli mẹe élwù mẹe mgboko l’owhu mẹe iwhe lile, l’awụ l’ẹwho.”

27Ọo ya bụ, Chileke mee madzụ, o shia ya.

Ọ bụru gẹ Chileke dụ bụ g’o meru iya.

Ọ bụru nwoke yẹle nwanyị b’o meru whẹ bụru.

28Chileke gọru ọnu-ọma nụ whẹ sụ whẹ: “Unu zụ̀a azụ̀zù kabaa l’igwe. Unu zụ-jia mgboko bụru ishi iya. Unu bụru ishi, l’achị ẹma, bu l’eze-ẹnyimu mẹe ẹnu, l’ewhe l’eli mẹe iwhe lile, nọ ndzụ, l’ejewhe lẹ mgboko l’owhu.”

29O noo ya, Chileke sụ: “Mu nụwaru unu iwhe l’eye mebyi lẹ mgboko-o mẹe iwhe bụ oshi-ọmi yẹle mebyi iya t’ọ bụru nri unu. 30Anụ, dụkota lẹ mgboko-o mẹe ẹnu, l’ewhe l’eli mẹe iwhe lile l’awụ l’ẹwho; mbụ-zhia iwhe lile, nọ ndzụ e meru dobe lẹ mgboko bẹ mu meru t’irwu oshi bụru nri whẹ.” Ọ dụ g’o kfuru iya. 31Chileke bya awhụ l’iwhe lile, o meru bẹ dụkota-gezhia ree shii. Chi jihu bya asahụ. O noo bụru mbọku nke ishii.

2

1O noo g’e gude kee igwe yẹle mgboko mẹe iwhe lile, dụkota iya nụ.

2O be lẹ mbọku nke ẹsaa; Chileke jekotagezhiwaa ozhi, o shi gude l’ẹka eje. Ọ bụru lẹ mbọku nke ẹsaa ono b’ọ tụtaru ume iwhe lile o meshigbaberu. 3Chileke bya agọru ọnu-ọma nụ mbọku nke ẹsaa ono, mee ya, ọ bụru mbọku dụ nsọ nkele o noo mbọku, ọ tụtaru ume iwhe lile o mekotaru.

Ádamu yẹle Iifu

4Ọ waa g’e gude mee igwe yẹle mgboko nteke e meru whẹ.

Nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke meru mgboko yẹle igwe bẹ 5oshi te eshidu gvuru l’alị; irwu te eshi rwuwaa l’ẹgu, o noo nkele nteke ono bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke l’eteke emedua tẹ mini chịa wụshi lẹ mgboko; madzụ ta anọhaa nteke ono nke ọkobe iwhe l’alị. 6Ọ bụru mini shi l’ime alị bẹ shi anọduje anwụfuta, shi nno agba mini l’alị. 7Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke gude ẹja, shi l’alị kpụa madzụ, bya ekuru ume ndzụ ye iya l’imi; madzụ bụru onye nọ ndzụ.

8Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke gbaa mgbabu lẹ Idẹnu,2:8 Iwhe Idẹnu fụtaru bụ ẹhu-ụtso. l’ụzo ẹnyanwu-awata, woru madzụ ono, ọ kpụru dobe iya t’ọ nọdu iya. 9Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke mee; oshi, dụ-gee ree nke ole ẹnya fushia l’alị ono mẹe oshi, dụ-gee ree nke eriri. Oshi, l’emeje t’a nọdu ndzụ mẹe oshi, l’emeje t’a marụ iwhe dụ ree yẹle iwhe-dụ-ẹji gvukwaruwho l’echi mgbabu ono.

10Ọ bụru l’alị Idẹnu bẹ ọnu-iyi, l’agba mini lẹ mgbabu ono shi asọfuta. Ọnu-iyi ono gbakahụ uzhi ẹno lẹ mgbabu ono. 11Ẹwha ọnu-iyi nke mbụ bụ Pishọnu. Ọ sọ-wheru alị Havila mgburumgburu, mbụ alị mkpọla-ododo. 12Mkpọla-ododo, dụ l’alị ono dụ ree. Etse ọbu, l’eshi mkpọ, bụ bedelọmu dụ iya; ẹwhuru, l’ere ire, bụ onikusu dụkwa iya whọ. 13Ẹwha ọnu-iyi nke ẹbo bụ Gihọnu. Ọ sọ-wheru alị Kushi l’owhu mgburumgburu. 14Ẹwha ọnu-iyi nke ẹto bụ Tigirisu. Ọ sọru laa ụzo ẹnyanwu-awata Ashuru. Ẹwha ọnu-iyi nke ẹno bụru Yufurétisu.

15Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke duta madzụ dobe lẹ mgbabu Idẹnu t’ọ kọje iya iwhe leta iya ẹnya. 16O noo ya, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke tụaru madzụ iwu sụ iya: “Rijekwa akpụru oshi, dụkota lẹ mgbabu-a; m’ị chọo. 17Ọwhu l’ii tii rijedu bụ akpụru oshi, l’emeje t’a marụ iwhe dụ ree yẹle iwhe-dụ-ẹji nkele mbọku, i riru iya bẹ l’ịi-nwụhukwa.”

18O noo ya, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke sụ: “Ọ tọ dụdu ree tẹ madzụ nọdu nwẹkinyi ya. Mu l’e-metaru iya onye n-yemẹka, gbarụ iya nụ.”

19Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke gude ẹja, shi l’alị mee anụmanu mẹe ẹnu, l’ewhe l’eli bya achịtaru iya Ádamu tẹ ya marụ iwhe l’ọo-gụshi whẹ. Ọ bụru ẹwha, Ádamu kuru iwhe lile ono, nọ ndzụ bẹ whẹ watarụ azaza. 20Ọo ya bụ, Ádamu bya agụshia élwù l’owhu mẹe ẹnu, l’ewhe l’eli mẹe anụ-ẹgbudu l’owhu ẹwha.

Ọle Ádamu te enwedu onye n-yemẹka, gbarụ iya nụ, a chọtawaru iya. 21Ọo ya bụ: Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke mee; ole-ụrekukpe mgbẹnya tsụ Ádamu. L’ooku mgbẹnya ono; ọ hata iya ọkpu-ẹgara iya nnanụ, gude anụ ẹhu rwachitawhu iya azụ. 22Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke bya egude ẹgara ono, ọ hatarụ l’ẹhu nwoke ono mee nwanyị, dutaru iya Ádamu.

23Ádamu sụ:

“Nhụu! Onye ọwa-a bụ ọkpu ọwhu shi l’ọkpu mu,

bụru ogwẹhu ọwhu, shi l’ogwẹhu mu.

Iwhe l’ee-ku iya bụ ‘nwanyị’,

o noo nkele e shi l’ẹhu nwoke wofuta iya.”

24O noo iwhe meru nwoke je l’a-ha nna iya haa ne iya, tẹ yẹle nyee ya tụgba; whẹ ẹbo abya atụko bụru onye lanụ.

25Nwoke ono yẹle nyee ya ono tụko gbarụ ọto; iwhere te eme whẹ.

3

Adada madzụ

1Agwọ bụ anụ, shi kakọta ọgba ẹregede l’iwhe bụ anụ-ẹgbudu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke meshiru. Ọ bya ajị nwanyị ono sụ iya: “?Ọ sụru mbụ Chileke t’ọ bọ dụshi akpụru oshi, dụ lẹ mgbabu-a, unu l’e-rije?”

2Nwanyị ono sụ agwọ ono: “Anyi l’e-rijekwa-a akpụru oshi, dụ-gee lẹ mgbabu-a mẹ anyi chọo. 3O chikwa akpụru oshi ọwhu, dụ l’echi mgbabu bẹ Chileke sụru t’anyi be erikwa. Mbụ t’anyi be ejekwa iya ome ẹka ememe owhu; l’anyi -mekwaa ya ẹka bẹ anyi l’a-nwụhukwa.”

4Agwọ ono sụ nwanyị ono: “Ọ tọ dụkwa anwụhu, unu l’a-nwụhu. 5Iwhe mechiaru nụ bụ lẹ Chileke marụ l’unu -ria ya; ẹnya asahụ unu, unu adụ g’ọo Chileke, marụ iwhe dụ ree mẹe iwhe-dụ-ẹji.”

6Nwanyị ono bya elee ẹnya l’akpụru oshi ono, whụ l’ọ dụ ree nke eriri; dụ mma l’ẹnya; l’ọogu ẹgu t’e ria ya marụ iwhe. Ọ wọta iya ria bya anụ ji iya, yẹle iya tụkoru nọdu l’ẹka ono; o rikwawho. 7Ọo ya bụ, ẹnya sahụkota whẹ labọ. Whẹ bya amarụ lẹ whẹ gbagee ọto. Whẹ dzụkobe mkpẹekwo figu nmarụ.

8Whẹ bya anụa ụkporo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke gẹ l’oojewhe lẹ mgbabu ono lẹ geregere urwẹnyashi; whẹ je edomia onwowhe l’azụ oshi, dụ-gee lẹ mgbabu ono tẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ba awhụ whẹ. 9Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke bya agbaku onye nke nwoke oku sụ iya: “?Ọo awe b’ị nọ?”

10Ádamu sụ iya: “Mu nụkwaru ụkporo ghu lẹ mgbabu, egvu tsụlahaa mu nkele mu gba ọto; mu je edomia onwomu.” 11Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “?Oo onye sụru ghu l’ị gba ọto? ?I riwaru akpụru oshi ono, mu sụru t’unu be eri?”

12Ádamu sụ iya: “Ọo nwanyị-a, i doberu mu l’iya l’ẹka-a bẹ nụru mu akpụru oshi ono; mu ria.”

13Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke jịa nwanyị ono sụ iya: “?Ndẹhunu g’ọ nwụru i mee iwhe dụ ẹgube ono?”

Nwanyị ono sụ: “Ọo agwọ bẹ duwhuru mu, mu je eria ya.”

14Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke sụ agwọ ono: “Eshi-ọwhu i meru iwhe dụ nno bẹ:

“Iwhe bụkota élwù mẹe

anụ-ẹgbudu l’owhu

bụlewho gụbedua b’a tụru ọnu.

Ịi-wata ọwu l’ẹwho,

ọ bụru ẹja, dụ l’alị bẹ l’ii-rije,

jeye mbọku l’ịi-nọ-beru.

15Mu l’e-me tẹ gụ lẹ nwanyị-a bụru ọhogu.

Ẹpa ghu yẹle nke nwanyị-a

abụkwaruwho ọhogu.

Ọo-dzọpyabeje ghu ishi,

gụbedua emeka iya iwhe l’ichirukfu-ọkpa.”

16Ọ ghachi sụ nwanyị ono:

“Mu l’e-me t’ọpa ẹwho ime

tsụnukaje ghu l’ẹhu.

O noo gẹ l’ii-jenwujeedaa ẹhu

tẹmenu gụ ezeda nwata.

Ọle emegezhia eli mee alị; ya

agụle ghu-a ẹgu tẹ gụ lẹ ji ghu nọgbabeje,

ọ bụru ji ghu ono l’a-bụru ishi l’ẹka ị nọ.”

17Ọ bya aghachi sụ Ádamu woo ya: “Eshi-ọwhu ị ngabẹru nyee ghu nchị kweta ria akpụru oshi ono, ya buchiru unu eriri bẹ:

“Mu l’e-kwobe iswi ghu tụ alị ọnu.

Ii-jetaje ozhi tagbaa ọnu

tẹmenu gụ adụ ike seta nri l’ii-ri.

Ọ bụru ẹgube ono bẹ l’ii-je iya

jeye mbọku l’ịi-nọ-beru.

18Alị l’a-nọ efushiru ghu ogvu l’uke.

Ya abụru akpụru oshi, shi

l’ẹgu l’a-bụje nri ghu.

19Ii-gbubujeeda ẹwhuru l’iwhu

tẹmenu gụ eria nri,

jeye nteke l’ii-lawhu azụ l’alị,

eshi-ọwhu ọ bụ l’ẹja b’i shi.

Ọo ẹja b’ị bụ.

Ọ bụkwaruwho l’ẹja bẹ l’ii-lawhu azụ.”

20Tọ dụ iya bụ, Ádamu gụa nyee ya ono Iifu, o noo nkele ọo ya l’a-bụ ne ọha l’owhu.

21Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke bya egude akpọ anụ mee ẹkwa yebe Ádamu yẹle nyee ya. 22O noo ya, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke sụ: “Ntaa bẹ madzụ dụwa g’ọo anyịbedua; ọ mawarụ iwhe dụ ree, marụ iwhe-dụ-ẹji. T’a ba ahakwa iya t’ọ wọtafua akpụru oshi, l’emeje t’a nọdu ndzụ; ria nọdu ndzụ tututu-mịmimi.” 23Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke chịfu iya lẹ mgbabu Idẹnu, t’o je akọlahaa iwhe l’alị, bụ ẹka e shi wota ẹja kpụa ya. 24Ọ chịfu-gelewho madzụ lẹ mgbabu ono, o dobegee ojozhi-imigwe, bụ Cherubu l’ụzo ẹnyanwu-awata mgbabu Idẹnu ono; dobe iya ogu-ịgba, l’egbu temutemu; iwhu mẹ azụ t’o cheje ụzo, e shi abahụ l’ẹka oshi ndzụ ono dụ nche.

4

Kenu yẹle Ébelu

1Ádamu yẹle nyee ya Iifu bya azẹe, ọ tsụta ime, nwụa Kenu. Iifu sụ: “Onye-Nwe-Ọha bẹ yewaru mu ẹka, mu nwụa nwa nwoke.” 2E megee, ọ bya anwụtafua Ébelu, ọ bụru nwune Kenu nke nwoke.

Ébelu bụru onye l’akpa igwe atụru, Kenu bụru onye l’akọ okfu. 3O be nteke ọbu; Kenu shi l’iwhe ọ kọtaru l’alị hata gbaarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja. 4Ébelu shi l’atụru ivurụzo, atụru iya nwụshiru hata gbua, butagee ya ẹka ọ nmarụ ẹba gude gbaarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja nkiya. Ébelu mẹe ẹja, ọ gbarụ dụ Onye-Nwe-Ọha ree. 5Ọ jịka ọwhube Kenu mẹe ẹja, ọ gbarụ. Ọo ya bụ, Kenu vọru ọku ghụa ẹhu dzụkfube.

6Onye-Nwe-Ọha sụ Kenu: “?Ọo gụnu meru iwhe ị vọru ọku ghụa ẹhu. ?Ọo gụnu meru ị dzụkfube nno? 7Ọ -bụ l’i meru ree; ?ọo gụnu bụ lẹ mu tege emedu t’ị nwụa ọnochi? Ọ -bụru l’i tii medu ree, makwarụ l’iwhe-dụ-ẹji zẹekwa machịshia onwiya l’ọnu ụlo ghu angarụ ghu. Iwhe l’oose ẹza iya bụ tẹ ya ka ghu ike, ọle kabụkwaa ya ike.”

8Tọ dụ iya bụ, Kenu sụ nwune iya Ébelu tẹ whẹ je l’ẹgu; whẹ jeshia. Whẹ nọdu l’ẹgu l’ẹka ono, Kenu ghakọbe zụ-gude nwune iya ono gbua.

9O noo ya, Onye-Nwe-Ọha bya ajịa Kenu sụ iya: “?Ndẹhunu nwune ghu Ébelu?”

Kenu sụ iya: “Mu ta amakwa. ?Mu l’eche nwune mu eche?”

10Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “?Ọo ẹgube iwhe gụnu b’i meru nno? Gebekwa! Nwune ghu ono, i gburu bẹ mmee ya shikwa l’alị echiku mu lẹ mkpu. 11Ntaa b’ị bụakwa onye a tụru ọnu. Alị ono je l’a-gba ghu ụchi, mbụ alị ono, sarụ ọnu ngụa mmee nwune ghu ono, i gburu. 12Ị -kọo alị bẹ l’ọoto dụdua iwhe ị bya l’e-meta iya. Ịi-nọlewho agba ọso ndzụ ghu, aghawhe mgboko ngvudangvu.”

13Kenu sụ Onye-Nwe-Ọha: “Ntarama-awhụwhu, ị nụru mu bẹ karikwaru mu ẹka. 14Ntaa b’ị chịfuwaru mu l’alị-a, bya emewaa tẹ mu wohajee onwomu ewoha l’ẹka ị nọ. Tẹmenu mu je l’a-nọ aghawhe mgboko ngvudangvu agba ọso ejo-iwhe, mu meru. Mẹ onye kpọ-lwuru mu nụ l’e-gbukwa mu.”

15Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Ọ tọ dụdu nno. O -nwezhiwaru onye gburu gụbe Kenu, a gwata onye ọbu ụgwo iya ugbo ẹsaa.” Onye-Nwe-Ọha bya emee Kenu iwhe-ọhubama, t’ọ bọ dụ onye whụru iya nụ l’e-je iya egbugbu. 16Ọo ya bụ, Kenu lụfu l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, je eburu l’alị Nọdu, dụ l’ụzo ẹnyanwu-awata Idẹnu.

Ẹpa Kenu

17Kenu yẹle nyee ya bya azẹe, ọ tsụta ime nwụa Ínọku. O nweru mkpụkpu, Kenu l’emeta nteke ono, ọ gụa mkpụkpu ono Ínọku, bụ ẹwha nwa iya ono. 18Ínọku nwụta Iradu. Iradu bụru nna Mehujẹlu. Mehujẹlu bụru nna Metushẹlu. Metushẹlu bụru nna Lamẹku.

19Lamẹku lụa ụnwanyi labọ. Onye lanụ l’aza Ada, onye ọwhu l’aza Zila. 20Ada bya anwụta Jabalu. Jabalu bụru iya bụ nna ndu l’akpọbeje ụlo-ẹkwa buru, bụ iya bụ ndu l’akpa élwù. 21Ẹwha nwune iya bụ Jubalu. Yẹbedua bụ nna ndu l’akpọje une, awhụ opu. 22Zila bya anwụtakwawho nwa nwoke, ẹwha iya bụ Tubalu-kenu. Tubalu-kenu bẹ gude ope mẹe igwe kpụshia ngwa-ọru, dụ-gee l’iche l’iche. Nwune Tubalu-kenu ono nke nwanyị bụ Naama.

23O noo ya, Lamẹku sụ unyomu iya:

“Ada gụ lẹ Zila, unu gebe nchị!

Unubẹ unyomu Lamẹku,

unu ngabẹ nchị l’iwhe mu l’ekfu!

Mu gburu madzụ,

l’ọo lẹ o mekaru mu iwhe.

Mu gburu nwokorọbya, meru

iwhe ọnya fụru mu l’ẹhu.

24Ọ -bụru lẹ Kenu b’a gwatarụ

ụgwo ọchi o gburu ugbo ẹsaa,

bẹ nke mbẹdua, bụ Lamẹku

l’a-bụru ugbo ẹsaa ẹsaa ụzo

ụkporo ẹto l’iri l’ẹsaa!”

25O noo ya, Ádamu yẹle nyee ya bya azẹkwawho ọdo, ọ nwụta nwa nwoke, gụa ya Seti sụ: “Chileke nụwaru mu nwa nwoke ọdo, l’a-nọ-chi ẹnya Ébelu, eshi-ọwhu Kenu gburu yẹbedua.” 26Seti nwụtakwawho nwa nwoke, gụa ya Ẹ́noshi. Eshi nteke ono ndiwhe wata oku ẹwha Onye-Nwe-Ọha.

5

Ẹpa Ádamu

1Ọ waa g’e shi deshia ẹwha ẹpa Ádamu ndọwa.

Nteke Chileke meru madzụ b’o meru iya, ọ dụ gẹ Chileke dụ. 2O meru whẹ nwoke lẹ nwanyị, bya agọru ọnu-ọma nụ whẹ, kua whẹ madzụ.

3Ádamu nọlewho ụkporo awha ugbo ishii l’awha iri, ọ nwụta nwa nwoke, dụ g’ọo ya, bya eshikwaa ya whọ. Ọ gụa ya Seti. 4Ádamu nwụ-gee Seti, bya anọfua ụnu awha ugbo labọ. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Seti. 5Mkpakọ awha, Ádamu nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ishii l’awha iri, tẹmenu ọ nwụhu.

6Seti nọlewho ụkporo awha ugbo ise l’awha ise, ọ nwụa Ẹ́noshi. 7Ọ nwụ-gee Ẹ́noshi, bya anọfua ụnu awha ugbo labọ l’awha ẹsaa. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Ẹ́noshi. 8Mkpakọ awha, Seti nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ise l’awha iri l’ẹbo, tẹmenu ọ nwụhu.

9Ẹ́noshi nọlewho ụkporo awha ẹno l’awha iri, ọ nwụa Kenanu. 10Ọ nwụ-gee Kenanu, bya anọfua ụnu awha ugbo labọ l’awha iri l’ise. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Kenanu. 11Mkpakọ awha, Ẹ́noshi nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ise l’awha ise, tẹmenu ọ nwụhu.

12Kenanu nọlewho ụkporo awha ugbo ẹto l’awha iri, ọ nwụa Mahalalẹlu. 13Ọ nwụ-gee Mahalalẹlu, bya anọfua ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo labọ. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Mahalalẹlu. 14Mkpakọ awha, Kenanu nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ise l’awha iri, tẹmenu ọ nwụhu.

15Mahalalẹlu nọlewho ụkporo awha ugbo ẹto l’awha ise, ọ nwụa Járẹdu. 16Ọ nwụ-gee Járẹdu, bya anọfua ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha l’awha iri. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Járẹdu. 17Mkpakọ awha, Mahalalẹlu nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ẹno l’awha iri l’ise, tẹmenu ọ nwụhu.

18Járẹdu nọlewho ụkporo awha ugbo ẹsato l’awha labọ, ọ nwụa Ínọku. 19Ọ nwụ-gee Ínọku, bya anọfua ụnu awha ugbo labọ. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Ínọku. 20Mkpakọ awha, Járẹdu nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ẹsato l’awha labọ, tẹmenu ọ nwụhu.

21Ínọku nọlewho ụkporo awha ugbo ẹto l’awha ise, ọ nwụa Metusela. 22Ọ nwụ-gee Metusela, Ínọku yẹle Chileke bya atụa ọli ụkporo awha iri l’ise. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Metusela. 23Mkpakọ awha, Ínọku nọru bụ ụkporo awha ugbo iri l’ẹsato l’awha ise. 24Ínọku bẹ yẹle Chileke tụru ọli. A nọnyaa, a whụ-beru iya; o noo lẹ Chileke bẹ kutaru iya nụ.

25Metusela nọlewho ụkporo awha ugbo tete l’awha ẹsaa, ọ nwụa Lamẹku. 26Ọ nwụ-gee Lamẹku, bya anọfua ụnu awha l’ụkporo awha ugbo iri lẹ tete l’awha labọ. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Lamẹku. 27Mkpakọ awha, Metusela nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ẹsato l’awha tete, tẹmenu ọ nwụhu.

28Lamẹku nọlewho ụkporo awha ugbo tete l’awha labọ, ọ nwụa nwa nwoke. 29Ọ gụa nwa iya ono Nowa sụ: “Ọo-dụ anyi obu lẹ nsegbu anya-a, anyi l’esegbu onwanyị l’alị-a, Onye-Nwe-Ọha tụru ọnu-a.” 30Lamẹku nwụ-gee Nowa, bya anọfua ụnu awha l’ụkporo awha ugbo tete l’awha iri l’ise. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Nowa. 31Mkpakọ awha, Lamẹku nọru bụ ụnu awha l’ụkporo awha ugbo iri l’ẹsato l’awha iri l’ẹsaa, tẹmenu ọ nwụhu.

32Nowa nọlewho ụnu awha l’ụkporo awha ugbo ise, ọ nwụa Shemu mẹe Hamu mẹe Jafẹti.

6

Ụgbo Nowa

1Tọ dụ iya bụ, madzụ wata ọka shi eje eje lẹ mgboko; l’aanwụshiru whẹ ụnwu-nwada. 2Ụnwu Chileke lee ẹnya whụ l’ụnwu-nwada madzụ l’amakaa ụma; whẹ je ahọta-gee ndu dụ whẹ ree lụlahaa. 3Onye-Nwe-Ọha sụ: “Ume mu ta anọgbuduru madzụ l’ime jeye lẹ gbururu, o noo nkele iwhe madzụ bụ, bẹ bụ anụ ẹhu mmaanụ. Watalẹwho ntaa; iwhe l’ọo-nọ-beje bụ ụkporo awha ugbo ishii.”

4Nteke ono bẹ ndu mkparawa nọkwadu lẹ mgboko; nọdukwa iya whọ kwasẹru. Nteke ono bụru nteke ụnwu Chileke watarụ anọ alarụ ụnwu-nwada madzụ l’ụlo, whẹ nwụshiaru whẹ ụnwu. Ọgbo mkparawa bụ ndu a marụ ẹwha whẹ l’oge ndụ-ichee l’ọkpehu, dụ whẹ nụ.

5Onye-Nwe-Ọha bya elee ẹnya whụ g’ejo-ememe madzụ habe shii lẹ mgboko; l’iwhe l’agbajẹ madzụ l’uche ntekenteke bụ ọriri ome ejo-iwhe. 6Onye-Nwe-Ọha tsọo áwhụ lẹ ya meru madzụ dobe lẹ mgboko; o ghua ya eghu shii l’ime obu. 7Onye-Nwe-Ọha sụ: “Mu l’e-me tẹ madzụ ono, mu meru tọhu lẹ mgboko. Madzụ l’a-tọhu, anụ atọhu, iwhe l’awụ l’ẹwho atọhu, ẹnu l’ewhe l’eli atọhu; o noo nkele ọo awhụ tsọru mu lẹ mu meru whẹ.” 8Ọle Nowa bẹ tụbaru Onye-Nwe-Ọha l’obu.

9Ọ waa bụ akọ ẹhu Nowa.

Nowa bẹ bụ onye, dụ chịriri, bụru onye ụta l’adụa lẹ ndzụ iya lẹ ndu nteke ono yẹle Chileke tụkwaawho ọli. 10Nowa bẹ nwụtaru ụnwegirima unwoke ẹto, ẹwha whẹ bụ Shemu mẹe Hamu mẹe Jafẹti.

11Nteke ono bẹ mgboko mebyishihuwaru l’ẹnya nke Chileke; ọ bụru iwhe ọkpehu bẹ jifutaru iya nụ. 12Chileke bya awhụ gẹ mgboko mebyishihuberu nkele madzụ nọ lẹ mgboko mebyishigewaru onwowhe. 13Ọo ya bụ Chileke sụ Nowa: “Mu chịpyawaru iya l’ime obu mu lẹ mu l’e-me tẹ madzụ l’owhu tọhu, o noo nkele iwhe jiru mgboko bụ iwhe ọkpehu; ọ bụru madzụ bẹ kparụ iya nụ. Sụa, mu l’e-mebyishi madzụ; mebyishia mgboko. 14Ọo ya bụ, gude oshi gofa kụa eze ụgbo, gụ ekebushia ya ekebushi t’o nwegeeru ime mkpu, gụ egude ụ̀nwù dachishia ime iya mẹ azụ iya. 15Ọ waa gẹ l’ịi-kụ ụgbo ono ndọwa: Ogologo iya l’a-dụ ụkporo nji-ẹka ugbo iri l’ise; ọsa iya adụ ụkporo nji-ẹka ugbo labọ lẹ nji-ẹka iri; eli iya adụ ụkporo nji-ẹka ugbo labọ lẹ nji-ẹka iri. 16Gụ akuchia ya akuchi; tukobefua ya iwhe dụ nji-ẹka lanụ l’eli iya. Ii-ye iya mgbo lẹ mgburẹku, kụa ya t’ọ dụ mkpokfu ẹto. 17Mu l’e-me t’utso bya lẹ mgboko bya erigbushikota iwhe nọ ndzụ, nọ lẹ mkpula igweli, mbụ iwhe lile, e meru ememe, l’atụ ume. Iwhe lile, nọ lẹ mgboko l’a-bụru kpurupyata. 18Ọle gụbedua bẹ mu lẹ ghu l’a-gba ndzụ; gụ abahụ l’ụgbo ono; gụ l’ụnwu ghu mẹe nyee ghu mẹe unyomu ụnwu ghu whẹ. 19Gụ ahọo iwhe lile, nọ ndzụ ẹbo-ẹbo okee lẹ nyee; wobata l’ime ụgbo ono; dobe whẹ ndzụ tẹ whẹ nọkube ghu. 20Ẹnu, l’ewhe l’eli l’a-dụ ẹbo-ẹbo l’ụdu iya l’ụdu iya byakfuta ghu; ụnwu anụmanu yẹle anụ, l’awụ l’ẹwho adụkwawho ẹbo-ẹbo l’ụdu iya l’ụdu iya byakfuta ghu; gụ edobekotagezhia whẹ ndzụ. 21Gụ abya ahọo nri l’asalaa ya l’asalaa ya dobe t’ọ bụru nri, unu lẹ whẹ l’e-rije.”

22Nowa mekotagezhia iwhe lile ono ẹgube Chileke sụru t’o mee ya.

7

Utso

1O noo ya, Onye-Nwe-Ọha bya asụ Nowa: “Bahụ l’ime ụgbo ono, gụ lẹ ndibe ghu l’owhu, o noo nkele ọo gụbedua kpụ bụ onye dụ chịriri, mu whụwaru l’ọgbo ọwa. 2Họta anụ, l’ẹte asọ nsọ ẹsaa ẹsaa okee lẹ nyee; l’ụdu iya l’ụdu iya. Gụ ahọta anụ, l’aasọ nsọ ẹbo-ẹbo okee lẹ nyee; l’ụdu iya l’ụdu iya. 3O nokwawho gẹ l’ịi-họta ẹnu ẹsaa ẹsaa oke lẹ nyee; l’ụdu iya l’ụdu iya; dobe whẹ ndzụ lẹ mgboko. 4Ujiku ẹsaa ntaa bẹ mu l’e-me tẹ mini chịgba mgboko; ụkporo abalị ugbo labọ; eswe l’ẹnyashi, gude mebyishikota iwhe lile, nọ ndzụ, mu meru lẹ mgboko.”

5Nowa bya emekotagezhia iwhe lile ono ẹgube, Onye-Nwe-Ọha sụru t’o mee ya.

6Nowa bẹ nọwaru ụnu awha l’ụkporo awha ugbo iri nteke utso ono byarụ lẹ mgboko. 7Nowa yẹle ụnwu iya mẹe nyee ya mẹe unyomu ụnwu iya whẹ bahụ l’ime ụgbo ono gude gbalaarụ utso ono. 8Anụ, l’ẹte asọ nsọ mẹe ọwhu, l’aasọ nsọ mẹe ẹnu mẹe iwhe l’awụ l’ẹwho; 9dụ-gee ẹbo-ẹbo okee lẹ nyee tsoru Nowa bahụ l’ime ụgbo ono, ẹgube Chileke kfuru iya Nowa t’ọ dụ. 10A nọlewho ujiku ẹsaa, utso ono bya lẹ mgboko.

11L’awha kwe Nowa ụnu awha l’ụkporo awha ugbo labọ, g’ọnwa nke ẹbo dụlewho l’abalị iri l’ẹsaa gẹdegede bẹ ọgba mini ime ime alị gbafushihuru; a gụhashia ẹnya mini, dụ l’akpamigwe ghebekota ọnu. 12Igweli chịa mini ebee-ebee lẹ mgboko; ụkporo abalị ugbo labọ, eswe l’ẹnyashi.

13Nowa yẹle ụnwu iya, bụ Shemu mẹe Hamu mẹe Jafẹti mẹe nyee ya mẹe unyomu ụnwu iya whẹ ẹto tụko bahụkota l’ime ụgbo ono mbọku ono. 14Anụ ẹgbudu l’ụdu iya l’ụdu iya mẹe élwù l’ụdu iya l’ụdu iya mẹe iwhe lile, l’awụ l’ẹwho l’ụdu iya l’ụdu iya mẹe ẹnu l’ụdu iya l’ụdu iya, mbụ iwhe lile, furu ẹba; tsoru whẹ bahụ. 15Iwhe lile, e meru ememe, nọ ndzụ, l’atụ ume dụ-gee ẹbo-ẹbo okee lẹ nyee tsoru Nowa bahụ l’ụgbo ono. 16Iwhe bahụru l’ime ụgbo ono bụkota okee lẹ nyee iwhe lile, nọ ndzụ; ẹgube ono, Chileke sụru Nowa t’ọ dụ. E megee; Onye-Nwe-Ọha guchia ụgbo ono; guburu Nowa whẹ ye l’ime iya.

17Utso ono gbakọta ụkporo abalị ugbo labọ lẹ mgboko. Mini ono l’aka shii eje eje, bya etsee ha l’eli; palia ụgbo ono oroke-imeli-imeli, ụgbo ono l’ese l’eli. 18Mini ono l’etselewho kụlakula lẹ mgboko; ụgbo ono l’esewhe l’eli mini ono. 19Mini ono l’etselewho aka shii eje eje lẹ mgboko; tụko ugvu, dụkota igwe lẹ mkpula gbamikota. 20Mini ono bya etsee gude nha-ọkpa iri l’ise kakọta ugvu l’eli. 21Iwhe lile, nọ ndzụ, l’eme ụkporo lẹ mgboko nwụshihukota, mbụ-zhia ẹnu mẹe élwù mẹe anụ-ẹgbudu mẹe iwhe e meru ememe, kụru lẹ mgboko yẹle madzụ. 22Iwhe lile, nọkota l’eli mgboko, nọ ndzụ, l’atụ ume l’imi nwụshihukota. 23Iwhe lile, nọ ndzụ, nọkota lẹ mgboko bẹ Chileke meru tẹ whẹ bụru ọzara-l’ukpo, mbụ-zhia madzụ mẹe anụ mẹe iwhe l’awụ l’ẹwho mẹe ẹnu, l’ewhe l’eli. Ọ bụleruwho Nowa kpụ mẹe iwhe tso iya nọdu l’ime ụgbo ono bẹ wafụru nụ.

24Utso ono dọru lẹ mgboko nọo ụkporo abalị ugbo ẹsaa l’abalị iri.

8

Alala Utso ono

1Ọle Chileke nyatalẹru-a Nowa mẹe anụ-ẹgbudu mẹe élwù ono, whẹ l’iya nọkota l’ime ụgbo ono. Chileke bya emee tẹ whẹrewhere wata ewhewhe lẹ mgboko; mini ono wata alabọ. 2A guchishia ọgba-mini ime ime alị, bya aguchishia ẹnya-mini akpamigwe. Mini ono, l’achị nụ chị-buhu. 3Mini ono l’alabọ-zhiewho lẹ mgboko eje eje. A nọlewho ụkporo abalị ugbo ẹsaa l’abalị iri, mini ono labọwaa shii. 4Ọnwa ẹsaa dụlewho l’abalị iri l’ẹsaa, eze ụgbo ono see je atukoru l’ugvu Araratu. 5Mini ono l’alabọ-zhiewho eje eje jeye l’ọnwa nke iri. Ọ bụru l’abalị mbụ l’ọnwa iri b’e beberu whụa ọnunu-swọngu-swọngu ugvu ono ẹnya.

6A nọlewho ụkporo abalị ugbo labọ; Nowa bya agụhaa windo ụgbo ono, ọ kụru. 7Ọ bya atụhaa egbe-nwọku ẹka, o whefu; je etsoru erwuwhe l’imeli jeye mini ono tashịhu lẹ mgboko. 8Ọ bya atụhaa ndo ẹka, o whefu jeshia t’ọ marụ mini ono; ọ tahụ-gewaru l’eli mgboko. 9Ndo ono ta awhụ ẹka l’ọo-dzọbe ọkpa, o noo nkele mini dụkwadu-a l’eli mgboko. Ọo ya bụ, o whewhu azụ jekfu Nowa l’ụgbo ono. Nowa machịa ẹka nwụta ndo ono nwụba-whu azụ l’ime ụgbo ono. 10Ọ bya anọo ujiku ẹsaa ọdo, o shikwa l’ụgbo ono tụhaa ndo ono ẹka ọdo, o whefu. 11Ndo ono lwata l’urwẹnyashi iya takpụru mkpẹekwo ólivu ọwhuu l’ọnu. Nowa marụ lẹ mini bẹ tahụwaru nụ lẹ mgboko. 12Ọ nọfua ujiku ẹsaa ọdo; ọ tụhaa ndo ono ọdo; o whefu. Ndo ono te ewhewhuhe azụ ọdo lwakfuta iya.

13O be gẹ Nowa gbarụ ụnu awha l’ụkporo awha ugbo iri lẹ nnanụ; g’ọnwa mbụ dụ l’abalị mbụ bẹ mini ono tahụ-gewaru lẹ mgboko. Nowa bya awhụliberu iwhe e gude kuchia ụgbo ono, bya awhụ l’eli mgboko kpọwaru nkụ. 14O be g’ọnwa ẹbo dụ l’ụkporo abalị l’abalị ẹsaa; alị kpọ-gewaa nkụ ree.

15Oo ya bụ, Chileke sụ Nowa: 16“Unu lụfuta l’ime ụgbo ono; gụ lẹ nyee ghu mẹe ụnwu ghu mẹe unyomu ụnwu ghu whẹ, bụ ndu gụ lẹ whẹ tụkoru nọdu. 17Chịfutakota iwhe lile, nọ ndzụ, tso ghu nọdu l’ẹka ono bụ iya bụ ẹnu mẹe anụ mẹwaro iwhe lile, l’awụ l’ẹwho. Chịfuta whẹ tẹ whẹ bya azụshia ụnwu zụ-jia mgboko shi nno kabaa l’igwe.”

18Ọo ya bụ, Nowa bya eshi l’ụgbo ono lụfuta yẹle ụnwu iya mẹe nyee ya mẹe unyomu ụnwu iya, bụ ndu whẹ l’iya tụkoru nọdu. 19Anụ l’owhu mẹe iwhe lile, l’awụ l’ẹwho mẹe ẹnu l’owhu mẹwaro iwhe lile, l’eme ụkporo lẹ mgboko shikota l’ụgbo ono wụfutakota l’ụdu iya l’ụdu iya.

20Nowa bya atụaru Onye-Nwe-Ọha ẹnya-mgbẹja. Ọ họta anụ, l’ẹte asọ nsọ yẹle ẹnu, l’ẹte asọ nsọ, gude gbaarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja ọkpokota-iwhe-ọku l’owhu l’ẹnya-mgbẹja ono. 21Onye-Nwe-Ọha bya anụa mkpọ ngwo-ẹja ono, l’atsọ g’ọo gụnu, o kfua l’ime obu iya sụ: “Mu ta abyadụ l’egudebaa okfu ẹhu madzụ tụa alị ọnu ọdo. Mu makwarụ-a lẹ wata nteke madzụ bụ nwata bẹ iwhe l’ọonoje-zhiawho arị l’obu iya bụlewho ejo-iwhe. Mu ta abyadụ l’emebyishibaa iwhe lile, mu meru ememe, nọ ndzụ ọdo ẹgube-ẹ, mu meru iya.

22“Jeye gẹ mgboko l’a-nọ-beru bẹ

oge ọkobe iwhe l’alị l’a-dụ, oge akpata iya adụ.

Oge oyi l’a-dụ, oge okpomọku adụkwawho.

Ọnanwu l’a-dụ, udzumini adụkwawho.

Eswe l’a-dụ, ẹnyashi adụkwawho.

Ọ tọ byadụ l’a-nọnyaa dubuhu.”

9

Ọgbandzu Chileke yẹle Nowa

1Tọ dụ iya bụ, Chileke bya agọru ọnu-ọma nụ Nowa yẹle ụnwu iya sụ whẹ: “Unu zụ̀a azụ̀zù kabaa l’igwe, unu zụ̀a zụ̀-jia mgboko. 2Ụnwu anụmanu, nọkota lẹ mgboko mẹe ẹnu, l’ewhe l’eli mẹe iwhe lile, l’awụ l’ẹwho mẹe ẹma lile, bu lẹ mini bẹ egvu unu l’e-gudeshije, ẹhu anmakọta whẹ anma nteke whẹ whụru unu. Gẹ whẹ ha b’e yekotaru unu l’ẹka. 3Iwhe lile, nọ ndzụ, l’eme ụkporo l’a-bụru unu nri, oshi-ọmi abụru unu nri. Iwhe ono g’ọ ha bẹ mu nụkotaru unu.

4“Ọle t’unu be erijekwa iwhe nọ ndzụ, bụ iya bụ iwhe mmee nọkwadu l’ẹhu. 5Ndzụ unu bẹ mu l’a-jị ajị iya. Anụmanu -gbua madzụ bẹ mu l’a-jị iya ajị iya. Madzụ -gbua madzụ ibe iya, mu ajịkwaa ya whọ ajị iya.

6“Onye gburu madzụ bẹ

bụkwawho madzụ l’e-gbu yẹbedua.

O noo lẹ Chileke meru madzụ,

ọ dụ gẹ Chileke dụ.

7“A -bya l’unubẹdua, unu zụ̀a azụ̀zù ka l’igwe, unu abakashịhu dzuru mgboko.”

8Chileke bya asụ Nowa yẹle ụnwu iya, bụ ndu whẹ l’iya tụkoru nọdukota: 9“Ntaa bẹ mu l’unu mẹe ẹpa unu ndu ọwhu l’e-je abya l’iwhu gbawarụ ndzụ. 10Iwhe nọ ndzụ, unu lẹ whẹ shi tụko nọdu bẹ mu lẹ whẹ gbakwaruwhọ ndzụ bụ iya bụ: ẹnu mẹe élwù mẹe anụ-ẹgbudu. Iwhe lile ono, unu lẹ whẹ kpakọru shi l’ụgbo fụta, mbụ iwhe lile, nọ ndzụ, e meru eme lẹ mgboko. 11Mbẹdua l’unubẹdua gbaakwaru ndzụ. A ta abyadụ l’e-gudebaa utso rigbushia iwhe nọ ndzụ ọdo. Utso, l’e-mebyishi mgboko-o l’owhu ta abyahẹ l’agbabaa ọdo.”

12Chileke sụ: “Ọ waa iwhe l’a-nọ egoshi ọgbandzu ono, mu l’unu gbarụ mẹe ọwhu mu l’iwhe nọ ndzụ, unu l’iya tụkoru nọdu gbarụ, mbụ ọgbandzu ono, l’a-dụ rwua l’ọgbo ọwhu l’e-je abya l’atatiwhu: 13Mu dobewaru evu-mini mu l’akpamigwe. Ọo-nọ egoshi ọgbandzu ono, mu lẹ mgboko l’owhu gbarụ. 14Nteke mu meru t’igweli kpua ekpukpu, evu-mini fụta l’urwukpu; 15mu anyata ọgbandzu ono, mu l’unu gbarụ mẹe ọwhu mu l’iwhe lile, nọ ndzụ l’ụdu iya l’ụdu iya gbarụ nke ọwhu bụ lẹ mini ta abyadụ l’abyabaa utso bya erigbushia iwhe nọ ndzụ ọdo. 16Iwhe bụ-zhia nteke evu-mini fụtaru l’urwukpu bẹ mu l’a-whụ iya nyata ọgbandzu tututu-mịmimi ono, mụbe Chileke mẹe iwhe nọ ndzụ l’ụdu iya l’ụdu iya, e meru eme lẹ mgboko-o gbarụ.”

17O noo ya, Chileke sụ Nowa: “O noo iwhe l’a-nọ egoshi ọgbandzu ono, mu l’iwhe lile, nọ ndzụ lẹ mgboko-o gbarụ.”

Ụnwu Nowa

18Ụnwu Nowa, shi l’ụgbo ono lụfuta bụ Shemu mẹe Hamu mẹe Jafẹti. Hamu bụ nna Kenanu. 19O noo unwoke ẹto, Nowa nwụtaru ndono. Ọ bụru l’ẹka whẹ bẹ madzụ shi bakashịhu dzuru mgboko l’owhu.

20O noo ya, Nowa bụ onye l’akọ iwhe l’alị. Ọ ya bụ onye ivurụzo kọru mgbu vayịnu. 21O rwua ujiku lanụ, ọ ngụa mmẹe, shi l’akpụru vayịnu iya ono. Ọ wata iya ome l’ẹnya; ọ gbarụ ọto zẹe azẹe l’ụlo-ẹkwa iya. 22Hamu, bụ nna Kenanu je awhụa nna iya l’ẹka ọ gba ọto. O jeje ekfuaru iya unwune iya labọ ọwhu, nọ l’etezhi. 23Ọo ya bụ, Shemu yẹle Jafẹti chịta ẹkwa wukobegee onwowhe l’ukuvu, kpọo l’azụ l’azụ je awhụ-kpua ya nna whẹ ono, gba ọto. Whẹ wochagee iwhu ewocha tẹ whẹ ba awhụ nna whẹ l’ẹka ọ gba ọto.

24Mmẹe ono korohulewho Nowa l’ẹnya, o zhilihu. Ọ bya achọfuta iwhe nwa iya nke nwata meru iya. 25Ọ sụ:

“Kenanu bẹ bụakwa onye a tụru ọnu!

Ọo-bụru ohu, ẹnya kagee

alwalwa l’ẹka unwune iya nọ.”

26Ọ sụkwawho:

“T’e tua Onye-Nwe-Ọha, bụ

Chileke nke Shemu ẹwha!

Tẹ Kenanu bụkwaru ohu Shemu!

27Tẹ Chileke mee tẹ Jafẹti saa ọsa!

Tẹ Jafẹti buru l’ụlo-ẹkwa Shemu!

Tẹ Kenanu bụfukwaruwho ohu iya!”

28G’utso ono byageeru bẹ Nowa nọfuaru ụkporo awha ugbo iri l’ẹsaa l’awha iri. 29Mkpakọ awha, Nowa nọru bụ ụnu awha ugbo labọ l’ụkporo awha ugbo ẹsaa l’awha iri, tẹmenu ọ nwụhu.

10

Ẹpa ụnwu Nowa

1Ọ waa bụ ẹpa ụnwu Nowa, bụ Shemu mẹe Hamu mẹe Jafẹti ndọwa bụ iya bụ ụnwegirima, a nwụshiru whẹ g’utso ono lageeru.

Eri Jafẹti

2Ụnwu Jafẹti bụ Goma, Mégọgu, Madayi, Jávanu, Tubalu, Mẹsheku mẹe Tirasu.

3Ụnwu nke Goma bụ Áshukenazu, Rifatu mẹe Togarama.

4Ụnwu nke Jávanu bụ Elisha, Tashishi, Kítu mẹe Rodu. 5Ndu ono bụkota eri Jafẹti. Ọo l’ẹka whẹ bẹ madzụ shi bakashịhu dzuru agụga eze-ẹnyimu. Ndu nọnu l’ime whẹ bẹ nweru obodo nkewhe mẹe okfu alị nkewhe mẹe ẹnya-uwhu nkewhe.

