Ẹkwo

DITORONOMI

1

A tụru iwu tẹ ndu Ízurẹlu lụfu l’ugvu Horẹbu

1Ọ waa bụ okfu, Mósisu kfuru nụ ndu Ízurẹlu l’owhu. O kfuru whẹ iya l’echi-ẹgu ụzo ẹnyanwu-awata ẹnyimu Jọ́danu. Nteke ono bẹ whẹ kpọbekwaduru ụlo-ẹkwa ebubu whẹ lẹ nsụda Araba, chebe iwhu l’ụzo Sufu. Ẹka ono bẹ nọ lẹ mgbakụ Paranu mẹe Tofẹlu mẹe Lebanu mẹe Hazerotu mẹe Dizahabu. 2Ọo abalị iri lẹ nnanụ bẹ l’eejeje ije wata l’ugvu Horẹbu rwua Kádẹshi Baneya mẹ e shia l’ụzo ugvu Siye. 3O bụru g’ọnwa iri lẹ nnanụ dụ l’abalị mbụ l’awha kwe whẹ ụkporo awha ugbo labọ bẹ Mósisu kfuru ndu Ízurẹlu iwhe lile Onye-Nwe-Ọha tụru iya l’iwu t’o kfuaru whẹ. 4Nteke ono b’ọ lwụ-gbuwaru Sáyihọnu, bụ eze ndu Amọru, shi buru lẹ Hẹshibonu achị, nọdukwawho lẹ mkpụkpu Edereyi lwụ-gbua Ọgu, bụ eze ndu Báshanu, shi buru lẹ Ashịtarotu achị. 5Ọ bụru l’ụzo ẹnyanwu-awata Jọ́danu l’alị ndu Moabu l’ẹka ono bẹ Mósisu nọdu kọwashiaru whẹ iwu ono sụ:

6Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi bẹ kfuru anyi okfu l’ugvu Horẹbu sụ: “Unu nọnukaakwaru ọdu l’ugvu-a. 7Unu whọshia ụlo-ẹkwa ebubu unu tụgburu jeshia alị ugvu ugvu ndu Amọru mẹe alị ndu ono, bukubegee whẹ nụ lẹ nsụda Araba mẹe alị ugvu ugvu mẹe ọkpa-ugvu, dụ l’ụzo ẹnyanwu-arịba mẹe ụzo echi-ẹgu ọhuda mẹe agụga eze-ẹnyimu, unu jeshia alị ndu Kenanu mẹe ugvu ugvu Libanọnu je akpaa l’oke ẹnyimu ono, bụ ẹnyimu Yufurétisu. 8Lekwaa, mu wookwaru alị ono gbungobe unu l’iwhu. Unu bahụ l’alị ono je anata iya t’ọ bụru nkunu, mbụ alị ono, Onye-Nwe-Ọha riburu lẹ nte lẹ ya l’a-nụ nna unu whẹ, bụ Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu yẹle ẹpa whẹ, bụ ndu l’etso whẹ l’azụ.”

Mósisu l’ahọta ndu ikpe

(Awụ. 18:13-27)

9Ọo nteke ono bẹ mu sụru unu: “Mu ta adụkwa ike evukota ivu-ẹhu unu nwẹka mu. 10Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meekwaru unu kabaa l’igwe, mbụ lẹ ntaa bẹ unu hawaa g’ọo kpokponde, dụ l’igweli. 11Mu l’ekfukwawho tẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna unu whẹ mebakwaa t’unu kabaa l’igwe ugbo ụkporo l’ụnu amamẹ g’unu ha ntaa, ya agọkwaruwho ọnu-ọma nụ unu ẹgube ono, o kweru unu ụkwa iya. 12Ọle ọbu, ?ndẹ-zhia gẹ mu l’e-me dụ ike vukota ivu-ẹhu unu nwẹkinyi mu bụ iya bụ mkpa-ẹhu unu, mu edoshikwaruwho unu okfu? 13Unu shikwa l’ikfu l’ikfu unu họta-gee ndu marụ mmamagụ mẹe ndu iwhe l’edoje ẹnya mẹe ndu a marụ ẹwha whẹ; tẹ mu mee whẹ tẹ whẹ bụru ndu ishi unu.”

14Ọnu, unu yeru mu bụ l’iwhe mu kfuru bẹ dụ ree, l’unu l’e-me iya. 15Ọ kwa iya bụ, mu bya ewofutakota ndu bụ ishi l’ikfu l’ikfu unu, mbụ ndu marụ mmamagụ mẹe ndu a marụ ẹwha whẹ dobe whẹ tẹ whẹ bụru ndu ishi unu. O nweru ndu ọwhu mu meru whẹ bụru ndu ishi, l’achị ụnu madzụ ugbo labọ l’ụkporo ugbo iri, o nweru ndu l’achị ụkporo madzụ ugbo ise; o nweru ndu l’achị ụkporo madzụ ugbo labọ l’ụmadzu iri; ndu l’achị madzụ iri, tẹmenu whẹ bụkwaruwho ndu ishi, l’achị ikfu g’ikfu ha. 16Mu tụaru ndu ikpe unu iwu nteke ono sụ whẹ: Unu ngabẹjekwa nchị nụa okfu, l’adarụ unwune unu whẹ. Unu edoshiaru whẹ okfu ọbu l’ụzo kfụru nhamụnha, mbụ okfu, l’adarụ onye Ízurẹlu yẹle onye Ízurẹlu ibe iya m’ọ bụ onye Ízurẹlu yẹle nlwamụnlwa, bu l’echilabọ whẹ. 17Unu be ekpejekwa ikpe lee madzụ ẹnya l’iwhu. Unu ngabẹjekwa nchị nụa okfu l’adarụ madzụ l’ibe iya m’ọ bụ onye nta m’ọ bụ onye ukfu bẹ l’ọodaru. Unu ba atsụjekwa madzụ egvu nkele onye nwe ikpe bụkwa Chileke. Okfu, kariru unu ẹka, t’unu pakfutaje mu iya tẹ mu nụa. 18Tẹmenu mu tụkokwawho iwhe lile, unu l’e-meje kfukotaru unu nteke ono.

Eezhifu ndu ngge

(Ọ́gú 13:1-33)

19O noo ya, ọ bụru gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi kfuru iya anyi bụ g’anyi meru iya, bya atụgbua l’ugvu Horẹbu shia ụzo echi-ẹgu ono, parụ ẹka dụ egvu, mbụ ẹka ono unu whụru l’ụzo, e shi eje alị ugvu ugvu ndu Amọru, anyi jezhiawho jeye anyi fụta lẹ Kádẹshi Baneya. 20Mu kfuru unu sụ: “Ntaa bẹ unu rwuakwaru alị ugvu ugvu ndu Amọru, bụ alị, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi l’eme t’ọ nụ anyi. 21Unu lekwa lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nụakwaru unu alị ono. Unu bahụkwa l’alị ono je anata iya lẹge Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna unu whẹ kfuru unu. Unu ba atsụkwa egvu, mbụ t’obu be etekwa unu ete.”

22Tọ dụ iya bụ l’unu atụko wụ-kfuta mu bya asụ mu: “T’anyi zhia ndu l’e-vuru ụzo je egeeru anyi ngge l’alị ono, nke ọwhu whẹ l’a-bya akarụ anyi ụzo ẹka anyi l’e-shi mẹe mkpụkpu, anyi l’e-shigbabe.”

23Okfu ono, unu kfuru dụ mu ree shii, ọo ya bụ, mu wofuta ụmadzu iri l’ẹbo, onye lanụ l’ikfu g’ikfu ha. 24Whẹ tụgbua jeshia alị ugvu ugvu ono, byarwuta nsụda Ẹshukolu, je egegbakota alị ono ngge. 25Whẹ harụ iwhe shi l’alị ono gude wolataru anyi sụ anyi: “Alị ọbu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi l’eme tẹ ya nụ anyi bụkwa alị, dụ ree.”

Ndu Ízurẹlu l’ekwefuru Onye-Nwe-Ọha ike

26Obenu l’unu jịkaru l’unu te ejedu, unu kwefu ike l’unu te emedu iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi sụru t’unu mee. 27Unu nọdu l’ụlo-ẹkwa unu agụshi áwhụ asụje: “Ọo lẹ Onye-Nwe-Ọha kpọru anyi ashị bẹ meru iwhe o dufutaru anyi l’alị ndu Íjiputu tẹ ya woru anyi ye ndu Amọru l’ẹka tẹ whẹ gbushia anyi. 28?Ọo awe bẹ anyi cheberu ntaa, g’ụnwunna anyi mewaru meji tọfu anyi? Whẹ l’ekfu sụ: ‘Ndu bu l’alị ono bẹ ka anyi ọkpehu, kagee anyi ogologo, tẹmenu mkpụkpu whẹ bụ-geeru oke mkpụkpu, mgbodo iya l’etsu l’igweli. Ọ-ka njọ bụ l’anyi whụru ndu shi l’eri Anaku l’ẹka ono.’ ”

29Mu sụ unu: “Unu ba anmashi jijiji. T’egvu whẹ ba atsụshi unu. 30Lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ono, vutaru unu ụzo bẹ l’a-lwụ-chitaru-a unu ọgu, ẹgube ono o meru iya unu l’alị ndu Íjiputu, unu gude ẹnya unu whụ iya. 31O meru iya unu l’echi-ẹgu, unu whụ gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kutaru unu heru gẹ nna l’eheje nwa iya; o hee unu, unu jekota g’unu jeru jeye unu rwua ẹka-a.” 32Ọle okfu ono te emedu unu t’unu kweta nke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu; 33onye ono, bụ iya vutaru unu ụzo l’ije unu, eleru unu ẹnya ẹka unu l’a-kpọbe ụlo-ẹkwa ebubu unu. L’ẹnyashi bẹ l’oogudeje ọku egoshi unu ụzo unu l’e-shi, l’eswe bẹ l’oogudeje urwukpu edu unu.

Onye-Nwe-Ọha l’anụ ndu Ízurẹlu awhụ

(Ọ́gú 14:20-45)

34Onye-Nwe-Ọha bya anụa okfu unu kfuru, ẹhu ghua ya eghu, o ribua nte sụ: 35“Ọ tọ dụkwa m’ọo onye lanụ l’ime ọgbo ndu ejo-obu-a, bya l’e-gude ẹnya iya whụ ẹguru alị ono, mu riburu lẹ nte sụ lẹ mu l’a-nụ nna unu whẹ, 36gbahaa Kálẹbu nwa Jefune. Yẹbedua l’a-whụ iya, iwhe bụ-zhia ẹka ọ dzọru ọkpa l’alị ono bẹ mu l’a-nụ iya yẹle ụnwu iya. O noo nkele o gude obu iya g’ọ ha etso ụzo nke Onye-Nwe-Ọha.” 37Ọ kwawhọ l’okfu ẹhu unu bẹ ẹhu ghulaharu Onye-Nwe-Ọha eghu l’ẹka mu nọ. O kfua lẹ mbẹdua l’ishi onwomu ta abahụkwa iya whọ. 38Sụ l’ọo onye ono, l’eyejeru mu ẹka, bụ Jóshuwa nwa Nunu bẹ l’a-bahụ iya. Sụ: “Mekwaa t’obu shihu iya ike nkele ọo ya l’e-duru ndu Ízurẹlu tẹ whẹ je anata ẹka ono t’ọ bụru nkewhe. 39A bya lẹ ndu ọwhu ha nwanshị l’ime unu, bụ ndu unu sụru l’aa-kpụ lẹ ndzụ, whẹbedua l’a-bahụ l’alị ono. Mu anụ whẹ iya t’ọ bụru oke-iwhe whẹ, mbụ ụnwegirima unu ono, l’ẹte adụa iwhe whẹ mawarụ, whẹ ta amadụ iwhe dụ ree, whẹ ta ama iwhe dụ ẹji. 40T’unubẹdua l’onwunu ghachikwa shia ụzo echi-ẹgu ono, e shi eje Eze-ẹnyimu Uswe-uswe.”

41Tọ dụ iya bụ l’unu eyeeru mu ọnu sụ: “Anyi mekwaru iwhe-dụ-ẹji l’ẹka Onye-Nwe-Ọha nọ. Anyi l’e-jewaro alwụa ọgu ọbu, ẹgube Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi sụru t’anyi mee.” Ọo ya bụ, unu tụko g’unu ha kwakọbe nke ooje ọgu, rịa l’ọbahu l’alị ugvu ugvu ono bụ iwhe dụa ntse.

42Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Kakwarụ whẹ tẹ whẹ be ejekwa abahụ, mbụ tẹ whẹ be ejekwa ọlwu ọgu, lẹ mu ta anọkwa swiru whẹ. Ọdua bẹ ndu ọhogu whẹ l’a-lwụ-gbukwa whẹ.”

43Mu kfuaru iya unu, unu ta angarụ mu rọo nchị, unu kwefu ike l’iwhe Onye-Nwe-Ọha sụru t’unu mee, gude ekuku l’eku onwunu jeshia l’alị ugvu ugvu ono. 44Ndu Amọru, bu l’alị ugvu ugvu ono wụfuta tsokfuru unu ọgu. Whẹ ripyabe unu g’ọo ẹnwu, l’agba agba, shi lẹ Siye chịa unu ọso egbushi unu jeye lẹ Họruma. 45Unu lwawhu azụ bya aryaaru Onye-Nwe-Ọha ẹkwa, Onye-Nwe-Ọha te eyeru unu ọnu, tọ ngarụ unu nchị. 46Ọ bụru iwhe ono meru, unu nọo ọdu lẹ Kádẹshi.

2

Awha, ndu Ízurẹlu nọgbaberu l’echi-ẹgu

1Anyi bya atsuwhu azụ tsoru echi-ẹgu shia ụzo Eze-ẹnyimu Uswe-uswe; ẹgube Onye-Nwe-Ọha sụru mu t’anyi mee ya. Anyi nọo ọdu; tsoru aghawhe ngvudangvu l’ugvu ugvu Siye l’ẹka ono.

2Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha sụ mu: 3“Unu ghawhetashiwaru l’alị ugvu ugvu-a. Iwhe unu l’eme ntaa bụ t’unu ghachi shia ụzo isheli. 4Iwhe l’ii-kfuru ndu Ízurẹlu bụ: ‘Ntaa bẹ unu byakwa l’awụghata ẹka ụnwunna unu bu, mbụ ẹpa Ịso, bụ ndu ono, bu l’alị Siye. Whẹ l’a-nọkwa atsụ unu egvu, ọle t’unu sakwaa ẹnya lẹ mini. 5Unu ba akpatsukwa whẹ ọgu, nkele mu ta abyakwa l’anụ unu alị whẹ m’ọo ẹka lanụ, m’o beru ọ bụru ẹka ha g’ọo ntụ-ọkpa lanụ. Ọo Ịso bẹ mu nụru alị ugvu ugvu Siye ono t’ọ bụru nkiya. 6Ọo okpoga bẹ unu l’e-gudeje zụta whẹ nri ria, mini bụkwaruwho okpoga bẹ unu l’e-gudeje zụta whẹ iya ngụa.’ ”

7Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gọokwaru unu ọnu-ọma l’iwhe lile, bụ iwhe unu l’eme l’ẹka unu. Ọ makọtaru g’ije unu dụ dụ l’echi-ẹgu-a, parụ ẹka-a. Ụkporo awha ugbo labọ-ọ bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nọkota swiru unu, tọ dụ iwhe ụko iya dụjeru unu.