Eri Hamu

6Ụnwu Hamu bụ Kushi, Íjiputu, Putu mẹe Kenanu.

7Ụnwu nke Kushi bụ Seba, Havila, Sabuta, Raama mẹe Sabuteka.

Ụnwu nke Raama bụ Sheba mẹe Dedanu.

8Kushi bụ nna Nimurọdu. Nimurọdu bẹ bụ onye ojọgu ivurụzo, ọkpehu kakọta l’eliwhe. 9Ọ bụ onye Onye-Nwe-Ọha meru l’ọochi nta achịshi iya ike. Ọo ya meru; a bya l’eekfu; a sụ: “Onye ọwa dụ g’ọo Nimurọdu; onye Onye-Nwe-Ọha meru l’ọochi nta achịshi iya ike.” 10Ẹka o gbuberu ishi ọbu eze iya bụ: Babẹlu mẹe Ẹreku mẹe Akadu mẹe Kalune. Ẹka ono dụkota l’alị Shịna. 11Ọo ẹka ono b’o shi bakashịhu barwua Asiriya. Ọ nọdu iya meta mkpụkpu Nínive yẹle mkpụkpu Rehobotu Ịru mẹe mkpụkpu Kala, 12mẹe mkpụkpu Resenu. Resenu bẹ nọkahuru mkpụkpu Nínive yẹle mkpụkpu Kala, bụ oke mkpụkpu.

13Íjiputu bụ nna ndu Ludu mẹe ndu Anamu mẹe ndu Lehabu mẹe ndu Nafutuhu, 14mẹe ndu Paturọsu mẹe ndu Kasuluhu, bụ ẹka ndu Fílistiya shi futa mẹe ndu Kafụto.

15Kenanu bụ nna Sáyịdonu. Ọ bụru Sáyịdonu bụ ọkpara iya. Kenanu bụkwaruwho nna ndu Hetu, 16mẹe ndu Jebusu mẹe ndu Amọru mẹe ndu Girigashu, 17mẹe ndu Hevu mẹe ndu Arụka mẹe ndu Sinu, 18mẹe ndu Aruvadu mẹe ndu Zémaru mẹe ndu Hámatu.

E megee, ikfu ndu Kenanu bya abakashịhu dzuru ẹka lile. 19Oge alị ndu Kenanu bẹ watarụ lẹ mkpụkpu Sáyịdonu, l’ụzo, e shi eje mkpụkpu Gera, dụ lẹ mgboro mkpụkpu Gaza. O shi l’ẹka ono machịa tụgburu ụzo, e shi eje mkpụkpu Sódomu mẹe Gọmóra mẹe Adama mẹe Zeboyimu, dụ lẹ mgboro mkpụkpu Lesha.

20Ndu ono bụkota eri Hamu. Ndu nọnu l’ime whẹ bẹ nweru ẹnya-uwhu nkewhe mẹe okfu alị nkewhe mẹe obodo nkewhe mẹe mba nkewhe.

Eri Shemu

21Shemu bẹ nwụshikwaruwho ụnwu. Ọo Shemu bụ ochee-oroke ụnwu Iba l’owhu bụ iya bụ ndu Híburu. Ọ buru iya bụ nwune Jafẹti nke ọgurenya.

22Ụnwu Shemu bụ Ílamu, Ashuru, Árufakusadu, Ludu mẹe Arámu.

23Ụnwu nke Arámu bụru Uzu, Hulu, Geta mẹe Mashu.

24Árufakusadu bụ nna Shela. Shela bụru nna Iba.

25Iba nwụtaru unwoke labọ. Ẹwha onye lanụ bụ Pelẹgu;10:25 Iwhe Pelẹgu fụtaru bụ ekekashi. o noo nkele a nwụru iya nteke mgboko kekashiru ekekashi. Ẹwha nwune iya nwoke bụru Jọkutanu.

26Jọkutanu bụ nna Alumodadu, Shẹlefu, Hazamavetu, Jera, 27Hadoramu, Uzalu, Dikila, 28Obalu, Abyimẹlu, Sheba, 29Ofi, Havila mẹe Jobabu. Whẹ bụkota ụnwu Jọkutanu gẹ whẹ ha.

30Whẹ shi lẹ Misha bua jeye lẹ Sefa l’ụzo alị ugvu ugvu ẹnyanwu-awata.

31Ndu ono bụkota eri Shemu. Ndu nọnu l’ime whẹ nweru ẹnya-uwhu nkewhe mẹe okfu alị nkewhe mẹe obodo nkewhe mẹe mba nkewhe.

32Ndu ono kpaa-whuu bụkota o-shi-l’eri ụnwu Nowa. Ndu nọnu l’ime whẹ bẹ nweru ẹka whẹ futaru, nweru mba ẹka whẹ. Ọo l’ẹka whẹ bẹ mba gẹ mba ha shi bakashịhu dzuru mgboko l’owhu g’utso ono lageeru.

11

Ụlo-eli Babẹlu

1Ndu mgboko l’owhu shi ekfukota okfu-alị lanụ, olu-okfu whẹ shi bụru iwhe lanụ. 2O noo ya, ndiwhe bya ejeta rwua ụzo ẹnyanwu-awata, whẹ whụa ẹka dụ barịkiti l’alị Shina; whẹ je ebukobe l’ẹka ono.

3A nọnyaa whẹ sụ ibe whẹ: “Unu bya t’anyi yọo ẹja hụa ya l’ọku hụshia ya ike.” Ọ bụru ẹja, a yọru ayọ bẹ nọ-chiru whẹ ẹnya ẹwhuru. Whẹ wụa ya korota t’ọ bụru nkwo-ẹja. 4Whẹ sụ: “Unu bya t’anyi metaru onwanyị mkpụkpu. T’anyi tụa ụlo-eli, l’e-je asụ-kfuru l’igweli. Ọo ya bụ t’anyi bụru ndu a marụ ẹwha whẹ nke ọwhu anyi l’ẹte ejekashihu dzuru mgboko.”

5Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha nyizeta t’ọ whụ mkpụkpu ono mẹe ụlo-eli ọbu, ụnwu-eliwhe l’atụ. 6Onye-Nwe-Ọha sụ: “Ndu-a bụkwa nnanụ, whẹ nweru okfu-alị lanụ. Ọ wa-a, whẹ l’eme bụkwadu awata bẹ whẹ watarụ iwhe whẹ l’e-bechaa mee. Ọ tọ dụkwa iwhe whẹ tụberu ememe, whẹ l’ẹte emekota. 7Unu bya t’anyi nyize je aghasweshia whẹ olu-okfu, t’iwhe ibe whẹ l’ekfu be edojehe whẹ ẹnya.”

8Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha bya achịkashia whẹ, whẹ dzuru mgboko, whẹ tụ-buhu mkpụkpu ono. 9O noo iwhe meru g’o gude e kua ya Babẹlu, o noo nkele ọo ẹka ono bẹ Onye-Nwe-Ọha ghasweshiru okfu ụnwu-eliwhe l’owhu. Ọ bụru l’ẹka ono bẹ Onye-Nwe-Ọha shi chịkashia whẹ, whẹ jekashihu dzuru mgboko l’owhu.

Wata l’ọgbo Shemu jeye l’ọgbo Ébiramu

10Ọ waa bụ ẹpa Shemu.

Shemu bẹ gbarụ ụkporo awha ise tẹmenu ọ nwụta Árufakusadu. Nteke ono b’a nọwaru awha labọ nkele utso lageeru. 11Ọ nwụ-gee Árufakusadu bya anọfua ụnu awha l’ụkporo awha ugbo ise. Ọ nwụshikwaawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Árufakusadu.

12Árufakusadu nọlewho ụkporo awha l’awha iri l’ise, ọ bụru nna Shela. 13Ọ nwụ-gee Shela bya anọfua ụnu awha l’awha ẹto. Ọ nwụshikwaawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Shela.

14Shela nọlewho ụkporo awha l’awha iri, ọ bụru nna Iba. 15Ọ nwụ-gee Iba bya anọfua ụnu awha l’awha ẹto. Ọ nwụshikwaawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Iba.

16Iba nọlewho ụkporo awha l’awha iri l’ẹno; ọ bụru nna Pelẹgu. 17Ọ nwụ-gee Pelẹgu bya anọfua ụnu awha l’ụkporo awha l’awha iri. Ọ nwụshikwawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Pelẹgu.

18Pelẹgu nọlewho ụkporo awha l’awha iri, ọ bụru nna Rewu. 19Ọ nwụ-gee Rewu bya anọfua ụkporo awha iri l’awha tete. Ọ nwụshikwaawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Rewu.

20Rewu nọlewho ụkporo awha l’awha iri l’ẹbo, ọ bụru nna Sérugu. 21Ọ nwụ-gee Sérugu bya anọfua ụkporo awha iri l’awha ẹsaa. Ọ nwụshikwaawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Sérugu.

22Sérugu nọlewho ụkporo awha l’awha iri, ọ bụru nna Nahọ. 23Ọ nwụ-gee Nahọ bya anọfua ụkporo awha iri. Ọ nwụshikwaawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Nahọ.

24Nahọ nọlewho ụkporo awha l’awha tete, ọ bụru nna Tẹra. 25Ọ nwụ-gee Tẹra, bya anọfua ụkporo awha ise l’awha iri lẹ tete. Ọ nwụshikwaawho unwoke yẹle ụnwanyi tsota Tẹra.

26Tẹra nọlewho ụkporo awha ẹto l’awha iri, ọ bụru nna Ébiramu mẹe Nahọ mẹe Háranu.

27Ọ waa bụ ẹpa Tẹra.

Tẹra bụ nna Ébiramu mẹe Nahọ mẹe Háranu. Háranu bụru nna Lọtu. 28Háranu bẹ vu nna iya Tẹra ụzo nwụhu lẹ mkpụkpu ẹka a nwụru iya, bụ Uru l’alị Kaludiya. 29Ébiramu yẹle Nahọ bya atụko lụa nwanyị. Ẹwha nyee nke Ébiramu bụ Serayi; ẹwha nyee nke Nahọ bụru Milika. Onye nwụru Milika yẹle Isuka bụ Háranu. 30Serayi ta anwụtadu nwa, o noo nkele ọ tọo tsụdu ime.

31O noo ya bụ lẹ Tẹra eduta nwa iya Ébiramu mẹe nwanwa iya Lọtu, bụ nwa nke Háranu. O dutakwawho Serayi, bụ nyee nwa iya, bụ iya bụ nyee Ébiramu. Whẹ tụko gbalihu lẹ mkpụkpu Uru, dụ l’alị Kaludiya jeshia alị Kenanu. Whẹ jeta rwua Háranu; whẹ nọ-kirishia l’ẹka ono.

32Tẹra nọlewho ụkporo awha iri l’awha ise, ọ nwụhu lẹ Háranu.

12

Chileke l’eku Ébiramu

1Onye-Nwe-Ọha bya sụ Ébiramu: “Haa alị ghu; haa ndibe unu; haa ogboduwhu ibe nna ghu; lashia alị, mu l’e-goshi ghu.

2“Mu l’e-me ghu gụ abụru mba, parụ ẹka apaa;

mu agọru ọnu-ọma nụ ghu.

Mu l’e-me t’ẹwha ghu bụru oke ẹwha.

Gụ abụru onye ọnu-ọma l’e-shi l’ẹhu iya erwube ndu ọdo.

3Ndu gọru ghu ọnu bẹ mu l’a-gọru ọnu.

Iwhe bụ ndu tụru ghu ọnu bẹ mu l’a-tụ ọnu.

Mu l’e-shi l’ẹka ghu gọoru ndu mgboko l’owhu ọnu.”

4Ọo ya bụ, Ébiramu tụgbua ẹgube, Onye-Nwe-Ọha kfuru iya. Lọtu tsoru iya. Nteke Ébiramu shi lẹ Háranu lụfu b’ọ gbawarụ ụkporo awha ugbo ẹto l’awha iri l’ise. 5Tọ dụ iya bụ, Ébiramu bya eduta nyee ya, bụ Serayi yẹle Lọtu, bụ nwa nwune iya; gwota arya, whẹ doberu, bya eduta ndu whẹ nwe lẹ Háranu, ọ bụru whẹ ọla alị Kenanu. Whẹ jezhiawho ije jeye whẹ jerwua ẹka ono.

6Ébiramu whẹ bẹ tsoru alị ono jezhiawho ije jeye whẹ jerwua ẹka eze oshi More gvuru lẹ mgboro mkpụkpu Shékemu. Nteke ono bẹ ndu Kenanu bukwadu l’alị ono. 7Onye-Nwe-Ọha byakfuta Ébiramu bya asụ iya: “Ọo ẹpa ghu bẹ mu l’a-nụ alị-a.” Ébiramu bya atụaru Onye-Nwe-Ọha ono, byakfutaru iya nụ ẹnya-mgbẹja.

8Ébiramu whẹ bya eshi l’ẹka ono jeshia alị ugvu ugvu, dụ l’ụzo ẹnyanwu-awata Bẹtelu; je akpọbe ụlo-ẹkwa whẹ. Bẹtelu nọdu whẹ l’ụzo ẹnyanwu-arịba; É-ayị nọdu whẹ l’ụzo ẹnyanwu-awata. Ébiramu tụkwaaruwho Onye-Nwe-Ọha ẹnya-mgbẹja l’ẹka ono, bya akpọ-kua ẹwha iya. 9Ébiramu whẹ palihukwa ije; chebe iwhu l’ụzo echi-ẹgu ọhuda.

Ébiramu larụ alị Íjiputu je eburu

10Tọ dụ iya bụ, mkpẹgu wata ememe l’alị ono; Ébiramu whẹ lashia alị Íjiputu tẹ whẹ je ebuta, o noo nkele mkpẹgu ono l’emeshi ike. 11Whẹ bya l’abahụ l’alị Íjiputu, Ébiramu sụ nyee ya, bụ Serayi: “Mu marụ l’ị bụ nwanyị l’amanụka ụma. 12Ndu Íjiputu -whụle ghu whọ bẹ whẹ l’a-sụkwa l’ị bụ nyee mu. Whẹ egbua mu; haa gụbedua t’ị nọdu ndzụ. 13Sụjekwa l’ị bụ nwune mu nwanyị, nke ọwhu whẹ l’e-meru mu ree l’okfu ẹhu ghu, mẹe tẹ whẹ kwobe iswi ẹhu ghu dobe mu ndzụ.”

14Ébiramu whẹ bahụlewho l’alị Íjiputu, ndu Íjiputu whụ lẹ yẹbe nwanyị l’amashị ụma ike. 15Ndu ozhi Fero whụle iya whọ, whẹ je atụaru Fero ọnu iya. A bya eduta iya jeshia ibe Fero. 16Fero meeru Ébiramu ree l’okfu ẹhu Serayi, bya akpẹe ya atụru yẹle eswi mẹe nyee nkakfụ-ịgara; duru ndu ozhi, unwoke mẹe ụnwanyi nụ iya; kpẹkwa iya whọ ịnya-kamẹlu.

17Ọle Onye-Nwe-Ọha lọru ejo ẹhu-ba-dụ-mma tụ Fero yẹle ndibe iya, l’okfu ẹhu Serayi, bụ nyee Ébiramu. 18Ọo ya bụ, Fero kua Ébiramu sụ iya: “?Ọo ẹgube iwhe gụnu b’i meru mu ẹgube-ẹ? ?Ọo gụnu meru t’ị karụ mu l’ọo nyee ghu? 19?Ọo gụnu meru iwhe ị sụru l’ọo nwune ghu nwanyị; ị haa, mu duta iya gẹ woo l’ọ bụ nyee mu? Aa, lekwa nyee ghu ndọwa. Duta iya t’unu shi ọwhu unu shi!” 20Fero bya asụ tẹ ndu ozhi iya duta Ébiramu dufu. Whẹ dufu yẹle nyee ya mẹe iwhe lile o nwe.

13

Ébiramu yẹle Lọtu kewaru

1O noo ya, Ébiramu yẹle nyee ya mẹe iwhe lile o nwe enwe mẹe Lọtu shi l’alị Íjiputu tụgburu lashia echi-ẹgu ọhuda. 2Nteke onoya bẹ Ébiramu nwewaru élwù; nweru mkpọla-ọcha; nweru mkpọla-ododo; nweshia ya ike.

3Whẹ bya eshi l’echi-ẹgu ọhuda ono palihu ije. Whẹ jezhiawho gẹ whẹ l’eje jeye whẹ rwua Bẹtelu, bya adawhu azụ l’ẹka ono, whẹ vu ụzo kpọbe ụlo-ẹkwa whẹ; ẹka ọbu bẹ dụ l’echilabọ Bẹtelu yẹle É-ayị; 4mbụ ẹka ono, Ébiramu tụru ẹnya-mgbẹja, nọdu iya kpọ-kua ẹwha Onye-Nwe-Ọha.

5O noo ya, ọwhube Lọtu, bụ onye yẹle Ébiramu lị l’ije ono bẹ nwekwaruwho igwe-atụru mẹe igwe-eswi mẹe ụlo-ẹkwa nkiya. 6Alị ono ta asụhe whẹ labọ ebubu. Nkele élwù whẹ kwatarụ paa ẹka apaa nke ọwhu bụ lẹ whẹ ta anọkotahedu l’ẹka lanụ. 7Ọo ya bụ, ụswo daarụ ndu l’echeru Ébiramu élwù yẹle ndu l’echeru Lọtu nkiya. Nteke ono bẹ ndu Kenanu mẹe ndu Pẹ́rezu shi bukwaduru l’alị ono. 8Ébiramu bya asụ Lọtu: “Be ekweshinu t’ụswo daarụ mu lẹ ghu; ya eje adarụ ndu l’echeru ghu élwù yẹle ndu l’eche nke mbẹdua; eshi-ọwhu mu lẹ ghu bụ abụbu. 9?Ọ kwa l’ị tụkowaru alị ọbu g’ọ ha whụkota? T’anyi ba akwọkfuheru l’ẹka lanụ. Hatazhiawho ẹkiya ọwhu dụ ghu ree je eburu. Ọ -bụru l’ị hatarụ ẹka-ịcha, mu alashia ẹka-ụtara; nteke bụ l’ị hatarụ ẹka-ụtara, mu alashia ẹka-ịcha.”

10Lọtu bya apalia ẹnya imeli whụ lẹ nsụda Jọ́danu bẹ nweru mini ree-ree-ree; m’a tụgburu Zowa; ẹka ono l’owhu dụlewho g’ọo mgbabu Onye-Nwe-Ọha, dụkwawho g’ọo alị Íjiputu. Nteke ono bẹ Onye-Nwe-Ọha l’ẹteke emebyidua alị Sódomu yẹle Gọmóra. 11Tọ dụ iya bụ, Lọtu hata nsụda Jọ́danu l’owhu, bya atụgburu lashia ụzo ẹnyanwu-awata nsụda ono. Ọ bụru iya bụ l’ụmadzu labọ ono ekewaa. 12Ébiramu buru l’alị Kenanu; Lọtu je eburu lẹ mkpụkpu l’ime mkpụkpu, dụ-gee lẹ nsụda ono. Ọ kpọ-zhiawho ụlo-ẹkwa iya jeye alị Sódomu. 13O noo ya, ndu Sódomu bụ ndu l’eme ejo-ememe; iwhe-dụ-ẹji, whẹ l’emegbabe Onye-Nwe-Ọha paa ẹka.

14Gẹ Lọtu kewafugeeru onwiya l’ẹka Ébiramu bẹ Onye-Nwe-Ọha sụru Ébiramu: “Palia ẹnya ghu imeli, shi l’ẹka ono, ị nọ lee ẹnya l’ụzo isheli; gụ elee l’ụzo ọhuda; gụ elee l’uzo ẹnyanwu-awata; gụ elee l’ụzo ẹnyanwu-arịba. 15Alị lile, ị whụru bẹ mu l’a-nụ gụ l’ẹpa ghu t’ọ bụru nkunu jeye lẹ gbururu. 16Mu l’e-me t’ẹpa ghu ha g’ọo ẹja dụ l’alị, nke ọwhu bụ l’onye dụ ike gụta ẹja, dụ l’alị bẹ l’a-dụ ike gụta ẹpa ghu l’ọgu. 17Jegbakota alị ono l’ogologo mẹe l’uswe. O noo nkele ọo ghu bẹ mu l’a-nụkota iya.”

18Ọo ya bụ, Ébiramu whọta ụlo-ẹkwa iya, je eburu lẹ mgboro eze oshi Mamure, dụ lẹ Hiburọnu. Ọ nọdu l’ẹka ono tụaru Onye-Nwe-Ọha ẹnya-mgbẹja.

14

Ébiramu l’adzọta Lọtu

1O be nteke ọbu, Amurafẹlu, bụ eze ndu Shịna mẹe Ariyọku, bụ eze ndu Élasa mẹe Kedolawoma, bụ eze ndu Ílamu mẹe Tidalu, bụ eze ndu Goyimu chịta ndibe whẹ l’ẹhu l’ẹhu jeshia ọgu. 2Ọ bụru Bira, bụ eze ndu Sódomu mẹe Birisha, bụ eze ndu Gọmóra mẹe Shinabu, bụ eze ndu Adụma mẹe Shemiba, bụ eze ndu Zeboyimu mẹe eze ndu Bela bụ iya bụ Zowa bẹ whẹ jekfuru ọgu ọbu. 3Ndu nke ikpazụ-a bya atụgba nnanụ chịta ndibe nkewhe l’ẹhu l’ẹhu jekfushia ndu ọwhu ọgu lẹ nsụda Sidimu, bụ iya megeeru bụru Eze-ẹnyimu Únú. 4Iwhe kparụ ọgu ono bụ lẹ whẹ nọkotaru awha iri l’ẹbo l’ẹka Kedolawoma; o rwua l’awha nke iri l’ẹto iya, whẹ kwefuru iya ike.

5O be l’awha nke iri l’ẹno iya; Kedolawoma yẹle ndu eze ono, whẹ l’iya tụgbaru tụgbua jeshia Ashiterọtu Kanemu je alwụ-gbua ndu Refa; jeshia Hamu je alwụ-gbua ndu Zúzu; jeshia Shave Kiriyatayimu je alwụ-gbua ndu Emimu. 6Whẹ bya ejeshia alị ugvu ugvu ndu Siye je alwụ-gbua ndu Họru, lwụa whẹ jeye lẹ Ẹ́lu-paranu, dụ ọwaa echi-ẹgu. 7Whẹ bya atsuwhu azụ jeshia Enu Mishipátu bụ iya bụ Kádẹshi je alwụtakota alị ndu Amalẹ́ku kpaa-whuu, bya alwụ-gbua ndu Amọru, bu lẹ Hazazọnu-tama.

8Tọ dụ iya bụ, eze ndu Sódomu mẹe eze ndu Gọmóra mẹe eze ndu Adụma mẹe eze ndu Zeboyimu mẹe eze ndu Bela bụ iya bụ Zowa, wụfuta jeshia nsụda Sidimu tẹ whẹ lẹ ndu ọwhu kpọgba iwhu. 9Ndu whẹ kpọru iwhu bụ Kedolawoma, bụ eze ndu Ílamu mẹe Tidalu, bụ eze ndu Goyimu mẹe Amurafẹlu, bụ eze ndu Shịna mẹe Ariyọku, bụ eze ndu Élasa. Ndu eze ẹno tso ndu eze ise ọgu. 10Nsụda Sidimu bẹ bụ iduma korota nkụchi. O be gẹ ndu eze Sódomu yẹle nke ndu Gọmóra yeru ọkpa l’ọso agbalashị, whẹ nwulahu l’iduma ono. Ndu ọwhu whọduru nụ gbarụ lashia l’ugvu ugvu je anọdu. 11Ndu eze ẹno whọ, bụ ọhogu whẹ bya atụko arya ndu Sódomu mẹe nke ndu Gọmóra ono mẹe nri whẹ gwokota tụgbua. 12Whẹ kpụtakwawho Lọtu, bụ nwa nwune Ébiramu, bu lẹ Sódomu; gwota arya iya tụgburu.

13Onye lanụ, gbalaru nụ bya ekfuaru iya Ébiramu onye Híburu. Ébiramu bẹ bu lẹ mgboro eze oshi Mamure. Mamure bụkwanu onye Amọru bụru nwune Ẹshukolu yẹle Ana. Ndu ono bẹ whẹ lẹ Ébiramu tụgbaru bụru nnanụ. 14Ébiramu nụlewho l’abụbu iya b’a kpụru l’ọgu, o kua unwoke iya ụkporo madzụ ugbo iri l’ise l’ụmadzu iri l’ẹsato, bụ ndu a nwụru l’ibe iya, e zhiru gẹ l’aalwụje ọgu. Whẹ chịpyabe ndu ono gbakfu whẹ lẹ Danu. 15O rwua l’ẹnyashi iya Ébiramu kekashia unwoke iya ono gẹ whẹ l’e-shi lwụshi ndu ono ọgu. Unwoke Ébiramu ono lwụ-gbua whẹ, chịa whẹ ọso jeye lẹ Hoba, dụ l’isheli Damásukọsu. 16Ébiramu shi nno natawhu arya ono, ndu ono kwatarụ azụ, bya edulata abụbu iya ono, bụ Lọtu mẹe arya iya mẹe ụnwanyi mẹe ndu whẹ kpụtakotaru.

17Ébiramu lwụ-gbugee Kedolawoma yẹle ndu eze ono, whẹ l’iya tụgbaru; ọ lwatashia. Eze ndu Sódomu fụta bya agbata iya ndzuta lẹ nsụda Shave, mbụ ẹka ono, l’eekuje Nsụda Eze.

18O noo ya, Melikízedeku, bụ eze ndu Sélẹmu wotaru Ébiramu buredi yẹle mmẹe. Melikízedeku bụ onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, bụ Ọkalibe-Kangokotaru-Nu. 19Ọ gọru ọnu-ọma nụ Ébiramu sụ:

“Tẹ Chileke, bụ Ọkalibe-Kangokotaru-Nu

gọru ọnu-ọma nụ gụbe Ébiramu!

Mbụ Chileke bụ iya meru igwe mee mgboko.

20T’e tua Chileke, bụ Ọkalibe-Kangokotaru-Nu ẹwha!

Mbụ onye ono, woru ndu ọhogu ghu ye ghu l’ẹka!”

Ébiramu wota ụzo-lanụ-l’ụzo-iri, shi l’iwhe lile, ọ lwụtaru l’ọgu nụ iya.

21Eze ndu Sódomu sụ Ébiramu t’ọ nụ yẹbedua ndu ọwhu bụ madzụ, gwota ọwhu bụ arya woru.

22Ébiramu sụ eze ndu Sódomu: “Mu paliakwaru ẹka mu imeli ribuaru Onye-Nwe-Ọha nte, mbụ Chileke ono, bụ Ọkalibe-Kangokotaru-Nu; onye meru igwe mee mgboko; 23l’ọ tọ dụdu iwhe bụ iwhe ghu, mu l’e-wota; oberu ọ bụru oghu mmaanụ, m’ọ bụ eri akpọkpa, nke ọwhu l’ịi-tị sụkwanu l’ọo ghu meru Ébiramu, ọ baa eze. 24Ọ tọ dụdu iwhe mu bya l’e-wota mebe iya iwhe ẹka mu, gbahaa ọwhu ndu nkemu riwaru eriri. Obenu lẹ Ana mẹe Ẹshukolu mẹe Mamure bụ ndu ono tso mu jee ije ono bẹ l’a-nata oke iwhe rwuberu whẹ nụ.”

15

Ọgbandzu Chileke yẹle Ébiramu

1E megee; Ébiramu bya anọdu l’ọwhulenya nụa olu-okfu Onye-Nwe-Ọha g’ọ sụru iya:

“Ba tsụkwa egvu Ébiramu.

Ọo mbẹdua bụ onye

l’egbochitaje ghu nụ.

Obunggo ghu l’a-pa mebyi ẹka.”

2Ébiramu sụ iya: “Gụbe Nnajị-Ọha, bụ Onye-Nwe-Ọha, ?ọo gụnu ọdo bẹ l’ịi-nụ mu lẹ mụbe onye gba ẹka nwa. Onye l’e-megee nweru iwhe mu bụ Eliyéza, bụ onye Damásukọsu?” 3Ébiramu sụkwawho: “Ntaa gẹ l’ịitii nụa mu nwa, ọ nụ iya bụ l’ọo ohu, a nwụru l’ibe mu l’e-bekochaa nweru iwhe mu.”

4Tọ dụ iya bụ, olu-okfu Onye-Nwe-Ọha bya adaarụ iya ọdo sụ: “Ọ tọkwa Eliyéza l’e-nweru iwhe ghu. Ọ kwa nwa nwoke ọwhu shi ghu l’ẹhu l’e-nweru iwhe ghu ono.” 5Onye-Nwe-Ọha bya eduta Ébiramu lụfu etezhi sụ iya: “Paliada ẹnya imeli lee l’akpamigwe. Gụa kpokponde, dụ iya nụ ọgu, m’ọ -bụru l’ịi-dụ ike gụkota iya.” Sụ iya: “O noo g’ẹpa ghu l’a-ha ndono.”

6Ébiramu kweta nke Onye-Nwe-Ọha. Ọ gụaru iyẹ ya l’ọdu chịriri.

7Onye-Nwe-Ọha sụkwa iya whọ: “Ọo mbẹdua, bụ Onye-Nwe-Ọha ono, dufutaru ghu nụ lẹ mkpụkpu Uru, dụ l’alị Kaludiya tẹ mu nụ ghu alị-a t’ọ bụru nkeghu.”

8Ébiramu sụ: “Gụbe Nnajị-Ọha, bụ Onye-Nwe-Ọha, ?ndẹe gẹ mu l’e-me marụ l’ọo mu l’e-nweru alị-a?”

9Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Kpụtaru mu nwada eswi mẹe nwada eghu mẹe ebyila, gbageeru awha ẹto ẹto yẹle kparakụ mẹe ndukfu-aka.”

10Ébiramu bya atụko iwhe ono g’ọ ha wojeru iya, kpọjahugee ya ẹbo-ẹbo, woru ibiribe iya dobe whẹ chekogee iwhu. Ọle ọwhube ẹnu bẹ l’ọoto kpọjahudua ẹbo. 11Ẹnu, l’erije anụ whezeta bya tẹ whẹ vụkaa anụ ono, Ébiramu chịfu whẹ.

12Ẹnyanwu rịbadelewho l’ishi, mgbẹnya tsụru Ébiramu, o kuru mgbẹnya ono kumia ya ekumi. Oke ẹkpuroochi, l’eye egvu gbapyabẹ iya. 13Onye-Nwe-Ọha bya asụ iya: “T’o doo ghu ẹnya ree l’ẹpa ghu bẹ l’e-megee laa alị, l’abụa nkewhe je abụru mbyambya. Whẹ l’a-bụ ohu l’ẹka ono; a kpaa whẹ ẹhu ụnu awha gberegedegemu. 14Ọle mba ono, whẹ l’a-bụ ohu whẹ ono bẹ mu l’a-nụkwanu chịikfuu. E megekwaaro, whẹ evuru l’ishi parụ l’ẹka fụta l’ẹka ono. 15A bya lẹ gụbedua; ịi-ka nka kagbịrihu akagbịrihu. Ọo lẹ nka bẹ l’ee-li ghu, gụ alakfu ndụ-ichee ghu whẹ l’ẹhu-guu. 16Ẹpa ghu whẹ ọgbo nke ẹno bụ whẹ l’a-lwawhu azụ l’ẹka-a nkele ntaa bẹ iwhe-dụ-ẹji, ndu Amọru l’eme teke erwudua gẹ mu l’a-chịfu whẹ l’alị ono.”

17Ẹnyanwu nyịhulewho, ọochi bya agba; ite ọbu, ọku l’enwu, ẹnwuru l’akpụ iya tụlaa yẹle oryọku ọbu, l’enwu whowhowho, byalẹkwawho bya aghajaa ibe anụ ono ẹbo. 18Onye-Nwe-Ọha yẹle Ébiramu gbaa ndzụ mbọku ono. Ọ sụ iya: “Ọo ẹpa ghu bẹ mu nụru alị-a; watalẹwho l’ẹnyimu Íjiputu jeye l’ẹnyimu Yufurétisu 19Mbụ alị ndu Kenu mẹe alị ndu Kenizu mẹe alị ndu Kadumọnu; 20mẹe alị ndu Hetu mẹe alị ndu Pẹ́rezu mẹe alị ndu Refa; 21mẹe alị ndu Amọru mẹe alị ndu Kenanu mẹe alị ndu Girigashu mẹe alị ndu Jebusu.”

16

Hega yẹle Ishimẹlu

1O noo ya, Serayi, bụ nyee Ébiramu tẹke anwụtaduaru iya nwa. Serayi nwekwanuru nwamgbọko Íjiputu, bụ ohu iya, l’aza Hega. 2Ọo ya bụ, Serayi sụ Ébiramu: “Eshi-ọwhu Onye-Nwe-Ọha gbochiwaru mu ọnwuta ụnwu, jekwa tẹ gụ l’ohu mu zẹe t’a marụ mu l’e-shi iya l’ẹka nweru nwa.”

Ébiramu kweta iwhe Serayi kfuru iya. 3Ébiramu buwaru awha iri l’alị Kenanu tẹmenu nyee ya Serayi dee ya Hega t’ọ lụa, mbụ nwamgbọko Íjiputu ono, bụ ohu iya. 4Ébiramu wata anọ alarụ Hega l’ụlo, ọ tsụta ime.

Ọ malẹruwho lẹ ya dụwaa ime; o kolahaa nwanyị, nwe iya nụ ọkpa l’ishi. 5Serayi sụ Ébiramu: “T’ejo-iwhe-e, l’eeme mu tukokwaru ghu l’ishi. Mu dutaru ohu mu dee ghu; ọ malẹruwho l’ọ dụ ime; t’ọ dụhe iwhe ọ gụbekwaduru mu. Tẹ Onye-Nwe-Ọha kpee mu lẹ ghu ikpe.”

6Ébiramu sụ Serayi: “Ohu ghu nọkwa ghu l’ọbochi-ẹka. Mee ya iwhe dụ ghu ree.” Serayi melahaa Hega mmegbu; metabe iye ya nke ọwhu a nọnyaaru Hega gbalaa.

7Tọ dụ iya bụ, ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha whụa Hega lẹ mgboro ọgba-mini, dụ l’echi-ẹgu, mbụ ọgba-mini, dụ l’ụzo ono, e shi eje Shu. 8Ọ sụ iya: “Hega; ohu Serayi; ?i shi awe eje awe?”

Hega sụ iya: “Mu l’agbalaru nwanyị nwe mu nụ, bụ Serayi.”

9Ojozhi-imigwe ono, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Dawhu azụ lakfu nwanyị ono, nwe ghu nụ je ewozeta onwoghu alị meje iwhe ọ sụru t’i mee.” 10Ojozhi-imigwe ono bya asụ iya: “Mu l’e-me t’ẹpa ghu kabaa l’igwe bụru agụta agụta.”

11Ojozhi-imigwe ono, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha sụ iya:

“I dụ ime, i je l’a-nwụ nwa nwoke.

Iwhe l’ịi-gụ iya bụ Ishimẹlu.16:11 Iwhe Ishimẹlu fụtaru bụ Chileke l’anụje.

O noo nkele Onye-Nwe-Ọha

nụwaru ẹkwa, l’ịirya nke

iwhe-ọtsulanu byarụ ghu nụ.

12Ndzụ iya l’a-bụ ndzụ nkakfụ-ịgara ọswa.

Onyenọnu bẹ l’ọo-nọ etso okfu,

onyenọnu etsokwawho yẹbedua okfu.

Yẹle unwune iya abụru

aghamẹhu dụru onwowhe.”

13Hega gụa Onye-Nwe-Ọha ono, shi ekfu eyeru iya ono Ẹ́lu-rọyi bụ iya bụ Chileke, ẹnya iya dụ l’ẹka iya nọ, nkele Hega bẹ sụru lẹ ya whụru onye ẹnya iya dụ l’ẹka iya nọ. 14O noo iwhe meru a gụa wẹlu, nọ iya nụ Ọ-nọ-ndzụ-ele-mu-ẹnya.16:14 Iwhe ẹwha ono bụ lẹ Hiburu bụ Byiye-lahayi-rọyi. Wẹlu ono bẹ nọ l’echilabọ Kádẹshi yẹle Berẹdu.

15E megee, Hega nwụaru Ébiramu nwa nwoke. Ébiramu gụa nwata ono, Hega nwụru iya Ishimẹlu. 16Ébiramu bẹ gbawarụ ụkporo awha ugbo ẹno l’awha ishii nteke Hega nwụtaru iya Ishimẹlu.

17

Ọgbandzu, e gude obu ugvu gbaa

1Ébiramu gbalẹwho ụkporo awha ugbo ẹno l’awha iri lẹ tete, Onye-Nwe-Ọha byakfuta iya bya asụ iya: “Ọo mbẹdua bụ Chileke, bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike. Tsoje mu t’ụta ba adụ lẹ ndzụ ghu. 2Mu l’e-me t’ọgbandzu mu lẹ ghu vuru ire. Mu l’e-me t’ị ha l’igweligwe l’ọnogu.”

3Ébiramu daa kpube iwhu l’alị. Chileke sụ iya: 4“Lee ọgbandzu mu lẹ ghu ndọwa: Ịi-bụ nnajị mba, ha l’igweligwe. 5A ta abyadụ l’e-kubaa ghu Ébiramu ọdo. Ẹwha ghu l’a-bụ Ébirihamu; o noo lẹ mu mewaru ghu nnajị mba, ha l’igweligwe. 6Mu l’e-me ghu t’ị zụ̀a azụ̀zù shii; mu eshi l’ẹhu ghu meta mba, dụ l’iche l’iche; ndu eze eshi ghu l’ẹhu fụta. 7Mu l’e-me t’ọgbandzu ono shihu ike bụru ọgbandzu, l’a-nọ jeye lẹ gbururu. Ọo-bụ ọgbandzu mu lẹ ghu mẹe ẹpa ghu, bụ ndu ọwhu l’eje abya l’atatiwhu; lẹ mu l’a-bụ Chileke ghu; bụru Chileke ẹpa ghu whẹ ono, l’eje abya l’atatiwhu. 8Alị Kenanu l’owhu, mbụ ẹka ono unu bụ nlwamụnlwa ntaa bẹ mu l’a-nụ gụ l’ẹpa ghu t’ọ bụru nkunu jeyewaro lẹ gbururu; mu abụru Chileke ẹpa ghu whẹ ono.”

9Chileke bya asụ Ébirihamu: “A bya l’ẹka gụbedua nọ, dobekwa ọgbandzu mu ono gụ l’ẹpa ghu whẹ ono, l’eje abya l’atatiwhu, shi l’ọgbo rwua l’ọgbo. 10Ọ waa ọgbandzu mu ọbu, gụ l’ẹpa ghu whẹ ono, l’eje abya l’atatiwhu l’e-dobe ndọwa: Iwhe bụ nwoke l’ibe unu l’e-buje ugvu. 11Gụbedua l’e-bu ugvu bufu akpapyị t’ọ bụru iwhe-ọhubama, l’egoshi ọgbandzu ono, dụ l’echilabọ mu lẹ ghu. 12Iwhe bụ nwa nwoke, a nwụru l’ibe ghu, ọ nọwaa ujiku ẹsato b’e bufutaje ugvu; o je l’a-dụ nno shi l’ọgbo rwua l’ọgbo, mbụ je akpakọta l’onye bụ ohu, a nwụru l’ibe ghu mẹe l’onye bụ ohu e gude okpoga zụta l’ọha ọdo, l’ẹte abụa ẹpa ghu. 13Nwoke nọnu b’e bufutaje ugvu; m’a nwụru iya l’ibe ghu-o; m’e gude okpoga zụta iya-o. Ọo ya bụ l’ọo ugvu ono, whẹ l’e-bu l’a-dụ whẹ l’ogwẹhu egoshi l’ọgbandzu mu ono l’a-nọ jeye lẹ gbururu. 14Nwoke, vu akpapyị, t’obu ugvu bufu akpapyị ọbu, tẹ ndibe whẹ kefukwa iya l’oke t’ọ bọ bụhe onye nke whẹ; l’onye ọbu mebyiakwaru ọgbandzu mu.”

15Chileke bya asụ Ébirihamu: “A bya l’ẹka nyee ghu Serayi nọ, be ekuhekwa iya Serayi ọdo. Ẹwha iya l’a-bụ Séra. 16Mu l’a-gọru ọnu-ọma nụ iya; mu eshi l’ẹhu iya nụ ghu nwa nwoke. Mu l’a-gọru ọnu-ọma nụ iya; ya abụru ne mba, dụ l’iche l’iche; ndu eze ndiwhe eshi iya l’ẹhu fụta.”

17Ébirihamu daa kpube iwhu l’alị chịshia ọchi sụ onwiya: “?Ọo mụbe nwoke, gbawarụ ụkporo awha ugbo ise gbee bụru ntaa bẹ l’aa-gbẹe nwụtaru mu nwa? ?tọo Séra whọ, gbawarụ ụkporo awha ugbo ẹno l’awha iri l’a-bya anwụta nwa ntaa?” 18Ébirihamu sụ Chileke: “Byiko, tẹ ndzụ dụnu ọwhube Ishimẹlu t’i leta iya ẹnya!”

19Chileke sụ iya: “Mu kwetaru-a; l’ọ lẹ nyee ghu Séra l’a-nwụtaru ghu nwa nwoke. Iwhe l’ịi-gụ iya bụ Áyiziku. Mu l’e-me ọgbandzu mu t’o shihu ike l’ẹhu iya mẹe l’ẹhu ẹpa iya, bụ ndu ọwhu l’etso iya l’azụ; mbụ ọgbandzu l’a-nọ jeye lẹ gbururu. 20A bya l’ẹka Ishimẹlu nọ, mu nụwaru iwhe i kfuru. Mu l’a-gọru ọnu-ọma nụ iya mee ya t’ọ zụ̀a azụ̀zù ha l’igwe l’ọnogu. Ọo-bụ nna ndu ishi iri l’ẹbo; mu emee ya t’ọ bụru mba, parụ ẹka. 21Ọle ọgbandzu mu-a bụkwanu l’ẹhu Áyiziku bẹ mu l’e-me iya, ya eshihu ike; mbụ onye ono, Séra l’a-nwụtaru ghu ẹgube ntaa akele.” 22Chileke yẹle Ébirihamu kfugbabegee, ọ ngụ-lihu haa Ébirihamu tụgbua.

23Mbọku ono gẹdegede bẹ Ébirihamu dutaru nwa iya Ishimẹlu mẹe iwhe bụ ohu, a nwụru l’ibe iya mẹe ndu ọwhu o gude okpoga iya zụta bushikota whẹ akpapyị, mbụ iwhe bụ nwoke, nọ l’ibe iya swịikpamu; ẹgube Chileke sụru iya t’o mee ya. 24Ébirihamu bẹ dụ ụkporo awha ugbo ẹno l’awha iri lẹ tete bua akpapyị; 25nwa iya Ishimẹlu dụ awha iri l’ẹto bua nkiya. 26Ọo ujiku lanụ ono bẹ Ébirihamu yẹle nwa iya Ishimẹlu tụko bua ugvu. 27Iwhe bụ nwoke l’ibe Ébirihamu mẹe ndu a nwụru l’ibe iya mẹe ndu ọwhu a zụtaru l’ọha ọdo b’a tụko whẹ l’iya bukota ugvu ono.

18

Ụmadzu ẹto, kpakfutaru Ébirihamu

1O noo ya, Onye-Nwe-Ọha byakfuta Ébirihamu lẹ mgboro eze oshi ndu Mamure; g’ọ nọdu anọdu l’ọnu ụlo-ẹkwa iya l’echi eswe. 2Ébirihamu bya apalia ẹnya whụ unwoke ẹto, kfụru iya lẹ mgboro. Nteke ọ whụru whẹ, o zhilihu l’ọnu ụlo-ẹkwa iya gbakfushia whẹ. Ọ gbakfu whẹ bya ewhuzeru whẹ iwhu l’alị.

3Ọ bya asụ: “Onye-nwe-mu nụ; ọ -bụru lẹ mu dụ ghu l’obu, ba aghatakwa mụbe onye ozhi ghu aghata l’ị ba abata ibe mu. 4T’e kutaru unu mini nwanshị t’unu gude kwọo ọkpa tụta ume lẹ mkpula oshi-a. 5Tẹ mu chọoru unu nri t’unu ria nggẹ ike adụ unu, unu ejeshiwaro iwhe unu l’eje; eshi-ọwhu unu byawaru nke mụbe onye ozhi unu.”

Whẹ sụ iya: “Mee ya g’i kfuru.”

6Ébirihamu gbakebe gburugburu kpuba l’ime ụlo-ẹkwa jekfu Séra je asụ iya: “Tụta ụturutuu-iwhe ogbongu ẹto gwọ-whube gude mee buredi ẹgwegwa ẹgwegwa.”

7Ébirihamu gbaba l’ẹka eswi iya dọru je ahọta nwada eswi, anụ iya dụ bẹlebele je akpẹe onye ozhi iya, o gbua ya shia ẹgwegwa ẹgwegwa. 8Ébirihamu pata mmanụ-ẹra-eswi yẹle mini-ẹra-eswi mẹe anụ nweswi ono, o shiru je asụberu whẹ. Whẹ l’eri nri ono; yẹbedua kfụkube whẹ lẹ mkpula oshi ono.

9Whẹ sụ iya: “?Ndẹnu nyee ghu Séra?”

Ọ sụ whẹ: “Ọ nọkwa l’ime ụlo-ẹkwa.”

10Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Oge ntaa akele bẹ mu l’a-kpafụtawhu azụ; nyee ghu Séra anwụta nwa nwoke.”

Séra nọdu l’azụ mgbo ụlo-ẹkwa ono ibẹka iya ọwhu Onye-Nwe-Ọha gbẹru azụ ngabẹ nchị anụ iwhe ono l’ookfu. 11Nteke ono bẹ Ébirihamu yẹle Séra kahụwaru; ọgurenya whẹ dụwaa shii; nsọ nwanyị te emejehe Séra. 12Tọ dụ iya bụ, Séra tụpyaa ọchi sụ: “?Ọo ntaa, mu kahụwaru akahụ ese ẹli; ji mu kahụwaa g’ọ kahụru ẹgube whọ bẹ ẹhu ụtso emeko nwoke lẹ nwanyị l’abya adụ mu.”