8Ọo ya bụ, anyi ghajaa ẹka ụnwunna anyi whẹ ono bu bụ iya bụ ẹpa Ịso ono bu l’alị Siye. Anyi gbangoo echi-ụzo Araba ọwhu shiru lụfu Elatu; anyi gbangokwawho ụzo Eziyọnu-geba. Anyi je agbaa mgbango ụzo; shia ụzo ọwhu lụfuru l’echi-ẹgu ndu Moabu. 9Onye-Nwe-Ọha bya asụ mu: “Unu ba achọkwa ndu Moabu okfu. Unu ba akpatsukwa whẹ ọgu nkele mu ta abyakwa l’anụ unu alị whẹ m’ọo ẹka lanụ; ọo ẹpa Lọtu bẹ mu nụru mkpụkpu Áru t’ọ bụru nkewhe.”

10Ndu shi buru l’ẹka ono bụ ndu Emimu. Whẹ bụ ndu ọkpehu dụ; whẹ ha l’urwu tẹmenu whẹ tsefugee etsefu g’ọo ndu Anaku. 11Ndu Emimu bẹ l’eekuje ẹpa Refa; ẹgube ono, l’eekuje iya ndu Anaku. Ọle ndu Moabu l’ekuje whẹ ndu Emimu. 12Ndu Họru shikwawho buru l’alị Siye. Ọle ẹpa Ịso bẹ natarụ whẹ alị ono mee whẹ, whẹ bụru kpurupyata l’iwhu whẹ, bya ebuchia alị whẹ ono, ẹgube ono, ndu Ízurẹlu meru l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha nụru whẹ t’ọ bụru nkewhe.

13Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha sụ: “Unu wụ-lihu je adaa ọnu-iyi Zerẹdu.” Whẹ wụ-lihu je adaa ọnu-iyi Zerẹdu ono. 14Watalẹwho nteke anyi gbalihuru lẹ Kádẹshi Baneya rwua nteke anyi darụ ọnu-iyi Zerẹdu bẹ bụ ụkporo awha l’awha iri l’ẹsato. Ọ bya l’ebedeshia nteke ono, ọgbo, l’eje ọgu lẹ Ízurẹlu nwụshihukotawaa ẹgube Onye-Nwe-Ọha riburu lẹ nte l’ọo-dụ whẹ. 15Ọo Onye-Nwe-Ọha bẹ darụ whẹ ejo ẹka l’ẹhu gude chigbushia whẹ l’echilabọ ụnwu Ízurẹlu jeye whẹ gvụkota.

16Ọo ya bụ, ọnwu gbugelewho ndu, dzuru oje ọgu l’ime ndu Ízurẹlu, 17Onye-Nwe-Ọha bya asụ mu: 18“Ntanụ bẹ unu l’a-ghata Áru, dụ l’alị ndu Moabu. 19Unu -jeta rwua alị ndu Amọnu, unu ba achọkwa whẹ okfu, unu ejee akpatsukwa whẹ ọgu nkele mu ta abyakwa l’anụ unu alị ndu Amọnu m’ọo ẹka lanụ. Ọo ẹpa Lọtu bẹ mu nụru alị ono t’ọ bụru nkewhe.”

20Ẹka ono bẹ l’aanọjekwawho eku alị ẹpa Refa. Ẹpa Refa bẹ shi buru l’ẹka ono. Ndu Amọnu l’anọje eku whẹ ndu Zamuzumimu. 21Whẹ shi bụru ndu ọkpehu dụ, whẹ hakwawhọ l’urwu; tẹmenu whẹ tsefugee etsefu g’ọo ndu Anaku. Ọle Onye-Nwe-Ọha bẹ meru, whẹ bụru kpurupyata l’iwhu ndu Amọnu. Ndu Amọnu nata whẹ alị whẹ buchia ya. 22Ọ kwawhọ ẹgube ono bẹ Onye-Nwe-Ọha meru iya ndu ẹpa Ịso ono, shi buru l’alị Siye. O gbushiru whẹ ndu Họru, shi buru l’ẹka ono, ndu ẹpa Ịso bya achịshia whẹ buchia ibe whẹ jeye ntanụ. 23Ọ bụru nno bụ g’ọ dụ ndu Ava, mbụ ndu ono, shi bukotaru l’ụnwu mkpụkpu, nọ jeye lẹ mkpụkpu Gaza. Whẹbedua bẹ bụ ndu Kafụto, ndu shi l’alị Kafụto bẹ meru whẹ, whẹ bụru kpurupyata buchia alị whẹ.

Ndu Ízurẹlu l’alwụ-gbu eze Sáyihọnu

(Ọ́gú 21:21-30)

24Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Ngwa, t’unu gbalihu palia ije, je adaa nsụda Anọnu. Lekwa lẹ Sáyihọnu, bụ eze, nọ lẹ Hẹshibonu achị ndu Amọru yẹle alị iya l’owhu bẹ mu yeekwaru unu l’ẹka. Unu tso whẹ ọgu, wata whẹ ọnashi alị whẹ. 25Shizhiawho ntanụ bẹ mu l’e-me t’iwhe, bụ mbakeshi nọ lẹ mkpula igweli l’owhu wata unu ọtsu egvu, whẹ anmakwawhọ jijiji. Ndu nụru akọ ẹtu unu bẹ ẹhu l’a-nmakọta anma, meji atọfu whẹ.”

26Ọo ya bụ, mu shi l’echi-ẹgu Kedemotu zhia ndu ozhi tẹ whẹ je ezhia Sáyihọnu, bụ eze ndu Hẹshibonu ozhi nchị-ọdu-ndoo sụ iya: 27“Byiko tẹ mu ghatanụ l’alị ghu. Ẹka mu l’a-kwasẹru bụlewho ọma oji kpụ. Mu ta ahakwa ọma oji swịa ya l’ụzo ọdo. 28Nri, mu l’e-ri eri mẹe mini, mu l’a-ngụ angụ bụ okpoga bẹ mu l’a-kfụje ghu gude zụta iya. Iwhe mu l’aryọ ghu nwẹkiya bụ tẹ mu gude ọkpa ghata l’alị unu 29jeye mu adaa ẹnyimu Jọ́danu bahụ l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi l’anụ anyi. Mbụ ẹgube ono, ụnwu Ịso, bu l’alị Siye mẹe ndu Moabu, bu lẹ Áru harụ, mu ghata l’alị whẹ.” 30Ọle Sáyihọnu, bụ eze ndu Hẹshibonu bẹ jịkaru t’anyi ba aghatashị l’alị iya. O noo lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru t’obu nmaa ya mkpigbi, o meru t’obu kpọ-chia ya akpọ-chi nke ọwhu l’ee-shi nno ya eworu iya ye unu l’ẹka, bụnua g’ọ dụ ntanụ-a.

31Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Lekwa, lẹ mu wataakwaru ome tẹ Sáyihọnu yẹle alị iya lwakọta unu l’ẹka. Unu watakwa iya anashị, nke ọwhu alị ono l’e-megee bụru oke-iwhe unu.”

32Tọ dụ iya bụ, Sáyihọnu yẹle ndu nkiya l’owhu wụ-kfuta anyi ọgu lẹ mkpụkpu Jahazu. 33Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi woru iya ye anyi l’ẹka, anyi lwụ-gbua ya yẹle ụnwu iya mẹe ndu nkiya iya l’owhu. 34Anyi natakọta mkpụkpu lile, bụ nkiya nteke ono mebyishikota, tụko iwhe bụ unwoke mẹe ụnwanyi mẹe ụnwegirima gbugbushikota kpamụ kpamụ shi nno woru whẹ nụ Chileke, t’ọ dụ onye wafụru iya nụ m’ọo onye lanụ. 35Ọo élwù bẹ anyi chịtaru, gwotakwawhọ arya, dụ lẹ mkpụkpu ono, anyi lwụtaru ọ bụru nke anyi. 36Wata lẹ Arowa, dụ l’agụga nsụda Anọnu mẹe wata lẹ mkpụkpu ono, dụ l’ime nsụda Anọnu je akpaa l’alị Giledu ta adụdu mkpụkpu ọwhu kpọjeru anyi ẹka m’ọo nnanụ. Mkpụkpu ono g’ọ ha bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi nụkotaru anyi. 37Ọle anyi te ejekubedu alị ndu Amọnu mẹe alị, dụ l’agụga mini Jabọku mẹe mkpụkpu, dụkota l’alị ugvu ugvu, mbụ-zhia ẹka lile ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi buchiru anyi t’anyi be eje.

3

Ndu Ízurẹlu l’alwụ-gbu eze ndu Báshanu, bụ Ọgu

(Ọ́gú 21:31-35)

1“Anyi tsuwhu azụ nteke ono jeshia ụzo Báshanu. Ọgu, bụ eze ndu Báshanu chịta ndu alị iya byakfuta anyi ọgu lẹ mkpụkpu Edereyi. 2Onye-Nwe-Ọha sụ mu: ‘Unu ba atsụkwa iya egvu nkele mu mewaru tẹ yẹle ndu alị iya l’owhu mẹe alị iya lwakọta unu l’ẹka. Unu mee ya iwhe unu meru Sáyihọnu, bụ eze ndu Amọru, bu lẹ Hẹshibonu.’

3“Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi woru Ọgu, bụ eze ndu Báshanu yẹle ndu alị iya l’owhu ye anyi l’ẹka. Anyi lwụa whẹ ọlwu-ọchi nke ọwhu bụ l’ọ tọ dụdu onye wafụru nụ l’ime whẹ. 4Anyi natakọta mkpụkpu lile, bụ nkiya nteke ono. Ọ tọ dụdu mkpụkpu iya, dụ ọwhu anyi natawhodoru l’ime ụkporo mkpụkpu ugbo ẹto, o nweru, mbụ alị Agọbu l’owhu; bụ iya bụ alị Báshanu, bụ ẹka Ọgu shi bụru eze. 5Mkpụkpu ono l’owhu b’a tụ-whekotaru mgbodo mgburumgburu, tụa mgbodo iya ọ hakọta l’eli, e yekota mgbo-igwe l’ọnu ẹka l’eeshije abahụ iya mẹe iwhe l’eegudeje atuchi iya atuchi. T’a gụfukwaro igweligwe ụnwu mkpụkpu ọdo, dụ-gee ya nụ, l’ẹte atụ-whee mgbodo mgburumgburu, anyi natakwarụwho. 6Anyi gbugbushiru whẹ kpamụ kpamụ, shi nno woru whẹ nụ Chileke ẹgube ono, anyi gburu Sáyihọnu, bụ eze ndu Hẹshibonu, mbụ tụko unwoke mẹe ụnwanyi mẹe ụnwegirima mkpụkpu ono l’owhu gbushikota kpamụ kpamụ, shi nno woru whẹ nụ Chileke. 7Élwù whẹ mẹe arya, dụkota lẹ mkpụkpu ono bẹ anyi gwotakotaru l’ọgu ono t’ọ bụru nke anyi.

8“Ọ bụru nteke ono bẹ anyi natarụ ndu eze ndu Amọru labọ ono alị ono, dụ l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhu, wata lẹ nsụda Anọnu naa whẹ iya jeye l’ugvu Hemọnu. 9Iwhe ndu Sáyịdonu l’ekuje Hemọnu bụ Siriyọnu, ndu Amọru l’ekuje iya Seniru. 10Anyi natakọta mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, tukoru atukoru mẹe alị Giledu l’owhu mẹe alị Báshanu l’owhu jeye lẹ mkpụkpu Saleka yẹle Edereyi, bụkotakwawho mkpụkpu, dụ l’alị Báshanu ẹka Ọgu shi bụru eze.”

11Ọo Ọgu, bụ eze ndu Báshanu bẹ shi whọdu l’ẹpa Refa kpelekengu-kpụu. Iwhe-azẹe ya bụ igwe b’e gude mee ya. Ụdudu iwhe-azẹe ono bẹ dụ lẹ mkpụkpu Raba l’alị ụnwu Amọnu. Ogologo iya bẹ kariru nha-ọkpa iri l’ẹto. Uswe iya karia nha-ọkpa ishii.

Eekeshi alị ono

(Ọ́gú 32:1-42)

12“Anyi lwụta-gelewho alị ono nteke ono, mu woru ụzo isheli mkpụkpu Arowa, bụ ọwhu dụ l’agụga nsụda Anọnu yẹle nkerẹbo alị ugvu ugvu Giledu mẹe mkpụkpu, dụkota iya nụ, nụ ikfu Rúbẹnu mẹe ikfu Gadu. 13Mu nụ nkerẹbo ikfu Manáse alị Giledu ibiya ọwhu wuduru nụ mẹe alị Báshanu l’owhu, bụ alị-eze Ọgu.”

Alị Agọbu l’owhu, dụ l’alị Báshanu bẹ l’eekuje alị ẹpa Refa. 14Jayi, bụ ẹpa Manáse bẹ lwụtakotaru alị Agọbu l’owhu, bụ iya bụ alị Báshanu je akpaa l’oge alị ndu Geshuru mẹe nke ndu Maaka. Ọ gụa mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha, bụ ọwhu dụ l’alị Báshanu, Havọtu-jayi, bụ ẹwha iya. Ọ bụru iwhe ono bẹ l’ọoza byeye ntanụ-a. 15Makiru bẹ mu nụru alị ndu Giledu. 16A bya l’ikfu Rúbẹnu yẹle ikfu Gadu, mu nụ whẹ alị, shi lẹ Giledu nọo jeye lẹ nsụda ọnu-iyi Anọnu. Echilabọ nsụda ono bụru oge iya. Mu nụkwa whẹ whọ alị ọwhu shi l’ẹka ono je akpaa l’ọnu-iyi Jabọku bụ iya bụ oge alị ndu Amọnu. 17Mu nụkwa whẹ whọ alị nsụda Araba, wata lẹ Kíneretu nọo jeye l’eze-ẹnyimu Araba bụ iya bụ Eze-ẹnyimu Únú, dụ l’ọkpa-ugvu Pisiga nke ụzo ẹnyanwu-awata. Ọ bụru ẹnyimu Jọ́danu bụ oge iya.

18Mu kfuru iya unu nteke ono sụ: “Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nụakwaru unu alị-a t’ọ bụru nke unu. T’unwoke unu, ndu ọwhu dzuru oje ọgu, kwaa onwowhe ngwọgu, whẹ evutaru unwune unu, bụ ndu Ízurẹlu ụzo daa ẹnyimu Jọ́danu. 19T’unyomu unu mẹe ụnwegirima unu mẹe élwù unu nọdukwa lẹ mkpụkpu unu ono, mu nụru unu. Nkele mu makwarụ-a l’unu nweru ikpoto élwù. 20Unu tsokwaru whẹ je ọgu jeye nteke Onye-Nwe-Ọha l’e-me t’unwune unu tukfuru ume g’ọo unubẹdua, mbụ nteke whẹ l’a-nata alị ono, Onye-Nwe-Ọha l’abya whẹ anụnu l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhuu. E megee, onyenọnu lẹge unu ha alawhuwaro azụ l’oke-alị nkiya, bụ ẹka mu nụru unu.”

21Mu kfuru Jóshuwa nteke ono sụ iya: “I gudewaa ẹnya ghu whụkota iwhe lile Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru ndu eze labọ-ọ. Ọo nno bụ gẹ Onye-Nwe-Ọha l’e-mekota iwhe bụ alị-eze ono, unu l’eme t’unu daa ẹnyimu bahụ. 22Unu ba atsụkwa whẹ egvu nkele ọ kwa Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’onwiya l’a-lwụ-chiru unu ọgu.”

Mósisu b’a sụru t’ọ bọ bahụshi lẹ Kenanu

23Mu bya aryọ Onye-Nwe-Ọha nteke ono sụ iya: 24“Gụbe Nnajị-Ọha, bụ Onye-Nwe-Ọha, ọo awata b’ị watakwadụru ogoshi mụbe onye ozhi ghu g’i habe shii mẹe g’ọkpehu ghu habe. ?Ndẹe agwa, dụ l’ime igwe m’ọ bụ ọwhu dụ lẹ mgboko, l’adụ ike eme iwhe parụ ẹka, l’iimegbabe? 25Byiko, hanụa mu tẹ mu daa ẹnyimu-a je awhụ ẹguru alị ono, dụ l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhuu, mbụ ẹguru alị ugvu ugvu ono yẹle ugvu ugvu Libanọnu ono.”

26Ọle ọo okfu ẹhu unu bẹ meru iwhe Onye-Nwe-Ọha tukoshiru mu ẹhu-eghughu iya, to kwe ngabẹru mu nchị. Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Tọ hakwa ghu nno l’ọnu! Be ekfufutahekwa iwhe ono ọdo l’ẹka mu nọ! 27Nyihu ugvu Pisiga, lee ẹnya l’ụzo ẹnyanwu-arịba; gụ elee ẹnya l’ụzo isheli, lee ẹnya l’ụzo ọhuda mẹe l’ụzo ẹnyanwu-awata. Lekota ẹnya l’alị ono, nkele ị tịi dakwa ẹnyimu Jọ́danu-a alụfu azụ iya ọwhuu. 28Kpọ-zhikwaru Jóshuwa ụzo iwhe l’oo-me, gụ emee t’obu shihu iya ike nkele ọo yẹbedua l’a-nọduru ndu-a l’ishi tẹ whẹ dafụ azụ iya ọwhuu. Ya eworu alị ono, l’ịi-whụ nụ whẹ t’ọ bụru nkewhe.”

29Ọo ya bụ, anyi nọshia lẹ nsụda ono, dụkube mkpụkpu Betu-peyọ.

4

Mósisu l’ekfu tẹ ndu Ízurẹlu meje iwhe a tụru whẹ l’iwu

1Unubẹ ndu Ízurẹlu, unu ngabẹkwa nchị l’iwhe ono, Onye-Nwe-Ọha tọru ọkpa iya yẹle nsọ ono, mu l’ezhi unu. Unu mekwaa ya ememe nke ọwhu unu l’a-nọdu ndzụ bahụ je anata alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna unu oche whẹ l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru nke unu. 2Unu be eyekwakwa iwhe l’okfu ono, mu l’ekfuru unu, unu eje ewofukwa iya iwhe. Unu meje iwu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, bụ iwhe ono, mu l’ekfuru unu.

3Unu gudewaa ẹnya unu whụ iwhe Onye-Nwe-Ọha meru l’okfu ẹhu agwa Bálu-peyọ, mbụ gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru whẹ, whẹ yifukota bụ iya bụ ndu lile, nọ l’echilabọ unu, bụ ndu tsoru agwa Bálu-peyọ ono. 4Obenu l’unubẹ ndu ọwhu chịru ẹka unu kfụkwee lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ nọkota ndzụ byeye ntanụ ọwa.

5Unu lekwa, mu zhiakwaru unu iwhe Onye-Nwe-Ọha tọru ọkpa iya yẹle nsọ iya; ẹgube Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke mu sụru tẹ mu zhia ya unu, nke ọwhu unu l’a-nọ eme iya eme l’alị ono, unu l’eje anata. 6Unu dobekwa iya, unu eme iya ememe, ọo ya l’e-goshi unu ụzo mmamagụ, bụru iya l’e-me t’iwhe doje unu ẹnya l’ẹka mba gẹ mba ha nọ, bụ ndu l’e-bekochaa nụa iwhe lile ono, Onye-Nwe-Ọha tọru ọkpa iya ono kfulahaa sụ: “Nke bụ ezhi-okfu bụ lẹ mba-a, parụ ẹka-a bụkwa mba, manụkaru ágụ, bụru mba, iwhe l’edoje ẹnya!” 7Sụa, ?ndẹhunu mba ọdo, parụ ẹka, agwa whẹ nọkube ntse gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi l’anọkubeje anyi nteke anyi ryakuru iya? 8Tẹ ?ndẹe mba ọdo, parụ ẹka, nweru iwu yẹle nsọ, kfụru nhamụnha g’ọo iwu-a, mu l’atụshiru unu ẹgube-ẹ ntanụ?

9Ọo lẹwho t’unu kwabẹru onwunu ẹnya, nwụberu ndzụ unu ọkpobe ẹnya. Unu ba anyọhakwa iwhe ono, unu gude ẹnya unu whụa, mbụ t’ọ bọ lụfukwa unu alụfu l’obu jeye gẹ unu l’a-nọ-beru ndzụ. Ọ chịa t’unu zhia ya ụnwu unu mẹe ụnwu nwanwa unu whẹ. 10Mbọku ono, unu kfụru l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ugvu Horẹbu bẹ Onye-Nwe-Ọha sụkwaru mu: “Kua ndu Ízurẹlu ndzuko l’atatiwhu mu tẹ mu mee t’okfu mu rwua whẹ lẹ nchị, nke ọwhu whẹ l’a-nwụta mu ọtsu egvu jeye gẹ whẹ l’a-nọ-beru l’alị ono, tẹmenu whẹ ezhikwaa ya whọ ụnwu whẹ.” 11Tọ dụ iya bụ, unu bya ntse bya akfụru l’ọkpa-ugvu ono; ọku l’enwu whowhowho l’eli ugvu ono ebulihuje ebulihu ala lẹ nhamụnha igweli. Urwukpu sọ-kputa; ẹka lile gbakọta ọochi. 12Onye-Nwe-Ọha shi lẹ nhamụnha ọku ono kfuru yeru unu. Ọ bụru olu-okfu bẹ unu l’anụ, unu ta awhụ onye l’ekfu iya nụ. Ọ bụleruwho olu-okfu bẹ unu nụru kpụ. 13Ọ tụkashiaru unu ọgbandzu iya sụ t’unu dobe iya, bụ iya bụ Iwu iri ono, o deru unu l’okpekpu ẹwhuru labọ. 14Onye-Nwe-Ọha nọdu nteke ono sụ mu tẹ mu zhia unu iwhe ọ tọru ọkpa iya yẹle nsọ nkiya nke ọwhu unu l’a-nọ eme iya l’alị ono, unu l’ada azụ iya ọwhuu eje anata.

Eebuchi ọbaru agwa ẹja

15Ọ kwa iya bụ t’unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya; eshi-ọwhu l’ọ tọ dụa ụgbugba iwhe unu whụru mbọku ono, Onye-Nwe-Ọha shi lẹ nhamụnha ọku kfuru okfu yeru unu l’ugvu Horẹbu. 16Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’unu be egude l’unu l’apyị ntẹkpe merwua onwunu; ntẹkpe ọbu je m’ọo l’adụ ọdu agha, o beru e je l’a-pyị iya t’ọ dụ g’ọo nwoke, ọdua l’ọo nwanyị. 17M’ọkwanu t’a pyịa ya t’ọ dụ g’ọo anụ, dụ lẹ mgboko-o, ọdua l’ọo ẹnu, l’ewhe l’eli, 18ọdua l’ọo iwhe l’awụ l’ẹwho, m’ọkwanu ẹma, bu lẹ mini. 19Unu kwabẹru onwunu ẹnya t’ọ bọ bụkwa, unu -palia ẹnya imeli whụ ẹnyanwu m’ọ bụ ọnwa m’ọ bụ kpokponde mẹwaro iwhe lile, dụkota l’igweli, ya alọru unu ye t’unu balahaaru iya ẹja, jelahaaru iya ozhi, mbụ iwhe lile ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru, keshiaru ndu lile, nọkota lẹ mkpula igweli-a l’owhu. 20Obenu lẹ Onye-Nwe-Ọha lọfutawaru unu l’alị Íjiputu ono, bụ ovo-chichichi ọku, l’adazeje igwe ono, t’unu bụru iya ndu o ketaru l’oke, ẹgube ono, unu bụ iya ntanụ.

21Tẹmenu, Onye-Nwe-Ọha kwobe okfu ẹhu unu tukoshi mu ẹhu-eghughu iya bya eribua nte sụ lẹ mu ta abyadụ l’ada ẹnyimu Jọ́danu mẹe lẹ mu ta abyadụ l’abahụ l’ẹguru alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru oke iwhe unu, 22sụ lẹ mu nwụhufutaje l’alị ọwa-a; lẹ mu ta abyadụ l’ada ẹnyimu Jọ́danu. L’ọo unubẹdua l’a-da iya je anata ẹguru alị ono. 23Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’unu ba anyazọ ọgbandzu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, mbụ ono, unu l’iya gbarụ. Unu ba anyazọkwa iya je akpụta ntẹkpe, m’o beru ọ dụ ọdu agha, mbụ iwhe ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu buchiru unu t’unu ba abashịru ẹja. 24O noo nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bụkwa ọku, l’eke eke, bụru Chileke, l’eko okoowhoo.

25Ọ -bụru l’unu buru l’alị ono nọo ya ọdu; nwụshia ụnwegirima bya enwegeeru ụnwu nwanwa, unu nọdu nteke ono mebyishilahaa onwunu, mbụ je akpụta ntẹkpe, m’o beru ọ dụ ọdu agha, mbụ unu melahaa ejo-iwhe l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, shi nno kpatsua ya ẹhu-eghughu; 26mu l’ekukwa igwe kua alị oku tẹ whẹ bya agbaa unu ẹka-ebe ntanụ-a l’ọ tọ dụdu gẹ l’aa-nọ-beru, unu abụkotaru kpukpuru-swoo l’alị ono, unu l’ada ẹnyimu Jọ́danu eje anata ono. Unu te ebukwa iya anọ ọdu, unu abụkotaru kpurupyata. 27Onye-Nwe-Ọha l’a-tụkashi unu nnanụ nnanụ lẹ mba gẹ mba ha, ya abụru nwa ụmadzu olemole l’a-wafụ lẹ mba gẹ mba ha ono, Onye-Nwe-Ọha l’a-chịkashi unu t’unu laa. 28Ya abụru l’ẹka ono bẹ unu l’a-baru agwa, madzụ gude ẹka mee ẹja, mbụ agwa, e meru l’ẹwhuru yẹle oshi, tọo whụ ụzo; tọo nụ iwhe too ri nri, tọo nụ nshishi iwhe. 29Ọle, unu -nọdu l’ẹka ono chọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ unu l’a-chọtakwa iya-a, mbụkwa m’ọ -bụru l’unu gude obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọ ha chọo ya. 30Unu jedelewho iwhe-ọtsulanu ono, nteke iwhe lile-e byakfutaru unu l’ikpazụ iya bẹ unu l’a-dakọbe lwakfuta Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, bya emelahaa okfu iya. 31L’eshi-ọwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bụ Chileke, l’awhụje imiko, bẹ l’ọoto byakwa l’a-jịka unu, tọ bya l’a-la unu l’iyi, tọ bya l’a-nyazọ ọgbandzu ono, yẹle nna unu oche whẹ gbarụ; o riru nte tukoberu whẹ iya.

Ọo Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke

32Unu kpaadaa ishi iwhe meru l’oge ndụ-ichee, tẹhenu a nwụa unu. Unu shi iya akpakpa lẹ nteke Chileke meru madzụ dobe lẹ mgboko. Unu kpaadaa ishi iwhe ono jeye l’ẹka igwe beru alị beru t’unu marụ, o nweru oke iwhe ha ẹgube-ẹ, mejehawaru nụ, m’ọ bụ l’akọ ẹtu iya dụjeru. 33?O nweru ndu nụjeru olu Chileke l’ẹka o shi lẹ nhamụnha ọku ekfu okfu ẹgube unu nụru iya, unu nọdule-ẹ ndzụ? 34?T’o nweru agwa, tụjeru ama je anafụta mba nọdu mba ọdo l’ẹka bya edoberu onwiya? Mbụ-a gude iwhe-adata mẹe iwhe-awhụrulenya mẹe iwhe dụ biribiri mẹe ọgu, gude ike mẹe ọkpehu iya mẹe oke n-yemegvu; ẹgube ono Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru unu l’alị Íjiputu, unu gude ẹnya unu whụ? 35E goshiru unu iwhe ono nke ọwhu unu l’a-marụ l’ọo Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke, l’ọ tọ dụhedu Chileke ọdo, dụ nụ gbahaa yẹbedua. 36O shi l’imigwe mee t’unu nụa olu iya, shi nno lọo unu ẹka lẹ nchị. O goshi unu eze ọku nkiya l’eliwhe, unu nụa olu-okfu iya g’o shi lẹ nhamụnha ọku ono ekfu. 37Ọo l’o yeru nna unu whẹ obu, bya ahọta ẹpa whẹ; b’o gude bya l’onwiya bya egude ọkpehu iya ono, parụ ẹka dufuta unu l’alị Íjiputu, 38bya achịfukotaru unu mba gẹ mba ha ono, ka unu shii, ka unu ọkpehu, shi nno dubata unu l’alị whẹ nụ iya unu t’ọ bụru oke-iwhe unu ẹgube, ọ dụ ntanụ-a.