13Onye-Nwe-Ọha sụ Ébirihamu: “?Ọo gụnu bẹ Séra kwoberu chịa ọchi sụ woo ya l’a-nwụtakwadu-a nwa ntaa, ya kahụwaru ẹgube-ẹ? 14?O nweru iwhe kpọru Onye-Nwe-Ọha ẹka ememe? Mu l’a-kpafụtawhu azụ m’o rwua oge ntaa akele, bu nteke mu tụru ọnu lẹ mu l’a-bya; nteke ono bẹ Séra l’a-nwụ nwa nwoke.”

15Séra gude ọtsu egvu tụa ẹgo sụ lẹ ya ta achịdu ọchi.

Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Ọyawho; ị chịchaaru-a ọchi.”

Ébirihamu l’aryọ-chita ọnu ndu Sódomu

16Unwoke ono bya agbalihu lẹ whẹ l’alawa, whẹ chebe ụzo Sódomu. Ébirihamu tsoru whẹ tẹ ya vudoberu whẹ. 17Onye-Nwe-Ọha sụ: “?Mu l’a-bya edomilahaaru Ébirihamu iwhe mu l’abya ememe edomi t’ọ bụru mu gụnu? 18Ébirihamu l’e-megee bụru oke mba, ọkpehu dụ. Ọ bụru l’ẹhu iya bẹ l’ee-shi gọoru mba gẹ mba ha lẹ mgboko-o kpaa-whuu ọnu-ọma. 19O noo nkele mu họtawaru iya t’ọ bụru onye l’a-kpọ-zhiru ụnwu iya ụzo; kpọ-zhiaru ndibe iya, bụ ndu l’e-tso iya l’azụ ụzo; tẹ whẹ tsoru ụzo mụbe Onye-Nwe-Ọha, shi nno eme iwhe kfụru nhamụnha mẹe iwhe gbarụ whẹ nụ. Ọo ya bụ nggẹ mụbe Onye-Nwe-Ọha emekwanuaru Ébirihamu iwhe mu kweru iya ụkwa iya.”

20Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha sụ: “E chikuwaru mu lẹ mkpu shii l’okfu ẹka ndu Sódomu yẹle Gọmóra. Ọdo bụ l’iwhe-dụ-ẹji, whẹ l’emegbabe bẹ panụkawaru ẹka. 21Mu l’e-jeedaa je awhụ l’ẹnya mu; marụ ?ọo gẹ ndu madzụ l’echibe mkpu bụ g’iwhe, whẹ l’eme habe shii? Nteke l’ọ dụa; mu amakwarụwho.”

22Unwoke labọ ọwhu ghakọbe jeshia Sódomu. Ébirihamu yẹle Onye-Nwe-Ọha keshita l’ẹka lanụ. 23Ébirihamu bya akpịlitaru Onye-Nwe-Ọha ntse sụ iya: “?Ịi-tụko ndu dụ chịriri whẹ lẹ ndu ejo-ememe mebyishia? 24?Ọ -bụkwanuru lẹ ndu dụ chịriri bẹ rwuru ụkporo madzụ ugbo labọ l’ụmadzu iri lẹ mkpụkpu ono? ?Ii-mebyishikwa iya whọ? ?Tii gudedu iswi ụkporo madzụ ugbo labọ l’ụmadzu iri, dụ chịriri ono, bụ ndu nọ iya nụ haa ya? 25Tẹ njọ kfụkwaa gangụ; ị tịi kabẹkwa eme ụdu iwhe dụ nno, mbụ nke t’ị kpakọ ndu dụ chịriri yẹle ndu ejo-ememe gbukota m’ọ bụ mee ndu dụ chịriri g’i meru ndu ejo-ememe. Tẹ njọ kfụkwaa gangụ. Gụbe Onye-ikpe nke ndu mgboko l’owhu ?tịi kabẹfudua eme iwhe kfụru nhamụnha?”

26Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Ọ -bụru lẹ mu whụru ụkporo madzụ ugbo labọ l’ụmadzu iri, bụ ndu dụ chịriri lẹ mkpụkpu Sódomu bẹ mu l’e-gudekwa iswi ẹhu whẹ hakọta mkpụkpu ono l’owhu.”

27Ébirihamu kfukwawho ọdo sụ: “Ọ kwa vụga vụga bẹ mu l’agba ekfu eyeru Onye-nwe-ọha l’ẹbe ọdu iwhe mu bụ gbahaa udzu-ẹja yẹle ntụ. 28?Ọ -bụkwanuru lẹ ndu dụ chịriri, nọ lẹ mkpụkpu ono bẹ whuduru ụmadzu ise tẹ whẹ rwua ụkporo madzụ ugbo labọ l’ụmadzu iri-ee?”

Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Mu -whụa ụkporo madzụ ugbo labọ l’ụmadzu ise lẹ mkpụkpu ono bẹ mu l’ete emebyikwa iya.”

29Ébirihamu bya ekfua ọdo sụ: “?Ọ -bụkwanuru ụkporo labọ damụ b’ị whụru-ee?”

Ọ sụ iya: “Mu l’e-gude iswi ụkporo ugbo labọ ono haa ya emebyi.”

30Ébirihamu sụ: “Byiko, t’ẹhu be eghukwa gụbe Onye-nwe-ọha eghu; tẹ mu jịbakwaa: ?Ọ -bụkwanuru ụkporo madzụ l’ụmadzu iri b’ị whụru l’ẹka ono-ee?”

Ọ sụ: “Mu te emebyikwa iya mẹ mu whụa ụkporo madzụ l’ụmadzu iri l’ẹka ono.”

31Ébirihamu sụ: “Ọ kwa vụga vụga bẹ mu l’agba ekfu eyeru Onye-nwe-ọha. ?Ọ -bụkwanuru ụkporo madzụ damụ b’ị whụru l’ẹka ono-ee?”

Ọ sụ iya: “Mu l’e-gude iswi ụkporo madzụ ono haa ya emebyi.”

32Ébirihamu sụ: “Byiko Onye-nwe-ọha, t’ẹhu be eghukwa ghu eghu; tẹ mu jịfukwaa nwa ajị lanụ-a: ?Ọ -bụkwanuru ụmadzu iri damụ b’ị whụru l’ẹka ono-ee?”

Ọ sụ iya: “Mu l’e-gude iswi ụmadzu iri ono haa ya emebyi.”

33Onye-Nwe-Ọha yẹle Ébirihamu kfugelewho; ọ swịhaa ije haa Ébirihamu; Ébirihamu lashia ibe iya.

19

Eemebyishi Sódomu yẹle Gọmóra

1Nteke ndu ojozhi Onye-Nwe-Ọha ono whẹ ẹbo jerwuru Sódomu l’urwẹnyashi iya bẹ Lọtu nọdu anọdu l’ọnu-abata mkpụkpu ono. A whụwhu, Lọtu l’awhụ whẹ, ọ gbalihu je agbata whẹ ndzuta, bya ewhuzeru whẹ iwhu l’alị. 2Ọ sụ whẹ: “Ndu-nwe-mu nụ, byiko t’unu batanụ l’ibe mụbe onye ozhi unu, bya akwọchashia ọkpa unu, radụ aradụ. O rwua l’ọnma-ẹwa ụtsu, unu agbalihu jeshia iwhe unu l’eje.”

Whẹ sụ iya: “Waawa, anyi l’e-je aradụ lẹ nggamgbo mkpụkpu-a.”

3Lọtu ryọpyabe whẹ l’ike l’ike jeye whẹ kweta tsoru iya bahụ l’ibe iya. Ọ bya akwaaru whẹ ẹbyii; gheeru whẹ buredi, l’eete eyee iwhe l’ekoje buredi whẹ taa. 4Whẹ bya l’aladeshia l’ụlo, unwoke mkpụkpu ono bụ iya bụ unwoke Sódomu, nwata mẹe ọgurenya gvụ l’ezhi gvụ l’ụlo; wụru bya anọ-whee ụlo ono mgburumgburu. 5Whẹ kua Lọtu oku sụ iya: “?Ndẹe unwoke ono, byarụ ibe ghu l’ẹnyashi-a? Dufuta whẹ t’anyi jekfu whẹ azẹe!”

6Lọtu bya alụfu etezhi gụ-chia ụzo jekfushia whẹ, 7je asụ whẹ: “Byiko ndu mu, unu ba akabẹshinu mee ẹgube ejo-ememe ọwa-a! 8Sụa mu nweru ụnwumgboko labọ, whẹ lẹ nwoke l’ẹteke azẹbua. Tẹ mu dufutachiaru unu whẹbedua; t’unu mee gẹ dụ unu ree. T’ọ bọ dụkwa iwhe unu l’e-me unwoke-e; lẹ whẹ kabẹkwa bụru ndu byarụ ibe mu tẹ whẹ zee ndzụ whẹ.”

9Whẹ sụ iya: “Kpụliberu anyi l’ụzo l’ẹka ono! Ọo gụbe nlwamụnlwa l’abya atụru anyi iwhe anyi l’e-me. Anyi l’e-mekwa ghu ọ-ka-njọ amamẹ iwhe anyi l’e-me ndu ono.” Whẹ nwuliberu Lọtu, bya akpịlitaru tẹ whẹ gbajaa mgbo ụlo ono.

10Unwoke labọ ono, nọ l’ime ụlo tụchia ẹka lọbata Lọtu l’ime ụlo; gụ-chia ụzo gburumu. 11Whẹ bya emee; unwoke ono, kụru l’ọnu mgbo ono kpukota ishi, nwata mẹe ọgurenya; ọ bụru ẹka bẹ whẹ l’arada arada achọ mgbo ono.

12Unwoke labọ ono sụ Lọtu: “?O nweru onye ọdo, i nwebaaru l’ẹka-a? ?O nweru ndu i keru nwanyị; m’ọkwanu ụnwu ghu unwoke m’ọ bụ ụnwu ghu ụnwanyi m’ọ bụ abụbu ghu whẹ ọdo, bu lẹ mkpụkpu-a? Tụkokwa whẹ dufuta l’ẹka-a. 13Anyi l’abyakwaa omebyishi ẹka-a, o noo nkele e chikunukawaru Onye-Nwe-Ọha lẹ mkpu l’okfu ẹka ndu ẹka-a; o zhiwaa anyi t’anyi bya emebyishia ya.”

14Ọo ya bụ, Lọtu lụfu je ekfuaru iya ndu ọgo iya, bụ ndu l’abya okfu ụnwada iya sụ whẹ: “Unu mekebekwa ẹgwegwa fụta l’ẹka-a, o noo nkele Onye-Nwe-Ọha l’abyaakwa iya emebyishi.” Ndu ọgo iya ono wotale iya-a l’okfu njakịri.

15O be l’ishi-ẹnya-ngge, ojozhi Onye-Nwe-Ọha ono yelaharu Lọtu ọwha sụ iya: “Mekebenu ẹgwegwa duta nyee ghu mẹe ụnwu ghu ụnwanyi whẹ labọ, bụ ndu ọwhu nọ l’ẹka-a! A nọnyaa unu bụru kpurupyata nteke l’aa-nụ mkpụkpu-a awhụ.”

16Lọtu jeshia ome ebebe, unwoke labọ ono wọ iya l’ẹka chịi; wọ nyee ya l’ẹka chịi mẹe ụnwu iya nwanyị whẹ labọ, kpụfu whẹ lẹ mkpụkpu ono nkele Onye-Nwe-Ọha l’awhụru whẹ imiko. 17Whẹ kpụfu-gee whẹ; ojozhi-imigwe ono sụ whẹ: “Unu gbaa ọso ndzụ unu! Unu ba aghakwa ẹnya l’azụ, unu eje akpọkwaru akpọru lẹ nsụda nsụda! Unu gbakwarụ lashia l’ugvu ugvu! Ọdu-a bẹ unu l’a-bụkwaru kpurupyata!”

18Lọtu sụ whẹ: “Wawakwa; byikonu ndu-nwe-mu nụ! 19Eshi-ọwhu mụbe onye ozhi unu dụ unu l’obu ẹgube-ẹ, unu goshiwaa l’unu yeru mu obu, bya adzọfutawa ndzụ mu; mẹ mu ta adụkwa ike agba ala l’ugvu; ọdua bẹ iwhe-ọtsulanu ọbu l’a-byakfutakwa mu, mu anwụhu. 20Unu lekwa, o nweru mkpụkpu dụa ntse l’ẹka-a, mu l’a-gbaba. Ọ bụa nwa mkpụkpu, ha nwanshị. Tẹ mu gbanụru lashia ẹka ono nke ọwhu mu l’a-nọdu ndzụ.”

21Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono sụ iya: “Ọ dụ ree, mu kwetawaru iwhe i kfuru. Mkpụkpu ono, l’iikfuru bẹ mu l’ete emebyidu. 22Ọle ọbu, gbafụ-kebekwa ẹgwegwa ẹgwegwa lashia ẹka ono! Nkele ọ tọ dụdu iwhe mu bya l’e-me jeye nteke l’ii-larwu ẹka ono.” O noo iwhe meru e kua mkpụkpu ono Zowa.19:22 Iwhe Zowa fụtaru bụ iwhe ha nwanshị.

23Lọtu bya l’erwudeshia Zowa, ẹnyanwu wawaa l’alị ono. 24O noo ya, Onye-Nwe-Ọha bya eshi l’imigwe chịa ọku nshị-egbe lẹ Sódomu yẹle Gọmóra g’ọo mini. 25Onye-Nwe-Ọha mebyishikota mkpụkpu ono mẹe nsụda lile, nọkota iya nụ; mebyishia iwhe bụ madzụ, bu lẹ mkpụkpu ono swịikpamu mẹe irwu futaru efuta l’alị ono. 26Nyee Lọtu ghaa ẹnya l’azụ, ọ ghọo oguji únú gvuru.

27Ébirihamu bya anmaa ẹwa jeshia ẹka ono, yẹle Onye-Nwe-Ọha shi kfụru. 28O lee ẹnya l’ụzo Sódomu yẹle Gọmóra; lee ẹnya l’alị nsụda nsụda. Iwhe ọ whụru bụleruwho g’ẹnwuru-ọku l’ekpo tụmibe ala oroke-imeli-imeli g’ọo ẹnwuru-ọku, shi l’ọku, l’enwu whowhowho.

29Chileke mebyishigelewho mkpụkpu ono, dụkota lẹ nsụda ono; ọ nyata Ébirihamu, bya edufuta Lọtu l’ejo emerekete ono, meru nụ ono, e gude mebyishia mkpụkpu ono, Lọtu shi buru.

Lọtu yẹle ụnwada iya

30Lọtu yẹle ụnwada iya labọ nọnyaa bya akwafụ lẹ Zowa je eburu l’alị ugvu ugvu nkele egvu te ekwehedu iya t’o buru lẹ Zowa. Yẹle ụnwada iya labọ ono je eburu l’ime ọgba. 31Nwa iya nwanyị nke ọgurenya nọnyaa bya asụ nke nwata: “Nna anyi bụakwa nwoke ọgurenya; tọ hẹ l’o nweru nwoke, bu l’uswe iya ọwa, l’a-bya t’anyi l’iya zẹe, bụ g’e megbaru iya lẹ mgboko kpaa-whuu. 32Bya t’anyi je echee nna anyi mmẹe t’ọ wata iya atsụtsu. Anyi eje t’anyi l’iya zẹe nke ọwhu anyi l’e-shi iya l’ẹka mee t’ẹpa anyi whudu.”

33O noo ya, o be l’ẹnyashi iya, whẹ bya echee nna whẹ mmẹe. Nwa iya nwanyị nke ọgurenya jekfu iya yẹle iya zẹe; t’ọ ma nteke ọ bya azẹkube iya; t’ọ ma nteke ọ gbashiru.

34O rwua echile iya; nke ọgurenya ono sụ nke nwata: “Ẹnyashi ụnyawhu bẹ mu lẹ nna anyi zẹkwa. T’anyi chefukwaa ya mmẹe ọdo l’ẹnyashi-a nke ọwhu l’ii-je tẹ gụ l’iya zẹe. Ọo ya bụ nggẹ anyi eshi l’ẹka iya mee t’ẹpa anyi whudu.” 35Whẹ bya echee nna whẹ mmẹe ọdo l’ẹnyashi ono. Onye nke nwata je yẹle iya zẹe; t’ọ makwawhọ nteke ọ bya azẹkube iya; t’ọ ma nteke ọ gbashiru.

36Tọ dụ iya bụ, Lọtu yeshia ụnwu iya nwanyị ono ime. 37Onye nke ọgurenya bya anwụa nwata nwoke; ọ gụa ya Moabu. Ọ bụru iya bụ nna ndu Moabu byeye ntanụ. 38Onye nke nwata bya anwụkwaawho nwata nwoke; ọ gụa ya Benu-ami. Ọ bụru iya bụ nna ndu Amọnu byeye ntanụ.

20

Ébirihamu yẹle Ábyimelẹku

1Ébirihamu shi l’ẹka o bu tụgbua ụzo echi-ẹgu ọhuda je eburu l’ẹka nọ Kádẹshi yẹle echi-ẹgu Shuru l’echi. A nọnyaa o je ebuta nwanshị lẹ Gera. 2Ébirihamu l’asụje lẹ nyee ya Séra bụ nwune iya nwanyị. Ábyimelẹku, bụ eze ndu Gera zhia, e je edutaru iya Séra.

3O be l’ẹnyashi ujiku lanụ, Chileke byakfuta Ábyimelẹku lẹ nrọ sụ iya: “Ị bụakwa maa l’okfu ẹhu nwanyị ono, i dutaru. Ọo nyee nwoke ibe ghu ndono.”

4Nteke ono bẹ Ábyimelẹku yẹle Séra tẹke azẹdua. Ọo ya bụ, ọ sụ Onye-Nwe-Ọha: “Onye-Nwe-Ọha ?ii-gbu ndu l’adụa iwhe whẹ meru? 5Ọo Ébirihamu bẹ sụru mu l’ọo nwune iya nwanyị, nwanyị l’onwiya sụkwa mu whọ lẹ Ébirihamu bụ nwune iya nwoke. Iwhe mu meru bẹ mu mekwaru l’obu ọcha mẹe l’iswi ọdu mma.”

6Chileke sụ iya lẹ nrọ ono: “Mu makwarụ-a l’obu dụ ghu ọcha l’iwhe i meru; ọ bụru mbẹdua bẹ gbochiru ghu nụ t’i me iwhe-dụ-ẹji l’ẹka mu nọ. Ọo ya meru g’o gude mu te ekwe t’i je iya ome ẹka l’ẹhu. 7Ngwa, duta nwanyị ono nụ ji iya nkele ji iya bụkwa onye nkfuchiru Chileke. Oo-kfuru nụ mụbe Chileke l’iswi ẹhu ghu; gụ anọdu ndzụ. Nteke bụ l’i ti dutadu iya je anụ ji iya, makwarụ lẹ gụ lẹ ndibe ghu l’a-nwụshihukwa.”

8O rwua l’ọnmewa ụtsu iya, Ábyimelẹku bya ekukoo ndu ozhi iya gẹ whẹ ha; kọkotaru whẹ iwhe lile ono; egvu baa whẹ l’ẹhu. 9Ábyimelẹku bya ekua Ébirihamu sụ iya: “Ọo ẹgube iwhe gụnu b’i meru whẹ ẹgube-ẹ? ?Ndẹe ụzo, mu shi melwu ghu nke t’ị kpata tẹ mu lẹ ndu, nọ l’alị-eze mu mee iwhe-dụ-ẹji, ha shii ẹgube? I mekwaru mu iwhe l’ẹte adụa nke tii mee mu!” 10Ábyimelẹku jịa Ébirihamu sụ iya: “?Ọo gụnu b’i shi arị meru i mee iwhe dụ nno?”

11Ébirihamu sụ iya: “Mu rịru lẹ ndu ẹka-a ta atsụdu Chileke egvu; whẹ je l’e-gbu mu l’okfu ẹhu nyee mu. 12Ọdo bụ-zhiadanu l’ọ bụ nwune mu nwanyị gẹdegede. Nkele ọo nna lanụ nwụru mu l’iya. Ọle mu l’iya te eshidu lẹ ne lanụ. Ọ bụru nyee mu, mu l’alụ alụlu. 13Nteke Chileke meru tẹ mu shi l’ibe nna mu wata ejewhe, bẹ mu sụru nyee mu ono agha: Lẹ gẹ l’oo-gude egoshi l’o yeru mu obu bụ l’iwhe bụ-zhia ẹka lile anyi jeru t’ọ sụjekwa lẹ mu bụ nwune iya nwoke.”

14Tọ dụ iya bụ, Ábyimelẹku bya erwuta atụru; rwuta eswi; duta ohu; unwoke mẹe ụnwanyi nụ Ébirihamu, bya eduru nyee ya Séra dewhu iya azụ. 15Ábyimelẹku sụ Ébirihamu: “Ẹka-a l’owhu bụkota alị mu; hatazhiawho ẹka iya ọwhu dụ ghu ree buru.”

16A bya l’ẹka Séra nọ; ọ sụ: “Mu nụakwaru nwune ghu nwoke mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụnu shẹkelu ugbo labọ l’ụkporo shẹkelu ugbo iri. O noo iwhe mu gude asụ ghu t’ị parụ haa l’emeswe ono, anyi mesweru ghu l’iwhu ndu ono, gụ lẹ whẹ lị. Mbụ l’iswi dụkwa ghu mma.”

17Ébirihamu bya ekfuru nụ Chileke; Chileke mee Ábyimelẹku mẹe nyee ya mẹe ụnwanyi, bụ ohu iya; whẹ nwụlahaa ụnwu ọdo. 18O noo nkele Onye-Nwe-Ọha shi mechishia ụnwanyi ibe Ábyimelẹku ẹkpa-nwa whẹ; ọ bụru l’okfu ẹka Séra, bụ nyee Ébirihamu b’o shi.

21

A nwụru Áyiziku

1O noo ya, Onye-Nwe-Ọha bya emeeru Séra eze-iwhe-ọma ẹgube o kfuru. Mbụ lẹ Onye-Nwe-Ọha meru Séra iwhe o kweru iya ụkwa iya. 2Séra bya adụ ime; nwụaru Ébirihamu nwa nwoke lẹ nka. Ọ bụleruwho oge nteke ono, Chileke kweru iya ụkwa iya gẹdegede b’ọ nwụru iya. 3Ébirihamu gụa nwa nwoke ono, Séra nwụtaru iya Áyiziku. 4Nwa iya Áyiziku ono nọlewho abalị ẹsato, Ébirihamu bua ya ugvu; ẹgube Chileke sụru iya t’o meje. 5Iwhe Ébirihamu gbarụ bụ ụkporo awha ugbo ise nteke a nwụru iya Áyiziku.

6Séra sụ: “Chileke meekwaru tẹ mu nwụa ọnu-ọchi. Iwhe bụ onye nụru iya nụ bẹ l’e-tsoru mu nwụa ọnu-ọchi.” 7Ọ sụfukwaawho ọdo: “?Oo onye gẹge asụ Ébirihamu lẹ mụbe Séra l’e-megee chee nwa ẹra? Ọle e megeleru-a mu nwụtaru iya nwa nwoke lẹ nka.”

Ébirihamu l’achịfu Hega yẹle Ishimẹlu

8Áyiziku bya evuta; a nafụ iya ọnu l’ẹra. Mbọku, a nafụru iya ọnu l’ẹra bẹ Ébirihamu meru eze oriri. 9Séra bya awhụ gẹ nwata nwoke ono Hega, bụ nwanyị Íjiputu nwụru Ébirihamu l’egvukoshi Áyiziku egvu. 10Ọ sụ Ébirihamu: “Chịfukwa ohu-a yẹle nwa iya; o noo lẹ nwa shi l’ohu ono bẹ yẹle Áyiziku, bụ nwa nke mu ta agbakwa mgba l’iwhe i nwe.”

11Iwhe ono ngaa Ébirihamu ẹhu nkele Ishimẹlu bụkwawho nwa iya. 12Chileke bya asụ iya: “Tẹ nke nwata ono yẹle ohu ghu nwanyị ono ba anganụkashi ghu ẹhu. Iwhe Séra sụru ghu t’i mee mekwaa ya, o noo nkele ọo l’ẹka Áyiziku bẹ ẹpa ghu l’e-shi nweru ẹwha. 13Mu l’e-mekwawho nwa nwoke ono, ohu ghu ono nwụtaru ya abụru mba ẹka iya; eshi-ọwhu ọ bụ l’ẹhu ghu b’o shi fụta.”

14Ébirihamu kwe bya agbeshi l’ọnmewa ụtsu echile iya, wota nri, kuru mini ye lẹ mkpụru, l’eeyeje mini pẹe Hega. Ọ parụ iya dẹe ya l’ukuvu bya achịfu yẹle nwata ono. Whẹ tụgbua je etsoru ọma echi-ẹgu Byiyesheba aghawhe.

15Mini, dụ lẹ mkpụru ono gvụlewho, ọ parụ nwata ono tọgbo lẹ mkpula oshi lanụ. 16O je anọcha anọcha, nọdu anọdu lẹ mgboro ẹka ono; l’ẹka bụ: a -gbaa akfụ, ya erwua ya. O noo nkele ọ sụru lẹ ya ta adụdu ike ele nwata ono l’ẹnya t’ọ nwụhu kwaa ya l’ẹka. Ọ nọdu lẹ mgboro ẹka ono akpọ kfụkfukfu.

17Chileke nụa olu nwata ono l’ẹka l’ọorya ẹkwa. Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Chileke bya eshi l’imigwe kua Hega oku sụ iya: “?Ọo gụnu Hega? Ba atsụshi egvu, o noo lẹ Chileke bẹ nụwaru olu nwata ono l’ẹka l’ọorya ẹkwa. 18Gbalihu je ekulia nwata ono heru ree nkele mu l’e-me nwata ono t’ọ bụru mba, parụ ẹka.”

19Chileke bya emee, ẹnya saa Hega; ọ whụa wẹlu, mini dụ. O je ekujia mini lẹ mkpụru ono, bya echebe nwata ono.

20Chileke swiru nwata ono. O vuta bya eburu l’echi-ẹgu bụru onye l’eme nka l’ọgba akfụ. 21Ẹka o bu bụ l’echi-ẹgu Paranu. Ne iya je alụaru iya nwanyị lẹ Íjiputu.

Ébirihamu yẹle Ábyimelẹku l’agba ndzụ

22Nteke ono bẹ Ábyimelẹku yẹle Fayíkolu, bụ onye ishi ndu ojọgu iya byakfutaru Ébirihamu bya asụ iya: “Chileke bẹ swikwaru ghu eswiru l’iwhe lile, l’iime. 23Ribunuaru mu nte l’atatiwhu Chileke l’ẹka-a; l’ị tịi byadụ l’a-bụ ọgbarụ-okpua dụru mu l’ụnwegirima mu mẹe ẹpa mu. L’iwhe, l’ii-mechia bụ l’ii-goshi l’i yeru mu obu; yee mkpụkpu-a, i bu ebubu obu; ẹgube ono, mu goshiru lẹ mu yeru gụbedua obu.”

24Ébirihamu sụ lẹ ya l’e-ri nte ọbu.

25Ébirihamu chia Ábyimelẹku ichi wẹlu mini, ndu ozhi Ábyimelẹku natarụ gbachịbe. 26Ábyimelẹku sụ iya: “Mẹ mu ta amakwa onye meru iwhe dụ nno; tii kfubuaru mu iya. Ọo ntanụ bẹ mu beberu anụ iya.”

27Ébirihamu bya akpụta atụru yẹle eswi kpẹe Ábyimelẹku. Whẹ labọ gbaa ndzụ. 28Ébirihamu họta ada atụru iya ẹsaa l’ime igwe atụru iya dobe whẹ iche. 29Ábyimelẹku sụ Ébirihamu: “?Ọo gụnu b’ọ fụtaru mbụ ada atụru ẹsaa ono, ị họtaru dobe iche?”

30Ébirihamu sụ: “Narụ ada atụru ẹsaa ya nụ, shi mu l’ẹka t’ọ bụru iwhe l’agba ẹka-ebe l’ọo mu tụru wẹlu-a.”

31A gụbe ẹka ono Byiyesheba nkele ọo ẹka ono bẹ ụmadzu labọ ono nọdu ria nte.

32Whẹ gbagee ndzụ ono lẹ Byiyesheba, Ábyimelẹku yẹle Fayíkolu, bụ onye ishi ndu ojọgu iya lawhushia azụ lẹ Fílistiya 33Ébirihamu bya eworu oshi Tamarisuku dzabẹ lẹ Byiyesheba. Ọ nọdu l’ẹka ono kpọ-kua ẹwha Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke l’a-nọ jeye lẹ tututu-mịmimi. 34Ébirihamu bua l’alị ndu Fílistiya ono nọo ya ọdu.

22

Chileke l’adale Ébirihamu

1A nọnyaa nteke ọbu, Chileke bya adalee Ébirihamu sụ iya: “Ébirihamu!”

Ọ za iya: “Owee!”

2Chileke sụ iya: “Duta nwa ghu, mbụ nwa lanụ i nwe, bụ Áyiziku ono, i yeru obu jeshia alị Moriya; je egbua ya gude gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku l’ugvu lanụ, mu l’e-goshi ghu.”

3Ébirihamu bya agbeshi l’ọnmewa ụtsu echile iya; dozhia nkakfụ-ịgara iya ree. O duta ndu ozhi iya ụmadzu labọ mẹe nwa iya Áyiziku. Ọ bya awata nkụ, l’oo-gude kpọkota ngwo-ẹja ono ọku. Ọ bụru whẹ oje ẹka ono, Chileke kfuru iya okfu iya ono. 4O rwua mbọku, kwe whẹ abalị ẹto l’ije ono, Ébirihamu nọdu otẹnya palia ẹnya imeli whụa ẹka ọbu whẹ l’eje. 5Ọ sụ ndu ozhi iya ono: “T’unu lẹ nkakfụ-ịgara-a nọdukwa l’ẹka-a; tẹ mu lẹ nwa mu jelibebaaru je abaarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja; anyi abyakfutawhu unu azụ.”

6Ébirihamu bya ebo nwa iya Áyiziku nkụ ono, l’ee-gude kpọkota ngwo-ẹja ono ọku. Yẹbedua gude ọku yẹle mma. Whẹ labọ jenyazhiawho; 7Áyiziku ku nna iya Ébirihamu oku sụ iya: “Nna!”

Ébirihamu sụ iya: “Owee nwa mu!”

Áyiziku sụ iya: “Ọku yẹle nkụ bẹ nọwaa; ?ndẹhunu nwatụru, l’ee-gude gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku ọbu?”

8Ébirihamu sụ iya: “Nwa mu; Chileke l’a-nụ-a nwatụru, l’ee-gude gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku.” Whẹ labọ jeru tụgbushia.

9Whẹ jeta bya erwua ẹka, Chileke goshiru whẹ, Ébirihamu kpọkobe ẹnya-mgbẹja l’ẹka ono, bya edoo ya nkụ l’eli. Ọ bya ekee nwa iya Áyiziku ẹgbu tukobe l’eli nkụ ono, e doru l’ẹnya-mgbẹja ono. 10Ébirihamu machịa ẹka tẹ ya mịta mma gbugbua nwa iya ono. 11Ojozhi Onye-Nwe-Ọha shi l’imigwe kua ya oku sụ iya: “Ébirihamu, Ébirihamu!”

Ọ sụ: “Owee.”

12Ọ sụ iya: “Be ebyikwa nwata ono ẹka! Ba adụkwa iwhe l’ii-je iya ememe. Ntaa bẹ mu marụ l’ịitsu Chileke egvu, o noo nkele i tii seladu nwa ghu azụ t’i be egbu iya, mbụ nwa lanụ i nwe kpụ.”

13Ébirihamu bya apalia ẹnya whụ ebyila ọbu, ẹkolokfu guderu lẹ mpu. O je akpụta ebyila ono gbua l’ọzori nwa iya gude gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku ono. 14Ọo ya bụ Ébirihamu gụbe ẹka ono: “Onye-Nwe-Ọha, bụ Ọ̀-kwọlemkpa.” Gbururu byeye ntanụ-a bẹ l’aasụje: “L’eli ugvu Onye-Nwe-Ọha bẹ l’aa-kwọ ghu lẹ mkpa.”

15Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bya eshi l’imigwe kua Ébirihamu nke ugbo labọ sụ iya: 16“Mụbe Onye-Nwe-Ọha gudewa onwomu eribu nte sụ l’eshi ọwhu i meru iwhe dụ ẹgube-ẹ, ti sela nwa ghu azụ, mbụ nwa lanụ i nwe kpụ, 17bẹ mbẹdua gọfutajekwaru ghu ọnu-ọma; mu emee t’ẹpa ghu zụ̀a azụ̀zù ha l’igwe g’ọo kpokponde, dụ l’akpamigwe mẹe ẹja, dụ l’ogbigbo ẹnyimu. Ẹpa ghu bẹ l’a-lwụta alị ndu ọhogu whẹ woru. 18Ee-shi l’ẹpa ghu gọru ọnu-oma nụ mba gẹ mba ha, dụkota lẹ mgboko, o noo nkele ị nụru mụbe Onye-Nwe-Ọha okfu.”

19Ébirihamu whẹ byakfuta ndu ozhi iya; whẹ tụko lawhushia azụ lẹ Byiyesheba. Ébirihamu megee buwaruro lẹ Byiyesheba.

Ụnwu Nahọ

20O be nteke ọbu, a bya ekfuaru Ébirihamu lẹ Milika bẹ nwụshiwaru nwune yẹbe Ébirihamu, bụ Nahọ ụnwegirima. 21Uzu bụ ọkpara. Buzu bụru nwune iya nwoke yẹle Kemuwẹlu. Kemuwẹlu bụru nna Arámu. 22Ndu ọdo bụ Kẹsedu, Hazọ, Piludashu, Jidulafu mẹe Byituwẹlu. 23Byituwẹlu bụru nna Ribẹka. Ọo ụnwegirima ẹsato ono bẹ Milika nwụtaru Nahọ, bụ nwune Ébirihamu. 24Nwanyị ọwhu, Nahọ l’alụa l’ọkpoku nwanyị, ẹwha iya bụ Ruma bẹ nwụtakwaru iya whọ ụnwegirima, ẹwha whẹ bụ Tiba, Gahamu, Tahashu mẹe Maaka.

23

Ọnwu Séra

1Séra bẹ gbarụ ụkporo awha ugbo ishii l’awha ẹsaa. 2Ẹka ọ nọdu nwụhu bụ lẹ Kiriyatu-aruba bụ iya bụ Hiburọnu, dụ l’alị Kenanu. Ébirihamu gụa áwhụ Séra; ryaa ẹkwa iya.

3Ébirihamu gbalihu haa odzu nyee ya ono, jekfushia ndu Hetu; je asụ whẹ: 4“Ọ kwa onye byarụ abya bẹ mu bu l’ibe unu, mbụ l’ọo nlwamụnlwa bẹ mu bụ. Byiko, unu renu mu alị, mu l’ee-lije onye nwụhuru anwụhu nke ọwhu mu l’e-li iya nyee mu.”

5Ndu Hetu sụ Ébirihamu: 6“Onye-nwe-anyi, anyịbe ndu Hetu bẹ sụru agha: Ọ kwa ọnyibe, parụ ẹka b’ị bụ l’ẹka anyi nọ. Hatalẹwho ilu ndibe anyi ọwhu kagezhia ghu ree je elia nyee ghu. O to nwedu onye l’a-jịka t’i be elishi nyee ghu l’ilu nkiya.”

7Ébirihamu bya agbalihu whuzeru ndu Hetu, bụ ndu nwe alị iwhu l’alị. 8Ọ sụ whẹ: “Ọ -bụru l’ọo obu unu tẹ mu lia nyee mu, iwhe mu l’ekfuru unu bụ t’unu je aryọoru mu Éfurọnu nwa Zoha, 9t’o ree mu ọgba Makupela iya whọ, dụ l’ishishi alị iya. T’ọ natakwa mu ọkpobe aswa iya l’iwhu unu nke ọwhu l’ọo-bụru nkemu, mbụ t’ọ bụru ẹka mu l’e-lije onye nwụhuru anwụhu.”

10Éfurọnu nọdu l’ẹnya iya yẹle ndibe whẹ ono, bụ ndu Hetu; yẹbe nwoke Hetu ono bya eyee ọnu; o tsua ndu Hetu byarụ ọnu-abata mkpụkpu ono etsu lẹ nchị; sụ Ébirihamu: 11“Onye-nwe-mu nụ; wawakwa-o. Gebeduwho nchị: lẹ mu nọdu l’atatiwhu ndibe anyi ekfu sụ t’i wokotaru alị ono l’owhu mẹe ọgba, dụ iya nụ. Je je elia ya nyee ghu.”

12Ébirihamu whuzeru ndu alị ono iwhu l’alị; 13bya asụ Éfurọnu: “Gebekwa nchị; mu l’a-kfụroo aswa alị ono. Nata mu rọo aswa iya nke ọwhu mu l’e-je elia ya nyee mu.” O kfua ya ọwhu o tsuru ndu alị ono etsu lẹ nchị.

14Éfurọnu sụ Ébirihamu: 15“Onye-nwe-mu nụ; gebeduwho nchị; alị ono bẹ aswa iya dzukwaru mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụnu shẹkelu. Ọle ọbu, ?ọo gụnu b’ọ bụ l’ẹka mu lẹ ghu nọ? Je je elia ya rọ nyee ghu.”

16Ébirihamu kweta iwhe Éfurọnu hụru iya l’aswa alị ono, bya eworu iwhe ono; ọ hụru kfụa ya l’iwhu ndu Hetu. Iwhe ọ kfụru iya bụ mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụnu shẹkelu, a tụru l’ẹkpa, e gude azụ aswa nteke ono.

17O noo ya, a bya anụ Ébirihamu alị Éfurọnu ono, dụ lẹ Makupela, mbụ ẹka ono, dụ l’ụzo ẹnyanwu-awata Mamure. A nụru iya alị ono yẹle ọgba, dụ iya nụ mẹe oshi, dụ iya; je akpaa l’alị, nọkota l’uswe ẹka ono. 18Ndu Hetu, bụ ndu lile, jeru ọnu-abata mkpụkpu ono nọdu whụkota nteke a nụru Ébirihamu alị ono t’ọ bụru alị iya. 19E megee, Ébirihamu lia nyee ya Séra l’ọgba ono, dụ l’alị Makupela; l’ụzo ẹnyanwu-awata Mamure bụ iya bụ Hiburọnu, dụ l’alị Kenanu. 20Tọ dụ iya bụ, ndu Hetu woru alị ono yẹle ọgba, dụ iya nụ Ébirihamu t’ọ woru; t’ọ bụru ẹka l’oo-lije onye nwụhuru anwụhu.

24

Áyiziku yẹle Ribẹka

1Ébirihamu bẹ bụwa nwoke nnajị-ochee kawaru nka; Onye-Nwe-Ọha gọwaru iya ọnu l’ụzo, dụ l’iche l’iche. 2Ébirihamu bya ekua onye ozhi iya nke ọgurenya, bụ onye iwhe lile o nweru dụkota l’ẹka; bya asụ iya t’o ye iya ẹka l’ehe. 3Gude ẹwha Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke imigwe; bụru Chileke nke mgboko ria nte, l’ọ tọo byadụ l’a-lụru nwa iya, bụ Áyiziku nwanyị Kenanu, bụ ndu whẹ lẹ whẹ bu l’ẹka ono. 4L’ẹka l’oo-je alụaru nwa iya Áyiziku nwanyị bụ l’alị ẹka yẹbedua shi; lẹ nke onye yẹle iya bụ abụbu.

5Onye ozhi iya ono sụ iya: “?Ọ -bụkwanuru lẹ nwanyị ọbu te ekwedu l’oo-tso mu alwa ẹka-e; ?ọo tẹ mu duta nwa ghu lawhu azụ l’alị ono, i shi tọo?”

6Ébirihamu sụ iya: “Be edutabukwaa nwa mu lawhu azụ l’alị ono ọdo. 7Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke imigwe; onye ono, dufutaru mu l’ibe nna mu mẹe l’alị ẹka ono, a nwụru mu anwụ, mbụ onye ono, kfuru okfu yeru mu, bya ekwee mu ụkwa ribuaru mu iya lẹ nte sụ l’ọo ẹpa mu bẹ l’ọo-nụ alị-a; Chileke ono l’e-zhia ojozhi iya t’o vutaru ghu ụzo nke ọwhu l’ịi-whụ nwanyị, l’ịi-lụtaru nwa mu l’ẹka ono. 8Nteke bụ lẹ nwanyị ọbu te ekwedu l’iya l’e-tso ghu; nte ono agbọhuru ghu. Ọle be dubukwaa nwa mu lawhu azụ l’alị ono!” 9Tọ dụ iya bụ, onye ozhi iya ono bya eye Ébirihamu, bụ onye-nwe-iya nụ ẹka l’ehe; ribua nte l’iya l’e-me iya ẹgube ono, Ébirihamu kfuru.

10Ọo ya bụ, onye ozhi iya ono chịta ịnya-kamẹlu onye-nwe-iya nụ iri gude tụgbua. O shi l’iwhe onye-nwe-iya nụ ono wota ọkpobe iwhe dụ-gee ree, ọ bụru iya oje alị Arámu-naharayimu24:10 Ẹ tii kua iya alị Arámu-naharayimu; gụ ekua ya alị Mesopotémiya.. O rwua bya ejeshia mkpụkpu ẹka Nahọ bu. 11O mee t’ịnya-kamẹlu ono byishigee ikpere lẹ mgboro wẹlu, dụ l’azụ mkpụkpu ono nke ọwhu l’oo-nyizeta. Nteke ono bẹ bụwaa urwẹnyashi; nteke ụnwanyi l’alụfuje je oose mini.

12Tọ dụ iya bụ, onye ozhi Ébirihamu ono kfuru nụ Chileke sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke onye-nwe-mu nụ Ébirihamu; byiko menua t’ije mu-a nweru ishi. Goshinu l’i yeru onye-nwe-mu nụ Ébirihamu obu. 13Ọo lẹ mgboro wẹlu bẹ mu kfụru ẹgube-ẹ; ụnwumgboko mkpụkpu-a l’awụ abya oseta mini. 14Menua nke ọwhu bụ, nwamgbọko ọwhu mu sụ-zhiwaru t’o gbebenuru mu ite iya tẹ mu ngụta mini, nwamgbọko ọwhu ọbu -kweta, bya asụ tẹ ya chebefua ịnya-kamẹlu mu; t’ọ bụkwaru iya bẹ l’ịi-họtaru onye ozhi ghu Áyiziku. O noo iwhe l’e-me, mu amarụ l’i yeru onye-nwe-mu nụ obu ndono.”

15L’ookfukwadua anụ Chileke, Ribẹka tukobewaa ite iya l’ukuvu eje abya. Ribẹka bụ nwatibe Byituwẹlu. Onye nwụru Byituwẹlu bụ Milika nyee Nahọ. Nahọ l’onwiya bụkwanuru nwune Ébirihamu. 16Nwamgbọko ono l’ama ụma nke ẹtu; bụru onye doberu onwiya ọga nkele nwoke tẹke akụbudua ya ọkpa. O je lẹ wẹlu ono je esejia ite iya fụtashia.

17Onye ozhi Ébirihamu ono gbakfukebe iya je asụ iya: “Byiko, kenu mu mini nwanshịi l’ite ghu tẹ mu ngụa.”

18Ribẹka sụ iya: “Onye-nwe-mu nụ, ngụbule iya rọ.” O zhia ite ono parụ iyẹ ya l’ẹka, ọ ngụta mini ono.

19Ọ ngụta-gelewho mini ono, Ribẹka sụ iya: “Mu l’e-setafukwaa mini ọbu nke ọwhu ịnya-kamẹlu ghu l’a-ngụgbakota l’ẹhu l’ẹhu.” 20O mekebe ẹgwegwa wụru mini, dụ l’ite iya ono ye l’iwhe l’eeyejeru anụ mini, bya agbawhu azụ lẹ wẹlu ono je esetafua mini, dzuru ịnya-kamẹlu ono angụngu l’ẹhu l’ẹhu. 21Onye ozhi Ébirihamu ono nọdu-zhiawho ngguji ngguji; eleru iye ya l’ẹnya tẹ ya marụ Onye-Nwe-Ọha l’emewa ije iya t’o nweru ishi tọo gụnu.

22Ịnya-kamẹlu ono ngụ-gelewho mini ono, nwoke ono chịfuta eregede-imi, e meru lẹ mkpirikpi mkpọla-ododo yebe Ribẹka, bya achịfuta mgbalẹka labọ, e meru lẹ mkpọla-ododo, ẹrwa iya dụ shẹkelu iri gbabẹ iya. 23Ọ jịa Ribẹka sụ iya: “?Ị bụ nwatibe onye? Byiko ?oo nweru ẹka anyi l’a-bya aradụ l’ibe nna ghu l’ẹnyashi-a?”

24Ribẹka sụ iya: “Mu bụkwa nwatibe Byituwẹlu. Onye nwụru nna mu bụ Milika nyee Nahọ.” 25Ọ bya asụfua ya: “Anyi nweru ẹwu oyii, nweru ẹswa ọkponku shii, bya enweru ụlo, unu l’a-radụ l’ẹnyashi.”

26Nwoke ono bya ewhuzeta ishi l’alị baarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja sụ: 27“T’ajaja bụru nke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke onye-nwe-mu nụ Ébirihamu. Mbụ Onye-Nwe-Ọha ono, n-yemobu iya l’ẹte agvụ agvụ, tẹmenu ọ bụru o-me-g’o-kfuru l’ẹka onye-nwe-mu nụ nọ. A bya l’ẹka mbẹdua nọ, Onye-Nwe-Ọha bẹ duwaru mu l’ije-e jeye mu byarwuta l’ibe abụbu onye-nwe-mu nụ.”

28Ọo ya bụ, nwamgbọko ono gbarụ lashia l’ụlo ne iya je akọkotaru ndu ẹka ụlo whẹ iwhe lile ono. 29Ribẹka bẹ nwune iya nwoke, l’aza Lebanu. Lebanu gbarụ jeshia lẹ wẹlu ono je agbata nwoke ono ndzuta. 30Nteke Lebanu whụru eregede-imi yẹle mgbalẹka, nwune iya nwanyị gba l’ẹka, bya anụ iwhe Ribẹka sụru lẹ nwoke ono kfuru iya. Ọ tụgbua jekfushia onye-ozhi Ébirihamu ono l’ẹka ọ kfụkube ịnya-kamẹlu iya lẹ mgboro wẹlu ono. 31Tọ dụ iya bụ, Lebanu sụ iya: “Bata abata, gụbe onye Onye-Nwe-Ọha gọru ọnu. ?Ọo gụnu meru ị kfụru l’ẹka-a? Mu dozhiakwaru ghu ụlo, l’ịi-nọdu mẹe ẹka ịnya-kamẹlu ghu l’a-dọru.”