39Iwhe unu l’a-marụ ntanụ, ya adụkwawho unu l’obu bụ l’ọo Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke l’imigwe ọwhu dụ l’imeli, bụru iya lẹ mgboko ọwhu nọ iya lẹ mkpula, l’ọ tọ dụhedu Chileke ọdo dụ nụ. 40Ọo ya bụ, t’unu mejekwa iwhe ọ tọru ọkpa iya yẹle iwhe ọ sụru t’e meje, bụ iwhe mu l’ekfuru unu ntanụ-a, ndụge iwhe adụru unu lẹ ree dụru ụnwu unu, bụ ndu ọwhu l’etso unu etso mẹkwawho nke ọwhu ndzụ unu l’a-kpọliberu l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru nke unu jeye lẹ gbururu.

Mkpụkpu, onye gburu madzụ l’a-gbabajẹ je ezeeru ndzụ

(Ọ́gú 35:9-34; Dit. 19:1-13; Jósh. 20:1-9)

41Tọ dụ iya bụ, Mósisu wofuta mkpụkpu ẹto dobe iche l’ụzo ẹnyanwu-awata ẹnyimu Jọ́danu, 42ẹka onye gburu madzụ l’a-gbajẹru laa, mbụ onye gburu madzụ ibe iya l’amaga ama, l’ẹbe abụ lẹ yẹle onye ọbu dụhawaa l’okfu. Onye ọbu -gbawarụ laa mkpụkpu lanụ l’ime mkpụkpu ẹto ono, ya ezeeru ndzụ iya. 43Mkpụkpu ọbu bụ: Beza, dụ l’echi-ẹgu alị ono, dụ whosaa. Ẹka ono bụ ẹka ikfu Rúbẹnu l’a-gbajẹru laa. Mkpụkpu ọdo bụ Ramótu, dụ l’alị Giledu, bụ ẹka ikfu Gadu l’a-gbajẹru laa. Ọdo bụ Golanu, dụ l’alị Báshanu, bụ ẹka ikfu Manáse l’a-gbajẹru laa.

Mósisu tọkashiru iwu t’o doo ẹnya

44Ọ waa bụ iwu, Mósisu tụru doberu ndu Ízurẹlu. 45Ọ waa bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha tụru l’iwu mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya mẹe nsọ iya, Mósisu doberu ụnwu Ízurẹlu gẹ whẹ lụfuta-geeru l’alị Íjiputu, 46mbụ nteke whẹ nọ lẹ nsụda, dụ lẹ mgboro mkpụkpu Betu-peyọ, l’ụzo ẹnyanwu-awata ẹnyimu Jọ́danu l’alị Sáyihọnu, bụ eze ndu Amọru, onye shi buru lẹ mkpụkpu Hẹshibonu, mbụ onye ono, Mósisu yẹle ụnwu Ízurẹlu lwụ-gburu nteke whẹ lụfutaru l’alị Íjiputu. 47Whẹ nata alị Sáyihọnu ono mẹe alị Ọgu, bụ eze ndu Báshanu. Ndu eze labọ ono bụ ndu eze ndu Amọru, shi buru l’ụzo ẹnyanwu-awata ẹnyimu Jọ́danu. 48Alị, dụkota lẹ mkpụkpu Arowa l’agụga ọnu-iyi Anọnu bẹ tsokotakwa iya, je akpaa l’ugvu Siriyọnu, bụ iya bụ ugvu Hemọnu. 49Nsụda Araba l’owhu l’ụzo ẹnyanwu-awata Jọ́danu tsokwaru iya whọ; jeye l’eze-ẹnyimu Araba, mbụ lẹ n-wezeta ọkpa-ugvu Pishiga.

5

Iwu iri

(Awụ. 20:1-17)

1Mósisu bya ekua Ízurẹlu l’owhu ndzuko sụ whẹ: “Unubẹ ndu Ízurẹlu, unu nụkwa iwhe Onye-Nwe-Ọha tọru ọkpa iya yẹle nsọ, o doberu t’e tsoje, bụ iwhe mu l’eme t’ọ ghaa unu ọhu lẹ nchị ntanụ-a. Unu nwụa ya ọnwu-ẹkwo, unu edoo ẹnya ndo eme iya ememe. 2Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi bẹ anyi l’iya gbakwarụ ndzụ l’ugvu Horẹbu. 3Ọ tọ bụkwa nna anyi oche whẹ bẹ whẹ lẹ Onye-Nwe-Ọha gbarụ ndzụ ono, ọo anyịbedua, mbụ anyịbedua g’anyi ha, bụ ndu nọ ndzụ ntanụ-a. 4Onye-Nwe-Ọha bẹ shi lẹ nhamụnha ọku kfuru okfu yeru unu l’iwhu l’iwhu l’eli ugvu. 5Mbẹdua kfụkahu unu lẹ Onye-Nwe-Ọha l’echi nteke ono, ekfuru unu iwhe Onye-Nwe-Ọha kfuru nkele egvu ọku ono guderu unu, unu te enyihu ugvu ono. Iwhe o kfuru bụ:

6“ ‘Ọo Mu bụ Onye-Nwe-Ọha, bụru Chileke unu, mbụ onye ono, dufutaru unu l’alị Íjiputu, l’alị ẹka ono, unu shi bụru ohu.

7“ ‘T’ọ bọ dụkwa iwhe ọdo, unu l’a-bajẹru ẹja, gbahaa mụbe Chileke kpụ.

8“ ‘Unu be emetakwaru onwunu ntẹkpe, e meru ọ dụ g’ọo iwhe nọ l’imigwe, m’ọ bụ iwhe nọ lẹ mgboko, m’ọbu iwhe nọ lẹ mini ime-alị. 9Unu ba abajẹkwaru whẹ ẹja m’ọ bụ jeeru whẹ ozhi. O noo nkele mụbe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ekoje okoowhoo. Mu l’ahụ̀je ndu kpọru mu ashị àhụ̀hù iwhe-dụ-ẹji, whẹ meru mu; kwobe iya hụ̀a ụnwu whẹ mẹe ụnwu nwanwa whẹ mẹe ụnwu nwanwa-nwanwa whẹ àhụ̀hù. 10Ọle iwhe bụ ndu yeru mu obu, eme iwhe iwu mu kfuru bẹ mu l’emeje tẹ n-yemobu mu bụru o-je-lẹ-nwanwa l’ẹhu whẹ.

11“ ‘Unu be ekujekwa ẹwha mụbe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ụzo l’akfụaru nhamụnha. Nkele mụbe Onye-Nwe-Ọha ta abyakwa l’a-ha ndu l’ekuje ẹwha mu l’ụzo l’akfụaru nhamụnha tẹ mu ba anụ whẹ awhụ.

12“ ‘Unu nyatakwa mee mbọku Sabatụ, bụ mbọku ọtuta-ume t’ọ dụ nsọ, ẹgube ono Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tụru iya unu ọ bụru iwu. 13Ọo abalị ishii bẹ unu l’e-seje anya gude jekota ozhi unu. 14Ọle mbọku nke ẹsaa bụ mbọku ọtuta-ume nke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. Tọ bọ dụkwa ozhi, unu l’e-jeje mbọku ono. Unubẹdua l’ishi onwunu mẹe ụnwu unu mẹe ndu unu gbarụ ohu mẹe élwù unu mẹe ndu lwarụ alwa, bu lẹ mkpụkpu unu be ejejekwa ozhi mbọku ono, ọchikwa ume bẹ unu l’a-tụtaje mbọku ono. 15Unu nyatakwa l’unu shi bụru ohu l’alị Íjiputu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bya egude ike iya mẹe ọkpehu iya dufuta unu l’ẹka ono. O noo g’o gude Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’atụru iya unu l’iwu sụ t’unu tụtaje ume mbọku ọtuta-ume.

16“ ‘Unu kwabẹje nna unu lẹ ne unu ugvu, ẹgube ono Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tụru iya unu ọ bụru iwu. Ọo ya bụ, nke ọwhu ndzụ unu l’a-kpọliberu akpọliberu, iwhe adụru unu lẹ ree l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’abya unu anụnu.

17“ ‘Unu be egbujekwa ọchi.

18“ ‘Unu be erijekwa ogori.

19“ ‘Unu be ezhijekwa oshi.

20“ ‘Unu ba atukobejekwa madzụ ibe unu iwhe l’oomee.

21“ ‘Tẹ nyee madzụ ibe unu m’ọ bụ ụlo iya m’ọ bụ alị iya m’ọ bụ ohu, ọ gbatarụ agbata m’ọ bụ élwù iya, mbụ-zhia iwhe madzụ ibe unu nwe enwe ba adụkwa unu nke t’a sụ l’ọo unu nwe iya.’

22“Ọo okfu ono bẹ Onye-Nwe-Ọha kfuru unu l’eli ugvu nteke ono, unu dzukoberu. O shi l’ime ọku mẹe l’urwukpu yẹle ẹkpuroochi gude olu, l’ede edede kfuru yeru unu. Ọ tọ dụdu iwhe ọdo, o yekoberu iya. O dee ya ede l’eli okpekpu ẹwhuru labọ parụ nụ mu.”

Egvu guderu ndu Ízurẹlu l’ugvu Sáyinayi

(Awụ. 20:18-21)

23O be g’unu nụru olu-okfu ono g’o shi l’ime ẹkpuroochi ekfu eyeru unu, tẹmenu ọku l’adzụ l’eli ugvu ono, whẹ byakfuta mu mbụ ndu bụ ishi l’ikfu unu l’owhu mẹe ndu bụ ọgurenya unu 24bya asụ mu: “Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi bẹ goshiwaru anyi ọ-dụ-biribiri iya mẹe g’ọ habe shii. Tẹmenu anyi nụkwaawho olu-okfu iya g’o shi lẹ nhamụnha ọku ono ekfu. Ntanụ bẹ anyi whụru lẹ Chileke kfuru okfu yeru madzụ, madzụ ọbu nọdule-ẹ ndzụ. 25?Ndẹe g’anyi l’e-shi whụa ọnwu je adaba iya? Nkele eze ọku-a l’e-kegbushikwa anyi mẹ anyi kwaa nụgburu olu-okfu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi. 26O noo nkele ọ tọ dụdu madzụ mmaanụ, nụjewaru olu-okfu Chileke, nọ ndzụ, megee nọdu ndzụ, ẹgube-ẹ, anyi nụru iya g’o shi lẹ nhamụnha ọku ekfu eyeru anyi. 27Iwhe unu kfuru mu bụ tẹ mu jekubechia Onye-Nwe-Ọha ntse, je anụtakota iwhe lile Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-kfu. E -megee, mu ekfuru unu iwhe lile Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kfuru. L’unu l’a-ngabẹ-ẹ nchị mee ya eme.”

28Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha nụa okfu unu kfuru nteke ono, unu l’ekfu eyeru mu, Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Okfu, ndu a kfuru ghu bẹ mu nụkotawaru. Iwhe lile, whẹ kfuru dụkwa ree. 29Nggẹ l’ọo iwhe l’obu whẹ l’a-dụgburu ẹgube-ẹ, shi nno atsụ mu egvu, edobe iwhe lile, mu tụru l’iwu mẹ iwhe adụru whẹ lẹ ree, dụru ụnwu whẹ jeye lẹ gbururu. 30Tụgbua je asụ whẹ tẹ whẹ lawhukota azụ l’ụlo-ẹkwa ebubu whẹ. 31Ọle, tẹ gụbedua nọkube mu l’ẹka-a nke ọwhu mu l’a-karu ghu iwhe lile, mu sụru t’e meje mẹe iwhe mu tọru ọkpa iya mẹe nsọ, mu doberu t’e tsoje, bụ iwhe l’ii-zhi whẹ nke ọwhu whẹ l’a-nọ eme iya l’alị ono, mu l’eme tẹ mu nụ whẹ t’ọ bụru nkewhe.”

32Ọo ya bụ, unu dokwaa ẹnya ndo, meje iya gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu sụru t’unu mee ya. Unu ba ahakwa iya, melahaa iwhe ọdo. 33Unu tụkokwa ụzo ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu sụru t’unu shi ono shije, nke ọwhu unu l’a-nọdu ndzụ, iwhe adụru unu lẹ ree, tẹmenu ndzụ unu etsee ogologo l’alị ono, l’a-bụru nke unu ono.

6

Iwhe e kwoberu tụa iwu

1Ọ waa bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha tụru l’iwu yẹle iwhe ọ tọru ọkpa iya mẹe nsọ, o doberu t’e tsoje bụ iya bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu sụru tẹ mu zhia unu t’unu meje l’alị ono, unu l’eme t’unu daa ẹnyimu Jọ́danu, je anata, t’ọ bụru nke unu ono, 2nke ọwhu unu l’a-nọ atsụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu egvu, mbụ unubẹdua l’onwunu mẹe ụnwu unu mẹe ụnwu nwanwa unu whẹ, eme iwhe ọ tọru ọkpa iya mẹe iwhe ọ tụru l’iwu bụ iya bụ iwhe mu l’ekfuru unu t’unu meje jeye gẹ unu l’a-nọ-beru nke ọwhu ndzụ unu l’a-kpọliberu. 3Unubẹ ndu Ízurẹlu, unu nụkwaa ya. Unu edokwaa ẹnya ndo mee ya eme, nke ọwhu l’ọo-dụru unu lẹ ree, unu asaa ọsa ka l’igwe l’alị ono, mini-ẹra eswi yẹle mmanụ-ẹnwu jiru ejiji, bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke nke nna unu whẹ kweru unu ụkwa iya.

4Unubẹ ndu Ízurẹlu, unu nụa ya, lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi bẹ bụ iya bụ Onye-Nwe-Ọha lanụ, dụ nụ kpụ. 5Unu ye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu unu g’ọ ha. Unu gude obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọ ha mẹe ike unu g’ọ ha ye iya obu ono. 6T’okfu-a, mu l’ekfuru unu ntanụ-a bukwaru unu eburu l’obu. 7Unu zhije iya ụnwegirima unu ọkpobe ezhizhi. Unu bọje iya l’ụja nteke unu nọdu anọdu l’ụlo unu mẹe nteke unu l’eje l’echi-ụzo mẹe nteke unu zẹe azẹe mẹe nteke unu kfụru akfụru. 8Unu gbarụ iya l’ẹka t’ọ bụru iwhe-ọhubama, unu ekebeje iya ekebe l’egedege-iwhu nke ọwhu unu l’a-nyatajẹ iya. 9Unu dee ya ede l’ọkpa mgbo ụlo unu mẹe l’ọnu-abata mkpụkpu unu.

10Nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu dubataleruwho unu l’alị ono, o riburu nna unu oche whẹ, bụ Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu lẹ nte lẹ ya l’a-nụ unu yẹle oke mkpụkpu mẹe ẹguru mkpụkpu mkpụkpu ono, l’ẹte abụa unu tụru iya l’onwunu; 11nụkwawho unu ụlo, ẹguru iwhe jiru eji, l’ẹte abụa unu kwarụ iya ye iya, nụ unu okpuru, a tụru atụ, l’ẹte abụa unu tụru mẹe mgbabu vayịnu yẹle oshi ólivu, l’ẹte abụa unu yeru, mbụ nteke ono, unu l’a-nọ eri g’ẹhu ha unu ono; 12unu kwabẹkwa ẹnya t’unu ba anyazọ Onye-Nwe-Ọha, onye ono, bụ iya dufutaru unu l’alị Íjiputu, bụ ẹka unu shi bụru ohu. 13Unu tsụje Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu egvu; ọo ya kpụ bẹ unu l’a-bajẹru ẹja bya abụru ẹwha iya bẹ unu l’e-gudeje gụa ẹnwa. 14Unu be etsokwa agwa ọdo, mbụ agwa ndu ono, buwheru unu mgburumgburu. 15Lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ono, unu l’iya nọ bụkwa Chileke, l’eko okoowhoo. Unu -mee nno bẹ ẹhu-eghughu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ono l’a-wụ-kputakwa unu, mee unu t’unu tọhu lẹ mgboko-o.

16Unu be ejekwa ọdata Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, ẹgube ono, unu dataru iya lẹ Masa. 17Iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tụru l’iwu mẹe iwhe ọ sụru t’e meje yẹle iwhe ọ tọru ọkpa iya, bụ iwhe ọ sụru t’unu meje; t’unu dobejekwa iya dobeshia ya ike. 18Unu mejee iwhe kfụru nhamụnha yẹle iwhe dụ ree l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, nke ọwhu l’ọo-dụru unu lẹ ree mẹe nke ọwhu unu l’a-bahụ je anata ẹguru alị ono, Onye-Nwe-Ọha riburu lẹ nte lẹ ya l’a-nụ nna unu oche whẹ, 19chịshikota ndu ọhogu unu whẹ l’iwhu unu bụ iya bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha kweru ụkwa iya.

20Lẹ mgbe l’iwhu nteke ụnwu unu l’a-jị unu sụ: “?Ọo gụnu b’ọ fụtaru mbụ iwu ono yẹle iwhe ono, a tọru ọkpa iya ono mẹe nsọ ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi doberu t’anyi tsoje?” 21Iwhe unu l’e-kfuru ụnwu unu ono bụ ọwaa: “Anyi shi bụru ohu Fero l’alị Íjiputu, Onye-Nwe-Ọha gude ọkpehu iya dufuta anyi l’alị Íjiputu ono. 22Anyi gude ẹnya anyi whụa iwhe-awhụrulenya mẹe oke iwhe dụ biribiri, harụ kpaa kpaa, Onye-Nwe-Ọha meru kpua alị Íjiputu yẹle Fero mẹe ndu alị iya l’owhu. 23O dufuta anyi l’ẹka ono, nke ọwhu l’oo-dubata anyi l’alị ono, o riburu nna anyi oche whẹ lẹ nte lẹ ya l’a-nụ whẹ. 24Onye-Nwe-Ọha bụru iya bẹ sụru t’anyi mekotaje iwhe ono, ọ tọru ọkpa iya ono, t’unu tsụje Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi egvu, nke ọwhu l’ọo-dụru anyi lẹ ree ntekenteke mẹe nke ọwhu l’oo-dobe anyi ndzụ, ẹgube ọ dụ ntanụ-a. 25Ọo-bụru anyi ọdu chịriri mẹ anyi doo ẹnya ndo emekota iwhe lile Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi tụru l’iwu, ẹgube ono, ọ sụru t’anyi meje iya.”

7

Ndibe Onye-Nwe-Ọha

(Awụ. 34:11-16)

1Nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu dubataleruwho unu l’alị ono, unu l’eje anata t’ọ bụru nkunu ono, bya achịfukwaruwho unu igweligwe mba, mbụ ndu Hetu mẹe ndu Girigashu mẹe ndu Amọru mẹe ndu Kenanu mẹe ndu Pẹ́rezu mẹe ndu Hevu mẹkwawho ndu Jebusu bụ iya bụ mba ẹsaa ono, kagee unu shii, kagekwaawhọ unu ọkpehu; 2nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu -meleruwhọ tẹ whẹ lwakọta unu l’ẹka, t’unu gbushigekwaa whẹ. Unu gbugbushikota whẹ kpamụ kpamụ shi nno woru whẹ nụ Chileke. T’unu lẹ whẹ ba agbakwa ndzụ, unu eje awhụru whẹ imiko. 3T’unu ba alụgbakwaru nwanyị. Be ekutakwa nwa ghu nwanyị kee nwa whẹ nwoke, gụ eje alụtakwa nwa whẹ nwanyị dee nwa ghu nwoke. 4Nkele whẹ l’e-mekwa nwa ghu nwoke, ya aha mu etsotso wata ọbaru agwa ọdo ẹja. Nteke ono ẹhu-eghughu Onye-Nwe-Ọha anmaa ghu swọkiswoki, mee t’ị tọhu l’ugbo lanụ. 5Iwhe unu l’e-mechia whẹ bụ ọwa: Unu nwutsushikota ẹnya agwa whẹ, unu egwee ẹwhuru, whẹ doberu nsọ ryaaryaa, gbukwoshia itso Ashera whẹ; kpọkota ntẹkpe whẹ ọku. 6Nkele unu bụ mba, dụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nsọ. Mbụ lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ họtawaru unu dobe iche t’unu bụru nkiya. O dobewaru unu t’unu kakọta iwhe bụ ndu mgboko l’owhu.

7Iwhe Onye-Nwe-Ọha kwoberu dobe n-yemobu iya l’ẹka unu nọ họta unu ta abụkwa l’unu ka ndu ọdo l’igwe, ọ gbechia bụru unu kagee ba aba nwishi l’ẹka ndiwhe l’owhu nọ. 8Ọo lẹ Onye-Nwe-Ọha yeru unu obu, eme t’iya mee iwhe o riburu nna unu whẹ lẹ nte l’iya l’e-me bẹ meru g’o gude Onye-Nwe-Ọha gude ọkpehu dufuta unu, bya agbafụta unu l’ẹka ono, unu shi bụru ohu, mbụ l’ẹka Fero, bụ eze ndu Íjiputu. 9Ọo ya bụ t’unu makwarụ lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bụkwa Chileke b’ọ bụ; mbụ l’ọ bụ Chileke bụ o-me-g’o-kfuru, bụru Chileke, l’edobeje ọgbandzu, l’oogoshije lẹ n-yemobu iya ta agvụdu agvụ l’ẹhu ụnukurunu ọgbo, yeru iya obu, eme iwhe ọ sụru t’e meje. 10Ọle ndu kpọru iya ashị bẹ l’ọohuje àhụ̀hù, mee whẹ, whẹ abụru kpurupyata. Ọ tọ kpọjedu ụkfu ya ahụ̀a ndu kpọru iya ashị àhụ̀hù. 11Ọo ya bụ, unu sakwaa ẹnya lẹ mini meje iwhe Onye-Nwe-Ọha tụru l’iwu mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya mẹe nsọ, o doberu t’e tsoje, bụ iwhe mu l’atụru unu ntanụ-a.

Ọnu-ọma, dụ l’ome iwhe a sụru t’e meje

(Dit. 28:1-14)

12Ọ -bụru l’unu ngabẹru nchị l’iwu-a, unu dobe iya eme iya eme, bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-dobekwa ọgbandzu iya, tẹmenu n-yemobu iya ta agvụ agvụ l’ẹhu unu, bụ iwhe o riburu ndụ-ichee unu whẹ lẹ nte l’oo-me. 13Oo-ye unu obu, gọru ọnu-ọma nụ unu; bya emee t’unu kabaa l’igwe. Ụnwu unu bẹ l’ọo-gọkwaruwho ọnu-ọma nụ mẹe iwhe unu meberu l’alị, mbụ witi lẹ balị unu mẹe mmẹe unu mẹe mmanụ unu, bya emee t’eswi unu yẹle atụru unu mẹe eghu unu zụje azụzu l’alị ono, o riburu nna unu oche whẹ lẹ nte lẹ ya l’a-nụ unu. 14Ọnu-ọma, l’aa-gọru nụ unu l’a-kangokota nke ndu ọdo. Nwoke, l’adụa l’iwhe; m’ọbu nwanyị, l’ẹte atsụ ime ta abyadụ l’a-dụ l’ẹka unu nọ mẹe l’ẹka iwhe-edobe unu nọ. 15Onye-Nwe-Ọha l’a-tụko iwhe bụ ẹhu-ba-dụ-mma wofukota unu l’ẹhu, ọ tọ dụdu ejo o-me-l’ẹhu ndu Íjiputu ono, unu marụ, ọ bya l’ekwe t’o mee unu. Ndu l’oo-wokfuta iya bụ ndu kpọru unu ashị. 16Unu tụkokwa mba gẹ mba ha ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-ye unu l’ẹka gbushia. Unu ba awhụkwaru whẹ imiko. Unu ba abakwarụ agwa whẹ ẹja, ọdua bẹ unu l’a-nmakwa l’ọnya.

17Ike kwe unu ekfu l’ime obu unu sụ: “Mba gẹ mba ha-a kakwa anyi l’ọtu. ?Anyi l’e-me agha nafụ whẹ alị whẹ?” 18Ọle-a, unu ba atsụkwa whẹ egvu. Unu nyatakwa iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru Fero yẹle ndu Íjiputu l’owhu. 19Oke iwhe adata bẹ unu gude ẹnya unu whụkota mẹe iwhe-awhụrulenya mẹe iwhe dụ biribiri mẹkwawho gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gude ike iya yẹle ọkpehu iya dufuta unu. O nokwa gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-me ndu lile ono, unu l’a-tsụ egvu. 20Ọdokwa bụ lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-ye evu t’ọ bya l’echilabọ whẹ bya agbagbushia whẹ jeye nteke l’ọo-gbagbushikota ndu ono, nahụru unu je edomia onwowhe.

21T’ẹhu ba anmakwa unu anma l’ẹka whẹ nọ, o noo nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nọkwa l’echilabọ unu, mbụ Chileke ono, parụ ẹka dụ egvu. 22Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-gubezhiawho nwẹhu chịshia mba gẹ mba ha ono l’iwhu unu. Unu ta adụkwa ike egbushikota whẹ l’ugbo lanụ, ọdua bẹ ejo anụ-ẹgbudu l’a-zụshikwa ụnwu bya abụru ọgu dụru unu. 23Ọle Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-me tẹ whẹ lwa unu l’ẹka, ụtsuruku atsụa l’echilabọ whẹ jeye whẹ abụkotaru kpurupyata. 24Ndu eze whẹ bẹ l’oo-me tẹ whẹ lwakọta unu l’ẹka, unu emee t’ẹwha whẹ chihu echihu lẹ mkpula igweli-a. Ọ tọ dụdu onye ha nke akwachi unu ụzo jeye nteke unu l’e-gbushikota whẹ. 25Agwa whẹ, bụ ntẹkpe, a pyịru apyị bẹ unu l’a-kpọkota ọku. Tẹ mkpọla-ọcha; m’ọbu mkpọla-ododo, a rwụru lẹ ntẹkpe ono ba agụjekwa unu agụgu owhu. Unu be ewotajekwa iya woru, ọdua bẹ l’ọo-bụkwaru ọnya nmata unu, o noo nkele ọ bụ akpamara l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. 26Unu be ewobatajekwa ejo akpamara ono l’ụlo unu; a nọnyakwa nụ unu bụru ndu a tụru ọnu g’ọ bụ. Iwhe unu l’e-mejechia bụ t’unu kpọjeru iya tuu, sọje iya oyi nkele ọo iwhe a tụru ọnu b’ọ bụ.

8

Obu-imiko Onye-Nwe-Ọha l’echi-ẹgu

1Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya meje iwhe ono, mu tụru unu l’iwu ntanụ nke ọwhu unu l’a-nọdu ndzụ zụ̀a azụ̀zù ka l’igwe, unu abahụ je anata alị ono, Onye-Nwe-Ọha kweru ụkwa ribua ya lẹ nte sụ lẹ ya l’a-nụ nna unu whẹ. 2Unu nyatakwa gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gude dua unu ụkporo awha ugbo labọ l’ogologo echi-ẹgu, shi nno gọ-zeta unu, bya adata unu tẹ ya marụ iwhe dụ unu l’obu, mbụ tẹ ya marụ, ?unu l’e-meje-e iwhe ono, ọ tụru l’iwu t’unu te emedu iya? 3Ọ gọ-zetaru unu mee t’ẹgu gụa unu, bya anụ unu nri ono, bụ mana, bụ ọga nri unu l’ẹte amahaa, nna unu oche whẹ ta amahawa iya. Iwhe o kwoberu mee ya nno bụ t’unu marụ l’ọ tọ bụdu nri kpụ bẹ madzụ l’egudeje nọdu ndzụ. L’iwhe, madzụ gude nọdu ndzụ bụ iwhe bụ-zhia okfu, shi Onye-Nwe-Ọha l’ọnu. 4L’ime ụkporo awha labọ ono bẹ uwe unu ta akahụdu akahụ, ọkpa ta abya unu ẹrwa. 5Iwhe unu l’e-gude iwhe ono nwụta bụ l’ọo gẹ madzụ l’ahụ̀je nwa iya àhụ̀hù bụ gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ahụ̀je unu.

6O noo g’o gude unu je l’edobe iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tụru l’iwu etso ụzo iya, atsụ iya egvu. 7O noo nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’edu unu ala l’ẹguru alị, mbụ alị, ọnu-iyi dụ iya nụ l’anọje asọ gborogboro, bụru alị, ishi ngele l’eshije lẹ nsụda mẹe l’ugvu anwụshi mini l’ime alị. 8Alị ọbu bụkwawho alị witi mẹe balị l’emeje ree; bụru alị vayịnu mẹe figu mẹe oshi itorokuma jiru eji, bụkwaruwho alị, oshi ólivu mẹe mmanụ-ẹnwu dụ shii. 9Ọo alị, unu l’e-rije nri, ụko iya ta adụdu unu. Ọ tọ dụ-zhidua iwhe ụko iya l’a-dụ unu l’alị ọbu m’ọo nnanụ. Alị, ẹwhuru, dụ iya nụ bụkota mkpụrumkpu-igwe, tẹmenu ugvu ugvu, dụ-gee ya nụ bụru ẹka l’eegvutaje ope.

10Iwhe ẹhu unu chọru bẹ unu l’a-nọ eri eriji ẹwho, unu etukwawho Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ẹwha ẹguru alị ono, ọ nụru unu.

Unu be ekukwa onwunu eku nyazọo Onye-Nwe-Ọha

11Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’unu ba anyazọ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, mbụ t’unu ba ahajẹ ome iwhe ọ sụru t’e meje yẹle nsọ, o doberu t’e tsoje mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya bụ iya bụ iwhe ono, mu l’atụru unu l’iwu ntanụ-a. 12Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’ọ bọ bụ, unu -ridelewho iwhe ẹhu unu chọru, tụshia ụlo, dụ ugvu l’ẹnya buru l’ime iya, 13mbụ t’ọ bọ bụ eswi unu yẹle atụru unu mẹe eghu unu watalẹwho azụshi, mkpọla-ọcha unu mẹe mkpọla-ododo unu mẹwaro iwhe lile, unu nweru halẹwho shii, 14unu anyalahaa ǹdụ́ kiti kiti nyazọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, onye ono, bụ iya dufutaru unu l’alị Íjiputu l’ẹka ono, unu shi bụru ohu ono. 15Mbụ onye ono, duru unu ghakọta oke echi-ẹgu, l’eye egvu, bụ ẹka ejo-agwọ mẹe akpị bukota; tẹmenu alị iya kpọkota nkụ, mini ta adụ iya, ọ bụru l’ẹwhuru, kpọru gbengu b’o shi kee unu mini. 16Ọo ya bẹ nọdu l’echi-ẹgu nụ unu nri ono, bụ mana, bụ ọga nri, nna unu oche whẹ l’ẹte amaa. Ọ bụru nnta gẹ l’eeshi t’ọ gọ-zeta unu, data unu adata nke ọwhu l’ọo-dụru unu ree l’ikpazụ. 17Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya ba asụ l’ẹku, unu kpatarụ bụ ike ẹka unu mẹe ọkpehu unu bẹ unu gude kpata iya. 18Unu nyatajẹkwa Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, l’ọ kwa iya bẹ nụru unu ike, unu gude akpata ẹku, shi nno eme t’ọgbandzu iya keru g’o keru ntanụ, mbụ ono, o riru nna unu oche whẹ nte iya.

19Ọ -bụru l’unu menyazhia emenya nyazọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, wata otso agwa ọdo, ejeru iya ozhi; abarụ iya ẹja, bẹ ama, mu l’agbarụ unu ntanụ bụ l’ọ tọ dụdu iwhe l’e-me t’unu ba alakọta l’iyi m’ọo nnanụ. 20Ọo gẹ mba gẹ mba ha ono, Onye-Nwe-Ọha nọ l’iwhu unu mebyishia dụ bụ g’unubẹdua l’a-lakọta l’iyi nkele unu te emedu iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kfuru.

9

Ọ tọ bụkwa lẹ ndu Ízurẹlu dụnuka Chịriri

1Unu ngabẹ nchị unubẹ Ízurẹlu. Ntanụ bẹ unu l’eme t’unu je adaa ẹnyimu Jọ́danu je anata mba gẹ mba ha ono, kagee unu shii, kagee unu ọkpehu yẹle oke mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, a tụ-wheru mgbodo mgburumgburu o je asụ-kfuru l’igweli. 2Ndu unu l’ejekfu bụ ndu parụ ẹka mẹe ndu bụ-gee kpashoroko, mbụ ndu Anaku, bụ ndu unu marụ, tẹmenu unu l’anụjehawa ẹtu ono, l’aanmajẹ sụ: “?Ọo onye sụru gẹ l’ọo-kpọ ụnwu Anaku iwhu?” 3Ọle iwhe unu l’a-marụ ntanụ bụ l’ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ bụ onye l’e-vutaru unu ụzo je eke whẹ whuruwhuru g’ọo ọku, l’enwu enwu. Ọo-lwụ-gbu whẹ l’iwhu unu nke ọwhu unu l’a-chịfu whẹ, mee tẹ whẹ bụru kpurupyata ẹgwegwa, ẹgube ono Onye-Nwe-Ọha kweru unu ụkwa l’ọo-dụ.

4Nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu chịfu-geeru whẹ l’iwhu unu, unu ba arịnuwho l’ime obu unu sụ: “Ọo l’unu dụ chịriri bẹ meru iwhe Onye-Nwe-Ọha dubataru unu t’unu bya eworu alị-a.” Ọchikwa ejo-ememe, mba gẹ mba ha ono l’emegbabe meru iwhe Onye-Nwe-Ọha chịfuru whẹ l’iwhu unu. 5Ọ tọ bụkwa nke chịriri, unu dụ, ọdua l’ọo nke obu gụru unu iwhoro meru iwhe unu l’eje ọnata alị whẹ ono t’ọ bụru nke unu. Ọ kwa ejo-ememe, mba gẹ mba ha ono l’emegbabe meru g’o gude Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’achịfu whẹ l’iwhu unu, tẹmenu ọ bụkwaruwho gẹ l’ee-me t’o ree mbụ okfu ono, o kfuru ribuaru iya nna unu oche whẹ, bụ Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu lẹ nte. 6Oo ya bụ, t’o dokwaa unu ẹnya lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ta abụkwa l’ọo l’unu dụ chịriri b’o kwoberu anụ unu ẹguru alị-a t’ọ bụru nkunu nkele a bya l’ẹka unubẹdua nọ bẹ unu bụ ndu kpọkponyi.

Nweswi, a kpụru lẹ mkpọla-ododo

7Unu nyatakwa iwhe-e ya, unu ba anyazọkwa g’unu gude kpatsua Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu oke ẹhu-eghughu l’echi-ẹgu. Eshi mbọku, unu fụtaru l’alị Íjiputu jeye nteke unu rwuru ẹka-a bẹ unu shi kwefutaru Onye-Nwe-Ọha ike. 8L’ugvu Horẹbu bẹ unu kpatsukwaruwho Onye-Nwe-Ọha oke ẹhu-eghughu, ẹhu ghutabe Onye-Nwe-Ọha eghu nke ọwhu ọ jịkoberu tẹ ya mebyishia unu. 9Nteke mu nyihuru ugvu ono tẹ mu je anata okpekpu ẹwhuru, mbụ ẹwhuru ono, e deru ọgbandzu ono, unu lẹ Onye-Nwe-Ọha gbarụ, bẹ mu nọru ụkporo abalị ugbo labọ l’eli ugvu ono eswe l’ẹnyashi, mu te eri nri, mu ta angụ mini. 10Onye-Nwe-Ọha nụ mu okpekpu ẹwhuru labọ ono, bụ Chileke l’onwiya gude ẹka iya dee ya iwhe. Iwhe o deru l’ẹwhuru labọ ono bụkotaru iwhe ono, Onye-Nwe-Ọha kfuru yeru unu l’eli ugvu, mbụ okfu ono, o shi lẹ nhamụnha echilabọ ọku kfuru yeru unu mbọku ono, unu dzukoberu l’ẹka ono.

11Ụkporo abalị labọ, eswe l’ẹnyashi ono gvụlewho, Onye-Nwe-Ọha woru okpekpu ẹwhuru labọ ono nụ mu, mbụ ẹwhuru ono, e deru ọgbandzu ono. 12Nteke ono Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Gbalihu, shi l’ẹka-a nyize ẹgwegwa, lẹ ndibe ghu ono, i dufutaru l’alị Íjiputu bẹ rwụakwaru alị kpaa ntụ l’ẹnya. Whẹ mekebekwaru ẹgwegwa gbakụta azụ l’ụzo ono, mu sụru whẹ tẹ whẹ shije, bya akpụtawaru onwowhe ntẹkpe.”

13Onye-Nwe-Ọha byakwawhọ bya asụ mu: “Mu whụwaru ndu-a marụ lẹ whẹ bụnuka kpọkponyi! 14Parụ mu haa tẹ mu laa whẹ l’iyi; huchafu ẹwha whẹ lẹ mkpula igweli. Mu emee ghu g’ị bụru mba, ka whẹ ọkpehu, ka whẹ l’igwe.”

15Ọo ya bụ, mu dakọbe shi l’eli ugvu ono, ọku l’enwu whowhowho ono nyizeta. Mu parụ okpekpu ẹwhuru labọ ono, e deru ọgbandzu ono l’ẹka labọ. 16Mu lee ẹnya whụ l’unu meswewaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, mbụ l’unu kpụtawaru onwunu ntẹkpe, e meru ọ dụ g’ọo nweswi, bya emekebe ẹgwegwa gbẹeru ụzo ono, Onye-Nwe-Ọha sụru unu t’unu shije ono azụ. 17Tọ dụ iya bụ, mu palia ẹwhuru labọ ono, mu pa l’ẹka labọ byia l’alị gbaa, tụjashia ya l’atatiwhu unu.

18Mu daa kpube iwhu l’alị l’iwhu Onye-Nwe-Ọha ẹgube mu dahawaru, mu nọo ụkporo abalị ugbo labọ eswe l’ẹnyashi, mu te eri nri, mu ta angụ mini, ọ bụru iwhe-dụ-ẹji, unu meru bẹ kparụ iya nụ, mbụ ejo-iwhe ono, unu megbaberu l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, shi nno kpatsua ya ẹhu-eghughu. 19Iwe l’ọnuma dụ Onye-Nwe-Ọha bẹ meru egvu tsụlahaa mu nkele ẹhu ghutaberu iya eghu nke ọwhu ọ jịkoberu tẹ ya mebyishia unu. Ọle nteke ono bẹ Onye-Nwe-Ọha ngabẹru mu nchị l’ekfukfu, mu kfuru nụ iya. 20Onye-Nwe-Ọha bẹ ẹhu ghuru eghu l’ẹka Érọnu nọ ghutabe iya nke ọwhu ọ jịkoberu tẹ ya mebyia ya. Mu kfukwaruwho nụ iya l’iswi ẹhu Érọnu nteke ono. 21Mu bya eworu iwhe ono, unu gude mee iwhe-dụ-ẹji ono bụ iya bụ nweswi ono, unu kpụru kpọo ọku, bya avụa ya ryaaryaa, gwee ya ọ dụ g’ọo ntụ. Mu kpota ntụ iya ono wụru ye lẹ ngele, shi l’ugvu ono asọfuta.

22Unu kpatsukwaruwho Onye-Nwe-Ọha ẹhu-eghughu lẹ Tabera mẹe lẹ Masa mẹkwawho lẹ Kiburotu Hatava.

23O be gẹ Onye-Nwe-Ọha zhiru unu t’unu shi lẹ Kádẹshi Baneya jeshia je anata alị ono, ọ nụru unu, unu kwefu ike jịka ome iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu sụru t’unu mee. Unu jịka okweta nke iya, jịka ọngabe nchị l’olu iya. 24Nkeshi mu marụ unu bẹ unu shi kwefutaru Onye-Nwe-Ọha ike.

25Mu darụ kpube iwhu l’alị l’iwhu Onye-Nwe-Ọha ụkporo abalị ugbo labọ eswe l’ẹnyashi nkele Onye-Nwe-Ọha sụru lẹ ya l’e-mebyishi unu. 26Mu kfuru nụ Onye-Nwe-Ọha sụ: “Gụbe Nnajị-Ọha, bụ Onye-Nwe-Ọha, byiko be emebyishinu ndu nkeghu, mbụ oke-iwhe ghu ono, i gude eze ike ghu gbafụta, bya egude ọkpehu ghu dufuta whẹ l’alị Íjiputu. 27Nyatanụ ndu ozhi ghu, bụ Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu. Be eleshinu ẹnya gẹ ndu-a bụ-be kpọkponyi mẹe gẹ whẹ l’emebe ejo-ememe mẹe iwhe-dụ-ẹji. 28Ọdua bẹ ndu ono, i dufutaru anyi l’alị whẹ l’a-sụkwa l’ọo ike bẹ Onye-Nwe-Ọha l’adụhedua durwua anyi alị ono, o kweru anyi ụkwa iya ono, ọdo bụ l’ọo ashị b’ọ kpọru anyi, l’ọo ya meru iwhe o dutaru anyi bya egbushia l’echi-ẹgu. 29Ọle anyi bụ ndu nkeghu, bụru oke-iwhe ghu, i gude eze ike ghu mẹe ọkpehu ghu dufuta.”

10

Okpekpu ẹwhuru nke ẹbo

(Awụ. 34:1-10)

1Nteke ono bẹ Onye-Nwe-Ọha sụru mu: “Wata okpekpu ẹwhuru labọ g’ọo nke mbụ whọ gude nyikfuta mu l’eli ugvu. Gudekwawho oshi meta igbe. 2Ọo iwhe e shi dee l’okpekpu ẹwhuru nke mbụ whọ, ị tụjashiru bẹ mu l’e-de l’okpekpu ẹwhuru ono. Gụ achịru whẹ labọ ye l’ime igbe ono.”

3O noo ya, mu gude oshi akeshiya meta igbe ono, bya awata okpekpu ẹwhuru labọ ono ọ dụ g’ọo nke mbụ whọ. Mu gude okpekpu ẹwhuru labọ ono l’ẹka nyihu eli ugvu ono. 4Onye-Nwe-Ọha bya eworu iwhe o deru lẹ nke mbụ whọ dee l’okpekpu ẹwhuru ono bụ iya bụ iwu iri ono, ọ tụru unu l’eli ugvu nteke ono, o shi l’ime ọku kfua okfu mbọku ono, unu dzukoberu, bya eworu iya nụ mu. 5Mu dakọbe shi l’eli ugvu ono nyizeta, woru okpekpu ẹwhuru ono ye l’ime igbe ono, mu meru; bụ iya bụ gẹ Onye-Nwe-Ọha tụru mu iwu tẹ mu mee ya. Okpekpu ẹwhuru ono nọkwaa l’ime igbe ono ntaa.

6Ndu Ízurẹlu bẹ shi lẹ wẹlu ụnwu Jakanu jerwua Mosera. Ọ bụru l’ẹka ono bẹ Érọnu nwụhuru, e lia ya l’ẹka onokwawho. Nwa iya nwoke, bụ Eliyéza nọ-chia ẹnya iya bụru onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke. 7Whẹ shi l’ẹka ono jeshia Gudugoda. Whẹ shi lẹ Gudugoda ọ bụru whẹ oje Jotubata. Alị ono bụ ẹka ngele jiru eji. 8Ọo nteke ono bẹ Onye-Nwe-Ọha họtaru ikfu Lívayi dobe iche, tẹ whẹ pajẹ igbe-ọgbandzu yẹbe Onye-Nwe-Ọha mẹe tẹ whẹ kfụjeru l’iwhu yẹbe Onye-Nwe-Ọha ejeru iya ozhi yẹle tẹ whẹ gudeje ẹwha iya gọo ọnu-ọma. Ọ bụru nno bẹ whẹ l’eme iya byeye ntanụ. 9O noo iwhe meru g’o gude ẹpa Lívayi te enwe oke-iwhe l’ẹka ụnwunna whẹ ndu ọwhua nọ. Ọo Onye-Nwe-Ọha bụ oke-iwhe whẹ nweru bụ iya bụ gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kfuru whẹ iya.