32Ọo ya bụ, nwoke ono bya abahụ l’ụlo. Lebanu bya atọshia ivu, ịnya-kamẹlu iya vu. Ọ chịtaru ịnya-kamẹlu ono ẹswa-akpe yẹle nri ọdo, anụ l’eerije, bya apataru onye-ozhi Ébirihamu ono mẹe unwoke, yẹle iya lị mini tẹ whẹ kwọo ọkpa. 33A bya apashịa nri sụberu iya. Ọ sụ lẹ ya te erikwa nri jeye nteke ya l’e-kfu iwhe ya byarụ.

Lebanu sụ iya: “Ngwanụ; kfunua iwhe ọbu.”

34Ọo ya bụ ọ sụ: “Ọo onye ozhi Ébirihamu bẹ mu bụ. 35Onye-Nwe-Ọha gọokwaru onye-nwe-mu nụ ọnu shii. Ọ bụwaru onye nweru iwhe nweshia ya ike. Onye-Nwe-Ọha mewaru, o nweru igwe-atụru mẹe igwe-eswi mẹe mkpọla-ọcha mẹe mkpọla-ododo mẹe ndu l’ejeru iya ozhi unwoke l’ụnwanyi, bya enweru ịnya-kamẹlu mẹe nkakfụ-ịgara. 36Séra, bụ nyee onye-nwe-mu nụ bẹ nwụtaru iya nwa nwoke lẹ nka. Onye-nwe-mu nụ wowaru iwhe lile o nwe nụkota nwata ono. 37Onye-nwe-mu nụ ono meru mu ribuaru iya nte bya asụ mu: ‘Ị tịi lụduru nwa mu ono nwanyị Kenanu, bụ ndu alị ono, mu bu lẹ nkewhẹ. 38Tụgburu je l’ẹnya-uwhu nna mu, l’ibe abụbu mu je alụaru nwa mu ono nwanyị.’

39“Mu jịa onye-nwe-mu nụ sụ iya: ‘?Ọ -bụkwanuru lẹ nwanyị ọbu te ekwedu l’oo-tsoru mu alwa-e?’

40“Iwhe ọ sarụ mu ndọwa: ‘Onye-Nwe-Ọha ono, bụ onye, mu l’etso l’e-duru ojozhi iya yeru ghu nke ọwhu l’oo-me t’ije ghu nweru ishi. Gụa alụaru nwa mu nwanyị l’ibe abụbu mu, mbụ l’ẹnya-uwhu nna mu. 41I -jee l’ibe abụbu mu, whẹ jịka-zhiwaa, ọo ya bụ, nte ono mu meru i ria agbọhuru ghu.’

42“O noo ya, nteke mu byarụ lẹ wẹlu-a bẹ mu kfuru nụ Onye-Nwe-Ọha sụ iya: ‘Gụbe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke onye-nwe-mu nụ Ébirihamu; ọ -bụru l’ọo uche ghu, byiko menua t’ije-e, mu byarụ nweru ishi. 43Ntaa gẹ mu kfụru lẹ mgboro wẹlu-a, o -nwezhiwaru nwamgbọko, byarụ oseta mini, mu sụ iya: “Byiko tẹ mu ngụtanu mini nwanshị l’ite ghu.” 44O -kweta sụ tẹ mu ngụta iya, bya asụ l’iya l’e-chebefukwaa ịnya-kamẹlu mu, t’onye ono bụkwaru onye gụbe Onye-Nwe-Ọha họtaru nwatibe onye-nwe-mu nụ ono.’

45“Mu l’ekfukwadua anụ Chileke l’ime obu mu, Ribẹka tukobewaa ite l’ukuvu eje abya. O je eseta mini lẹ wẹlu ono. Mu sụ iya: ‘Byiko nụnu mu mini tẹ mu ngụa.’

46“O pazetakebe ite ono, ọ pa l’ukuvu, sụ tẹ mu ngụta iya; tẹ ya je esetafuaru ịnya-kamẹlu mu tẹ whẹ ngụa.

47“Mu jịa ya: ‘?Ị bụ nwatibe onye?’

“Ọ sụ lẹ ya bụ nwatibe Byituwẹlu nwa Nahọ, onye ọwhu Milika nwụtaru iya.

“Mu woru eregede-imi yebe iya, bya agbabẹ iya mgbalẹka. 48Mu whuzeta baarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja. Mu jaa Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke onye-nwe-mu nụ Ébirihamu ajaja, mbụ Onye-Nwe-Ọha ono, duru mu shia ọkpobe ụzo; mu bya awhụta nwamgbọko, bụ nwanwa nwune onye-nwe-mu nụ, mu l’a-lụru nwatibe iya. 49Unu -je l’e-goshi l’unu yeru onye-nwe-mu nụ obu, goshi l’unu bụ ndu ire-lanụ, unu ekfuaru mu; ọdua, unu ekfuaru mu tẹ mu marụ ọwhu mu tso etso.”

50Lebanu yẹle Byituwẹlu yeeru iya ọnu sụ: “Ọo Onye-Nwe-Ọha bẹ meru ọ dụ nno. Ọ tọ kwa anyi l’a-sụ l’ọwaa gẹ l’ọo-dụ, ọwaa gẹ l’ẹte ọdu ndọwa. 51Lee Ribẹka ndọwa, duta iya lashia. T’ọ bụru nyee nwa onye-nwe-ghu nụ, ẹgube Onye-Nwe-Ọha sụru t’ọ dụ.”

52G’onye-ozhi Ébirihamu ono nụru ọnu ono, whẹ yeru iya, o whuzeta l’alị baarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja. 53Ọ bya achịshia ngwa, e meru lẹ mkpọla-ododo mẹe lẹ mkpọla-ọcha, bya achịfuta ẹkwa chẹe Ribẹka. Ọ bya eworu iwhe dụ-gee l’iche l’iche, l’erekaa ire nụ nwune Ribẹka nke nwoke mẹe ne iya. 54Nteke ono yẹle ndu whẹ l’iya lị bya atụko ria nri, ngụa iwhe-angụngu. Whẹ radụ aradụ l’ẹka ono.

O be l’ụtsu iya nteke whẹ gbalihuru l’oshi, onye-ozhi Ébirihamu ono sụ whẹ: “Unu hanụa tẹ mu laa lakfu onye-nwe-mu nụ.”

55Nwune Ribẹka yẹle ne iya sụ iya: “Hanụa t’anyi lẹ nwada anyi ọbu nọfua abalị iri, unu alashiwaro.”

56Onye-ozhi Ébirihamu ono sụ whẹ: “T’unu be esedeshinu mu, l’ẹka Onye-Nwe-Ọha meekwaru ije mu, o nweru ishi. Unu haa tẹ mu lakfu onye-nwe-mu nụ.”

57Whẹ sụ lẹ whẹ l’e-ku nwamgbọko ọbu jịada iya t’a marụ ọnu l’oo-ye. 58Ọo ya bụ, whẹ bya ekua Ribẹka jịa ya sụ: “?Ii-tso nwoke-e lashia?”

Ọ sụ: “Ee; mu l’e-tso iya.”

59Ọo ya bụ, whẹ duru nwune whẹ nwanyị ono, bụ Ribẹka kee ya bya eduru nwanyị, shi ehe iya nteke ọ ha nwanshị yeru iya. Onye-ozhi Ébirihamu ono mẹe ndu whẹ l’iya lị duta whẹ lashia. 60Whẹ bya l’ala, ndu nwe Ribẹka vụaru iya ụwha gọru ọnu-ọma nụ iya, sụ iya:

“Nwune anyi nwanyị; zụ̀a azụ̀zù hee ehehe.

T’ẹpa ghu lwụtajekwa

alị ndu ọhogu whẹ woru.”

61Ọo ya bụ, Ribẹka yẹle ụnwanyi l’ejeru iya ozhi l’ụlo bya kwakọbe, nyikoru l’eli ịnya-kamẹlu, tsoru onye-ozhi Ébirihamu, o duru whẹ lashia.

62Nteke ono bẹ Áyiziku shiwa l’ọgba Ọ-nọ-ndzụ-ele-mu-ẹnya abya nkele ọo echi-ẹgu ọhuda b’o bu. 63O rwua l’urwẹnyashi, Áyiziku tsoru ọma ẹgu ono aghawhe agba mgbamego. A nọnyaa ọ palia ẹnya imeli whụa ịnya-kamẹlu, l’awụ abya. 64Ribẹka palikwawhọ ẹnya imeli whụa Áyiziku, bya eshi l’eli ịnya-kamẹlu iya bụru karagidimu l’alị. 65Ọ jịa onye-ozhi Ébirihamu sụ iya: “?Ọo nwoke ole shi l’ẹgu eje abya ẹgube whọ?”

Onye-ozhi Ébirihamu sụ iya: “Ọo onye-nwe-mu nụ ọbu ndono.” Ribẹka bya achịta ẹkwa, l’oogudeje whuchia onwiya gude whụ-kpua onwiya.

66Onye-ozhi Ébirihamu ono kọkotaru Áyiziku gẹ ya meru iya me iya. 67Áyiziku bya eduta Ribẹka dubata l’ụlo-ẹkwa ne iya, bụ Séra lụlahaa. Ribẹka bụru nyee ya; Áyiziku ye iya obu. Obu kabẹ gụ-zeta Áyiziku lẹ nke ne iya ono, nwụhuru nụ.

25

Ọnwu Ébirihamu

1O noo ya, Ébirihamu bya alụa nwanyị ọdo, ẹwha iya bụ Ketura. 2Ọ nwụtaru iya Zimuranu mẹe Jọkushanu mẹe Medanu mẹe Midiyanu mẹe Ishibaku mẹe Shuwa. 3Jọkushanu bụ nna Sheba yẹle Dedanu. Ẹpa Dedanu bụ ndu Ashuru mẹe ndu Letushi mẹe ndu Leyumu. 4Ụnwu Midiyanu bụ Ifa mẹe Ifaru mẹe Hanọku mẹe Abyida mẹe Éludaa. Ndu ono gẹ whẹ ha bụkota ẹpa Ketura.

5Ébirihamu bya atụko-gezhia iwhe lile o nweru haarụ Áyiziku. 6Ọle nteke ọ nọkwadu ndzụ b’ọ hatageeru iwhe hẹe ụnwegirima, a nwụshiru iya mbụ ụnwanyi ndu ọwhu l’ẹte ọlua l’ọkpoku nwanyị. O duta whẹ dufu tẹ whẹ lẹ Áyiziku be ebushi l’ẹka lanụ. O duru whẹ je edobekota l’alị ụzo ẹnyanwu-awata.

7Mkpakọ awha ole, Ébirihamu nọru bụ ụkporo awha ugbo ẹsato l’awha iri l’ise. 8Ébirihamu tụa ume ikpazụ iya nwụhu lẹ nka, mbụ nwoke ọgurenya, kagbịrihuru akagbịrihu. Ọ lakfu ndụ-ichee ya whẹ lẹ maa. 9Ụnwu iya, bụ Áyiziku yẹle Ishimẹlu lia ya l’ọgba Makupela l’ẹgu Éfurọnu nwa Zoha, onye Hetu; l’ọgba ono, dụkube Mamure. 10Ẹgu ono bụ ẹka Ébirihamu zụru ndu Hetu. Ọ bụru l’ẹka ono b’e liru Ébirihamu yẹle nyee ya Séra. 11Ébirihamu nwụhulewho, Chileke bya agọru ọnu-ọma nụ nwa iya Áyiziku. Ẹka Áyiziku bu bụ lẹ mgboro wẹlu Ọ-nọ-ndzụ-ele-mu-ẹnya.

Ụnwu Ishimẹlu

12Ọ waa ẹpa Ishimẹlu nwa Ébirihamu ndọwa. Ishimẹlu l’onwiya bụ nwanyị Íjiputu ono, bụ ohu Séra, ẹwha iya bụ Hega nwụtaru iya Ébirihamu.

13Ọ waa ẹwha ụnwu Ishimẹlu ndọwa; e deshiru whẹ lẹ g’e shi nwụa whẹ: Ọkpara Ishimẹlu bụ Nebayotu. Ndu nke otsota bụ Keda, Adụbelu, Mibusamu, 14Mishuma, Duma, Masa, 15Hedadu, Tema, Jeturu, Nafishi mẹe Kidema. 16Gẹ whẹ ha bụkota ụnwu Ishimẹlu. Whẹ zarụ ẹwha laa lẹ mkpụkpu whẹ shigee mẹe ẹka whẹ bugee. Whẹ iri l’ẹbo ono bụkota ishi l’ikfu whẹ l’ikfu whẹ. 17Mkpakọ awha, Ishimẹlu nọru bụ ụkporo awha ugbo ishii l’awha iri l’ẹsaa. Ọ tụa ume ikpazụ iya nwụhu; lakfu ndụ-ichee ya whẹ lẹ maa. 18Ẹpa iya shilewho lẹ Havila bua jeye lẹ Shuru; lẹ mgboro oge alị onye lẹ Íjiputu; l’ụzo, e shi eje Asiriya. Whẹ bụ aghamẹhu dụru ụnwunna whẹ.

Jékọpu yẹle Ịso

19Ọ waa bụ akọ-ẹhu Áyiziku, nwa Ébirihamu.

Ébirihamu bụ nna Áyiziku 20Áyiziku nọo ụkporo awha ugbo labọ; ọ lụa Ribẹka, nwada Byituwẹlu, onye Arámu. Ẹka o shi gẹdegede bụ Padanu Arámu. Ribẹka ono bụ nwune Lebanu nke Arámu.

21Áyiziku bya ekfuru nụ Onye-Nwe-Ọha l’okfu ẹhu nyee ya nkele ọ tọ tsụdu ime. Onye-Nwe-Ọha nụa ekfukfu ono, o kfuru nụ iya, bya emee nyee ya ono, bụ Ribẹka ọ tsụta ime. 22Ụnwegirima ono nọdu l’ẹwho ne whẹ agaru onwowhe ẹnya. Ribẹka sụ: “?Ọo gụnu bẹ l’anwụru mu ẹgube-ẹ?” O jeshia njịta l’ẹka Onye-Nwe-Ọha.

23Onye-Nwe-Ọha sụ iya:

“Ọo mba labọ bẹ nọ ghu l’ẹwho.

Ụmadzu labọ, l’ịi-nwụ l’e-ke onwowhe ẹbo.

Onye lanụ l’a-ka ibe iya ẹkuku.

Onye nke ọgurenya l’a-nọ

ejeru onye nke nwata ozhi.”

24Ọ gbabele iya whọ l’ezeda, ọ chịa ẹbo; whẹ bụkotaru unwoke. 25Onye ọwhu vu ụzo ye ishi fụta kehulewho mmee-mmee; ẹhu iya gbakọta ẹwhuruwhu dụ-zhiawho g’ọo ẹji adzụ. Ọo ya bụ, whẹ gụa ya Ịso. 26E megee, nwune iya bya eye ishi fụta. O shi wọ Ịso ẹka l’ichirukfu-ọkpa. Ọo ya bụ, a gụa ya Jékọpu. Áyiziku bẹ nọwaru ụkporo awha ugbo ẹto nteke Ribẹka nwụtaru iya ụnwegirima ono.

27Ụnwegirima ono bya evuta; Ịso bụru onye l’eme nka l’ọchi nta; ọ bụru iwhe shi l’ẹgbudu b’o gude buru. Ọwhube Jékọpu bụru onye l’eme aguu, l’ọonoduje l’uwhu. 28Áyiziku bẹ anụ ẹgu l’anọje atsọ ụtso; o kwobe iswi iya yee Ịso obu. Ribẹka yekwanu-a ọwhube Jékọpu.

29O rwua ujiku lanụ, Jékọpu l’eshi ine-mgbugbu. Ịso shi l’ẹgbudu bata; ọ-da-mba l’atụ iya atụ. 30Ọ sụ Jékọpu: “Hẹnu mu ine-mgbugbu ghu ono, neru vẹrekete tẹ mu ria nkele ọ-da-mba l’atụ mu atụtu.” Ọ bụru iwhe ono meru ekulahaa ya Edọmu.25:30 Iwhe Edọmu fụtaru bụ O-ne-vẹrekete.

31Jékọpu sụ iya: “Ọo m’ị nụada mu ọkpara ono, ị bụ tẹ mu bụru, tẹmenu mu ahẹe ghu iya t’i ria.”

32Ịso sụ: “Leenu, mu l’anwụhukwa anwụhu. ?Mu gude ọbu ọkpara eme gụnu?”

33Jékọpu sụ iya t’o vuru ụzo riadaru iya nte. Ọ bya eria nte woru ọkpara ono, o shi bụru nụ Jékọpu ọ bụru.

34Nteke ono Jékọpu nụ Ịso buredi; hẹkwa iya whọ ine-mgbugbu ono, o gude azama gwọo; o ria. O rigee ya ngụru mini ye iya, ọ bụru iya atụgbu.

O nokwa gẹ Ịso meru gwọo ọkpara ono, ọ bụ l’ẹja.

26

Áyiziku yẹle Ábyimelẹku

1A nọnyaa; mkpẹgu bya l’alị ono ọdo; t’a gụfukwa iya ọwhu mejehawaru l’oge nke Ébirihamu. Áyiziku lashia mkpụkpu Gera; lakfu Ábyimelẹku, bụ eze ndu Fílistiya 2Onye-Nwe-Ọha bya abyakfuta Áyiziku sụ iya: “Be ejekwa ọla Íjiputu. Bukwaru l’alị, mu l’a-sụ ghu t’i buru. 3Butafua nwanshịi l’alị-a; lẹ mu l’a-nọdu-a swiru ghu; mu agọru ọnu-ọma nụ ghu. Ọo gụ l’ẹpa ghu bẹ mu l’a-nụkota alị-a g’ọ ha; mu je l’e-mekotagezhia iwhe lile, mu riburu Ébirihamu lẹ nte lẹ mu l’e-meru iya. 4Mu l’e-me t’ẹpa ghu ha l’igwe g’ọo kpokponde, dụ l’igweli; mu anụkota whẹ alị-a g’ọ ha. Ọo ẹpa ghu bẹ l’ee-shi l’ẹka whẹ gọru ọnu-ọma nụ mba gẹ mba ha lẹ mgboko. 5Ishi iya bụ lẹ Ébirihamu bẹ nụru mụbe Onye-Nwe-Ọha okfu; dobe okfu mu; mee iwhe mu sụru t’o mee mẹe iwhe mu tọru ọkpa iya, bya edobekota iwu mu.” 6O noo ya, Áyiziku buru lẹ mkpụkpu Gera.

7Nteke unwoke ẹka ono kpalahaaru iya ishi nyee ya, ọ sụ whẹ l’ọo nwune iya nwanyị b’ọ bụ. Iwhe o kwoberu kfua nno bụ l’ọotsu egvu ọsu l’ọo nyee ya. Ọ rịru lẹ ndu ẹka ono l’e-gbu iya nata iya Ribẹka nkele Ribẹka l’ama ụma shii.

8Áyiziku bẹ buwaa l’ẹka ono nọo ọdu. O be nteke ọbu, Ábyimelẹku, bụ eze ndu Fílistiya pyofu ẹnya lẹ windo whụa Áyiziku gẹ l’oori Ribẹka, bụ nyee yẹbe Áyiziku ẹtuturu. 9Ábyimelẹku kua Áyiziku sụ iya: “?Ọo kwa lẹ nwanyị ono bụ nyee ghu? ?Ọo gụnu meru g’o gude ị sụ l’ọo nwune ghu nwanyị b’ọ bụ?”

Áyiziku sụ iya: “Mu rịkwaru l’ee-gbu mu l’okfu ẹhu iya.”

10Ọo ya bụ, Ábyimelẹku sụ iya: “?Ọo ẹgube iwhe gụnu b’i meru anyi ẹgube-ẹ? Nggẹ l’o nweru nwoke ibe anyi jekfuru nyee ghu ono azẹe mẹe g’eshi nno mee t’ejo-iwhe tukoru anyi l’ishi.”

11Ọo ya bụ, Ábyimelẹku bya alọo ndu ẹka ono ẹka lẹ nchị sụ whẹ: “Onye kparụ nwoke-e ẹka, ọ dụa l’ọo nyee ya bẹ l’ee-gbukwa egbu!”

12Áyiziku bya akọbe iwhe l’alị ono, kpata iwhe ha g’ọo iwhe ono, ọ kọru uzhi ụkporo ugbo ise l’awha ono, o noo nkele Onye-Nwe-Ọha gọru ọnu-ọma nụ iya. 13Ọ bya enweru iwhe; ẹku l’abyarụ iya jeye ọ bụru eze madzụ. 14O nweru igweligwe atụru mẹe eswi mẹe ohu. A nọnyaa, ndu Fílistiya whụlahaaru iya ụwhu ẹnya. 15Ọo ya bụ, ndu Fílistiya je atuchishia wẹlu lile, ndu ohu Ébirihamu, bụ nna iya tụshiru nteke nna iya nọ ndzụ, gude ẹja nwuchishikota iya kpamụ.

16Ábyimelẹku bya asụ Áyiziku: “Kwata lụfuru anyi, o noo nkele ị kawaa anyi ẹkuku shii.”

17Tọ dụ iya bụ, Áyiziku kwafụ l’ẹka ono, je akpọbe ụlo-ẹkwa iya lẹ nsụda Gera, buru l’ẹka ono. 18Áyiziku bya atụkwashia wẹlu ono, a tụhawaru nteke nna iya Ébirihamu nọ ndzụ, mbụ wẹlu ono, ndu Fílistiya nwuchishiru gẹ nna iya nwụhu-geeru. Ọ gụkwata whẹ ẹwha ono, nna iya shihawa gụa whẹ.

19Ndu ozhi Áyiziku bya egvua wẹlu lẹ nsụda ono gvuvu iya ẹka mini, doru rịsaa shi anwụshi. 20Ụswo daarụ ndu l’eche élwù ndu Gera mẹe ndu l’eche élwù Áyiziku l’okfu wẹlu ono. Whẹ sụ lẹ mini ono bụ mini whẹbe ndu mkpụkpu Gera. Áyiziku gụa wẹlu ono Isẹku;26:20 Iwhe Isẹku fụtaru bụ ‘ụswo.’ nkele a swọru iya ụswo. 21Whẹ bya atụa wẹlu ọdo; whẹ swọkwaruwho ụswo ye iya. Áyiziku gụa ono Sitina.26:21 Iwhe Sitina fụtaru bụ ọhogu.22Ọ gbalihu je atụa wẹlu ọdo; ụswo ta adahẹ l’ono. O kwe gụa ya Rehobotu sụ: “Ntaa bẹ Onye-Nwe-Ọha mewaru; anyi tụsaru ẹhu l’alị-a; anyi je l’a-nọdu iya fua efu mịa amị g’ọo oshi-ọmi.”

23Áyiziku bya eshi l’ẹka ono lashia Byiyesheba. 24Onye-Nwe-Ọha byakfuta iya l’ẹnyashi mbọku ono sụ iya: “Ọo mbẹdua bụ Chileke nke nna ghu Ébirihamu. Ba atsụkwa egvu, o noo nkele mu swiru ghu eswiru. Mu l’e-gude iswi ẹhu onye ozhi mu ono, bụ Ébirihamu gọru ọnu-ọma nụ ghu; mee t’ẹpa ghu ha l’igwe.”

25Ọo ya bụ, Áyiziku tụa ẹnya-mgbẹja l’ẹka ono, bya akpọ-kua ẹwha Onye-Nwe-Ọha. Ọ kpọbewaro ụlo-ẹkwa iya l’ẹka ono. Ndu ozhi iya tụa ya wẹlu.

26Ábyimelẹku bya eshi lẹ mkpụkpu Gera jekfu Áyiziku. Onye yẹle Ábyimelẹku lị bụ Ahụzatu, bụ onye l’agbazhiru iya égò mẹe Fayíkolu, bụ onye ishi ndu ojọgu iya. 27Áyiziku jịa whẹ sụ: “?Ọo gụnu bẹ unu byarụ ememe lẹ nkemu; l’ẹka mu dụkwa unu ashị, unu chịa mu l’alị unu.”

28Whẹ sụ iya: “Anyi whụwaru lẹ Onye-Nwe-Ọha swiru ghu eswiru. Ọo ya meru anyi sụ l’ọ gbarụ t’anyi lẹ ghu ria nte nchị-ọdu-ndoo; anyi lẹ ghu agbaa ndzụ; 29l’ịi-tịi byadụ l’e-me anyi ejo-iwhe; ẹgube ono, anyi l’ẹte akpaa ghu ẹka, t’ọ dụ iwhe anyi meru, gbahaa odoo bẹ anyi meru ghu; dufu unu, unu lụfu l’ẹhu-guu. Onye-Nwe-Ọha byawaa agọru ọnu-ọma nụ ghu ntaa.”

30Áyiziku bya eshishiaru whẹ nri, whẹ ria ngụa. 31O rwua echile iya; whẹ gbalihu l’ọnmewa ụtsu; ria nte l’ẹhu l’ẹhu. Áyiziku dufu whẹ, whẹ lụfu l’ẹhu-guu.

32Mbọku ono bẹ ndu ozhi Áyiziku bya ekfuaru iya nke wẹlu ono, whẹ tụru sụ iya lẹ whẹ whụkwaru iya mini. 33Ọ gụa ya Shiba.26:33 Iwhe Shiba fụtaru bụ nte. Iwhe ọdo, ọ fụtaru bụ ẹsaa. O noo iwhe meru ẹwha mkpụkpu ono bụru Byiyesheba byeye ntanụ.

34Ịso gbalẹwho ụkporo awha ugbo labọ; o je alụa Juditu, bụ nwada Beri, onye Hetu. Ọ bya alụkwawho Basumatu, nwada Elọnu, bụkwawho onye Hetu. 35Whẹ bụru awhụ dụru Áyiziku yẹle Ribẹka.

27

Jékọpu natarụ ọnu-ọma l’ẹka Áyiziku

1O be gẹ Áyiziku bụwaa nwoke ọgurenya, nka lawarụ l’ẹnya t’ọ whụhe ụzo; ọ bya ekua Ịso, bụ ọkpara iya nwoke sụ iya: “Nwa mu.”

Ọ za iya: “Owee.”

2Áyiziku sụ iya: “Ntaa bẹ mu bụakwa ọgurenya; tọ bụhe lẹ mu marụ mbọku, mu l’a-nwụhu. 3Wotakwa iwhe l’iigudeje eje nta, mbụ ube ghu mẹe akfụ ghu, gude jeshia l’ẹgbudu je egbutaru mu anụ. 4Gụ egude iya shiaru mu nri, l’atsọ ụtso, mbụ ọga nri, l’adụje mu ree patarụ mu tẹ mu ria, gọru ọnu-ọma nụ ghu, tẹmenu mu anwụhude.”

5Ribẹka ngabẹkwanu nchị nteke Áyiziku l’ekfu eyeru nwa iya Ịso. Ịso tụgbuleruwho jeshia l’ẹgbudu ọchi nta anụ, l’oo-gbu palata, 6Ribẹka bya atakpeeru nwa iya Jékọpu sụ iya: “Mu nụkwaru gẹ nna ghu shi ekfu eyeru nwune ghu Ịso asụje iya 7t’o je egbuta anụ l’ẹgbudu palata gude bya eshiaru iya nri, l’atsọ ụtso tẹ ya ria; ndụge ya anọdu l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha gọru ọnu-ọma nụ iya, tẹmenu ya anwụhude. 8Nwa mu, nụkwaaru mu okfu; mee iwhe mu sụru t’i mee. 9Jeshia l’ẹka élwù dọru, je ahọtaru mu nwada eghu labọ, dụ-gee ree, tẹ mu gude shiaru nna ghu nri, l’atsọ ụtso, mbụ ọga nri, l’adụje iya ree. 10Gụ egwota iya je anụ nna ghu t’o ria nke ọwhu l’ọo-gọru ọnu-ọma nụ ghu, tẹmenu ya anwụhude.”

11Jékọpu sụ ne iya Ribẹka: “Obenu lẹ nwune mu Ịso bẹ gbarụ ẹwhuruwhu; mbẹdua bụru onye ẹhu kwọru tụruru. 12O nwekwaru gẹ l’ọo-dụ nna mu arwaa mu ẹka l’ẹhu, ya amarụ l’ọo ụgho bẹ mu l’aghọru iya; mu eshi nno meta iwhe l’ọo-tụ mu ọnu m’obeta ọwhu, l’ọo-gọru mu ọnu.”

13Ne iya sụ iya: “Nwa mu, ọ -tụa ghu ọnu bẹ mu l’e-vuru iya. Nụleru mu whọ okfu; tụgbua je akpụtaru mu ụnwada eghu ono.”

14Ọo ya bụ, ọ tụgbua je akpụtaru ne iya ụnwada eghu ono. Ne iya gude iya shia nri, l’atsọ ụtso, mbụ ọga nri, l’adụje nna Jékọpu ree. 15Ribẹka bya achịta ọkpobe uwe Ịso, bụ ọkpara iya nwoke, mbụ uwe Ịso, koru l’ụlo iya bya eyee Jékọpu, bụ nwa iya nke nwata. 16O wota akpọ eghu ono kwebe iya l’ẹka, bya ekwebe iye ya l’ibe ẹka iya ọwhu olu kwọru iya tụruru. 17Ọ pata nri ono, o shiru l’ọotso ntụmatu mẹe buredi pẹe Jékọpu t’o je anụ.

18Jékọpu parụ nri ono jekfu nna iya je asụ iya: “Nna.”

Ọ za iya: “Owee nwa mu. ?Ọo onye?”

19Jékọpu sụ nna iya: “Ọo ọkpara ghu Ịso b’ọ bụ. Mu meekwaru iwhe i sụru tẹ mu mee. Gbeshikwa egbeshi taa anụ ọbu, mu gburu nke ọwhu l’ịi-gọru mu ọnu.”

20Áyiziku bya asụ nwa iya ono: “Ị whụbukwa anụ ọbu ẹgwegwa.”

Jékọpu sụ iya: “Ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu meru o nweru ishi.”

21Áyiziku sụ Jékọpu: “Nwa mu kpịlitaadaru ntse tẹ mu rwada ghu ẹka l’ẹhu marụ ?ị bụ-a nwa mu Ịso l’ezhi tẹ tị bụdu?”

22Jékọpu bya ejekube nna iya Áyiziku ntse. Ọ rwagee ya ẹka l’ẹhu bya asụ: “Olu-okfu ghu bụ olu Jékọpu, ọle ẹka ghu bụ ẹka Ịso.” 23Tọ hụbehe iya ama, o noo nkele ọ gbarụ ẹwhuruwhu l’ẹka g’ọo nwune iya bụ Ịso. Ọ gọru ọnu-ọma nụ iya. 24Ọ jịa ya sụ iya: “?Ị bụ-a nwa mu Ịso l’ezhi?”

Ọ sụ iya: “Ee. Mu bụkwa iya-a.”

25Ọo ya bụ, ọ sụ iya: “Ngwanụ, patanụru mu anụ ọbu, i gburu shia tẹ mu ria nwa mu nke ọwhu mu l’a-gọru ọnu-ọma nụ ghu.”

Jékọpu pajeru iye ya o ria, bya anụ iya mmẹe ọ ngụa. 26Nna iya Áyiziku sụ iya: “Bya ẹka-a nwa mu bya etsutsua mu ọnu.”

27Ọo ya bụ, Jékọpu jekube iya je etsutsua ya ọnu. Áyiziku nụa mkpọ, uwe iya l’eshi; ọ gọru ọnu-ọma nụ iya sụ iya:

“Ha! Mkpọ, nwa mu l’eshi

dụkwa g’ọo mkpọ ẹgbudu,

Onye-Nwe-Ọha mezhiru emezhi.

28Tẹ Onye-Nwe-Ọha mee t’igweli chịjeeru ghu mini.

Ya emee t’alị ghu mehu emehu.

Ya emee t’i nweru nri nweru mmẹe,

nweru iya nke etsutsu iya.

29Tẹ ndiwhe jejeeru ghu ozhi!

Tẹ mba gẹ mba ha whuzejeru

ghu ishi l’alị gude yeru ghu ẹso!

Bụru ishi unwune ghu whẹ.

T’ụnwu, ne ghu nwụtaru

whuzejeru ghu ishi l’alị gude yeru ghu ẹso!

Iwhe bụ onye tụru ghu ọnu

bụakwa onye a tụru ọnu!

Iwhe bụ onye gọru ghu ọnu

bụwaru onye a gọru ọnu!”

30Áyiziku gọ-geleruwho Jékọpu ọnu-ọma ono, ọ bụkwadurua tẹ Jékọpu shi l’iwhu nna iya lụfu, nwune iya Ịso shi nta ono, o jeru bụru whẹrekete. 31Ọ bya eshia nri nkiya, l’atsọ ụtso pajeru nna iya sụ iya: “Nna, gbeshi taa anụ ọbu, mu gburu shiaru ghu nke ọwhu l’ịi-gọru ọnu-ọma ọbu nụ mu.”

32Nna iya, bụ Áyiziku bya ajịa ya sụ: “?Oo onye b’ị bụ?”

Ọ sụ iya: “Mu bụkwa nwa ghu nwoke, mbụ ọkpara ghu Ịso.”

33Ẹhu nmakọta Áyiziku kwekwekwe. Ọ sụ: “?Ọo hụnu onye gburu anụ wotaru mu, mbụ mu rigeru-a tẹmenu ị batadẹ? Mu gọokwaru ọnu-ọma nụ onye ọbu, mbụ l’onye ọbu bụakwa onye a gọru ọnu-ọma nụ.”

34Ịso nụlewho okfu ono, nna iya kfuru, o chikpo ẹkwa; chilahaa mkpu sụ nna iya: “Gọfunuaru mbẹdu ọwa ọnu-ọma nkemu; byikonu nna!”

35Áyiziku sụ iya: “Nwune ghu gudekwa ụgho bya anata ọnu-ọma, gbarụ ghu nụ.”

36Ịso sụ: “Ọ lẹwho lẹ Jékọpu ono, a gụru iya b’a gụtaru iya. Ọ waa kwewaa ugbo labọ, o kputaru mu. Ọ natarụ mu ọkpara, mu bụ. Ọ bya ntaa bya anatafụa mu ọnu-ọma, gbarụ mu nụ.” Ọ jịa nna iya sụ iya: “?Too nwehezhidua ọnu-ọma ọdo, whuduru nụ, ị gẹge agọfuaru mu?”

37Áyiziku sụ Ịso: “Mu meekwaru iya t’ọ bụru ishi l’ẹka ị nọ. Unwune iya lile bẹ mu meekwaru tẹ whẹ bụkotaru ndu ozhi iya. Mu gọwaru iya ọnu l’oo-nweru nri, nweru mmẹe. ?Ọo gụnu ọdo bẹ mu l’a-dụ ike emekwaduru ghu nwa mu?”

38Ịso sụ nna iya: “Nna, ?ọo ọnu-ọma lanụ b’i nweru? Gọfunuaru mbẹdu ọwa ọnu-ọma nkemu; byiko nụ nna!” O chikpoo ẹkwa.

39Áyiziku, bụ nna iya sụ iya:

“Ẹka l’ii-buru bẹ bụ ẹka alị l’ete emehuje iwhe.

Igweli ta abyadụ la-chịjeru ghu mini.

40Ọo ogu-ịgba bẹ l’ii-gude buru;

gụ ejeru nwune ghu ozhi.

Ọle a nọnyakwanua ọtsude ghu l’ẹhu;

gụ ekwefuru iya ike; gụ l’iya eshikahu.”

Jékọpu gbalaru lashia ibe Lebanu

41O noo ya, Ịso bya akpọo Jékọpu ashị l’okfu ọnu-ọma ono, nna iya gọru nụ iya. O kfua l’ime obu iya sụ: “Ọ kwa lẹ nteke l’aa-kwa nna mu l’erwuwa; o noo nteke mu l’e-gbu nwune mu Jékọpu ndono.”

42Ama bya agbaarụ Ribẹka l’ọwaa iwhe Ịso, bụ nwa iya nke ọgurenya kfuru. O zhia t’e je ekua Jékọpu, bụ nwa iya nke nwata. Ọ sụ iya: “Iwhe nwune ghu Ịso gude adụ onwiya obu bụkwa lẹ ya l’e-gbu ghu. 43Ọo ya bụ, nwa mu, nụkwa iwhe-e, mu bya l’ekfuru ghu ntaa: Gbalaa lashia ibe Lebanu, bụ nwune ne ghu lẹ mkpụkpu Háranu. 44Tẹ gụ l’iya nọta jeye nteke nwune ghu l’a-vụ-buhu ọvuma. 45Iwe gvụlewho nwune ghu l’ẹhu, ọ zọhaa iwhe i meru iya, mu ezhia onye l’a-bya ezhia ghu t’ị lwatashiwaro. ?Ndẹe gẹ mu l’e-shi nọdu t’unu labọ kpakọ nwụshihu l’akpụru ẹnyanwu lanụ?”

46O noo ya, Ribẹka sụ Áyiziku: “Ike ọno ndzụ gvụakwaru mu; iwhe kparụ iya bụru ụnwanyi Hetu-a. Jékọpu -je alụfua nwanyị alị-a, mbụ nwanyị Hetu g’ọo ndu ọwa, ?mu l’a-nọdukwadu ndzụ eme gụnu?”

28

1Tọ dụ iya bụ, Áyiziku bya ekua Jékọpu, gọru ọnu-ọma nụ iya, bya anmaarụ iya ọkwa sụ iya: “Ba alụbukwa-a nwanyị Kenanu. 2Tụgbulekwaruwho jeshia Padanu-aramu, l’ibe nna ghu oche, bụ Byituwẹlu, mbụ nna, nwụru ne ghu; je alụa nwanyị. Onye l’ịi-lụ bụkwaru nwada Lebanu, bụ nwune ne ghu. 3Tẹ Chileke, bụ Ọkalibe-Kakọta-Ike gọru ọnu-ọma nụ ghu, mee t’ị nwụshia ụnwu bụru ikpoto mba. 4Tẹ Chileke mekwaa t’ọnu-ọma ono, ọ gọru nụ Ébirihamu rwube ghu ẹka; rwubekwawho ẹpa ghu ẹka nke ọwhu l’ii-nweru alị ono, i bu ntaa g’ọo nlwamụnlwa ono, mbụ alị ono, Chileke nụru Ébirihamu.” 5Ọo ya bụ, Áyiziku bya edufu Jékọpu; o jeshia Padanu-aramu; ibe Lebanu nwa Byituwẹlu onye Arámu, mbụ Lebanu ono, bụ nwune Ribẹka, bụ ne Jékọpu yẹle Ịso.

6O noo ya, Ịso marụ lẹ Áyiziku gọwaru ọnu-ọma nụ Jékọpu, bya edufuwa iya t’o jeshia Padanu-aramu je alụta nwanyị l’ẹka ono, tẹmenu lẹ nteke ono, ọ gọru iya ọnu ono b’ọ nmarụ iya ọkwa sụ iya t’ọ bọ lụbukwa-a nwanyị Kenanu. 7Ọ chọfutakwawho lẹ Jékọpu bẹ nụru ne iya lẹ nna iya okfu bya ejeshiwa Padanu-aramu. 8Nteke ono, Ịso bya amarụ l’ụnwanyi Kenanu dụ nna iya, bụ Áyiziku ẹji. 9O kwee jeshia ibe Ishimẹlu je alụa nwanyị ọdo t’a gụfu ndu ọwhu, ọoluhawaa. Onye ọ lụru bụ Mahalatu, bụ nwune Nebayotu, mbụ nwada Ishimẹlu, bụ nwa Ébirihamu.

Nrọ, Jékọpu rọru lẹ Bẹtelu

10Tọ dụ iya bụ, Jékọpu shi lẹ Byiyesheba tụgbua; ọ bụru iya oje mkpụkpu Háranu. 11O jenyaa, chi jikfu iya l’ẹka lanụ, ọ radụ aradụ l’ẹka ono. Ọ pata ẹwhuru lanụ, dụ l’ẹka ono swibe ishi zẹ-zhita kuru mgbẹnya. 12Ọ rọo nrọ g’ọ whụru obebe, e gvuberu ọkpa iya l’alị; o je asụ-kfuru l’imigwe. Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Chileke l’agba iya gorogoro; ndu l’enyihu enyihu; ndu l’enyizeta enyizeta. 13Onye-Nwe-Ọha kfụ-koru iya l’eli; kfua sụ: “Ọ kwa Mu bụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna ghu Ébirihamu; bụru Chileke nke Áyiziku. Alị ono, ị zẹe bẹ mu l’a-nụ gụ l’ẹpa ghu. 14Ẹpa ghu l’a-kụru akụru g’ọo ẹja, dụ l’alị. Unu l’e-bu jeye ụzo ẹnyanwu-arịba; bua jeye ụzo ẹnyanwu-awata, unu ebua jeye ụzo isheli; bua jeye ụzo ọhuda. Mu l’e-shi l’ẹka gụ l’ẹpa ghu gọoru ndiwhe l’owhu ọnu. 15Sụa, mu swikwaru ghu eswiru, mu je l’a-nọ-zhiawho eleta ghu ẹnya l’iwhe bụ ẹka lile, l’iije. Ọdo bụ lẹ mu l’e-duwhu ghu azụ l’alị-a. Mu ta abyadụ l’aha ghu jeye nteke mu l’e-mekota iwhe ono, mu kweru ghu ụkwa iya.”

16Jékọpu lwutehu lẹ mgbẹnya ono; sụ: “Ha-e ?ya bụ lẹ Onye-Nwe-Ọha nọ l’ẹka-a mu ta ama?” 17Ọtsulahaa egvu sụ: “Akpa-jiijii ẹka-a bẹ pakwarụ ẹka! O to nwekwa iwhe ọdo ẹka-a bụ gbahaa ụlo Chileke. Ọo ẹka-a bụ ọnuzo imigwe.”

18Ọo ya bụ, Jékọpu gbalihu l’ọnmewa ụtsu echile iya, pata ẹwhuru ono, o shi swibe ishi kpọbe g’ọo itso, bya awụshi iya mmanụ l’eli. 19Ọ gụa ẹka ono Bẹtelu;28:19 Iwhe Bẹtelu fụtaru bụ Ụlo Chileke. ọle iwhe e shi ekuje iya bụ Luzu. 20Jékọpu bya eribua nte sụ: “Ọ -bụru lẹ Chileke bẹ l’e-swiru mu eswiru, eleta mu ẹnya l’ije-e, mu l’eje; anụ mu nri mẹe iwhe oye l’ẹhu, 21nke ọwhu bụ lẹ mu lwarụ ibe nna mu l’ẹhu-guu, bẹ Onye-Nwe-Ọha l’a-bụ Chileke mu. 22Ẹwhuru-a, mu kpọberu g’ọo itso-o bẹ l’a-bụ ụlo Chileke, tẹmenu iwhe bụ iwhe gụbe Chileke nụkotaru mu bẹ mu l’a-nụje ghu ụzo-lanụ-l’ụzo-iri.”

29

Jékọpu jerwuru alị Padanu-aramu

1O noo ya, Jékọpu palihu jeshia iwhe l’ooje; o jezhiawho jeye o jerwua alị ndu ụzo ẹnyanwu-awata. 2O jeta bya awhụ wẹlu, dụ l’ẹgu ọbu yẹle atụru, dọru ụzo ẹto lẹ mgboro wẹlu ono nkele atụru ono bụ lẹ wẹlu ono bẹ l’eeshije anụ whẹ mini. Ẹwhuru, e gude swichia ọnu wẹlu ono ha mebyi shii. 3Ọobuje, atụru ono dọshilewho l’ẹka ono; ndu l’eche iya nụ abya eyeko ẹka swifu ẹwhuru ono l’ọnu wẹlu ono seta mini doberu atụru whẹ. Whẹ -megee, whẹ eyeko ẹka swita ẹwhuru ono dobewhu azụ l’ọnu wẹlu ono g’ọ dụhawa.

4Jékọpu bya ajịa ndu ono, l’eche atụru ono sụ whẹ: “Unwune mu ?unu shi awe?”

Whẹ sụ iya lẹ whẹ shi Háranu.

5Ọ sụ whẹ: “?Unu marụ Lebanu, bụ nwanwa Nahọ?”

Whẹ sụ ee, lẹ whẹ marụ iya.

6Jékọpu sụ whẹ: “?Ẹhu dụ iya-a mma?”

Whẹ sụ iya: “Ee, ẹhu dụkwa iya-a mma. Lekwa nwada iya, bụ Réchẹlu g’ọ chị atụru eje abya.”

7Jékọpu sụ whẹ: “?Unu te eledu l’ụboku hakwadu shii? O toko rwukwa nteke l’aachịbataje atụru bya awụshi. Unu setanu mini doberu atụru ọbu tẹ whẹ ngụa, unu achịru whẹ jebaa lẹ nri.”

8Whẹ sụ iya lẹ whẹ te emedu iya nno t’e gude t’atụru ono lwadzuada; e swifu ẹwhuru ono l’ọnu wẹlu ono, tẹmenu whẹ anụde atụru ono mini tẹ whẹ ngụa.

9Ọ bụru gẹ Jékọpu l’ekfukwadu eyeru whẹ bẹ Réchẹlu chị atụru nna iya byarwuta, o noo nkele ọ bụ nwata mgbọko, l’eche atụru. 10Nteke Jékọpu whụru Réchẹlu, bụ nwada Lebanu, bụ nwune ne iya yẹle atụru Lebanu, ọ chị; ọ tụgbua je eswifu ẹwhuru ono l’ọnu wẹlu ono, bya eseta mini doberu atụru nwune ne iya ono, ọ ngụa. 11Jékọpu tsutsua Réchẹlu ọnu byiswee ẹkwa. 12Jékọpu bya asụ Réchẹlu lẹ yẹle nna iya bụkwa abụbu, mbụ lẹ ya bụkwa nwa Ribẹka. Réchẹlu gbagbụa je akọoru iya nna iya.

13Nteke Lebanu nụru lẹ Jékọpu, bụ nwa nwune iya byarụ, ọ gbarụ jekfushia ya ndzuta je ebyia ya ọma tsutsua ya ọnu; duta iya bahụ l’ibe iya. Whẹ rwua ibe iya, Jékọpu kọkotaru iya g’iwhe lile dụ dụ. 14Lebanu sụ iya: “Mu lẹ ghu bụkwa mmee lanụ; bụru anụ-ẹhu lanụ.”

Jékọpu lụru Lii yẹle Réchẹlu

Tọ dụ iya bụ, Jékọpu nọlewho ọnwa owhu lẹ nke Lebanu, 15Lebanu sụ iya: “Ọ tọ kwa l’ọo lẹ; ị bụ abụbu mu l’a-kpata gụ ejeru mu ozhi ẹwoma. Karụ mu iwhe mu l’a-kfụje ghu.”