10Mu nọru ụkporo abalị ugbo labọ eswe l’ẹnyashi l’eli ugvu ono, gẹ mu nọru iya lẹ nke mbụ. Onye-Nwe-Ọha ngabẹkwaru mu whọ nchị g’ọ ngabẹru mu iya l’ọgiya ọwhu. Tọ bụhe uche Onye-Nwe-Ọha tẹ ya mebyishia unu. 11Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Gbalihu je adụru ndu Ízurẹlu l’ishi ije whẹ nke ọwhu whẹ l’e-je anata alị ono, mu riburu lẹ nte lẹ mu l’a-nụ nna whẹ oche.”

Tsụje Onye-Nwe-Ọha egvu

12A bya ntaa, unubẹ Ízurẹlu, ?ọo gụnu ọdo bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ele ẹnya iya l’ẹka unu, l’ẹte abụa t’unu tsụje Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu egvu, etso ụzo iya g’ọ ha, unu eye iya obu, gude obu unu g’ọ ha yẹle ndzụ unu g’ọ ha ejeru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ozhi, 13yẹle t’unu meje iwhe lile Onye-Nwe-Ọha sụru t’e meje mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya, bụ ọwhu mu l’ekfuru unu ntanụ-a, nke ọwhu l’ọo-dụru unu lẹ ree.

14Unu lekwa, ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ nwe imigwe yẹle imigwe ọwhu, kakọta imigwe. Mgboko yẹle iwhe lile, dụ iya nụ bụkotakwawho nkiya. 15Ọle Onye-Nwe-Ọha wotaleru-a obu iya dobe l’ẹka nna unu oche whẹ nọ, yetabe whẹ obu nke ọwhu ọ harụ ndu mba gẹ mba ha ọdo, họta ẹpa nkewhe bụ iya bụ unubẹdua, ẹgube ọ dụ ntanụ. 16Unu bua obu unu ugvu, bufu ejo-ememe, kpọ-chiru obu unu g’ọo akpapyị, t’unu ba abụhe ekfu-ba-anụ. 17Nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bụkwa Chileke, kakọta iwhe lile, bụ agwa shii, bụru Onye-nwe-ọha, kakọta iwhe lile, bụ ndụ-nwe-ọha shii. Ọ bụ Chileke, parụ ẹka dụ biribiri, dụ egvu l’ẹnya, onye l’adụa onye l’ooleje ẹnya l’iwhu, to ri n-wọlazu. 18Ọo yẹbedua l’ahajẹru ndu nna whẹ l’anọhee yẹle ụnwu-mbunu enge. Ndu bụ nlwamụnlwa bẹ l’ooyeje obu, azụ whẹ lẹ nri yẹle iwhe oye l’ẹhu. 19Ọo ya bụ, t’unu yejekwa ndu lwarụ alwa obu, o noo nkele unubẹdua shikwawhọ bụru ndu lwarụ alwa l’alị Íjiputu. 20Unu tsụje Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu egvu, bajẹru iya ẹja. Unu chịru ẹka kwẹe ya, ya abụru ẹwha iya bẹ unu l’e-gudeje agụ ẹnwa. 21Ọo yẹbedua bẹ unu l’a-nọje aja ajaja. Ọo ya bụ Chileke unu, onye meru unu eze iwhe dụ egvu-a, bụ ọwhu unu gude ẹnya unu whụa. 22Ndụ-ichee unu whẹ bẹ dụ ụkporo ẹto l’ụmadzu iri nteke whẹ larụ Íjiputu, ntaa bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu mewaru unu, unu ha l’igwe g’ọo kpokponde, dụ l’igweli.

11

Yee Onye-Nwe-Ọha obu, nụjeru iya okfu

1Ọo ya bụ, unu yee Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu, meje iwhe ọ tụberu t’e meje mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya mẹe nsọ, o doberu t’e tsoje mẹe iwu iya ntekenteke. 2Unu makwarụ ọwaa ntanụ, lẹ ndu mu l’ekfuru ta abụkwa ụnwu unu, nkele whẹ ta amadụ nke àhụ̀hù ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu hụ̀rù unu mẹe ọ-dụ-biribiri iya yẹle ike mẹe ọkpehu iya, whẹ te egudeje ẹnya whẹ whụ iya. 3Whẹ ta awhụje iwhe-ọhubama iya yẹle iwhe o megbaberu l’alị Íjiputu, mbụ iwhe o megbaberu Fero, bụ eze ndu Íjiputu mẹe ndu alị iya, 4mẹe iwhe o meru ndu ojọgu ndu Íjiputu mẹe ịnya whẹ mẹe ụgbo-ịnya whẹ; mbụ g’o gude mee tẹ Eze-ẹnyimu Uswe rigbushia whẹ nteke ono, whẹ l’achị unu ọso yẹle gẹ Onye-Nwe-Ọha gude mee whẹ, whẹ bụru kpurupyata byeye ntanụ, 5mẹkwawho iwhe o meru unu l’echi-ẹgu jeye nteke unu byarwutaru ẹka-a, 6mẹe iwhe ono, o meru Detanu yẹle Abyiramu, bụ ụnwu Eliyabu, bụ nwa Rúbẹnu, nteke ono, alị sarụ ọnu l’echilabọ ndu Ízurẹlu lwekota whẹ lẹ ndibe whẹ mẹe ụlo-ẹkwa whẹ mẹe iwhe nọ ndzụ, bụ nkewhe. 7Unubẹdua l’onwunu bẹ gude ẹnya unu whụkota eze iwhe ono, Onye-Nwe-Ọha megbaberu.

8Ọo ya bụ, unu tụko iwu lile-e, mu l’atụru unu ntanụ-a dobekota, nke ọwhu ike l’a-dụkwanu unu t’unu je anata alị ono, unu l’eme t’unu daa ẹnyimu Jọ́danu je nata t’ọ bụru nkunu ono, 9yẹle nke ọwhu ndzụ unu l’e-tse ogologo l’alị ono Onye-Nwe-Ọha riburu nna unu whẹ lẹ nte lẹ ya l’a-nụ whẹ yẹle ẹpa whẹ, mbụ alị ono, mini-ẹra eswi yẹle mmanụ-ẹnwu jiru ejiji. 10Nkele alị ono, unu l’eme t’unu bahụ je anata ono ta adụkwa g’ọo alị Íjiputu, bụ ẹka unu shi fụta; bụru, ẹka unu shi akọje iwhe, gude ọkpa unu je agbaa ya mini gẹ l’aagbajẹ l’ọru-ẹwa. 11Ọle alị ono, unu l’eme t’unu daa ẹnyimu je anata ono bẹ bụ ugvu nkụchi, bụru nsụda nkụchi, tẹmenu mini, shi l’igwe l’emeje iya, ya angụ fọfofo. 12Ọo alị, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nwụberu ẹnya b’ọ bụ. Mbụ l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’adụje l’alị ono ntekenteke, wata lẹ ogbube ishi-awha jeye lẹ ngvụcha iya.

13Iwhe o gude dụ nno bụ nke ọwhu bụ, ọ -bụru l’unu l’eme iwu-a, mu l’atụru unu ntanụ-a, bụ iya bụ oye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu mẹe ogude obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọ ha ejeru iya ozhi, 14bẹ Onye-Nwe-Ọha l’e-me tẹ mini chịjee l’alị unu lẹ mgbe iya; mini ishi-awha mẹe mini ebuhu achịru unu nke ọwhu unu l’e-metaje witi lẹ balị unu, kụa mmẹe unu, mekwaawho mmanụ unu. 15Oo-me t’irwu ẹwu rwua l’ẹgu unu nke ọwhu eswi unu l’a-tajịje ẹwho; tẹmenu unu abụru ndu l’a-nọdu eri nri eriji ẹwho. 16Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya; t’e be eduswe unu ụzo t’unu dakọbe wata ojeru agwa ọdo ozhi balahaaru iya ẹja. 17Unu -mee ya nno, bẹ Onye-Nwe-Ọha l’a-tukoshikwa unu oke ẹhu-eghughu iya, mee tẹ mini ba achịjeheru unu, mee t’alị unu be emehujehe iwhe e meberu iya. E jia ekfu, unu abụru kpurupyata l’ẹguru alị ono, Onye-Nwe-Ọha l’eme tẹ ya nụ unu. 18Ọo ya bụ, t’unu woru okfu mu-a gbua giriri l’ime obu unu mẹe l’ime ndzụ unu. Unu gbarụ iya l’ẹka, t’ọ bụru iwhe-ọhubama, unu ekebejekwa iya whọ l’egedege-iwhu. 19Unu zhije iya ụnwegirima unu. Unu akọje iya l’akọ nteke unu nọdu l’ụlo unu mẹe nteke unu l’eje l’echi-ụzo mẹe nteke unu zẹe azẹe mẹe nteke unu kfụru akfụru. 20Unu dekwaa ya ede l’oshi mgbo ụlo unu mẹe l’ọnu-abata mkpụkpu unu. 21Ọo ya bụ nke ọwhu unu l’ụnwegirima unu l’a-ka nka l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha riburu nna unu whẹ lẹ nte lẹ ya l’a-nụ whẹ, tẹ whẹ buru jeye nteke mgboko l’a-nọ-beru.

22O noo nkele, ọ -bụru l’unu doru ẹnya ndo, emekota iwhe-e, mu sụru t’unu meje, bụ iwhe ono, mu l’ekfuru unu t’unu meje bụ iya bụ oye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu mẹe anọ etso ụzo iya l’owhu yẹle ọchiru ẹka kwẹe ya 23bẹ Onye-Nwe-Ọha l’a-chịfukwa mba gẹ mba ha l’iwhu unu, mbụ mba gẹ mba ha ono, kagee unu shii, ka unu ọkpehu, unu eburu l’alị whẹ. 24Iwhe bụ-zhia ẹka, unu dzọru ọkpa l’a-bụkota nke unu. Alị unu l’e-shizhiawho l’echi-ẹgu nọo je akpaa l’ugvu ugvu Libanọnu, shikwawhọ l’ẹnyimu Yufurétisu nọo je akpaa l’eze-ẹnyimu ụzo ẹnyanwu-arịba. 25Ọ tọ dụdu onye l’a-dụ ike akpọ unu iwhu. Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-me t’a tsụje unu egvu, ẹhu anmanma unu egudeshia whẹ l’iwhe bụ ẹka unu tụru ọkpa l’alị ono l’owhu, ẹgube, o kweru unu ụkwa iya.

26Unu lekwa, ntanụ bẹ mu l’edoberu unu ọnu-ọma yẹle mburọnu. 27Ọnu-ọma l’a-dụru unu m’ọ bụru l’unu l’eme iwu ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu sụru t’unu meje, bụ iwu-a, mu l’atụru unu ntanụ-a. 28Mburọnu l’a-dụru unu m’ọ -bụru l’unu jịkaru ome iwu ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tụru unu t’unu meje, parụ ụzo ono, mu sụru t’unu shije haa, tsolahaa agwa ọdo, bụ ọwhu unu l’ẹte amahaa. 29Sụa, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu -dubatalewho unu l’alị ono, unu l’eje anata t’ọ bụru nkunu ono, unu ryakwaa ọnu-ọma ono aryarya l’ugvu Gerizimu, unu aryakwawho mburọnu ono aryarya l’ugvu Ebalu. 30Ugvu labọ ono bẹ unu mahawarụ l’ọ tụkoru dụ l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhu l’ụzo ẹnyanwu-arịba, mbụ l’alị ndu Kenanu ono, bu lẹ nsụda Araba, ẹka ono, cheberu iwhu lẹ mkpụkpu Gílugalu, lẹ mgboro oshi More. 31Unu l’abyawa ọda ẹnyimu Jọ́danu je anata alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru nkunu. Unu -natagele iya whọ buru, 32unu dokwaa ẹnya ndo, mekotaje iwhe lile Onye-Nwe-Ọha tọru ọkpa iya mẹe nsọ, o doberu, bụ ọwhu mu l’atụru unu ntanụ-a.

12

Ẹnya-mgbẹja Onye-Nwe-Ọha

1Ọ waa bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha tọru ọkpa iya mẹe nsọ, o doberu t’unu doo ẹnya ndo meje l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna unu whẹ l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru nkunu jeye g’unu l’a-nọ-beru l’alị ono. 2Iwhe bụ-zhia ẹka mba gẹ mba ha ono, unu l’eje ọnata alị whẹ ono shi agwajẹ agwa whẹ bẹ unu l’a-tụko-gezhia g’ọ ha mebyishikota, mbụ agwa ono, whẹ shi agwajẹ l’eze ugvu mẹe lẹ nwugvu nshịi mẹe lẹ mkpula oshi, jakashịhuru ajakashịhu. 3Unu tụko-gezhia ẹnya-mgbẹja whẹ nwukposhia, unu avụa ẹwhuru, whẹ doberu nsọ yọgiri-yọgiri, tsua itso Ashera whẹ ọku. Unu atụkokwawho ntẹkpe agwa whẹ gbujishia egbujishi, t’e be ewhotahe ẹwha iya ewhota l’ẹka ono.

4T’ọ b’ọ bụkwa gẹ whẹ l’egudeje abarụ agwa whẹ ẹja bẹ unubẹdua l’e-gudeje abarụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ẹja. 5Iwhe unu l’e-mechia bụ t’unu chọo ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta l’ikfu unu l’owhu t’ọ bụru ẹka l’ee-dobe ẹwha iya, ya eburu iya eburu. Ọo ẹka ono bẹ unu l’e-jeje. 6Ọ bụru ẹka ono bẹ unu l’e-wojeje ngwo-ẹja ọkpokota-iwhe-ọku mẹe ngwo-ẹja mmaanụ ọdo mẹe ụzo-lanụ-l’ụzo-iri unu mẹe iwhe ọdo, dụ iche, unu l’a-nụ iya mẹe iwhe unu kweru ụkwa anụnu mẹe iwhe onye tụru obu iya ama nke anụnu mẹe eswi yẹle atụru, bụ ivurụzo l’ẹwho ne iya. 7Ọo l’ẹka ono bẹ unu lẹ ndibe unu l’a-nọduje l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ria iwhe. Unu etee ẹswa l’iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe, nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ gọwaru ọnu-ọma nụ unu.