16O noo ya, Lebanu bẹ nwụtaru ụnwumgboko labọ. Ẹwha onye nke ọgurenya bụ Lii; ẹwha onye nke nwata bụru Réchẹlu. 17Lii bẹ ẹnya ghọru ụghoro. Ọwhube Réchẹlu l’ama ụma, bya adụ ugvu l’ẹnya. 18Ọ bụru Réchẹlu bẹ dụ Jékọpu l’obu. Jékọpu sụ Lebanu: “Tẹ mu jeeru ghu ozhi awha ẹsaa, t’i kee mu Réchẹlu, bụ nwa ghu nwanyị nke nwata.”

19Lebanu sụ iya: “Ọ gbekwaa karụ mu ree lẹ mu keru ghu iya amamẹ lẹ mu keru iya onye ọdo. Ngwa, t’anyi bunuru.” 20Tọ dụ iya bụ, Jékọpu jee ozhi awha ẹsaa nnta gẹ l’ee-shi t’e kee ya Réchẹlu. Awha ẹsaa ono dụ l’iya-a g’ọo abalị olemole, o noo nkele o yeru Réchẹlu obu shii.

21Ọo ya bụ, Jékọpu sụ Lebanu: “Mu jedzuakwaru ozhi mu awha ẹsaa ọbu; kewa mu rọ nyee mu nke ọwhu mu l’a-laru iya l’ụlo.”

22Ọo ya bụ, Lebanu bya ekua ndu ẹka ono shishiaru whẹ nri. 23O rwua l’ẹnyashi iya, Lebanu dutachia nwa iya nwanyị, bụ Lii, bya eduru nụ Jékọpu; Jékọpu laarụ iya l’ụlo. 24Lebanu duta ohu iya nwamgbọko, ẹwha iya bụ Zilipa duru nụ nwa iya nwanyị ono, bụ Lii t’o jejeru iya ozhi l’ụlo.

25Chi sahụlewho, Jékọpu whụ l’ọo Lii b’e duru nụ iya. Ọo ya bụ, Jékọpu sụ Lebanu: “?Ọo ẹgube iwhe gụnu bẹ i meru mu ẹgube-ẹ? ?Tọ nụa Réchẹlu bẹ mu jeturu ghu ozhi iya? ?Ndẹe g’o gude ị gbaarụ mu ẹgube ẹregede ọwa?”

26Lebanu sụ iya: “L’alị anyi bẹ l’ẹte evujekwa ụzo kee onye nke nwata ji, tẹmenu e kede onye nke ọgurenya. 27Taa nshi rwugedaa ẹbyii onye ọwa-a l’idzudzu-a. Idzu-a gvụlewho; mu ekefua ghu onye nke nwata. Ọle ii-jekwanuru mu ozhi iya awha ẹsaa ọdo.”

28O noo ya, Jékọpu kweta bya erwua ẹbyii Lii idzu ono l’owhu. Idzu ono gvụlewho, Lebanu bya ekefua ya nwa iya nwanyị, bụ Réchẹlu, ọ bụru nyee ya. 29Lebanu bya duta ohu iya nwamgbọko, ẹwha iya bụ Byiliha duru nụ nwa iya nwanyị ono, bụ Réchẹlu t’o jejeru iya ozhi l’ụlo. 30Jékọpu bya alakwaarụwho Réchẹlu l’ụlo. Ọ ka oye Réchẹlu obu amamẹ Lii. O jefuaru Lebanu ozhi awha ẹsaa ọdo.

Ụnwu, Jékọpu nwụtaru

31Onye-Nwe-Ọha bya elee ẹnya whụ lẹ Jékọpu te eyedu Lii obu, o kpuhaa ẹkpa-nwa iya t’ọ tsụje ime; ọwhube Réchẹlu ta atsụ. 32Lii tsụta ime nwụa nwa nwoke. Ọ gụa ya Rúbẹnu nkele ọo sụru: “Onye-Nwe-Ọha whụwaru iwhe-ọtsulanu, mu l’eje. Ntaa b’o dowaru mu ẹnya lẹ ji mu bya l’e-ye mu obu.”

33Ọ tsụtafua ime ọdo nwụkwaawho nwa nwoke. Ọ sụ: “Ọo lẹ Onye-Nwe-Ọha nụru l’ete eyedu mu obu meru g’o gude ọ nụfua mu nwa nwoke-e.” Ọo ya bụ, ọ gụa ya Símiyọnu.

34Ọ bya atsụtafua ime ọdo, nwụfua nwa nwoke ọdo. Ọ sụ: “Ntaa bẹ mu marụ lẹ ji mu l’e-kwe rwụkota mu tẹ mu l’iya bụru ẹhu, o noo nkele mu nwụtawaru iya unwoke ẹto-ọ.” Ọo ya bụ, ọ gụa ya Lívayi.

35Ọ tsụta ime ọdo, nwụa nwoke. Ọ sụ: “Ọgiya ọwa-a bẹ mu l’e-tu Onye-Nwe-Ọha ẹwha.” Ọo ya bụ, ọ gụa ya Juda. Ọ nwụ-gee Juda, ọ nwụ-buhu nwa.

30

1Réchẹlu whụ lẹ ya ta anwụtaduru Jékọpu nwa, o kolahaaru nwune iya nwanyị okoowhoo. Ọ sụ Jékọpu: “Yee mu ime, ọdua bẹ mu l’a-nwụhukwa.”

2Jékọpu vọru ọku ghụa ẹhu l’ẹka Réchẹlu nọ, sụ iya: “?Ọo mbẹdua bụ Chileke onye meru t’ị ba anwụtashi nwa?”

3Tọ dụ iya bụ, Réchẹlu sụ iya: “Lee Byiliha, bụ nwamgbọko, l’ejeru mu ozhi l’ụlo, duta iya lajẹru iya l’ụlo t’ọ nwụtaru mu ụnwegirima nke ọwhu mu l’e-shi iya l’ẹka nweru ụnwu.”

4Ọo ya bụ, Réchẹlu duta nwamgbọko ono, l’ejeru iya ozhi l’ụlo, bụ Byiliha dee ya t’ọ lụlahaa. Jékọpu bya alaaru Byiliha l’ụlo, 5Byiliha tsụta ime nwụaru Jékọpu nwa nwoke. 6O noo ya, Réchẹlu sụ: “Ntaa bẹ Chileke hawarụ mu enge. Ọ nụwaru iwhe mu kfuru nụ iya, bya anụ mu nwa nwoke.” Ọo ya meru ọ gụa ya Danu.

7A nọnyakwaa, nwamgbọko ono, l’ejeru Réchẹlu ozhi l’ụlo, bụ Byiliha bya atsụta ime ọdo, nwụaru Jékọpu nwa nwoke nke ẹbo. 8Tọ dụ iya bụ, Réchẹlu sụ: “Mu lẹ nwune mu nwanyị kpawarụ ẹnya shii, ọle mu kawa iya ẹkuku.” Ọo ya bụ, ọ gụa ya Náfutali.

9Nteke Lii bya whụa lẹ ya ta anwụhedu nwa, o duta nwamgbọko ọwhu l’ejeru yẹbedua ozhi l’ụlo, bụ Zilipa dee Jékọpu t’ọ lụlahaa. 10Nwamgbọko ono, l’ejeru Lii ozhi l’ụlo, bụ Zilipa bya anwụtaru Jékọpu nwa nwoke. 11Tọ dụ iya bụ, Lii sụ: “Ọwa-a kwa iwhe-ekweru.” Ọo ya bụ, ọ gụa ya Gadu.

12Nwamgbọko ono, l’ejeru Lii ozhi l’ụlo, bụ Zilipa bya anwụtafuaru Jékọpu nwa nwoke nke ẹbo. 13Tọ dụ iya bụ, Lii sụ: “Ẹhu-ụtso jikwaru mu obu pyịmu pyịmu. Ụnwanyi l’e-kuje mu onye ẹhu-ụtso dụ.” Ọ gụa ya Asha.

14O rwua nteke l’eebuje witi, Rúbẹnu jee l’ẹgu; ọ whụa akpụru oshi mandureku; ọ wọta iya wolataru ne iya, bụ Lii. Réchẹlu sụ Lii: “Byiko, nụnu mu akpụru mandureku ono, nwa ghu wọtaru.”

15Lii sụ iya: “?Ji mu ọwhu, ị natarụ mu te edzuduru ghu, ?iime t’ị natafụa mu akpụru mandureku, nwa mu nụru mu?”

Réchẹlu sụ iya: “Ọ dụ ree, ngwa t’ọ laarụ ghu l’ụlo l’ẹnyashi-a l’ụgwo akpụru mandureku nwa ghu ọbu.”

16Ọo ya bụ, Jékọpu shilewho l’ẹgu alwa l’urwẹnyashi mbọku ono, Lii gbata iya ndzuta sụ iya: “Lakwaarụ mu l’ụlo l’ẹnyashi-a. Mu gudekwa akpụru oshi mandureku nwa mu zụta ghu.” Ọo ya bụ, Jékọpu laarụ Lii l’ụlo l’ẹnyashi ono.

17Chileke nụa ekfukfu, Lii kfuru nụ iya; ọ tsụta ime bya anwụtaru Jékọpu nwa nwoke nke ise. 18Lii sụ: “Chileke buakwaru mu obunggo nkele mu dutaru nwamgbọko l’ejeru mu ozhi l’ụlo dee ji mu Jékọpu; ọ lụlahaa.” Ọ gụa nwata ọbu Ísaka.

19Lii tsụta ime ọdo nwụtaru Jékọpu nwa nwoke nke ishii. 20Tọ dụ iya bụ, Lii sụ: “Chileke nụakwaru mu ẹguru iwhe dụ ree. Ntaa bẹ mu bya l’a-nọ eri ugvu l’ẹka ji mu, eshi-ọwhu mu nwụtaru iya unwoke ishii.” Ọo ya bụ, ọ gụa ya Zébulọnu.

21E megee, ọ bya anwụa nwata nwanyị, gụa ya Dayina.

22O noo ya, Chileke bya anyata Réchẹlu; nụa ekfukfu, l’ookfu anụ iya, bya ekpuhaa ẹkpa-nwa iya t’ọ tsụje ime. 23Ọ tsụta ime; nwụa nwoke sụ: “Chileke tukofuwaru mu iwhe-iwhere l’ẹhu.” 24Ọ gụa ya Jósẹfu sụ: “Tẹ Onye-Nwe-Ọha yekwanuru mu nwa nwoke ọdo l’ọwa-a.”

Atụru Jékọpu zụshiru ụnwu ha l’igwe

25Gẹ Réchẹlu nwụ-geeru Jósẹfu, bẹ Jékọpu jekfuru Lebanu je asụ iya: “Dua mu tẹ mu lashia ibe anyi, bụ ẹka a nwụru mu. 26Haa tẹ mu chịta unyomu mu mẹe ụnwegirima mu, bụ ndu mu jeru ghu ozhi l’ishi whẹ lashia. Ị mawarụ gẹ mu jetaberu ghu ozhi.”

27Lebanu sụ iya: “Ọ -bụru lẹ mu dụ ghu l’obu, byiko nọtabanua. Lẹ mu whụwaru l’ọo iswi ghu bẹ Onye-Nwe-Ọha gude gọru ọnu-ọma nụ mu ẹgube-ẹ.” 28Ọ sụkwa iya whọ: “Karụ mu iwhe l’a-bụ ụgwo ọrwu ghu tẹ mu kfụje ghu iya.”

29Jékọpu sụ iya: “Ị mawarụ gẹ mu jetaberu ghu ozhi mẹe g’elwu ghu gude zụshi-be ụnwu gẹ mu l’eletaru ghu iya. 30Iwhe i shi nweru ta abadụ nwishi nteke mu byarụ. Ọle eshi mu lẹ ghu bu b’ọ hawa shii. O noo nkele ọobuje, ibiya ọwhu mu shiru Onye-Nwe-Ọha agọru ọnu-ọma nụ ghu. ?Ọo hụnu nteke ole ntaa bẹ mu l’a-gba mkpu ẹhu nke mu lẹ ndibe mu?”

31Lebanu sụ iya: “?Ọo gụnu bẹ mu l’a-nụ ghu?”

Jékọpu sụ iya: “Ba adụshi iwhe l’ịi-nụ mu. Ọ chịa i -kweta iwhe-e, mu l’abya ekfukfu; mu echebaaru ghu atụru ghu. 32Haa tẹ mu jegbakota l’elwu ghu ntanụ, je ahọshikota iya atụru mẹe eghu ndu ọwhu tụkashiru iwhe l’ẹhu mẹe ndu ọwhu dengashiru iwhe l’ẹhu mẹe ụnwaturu, l’ejikaa uji, t’ọ bụru aswa ozhi mu. 33Ii-megee marụ lẹ mu bu onye ire-lanụ nteke l’ịi-bya enyoo iwhe ono, i gude kfụa mu ụgwo ono. Ị -byalẹwho ị whụa ya eghu, l’atụkashia iwhe l’ẹhu; t’o dengashi iwhe l’ẹhu; ọ dụa l’ọo nwatụru, l’ẹte eji uji; gụ ekua mu onye oshi.”

34Lebanu sụ iya: “Mu kwetaakwaru. Tọ dụkwa g’i kfuru iya.” 35Ọ bụru mbọku ono gẹdegede bẹ Lebanu tụgburu je ahọshikota mkpi, dengashiru iwhe l’ẹhu mẹe ndu ọwhu tụkashiru iwhe l’ẹhu mẹe ne eghu ndu ọwhu tụkashiru iwhe l’ẹhu mẹe ndu ọwhu dengashiru iwhe l’ẹhu mẹe atụru, l’ejikaa uji gẹ whẹ ha. Ọ chịru iya nụ ụnwegirima ibe iya tẹ whẹ cheje. 36Ọ chịta élwù ono jee ije abalị ẹto je edobe iche l’ẹka l’a-nọru yẹle Jékọpu otẹnya. Jékọpu chelahaa élwù Lebanu ono ndu ọwhu, ọ chị-whodoru.

37Jékọpu gbuta ẹkali-oshi pọpula, dụ oyii mẹe oshi alụmondu mẹe oshi pulenu. Ọ swabatagee ẹkali oshi ono ụgbo, bya edengashia ya iwhe ọcha. 38Ọ bya ewota ẹkali-oshi ono, ọ swashịru ụgbo ono dobegee l’iwhe l’eyejeru élwù mini nke ọwhu élwù ono l’eleje iya ẹnya mẹ whẹ je ọnguta mini. L’ọobuje nteke élwù ono jeru ọngu mini, whẹ gbadẹlewho oke, 39whẹ anọdu l’atatiwhu ẹkali-oshi ono shia onwowhe. Whẹ abya anwụshia ụnwu, dengashiru iwhe l’ẹhu mẹe ọwhu tụkashiru iwhe l’ẹhu. 40Jékọpu bya ahọshia ụnwu élwù ono dobekota iche, bya eworu ndu ọwhu chịru yeru ndu ọwhu dengashiru iwhe l’ẹhu mẹe nke oji whọ, bụ nke Lebanu. O shi ẹgube ono nweru élwù nke ẹka iya, t’ọ chịkobeje iya lẹ nke Lebanu. 41L’ọobuje nyee élwù ono ndu ọwhu shihuru ike -gbadẹlewho okee, Jékọpu eje eworu ẹkali-oshi ono ye l’iwhe ono, l’eeyejeru élwù mini dobe l’ẹka whẹ l’a-nọ ele iya ẹnya nke ọwhu whẹ l’a-nọdu lẹ mgboro ẹkali-oshi ono shia onwowhe. 42O rwua l’anụ ọwhu dụ pyagọ pyagọ, ya eje edobeheru iya ẹkali-oshi ono. Ọo ya bụ, e shiwaro ẹgube ono, élwù ono ndu ọwhu dụ pyagọ pyagọ laarụ Lebanu; ndu ọwhu shihuru ike laarụ Jékọpu. 43Jékọpu shi nno kwata akwata nweru iwhe shii; nweru igweligwe élwù mẹe ohu; ụnwanyi mẹe unwoke, bya enweru ịnya-kamẹlu mẹe nkakfụ-ịgara.

31

Jékọpu gbarụ ọso l’ibe Lebanu

1O noo ya, a nọnyaa, Jékọpu nụlahaa l’ụnwu Lebanu l’ata nwinwinwi, l’ọ tụkowaru iwhe nna whẹ nweru chịtakota. L’iwhe lile ono, o nweru bẹ bụ l’ẹku nna whẹ b’o shikota. 2Jékọpu bya awhụ l’ọ tọ bụdu gẹ Lebanu shihawa emeru iya umere bẹ l’oomekwadu iya.

3Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha sụ Jékọpu: “Tụgburu lashia alị nna ghu whẹ; lakfu ndibe unu; lẹ mu l’a-nọ-ọ swiru ghu.”

4Tọ dụ iya bụ, Jékọpu zhia t’e je ekuaru iya Réchẹlu yẹle Lii tẹ whẹ byakfuta iya l’ẹgu ẹka l’ooche élwù iya. 5Ọ sụ whẹ: “Mu whụwaru l’ọ tọ bụhedu gẹ nna unu shihawa emeru mu umere bẹ l’oomekwadu iya. Ọle Chileke nke nna mu whẹ bẹ swilekwaru mu-a g’o swiru mu. 6Unu l’ẹhu l’ẹhu makọtaru lẹ mu gude ike mu g’ọ ha jeeru nna unu ozhi. 7E megee nna unu kputale mu-a, gbanwee aswa ozhi mu ugbo iri. Ọle Chileke te ekwedu ọwhu o merwuru mu ẹhu. 8Ọobuje ọ -sụ l’ọo élwù ọwhu tụkashiru iwhe l’ẹhu l’a-bụ aswa ozhi mu; élwù ono awata ọnwushi ụnwu, tụkashiru iwhe l’ẹhu. Nteke bụ l’ọ sụru l’ọo élwù ọwhu dengashiru iwhe l’ẹhu l’a-bụ aswa ozhi mu; élwù ono awata ọnwushi ụnwu, dengashiru iwhe l’ẹhu. 9Ọo ya bụ, l’ọo Chileke l’onwiya bẹ rwutaru élwù nnajị unu nụ mụbe Jékọpu.

10“Nteke anụ l’agbajẹ okee bẹ mu rọjeru nrọ whụ lẹ mkpi, l’eshikaa élwù ono bẹ ụwhodu dengashiru iwhe l’ẹhu; ụwhodu tụkashia iwhe l’ẹhu. 11Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Chileke kua mu oku lẹ nrọ ono sụ mu: ‘Jékọpu’ Mu za iya: ‘Owee!’ 12Ọ sụ: ‘Paliadawho ẹnya apali whụ lẹ mkpi ono, l’eshikaa élwù ono bẹ dengashiru iwhe l’ẹhu; ụwhodu tụkashia iwhe l’ẹhu. Iwhe o gude dụ nno bụ lẹ mu whụwaru iwhe Lebanu l’eme ghu. 13Ọo mbẹdua bụ Chileke ono, byakfutaru ghu lẹ Bẹtelu; ẹka ono, ị wụru mmanụ l’eli ẹwhuru, mbụ ẹka ono, ị nọdu kwee mụbe Chileke ụkwa. Gbalihukwa ntaantaa lụfu l’alị-a; lashia alị ẹka a nwụru ghu.’ ”

14Tọ dụ iya bụ, Réchẹlu yẹle Lii bya eyeeru Jékọpu ọnu sụ iya: “?O nwekwaduru iwhe ẹka anyi dụ l’ibe nnajị anyi? 15Nnajị anyi wookwaru anyi g’ọo ndu ọha ọdo. Ọ tọ bụlekwaa l’o reru anyi erere; o regeekwaru aswa, a kwarụ iya l’ishi anyi g’ọ ha. 16Iwhe doru anyi ẹnya bụ l’ẹku ono, Chileke natarụ nnajị anyi ono bụkotawaa nke anyi, bụru nke ụnwu anyi. Ị mazhiwaru iwhe ono, Chileke sụru ghu t’i mee; mee ya.”

17Ọo ya bụ, Jékọpu bya ajịkobe ye ụnwu iya mẹe unyomu iya l’eli ịnya-kamẹlu. 18Ọ bya achịtakota élwù iya g’ọ ha mẹe ẹku lile, ọ kpatarụ lẹ Padanu Arámu, ọ bụru iya ọla ibe nna iya, bụ Áyiziku l’alị Kenanu.

19Lebanu bẹ jeruro ogheshi atụru iya ọza. Réchẹlu geta lẹ nna iya ta anọdu iya, o zhita ọgvu ibe nna iya ono kpakfụru. 20Ọwhube Jékọpu bẹ gbagburu Lebanu onye Arámu ono l’akọ nkele o to kfuduru iya lẹ ya l’abya agbala. 21Ọ chịta iwhe lile o nweru gbalaa. Ọ dafụlewho azụ ẹnyimu Yufurétisu, o chebe ụzo alị ugvu ugvu Giledu.

Lebanu chịpyaberu Jékọpu

22O be abalị ẹto, whẹ lụfuru, e je ekfuru Lebanu lẹ Jékọpu whẹ gbalaakwaru. 23Lebanu chịta ndibe whẹ, chịpyabe Jékọpu whẹ, chịa whẹ ọso abalị ẹsaa, bya agbakfu whẹ l’alị ugvu ugvu Giledu. 24Chileke byakfuta Lebanu, onye Arámu ono lẹ nrọ l’ẹnyashi iya sụ iya: “Kwabẹkwaru onwoghu ẹnya. Ba adụbukwaa iwhe l’ii-kfuru yeru Jékọpu. Be ekfukwa mma; gụ eje ekfu njọ!”

25Tọ dụ iya bụ, Lebanu bya agbakfu Jékọpu. Nteke ono bẹ Jékọpu kpọbewaru ụlo-ẹkwa iya l’alị ugvu ugvu Giledu ono. Lebanu yẹle ndibe whẹ bya akwaa okpu l’ẹka onokwawho. 26Lebanu sụ Jékọpu: “?Ọo gụnu b’i meru nno? ?Ndẹnu g’o gude ị ghọoru mu ụgho chịta ụnwada mu g’ọo ndu a lwụtaru l’ọgu tụgbushia? 27?Ọo gụnu meru i gude ụgho pyota onwoghu epyota? ?Ọo gụnu kparụ tii kfuru mu iya nke ọwhu mu gege egude ẹhu-ụtso, gude egvu mẹe nkwa yẹle une dua unu t’unu laa? 28Tii kabẹ haa tẹ mu tsutsua ụnwu nwanwa mu whẹ ọnu mẹe ụnwada mu whẹ sụ whẹ tẹ whẹ tọkwa ẹhu. I mekwaru umere onye eswe. 29Mu gege emekwaru goshi ghu, ọ tọ bụwa lẹ Chileke nke nna ghu byakfutaru mu l’ẹnyashi chi sahụru bụru ntanụ bya asụ mu, tẹ mu kwabẹkwaru onwomu ẹnya. T’ọ bọ dụkwa iwhe mu l’e-kfuru yeru gụbe Jékọpu, mbụ tẹ mu be ekfukwa mma; mu eje ekfu njọ. 30Ishi alụfu, ị lụfuru bụnu l’eghoro ibe nna ghu dụwaa ghu. Ọle ọbu, ?Ọo gụnu meru i zhita ọgvu, l’eche mu lẹ ndibe mu ẹhu?”

31Jékọpu sụ Lebanu: “Ọ kwa egvu bẹ mu l’atsụ nkele mu rịru l’ịi-nata mu ụnwada ghu l’ọkpehu mẹ mu kfuru ghu lẹ mu l’alawaa. 32Onye ị whụru ọgvu ghu l’ẹka bẹ l’ẹte anọdukwa ndzụ. Nọdu l’iwhu ndibe anyi tụa ẹka l’iwhe bụ nkeghu, mu gude; ọwhu bụ iya nkeghu gụ ewota iya.” Jékọpu ta amarọo l’ọo Réchẹlu bẹ zhitaru ọgvu ono.

33Ọo ya bụ, Lebanu kpuba l’ụlo-ẹkwa Jékọpu mẹe l’ụlo-ẹkwa nke Lii mẹe lẹ nke ụnwanyi labọ ono, l’ejeru whẹ ozhi l’ụlo je achọkota iya, tọ dụ iwhe ọ whụru. Nteke ọ lụfutaru l’ụlo-ẹkwa Lii, o kpuba l’ụlo-ẹkwa nke Réchẹlu. 34Réchẹlu bẹ woru ọgvu ono nwua l’iwhe l’aanọduje anọdu l’eli ịnya-kamẹlu, nọpyabe iya l’eli. Lebanu tụko iwhe dụ l’ụlo-ẹkwa ono vọkashikota; tọ dụ iwhe ọ whụru.

35Réchẹlu sụ nna iya: “Nna; t’ẹhu be eghukwa ghu eghu lẹ mu ta agbashidu agbashi g’ị byarụ; l’ọ kwa nsọ nwanyị bẹ mu l’iya l’eme.” O kwe iya, bya achọo ọgvu ono nta chọo imo, t’ọ whụ iya.

36Ẹhu wata oghu Jékọpu eghu; ọ sụ Lebanu: “Ndẹe ẹka mu meru ghu ẹji? ?Ọo njọ gụnu bẹ mu meru kparụ g’o gude l’ịichi mu kpakekpake nno? 37Ntaa g’ị tụkowaa iwhe mu nwe vọkashikota, ?ọo gụnu b’ị whụru, bụ iwhe ghu dụ iya nụ? Wofuta iya l’iwhu ndibe anyi mẹe ndibe nkunu; tẹ whẹ buaru anyi labọ ikpe.

38“Mu lẹ ghu buwaru ụkporo awha gberegede; atụru ghu yẹle eghu ghu ta adụ ọwhu whejeru nwa; mu ta akpajẹ ọnu l’anụ ebyila, shi l’atụru ibe ghu; 39mu te eshije eshishi palataru ghu iwhe-edobe ghu, anụ-ẹgbudu dzugburu. ?Tọo chidua mbẹdua bẹ iyi l’agbẹjee nụ yita? Gẹ l’ọoburu, o nweru ọwhu oshi zhiru l’eswe m’ọ bụ l’ẹnyashi, gụ asụ tẹ mu kfụa ghu ụgwo iya. 40Leeda iwhe mụbe Jékọpu jeru ejeje. Anwụ shi egheje mu eghe l’eswe; oyi shi anụje mu awhụ l’ẹnyashi; mgbẹnya te eshitaje mu ụzo ẹnya eshita owhu. 41O noo gẹ mu nọdu jee ya ụkporo awha ono, mu bukotaru l’ibe ghu. Mu jeru ghu ozhi awha iri l’ẹno l’ishi ụnwada ghu; cheeru ghu élwù awha ishii. I mekota mu jiwhujiwhu ugbo iri l’ụgwo, ị gege akfụ mu. 42Nggẹ lẹ Chileke nke nna mu Ébirihamu, mbụ Chileke ono, Áyiziku l’atsụ egvu ta anọdu swiru mụbe Jékọpu mẹ gụ agbabẹ mu ẹka ọto nwufu mu. Ọle Chileke whụru iwhe-ọtsulanu, mu jeru mẹe anya, mu segbaberu, meru g’o gude ọ baarụ ghu mba l’ẹnyashi ụnyawhu.”

43Lebanu sụ Jékọpu: “Ụnwanyi-a bụkwa ụnwada mu; ụnwegirima-a bụru ụnwegirima mu; élwù-a bụru élwù mu. Iwhe lile-e, ị whụru bụkotakwa nkemu. ?Ọo gụnu bẹ bụ mu mee ya; mu eje emekata ụnwada mu-a mẹe ụnwegirima-a, whẹ nwụshiru? 44Ngwa, bya tẹ mu lẹ ghu gbaa ndzụ t’ọ bụru iwhe l’a-nọ agba mu lẹ ghu ẹka-ebe.”

45Ọo ya bụ, Jékọpu bya apata ẹwhuru dobe, o gvuru g’ọo itso. 46Ọ sụ ndibe iya tẹ whẹ pakọo ẹwhuru. Whẹ bya apakọo ẹwhuru kụbe; ọ bụru ikpo ẹwhuru. Whẹ nọdu lẹ mgboro ikpo ẹwhuru ono ria nri. 47Lebanu kua ẹka ono Jega Sahaduta.31:47 Jega bụ okfu Arámayiku; iwhe ọ bụ l’okfu Ẹzaa bụ ikpo, l’agba ẹka-ebe. Jékọpu kua ya Giledu.31:47 Giledu bụ okfu Híburu; iwhe ọ bụ l’okfu Ẹzaa bụkwawho ikpo, l’agba ẹka-ebe.

48Lebanu sụ: “Ikpo ẹwhuru-a bẹ l’agba mu lẹ ghu ẹka-ebe ntanụ” O noo iwhe kparụ iwhe a gụru iya Giledu. 49Ẹwha ọdo, l’eeku iya bụ Mizupa,31:49 Iwhe Mizupa fụtaru bụ Ụlo-eli, l’aanọduje eche nche. o noo nkele ọ sụru: “Tẹ Onye-Nwe-Ọha kpakọkwa anyi cheje nche mẹ anyi gbakashịhu-gee; t’ọ dụhe onye l’awhụ ibe iya ẹnya. 50I -mee ụnwada mu ẹji, ọ dụa l’i je -alụa ụnwanyi ọdo, t’a agụfu whẹbedua, a makwarụ-a l’ẹte onwedu onye, anyi l’iya tụko nọdu l’ẹka-a, ọle nyatakwa lẹ Chileke bụ onye ẹka-ebe mu lẹ ghu.”

51Lebanu sụkwawho Jékọpu: “Lee ikpo ẹwhuru-a yẹle itso-ẹwhuru-a, mu kpọberu t’ọ nọkahu mu lẹ ghu l’echi. 52Ikpo ẹwhuru-a bụ iwhe l’agba ẹka-ebe; itso ẹwhuru-a bụkwaruwho iwhe l’agba ẹka-ebe lẹ mu ta abyadụ l’a-kpọghata iya bya ẹka iya nkeghu bya emekata ghu. Gụbedua ta abyakwawhọ l’a-kpọghata ikpo ẹwhuru ono mẹe itso ẹwhuru ono bya ẹka iya nkemu bya emekata mu. 53Tẹ Chileke nke Ébirihamu mẹe Chileke nke Nahọ, mbụ Chileke nke nna whẹ kpee mu lẹ ghu ikpe.”

Ọo ya bụ: Jékọpu bya egude ẹwha Chileke ono, nna iya, bụ Áyiziku l’atsụ egvu ribuaru iya nte. 54Jékọpu gbaa ẹja l’ugvu ono, bya ezhia ndu gẹ whẹ ha bụru tẹ whẹ bya eria nri, e gude mee nke ẹja ono. Whẹ rigee nri ono, whẹ radụwaro l’ẹka ono l’ẹnyashi ono.

55L’ọnma-ẹwa ụtsu iya, Lebanu bya etsutsua ụnwu nwanwa iya ono ọnu mẹe ụnwada iya ono; gọru ọnu-ọma nụ whẹ; dakọbe lashia ibe iya.

32

Jékọpu jeru ọgbata Ịso ndzuta

1Jékọpu bya aswịhaa ije, ọ bụru iya atụgbu. O jenyaa, ndu ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Chileke wụ-kfuta iya. 2Jékọpu whụle whẹ whọ; ọ sụ: “Ha, ẹka-a bụkwa ọdu ndu ọgbo-ọgu nke Chileke!” Ọ gụa ẹka ono Mahanayimu, bụ iya ọdu labọ.

3Jékọpu bya eyefu ndu ozhi tẹ whẹ vuru iya ụzo jekfu nwune iya Ịso l’alị Siye, bụ alị ndu Edọmu. 4Iwhe o kfuru whẹ bụ: “Ọ waa iwhe unu l’e-kfuru onye-nwe-mu nụ Ịso ndọwa. Unu sụ iya lẹ mụbe onye ozhi iya Jékọpu bẹ sụru l’ọo mu lẹ Lebanu bẹ shi nọduta nkeshi; ọ bụru ẹka ono bẹ mu nọdu byeye ntaa. 5Mu nweru eswi; nweru nkakfụ-ịgara; nweru atụru yẹle eghu; nweru ohu; unwoke mẹe ụnwanyi. Iwhe mu zhiru ndu ozhi mu-a bụkwa tẹ whẹ bya ekfuaru gụbe onye-nwe-mu nụ t’a marụ ?mu l’a-dụ ghu l’obu?”

6Ndu ozhi ono jegee bya alakfutawhu Jékọpu azụ sụ iya: “Anyi jekfukwaru nwune ghu ono, bụ Ịso. Ọ chịkwa ụnu madzụ abya ghu ndzuta.”

7Tọ dụ iya bụ, egvu tsụlahaa Jékọpu; meji tọfu iya. Ọ bya etsukahu ndu ono, whẹ l’iya lị uzhi labọ; tsukahukwawhọ atụru iya mẹe eghu iya mẹe eswi iya mẹe ịnya-kamẹlu iya uzhi ẹbo-ẹbo. 8Iwhe ọ rịru bụ lẹ Ịso -bya; o tsoo uzhi lanụ ọgu; uzhi lanụ ọwhu anahụ gbalaa.

9Jékọpu bya ekfuru nụ Chileke sụ: “Gụbe Chileke nke nna mu oche, bụ Ébirihamu, mbụ Chileke nke nna mu, bụ Áyiziku; gụbe Onye-Nwe-Ọha, bụ onye ono sụru mụbe Jékọpu tẹ mu lawhu azụ l’alị ono, a nwụru mu; lakfu ndu mu lẹ whẹ bụ, l’ii-me-e t’iwhe dụru mu lẹ ree. 10Obu ono, i goshiru l’i yeru mu mẹe ememe ono, i meru mu iwhe i kfuru bẹ l’ẹte agbakwaa mụbe onye ozhi ghu, nkele nteke mu darụ ẹnyimu Jọ́danu-a bẹ bụkwa mgbọro bẹ mu gude kpụ, ọle ntaa bẹ mu nwewaru iwhe nke ọwhu mu tsukahuru iya ẹbo. 11Mu l’ekfu anụ ghu t’ị dzọfutanu mu l’ẹka nwune mu, mbụ l’ẹka Ịso. Nkele mu l’atsụ iya egvu; a nọnyaa nụ ọ bya afụaru mu l’ụnwanyi ibe mu mẹe ụnwegirima whẹ; tụko anyi gbushikota. 12Obekwanu l’i kfuru sụ l’ii-me t’iwhe dụru mu lẹ ree; gụ emee t’ẹpa mu ha g’ọo ẹja, dụ l’eze-ẹnyimu, mbụ tẹ whẹ ha l’igwe bụru agụta agụta.”

13Jékọpu radụ aradụ l’ẹka ono l’ẹnyashi ono; o shi l’iwhe o gude họta iwhe l’oo-gude meeru nwune iya Ịso iwhe-ọma. 14Iwhe ọbu, ọ họtaru bụ: ne eghu, dụ ụkporo ugbo iri mẹe mkpi ụkporo mẹe atụru, dụ ụkporo ugbo iri mẹe ebyila ụkporo, 15mẹe ne ịnya-kamẹlu yẹle ụnwu iya ụkporo l’iri mẹe ne eswi, dụ ụkporo ugbo labọ mẹe oke eswi iri mẹe ne nkakfụ-ịgara, dụ ụkporo mẹe oke nkakfụ-ịgara iri. 16O dokota anụ ono iche iche, bya eyekaa ndu ozhi iya tẹ whẹ rwua whẹ l’iche l’iche. Ọ sụ ndu ozhi iya ono: “Unu vuru mu ụzo. Unu anọdu-gee onwunu tee tee; t’ọ bọ dụ ndu ọwhu l’atụgba l’ibe whẹ.”

17Ọ sụ ndu ọwhu vu ụzo: “Unu lẹ nwune mu, bụ Ịso -dzuda, ọ jịa unu sụ: ‘?Unu bụ ndibe onye? ?Ọo awe bẹ unu l’eje? ?Ọo onye nwekota anụ ono, l’awụ etso unu ono?’ 18Ọo ya bụ, unu asụ iya: ‘Ọo onye ozhi ghu, bụ Jékọpu nwekota iya. Ọle ọo ọwhu ọ nụru t’a nụ gụbe onye-nwe-iya, bụ Ịso; lẹ yẹbedua, bụ Jékọpu nọdukwadu l’ụzo azụ eje abya.’ ”

19Jékọpu kfuaru ndu nke ẹbo mẹe ndu nke ẹto mẹe iwhe bụ gẹ whẹ ha erwu élwù ono sụ whẹ: “Ọ kwawhọ iwhe lanụ ono bẹ unu l’e-kfuru Ịso mẹ unu l’iya dzuda. 20T’unu nyatajẹkwa sụ iya l’onye ozhi iya, bụ Jékọpu nọ l’ụzo azụ eje abya.” Iwhe Jékọpu gude mee ya nno bụ l’ọ rịru lẹ ya l’e-gude iwhe ono, ya nụru, e gude vuru ụzo ono mee t’obu guzeta Ịso nke ọwhu bụ Ịso whụle iya whọ ya anabata yẹbe Jékọpu. 21Ọo ya bụ, e rwuta anụ ono, Jékọpu nụru t’a nụ Ịso vuru ụzo; yẹbedua, bụ Jékọpu radụ aradụ l’ọdu ono l’ẹnyashi ono.

Jékọpu yẹle Chileke l’agba mgba

22L’ẹnyashi ono bẹ Jékọpu gbalihuru je eduta unyomu iya whẹ labọ mẹe ụnwanyi labọ ono, l’ejeru iya ozhi mẹe ụnwu iya whẹ iri lẹ nnanụ je ada ọnu-iyi Jabọku l’ụzo ẹka, l’eerwuje iya erwurwu. 23O duta whẹ dughakota ọnu-iyi ono; ọ chịtakota iwhe lile o nweru chịghakota ọnu-iyi ono. 24Jékọpu kwaburu l’ẹka ono nwẹkiya. Yẹle nwoke lanụ ọbu gbazhiawho mgba jeye chi sahụ. 25Nteke nwoke ono whụru lẹ Jékọpu kpọru egude, rwụa Jékọpu ẹka l’ishi nka, nka jihu iya gẹ yẹle nwoke ono l’agba mgba ono. 26Nwoke ono sụ iya: “Hawa mu rọ tẹ mu lashia lẹ chi l’asahụwa!”

Jékọpu sụ iya: “Mu ta ahakwa ghu t’ị laa; gbahaa mẹ ị gọru ọnu-ọma nụ mu.”

27Nwoke ono sụ iya: “?Ọo gụnu bụ ẹwha ghu?”

Ọ sụ iya l’ọo Jékọpu.

28Ọo ya bụ, nwoke ono sụ iya: “Ẹwha ghu ta abụhedu Jékọpu ọdo; iwhe l’ọo-bụ bụ Ízurẹlu, o noo nkele gụ lẹ Chileke gharụ iya; gụ lẹ madzụ ghaa ya; i lwụ-gbua.”

29Jékọpu sụ iya: “Byiko kọnuaru mu ẹwha ghu.”

Ọ sụ iya: “?I gude ẹwha mu eme gụnu?” Ọ nọdu l’ẹka ono gọoru Jékọpu ọnu.

30Ọo ya bụ, Jékọpu gụbe ẹka ono Penuwẹlu32:30 Iwhe Penuwẹlu fụtaru bụ iwhu Chileke. sụ: “O noo lẹ mu whụru Chileke iwhu l’iwhu, mu nọdukwadu ndzụ.”

31Jékọpu bya l’aghatadeshia lẹ Penuwẹlu ono; ẹnyanwu wawaa. L’oote nka etete nkele o kafụru iya akafụ. 32Ọo iwhe ono meru, ndu Ízurẹlu te erije akwara-anụ, dụ l’ishi nka; eshi nteke ono byeye ntanụ-a. O noo nkele ọo l’ishi nka b’a rwụru Jékọpu ẹka.

33

Jékọpu yẹle Ịso l’ahadzu

1Jékọpu palia ẹnya imeli whụ Ịso gẹ l’ooje abya yẹle ụnu madzụ, tso iya nụ. Ọo ya bụ, ọ chịkahu ụnwegirima iya achịkahu; chịru ụwhodu yeru Lii; chịru ụwhodu yeru Réchẹlu; chịru ụwhodu yeru ụnwanyi labọ ono, l’ejeru iya ozhi. 2O woru ụnwanyi labọ ono, l’ejeru iya ozhi yẹle ụnwegirima nke whẹ dobe l’iwhu. Lii yẹle ụnwegirima nkiya l’etsota whẹ; Réchẹlu yẹle Jósẹfu kperu azụ. 3Yẹbedua, bụ Jékọpu vutaru whẹ ụzo; eje ejekfu nwune iya Ịso; whuzeru iya ishi l’alị ugbo ẹsaa gude kwabẹ iya ugvu jeye o jekfu iya.

4O noo ya, Ịso gbakfu Jékọpu je ebyia ya ọma. Ọ gbakụa ya ẹka l’olu bya etsutsua ya ọnu. Whẹ tụko wata ẹkwa. 5Ịso bya apalia ẹnya imeli whụ ụnwanyi ono mẹe ụnwegirima ono, bya ajị iya sụ: “?Ọo ndu ole bẹ gụ lẹ whẹ lị ẹgube ọwa?”

Jékọpu sụ iya: “Ọo ụnwegirima, Chileke nụru mụbe onye ozhi ghu gude meeru mu eze-iwhe-ọma.”

6Ụnwanyi ono, l’ejeru iya ozhi mẹe ụnwegirima whẹ bya ejerwua whuzeru iya ishi l’alị kele iya. 7Lii yẹ l’ụnwegirima ibe iya jerwuta whuzeru iya ishi l’alị kele iya. Jósẹfu yẹle Réchẹlu byakpe azụ, bya ewhuzekwaru iya whọ ishi l’alị kele iya.

8Ịso jịa sụ: “?Élwù whọ, anyi lẹ whẹ dzuru l’ụzo; whẹ nọdu-gee l’itsutsu l’itsutsu whọ bụ gụnu?”

Ọ sụ: “Ọo iwhe mu gude eme tẹ mu dụ gụbe onye-nwe-mu nụ l’obu.”

9Obenu lẹ Ịso sụru iya: “Waawa. Woruro iwhe ghu nwune mu; l’ọwhu mu nwe dụ mu-a shii.”

10Jékọpu sụ: “Be ejekwa ewhowho! Ọ -bụru lẹ mu dụwa ghu l’obu; natanụ iwhe ono, mu nụru ghu. Nkele ọwhu atatiwhu ghu dụkwa g’ọo onye l’eje ọwhu atatiwhu Chileke. Eshi-ọwhu i gude obu-ọma nata mụbe Jékọpu; 11byiko; natarọ iwhe ono, mu nụru t’a nụ ghu, o noo nkele Chileke l’anọje emeru mu eze-iwhe-ọma; mu nwekotaru iwhe mkpa iya dụ mu.” Jékọpu ryọnya-zhiawho Ịso; ọ nata iya.

12Ịso sụ: “Unu t’anyi jewaro. Tẹ mu vutaru unu ụzo.”

13Jékọpu sụ iya: “Onye-nwe-mu nụ; ị marụ l’ụnwegirima-a bẹ l’ẹte eshihudua ike. Mu l’emekwawho tẹ mu chịkobe atụru-a mẹe eswi-a, nwụshiru nwa nke ọ̀whúú. Nkele a -chịa whẹ nke ẹhuka ẹhuka ujiku owhu, bẹ whẹ l’a-nwụshihukwa. 14Ọo ya bụ, onye-nwe-mu nụ, vutaro ụzo tẹ mụbe onye ozhi ghu l’etso ghu etsotso. Mu l’a-tọo nwẹhu etso élwù-a mẹe ụnwegirima-a jeye mu abyakfuta gụbe onye-nwe-mu nụ lẹ Siye.”

15Ịso sụ: “Tẹ mu haarụ ghu ndu ọwhu mu l’a-harụ ghu l’unwoke mu t’unu lẹ whẹ lịru.”

Jékọpu jịa ya sụ: “?Ọo kwanụ gụnu bẹ l’ii-kwobe mee ya nno? Iwhe mu chọru kpụ bụ-a tẹ mu marụ lẹ mu dụ gụbe onye-nwe-mu nụ l’obu.”

16Ọo ya bụ, Ịso gbalihu mbọku ono lashia Siye. 17Jékọpu swịa l’ụzo Sukọtu; o jerwua bya akwaa uwhu l’ẹka ono; tụaru élwù iya mkpu. O noo iwhe kparụ iwhe a gụberu ẹka ono Sukọtu.33:17 Iwhe Sukọtu fụtaru bụ ẹka a tụshiru mkpu.

18Jékọpu shi Padanu Arámu lwarwuta mkpụkpu Shékemu, dụ l’alị Kenanu lẹ nchị-odoo, bya eburu l’iwhu mkpụkpu ono. 19O gude ụkporo mkpọla-ọcha ugbo ise zụa alị ẹka ọ kpọberu ụlo-ẹkwa ebubu iya l’ẹka ụnwu Hemọ, bụ nna Shékemu. 20Ọ tụa ẹnya-mgbẹja kua ya Chileke nke Ízurẹlu.

34

Dayina yẹle ndu Shékemu

1O be mbọku ọbu, Dayina, bụ nwa nwanyị, Lii nwụtaru Jékọpu bya akparu ụri jekfushia ụnwanyi ndu alị ono. 2Shékemu, bụ nwa Hemọ onye Hevu, bụ onye ishi, l’achị ọnu ẹgu ono bya awhụ iya, o jipyabe iya gude iya l’ọkpehu yẹle iya zẹe, shi nno mebyishia ya. 3Dayina, bụ nwa nwanyị Jékọpu ono laa Shékemu l’ẹhu; o ye iya obu bya emelahaaru iya ọnu-ụtso. 4Shékemu sụ nna iya, bụ Hemọ t’ọ lụaru iya nwamgbọko ono t’ọ bụru nyee ya.

5Jékọpu nụa lẹ ada iya, bụ Dayina b’e mebyishiwaru, o gude ẹka l’obu jeye ụnwu iya nke nwoke lwa, nkele nteke ọ nụru iya bẹ ụnwu iya nọ l’ẹgu echeru iya élwù.

6Ọo ya bụ, Hemọ, bụ nna Shékemu tụgbua jeshia tẹ whẹ lẹ Jékọpu kfugbabe. 7Ụnwu Jékọpu nụa iwhe meru nụ, shi l’ẹgu lwatashia. Awhụ ji whẹ obu; ẹhu l’eghu whẹ damụdamu, o noo nkele Shékemu meru iwhe-iwhere nụ ndu Ízurẹlu nkele o jekfuru nwada Jékọpu, bụ iwhe l’ẹte agbaa nke t’ọ nwụa.

8Hemọ sụ whẹ: “Nwa mu Shékemu bẹ obu iya dụkwa lẹ nwada unu. Byiko, unu kenu iye ya t’ọ lụa. 9T’anyi lẹ unu lụgbaje nụ nwanyị, unu keje anyi ụnwada unu, unu alụtaje ụnwada nke anyị. 10T’anyi l’unu tụko buru. Alị anyi bẹ daburu whorokoto l’iwhu unu. Unu buru iya; nọdu iya gbajẹ nghọ, unu anọdu iya seta iwhe.”

11Ọo ya bụ, Shékemu sụ nna Dayina yẹle unwune iya: “Unu kwenu lẹ mu dụ unu l’obu; iwhe unu sụ-zhiaruwho tẹ mu nụ unu bẹ mu l’a-nụ unu. 12Unu hụa aswa ishi nwada unu, unu ekfua iwhe-ọma, mu l’e-meru unu g’ọ dụ unu. Iwhe bụ iwhe unu sụru tẹ mu kwaa bẹ mu l’a-kwaru unu. Ọo zhiawho t’unu kee mu nwamgbọko ono t’ọ bụru nyee mu.”

13Ụnwu Jékọpu gude akọ yeeru Shékemu yẹle nna iya, bụ Hemọ ọnu l’okfu ẹhu Dayina, bụ nwune whẹ nwanyị ono, Shékemu guderu mebyishia. 14Whẹ sụ whẹ: “Tụswekwa! Anyi ta abyakwa l’eme iya eme; nke t’anyi kee nwada anyi nwoke, l’ebua ugvu. Ọo-bụkwaru anyi iwhe-iwhere. 15Iwhe lanụ, anyi l’e-gude kweta bụ: t’unu je adụ gẹ anyịbedua dụ; t’iwhe, bụ unwoke unu bukota ugvu. 16Ọo ya bụ, anyi ekelahaa unu ụnwada anyi; lụtalahaa ụnwada nke unu; anyi l’unu ebua ẹghirigha, bya abụru ndu lanụ. 17Ọle ọ -bụru l’unu te ekwetadu iwhe anyi kfuru je ebushia ugvu; anyi ekuta nwada anyi, shi ọwhu anyi shi lashia.”

18Iwhe whẹ kfuru dụ Hemọ yẹle nwa iya bụ Shékemu ree. 19Nwokorọbya ono, bụ Shékemu te ejezhidua ome ebebe ilile l’iwhe whẹ kfuru nkele nwada Jékọpu ono bẹ larụ iya l’ẹhu shii. Shékemu bụ iya b’a kagee ọkwabe ugvu l’ibe nna iya l’owhu. 20Ọo ya bụ, Hemọ yẹle nwa iya, bụ Shékemu jeshia ọnu-abata mkpụkpu whẹ je ekfuru yeru unwoke mkpụkpu ono. 21Whẹ jerwua bya asụ whẹ: “Ndu-a bẹ umere whẹ lanụkakwaru anyi l’ẹhu. T’a hanụa tẹ whẹ buru l’alị-a; nọdu iya agba nghọ nkele alị bẹ hanụkaro ọsa. Anyi lẹ whẹ l’a-nọdu alụgbaru nwanyị. 22Ọle ọo iwhe lanụ bẹ ndu ono l’e-gude kweta t’anyi lẹ whẹ tụko buru, bụru ndu lanụ. Iwhe ọbu bụ: m’ọ -bụru l’unubẹ unwoke anyi je l’e-kweta bushia ugvu g’ọo whẹbedua. 23?Unu ta amadụ l’élwù whẹ mẹe iwhe whẹ setaru mẹe iwhe bụ anụ, whẹ nweru l’a-bụkota nke anyi? Unu t’anyi kweta iwhe whẹ kfuru nggẹ anyi lẹ whẹ tụko buru.”

24Unwoke lile, fụtaru ọnu-abata mkpụkpu ono kwetakota iwhe Hemọ yẹle nwa iya Shékemu kfuru. Unwoke mkpụkpu ono bya ebukota ugvu gẹ whẹ ha.

25A nọlewho ujiku ẹto nkele whẹ buru ugvu ono, whẹ l’anyakwadụ ọnya ugvu ono; ụnwu Jékọpu ụmadzu labọ ndu ọwhu whẹ lẹ Dayina shi l’ẹwho lanụ bụ iya bụ Símiyọnu mẹe Lívayi gbalihu mmịta nkogo whẹ bahụ lẹ mkpụkpu ono, mee whẹ lẹ nzirizẹhu; tụko unwoke mkpụkpu ono gẹ whẹ ha gbushikota. 26Whẹ gbugee gbua Hemọ yẹle nwa iya, bụ Shékemu; dulia Dayina l’ụlo Shékemu, ọ bụru whẹ alala. 27Ụnwu Jékọpu ndu ọwhu bya abakfu ndu ono, e gburu egbugbu, mee whẹ emerekete; kwaa ivu, dụ lẹ mkpụkpu ono l’okfu ẹhu nwune whẹ nwanyị ono, e mebyishiru. 28Whẹ rwukoo atụru whẹ mẹe eghu whẹ mẹe eswi whẹ mẹe nkakfụ-ịgara whẹ; gwotakota iwhe lile, dụ lẹ mkpụkpu ono mẹe ọwhu dụ l’ẹgu. 29Whẹ gwotakota ẹku whẹ; chịtakota ụnwanyi whẹ mẹe ụnwegirima whẹ; kwakọta ivu lile, dụ l’ụlo whẹ.

30Tọ dụ iya bụ, Jékọpu sụ Símiyọnu yẹle Lívayi: “Ẹgube nko ọwhu unu kpatabụkwaaru kobe mu ntaa ọwa. Ntaa bẹ unu mewaru, mu l’eshi roo l’ẹka ndu Kenanu mẹe ndu Pẹ́rezu nọ bụ iya bụ ndu bu l’alị-a. ?Mbẹ unu marụ-a l’anyi ha nwanshị? Ọ -bụru tẹ whẹ tụru ike yeru onwowhe byakfutashia mu ọgu bẹ mu lẹ ndibe mu l’a-bụkwa kpurupyata.”

31Whẹ sụ iya: “?Ọ dụkwanu ree tẹ whẹ mee nwune anyi nwanyị g’ọo nwanyị-ọkpara?”

35

Jékọpu l’adawhu azụ lẹ Bẹtelu

1O noo ya, Chileke bya asụ Jékọpu: “Kwalita lashia Bẹtelu je eburu. I -rwua ẹka ono, tụaru mụbe Chileke ẹnya-mgbẹja, mbụ Chileke ono byakfutaru ghu nụ l’ẹka ono nteke l’ịigbarụ nwune ghu Ịso ọso.”

2Tọ dụ iya bụ, Jékọpu bya asụ ndibe iya mẹe ndu lile, whẹ l’iya bu: “Unu wofugezhia ọgvu ndu ọha ọdo, unu gude; unu asafụkota onwunu mmerwu l’ẹhu; unu agbanweshia uwe unu. 3Unu agbalihu t’anyi jeshia Bẹtelu. Ẹka ono bẹ mu l’a-tụru Chileke ẹnya-mgbẹja, mbụ onye ono nụru olu mu nteke ono, mu nọ l’awhụ, bya abụru onye, nọdu swiru mu nụ l’ẹka lile, mu jekotaru.” 4Ọo ya bụ, whẹ wotakota ọgvu ndu ọha ọdo, whẹ gude woru nụ Jékọpu, bya eyeshikota iwhe-nchị, whẹ yeru lẹ nchị chịru nụ iya. Jékọpu gvua alị libekota iya lẹ mkpula achị, dụ lẹ mgboro Shékemu. 5Whẹ gwota tụgbua; ntsụ-megvu, shi l’ẹka Chileke gudeshia iwhe bụ mkpụkpu, nọ-wheru whẹ mgburumgburu nke ọwhu bụ l’ọ to dụdu ndu tụru ama je whẹ otso ọgu.

6Jékọpu mẹe ndu whẹ l’iya lị bya ejerwua Luzu bụ iya bụ Bẹtelu, dụ l’alị Kenanu. 7O rwua ẹka ono tụa ẹnya-mgbẹja; ọ gụa ẹka ono Ẹ́lu Bẹtelu.35:7 Iwhe Ẹ́lu Bẹtelu fụtaru bụ Chileke nke Bẹtelu. O noo nkele ọo l’ẹka ono bẹ Chileke goshiru iya onwiya nteke l’ọogbaru nwune iya ọso.

8O noo ya, Debora, bụ onye heru Ribẹka nteke ọ bụ nwata bya anwụhu; e lia ya lẹ mkpula ukfu achị lanụ, dụ l’ụzo ọhali Bẹtelu. Ọo ya meru, a gụa ẹka ono Alọnu Bakutu.35:8 Iwhe Alọnu Bakutu fụtaru bụ Achị áwhụ.

9Nteke Jékọpu shi lẹ Padanu-aramu lwa bẹ Chileke byakfutaru iya ọdo bya agọru ọnu-ọma nụ iya. 10Chileke bẹ sụru iya: “Ẹwha ghu bụ Jékọpu, ọle ẹwha ghu ta abụhedu Jékọpu ọdo. Iwhe ẹwha ghu l’a-bụru bụ Ízurẹlu.” Ọo ya bụ, Chileke gụa ya Ízurẹlu.

11Chileke sụ iya: “Ọo mbẹdua bụ Chileke, bụ Ọkalibe-kakọta-ike. Je azụ̀a azụ̀zù ha l’igweligwe l’ọnogu. Ịi-nwụta ndu l’a-bụ mba ẹka whẹ; gụ anwụtakwawho ikpoto mba. Ndu eze l’e-shi ghu l’ẹhu fụta. 12Alị ono, mu nụru Ébirihamu mẹe Áyiziku bẹ mu l’a-nụkwa ghu whọ; mu anụkwa iya whọ ẹpa ghu, bụ ndu l’etso ghu l’azụ.” 13Chileke bya ahaa ya l’ẹka ono, ọ nọ kfuru yeru iya, ọ bụru iya alụfu.

14Jékọpu bya egvube ẹwhuru l’ẹka ono, Chileke nọdu kfuru yeru iya ono, bya agbashị iya mmẹe l’eli gude gwaa ya; gbashịkwa iya whọ mmanụ l’eli. 15Jékọpu gụa ẹka ono, Chileke nọ kfuru yeru iya ono Bẹtelu.

Ọnwu Réchẹlu yẹle Áyiziku

16Whẹ shi lẹ Bẹtelu palia ije; Ifuratu dụkwadu whẹ l’iwhu; ime wata ome Réchẹlu. Ezeda kwata bụru iwhe kpọru ike. 17Nteke ezeda bya abụru iwhe kpọru ike ono bẹ nwanyị, l’eswi iya ime sụru iya: “Ba atsụshi egvu. Ọo nwa nwoke ọdo bẹ l’ịibya anwụnwu.” 18Ume gabẹ ẹka agvụ iya agvụ; l’ọonwuhu anwụhu; ọ gụa nwa iya ono Benoni. E megee; nna iya gụa ya Bénjaminu.

19O noo ya, Réchẹlu nwụhu; e lia ya l’ẹka, e shi eje Ifuratu bụ iya bụ Bẹ́tulehemu. 20Jékọpu swita ẹwhuru gvube l’eli ilu Réchẹlu ono. Ẹwhuru ono bẹ dụ l’ẹka ono byeye ntanụ, egoshi l’ọo ilu Réchẹlu ndono.

21Ízurẹlu palia ije ọdo, o jeta kpọbe ụlo-ẹkwa iya l’azụ ụlo-eli, dụ lẹ mkpụkpu Ida. 22Ọ bụru gẹ Ízurẹlu bukwadu l’ẹka ono bẹ Rúbẹnu jekfuru Byiliha azẹe, mbụ nwanyị, nna iya l’ẹte alụa l’ọkpoku nwanyị. Nna iya, bụ Ízurẹlu nụa ya.

Jékọpu nwụtaru unwoke iri l’ẹbo.

23Ụnwu nke Lii bụ Rúbẹnu bụ iya bụ ọkpara Jékọpu mẹe Símiyọnu mẹe Lívayi mẹe Juda mẹe Ísaka mẹe Zébulọnu.

24Ụnwu nke Réchẹlu bụru Jósẹfu mẹe Bénjaminu.

25Ụnwu nke Byiliha, bụ onye l’ejeru Réchẹlu ozhi l’ụlo bụru Danu mẹe Náfutali.

26Ụnwu nke Zilipa, bụ onye l’ejeru Lii ozhi l’ụlo bụru Gadu mẹe Asha.

O noo unwoke, a nwụshiru Jékọpu lẹ Padanu-aramu ndono.

27Jékọpu lwakfushia nna iya, bụ Áyiziku lẹ Mamure, dụ lẹ mgboro Kiriyatu-aruba bụ iya bụ Hiburọnu, bụ ẹka Ébirihamu yẹle Áyiziku shi buru. 28Áyiziku gbarụ ụkporo awha ugbo tete. 29Ọo ya bụ, ọ tụ-buhu ume; ọ bụru iya anwụhu. Ọ lakfu ndụ-ichee ya whẹ lẹ maa. Ọ karụ nka ree, bya anọ igweligwe awha. Jékọpu yẹle Ịso, bụ ụnwu iya lia ya.

36

Ẹpa Ịso

1Ọ waa ẹpa Ịso ndọwa bụ iya bụ Edọmu.

2Ịso bẹ lụru ụnwanyi ndu Kenanu. Ọ lụru Eda, bụ nwada Elọnu, onye Hetu; lụa Oholibama, bụ nwada Ana; bụru nwanwa Zibyiyọnu, onye Hevu. 3Onye ọdo, ọ lụru bụ Basumatu, bụ nwada Ishimẹlu, bya abụru nwune Nebayotu.

4Eda nwụtaru Ịso Elifazu; Basumatu nwụtaru iya Ruwẹlu; 5Oholibama nwụtaru iya Jewushi mẹe Jalamu mẹe Kora. Ndu ono bụkota ụnwu, a nwụshiru Ịso l’alị Kenanu.

6O noo ya, Ịso bya eduta unyomu iya mẹe ụnwu iya unwoke mẹe ụnwu iya ụnwanyi mẹe iwhe bụ ndibe iya gẹ whẹ ha; rwuta élwù iya mẹe anụ ọdo, o nweru mẹe iwhe o setaru eseta l’alị Kenanu; whẹ tụgbua lashia alị Siye; je eburu otẹnya l’ẹka nwune iya Jékọpu bu. 7Ẹku, whẹ nweru bẹ panụkaru ẹka nke ọwhu bụ l’ọ kariru gẹ yẹle nwune iya l’e-me bukotaru l’ẹka lanụ. Alị ono, whẹ bụ nlwamụnlwa ono ta asụhe whẹ ebubu nkele élwù, whẹ nweru bẹ hanụka shii. 8Ọo ya bụ, Ịso je eburu l’alị ugvu ugvu Siye. Ọo Ịso bụ Edọmu.

9Ọ waa bụ ẹpa Ịso, bụ nna ndu Edọmu l’alị ugvu ugvu Siye.

10Ọ waa bụ ẹwha, unwoke Ịso nwụshiru: Elifazu bụ nwa nwoke, nyee Ịso ọwhu l’eeku Eda nwụtaru iya. Ruwẹlu bụru nwa nwoke, nyee ya ọwhu l’eeku Basumatu nwụtaru iya.

11Ụnwoke Elifazu nwụtaru bụ Temanu, Omarụ, Zefo, Gatamu mẹe Kenazu.

12Nwa Ịso ono, bụ Elifazu nweru nwanyị, l’ẹte ọlua l’ọkpoku nwanyị, ẹwha iya bụ Timuna. Nwanyị ono nwụtaru iya nwa nwoke, l’aza Amalẹ́ku. Ndu ono bụkota ụnwu nwanwa Eda, bụ nyee Ịso.

13Ụnwoke, Ruwẹlu nwụtaru bụ Nahatu, Zera, Shama mẹe Miza. Ndu ono bụkota ụnwu nwanwa Basumatu, bụ nyee Ịso.

14Ụnwoke Oholibama, bụ nyee Ịso nwụshiru iya bụ: Jewushi mẹe Jalamu mẹe Kora. Oholibama bụ nwada Ana bya abụru nwanwa Zibyiyọnu.

15Ọ waa ndu bụ ishi l’ẹpa Ịso ndọwa: Ọkpara Ịso, bụ Elifazu bẹ nwụtaru unwoke, ẹwha whẹ bụ Temanu, Omarụ, Zefo, Kenazu, 16Kora, Gatamu mẹe Amalẹ́ku. Ndu ono shi l’eri Elifazu; whẹ bụru ishi l’alị Edọmu. Whẹ bụ ụnwu nwanwa Eda.

17Ruwẹlu, bụ nwa Ịso nwụtaru unwoke, ẹwha whẹ bụ: Nahatu, Zera, Shama mẹe Miza. Ndu ono shi l’eri Ruwẹlu; whẹ bụru ishi l’alị Edọmu. Whẹ bụ ụnwu nwanwa nyee Ịso, bụ Basumatu.

18Oholibama, bụ nyee Ịso nwụtaru unwoke, ẹwha whẹ bụ: Jewushi mẹe Jalamu mẹe Kora. Ndu ono bụ ndu ishi; ọ bụru nyee Ịso, bụ Oholibama nwada Ana nwụshiru whẹ.

19Gẹ whẹ hakọta ono bụkota unwoke, Ịso bụ iya bụ Edọmu nwụshiru. Ọ bụru whẹ bụ ndu ishi whẹ.

20Ọ waa unwoke Siye, onye Họru nwụtaru ndọwa, mbụ ndu bu l’alị ono: Lotanu, Shobalu, Zibyiyọnu, Ana, 21Dishọnu, Ẹ́za mẹe Dishanu. Ndu ono bụ ndu ishi ndu Họru; whẹ bụru ụnwu Siye ono, bu l’alị Edọmu.

22Unwoke Lotana nwụtaru bụ: Hori mẹe Hemanu. Timuna bụ nwune Lotanu nke nwanyị.

23Unwoke Shobalu nwụtaru bụ: Aluvanu, Manahatu, Ebalu, Shefo mẹe Onamu.

24Unwoke Zibyiyọnu nwụtaru bụ: Aya mẹe Ana. Ana nke ọwaa bụ iya chọ-vuru ọnu-iyi ọbu, l’evo chichichi l’echi-ẹgu gẹ l’ooche nkakfụ-ịgara nna iya, bụ Zibyiyọnu.

25Ụnwu, Ana nwụtaru bụ: Dishọnu mẹe Oholibama, bụ nwa iya nwanyị.

26Unwoke Dishọnu nwụtaru bụ Hemudanu, Eshubanu, Ituranu mẹe Keranu.

27Unwoke Ẹ́za nwụtaru bụ: Byilihanu mẹe Zavanu mẹe Akanu.

28Unwoke Dishanu nwụtaru bụ: Uzu mẹe Aránu.

29Ndu bụ ishi ndu Họru bụ: Lotanu, Shobalu, Zibyiyọnu, Ana, 30Dishọnu, Ẹ́za mẹe Dishanu. Ọo whẹbedua bụ ishi ndu Họru l’ikfu whẹ l’ikfu whẹ l’alị Siye ono.

Ndu eze, l’achị ndu Edọmu

31Ọ waa bụ ndu eze, vu ụzo chịa alị Edọmu, tẹmenu eze ọdo, shi Ízurẹlu bya achịa:

32Bela nwa Beyo chịru lẹ Edọmu. Mkpụkpu iya l’aza Dinuhaba.

33Bela nwụhulewho, Jobabu nwa Zera, onye shi Bozura nọ-chia ẹnya iya chịlahaa.

34Jobabu nwụhulewho, Hushamu, bụ onye shi l’alị ndu Temanu nọ-chia ẹnya iya chịlahaa.

35Hushamu nwụhulewho; Hedadu nwa Bedadu nọ-chia ẹnya iya chịlahaa. Ọ lwụ-gburu ndu Midiyanu l’alị Moabu. Mkpụkpu nkiya l’aza Avitu.

36Hedadu nwụhulewho; Samula, bụ onye shi Masurẹka nọ-chia ẹnya iya chịlahaa.

37Samula nwụhulewho, Shawulu nke Rehobotu, dụ lẹ mgboro ẹnyimu nọ-chia ẹnya iya chịlahaa.

38Shawulu nwụhulewho; Bálu-hananu nwa Akụbo nọ-chia ẹnya iya chịlahaa.

39Bálu-hananu nwa Akụbo nwụhulewho, Hada nọ-chia ẹnya iya chịlahaa. Mkpụkpu iya bẹ l’eekuje Pawu. Ẹwha nyee ya bụ Mehetabẹlu, bụ nwada Maturedi. Maturedi bụkwanu nwada Mezahabu.

40Ọ waa ẹwha ndu bụ ishi l’ẹpa Ịso ndọwa, l’ẹnya-uwhu whẹ l’ẹnya-uwhu whẹ mẹe ẹwha ẹka whẹ bugee l’azakaa: Timuna, Aluva, Jetẹtu, 41Oholibama, Ela, Pinọnu, 42Kenazu, Temanu, Mibuza, 43Magudẹlu mẹe Iramu. Ndu ono gẹ whẹ ha bụkota ishi ndu Edọmu mẹe ẹka whẹ bugee l’alị ono, bụ nke whẹ.

Gẹ whẹ ha bụkota ndibe Ịso, bụ nna ndu Edọmu.

37

Nrọ, Jósẹfu rọru

1Jékọpu bu l’alị ono, nna iya lwarụ je eburu bụ iya bụ alị Kenanu.

2Ọ waa bụ akọ-ẹhu ndibe Jékọpu ndọwa.

Jósẹfu bẹ nọwaru awha iri l’ẹsaa, l’ootsoje ụnwunna iya eche atụru, mbụ ụnwu nke Byiliha yẹle Zilipa, bụ unyomu nna iya. Jósẹfu gbalihu ya eje edooru nna iya ejo-iwhe, ụnwunna iya whẹ l’eme.

3O noo ya, Ízurẹlu ka oye Jósẹfu obu karụ ụnwu iya ndu ọwhu nkele ọ bụ nwa, a nwụru iya lẹ nka. Ọ kwaarụ Jósẹfu uwe-mkpẹelanu, nweru ẹka ogologo, e dengashiru iwhe edengashi l’ọoma ụma. 4Nteke ụnwunna iya bya amarụ lẹ nna whẹ ka iya oye obu karụ whẹbedua, whẹ kpọo Jósẹfu ashị; whẹ te ekfujeheru iya okfu njima.

5Jósẹfu bya arọo nrọ, zeeru iya ụnwunna iya. O mee, whẹ kabaa ya ọkpo ashị. 6Ọ sụru whẹ: “Unu ngabẹ tẹ mu zeeru unu nrọ, mu rọru. 7Anyi nọ l’ẹgu esweshi witi l’ukfu l’ukfu. A nọnyaa, ukfu witi nkemu gbalihu kfụru pẹperepe; ukfu iya nkunu bya adọ-whee nkemu mgburumgburu; ewhuzekaaru iya ishi l’alị.”

8Ụnwunna iya sụ iya: “?Ọ nụa iya bụ l’ii-megee achị anyi? Mbụ; ?ọo ya bụ l’ii-megee bụru ishi anyi?” Nrọ ono, ọ rọru yẹle okfu ono, o kfuru mee; whẹ kabaa ya ọkpo ashị.

9Jósẹfu bya arọfua nrọ ọdo; zeeru iya ụnwunna iya ono sụ whẹ: “Mu rọkwaru nrọ ọdo g’ẹnyanwu mẹe ọnwa mẹe kpokponde iri lẹ nnanụ bya awata anọ abarụ mu ẹja.”

10O je ezeeru iya nna iya g’o zeru iya ụnwunna iya; nna iya gbọ-chia ya ọnu sụ iya: “?Ọo ẹgube nrọ gụnu b’ị rọru nno? ?Iwhe l’iikfunu bụ lẹ mbẹdua, bụ nna ghu mẹe ne ghu mẹe ụnwunna ghu l’e-megee ewhuzejeru ghu ishi l’alị abarụ ghu ẹja” 11Ụnwunna iya koderu iya okoowhoo; nna iya kwakọbe iwhe ono, o kfuru iya l’obu iya.

Ụnwunna Jósẹfu l’ere iya

12O noo ya, ụnwunna iya rwuta atụru nna whẹ jeshia echeche l’ẹka ọbu dụkube mkpụkpu Shékemu. 13Ọo ya bụ, Ízurẹlu sụ Jósẹfu: “?Mbẹ ị marụ-a l’ụnwunna ghu nọ lẹ mgboro Shékemu eche atụru; ngwa bya tẹ mu zhia ghu t’i je agbawhe whẹ.”

Jósẹfu kweta nna iya.

14Ọo ya bụ, ọ sụ iya t’o je agbawhe ụnwunna iya l’ẹka ono, whẹ l’eche atụru marụ, ?ẹhu dụ-gee whẹ mma whẹ l’atụru whẹ ya alwa bya akarụ iya? Ẹka ọ nọ zhia ya ozhi ono bụ lẹ nsụda Hiburọnu.

Jósẹfu tụgbua bya ejerwua Shékemu. 15Nwoke ọbu whụ iya l’ẹka l’ọogha-whe bedee l’ẹgu ono; nwoke ono jịa ya sụ iya: “?Ịicho gụnu?”

16Ọ sụ iya: “Ọo ụnwunna mu whẹ bẹ mu l’ele ẹnya whẹ. Byiko, ọ -bụnuru l’ị marụ ẹka whẹ nọ eche atụru whẹ, tụnuru mu ọnu iya.”

17Nwoke ono sụ iya: “Whẹ lụfuakwaru l’ẹka-a nkele mu shi anụ nteke whẹ shi ekfu tẹ whẹ jee Dotanu.”

Ọo ya bụ, Jósẹfu lụfu chọru ụnwunna iya ono jeshia je awhụ whẹ lẹ Dotanu. 18Whẹ nọdu otẹnya whụ Jósẹfu gẹ l’ooje abya. Ọ bya l’ejerwudeshia ẹka ono whẹ nọ, whẹ gbawaa ikumu tẹ whẹ gbua ya.

19Whẹ sụ ibe whẹ: “Lekwa nwa-ọro-nrọ gẹ l’ooje abya! 20Unu bya ntaa t’anyi gbua ya; parụ iya chee l’ime iduma lanụ. Iwhe anyi l’e-kfu bụ l’ọo anụ-ẹgbudu gburu iya. T’anyi mawarụro gẹ nrọ iya ọbu l’e-shi vụa.”

21Rúbẹnu nụa ya bya achọkashide gẹ l’oo-me dzọo ya ndzụ. Ọ sụ whẹ: “Unu t’anyi be egbushi iya egbu. 22T’anyi be egbukwa ọchi. Iwhe anyi l’e-mechia bụ t’anyi parụ iya chee l’ime iduma lanụ l’echi-ẹgu l’ẹka-a; haa ya odenyi ẹka.” Iwhe Rúbẹnu gude kfua ya nno bụ ndụge ọ nafụta iya l’ẹka whẹ duta iya dulahuru nna iya.

23O noo ya, abyarwuta, Jósẹfu l’abyarwuta ẹka ụnwunna iya ono nọ; whẹ wọo iya chịi, yefu iya uwe ẹka ogologo ono, dengashiru iwhe edengashi ono, o ye l’ẹhu. 24Whẹ pata iya chee l’ime iduma lanụ. Iduma ono bụ iduma iwhoro, mini l’adụa.

25Whẹ dọshia eri nri, whẹ palia ẹnya whụ ndu shi l’eri Ishimẹlu gẹ whẹ dzeberu kpẹe mkpẹelanu shi Giledu eje abya; ịnya-kamẹlu whẹ vugeeru mmanụ, l’eshi mkpọ mẹe ụnwu, l’eshi kwẹkwekwe mẹe mẹru. Ẹka whẹ vu iya eje bụ Íjiputu.

26Juda sụ ụnwunna iya: “?Ọo gụnu bẹ anyi l’e-rita iya mẹ anyi gbua nwanna anyi kpochia mmee ya? 27Unu bya t’anyi ree ya eri Ishimẹlu. T’ẹka anyi be edenyikwa iya l’ẹhu nkele ọo nwanna anyi b’ọ bụ, tẹmenu anyi l’iya bụru ogwẹhu lanụ, bya abụru mmee lanụ.” Ụnwunna iya narụ kweta.

28Ndu Midiyanu ono, l’agba nghọ ghatadẹlewho; ụnwunna Jósẹfu ono je ekufuta iya l’ime iduma ono; woru iya ree eri Ishimẹlu ono. Iwhe whẹ reru Jósẹfu bụ mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụkporo shẹkelu. Whẹ duru iya lashia Íjiputu.

29Nteke Rúbẹnu bya ejee l’iduma ono, whụ lẹ Jósẹfu ta anọhedu iya; o gude ẹhu-eghughu gbajaa uwe iya. 30O jekfu ụnwunna iya je asụ whẹ: “Nwata ono ta anọhekwa l’ime iduma ono. ?Ọo awe bẹ mu l’e-chebe ntaa?”

31O noo ya, whẹ chịta uwe Jósẹfu, bya egbua eghu, gwọ-whua uwe Jósẹfu lẹ mmee ya. 32Whẹ chịta uwe ẹka ogologo ono, e dengashiru iwhe ono chịlahuru nna whẹ; sụ iya: “Lekwa uwe, anyi whụru ndọwa; leeda iya ẹnya marụ ?ọo nke nwa ghu tọo gụnu?”

33Jékọpu hụbelekwawho uwe ono ama sụ: “Ọ kwa uwe nwa mu-o! Ejo anụ-ẹgbudu gbuakwaru iya. O doru mu ẹnya l’anụ-ẹgbudu lajashịwaru anụ Jósẹfu nwịrinwiri.”

34Jékọpu gude ẹhu-eghughu gbajaa uwe nkiya, bya achịta uwe áwhụ yee; ryaa ẹkwa nwa iya ono igweligwe mbọku. 35Ụnwu iya unwoke mẹe ụnwu iya ụnwanyi bya tẹ whẹ dụa ya obu, ọ jịka t’a ba adụshi iya obu, asụje: “Unu parụ mu haa. Mu l’a-gụ-zhiawho áwhụ nwa mu ono jeye mbọku mu l’a-lakfu iya lẹ maa.” O noo gẹ nna Jósẹfu gude ryaa ẹkwa iya ndono.

36O noo ya, ndu Midiyanu bya eworu Jósẹfu ree nwoke, l’eeku Pọtifa l’alị Íjiputu. Pọtifa ono bụ onye lanụ lẹ ndu ozhi Fero; ọ bụ onye ishi ndu ojọgu, l’eche Fero nche.

38

Juda yẹle Tama

1O noo ya, nteke ono bẹ Juda harụ ụnwunna iya jeshia mkpụkpu Adulamu, jekfushia nwoke, l’aza Hira yẹle iya buru. 2Juda nọdu l’ẹka ono whụta nwada Shuwa, bụ onye Kenanu. Ọ lụa ya, wata anọ alarụ iya l’ụlo. 3Ọ tsụta ime, nwụa nwa nwoke, ọ gụa ya Ẹru. 4Ọ tsụta ime ọdo, nwụa nwa nwoke, ọ gụa ya Onanu. 5Ọ nwụfua nwa nwoke ọdo, ọ gụa ya Shila. Ẹka ọ nọdu nwụa ya bụ lẹ Kezibu.

6Juda bya alụaru ọkpara iya, bụ Ẹru nwanyị. Ẹwha nwanyị ọbu bụ Tama. 7Ọle ọkpara Juda ono, bụ Ẹru bụ onye-ejo-ememe l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha chigbua ya.

8Tọ dụ iya bụ, Juda sụ Onanu: “Lajẹru nwa-mbunu ono, bụ nyee nwune ghu l’ụlo nke ọwhu l’ii-meru iya iwhe gbarụ nwune ji madzụ l’ememe, shi nno mee tẹ nwune ghu tọgbo akọ lẹ mgboko.” 9Ọle Onanu bẹ marụ lẹ nwa nwanyị ono l’a-nwụta ta abụdu nkiya. L’ọobuje, o jekfu nyee nwune iya ono azẹe, ya agbọshia ụnwuda iya l’alị gẹ l’ee-shi tẹ ya ba atọgboru nwune iya akọ. 10Iwhe ono, Onanu l’eme dụ ẹji shii l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha; ọo ya bụ Onye-Nwe-Ọha chigbufua yẹbedua.

11Tọ dụ iya bụ, Juda sụ nyee nwa iya ono, bụ Tama: “Je eburu l’ibe nna ghu bụru nwa-mbunu t’e gude tẹ nwa mu, bụ Shila vufuta.” Nkele ọ dụle iya whọ gẹ woo lẹ Shila l’a-nwụhufua g’ọo unwune iya. Tama kweta bya alashia ibe nna iya je eburu.

12A nọnyaa, nyee Juda, mbụ nwada Shuwa nwụhu. Juda rwọkota-gee ume anwụhu nyee ya ono, o jeshia mkpụkpu Timuna ọgba-whe ndu l’ebyishiru iya atụru ẹji. Ọnya iya, bụ Hira, onye mkpụkpu Adulamu tsoru iya whẹ jeshia.

13Ama gbaarụ Tama lẹ nnajiko iya bẹ l’eje Timuna obyishia atụru iya ẹji. 14O yefu uwe nwanyị, nọ l’ụlo-mkpe, o yeru; woru ẹkwa, dụ rẹbere rẹbere whụ-kpua onwiya l’iwhu t’a ba ahụbe iya ama, je anọdu l’ọnu-abata mkpụkpu Enému, bụkwawho ụzo, e shi eje Timuna. Nkele ọ marụ lẹ Shila vutawaru, te ekwe duru yẹbe Timuna nụ Shila t’ọ lụpyabe.

15Juda whụa Tama, o chebe l’ọo nwanyị-ọkpara nkele ọ whụ-kpuru onwiya ẹkwa, dụ rẹbere rẹbere l’iwhu. 16Tọ ma l’ọo nyee nwa iya. O kucha iya l’agụga ụzo sụ iya t’ọ bya tẹ whẹ zẹe.

Ọ jịa ya sụ: “?Ịi-nụ mu gụnu mẹ mu kweta tẹ mu ghu zẹe?”

17Ọ sụ iya: “Mu l’e-shi l’elwu mu kpẹe ghu nwada-eghu.”

Tama sụ iya: “Ii-sụbekwaru mu iya iwhe jeye nteke l’ịi-kpụtaru mu iya.”

18Juda sụ iya: “?Ọo gụnu bẹ mu l’a-sụberu ghu iya?”

Ọ sụ iya: “Iwhe l’ịi-sụberu mu iya bụ echi-mgba-l’ẹka, l’eegudeje ahụbe ghu ama mẹe eri, tso iya nụ mẹe mgbọro ono, ị pa l’ẹka.” Ọ chịru iya chẹe ya yẹle iya zẹe; o yee ya ime. 19Tama gbalihu tụgbua, whụfu ẹkwa ono, o shi whụ-kpua l’iwhu, bya eworu uwe nwanyị, nọ l’ụlo-mkpe ono, o shi yee yewhu azụ.

20E megee, Juda kpụta nwada-eghu ono kpẹe ọnya iya nke mkpụkpu Adulamu t’o je akpẹe nwanyị ono gude chịtaru iya iwhe ono, ọ sụberu iya. O jee t’ọ whụ nwanyị ono. 21Ọ jịa ndu ẹka ono sụ whẹ: “?Ọo awe bẹ nwanyị-ọkpara ono, shi nọdu l’agụga ụzo Eménu nọ?”

Whẹ sụ iya: “Nwanyị-ọkpara ta anọjekwaru l’ẹka-a.”

22Ọo ya bụ, ọ dawhu azụ je asụ Juda: “Mu ta awhụkwa iya. Ọdo bụ lẹ ndu ẹka ono sụru lẹ nwanyị-ọkpara ta anọjeduru l’ẹka ono.”

23Juda sụ iya: “Parụ iya haa t’o woru iya, a nọnyaa nụ, e gude iya chịa anyi ọchi. Mu kpẹwaru ghu nwada-eghu-a, i gude je achọkota iya t’ị whụ iya.”

24A nọlewho iwhe ha g’ọo ọnwa ẹto, a bya edooru Juda lẹ nyee nwa iya, bụ Tama bẹ tsoru agbawhe ọkpara, o shiwa l’ọgba ọkpara tsụta ime.

Juda sụ: “Unu dufuta iya t’e gude ọku kegbua ya.”

25E dufutadele iya whọ, o zhia ozhi t’e je ezhia nnajiko iya ono sụ iya: “Ọo onye nwe iwhe-e bụ iya yeru mu ime.” Sụ iya: “Leledaa marụ ?onye nwe echi-mgba-l’ẹka-a, l’eegudeje ahụbe madzụ ama-a mẹe eri-a, tso iya nụ mẹe mgbọro-ọ?”

26Juda whụa iwhe ono bya amarụ l’ọo nkiya, ọ sụ: “Ha, nwanyị-a kakwa mu ọdu chịriri, eshi-ọwhu mu sụ-geeru lẹ mu l’e-duru iya nụ nwa mu Shila t’ọ lụpyabe; e megee, mu te eduheru iya nụ iya. Nwa mu ono te ejekfubua ya azẹe.”

27O gbabele iya whọ l’ezeda, ụnwegirima ono dụ iya ẹbo l’ẹwho. 28Nteke l’oozeda bẹ onye lanụ wofutaru ẹka. Nwanyị l’eswi iya ime wota eri oghu, l’eke uswe-uswe gbabẹ iya lẹ nkwo-ẹka, bya asụ: “Oo onye ọwa bụ ivurụzo.” 29Ọle o wobawhuru ẹka ono azụ, nwune iya ye ishi vuru ụzo fụta. Nwanyị ono, l’eswi ime sụ: “?Ọ waa g’i meru kwofutakebe?” A gụa ya Pẹ́rezu. 30Ọo ya bụ, nwune iya ono, a gbabẹru eri oghu, l’eke uswe-uswe lẹ nkwo-ẹka fụta, a gụa ya Zera.

39

Jósẹfu yẹle nyee Pọtifa

1Tọ dụ iya bụ, e duru Jósẹfu jeshia Íjiputu. Pọtifa zụ-nweta iya l’ẹka eri Ishimẹlu ono, bụ ndu du iya jee Íjiputu. Potifa bụ onye Íjiputu; ọ bụru onye lanụ lẹ ndu nọ l’oke-ọkwa Fero. Ọ ya bụ onye ishi ndu ojọgu, l’eche Fero nche.

2Onye-Nwe-Ọha swiru Jósẹfu ọkpobe eswiru, iwhe kweru iya. O buru l’ụlo nwoke Íjiputu ono, bụ onye-nwe-iya. 3Onye-nwe-iya nụ ono bya awhụ lẹ Onye-Nwe-Ọha swiru Jósẹfu mẹe lẹ Onye-Nwe-Ọha meru ẹka l’atụ Jósẹfu atụtu l’iwhe lile, l’oome; 4Jósẹfu tụbe iya l’ẹnya. O mee Jósẹfu onye ozhi iya; mee ya onye ishi l’eleta ibe iya ẹnya, bya eyekota iya iwhe lile o nweru l’ẹka. 5Wata nteke Pọtifa meru Jósẹfu onye ishi, l’eleta ibe iya ẹnya, bya eyekota iya iwhe lile o nweru l’ẹka bẹ Onye-Nwe-Ọha gude iswi ẹhu Jósẹfu ono wata ọgo ọnu-ọma eswibe l’ibe nwoke Íjiputu ono. Ọnu-ọma ono, Onye-Nwe-Ọha gọru iya dụkota je akpaa l’iwhe lile o nweru l’ibe iya mẹe ọwhu, o nweru l’ẹgu. 6Pọtifa hakọtaru Jósẹfu iwhe lile o nweru t’o leta ẹnya; tọ dụhewaro iwhe yẹbedua l’akpajẹkwadu ishi iya; gbahaa tẹ ya ria nri.

Jósẹfu bẹ marụ ụma nwoke, bya adụ ugvu l’ẹnya. 7A nọtanyaa, Jósẹfu tụba nyee onye-nwe-iya nụ l’ẹnya. Ọ sụ Jósẹfu t’ọ bya tẹ yẹle iya zẹe.

8Jósẹfu jịka jị-nyia ẹnya; sụ nyee onye-nwe-iya nụ ono: “Onye-nwe-mu nu hakọtaru mu iwhe lile o nweru tẹ mu leta ẹnya; tọ dụhe iwhe l’ọokpakwadu ishi iya l’ibe iya. Iwhe lile o nweru g’ọ ha b’o yekotaru mu l’ẹka. 9Ọo gẹ yẹbedua ha bụ gẹ mu ha l’ụlo-ọ. Ọ tọ dụdu iwhe onye-nwe-mu nụ wohajeru mu ewoha, t’a gụfu-zhiawho gụbedua, o noo nkele ị bụ nyee ya. ?Ndẹe gẹ mu l’a-dụ mee ẹgube ejo-ememe ono, mbụ mee iwhe-dụ-ẹji melwu Chileke?” 10Mbọku fụtaru afụta bẹ nwanyị ono l’ekfujeru Jósẹfu iwhe ono, ọle Jósẹfu te ekwejedu tẹ yẹle iya zẹe; t’o kweje kpakụbe iya ntse.

11O rwua ujiku lanụ, Jósẹfu bahụ l’ime ụlo tẹ ya jee ozhi, dụru iya nụ. Tọ dụ ndu l’eje ozhi l’ụlo ono, dụ onye ọwhu nọ iya nụ. 12Nyee Pọtifa zụ iya l’uwe iya, sụ iya t’ọ bya tẹ yẹle iya zẹe. Jósẹfu yefu uwe iya ono haa ya l’ẹka gude ọso gbafụ l’ụlo ono.

13Ọ whụlewho lẹ Jósẹfu yefuwaru uwe iya haa ya l’ẹka gbafụ l’ụlo, 14o kushia ndu l’ejeru iya ozhi l’ụlo sụ whẹ: “Unu leedawho ohu-a bụ onye Híburu, e dutaru dobe l’ẹka-a t’o mechishije anyi iwhu. Ọ bakfutaru mu l’ime ụlo l’ẹka-a sụ tẹ mu l’iya zẹe. Ọ kwa iya bụ, mu chishia mkpu. 15Ọ nụlewho gẹ mu l’echi mkpu, ọ haa mu uwe iya l’ẹka, gude ọso gbafụ l’ụlo.”

16Nyee Pọtifa gude uwe ono jeye Pọtifa, bụ onye-nwe Jósẹfu bata. 17Ọ kọlahaaru iya sụ iya: “Ohu-a, bụ onye Híburu, i dubataru anyi l’ẹka-a bẹ shi eme t’o mechia mu iwhu. 18Ọ whụlewho gẹ mu chishiru mkpu, ọ haa mu uwe iya l’ẹka gude ọso gbafụ l’ụlo.”

19Onye-nwe Jósẹfu nụlewho iwhe ono, nyee ya kfuru iya sụ l’o noo gẹ ohu iya meru iya ndono, ọ vọru ọku ghụa ẹhu. 20Onye-nwe Jósẹfu ono kpụta iya je eye l’ọka-mkpọro, ẹka eze l’atụ-chije ndu mkpọro iya.

Jósẹfu nọdu l’ụlo mkpọro ono, 21Onye-Nwe-Ọha swileru iya-a ọkpobe eswiru, goshi iya lẹ ya yeru iya obu. O mee; Jósẹfu dụ onye l’eche ọka-mkpọro ono l’obu. 22Ọo ya bụ, onye l’eche ọka-mkpọro ono mee Jósẹfu ishi ndu nọkota l’ọka-mkpọro ono. Iwhe lile, l’eemekota l’ẹka ono bụru Jósẹfu b’ọ dụ l’ẹka. 23Iwhe e yeru Jósẹfu l’ẹka bẹ onye l’eche ọka-mkpọro ono ta gẹkfubejedu ẹka, o noo nkele Onye-Nwe-Ọha swiru Jósẹfu eswiru, nụ iya ẹka ọboroto l’akpụto l’iwhe lile, l’oome.

40

Jósẹfu l’akọwa nrọ, ndu mkpọro rọru

1A nọnyaa nteke ọbu, onye l’agbarụ eze ndu Íjiputu mmẹe yẹle onye ọwhu l’egheru iya buredi meswee eze ndu Íjiputu, bụ onye-nwe-whẹ. 2Ẹhu ghulahaa Fero eghu l’ẹka ụmadzu labọ ono, l’ejeru iya ozhi nọ bụ iya bụ: onye ishi ndu l’agbarụ iya mmẹe mẹe onye ishi ndu l’egheru iya buredi. 3Ọ chịru whẹ ye l’ọka-mkpọro l’ibe onye ishi ndu ojọgu, l’eche Fero nche, bụ ẹka a tuchikwaruwho Jósẹfu. 4Onye ishi ndu ojọgu ono, l’eche Fero nche woru whẹ ye l’ẹka ono sụ tẹ Jósẹfu jejeru whẹ ozhi.

Whẹ nọtanyalewho l’ọka-mkpọro ono, 5o rwua ẹnyashi ujiku lanụ, unwoke labọ ono nọdu lẹ mkpọro ono rọkota nrọ, mbụ onye ono, l’agbarụ eze ndu Íjiputu mmẹe yẹle onye ọwhu, l’egheru iya buredi. Onyenọnu rọo nrọ nkiya, nrọ ono nwegeeru iwhe ọ fụtaru l’ẹhu l’ẹhu. 6Jósẹfu byakfuta whẹ l’ụtsu iya bya awhụ l’ẹhu ta atsọchafudu whẹ ụtso l’ishi. 7Ọ jịa ndu ozhi Fero ono, a tuchiru whẹ l’iya l’ibe onye-nwe-iya ono sụ whẹ: “?Ọo gụnu bẹ unu dobegeeru iwhu g’ọo ndu iwe ji ẹka nno ntanụ?”

8Whẹ sụ iya lẹ whẹ labọ rọkotaru nrọ, tọ dụ onye l’a-kọru whẹ iwhe nrọ ono fụtaru.

Jósẹfu sụ whẹ: “?Tọ dụ Chileke bụ onye l’akọwaje nrọ? Byiko, unu zeedaaru mu nrọ ọbu.”

9Ọo ya bụ, onye ishi ndu ono, l’agbarụ Fero mmẹe bya ezeeru Jósẹfu nrọ nkiya sụ iya: “Mu rọru nrọ gẹ vayịnu kfụru mu l’iwhu. 10Vayịnu ono nweru ẹkali ẹto. O rwushia irwu, bya atụshi-kebe igu; mịshia akpụru jọkfu-jọkfu, chashịa achashị. 11Mu parụ omogo Fero l’ẹka, bya ewota akpụru vayịnu ono pyịru mmẹe ya ye l’omogo ono parụ dẹe Fero l’ẹka.”

12Jósẹfu sụ iya l’ọwa-a iwhe nrọ ono fụtaru ndọwa: “Ẹkali vayịnu ono whẹ ẹto bụ abalị ẹto. 13Abalị ẹto ntanụ bẹ Fero l’a-tụfu ghu lẹ mkpọro dobewhu ghu azụ l’ọnodu, i shi nọduhawaa; gụ agbalahaaru Fero mmẹe ẹgube ono, i shi agbahawa iya nteke whọ, i shi bụru onye l’adajẹru iya mmẹe. 14Ọle byiko nyatakwa mụbe Jósẹfu nteke iwhe dụderu ghu lẹ ree. Iwhe-ọma, l’ii-meru mu bụ t’i whotaru Fero ẹwha mu nggẹ a gbafụta mu l’ọka-mkpọro-ọ. 15Nkele ọ kwa ezhita b’e zhitaru mu l’oshi l’alị ndu Híburu. E rwukwa ẹka-a, a tụa mu mkpọro l’ẹbe ọdu iwhe mu metaru.”

16Onye ishi ndu l’eghejeru Fero buredi whụ gẹ Jósẹfu gude kọwaa nrọ ono, ọ dụ ree, ọ sụ Jósẹfu: “Mbẹdua rọfukwaru nrọ gẹ mu vu nkata buredi ẹto. 17Nkata ọwhu tukoru iya l’eli b’e yeru ọga nri, dụ l’iche l’iche, e gheshiru tẹ Fero ria. Ụnwu ẹnu bya eberu iya l’eli atụ iya.”

18Jósẹfu sụ iya l’ọ waa iwhe nrọ ono fụtaru ndọwa: “Nkata ẹto ono bụ abalị ẹto. 19Abalị ẹto ntanụ bẹ Fero l’a-kpụfuta ghu je aswị-gbua l’eli oshi. Ụnwu ẹnu atụa anụ ghu nnanụ nnanụ.”

20Tọ dụ iya bụ, o rwua abalị ẹto ono; ọ gbaa l’oge mbọku, a nwụru Fero. Fero bya emeeru ndu ozhi iya oriri. A tụfu onye ishi ndu, l’agbarụ iya mmẹe yẹle onye ishi ndu l’egheru iya buredi duru whẹ bya l’iwhu ndu ozhi iya ono. 21O dobewhu onye ishi ndu, l’agbarụ iya mmẹe azụ l’ọkwa iya. Ọ gbalahaaru Fero mmẹe g’o shi agbahawa iya. 22O je aswị-gbua onye ishi ndu l’egheru iya buredi. Ọ nwụkota-gezhia gẹ Jósẹfu sụru whẹ l’ọo-nwụ. 23Ọle onye ishi ndu l’agbarụ Fero mmẹe ono ta anyatahẹdu Jósẹfu, ọ nyazọo Jósẹfu anyazọ.

41

Nrọ Fero

1A nọlewho awha labọ gberegedemu, Fero bya arọo nrọ gẹ ya kfụru l’agụga ẹnyimu Nayịlu. 2A bya l’eledeshia ẹnya, eswi ẹsaa, ẹhu guru egu, hagee okporokpo okporokpo shi l’ime ẹnyimu Nayịlu ono rwufuta, bya anọdu atakaa ikpo. 3A bya l’eledeshia ẹnya; eswi ẹsaa ọdo, jọ-geeru ẹhu, dụkota gangụ gangụ gangụ shikwawho l’ime ẹnyimu ono rwufuta, bya akfụkube ndu ọwhua l’agụga ẹnyimu ono. 4Eswi ẹsaa ono, jọ-geeru ẹhu dụkota gangụ gangụ gangụ ono lwekota eswi ẹsaa whọ, ẹhu guru egu, hagee okporokpo okporokpo. Tọ dụ iya bụ, Fero lwutehu lẹ mgbẹnya ono.

5A nọnyakwaa, mgbẹnya seru iya ọdo; ọ bya arọkwaa nrọ gẹ ishi akpe ẹsaa, hagee okporokpo okporokpo, whọtaru ishi l’oshi akpe lanụ. Ishi akpe ẹsaa ono gbakọta agbagba dụ ree. 6A bya l’eledeshia ẹnya, ishi akpe ẹsaa ọdo, dụ-gee mgbapya mgbapya whọshia ishi l’oshi akpe ọdo. Ishi akpe ẹsaa ono bẹ whẹrewhere ụzo ẹnyanwu-awata zhipyashiru ezhipyashi. 7Ishi akpe ẹsaa ono, dụ-gee mgbapya mgbapya bya elwekota ishi akpe ẹsaa whọ, hagee okporokpo okporokpo, gbakọta agbagba dụ ree. Ọo ya bụ, Fero lwutehu lẹ mgbẹnya ono. Ọ bya amarụ l’iwhe ono bụ lẹ nrọ.

8A fụta l’ụtsu iya, iwhe ono l’atsụ iya l’ẹhu shii. O zhia t’e je ekuaru iya ndu Íjiputu, l’emeje amamanshi mẹe ndu mmamagụ Íjiputu. Fero bya ezeeru whẹ nrọ ono, ọ rọru. Tọ dụ onye ọwhu dụ ike kọoru iya iwhe nrọ ono fụtaru.

9Tọ dụ iya bụ, onye ishi ndu l’agbarụ Fero mmẹe sụ Fero: “Ntanụ bẹ mu nyatarụ ẹji, mu meru. 10Nteke ono, ẹhu ghujeru gụbe Fero eghu l’ẹka ndu ozhi ghu nọ, mbụ nteke ono, i tụ-chiru mu l’onye ishi ndu ono, l’eghejeru ghu buredi l’ọka-mkpọro ono, dụ l’ụlo onye ishi ndu ojọgu ono, l’eche gụbe Fero nche, 11bẹ o beru l’ẹnyashi ujiku lanụ, anyi labọ rọkota nrọ; nrọ ono nwekotaru iwhe ọ fụtaru l’ẹhu l’ẹhu. 12O nweru nwokorọbya, bụ onye Híburu, anyi l’iya nọgbabe lẹ mkpọro ono, bụ onye ozhi onye ishi ndu ojọgu ono, l’eche gụbe Fero nche. Anyi zeeru iya nrọ ono anyi rọru, ọ kọoru anyi iwhe ọ fụtakotaru. Onyenọnu b’ọ kọwaru iwhe nrọ nkiya fụtaru. 13Ọ bụru g’ọ kọwashiru iya anyi b’o megeeru nwụa. Mbẹdua b’e dobewhuru azụ l’ọkwa, mu nọdu; a swị-gbua onye ishi ndu l’eghejeru eze buredi.”

14Ọo ya bụ, Fero zhia t’e je ekua Jósẹfu. E jia ekfu; e je atụfu-kebe Jósẹfu l’ụlo-mkpọro ono. Ọ bya akpụchashia ishi, gbanwee uwe iya, bya ejeshia l’iwhu Fero.

15Fero sụ Jósẹfu: “Mu rọru nrọ, tọ dụ onye dụ ike kọoru mu iwhe ọ fụtaru. Ọle mu nụru l’ọobuje, e zeeru ghu nrọ, gụ akọoru onye ọbu iwhe nrọ ono fụtaru.”

16Jósẹfu sụ Fero: “Ọ tọ kwa mu l’akọwaje iya. Ọo Chileke bẹ l’a-kọwaru gụbe Fero iwhe nrọ ono fụtaru ree-ree-ree.”

17Fero bya ezeeru Jósẹfu nrọ ono sụ: “Mu rọru nrọ gẹ mu kfụru l’agụga ẹnyimu Nayịlu, 18eswi ẹsaa, hagee okporokpo okporokpo, ẹhu gukotaru egu shi l’ime ẹnyimu ono rwufuta, bya anọdu atakaa ikpo. 19Eswi ẹsaa ọdo, jọ-geeru ẹhu, dụkota gangụ gangụ gangụ shikwawho l’ime ẹnyimu ono rwufuta. Mu tẹke awhụbudua eswi, dụ-be ẹji nno l’alị Íjiputu. 20Eswi ẹsaa ono, jọ-geeru ẹhu, dụkota gangụ gangụ gangụ ono lwekota eswi ẹsaa nke ivurụzo whọ, hagee okporokpo okporokpo. 21Whẹ lwegee whẹ, whẹ ta adụro g’ọo whẹ lweru eswi ono, nkele whẹ dụle-ẹ gangụ gangụ gangụ ono, whẹ shihawa dụ lẹ mbụ. Mu lwutehu lẹ mgbẹnya ono.

22“Mgbẹnya byakwa eseru mu ọdo, mu rọkwaa nrọ gẹ mu whụru ishi akpe ẹsaa, whọtaru ishi l’oshi akpe lanụ. Ishi akpe ẹsaa ono gbakọta agbagba dụ ree 23Ishi akpe ẹsaa ọdo, dụ-gee mgbapya mgbapya bya awhọtakwawho ishi l’oshi akpe lanụ. Ishi akpe ono dụ-gee zhịgazhiga; whẹrewhere ụzo ẹnyanwu-awata zhipyashia ya ezhipyashi. 24Ishi akpe ẹsaa ono, dụ-gee mgbapya mgbapya ono lwekota akpe ọwhu, dụ-gee ree. Mu zeeru ndu l’eme amamanshi nrọ ono, tọ dụ onye ọwhu dụ ike kọwaru mu iwhe ọ fụtaru.” 25O noo ya, Jósẹfu sụ Fero: “Uzhi nrọ labọ ono, gụbe Fero rọru bụkwa iwhe lanụ. Chileke bẹ goshiru gụbe Fero iwhe l’ọo-bya ememe. 26Eswi ẹsaa whọ, dụkota okeru l’ẹnya bụ awha ẹsaa; ishi akpe ẹsaa whọ, dụkota ree bụkwaruwho awha ẹsaa. Ọo ya bụ l’ọo iwhe lanụ bẹ nrọ ono bụ. 27Eswi ẹsaa whọ, jọ-geeru ẹhu, dụkota gangụ gangụ gangụ whọ, fụta-kpeeru azụ, bẹ bụ awha ẹsaa. Ishi akpe ẹsaa whọ, dụ-gee mgbapya mgbapya, whẹrewhere ụzo ẹnyanwu-awata zhipyashiru ezhipyashi bụru awha ẹsaa ẹgu l’e-mekota.

28“Ọo ẹgube ono, mu kfuru ghu iya bụ g’ọ dụ. Ọo Chileke goshiru gụbe Fero iwhe yẹbe Chileke l’abya ememe. 29Sụa, awha ẹsaa bẹ nri l’a-kwata akwata dụ shii l’alị Íjiputu kpaa-whuu, dụ iya nke anyịnyi. 30Ọle, awha ẹsaa ọwhu, l’etsota iya nụ bẹ mkpẹgu l’e-me. Nteke ono bẹ l’aanyazọshi awha ẹsaa whọ, nri shi dụ nke anyịnyi l’alị Íjiputu. Mkpẹgu ono l’a-nmakọta alị ono swọkiswoki. 31O to nwedu onye bya l’a-nyatakwadụ awha ono, nri shi dụ nke anyịnyi l’alị ono, o noo nkele mkpẹgu ono, l’e-tsota iya l’e-meshi ike. 32Iwhe meru g’o gude Fero rọo nrọ ono ugbo labọ bẹ bụ lẹ Chileke tubuwaru lẹ ya mefutaje iwhe ono, tẹmenu tọ dụhe gẹ l’aa-nọ-bekwedu, Chileke emee ya.

33“Iwhe l’ii-me ntaa bụkwa, tẹ gụbe Fero lee ẹnya họta onye ẹnya rwuru alị, bụ onye marụ ágụ mee ya ishi alị Íjiputu. 34Gụ atụkwaawho ẹka họta ndu l’a-nọ l’ishi iwhe l’eeme eme l’alị Íjiputu. L’ime awha ẹsaa whọ, nri l’a-dụ tama tama whọ, tẹ whẹ kejee iwhe ndu Íjiputu kpatarụ l’okfu ụzo ise wota ụzo lanụ kwakọbe akwakọbe. 35Tẹ whẹ nakọta nri ono l’awha ẹsaa ono, l’e-je abya, bụ awha nri l’a-dụ. Nteke whẹ nakọ-geeru iya, gụbe Fero anụ whẹ ikike tẹ whẹ vuru iya je edowhaa lẹ mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha l’alị-a. 36Nri ono l’a-dụ kwabẹru awha ẹsaa whọ, mkpẹgu l’e-me l’alị Íjiputu-a nggẹ ndu alị-a ta atọhu l’ẹgu.”

37Iwhe ono, Jósẹfu tụfutaru t’e mee dụ Fero ree yẹle ndu ozhi iya l’owhu. 38Ọo ya bụ, Fero bya ajịa ndu ozhi iya sụ: “?O nweru onye ọdo, anyi l’a-whụ, l’a-dụ g’ọo Jósẹfu, bụ onye ume Chileke bu l’ẹhu ẹgube-ẹ?”

39O noo ya, Fero sụ Jósẹfu: “Eshi-ọwhu ọ bụ Chileke meru ị makọtaru iwhe lile-e, ọ nụ iya bụ l’o to nwedu onye ọdo, kabaa ghu ọburu onye iwhe l’edoje ẹnya mẹe onye marụ ágụ. 40Ọo gụbedua bẹ l’a-bụru ishi l’ibe mu. Onyenọnu l’alị-eze mụbe Fero bẹ bụ iwhe ị sụru t’o mee bẹ l’oo-meje. Ọo mbẹdua, bụ eze kpụ bụ onye ka ghu shii.”

Jósẹfu bụ onye ishi, l’achị Íjiputu l’owhu

41O noo ya, Fero sụ Jósẹfu: “Leduwho; alị Íjiputu l’owhu bẹ mu yeekwaru ghu l’ẹka.” 42Ọo ya bụ, Fero gbata echi, ọ gba l’ẹka gbabẹ Jósẹfu lẹ mkpụshi-ẹka, bya eyee ya eze-uwe, nyabẹ iya ákà, e gude mkpọla-ododo mee l’olu. 43Ọ bya edoberu iya ụgbo-ịnya iya nke ẹbo ọ nọ-koru l’eli agba; ndu ọwhu vutaru iya ụzo l’atụkaa orooroo asụje: “Unu whuzeru iya l’alị!” Fero shi nno woru alị Íjiputu l’owhu yekota Jósẹfu l’ẹka.

44Tọ dụ iya bụ, Fero sụ Jósẹfu: “Ọo mbẹdua bụ Fero l’ezhi, ọle madzụ ọbule ta abyadụ l’e-me iwhe l’alị Íjiputu-a l’owhu l’ẹbe abụ iwhe i kfuru t’e mee.” 45Fero bya agụ-nwee Jósẹfu ẹwha, gụa ya Zafunatu-paneya. O duta Asenatu, bụ nwada Pọtifera onye l’agbarụ ndu mkpụkpu Ọ́nu ẹja kee Jósẹfu ọ bụru nyee ya. Jósẹfu bya ejegbakota alị Íjiputu kpaa-whuu.

46Jósẹfu bẹ gbawarụ ụkporo awha l’awha iri tẹmenu ọ wata ojeru Fero, bụ eze ndu Íjiputu ozhi. Jósẹfu tụgbuleruwho l’iwhu Fero, o jegbakota alị Íjiputu ono kpaa-whuu. 47L’awha ẹsaa ono, nri dụ ono bẹ nri meru shii l’alị ono; nri dụ iya tama tama. 48Awha ẹsaa ono, nri dụ tama tama l’alị Íjiputu bẹ Jósẹfu vuru nri dobegee lẹ mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha l’alị Íjiputu. Mkpụkpu nọnu bẹ l’oovutaje nri, a kọtaru l’ẹgu nọkota iya nụ dobe lẹ mkpụkpu ọwhu ọbu. 49Jósẹfu vua witi kụbe, ọ dụ g’ọo nvẹja, dụ l’ogbigbo eze-ẹnyimu. Nri ono kwata paa ẹka nke ọwhu e denyaaru iya l’ẹkwo, e debuhu iya, o noo nkele ọ bụ agụta agụta.

50Awha ono, mkpẹgu l’e-me bya l’erwudeshia, Asenatu, nwada Potifera, onye l’agbarụ ndu Ọ́nu ẹja, mbụ nyee Jósẹfu nwụtawaru iya unwoke labọ. 51Jósẹfu gụa onye ọwhu bụ ọkpara Manáse41:51 Iwhe Manáse fụtaru bụ o-meru t’a nyazọo. sụ: “Chileke bẹ mewaru mu nyazọo iwhe-ọtsulanu, mu jeru mẹe ndibe nna mu whẹ gẹ whẹ ha.” 52Onye nke ẹbo b’ọ gụru Ífuremu;41:52 Iwhe Ífuremu fụtaru bụ ọzu azụzu. sụ: “Chileke bẹ mewaru mu zụ̀a azụ̀zù l’alị-a, mu shi eje iwhe-ọtsulanu.”

53Awha ẹsaa ono, nri dụ tama tama l’alị Íjiputu bya agvụ. 54Awha ẹsaa nke mkpẹgu bya awata. Ọ nwụlewho gẹ Jósẹfu kfuru iya. Mkpẹgu mekota lẹ mgboko kpaa-whuu; ọ bụleruwho l’alị Íjiputu bẹ nri dụ kpụ. 55Mkpẹgu ono medelewho l’alị Íjiputu, ndu Íjiputu ryangịrihu tẹ Fero nụ whẹ nri. Fero sụ ndu Íjiputu l’owhu: “Unu jekfu Jósẹfu. Iwhe ọ sụru t’unu mee, unu emee ya.”

56Mkpẹgu ono jedzuru alị ono l’owhu; Jósẹfu bya atụhashia ụlo ono, e dobekotaru nri ono; wata oore ndu Íjiputu nri nkele mkpẹgu ono l’emeshi ike lẹ Íjiputu. 57Mba lile l’abyajẹ Íjiputu ọzuta Jósẹfu nri nkele mkpẹgu ono l’emeshi ike lẹ mgboko kpaawhuu.

42

Ụnwunna Jósẹfu jeru Íjiputu ọzuta nri

1Nteke Jékọpu nụru lẹ nri dụ l’alị Íjiputu, ọ sụ ụnwu iya: “?Ọo gụnu bẹ unu l’elekaa onwunu nlegbu-l’ẹnya ono?” 2“Mu nụkwaru lẹ nri dụ lẹ Íjiputu. Unu jeshia ẹka ono je azụta nri, anyi l’e-ri nọdu ndzụ t’ẹgu be egbushi anyi.”

3Ụnwunna Jósẹfu ụmadzu iri tụgbua jeshia ọzuta nri l’alị Íjiputu. 4Jékọpu te ekwe yeru whẹ Bénjaminu, bụ nwune nke Jósẹfu. O noo nkele ọotsu egvu a nọnyaa iwhe me iya. 5Tọ dụ iya bụ, ụnwu Ízurẹlu tsoru lẹ ndu jeru ọzuta nri, o noo nkele mkpẹgu ono l’emekwawho l’alị Kenanu.

6Nteke ono bẹ Jósẹfu bụwa ọ-chị-ọha Íjiputu; ọ bụru iya l’ereje ndu shi l’alị, dụ iche iche nri. Ụnwunna Jósẹfu byarwuta; whẹ whuzeta iwhu l’alị baarụ Jósẹfu ẹja. 7Jósẹfu bebelewho awhụ ụnwunna iya ono, ọ hụbe-kebe whẹ ama; watarụ whẹ omeru umere g’ọ tọ madụ ndu whẹ bụ. O kfulahaaru whẹ okfu ikike ikike; sụ whẹ: “?Ọo awe bẹ unu shi bya?”

Whẹ sụ iya lẹ whẹ shi alị Kenanu bya ọzuta nri.

8Jósẹfu hụbe ụnwunna iya ama, ọle whẹbedua ta ahụbedu yẹbedua ama. 9Ọo ya bụ, Jósẹfu bya anyata nrọ ono, ọ rọjeru rọ-kuta ụnwunna iya, ọ sụ whẹ: “Unu bụ ndu byarụ ngge. Iwhe unu byarụ bụ t’unu whụ ẹka ndu alị anyi pehuru!”

10Whẹ sụ iya: “Waawakwa onye-nwe-anyi; anyịbe ndu ozhi ghu kwa nri bẹ anyi byarụ azụta. 11G’anyi ha bụkwa nna lanụ nwụru anyi. Ọ kwa ire-lanụ bẹ anyi l’ekfu. Anyịbe ndu ozhi ghu ta abụkwa ndu byarụ ngge.”

12Jósẹfu sụ whẹ: “Ọo unu ejire, unu byachaaru t’unu whụ ẹka ndu alị anyi pehuru!”

13Whẹ sụ iya: “Iwhe anyịbe ndu ozhi ghu dụ l’ụnwunna bụkwa iri l’ẹbo; ọ bụru nna lanụ nwụshiru anyi l’alị Kenanu. Onye nke nwata bẹ yẹle nna anyi nọkwa l’uwhu; onye lanụ ta anọhe.”

14Jósẹfu sụ whẹ: “Ọo ya bụ iwhe ọbu, mu kfuru sụ l’unu bụ ndu byarụ ngge! 15Ọ waa gẹ l’ee-shi marụ ire unu ndọwa: Ọ -bụru-a lẹ Fero nọ ndzụ g’ọ nọ iya, unu ta abyadụ l’ahata ọkpa tụgburu atụgburu l’ẹka-a l’abụa lẹ nwune unu nke nwata bẹ byarụ ẹka-a. 16Unu zhia onye lanụ l’ime unu t’o je eduta nwune unu ono; unubẹdua anọdukota lẹ mkpọro. Ọo ya bụ, e shi nno data unu marụ mẹ unu l’ekfu ire-lanụ. Nteke l’ọodua; Fero -nọdu-a ndzụ g’ọ nọ iya bẹ unu bụkwa ndu byarụ ngge l’ezhi iya.” 17Ọ chịta whẹ gẹ whẹ ha je achịru ye l’ime mkpọro, whẹ nọo ujiku ẹto.

18O rwua mbọku nke ẹto iya, Jósẹfu sụ whẹ: “Unu -mewaa iwhe-e, mu l’abya ekfukfu-a, mu ahaa unu t’unu nọdu ndzụ; o noo lẹ mu bụ onye l’atsụ egvu Chileke. 19Unu -sụ l’unu l’ekfu ire-lanụ, t’unu haa nwune unu onye lanụ t’ọ nọdu lẹ mkpọro l’ẹka-a, ndu ọwhu evuru nri unu lashia nke ọwhu ẹgu l’ẹte egbushi ndibe unu. 20Ọle unu dutajekwa nwune unu nke nwata t’ọ bya; ọo ya bụ, e shi nno marụ l’unu kfuru ire-lanụ nke ọwhu unu l’ẹte anwụhushihu.” Whẹ kweta lẹ whẹ l’e-me iya nno.

21Whẹ kfulahaa l’ime onwowhe sụ: “Ọo iwhe anyi meru nwanna anyi bẹ anyi l’anwụ ọnwu iya ẹgube-ẹ. Anyi whụru ẹgube áwhụ, ọ gụru kpua anyi nteke ọ ryọru anyi t’anyi meeru iya obu-imiko, anyi te eyeru iya ọnu. Ọo iwhe ono meru g’o gude ejo áwhụ dụ ẹgube-ẹ byakfuta anyi.”

22Rúbẹnu sụ: “?Mu ta asụdu unu t’ọ bọ dụshi iwhe unu l’e-me nwata ono, unu te eyeru mu ọnu? Ntaa bẹ l’aagwatana anyi ụgwo ọchi iya.” 23Whẹ rịa sụ l’eshi ọwhu l’aagbanweru Jósẹfu okfu agbanwe bẹ l’ọoto nụdu iwhe whẹ l’ekfu.

24Jósẹfu gharụ whẹ lụfu je awata ọrya ẹkwa. Ọ dawhu azụ bya ekfuru yeru whẹ ọdo. O duta Símiyọnu nọdu l’iwhu whẹ kee ya ẹgbu.

25Jósẹfu bya asụ t’e yejishikota nri eyejishi l’ẹkpa whẹ t’o ji godogodo; e yewhuru whẹ okpoga whẹ azụ l’ẹkpa whẹ l’ẹhu l’ẹhu; a nụ whẹ nri, whẹ l’e-ri l’echi-ụzo. E mekotaru whẹ iwhe lile ono. 26Whẹ pata ẹkpa nri whẹ ono tukobegee l’eli nkakfụ-ịgara whẹ, ọ bụru whẹ alala.

27O rwua l’ẹka whẹ nọ-zetaru tẹ whẹ radụ, onye lanụ l’ime whẹ bya atọshia ẹkpa iya tẹ ya hata nri nụ nkakfụ-ịgara iya, okpoga iya nọduwaa l’ọnu ẹkpa ono. 28Ọ sụ unwune iya ndu ọwhu: “Okpoga mu b’e yewhukwaru mu azụ! Unu lekwa iya g’ọ dụ l’ẹkpa mu!”

Meji tọfu whẹ; ẹhu wata whẹ anmanma. Whẹ sụ ibe whẹ: “?Ọo ẹgube iwhe gụnu bẹ Chileke meru anyi ẹgube ọwa?”

29Whẹ lwakfutalewho nna whẹ Jékọpu l’alị Kenanu, whẹ tụko iwhe lile, nwụru whẹ nụ kọkotaru iya sụ iya: 30“Onye bụ iya bụ ishi, l’achị alị ono bẹ okfu iya l’adakwa ikike ikike, o mee anyi g’ọo ndu byarụ ngge l’alị whẹ. 31Ọle anyi sụru iya l’anyi bụ ndu ire-lanụ; l’anyi ta abyadụ ngge. 32L’iwhe, anyi dụ l’ụnwunna bụ iri l’ẹbo, ọ bụru nna lanụ nwụru anyi; onye lanụ ta anọhe. Onye nke nwata bụru yẹle nna anyi nọ l’uwhu lẹ Kenanu.

33“O noo ya, onye ono bụ ishi, l’achị alị ono sụ: ‘Ọ waa gẹ mu l’e-shi marụ mẹ unu bụ ndu ire-lanụ ndọwa: t’unu haa nwune unu onye lanụ t’ọ nọdu l’ẹka ono; unubẹdua evuta nri unu vulahuru ndibe unu t’ẹgu be egbushi whẹ. 34Ọle t’unu dutaru mu nwune unu nke nwata. Ọo ya bụ, mu amarụ l’unu ta abyadụ ngge, l’unu bụ-a ndu ire-lanụ l’ezhi. Nteke ono, mu eduru nwune unu nuwhu unu azụ, unu ejelahaa gẹ ẹhu ha unu l’alị ono.’ ”

35Gẹ whẹ l’atọshi ẹkpa whẹ ono, whẹ whụ l’apyarụ okpoga whẹ yewhukotaru whẹ azụ l’ẹkpa whẹ. Gẹ whẹ lẹ nna whẹ whụru okpoga ono, egvu tsụhu whẹ. 36Nna whẹ, bụ Jékọpu sụ whẹ: “Unu nashị-gewaru mu ụnwu mu. Jósẹfu ta anọhedu, Símiyọnu ta anọhe, unu l’emefua t’unu natafụa mu Bénjaminu. Ụkparehu l’etsokwa mu ejo etsotso.”

37Rúbẹnu sụ nna iya: “Gbua ụnwegirima mụbe Rúbẹnu whẹ labọ, m’ọ -bụru lẹ mu te eduwhuduru ghu Bénjaminu azụ. Ye mu iya l’ẹka lẹ mu l’e-duwhuru ghu iya-a azụ.”

38Ọle Jékọpu bẹ sụru: “Waawa, nwa mu te etsokwa unu eje, o noo nkele nwune iya bẹ nwụhuwaru, ọ bụwaru yẹbedua whuduru nwẹkiya. O -nweru ejo-iwhe dakfuru iya l’ije ono bẹ unu l’e-mekwa, mu evuru ishi ẹwo mu gụa áwhụ lashia maa.”

43

Ụnwunna Jósẹfu dawhuru azụ l’alị Íjiputu

1O noo ya, mkpẹgu ono l’emeshi ike l’alị Kenanu. 2Ndibe Jékọpu rigelewho nri ono, whẹ shi l’alị Íjiputu vulata, Jékọpu sụ ụnwu iya: “Unu jewhukwa azụ je azụtabaaru anyi nri ọbu.”

3Juda sụ iya: “Nwoke ono kfukwaru iya rwẹe ya anyi arwẹ lẹ nchị sụ l’anyi ta abyakwa l’awhụ iya ẹnya ọdo, gbahaa l’anyi lẹ nwanna anyi lị bya. 4I -je l’e-kweta haa t’anyi lẹ nwanna anyi lịru; anyi eje azụtaru ghu nri ọbu. 5Nteke bụ l’i ti kwedu t’o tsoru anyi jee bẹ anyi l’ete ejekwa, o noo nkele nwoke ono kfukwaru iya anyi hoo haa; l’anyi ta abyakwa l’awhụ iya ẹnya ọdo, gbahaa l’anyi lẹ nwanna anyi lị bya.”

6Ízurẹlu sụ: “?Ndẹe iwhe meru unu je asụ nwoke ono l’unu nweru nwanna ọdo, shi nno mee, ẹgube iwhe-ọtsulanu ọwaa byakfuta mu?”

7Whẹ sụ iya: “Ọo nwoke ono jịlahaaru anyi njịkponu; jịa anyi ajị ẹhu anyi mẹe ajị ndibe anyi. Ọ jịru anyi sụ: ‘?Nna unu nọkwadu-a ndzụ? ?Unu nwebaaru nwune ọdo?’ Anyi kwenu, ee, shi nno yeru iya ọnu l’ajị ọ jịru anyi. ?Anyi g’eshihunu agha marụ l’ọo-sụ t’anyi duta nwanna anyi ọbu byatashia ẹka ono?”

8O noo ya, Juda sụ Ízurẹlu, bụ nna iya: “Duru nwata ono yeru mu t’anyi jee nke ọwhu anyi lẹ ghu mẹe ụnwu anyi l’a-nọdu ndzụ t’ẹgu be egbushi anyi. 9Mbẹdua, bụ Juda l’asụbe ndzụ mu l’ishi nwata ono sụ: o -nweru iwhe meru iya nụ t’a jịa mu ajị iya. E -megee mu te eduwhuru ghu iya azụ, t’ọ bụru mbẹdua bẹ l’aa-ta ụta iya jeye lẹ gbururu. 10Ọ tọo bụwaa l’anyi shi eshi ono nọduta, anyi gẹge ejeekwa ugbo labọ lwawaa nụ.”

11Tọ dụ iya bụ, nna whẹ bụ Ízurẹlu sụ whẹ: “Ọ -bụru l’e mefutaje iya nno, t’unu wota mebyi iwhe kacha ree, shi l’alị-a ye l’ẹkpa, unu l’a-nụ nwoke ono gude meeru iya iwhe-ọma. Unu egude mmanụ bamụ mẹe mmanụ-ẹnwu mẹe etse mẹe mẹru mẹe akpụru oshi pisutasho mẹe akpụru oshi alụmondu, unu l’a-nụ iya. 12Unu egude okpoga, ha g’ọo ọwhu unu gudehawaa jee l’ọgiya ọwhu ugbo labọ nkele ọ gbarụ t’unu nụ-whu okpoga whọ, e yeru unu l’ọnu ẹkpa whọ azụ. Onye marụ ?ọo ẹka je abaa whẹ mba, whẹ yeswe ya tọo gụnu? 13Unu duta nwanna unu ọbu jekfuwhu nwoke ono azụ. 14Tẹ Chileke, bụ Ọkalibe-kakọta-ike mee tẹ imiko unu dụ nwoke ono nke ọwhu l’oo-kwe t’unu lẹ nwune unu ọwhu mẹe Bénjaminu lịru lwa. A bya lẹ mbẹdua, ọ -bụru ume-nwa l’e-me mu t’o menua mu.”

15Ọo ya bụ, whẹ bya ewota iwhe ono, whẹ l’a-nụ Jósẹfu, wota okpoga, ha g’ọo ọwhu whẹ gudehawaa jee l’ugbo iya ọwhu ugbo labọ, whẹ duta Bénjaminu jeshia Íjiputu. Whẹ rwua je esee Jósẹfu l’iwhu. 16Jósẹfu bya awhụ gẹ whẹ lẹ Bénjaminu lị. Ọ sụ onye l’ejeru iya ozhi l’ụlo: “Duru ndu-a je l’ụlo mu. Gbua anụ gude mee nri nkele mu l’unwoke-e l’a-tụko ẹka nri l’eswe.”

17Nwoke ono bya emee gẹ Jósẹfu kfuru, duta whẹ jeshia l’ụlo Jósẹfu. 18Egvu gudeshia unwoke ono l’e duru whẹ je edobe l’ụlo Jósẹfu. Onyenọnu nọdu ya asụ ibe iya: “Ọo bụkwa nke okpoga whọ, e yewhuru azụ l’ẹkpa anyi l’ọgiya ọwhu, anyi byahawaru meru iwhe a bya achịru anyi wụshi l’ẹka-a. Iwhe l’ọocho bụ ọwhu, l’ọo-gbarụ kobe anyi, shi nno mee anyi nwohuta, chịta nkakfụ-ịgara anyi woru.”

19O noo ya, whẹ jekfu onye ozhi Jósẹfu ono l’ọnu ụlo sụ iya: 20“Byiko onye-nwe-anyi, anyi byahawaru ẹka-a ọzuta nri, 21anyi tụgburu ala, jeta rwua ẹka anyi radụru, bya atọshia ẹkpa anyi, okpoga anyi dụkota l’ọnu ẹkpa anyi l’ẹhu l’ẹhu. Okpoga ono halẹwho g’ọ ha. Anyi gudekwa iya bya l’ọgiya ọwa t’anyi nụ-whu iya unu azụ. 22Anyi gudefukwaawho okpoga ọdo, anyi l’e-gude zụtabaa nri. Anyi ta amadụ onye bụ iya yewhuru okpoga anyi ono azụ l’ẹkpa.”

23Ọ sụ whẹ: “Tẹ meji mmakfuru unu ammakfuru. T’unu ba atsụshi egvu. Ọo Chileke unu, mbụ Chileke nke nna unu bẹ yeru unu okpoga ono l’ẹkpa unu. Okpoga, unu kfụru mbọku ono bẹ mu natakwarụ-a.” Tọ dụ iya bụ, o je ekufutaru whẹ Símiyọnu.

24Onye ozhi Jósẹfu ono duta whẹ bahụ l’ụlo Jósẹfu, kee whẹ mini, whẹ kwọo ọkpa, o doberu nkakfụ-ịgara whẹ nri. 25Whẹ kwakọbe iwhe ono, whẹ gude, whẹ l’a-nụ Jósẹfu, mee ya gẹ l’ọo-dụ whẹ anụ iyẹ ya nteke ọ lwarụ l’eswe nkele whẹ nụru l’ọo ẹka ono bẹ whẹ l’e-ri nri.

26Jósẹfu lwalẹwho, whẹ woru iwhe ono, whẹ gude bya ono nụ iya, bya ewhuzeru iya iwhu l’alị baarụ iya ẹja. 27Ọ jịa whẹ sụ: “?Ẹhu dụa unu mma? ?Ẹhu dụa nna unu nwoke ọgurenya ono, unu kfuru mu okfu iya mma? ?Ọ nọkwadu-a ndzụ?”

28Whẹ sụ iya: “Onye ozhi ghu ono, bụ nna anyi bẹ ẹhu dụkwa-a mma; ọ nọkwa-a ndzụ.” Whẹ whuzeta ishi baarụ iya ẹja, gude kwabẹ iya ugvu.

29Ọ palia ẹnya whụ nwune iya, bụ Bénjaminu, onye ọwhu yẹle iya shi lẹ ne lanụ. Ọ sụ whẹ: “?Ọo nwune unu nke nwata ọbu, unu kfuru mu okfu iya ndọwa?” Ọ sụ Bénjaminu: “Nwa mu, tẹ Chileke meeru ghu eze-iwhe-ọma.” 30Obu bya l’agbajahụ Jósẹfu g’ọ whụru nwune iya ono. Jósẹfu lụfu-kebe ẹgwegwa, je achọo ẹka l’ọo-nọdu ryaa ẹkwa. Ọ bahụ l’ime mkpu iya je anọdu ryaa ẹkwa.

31Ọ bya aswaa iwhu lụfuta ọdo, bya egudeshia ẹka ike l’obu sụ t’e wotaru whẹ nri tẹ whẹ ria.

32E doberu Jósẹfu nri nkiya iche, doberu ụnwunna iya nkewhe iche, doberu ndu Íjiputu, whẹ l’iya l’atụkoje ria nri nkewhe iche, o noo nkele ndu Íjiputu whẹ lẹ ndu Híburu te eyekojedu ẹka lẹ nri nkele ọ bụru ndu Íjiputu ahụma. 33Ndu ono nọdu ghaaru Jósẹfu iwhu, doo onwowhe gẹ whẹ gude bụru ọgbo; wata l’onye ọwhu bụ ọgurenya jeye l’onye ọwhu kagezhia ọbu nwata. Whẹ nọdu; onyenọnu elee ibe iya ẹnya l’iwhu nkele ọ dụ whẹ biribiri. 34E shi lẹ teburu nke Jósẹfu hẹe whẹ nri, nke Bénjaminu ka nke ndu ọwhu shii ugbo ise. Whẹ lẹ Jósẹfu tụko ria nri, ngụa g’ọ dụ whẹ.

44

Omogo mkpọla-ọcha, tuwhahuru etuwhahu

1O noo ya, Jósẹfu bya asụ onye l’ejeru iya ozhi l’ụlo: “Je eyejishiaru ndu ono nri l’ẹkpa whẹ. Yeru whẹ iya gẹ whẹ l’a-dụ ike vu; gụ eworu okpoga whẹ yeru whẹ l’ọnu ẹkpa whẹ l’ẹhu l’ẹhu dzụ-chishia. 2Woru omogo mu ono, e meru lẹ mkpọla-ọcha ye l’ọnu ẹkpa onye nke nwata dzụ-chia yẹle okpoga, o gude bya ọzuta nri ono.” Ọ bya emee gẹ Jósẹfu kfuru iya.

3Iwhoro chi asahụ dụlewho, e dufu ndu ono mẹe nkakfụ-ịgara whẹ, whẹ lashia. 4Whẹ ghalẹwho mkpụkpu ono jeliberu nwanshị, Jósẹfu sụ onye ono, l’ejeru iya ozhi l’ụlo sụ iya: “Tsopyabe ndu ono ntaantaa; gbakfu whẹ l’ụzo jịa whẹ g’ọ nwụru, ?whẹ gude ejo-iwhe akfụ ụgwo ree, e meru whẹ? 5Sụ whẹ, ?tọ dụ omogo, onye-nwe-ghu nụ l’egudeje angụ mini bẹ whẹ gude nno, mbụ omogo, l’oogudeje awhụ awhụ? Iwhe unu meru ta adụkwa ree.”

6Onye ono, l’ejeru Jósẹfu ozhi l’ụlo gbakfu whẹ, bya atụko iwhe ono kfukotaru whẹ. 7Whẹ sụ iya: “?Ndẹnu iwhe meru gụbe onye-nwe-anyi l’ekfu ẹgube okfu ọwa? Tụswekwa! Anyịbe ndu ozhi ghu bẹ ẹka anyi l’adụkwaa l’ẹgube iwhe ono! 8Okpoga, unu yeru l’ọnu ẹkpa anyi dzụ-chishia bẹ anyi shiro l’alị Kenanu wolataru unu. ?Ndẹnu g’anyi l’e-shi bya ezhitade mkpọla-ododo, ọ dụa l’ọo mkpọla-ọcha l’ibe onye-nwe-ghu nụ? 9Iwhe dụ iya nụ bụ l’onye, a whụru omogo ono l’iwhe iya l’ime anyịbe ndu ozhi ghu, t’e gbua onye ọbu egbu, anyịbe ndu ọwhu abụru ohu gụbe onye-nwe-anyi.”

10Ọ sụ whẹ: “Ọ dụ ree, t’ọ dụ g’unu kfuru iya. Onye a whụru iya l’ẹka iya bẹ l’a-bụru ohu mu; a haa ndu ọwhu ẹwoma whẹ alashia.”

11Tọ dụ iya bụ, onyenọnu tụa ẹkpa nkiya jalaa l’alị, bya atọhaa ya. 12Onye ozhi ono wata iya achọcho; o shi iya achọcho lẹ nke onye ọwhu kakọta ọ bụ ọgurenya jeye lẹ nke onye ọwhu kakọta ọ bụ nwata. Ọ bụru l’ẹkpa nke Bénjaminu b’a whụru omogo ono. 13O noo ya, whẹ lajashịa uwe whẹ gude goshi l’ẹhu l’eghu whẹ eghu. Whẹ bya apata ivu whẹ tukobegee l’eli nkakfụ-ịgara whẹ, dakọbe dawhushia azụ lẹ mkpụkpu ono.

14Jósẹfu nọdukwadu l’ụlo nteke Juda yẹle unwune iya batarụ, bya adashịa pẹe l’atatiwhu iya. 15Jósẹfu sụ whẹ: “?Ndẹnu g’ọ nwụru unu meru ẹgube iwhe ono? Unu ta amadụ l’onye gbarụ g’ọo mu l’awhụ awhụ?”

16Juda sụ: “?Ọo gụnu bẹ anyi l’e-jeru ghu ekfuru gụbe onye-nwe-mu nụ? ?Anyi l’e-jeru ghu okfuru gụnu? Anyi l’e-mekwadu agha sụ l’ẹka anyi dụ ọcha? Chileke bẹ meekwaru t’iwhe-dụ-ẹji ndu ozhi ghu meru fụta iwhe. Anyi bụakwa ohu gụbe onye-nwe-anyi, mbụ anyịbedua l’ishi onwanyi mẹe onye ọbu, a whụru omogo ono l’ẹka iya.”

17Jósẹfu sụ: “Tụswekwa! Mu ta abyakwa l’e-me iya nno. Ọo onye ono, a whụru omogo ono l’ẹka iya bẹ l’a-bụru ohu mu. Unubẹdua tụgbukwaa lakfu nna unu lẹ chịriri werere.”

18O noo ya, Juda jekfushia Jósẹfu bya asụ iya: “Gụbe onye-nwe-mu nụ; tẹ mụbe onye ozhi ghu kfunuru yeru ghu. T’ẹhu be eghukwa eghu l’ẹka mụbe onye ozhi ghu nọ; a makwarụa lẹ gụ lẹ Fero bẹ bụ ishi nhakọ. 19L’ọgiya ọwhu bẹ gụbe onye-nwe-mu nụ jịru anyịbe ndu ozhi ghu sụ: ‘?Anyi nweru nna m’ọ bụ nwune ọdo?’ 20Anyi sụ gụbe onye-nwe-mu nụ lẹ nna anyi nọkwa-a, ọle ọ bụwa nwoke ọgurenya. L’o nweru nwata okoro, a nwụru iya lẹ nka, ọle nwune nwata ono bẹ nwụhuwaru; ọ bụwaru nwata ono nwẹkiya bẹ whuduru l’ụnwegirima ọwhu ne nke iya nwụru, tẹmenu nna iya yenuka iya obu.

21“Tọ dụ iya bụ, ị sụ anyịbe ndu ozhi ghu t’anyi dutaru ghu nwune anyi ono t’ị whụ iya ẹnya. 22Anyi sụ gụbe onye-nwe-mu nụ lẹ nwata ono ta ahakwa nna iya alụfu nkele ọ -haa nna iya lụfu, nna iya anwụhu. 23Obenu l’ị sụru anyịbe ndu ozhi ghu, l’ọ -bụdua l’anyị lẹ nwune anyi nke nwata ono lịfuta bya ẹka-a bẹ anyi ta afụdu whụ ghu ẹnya ọdo. 24Nteke anyi larwurwu bẹ anyi jekfuru onye ozhi ghu, bụ nna anyi kọoru iya iwhe gụbe onye-nwe-mu nu kfuru.

25“Nteke onye ozhi ghu ono, bụ nna anyi sụru anyi t’anyi jeshia je azụtafua nri ọdo. 26Anyi sụ iya l’anyi te ejekwa m’ọ bụdu l’anyi lẹ nwune anyi nke nwata bẹ lị nụ nkele anyi ta afụdu whụ nwoke ono ẹnya, gbahaa lẹ nwune anyi nke nwata bẹ anyi l’iya lị.

27“Onye ozhi ghu ono, bụ nna anyi sụ anyi l’anyi marụ lẹ nyee ya Réchẹlu bẹ nwụtaru iya ụnwegirima unwoke labọ. 28Onye lanụ bẹ lụfuru, ya whụberu iya ẹnya eshi nteke ono, ya sụ l’o doru iya ẹnya l’anụ-ẹgbudu lajashịwaru iya nwịrinwiri. 29Sụ l’anyi dutafua onye ọwa tụgbua, o -nweru iwhe meru iya nụ, bẹ anyi l’e-mekwa iya, ya evuru ishi ẹwo iya gụa áwhụ lashia maa.

30“?Mu l’e-me iya agha m’ọ -bụru lẹ mu lẹ nwata ono ta alịdu lakfu onye ozhi ghu ono, bụ nna anyi? Nkele ndzụ iya bẹ yẹle nke nwata ono swekoru onwowhe esweko. 31Ọ bya awhụlewho l’anyi lẹ nwata ono ta alịdu lwa bẹ l’ọo-nwụhukwa. Anyịbe ndu ozhi ghu l’e-mekwa; nna anyi evuru ishi ẹwo gụa áwhụ lashia maa. 32Mụbe onye ozhi ghu sụbekwaru nna mu ndzụ mu l’ishi nwata ono. Mu sụru nna mu l’ọ -bụru lẹ mu te eduwhuduru iye ya azụ, t’a taa mbẹdua ụta iya jeye lẹ gbururu.

33“Ọo ya bụ, byiko tẹ mụbe onye ozhi ghu nọdunu l’ẹka-a bụru ohu ghu l’ọzori nwata ono; haa nwata ono tẹ yẹle ụnwunna iya ndu ọwhu lịru lashia. 34?Mu l’e-me agha lakfu nna mu m’ọ -bụru lẹ mu lẹ nwata ono ta alịdu? Mu ta adụkwa ike anọdu ele tẹ áwhụ byarụ nna mu.”

45

Jósẹfu l’eme t’ụnwunna iya marụ onye ya bụ

1O noo ya, Jósẹfu ta adụhe ike kpaa onwiya sede l’iwhu ndu ozhi iya, kfụkube iya nụ. Ọ ryashịa sụ t’onyenọnu shi iya l’atatiwhu lụfu. Tọ dụ onye ọdo, nọ l’ẹka ono nteke Jósẹfu meru ụnwunna iya marụ onye ya bụ. 2O byiswee ẹkwa, ryaa iwhe ọ ryarụ nke ọwhu ndu Íjiputu nụru iya; ndibe Fero nụa ya.

3Jósẹfu sụ ụnwunna iya: “Ọ kwa mbẹdua bụ Jósẹfu. ?Nna mu nọkwadua ndzụ?” Ọnu kpụru ụnwunna iya ono okfu, o noo nkele ọ dụnuka whẹ biribiri.

4O noo ya, Jósẹfu bya sụ ụnwunna iya: “Unu kpụlitabaaru mu ntse.” Whẹ bya akpịlitaru iya ntse. Ọ sụ whẹ: “Ọo mu bụ nwanna unu Jósẹfu, onye ono, unu reru ndu Íjiputu. 5Sụ whẹ, t’awhụ be ejikwa unu obu; t’unu ba atakọbekwaru onwunu okfu l’unu reru mu, o noo nkele ọo Chileke bẹ zhiru mu tẹ mu vuru unu ụzo bya ẹka-a nggẹ mu a-dzọo unu ndzụ. 6Ọo awha labọ bẹ mkpẹgu ono mekwaduru l’alị-a; o whudukwaduro awha ise ọdo, madzụ l’ẹte abyaa l’a-kọbe iwhe l’alị; ọwhu ọ bụro nke ọkpata iwhe shi iya nụ. 7Ọo Chileke bẹ zhiru mụbe Jósẹfu tẹ mu vuru unu ụzo byatashia ẹka nke ọwhu mu l’e-me t’ẹpa unu whudu ewhudu owhu lẹ mgboko; mee t’igweligwe l’ime unu nọdu ndzụ.

8“Ọo ya bụ, l’ọ tọ bụdu unu zhiru mu tẹ mu byatashia ẹka-a. Ọo Chileke bẹ zhiru mu nụ. O meru mu, mu nọdu ọnodu nna Fero; bya emee mu onye nwe ibe iya l’owhu mẹe onye l’achị Íjiputu kpaa-whuu. 9Ntaa bụkwa t’unu tụgbua ẹgwegwa lashia je asụ nna mu l’ọwaa iwhe mụbe nwa iya, bụ Jósẹfu sụru t’e zhia ya: Lẹ Chileke mewaru mu; ọ bụru mu nwe ndu Íjiputu l’owhu. Lwakfuta mu ntaantaa. Be ejekwa ọkpo ụkfu. 10Unu sụ iya l’ẹka l’oo-buru bụ alị Goshẹnu, mbụ l’oo-bukube mu ntse yẹle ụnwegirima iya mẹe ụnwu nwanwa iya mẹe atụru iya mẹe eswi iya mẹwaro iwhe lile o nwe enwe g’ọ ha. 11Ọo-nọdu l’ẹka ono mu azụ iya nkele o whudukwaduru awha ise, ẹgu l’e-mefua. Ọdua bẹ ẹgu l’e-mekwa yẹle ndibe iya mẹe iwhe lile o nweru g’ọ ha, whẹ akpalahaa ụkpa mkpẹri.

12“Sụa unubẹdua l’onwunu bẹ gudewa ẹnya unu whụ, nwune mu Bénjaminu gudewa ẹnya iya whụ l’ọo mbẹdua l’ekfu okfu-a eyeru unu. 13Unu kọoru nna mu ẹgube ugvu, mụbe Jósẹfu nweru l’alị Íjiputu mẹe iwhe lile, unu gude ẹnya unu whụkota. Unu lakebe ẹgwegwa je eduta nna mu t’ọ bya ẹka-a.”

14O noo ya, Jósẹfu gbakụa nwune iya Bénjaminu ẹka l’olu wata ọrya ẹkwa; Bénjaminu rwụkota iya ryashịa ẹkwa nkiya. 15Jósẹfu bya egude ẹnya-mini ẹkwa tsutsukota ụnwunna iya ono ọnu gẹ whẹ ha. E megee yẹle ụnwunna iya ono kfugbalahaa okfu yeru ibe whẹ.

16E je ekfukashia ya l’ibe Fero lẹ ụnwunna Jósẹfu bẹ byarụ; ẹhu tsọo Fero ụtso yẹle ndu ozhi iya gẹ whẹ ha. 17Fero sụ Jósẹfu: “Kfuru ụnwunna ghu tẹ whẹ je ekebe ivu whẹ l’eli anụ whẹ gude lashia alị Kenanu. 18Whẹ rwua tẹ whẹ duta nna whẹ mẹe ndibe whẹ lwakfutashia mu. Mu l’a-nụ whẹ alị Íjiputu ẹka kakọta ọdu ree. Ẹka whẹ l’e-buru bụ ẹka alị Íjiputu mehuru emehu. 19Iwhe ọdo, gụbe Jósẹfu l’e-kfuru ụnwunna ghu ono bụ: Tẹ whẹ chịta ụgbo-ịnya ndu Íjiputu, whẹ l’e-gude patakọta ụnwegirima whẹ yẹle unyomu whẹ mẹe nna whẹ gude byatashia. 20Tẹ whẹ be ejekwa ọyo ọshi iwhe whẹ, whẹ l’a-parụ haa l’ẹka ono, o noo nkele aa-nụ whẹ iwhe kakọta ree l’alị Íjiputu tẹ whẹ woru.”

21Tọ dụ iya bụ, ụnwu Ízurẹlu bya emee ya nno. Jósẹfu bya anụ whẹ ụgbo-ịnya ẹgube ono Fero kfuru iya, bya anụkwa whẹ whọ nri, whẹ l’e-ri l’ije whẹ ono. 22Onyenọnu l’ụnwunna iya ono b’ọ nụru uwe ọ̀whúú. Ọwhube Bénjaminu b’ọ nụru mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụkporo ugbo iri l’ise; nụkwa iya whọ ọga uwe ise, dụ-gee iche iche. 23Iwhe ọ nụru t’a nụ nna iya bụ: nkakfụ-ịgara iri, e dojigeeru iwhe kakọta ree l’alị Íjiputu edoji mẹe ne-nkakfụ-ịgara iri, e dojigeeru witi edoji mẹe buredi mẹwaro iwhe ọdo, bụ iwhe nna iya l’e-ri l’echi-ụzo nteke l’ọo-nọ abya. 24Ọo ya bụ, ọ bya edufu ụnwunna iya ono sụ whẹ tẹ whẹ ba aswọkwa ụswo l’echi-ụzo.

25O noo ya, whẹ shi l’alị Íjiputu bya alwakfu nna whẹ Jékọpu l’alị Kenanu. 26Whẹ sụ iya lẹ Jósẹfu nọkwa ndzụ. Mbụ l’ọo yẹbedua bụ onye l’achị alị Íjiputu l’owhu. Ọ kpọo Jékọpu ọnu okfu; to kweta l’iwhe whẹ kfuru iya bụ ire-lanụ. 27Ọle whẹ bya ekfukotaru iya iwhe lile, Jósẹfu nọdu kfushikota, bya egoshi iya ụgbo-ịnya ono, Jósẹfu nụru t’e gude pata iya; meji bya alawhu nna whẹ Jékọpu azụ l’ọru iya. 28Ízurẹlu sụ: “Ọ dụwa mu ree ntaa; eshi-ọwhu nwa mu Jósẹfu nọkwadu ndzụ. Mu l’e-je awhụ iya ẹnya tẹmenu anwụhu egbua mụbe Ízurẹlu.”

46

Jékọpu l’ala alị Íjiputu

1O noo ya, Ízurẹlu bya egwokota iwhe lile o nweru palihu ije. Ọ rwua mkpụkpu Byiyesheba, ọ gbarụ Chileke nke nna iya, bụ Áyiziku ẹja.

2Tọ dụ iya bụ, Chileke bya ekfuru yeru Ízurẹlu l’ọwhulenya, ọ whụru l’ẹnyashi ono sụ iya: “Jékọpu, Jékọpu.”

Ọ sụ: “Owee.” 3Ọ sụ iya: “Ọo mbẹdua bụ Chileke, mbụ Chileke nke nna ghu.” Sụ iya: “T’egvu ọla Íjiputu ba atsụshi ghu, o noo nkele mu l’e-me ghu, gụ abụru mba, parụ ẹka l’ẹka ono. 4Mu l’e-tsoru ghu jee alị Íjiputu ono; mu eduwhukwa ghu whọ azụ. Ọo Jósẹfu gẹdegede bẹ l’a-nọdu swiru ghu nteke l’ịi-nwụhu.”

5O noo ya, Jékọpu shi lẹ mkpụkpu Byiyesheba palihu. Ụnwu Ízurẹlu gude ụgbo-ịnya ono, Fero nụru pata nna whẹ ono, bụ Jékọpu mẹe ụnwu whẹ mẹe unyomu whẹ. 6Whẹ rwutakwawho élwù whẹ mẹe iwhe whẹ setaru l’alị Kenanu. Ọ bụru iya bụ lẹ Jékọpu yẹle ẹpa iya l’owhu alashia alị Íjiputu. 7O duta ụnwu iya nwoke mẹe ụnwu nwanwa iya nwoke mẹe ụnwu iya nwanyị mẹe ụnwu nwanwa iya nwanyị, bya edutakota iwhe bụ ẹpa iya l’owhu, whẹ lashia alị Íjiputu.

8Ọ waa ẹwha ụnwu Ízurẹlu, mbụ Jékọpu yẹle ẹpa iya, bụ ndu larụ alị Íjiputu ndọwa:

Rúbẹnu, bụ ọkpara Jékọpu.

9Ụnwu Rúbẹnu bụ Hanọku, Palu, Hẹzuronu mẹe Kami.

10Ụnwu nke Símiyọnu bụ Jemuwẹlu, Jaminu, Ohadu, Jakinu, Zoha mẹe Shawulu, nwa nwanyị onye Kenanu.

11Ụnwu nke Lívayi bụ Geshọnu mẹe Kohatu mẹe Merari.

12Ụnwu nke Juda bụ Ẹru, Onanu, Shila, Pẹ́rezu mẹe Zera. Ọle Ẹru yẹle Onanu bẹ nwụhuwaru nụ l’alị Kenanu. Ụnwu Pẹ́rezu bụ Hẹzuronu mẹe Hamulu.

13Ụnwu nke Ísaka bụ Tola, Puwa, Jobu mẹe Shimurọnu.

14Ụnwu nke Zébulọnu bụ Serẹdu mẹe Elọnu mẹe Jahulẹlu.

15Ndu ono gẹ whẹ ha bụkota ụnwu, Lii nwụshiru Jékọpu lẹ Padanu Arámu, t’a gụfukwa iya Dayina, bụ nwa iya nwanyị. Ụnwu iya nwoke ono yẹle nke nwanyị bẹ dụkota ụkporo madzụ l’ụmadzu iri l’ẹto.

16Ụnwu nke Gadu bụ Zifọnu, Hagi, Shuni, Ezubọnu, Eri, Arodi mẹe Areli.

17Ụnwu nke Asha bụ Imuna, Ishiva, Ishivi mẹe Beríya. Nwune whẹ nke nwanyị bụ Séra. Ụnwu Beraya bụ Heba mẹe Milikẹlu.

18Ndu ono bụkota ụnwu, Zilipa nwụshiru Jékọpu, mbụ onye ono Lebanu kuru nụ nwa iya nwanyị, bụ Lii t’o jeru iya ozhi l’ụlo. Iwhe whẹbedua dụkota bụ ụmadzu iri l’ishii.

19Ụnwu Réchẹlu, bụ nyee Jékọpu nwụtaru iya bụ Jósẹfu yẹle Bénjaminu. 20L’alị Íjiputu b’a nọdu nwụtaru Jósẹfu Manáse yẹle Ífuremu. Nwanyị, nwụru Jósẹfu ụnwegirima ono bụ Asenatu, bụ nwada Potifera onye l’agbajẹru ndu Ọ́nu ẹja.

21Ụnwu nke Bénjaminu bụ:

Bela, Beka, Ashibẹlu, Gera, Némanu, Ehi, Roshi, Mupyimu, Hupimu mẹe Arudu.

22Ndu ono gẹ whẹ ha bụkota ụnwu, Réchẹlu nwụshiru Jékọpu. Iwhe whẹ dụkota bụ ụmadzu iri l’ẹno.

23Nwa nke Danu bụ Hushimu.

24Ụnwu nke Náfutali bụ Jahuzẹlu, Guni, Jeza mẹe Shilemu.

25Ndu ono bụkota ụnwu, Byiliha, onye ono Lebanu duru nụ nwa iya nwanyị, bụ Réchẹlu nwụshiru Jékọpu. Iwhe whẹ dụkota bụ ụmadzu ẹsaa.

26Iwhe bụ ndu whẹ lẹ Jékọpu lị laa alị Íjiputu, mbụ ẹpa iya ono dụkota ụkporo ụmadzu ugbo ẹto l’ụmadzu ishii l’ọnogu; t’a gụfukwa unyomu ụnwu iya whẹ. 27A -bya eyekobe iya ụnwu labọ ono, a nwụtaru Jósẹfu l’alị Íjiputu bẹ ndibe Jékọpu, larụ Íjiputu dụkota ụkporo ụmadzu ugbo ẹto l’ụmadzu iri.

28O noo ya, Jékọpu bya ezhia Juda t’o vuru iya ụzo je ezhia Jósẹfu lẹ ya l’abyakwaa, t’ọ gbata iya ndzuta karụ whẹ ibe iya ọwhu bụ alị Goshẹnu. Whẹ jezhiawho jeye whẹ rwua alị Goshẹnu. 29Jósẹfu bya edozhia ụgbo-ịnya iya gẹ l’ọo-dụ; ọ bụru iya oje alị Goshẹnu tẹ ya je agbata nna iya, bụ Ízurẹlu ndzuta. Ọ bya abyakfuta iya bya ewota ẹka rwụkua ya l’olu wata ẹkwa; ọ ryaa ẹkwa ono nọo ọdu.

30Ízurẹlu sụ Jósẹfu: “Anwụhu je l’e-gbu mu ntaa t’o gbuwa mu ro; eshi-ọwhu mu whụru ghu ẹnya; ị nọdukwadu ndzụ.”

31Tọ dụ iya bụ, Jósẹfu sụ ụnwunna iya mẹe ndibe nna iya l’owhu: “Mu bya l’e-jekfu Fero je karụ iya l’ụnwunna mu mẹe ndibe nna mu, shi buru l’alị Kenanu bẹ lwakfutawaru mu nụ. 32Mu l’e-kfuru iya l’unu bụ ndu l’eche atụru; l’unu bụ ndu l’akpa élwù; ọdo bụ l’unu chị atụru unu mẹe eswi unu mẹe iwhe lile, unu nweru bya. 33Fero kulewho unu bya ajị unu: ‘?Ọo gụnu bụ ẹka-ọrwu unu?’ 34Unu sụkwa iya l’unubẹ ndu ozhi iya bẹ shi lẹ nwata bụru ndu l’akpa élwù; ọ bụru iwhe nna unu oche whẹ meru mewhodoru unu. Ọo ya bụ, nggẹ unu eburu l’alị Goshẹnu, o noo nkele ndu Íjiputu l’asọ ndu l’eche atụru nsọ.”

47

1Jósẹfu bya ejekfu Fero je asụ iya: “Nna mu yẹle ụnwunna mu mẹe atụru whẹ mẹe eswi whẹ mẹe iwhe lile, whẹ nweru bẹ shiakwa l’alị Kenanu byarwuta alị Goshẹnu.” 2Ọ họta ụmadzu ise l’ụnwunna iya ono jekfu Fero.

3Fero jịa ụnwunna Jósẹfu ono sụ whẹ: “?Ọo gụnu bụ ẹka-ọrwu unu?”

Whẹ sụ Fero: “Anyịbe ndu ozhi ghu bụkwa ndu l’eche atụru; ọo iwhe ono bẹ nna anyi oche whẹ meru mewhodoru anyi.” 4Whẹ sụkwa iya whọ: “Anyi byarụ t’anyi buru eburu l’alị-a, o noo nkele mkpẹgu parụ ẹka l’alị Kenanu; atụru anyịbe ndu ozhi ghu te enwehe ẹka l’ọo-tajẹ nri. Byiko t’anyịbe ndu ozhi ghu bunuru lẹ Goshẹnu.”

5Fero sụ Jósẹfu: “Nna ghu mẹe ụnwunna ghu byakfutaakwaru ghu. 6Alị Íjiputu bụ ghu b’ọ dụ l’ẹka. Chọta ẹka kagezhia ree l’alị-a nụ nna ghu yẹle ụnwunna ghu tẹ whẹ buru. Nụ whẹ alị Goshẹnu tẹ whẹ buru. Ọ -bụru lẹ whẹ nweru unwoke, ike ozhi dụ; gụ eye ndu ọbu tẹ whẹ letaru iya élwù nkiya.”

7O noo ya, Jósẹfu bya eduta nna iya, bụ Jékọpu, whẹ jekfu Fero. Jékọpu gọoru Fero ọnu-ọma. 8Fero sụ iya: “?Ọo awha ole b’ị nọwaru?”

9Jékọpu sụ Fero: “Awha, mu shi ghawheta mgboko bụ ụkporo awha ugbo ishii l’awha iri. Awha, mu nọwaru bẹ habekwa nwahabe, ọle ọo iwhe-ọtsulanu bẹ mu jekotaru l’ime iya; tọhe lẹ mu nọ-rwuwaru gẹ ndụ-ichee mu whẹ nọ-rwuru lẹ mgboko.” 10Jékọpu gọ-geeru Fero ọnu-ọma, ọ bụru iya atụgburu.

11Tọ dụ iya bụ, Jósẹfu bya emee, nna iya yẹle ụnwunna iya buru l’alị Íjiputu. Ọ nụ whẹ alị Íjiputu ẹka kagezhia ree tẹ whẹ buru bụ iya bụ alị Ramísẹsu, bụ gẹ Fero sụru t’o mee ya. 12Jósẹfu zụlahaa nna iya lẹ nri yẹle ụnwunna iya mẹe iwhe bụ ndibe nna iya l’owhu. Ọo gẹ ndu whẹ l’azụ habe bụ gẹ nri l’ọonuje whẹ l’ahajẹ.

Jósẹfu yẹle mkpẹgu ono

13Mkpẹgu ono bẹ parụ ẹka, o mee nri ta adụhe l’alị ono mgburumgburu. Ndu Íjiputu mẹe ndu Kenanu tụko anwụkaa pyalapyala; ọ bụru mkpẹgu ono meru iya. 14Ndu Íjiputu mẹe ndu Kenanu tụko okpoga, dụ l’alị whẹ gude kpafụkota lẹ nri l’ẹka Jósẹfu. Jósẹfu vutakota okpoga ono je edobe l’ụlo Fero. 15Okpoga ndu Íjiputu yẹle nke ndu Kenanu gvụlewho, ndu Íjiputu byakfutashia Jósẹfu bya asụ iya: “Nụ anyi nri! ?Ịi-nọdu ele anyi l’ẹnya; anyi anwụshihu? Okpoga, anyi nweru bẹ anyi kpafụakwaru lẹ nri.”

16Jósẹfu sụ whẹ: “Okpoga unu -gvụwa, unu akpụtaru mu eswi unu l’ụgwo nri, mu l’a-nụ unu.” 17Ọo ya bụ, whẹ kpụtalahaa élwù whẹ, mbụ ịnya mẹe atụru mẹe eghu mẹe eswi mẹe nkakfụ-ịgara l’ụgwo nri, Jósẹfu l’anụje whẹ. O noo g’o shi nụ whẹ nri jeye awha ono kụgba ishi. Whẹ l’akpẹje iya élwù l’ụgwo nri ono.

18O be l’awha ọwhu tsotaru iya nụ; whẹ byakfutashia ya bya asụ iya: “Nkele okpoga anyi gvụru, élwù anyi bụwaru l’ẹka ghu b’ọ lakọtaru bẹ anyi te emekwaru iya gụbe onye-nwe-anyi l’edomi. O to nwehekwa iwhe ọdo, anyi ji ẹka, t’a gụfu onwanyi mẹe alị anyi. 19?Ịi-nọdu ele anyi l’ẹnya, anyi anwụshihu, mbụ anyịbedua l’ishi onwanyi mẹe ndu alị anyi? Zụa anyi nzụkota; gụ azụa alị anyi l’ụgwo nri. T’alị anyi bụwaruro nke Fero; anyịbedua l’onwanyi abụru ohu iya. Nụ anyi nri, anyi l’e-ri t’anyi ba anwụshihu; gụ anụ anyi mmebyi-iwhe, anyi l’a-kụ l’alị ono t’ọ bọ dabuheru iwhoro.”

20O noo ya, Jósẹfu bya azụtakotaru Fero alị lile, dụ lẹ Íjiputu. Ndu Íjiputu gude gẹ mkpẹgu ono habe shii rekota alị whẹ. Alị ono bụkotaru nke Fero. 21Jósẹfu shi ishi lanụ mekota ndu Íjiputu ohu jeye ẹka whẹ beru l’alị ono. 22Alị, l’ẹte ọzua nkwẹkiya bụ alị nke ndu l’agbajẹ ẹja nkele Fero l’ekeje oke nri gba whẹ. Oke nri ono, Fero l’ekeje nụ whẹ bẹ l’asụjeru whẹ. O noo iwhe meru g’o gude whẹ te ere alị nkewhe ere.

23Jósẹfu sụ whẹ: “Eshi-ọwhu mu zụwaru unu nzụkota, zụwaa alị unu t’ọ bụru nke Fero, unu lee mmebyi-iwhe, unu l’e-je akụa l’alị ono. 24O rwua l’oge akpata iya, unu ekeje ya ụzo ise nụ Fero ụzo lanụ; ụzo ẹno ọwhu abụru nkunu, unu l’e-dobe akụ kọ-whu iya azụ. Ọ kwa iya whọ bẹ unu l’a-nọje eri mẹe ndibe unu mẹe ụnwegirima unu.”

25Whẹ sụ iya: “Ị dzọwaru anyi ndzụ. Byiko t’ọ dụnu gụbe onye-nwe-anyi ree nke t’anyi bụru ohu Fero.”

26Ọo ya bụ, Jósẹfu bya atụa ya ọ bụru iwu l’alị Íjiputu; iwu ono dụ byeye ntanụ. Iwu ọbu bụ l’ụzo lanụ l’ụzo ise l’iwhe a kpatarụ l’okfu bẹ l’aa-nụje Fero. Ọo lẹwho alị ndu l’agbajẹ ẹja nwẹkiya bẹ l’ẹte abụdu nke Fero.

27O noo ya, ndu Ízurẹlu buru l’alị Goshẹnu, dụ lẹ Íjiputu. Whẹ buru l’ẹka ono nweru iwhe, bya azụa azụzu kabaa l’igwe l’ọnogu.

28Jékọpu bua l’alị Íjiputu awha iri l’ẹsaa; ọ gbaa ụkporo awha ugbo ẹsaa l’awha ẹsaa. 29O gbabedelewho Ízurẹlu l’a-nwụhu; o kua nwa iya Jósẹfu sụ iya: “Ọ -bụru lẹ mu dụ ghu l’obu; ye mu ẹka l’ehe riaru mu nte l’ị tịi byadụ l’e-li mụbe Jékọpu l’alị Íjiputu, shi nno goshi l’i yeru mu obu, bya abụru onye gbarụ t’e gude ire iya ẹka! 30Mu -nwụhulewho lakfu ndụ-ichee mu whẹ lẹ maa; patakwa odzu mu pafụ l’alị Íjiputu je elia mu l’ẹka e liru whẹbedua.”

Jósẹfu sụ iya: “Mu l’e-mekotagezhia g’i kfuru.”

31Ọ sụ iya t’o ribuaru iya nte l’oo-me iya. Jósẹfu bya eribuaru iya nte. Ízurẹlu zẹ-zhita dẹe iwhu l’ishi ugbooshi iya baarụ Chileke ẹja.

48

Jékọpu l’agọru Manáse yẹle Ífuremu ọnu

1O noo ya, o rwua nteke ọbu, a bya ezhia Jósẹfu lẹ nna iya bẹ ẹhu l’eme. O duta ụnwu iya whẹ labọ bụ iya bụ Manáse yẹle Ífuremu whẹ jeshia. 2E je asụ Jékọpu lẹ nwa iya Jósẹfu bẹ byarụ, ọ rwọkota ume bya agbashi nọdu anọdu l’eli iwhe azẹe ya.

3Jékọpu sụ Jósẹfu: “Chileke, bụ Ọkalibe-kakọta-ike byakfutakwaru mu lẹ Luzu, dụ l’alị Kenanu, gọru ọnu-ọma nụ mu, 4sụ mu: ‘Mu l’e-me ghu t’ị zụ̀a azụ̀zù, mee ghu t’ị kabaa l’igwe. Mu l’e-me ghu t’ị bụru mba ẹka ghu, mu anụ ghu alị-a t’ọ bụru oke-iwhe ẹpa ghu whẹ jeye lẹ tututu-mịmimi.’ ”

5Jékọpu bya asụ Jósẹfu: “Ụnwegirima labọ ono, ị nwụtaru l’alị Íjiputu tẹmenu mu bya, mbụ Ífuremu yẹle Manáse bẹ bụwaa ụnwu mu; whẹ bụwaa ụnwu mu ẹgube ono Rúbẹnu yẹle Símiyọnu bụ ụnwu mu. 6Ndu ọwhu l’a-bụru ụnwu nkeghu bụ ndu ọwhu, a nwụru tsota whẹ. Alị, ndu nke ono l’e-keta bẹ l’e-shi unwune whẹ, bụ Ífuremu yẹle Manáse l’ẹka. 7Gẹ mu shi l’alị Padanu alwa bẹ iwhe ọnuka meru mu nteke ono Réchẹlu nwụhuru l’alị Kenanu g’anyi nọkwadu l’echi-ụzo, mbụwaa iwhe ha nwanshị t’anyi rwua alị Ifuratu. Mu lia ya l’ẹka ono; l’ụzo ono, e shi eje alị Ifuratu bụ iya bụ Bẹ́tulehemu.”

8Ízurẹlu whụlewho ụnwu Jósẹfu ono, ọ jị iya sụ: “?Ọo ndu ole dụ ẹgube-ẹ?”

9Jósẹfu sụ nna iya: “Ọ kwa ụnwu, Chileke nụru mu l’ẹka-a bẹ whẹ bụ.”

Ízurẹlu sụ iya: “Dulitaru whẹ tẹ mu gọru ọnu-ọma nụ whẹ.”

10Nteke ono bẹ nka lawarụ Ízurẹlu l’ẹnya tọ whụhe ụzo. Jósẹfu bya edulitaru Ízurẹlu ụnwegirima ono, o tsutsua whẹ ọnu, byia whẹ ọma.

11Ízurẹlu sụ Jósẹfu: “Mu te eshikwa marụ lẹ mu l’a-whụkwadu ghu ẹnya ọdo; Chileke bya emee mu bya awhụfua ụnwegirima ghu.”

12Jósẹfu bya ekufuta ụnwegirima ono l’ụtakfu Ízurẹlu, whuzeta iwhu l’alị baa ẹja. 13O noo ya, Jósẹfu bya esekputa whẹ labọ l’ẹka. O gude ẹka-ụtara sekpuru Ífuremu; ọ nọdu Ízurẹlu l’ẹka-ịcha, gude ẹka-ịcha sekpuru Manáse; ọ nọdu Ízurẹlu l’ẹka-ụtara. O gude whẹ nno jekube Ízurẹlu ntse. 14Ízurẹlu bya eworu ẹka-ụtara iya byabẹ Ífuremu, bụ onye nke nwata l’ishi, bya abyabẹ Manáse, bụ ọkpara ẹka-ịcha l’ishi nkiya.

15Ọ bya agọoru Jósẹfu ọnu-ọma sụ:

“Tẹ Chileke ono, nna mu ochee whẹ,

bụ Ébirihamu mẹe Áyiziku tsoru ụzo iya

gọru ọnu-ọma nụ ụnwegirima-a;

mbụ Chileke ono, shi cheta mu ẹhu

eshi nkeshi a nwụru mu byeye ntaa.

16Tẹ Ojozhi-imigwe ono, nafụtaru mu nụ l’ejo-iwhe lile,

nọdu dakfuta mu, gọkwaru ọnu-ọma nụ ụnwegirima-a.

T’e shikwa l’ẹka ụnwegirima-a mee t’ẹwha mụbe Jékọpu

mẹe nke nna mu whẹ, bụ Ébirihamu

yẹle Áyiziku bụru echihu echihu.

Whẹ azụ̀a azụ̀zù ha l’igwe lẹ mgboko-o.”

17O be gẹ Jósẹfu whụru lẹ nna iya byabẹru Ífuremu ẹka-ụtara iya l’ishi; ẹhu daa ya kọo. Ọo ya bụ, ọ zụ nna iya l’ẹka ono t’ọ lọfu iya l’ishi Ífuremu lọta iya tukobe l’ishi nke Manáse. 18Jósẹfu sụ nna iya: “Nna waawakwa; lee onye, bụ ọkpara ndọwa. Byabẹ iya ẹka-ụtara ghu l’ishi.”

19Nna iya jịka sụ iya: “Mu makwarụ-a, nwa mu. Yẹbedua, bụ ọkpara bẹ l’a-jakwawho bụru mba ẹka iya; ọo-bụkwawho oke madzụ. Ọle nwune iya nke nwata bẹ l’a-ka iya shii; ẹpa iya abụru ikpoto mba.” 20Ọ gọru ọnu-ọma nụ whẹ mbọku ono sụ:

“Ndu Ízurẹlu l’e-gudeje ẹwha unu gọo ọnu-ọma sụ:

‘Tẹ Chileke mekwaa ghu

t’i dụ g’ọo Ífuremu yẹle Manáse.’ ”

O shi ẹgube ono kparụ Ífuremu vuta ụzo; Manáse l’etso iya etso.

21Tọ dụ iya bụ, Ízurẹlu sụ Jósẹfu: “Mu l’abyakwa anwụhu. Chileke l’e-swikwaru-a unu duwhu unu azụ l’alị nna unu. 22Mu nụwaru ghu alị ono, mu gude ogu-ịgba mẹe akfụ lwụta l’ẹka ndu Amọru t’ọ bụru nkeghu, gude goshi l’ị ka ụnwunna ghu nkajishi.”

49

Jékọpu l’agọru ụnwu iya ọnu-ọma

1O noo ya, Jékọpu bya ekua ụnwu iya sụ whẹ: “Unu dzukobe tẹ mu kọoru unu iwhe l’a-nwụru unu lẹ mgbe l’iwhu.

2“Unubẹ ụnwu Jékọpu.

Unu dzukobe ngabẹ nchị

l’iwhe nna unu Ízurẹlu l’abya ekfukfu.

3Rúbẹnu, ọo gụbedua bụ

ọkpara mu, ọ bụru ghu bụ ike mu.

Ọo ghu bụ onye mbụ, vu ụzo

mee, a marụ lẹ mu dụ l’iwhe.

Ọo gụbedua b’a kagezhia ọkwabe ugvu,

ọ bụru ghu bẹ kakọta ọkpehu.

4Ịinoje atụ kperere g’ọo akpara-mini l’iwhe l’iime eme,

Ị tịi kahẹdu ndu ọwhu shii,

o noo nkele i jekfuru nyee

nna ghu azẹe l’iwhe azẹe

nna ghu, shi nno merwua

ugbooshi, mu l’azẹje azẹe.

5Símiyọnu yẹle Lívayi bụ nwune lanụ.

Whẹ l’egudeje ogu-ịgba whẹ emekashi ndu ọdo ẹhu.

6Ẹka mu ta adụkwa l’idzu, whẹ chịru,

mu lẹ whẹ ta abya l’a-nọ l’oshi lanụ,

o noo nkele whẹ gude ẹhu-eghughu gbushia madzụ,

gude uche nke onwowhe gbubushia

oke-eswi akwara azụ ọkpa.

7T’ẹhu-eghughu ono, dụ whẹ nụ

vukwaru ejo ọnu, o noo nkele

oogbanwuhujenuka whẹ l’ẹhu.

T’obu-ọku, dụ whẹ nụ vukwaru ọnu,

o noo nkele ọopanukaje whẹ ẹka l’ẹhu.

Mu l’a-chịkashi whẹ, whẹ edzuru alị Jékọpu,

mu edokashia whẹ, whẹ edzuru alị Ízurẹlu l’owhu.

8Juda, ụnwunna ghu l’a-nọ ekele ghu ekele.

Ẹka ghu l’a-wọ ndu ọhogu ghu l’ẹkpiri chịi.

Ụnwunna ghu gẹ whẹ ha bẹ l’a-nọ egbuzeru ghu.

9Juda; ị bụ nwanakịkpo oduu-gburu-agụ

Nwa mu; i shi l’ẹka i jeru ogbuta iwhe l’ii-ri lwa.

Ntaa b’o byishiwaru ikpere zẹ-zhita

g’ọo oduu-gburu-agụ.

Ọ zẹwa g’ọo ne oduu.

?Ọo onye ha nke akpatsu iya?

10Juda ta abyadụ l’abụ-buhu eze abụ-buhu.

Mkpụru onye-eze ta abyadụ l’e-pyo iya mkpula agada lụfu,

jeye nteke l’ọo-byakfuta onye ọ kụru ishi l’ẹka,

onye ono bẹ ọha l’owhu l’a-nọ anụru okfu.

11Oolibeje nkakfụ-ịgara iya lẹ vayịnu.

Nwa nkakfụ-ịgara iya bẹ l’oolibeje

l’ẹkali vayịnu ọwhu, kagezhia ree.

Iwhe l’oogudeje asa uwe iya bụ mini akpụru vayịnu,

ọ bụru akpụru vayịnu, l’enwu kfụu

g’ọo mmee bẹ l’oogudeje asa wụlawula uwe iya.

12Mmẹe bẹ l’ọo-ngụta, ẹnya acha ya vaa,

ngụta mini ẹra-eswi, eze acha iya pelepele.

13Zébulọnu l’e-buru l’agụga eze-ẹnyimu.

Ẹka ono l’a-bụru ọdu ụgbo-mini.

Alị iya l’a-nọ jeye lẹ Sáyịdonu.

14Ísaka bụ nkakfụ-ịgara, l’eme ẹngiringaa,

o vu ẹkpa labọ, a tukoberu iya

l’okpurukpu nmakpuru anmakpuru.

15Ọ whụru g’ẹka l’ọotutaje ume dụ-be ree,

whụ g’alị ono dụ-be ugvu;

o kwe nwandoo whuzeta vulahaa ivu, dụru iya nụ,

bya ejelahaa ozhi, e yebutaru iya t’o je.

16Danu l’e-kpeje ndu nkiya ikpe, kfụru nhamụnha,

ẹgube ono, ikfu Ízurẹlu ọwhu l’ekpeje iya.

17Danu l’a-bụru agwọ nọdu l’agụga echi-ụzo.

Ọo-bụru oguji-nwaka nọdu l’ẹswara-ụzo,

atawhe ịnya ẹrwu l’ichirukfu-ọkpa.

Ịnya, ọ tarụ ẹrwu bẹ l’a-tụta onye

l’agba iya nụ tụfu, ya adaa egbẹba.

18Gụbe Onye-Nwe-Ọha, mu l’elekwa ẹnya

nteke l’ịi-dzọfuta mụbe Jékọpu.

19Gadu bẹ ndu ọlwua-ọlaa l’a-byakfuta ọgu,

ọle ọo-ghakọbe chịa whẹ ọkpa balịbali.

20Asha bẹ l’a-nọ eri ọkpobe nri.

Nri, l’ọo-nọ akọ bụ nri, l’atsọ ụtso, gbarụ ndu eze l’eriri.

21Náfutali bụ ele, l’akpa l’onwiya.

Ọonwuje nwa, l’amashị ụma ike.

22Jósẹfu bụ eri vayịnu, l’amịje mebyi deru yọkoo.

Ọ bụ eri vayịnu, barụ l’agụga ọnu-iyi,

l’amịje mebyi deru yọkoo.

Ẹkali iya bakashịhuru dzuru mgbodo.

23Ndu ọ-gba-akfụ byakfutaru iya ọgu l’ike l’ike,

whẹ gbaa ya akfụ, shi nno merwua ya ọkpobe ẹhu.

24Ọle akfụ nkiya keleruwho jịngujingu g’o keru iya,

o gude ọkpu ẹka lanụ

nyakwoshia akfụ nke ndu ọwhu.

Onye nụru iya ike, o gude mee ya bụ Ọkalibe nke Jékọpu,

onye ono, bụ Onye-nche-atụru,

bụru Eze-ẹwhuru nke Ízurẹlu.

25Onye nụru gụbe Jósẹfu ike bụ Chileke nke nna ghu,

bụ Onye ono, l’eyejeru ghu

ẹka, mbụ Onye ono, bụ Ọkalibe-kakọta-ike,

bụ Onye l’agọjeru ghu ọnu-ọma.

Ọ gọjeru ghu ọnu-ọma ọwhu shi l’imigwe,

mẹe ọnu-ọma ọwhu shi l’ime ime alị.

L’ọogojeru ghu ọnu-ọma élwù mẹe ọnu-ọma ụnwu.

26Ọnu-ọma ọwhu nna ghu gọru ghu kakwa

ọwhu shi l’ugvu ndụ-ichee,

mbụ l’ọ kakwa iwhe-ọma shigee l’ugvu,

shi lẹ nteke ndụ-ichee nkajishi.

T’ọnu-ọma ono g’ọ hakọta bụkwaru nke Jósẹfu,

t’ọ bụkwaru nke onye ono,

a họtaru dobe iche l’echilabọ ụnwunna iya.

27Bénjaminu bụ ejo nkụta-ọswa uwuruba-ẹwho.

L’ishi ụtsu bẹ l’oogbuje iwhe taa.

Obe l’urwẹnyashi ya ekeshia

iwhe ọ lwụtaru l’ọgu.”

28Ndu ono gẹ whẹ ha bụkota ikfu Ízurẹlu whẹ iri l’ẹbo. O noo bụru iwhe nna whẹ kfuru yeru whẹ nteke l’ọogoru whẹ ọnu-ọma. Onyenọnu b’ọ gọru ọnu-ọma gbarụ iya nụ.

Anwụhu Jékọpu

29O noo ya, Jékọpu bya ekeru ekpe nụ ụnwu iya ono sụ whẹ: “Mu byawaa l’anwụhu lakfu ndụ-ichee mu whẹ lẹ maa. Unu likwa mu l’ọgba ono, e liru nna mu whẹ l’alị Éfurọnu, bụ onye Hetu. 30L’ọgba ono, dụ l’ẹgu Makupela lẹ mgboro Mamure l’alị Kenanu, bụ ẹka Ébirihamu zụru Éfurọnu, onye Hetu t’ọ bụru ẹka l’ee-lije odzu yẹle ẹgu dụ iya nụ. 31Ọo ẹka ono b’e liru Ébirihamu yẹle nyee ya, bụ Séra; ọ bụru ẹka ono b’e liru Áyiziku yẹle nyee ya, bụ Ribẹka; ọ bụru ẹka ono bẹ mu liru Lii. 32Alị ono yẹle ọgba ono, dụ iya nụ b’a zụru l’ẹka ndu Hetu.”

33Jékọpu kegelewho ekpe ono nụ ụnwu iya, ọ chịru ọkpa wukobe l’iwhe azẹe, zẹ-zhita tụ-buhu ume; ọ bụru iya ọla-kfu ndụ-ichee ya whẹ lẹ maa.

50

1Jósẹfu bya apalita onwiya daa l’eli nna iya gburugudu, ryarụ ẹkwa kpua ya, tsutsua ya ọnu. 2O noo ya, Jósẹfu zhia ndu dọkinta iya, whẹ bya akwakọbe odzu nna iya, bụ Ízurẹlu t’o bo rehu ẹgwegwa. 3O woru whẹ ụkporo abalị ugbo labọ tẹ whẹ kwakọbe odzu Ízurẹlu ono nkele ọo ụkporo abalị ugbo labọ bẹ l’aakwakọbeje odzu t’o bo rehu. Ndu Íjiputu ryaa ẹkwa iya ụkporo abalị ugbo ẹto l’abalị iri.

4A kwagele iya whọ, Jósẹfu sụ ndibe Fero: “Ọ -bụru lẹ mu dụ unu l’obu, unu kfuru Fero sụ iya 5lẹ nna mụbe Jósẹfu sụkwaru tẹ mu riaru iya nte nteke ọ sụru mu lẹ ya bya l’anwụhu, mbụ tẹ mu riaru iya nte lẹ mu l’e-je elia ya l’ilu, yẹbe Ízurẹlu dozhiru onwiya l’alị Kenanu. Unu kfuru iya t’ọ hanụa mu tẹ mu je elia nna mu ọbu, mu alawhuwaro azụ.”

6Fero sụ: “Tụgburu je elia nna ghu ẹgube ono, i riburu iya nte l’ii-je elia ya.”

7Ọo ya bụ, Jósẹfu jeshia ooli nna iya. Ndu ozhi Fero gẹ whẹ hakọta wụru tsoru iya, mbụ ndu bụ ọgurenya ibe Fero mẹe ndu bụ ọgurenya Íjiputu l’owhu 8mẹe ndibe Jósẹfu l’owhu mẹe ụnwunna iya mẹe ndibe nna iya gẹ whẹ ha. Ndu whẹ harụ l’alị Goshẹnu kpụ bụ ụnwegirima whẹ mẹe élwù whẹ. 9Ụgbo-ịnya mẹe ndu l’agba ịnya, tso jee bẹ parụ l’ọtu.

10Whẹ rwua ẹka l’eechije witi lẹ Atadu, dụ lẹ mgboro ẹnyimu Jọ́danu, whẹ ryaa ẹkwa Ízurẹlu ryashịa ya ike; tsọo kụrukuru. Jósẹfu nọdu l’ẹka ono gụa áwhụ anwụhu nna iya ono abalị ẹsaa. 11Nteke ndu Kenanu nụru ẹgube ẹkwa áwhụ, ndu ono l’arya l’ẹka ono, l’eechije witi ono lẹ Atadu, whẹ sụ: “Ọ kwa ẹkwa áwhụ ndu Íjiputu bẹ l’ada nno.” O noo iwhe meru g’o gude e kua ẹka ono Abẹlu-mizuremu.50:11 Iwhe Abẹlu-mizuremu fụtaru bụ ẹkwa áwhụ ndu Íjiputu. Ọ dụ lẹ mgboro Jọ́danu.

12O noo ya, ụnwu Jékọpu mee g’o sụru tẹ whẹ mee. 13Whẹ pata odzu iya jeshia alị Kenanu je elia l’ọgba, dụ l’ẹgu Makupela lẹ mgboro Mamure, bụ ẹka Ébirihamu zụru Éfurọnu onye Hetu t’ọ bụru ẹka l’ee-lije odzu mẹe ẹgu tso iya nụ. 14Jósẹfu ligelewho nna iya; ọ lwatashia Íjiputu yẹle ụnwunna iya mẹe ndu gẹ whẹ ha tso Jósẹfu jee ooli nna iya ono.

Jósẹfu l’agụru ụnwunna iya nvụ

15Ụnwunna Jósẹfu bya awhụ lẹ nna whẹ nwụhuwaru, whẹ sụ: “Ọ -bụru lẹ Jósẹfu bẹ vukwadu ejo-iwhe ono, anyi meru iya l’obu bẹ l’ọo-dakọbekwa gwata anyi ụgwo iya.” 16Ọo ya bụ, whẹ bya ezhia ozhi t’e je ezhia Jósẹfu sụ iya: “Tẹmenu nna anyi nwụhu bẹ 17ọ sụru t’anyi kfuru gụbe Jósẹfu lẹ ya l’aryọ ghu t’ị gụaru anyịbe ụnwunna ghu nvụ l’ejo-iwhe ono, anyi meru ghu, shi nno meta iwhe-dụ-ẹji yẹle njọ tukobe onwanyi l’ishi. Iwhe anyi l’aryọ ghu ntaa bụkwa t’ị gụnuaru anyi nvụ l’iwhe-dụ-ẹji ono, anyịbe ndu ozhi Chileke nke nna ghu meru.” Whẹ zhigelewho Jósẹfu ozhi ono, o byiswee ẹkwa.

18Ụnwunna iya byakfuta iya bya adaarụ iya l’alị sụ iya: “Anyi bụkotakwa ohu gụbe Jósẹfu.”

19Jósẹfu bya asụ whẹ: “Unu ba atsụshi egvu nkele ọ tọ bụdu mu bụ Chileke. 20Ọo ezhi-okfu l’unu rịru t’unu mee mụbe Jósẹfu ejo-iwhe, ọle Chileke meru iya ọ bụru iwhe-ọma nke ọwhu e shi nno dzọta ndzụ ndu ha l’igweligwe lẹge ọ dụnua ntanụ. 21Ọo ya bụ, t’egvu ba atsụshi unu. Mu l’a-zụ unu, zụa ụnwegirima unu.” O shi nno kfuru okfu njima yeru whẹ, bya agbaa whẹ ume.

Anwụhu Jósẹfu

22Jósẹfu yẹle ndibe nna iya tụko buru l’alị Íjiputu. O bua ya ụkporo awha ugbo ise l’awha iri. 23Ọ nọdu ndzụ whụ nwanwa ụnwu Ífuremu. Jósẹfu nọdukwawho ndzụ, Makiru, bụ nwa Manáse nwụshia ụnwu kuru dẹe ya l’ụtakfu.

24O noo ya, Jósẹfu bya asụ ụnwunna iya: “Mu l’abyakwa anwụhu. Ọle o doru mu ẹnya lẹ Chileke l’e-megee nyata unu bya edufuta unu l’alị-a, je edobe l’alị ono, Chileke kweru Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu ụkwa iya, bya eribuaru whẹ iya lẹ nte.” 25Jósẹfu mee, ụnwu Ízurẹlu ribuaru iya nte lẹ nteke Chileke l’e-bekochaa bya whẹ eduta bẹ whẹ l’a-chịta ọkpu yẹbe Jósẹfu gude tụgbua.

26O noo ya, nteke Jósẹfu nwụhuru bụ g’ọ nọru ụkporo awha ugbo ise l’awha iri. A kwakọbe odzu iya t’ọ bo rehu ẹgwegwa, bya eye iya l’igbe-odzu dobe l’alị Íjiputu.