8T’ọ bọ bụkwa g’anyi l’eme l’ẹka-a ntanụ bẹ unu l’e-meje l’ẹka ono. L’ẹka-a bẹ onyenọnu l’atụkojekwa eme iwhe dụ iya ree l’ẹnya nkiya. 9Nkele unu teke erwudua ẹka unu l’e-dzuta ike, mbụ ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu. 10Ọle unu -dalẹwho ẹnyimu Jọ́danu je eburu l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu ono, mbụ o -melewho unu nweru onwunu l’ẹka iwhe bụ ndu ọhogu unu, bụ ndu buwheru unu mgburumgburu nke ọwhu bụ l’unu bu lẹ ntụsaru-ẹhu; 11ọo nteke ono bẹ unu l’e-wotaje iwhe ono, mu tụru unu iwu iya gude bya l’ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta t’e dobe ẹwha iya, t’o buru eburu bụ iya bụ ngwo-ẹja ọkpokota-iwhe-ọku mẹe ngwo-ẹja mmaanụ ọdo mẹe ụzo-lanụ-l’ụzo-iri unu mẹe iwhe ọdo, dụ iche, unu l’aa-nụ iya mẹe iwhe kagee ree l’iwhe unu nwe enwe, bụ iwhe unu kweru ụkwa l’unu l’a-nụ Onye-Nwe-Ọha. 12Ọ bụru l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ unu l’a-nọduje ete ẹswa. Unubẹdua l’onwunu; l’ụnwu unu unwoke mẹe ụnwu unu ụnwanyi mẹe ohu unu unwoke mẹe ohu unu ụnwanyi mẹe ndu Lívayi ono, bu lẹ mkpụkpu unu, bụ ndu l’adụa alị, rwuberu whẹ nụ, t’ọ dụ iwhe whẹ ketaru t’ọ bụru oke-iwhe whẹ. 13Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’ọ bọ bụlewho ẹka unu whụru, unu eje je anọdu iya gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku. 14Ọo ẹka Onye-Nwe-Ọha l’a-họta l’ikfu unu nnanụ bẹ unu l’a-nọduje agba ẹja ọkpokota-iwhe-ọku ono. Ọ bụru l’ẹka ono bẹ unu l’a-tụkoje iwhe lile-e, mu l’atụru unu l’iwu-a mekota.

15Ọle ọbu, unu gbujekwa anụ, dụ unu ree taa lẹ mkpụkpu ẹka unu bu, mbụ iwhe bụ anụ, gụru unu ẹgu atata. Ọo zhiawho gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gọ-beru unu ọnu-ọma bụ g’unu l’e-gbuberu iya taa. Ndu l’aasọ nsọ mẹe ndu l’ẹte asọ nsọ nwekwaru ike whẹ ataa ya gẹ l’aatajẹ anụ mgbada, m’ọbu anụ umoro. 16Ọo zhiawho t’unu ba atajẹ mmee ya, unu wụshijekwaa ya awụshi l’alị gẹ l’aawụshije mini. 17Unu ba anọdujekwa lẹ mkpụkpu unu ria ụzo-lanụ-l’ụzo-iri l’iwhe bụ akpụru iwhe unu, m’ọ bụ mmẹe unu, m’ọbu mmanụ unu, m’ọ bụ eswi yẹle atụru unu, bụ ivurụzo l’ẹwho ne iya, m’ọ bụ iwhe onye kweru ụkwa anụnu, m’ọ bụ iwhe madzụ tụru obu iya ama nke anụnu, m’ọ bụ iwhe dụ iche, a nụru anụnu. 18Ọo l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ unu l’aa-nọduje ria ya, mbụ l’ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta ono, bụ iya bụ unubẹdua mẹe ụnwu unu nwoke mẹe ụnwu unu nwanyị mẹe ohu unu nwoke mẹe ohu unu nwanyị mẹe ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu. Unu nọdujekwa l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tee ẹswa l’iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe. 19Unu kwabẹkwa ẹnya t’unu ba akwasweru ndu Lívayi ẹnya jeye g’unu l’a-nọ-beru l’alị unu ono.

20Nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru t’oge alị unu saa ọsa ẹgube ono, o kweru unu ụkwa iya ono, o -nweru onye ẹgu anụ gụtaru, onye ọbu sụ l’anụ l’agụ iya, t’ọ takwaa ya g’ọ gụru iya. 21Ọ -bụru l’ẹka ọbu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta t’ọ bụru ẹka l’oo-dobe ẹwha iya bẹ tenukaru ẹnya, ọo ya bụ, unu egbua eswi unu ọbu, m’ọ bụ eghu unu ọbu, m’ọ bụ atụru unu ọbu, bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha nụru unu ẹgube ono, mu tụru iya unu l’iwu nọdu lẹ mkpụkpu unu taa ya g’ọ gụru unu. 22Unu taa ya gẹ l’aatajẹ anụ mgbada; m’ọbu anụ umoro. Ndu l’aasọ nsọ mẹe ndu l’ẹte asọ nsọ nwekwaru ike whẹ ataa ya. 23Ọo zhiawho t’unu kwabẹru onwunu ẹnya t’unu be eri mmee ya, nkele mmee bụ ndzụ. Ọo ya bụ, unu be erikwa ndzụ iwhe taa anụ iya. 24Unu be erijekwa mmee iwhe. Unu wụshijekwaa ya awụshi g’ọo mini. 25Unu be erijekwa iya nke ọwhu iwhe l’a-dụru unu lẹ mma, dụru ụnwu unu, bụ ndu l’etso unu etso; eshi-ọwhu unu l’eme iwhe kfụru nhamụnha l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha. 26Ọle iwhe unu doberu Onye-Nwe-Ọha nsọ yẹle iwhe unu kweru iya ụkwa iya bẹ unu l’e-gudeje je l’ẹka, Onye-Nwe-Ọha l’a-họta. 27Ẹka unu l’a-gbajẹ ẹja ọkpokota-iwhe-ọku, mbụ anụ ọbu l’onwiya yẹle mmee ya bẹ bụ l’ẹnya-mgbẹja Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. Mmee anụ ono bẹ unu l’a-gbashịje l’ẹnya-mgbẹja Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ono, unu eworu anụ iya taa. 28Unu dokwaa ẹnya ndo, mekota okfu lile-e, mu l’ekfuru unu ẹgube-ẹ, mbụ iwhe-e, mu l’atụshiru unu l’iwu-a nke ọwhu l’ọo-dụru unu lẹ mma, dụru ụnwu unu, bụ ndu l’etso unu etso jeye lẹ gbururu, eshi-ọwhu unu l’eme iwhe kfụru nhamụnha l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu.

29Nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-me tẹ whẹ chihu l’atatiwhu unu, mbụ mba gẹ mba ha ono, unu l’eje ọnata alị whẹ ono, unu -natagele whẹ whọ alị ono buchia ya, 30unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya mẹ a lagelewho ndu ono l’iyi l’atatiwhu unu, nke ọwhu l’ẹte akwaru unu ye l’ọnwu ẹka whẹ, mbụ t’unu be ejejekwa ọkpa ishi agwa whẹ jịlahaa sụ: “?Ndẹnu gẹ mba gẹ mba ha-a l’eshije abarụ agwa whẹ ẹja, t’anyịbedua wata ome gẹ whẹ l’emeje.” 31Unu ba abajẹkwaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ẹja ẹgube whẹ l’abajẹru agwa whẹ nkele ọo ejo akpamara ono, Onye-Nwe-Ọha kpọru ashị ono bẹ whẹ l’emejeru agwa whẹ, mbụ l’ụnwu whẹ unwoke mẹe ụnwu whẹ ụnwanyi bẹ whẹ l’akpọ-gejee ọku nụ agwa whẹ.

32Sụa, unu dokwa ẹnya rịsaa, mekotaje iwhe lile-e, mu l’atụru unu l’iwu-a. Unu be eyekwakwa iya iwhe, unu eje ewofu iya iwhe.

13

Ọbaru agwa ọha ọdo ẹja

1Ọ -bụru l’a nọnyaaru, onye shi l’echilabọ unu fụta bya abụru onye nkfuchiru, m’ọbu nwọro-nrọ, bya emelaharu unu iwhe-ọhubama, m’ọbu iwhe-awhụrulenya; 2e megee, iwhe-ọhubama ono mẹe iwhe-awhụrulenya ono vụa g’o kfuru iya, ọ bya ekfulahaaru unu t’unu wata otso agwa ọdo jelahaaru iya ozhi, mbụ agwa, unu l’ẹte amahawa; 3unu ba angakwa nchị l’okfu onye nkfuchiru ono, m’ọbu nwọro-nrọ ono nkele ọ kwa adata bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’adata unu tẹ ya marụ; ?unu gude-e obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọha ye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu? 4Ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ bụ onye unu l’a-nọ etso, bụru iya kpụ bẹ unu l’a-nọ atsụ egvu. Unu edobeje iwhe ọ tụru l’iwu, eme iwhe o kfuru, unu ejeru iya ozhi, chịru ụkfu kwẹe ya. 5T’e gbukwaa onye nkfuchiru ono, m’ọbu nwọro-nrọ ono egbu, o noo nkele iwhe o zhiru unu bụ t’unu kwefu ike haa otso Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, bụ onye dufutaru unu l’alị Íjiputu, gbafụta unu l’ẹka ono, unu shi bụru ohu. Onye ono bẹ iwhe l’oome bụ t’ọ kpọshia unu t’unu be etso ụzo ono, Onye-Nwe-Ọha tụru unu l’iwu t’unu tsoje. Ọ kwa ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru t’ọdo be eberu iya.

6Ọ -bụru l’ọo nwune ghu, mbụ onye gụ l’iya shi l’ẹwho lanụ, m’ọbu l’ọo nwa ghu nwoke, ọdua l’ọo nwa ghu nwanyị, ọdua l’ọo nyee ghu ono, dụ ghu l’obu, ọdua l’ọo ẹguru ọnya ghu ono, gụ l’iya nọ lẹ ndzụ, bẹ byakfutaru ghu nụ lẹ mpya bya emelahaa tẹ ya rata ghu t’unu je abalahaaru agwa ọdo ẹja, mbụ agwa, l’ịitii mahawa, nna ghu whẹ ta amahawa iya, 7bụ iya bụ agwa ndu ono buwheru unu mgburumgburu, mbụ ndu ọwhu bụ unu ntse mẹe ndu ọwhu bụ unu otẹnya, jeye l’ẹka, igwe beru alị beru. 8Unu be ekwetakwa iwhe o kfuru, unu ba angakwarụ iya nchị. Unu ba awhụkwaru iya imiko. Unu be edobekwa iya ndzụ, unu eje edomikwa onye ọbu edomi. 9Unu gbukwaa onye ọbu egbugbu. Tẹ gụbedua vuru ụzo dabẹ iya ẹka ọnwuu l’ẹhu, tẹmenu ndu ọwhua gẹ whẹ ha abya eripyabewa iya rọ. 10Unu gude ẹwhuru tụ-gbua ya, o noo nkele ọ chọru ụzo, l’oo-shi mee t’unu gbẹeru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu azụ, bụ onye dufutaru unu l’alị Íjiputu, bụ ẹka, unu shi bụru ohu. 11Ọo ya bụ, nke ọwhu ndu Ízurẹlu l’owhu l’a-nụ iya tsụlahaa egvu, ya eje adụhe onye, l’e-mebaa njọ, dụ ẹgube ono ọdo l’echilabọ unu.

12Ọ -bụru l’unu shi lẹ mkpụkpu lanụ l’ime mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu t’unu buru ono nụa 13l’o nweru ndu ejo-madzụ, shi l’echilabọ unu je achịta ndu, bu lẹ mkpụkpu ono asụje: “Unu bya t’anyi je abalahaaru agwa ọdo ẹja,” mbụ agwa, unu l’ẹte amahawa, 14unu kpakwaa ishi, nyochaa ya ọkpobe enyocha, dee ẹnya lẹ mini jịa ajị. Ọ -bụru whọ l’ọo ezhi-okfu, mbụ l’akpamara, dụ ẹgube ono bẹ meru nụ l’echilabọ unu, 15ọo ya bụ, unu egude ogu-ịgba gbushikota ndu bu lẹ mkpụkpu ono, unu gbugbushia ndu mkpụkpu ono kpamụ kpamụ, shi nno woru whẹ nụ Chileke. Iwhe lile, nọ iya nụ je akpaa l’elwu bẹ unu l’e-gude ogu-ịgba gbukota. 16Iwhe lile, dụ lẹ mkpụkpu ono bẹ unu l’a-vụkota avụvu, bya akụbe lẹ nggamgbo ọha. Unu atụko mkpụkpu ono yẹle iwhe lile, nọ iya nụ kpọkota ọku, t’ọ bụru ngwo-ẹja ọkpokota-iwhe-ọku, a nụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. Mkpụkpu ono l’a-bụru ikpọzu jeye lẹ gbururu, t’a bya l’atụ-whu iya azụ ọdo. 17T’ọ bọ dụkwa iwhe ono, e doberu nke emebyishi, l’aa-whụ madzụ l’ẹka m’ọo nnanụ, ndụge Onye-Nwe-Ọha esewhu ọta-chịchichi ẹhu-eghughu iya azụ, meeru unu obu-imiko, mbụ nke ọwhu imiko unu l’a-dụ iya, ya emee unu t’unu kabaa l’igwe; ẹgube ono, o riburu iya nna unu whẹ lẹ nte, 18m’ọ -bụkwaru l’unu meru iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kfuru; dobekota iwhe ọ tụru l’iwu t’e meje bụ iya bụ iwu-a, mu l’atụru unu ntanụ-a, bya emekwawho iwhe kfụru nhamụnha l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ono.

14

Nri, l’aasọ nsọ yẹle nri, l’aata asọ nsọ

(Liv. 11:1-47)

1Ọo unu bụ ụnwu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. Unu be ebyijekwa onwunu ọnya l’ẹhu, unu eje akpụshijekwa onwunu ẹgbushi l’ọnu iwhu, nteke unu l’akwa onye nwụhuru anwụhu. 2Nkele unu bụ mba, dụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nsọ, tẹmenu Onye-Nwe-Ọha họtawaa unu dobe t’unu bụru mba, ya nwe enwe l’iwhe bụ ndu mgboko l’owhu.

3Unu be erijekwa iwhe l’aasọ nsọ. 4Ọ waa bụ anụ, unu l’e-rije anụ iya: eswi, atụru, eghu, 5ele, anyịgo, eghu-ọswa, atsụ mẹe atụru-ọswa. 6Unu rije iwhe bụ anụ, nweru njakata-ọkpa, bụru anụ, l’anwafụtaje nri tawhu azụ. 7Ọle ọbu, ọwhu unu l’ẹte erijedu l’ime anụ ono, l’anwafụtaje nri tawhu azụ ono m’ọ bụ ọwhu nweru njakata-ọkpa ono bẹ bụ: ịnya-kamẹlu, nggama mẹe nchi-ọ̀gbà. Whẹ bụ anụ, l’anwafụtaje nri tawhu azụ, ọle whẹ te enwedu njakata-ọkpa. Unu je l’a-nọ asọ whẹ nsọ 8Ezhi bẹ nweru njakata-ọkpa, ọle ọ tọo nwafụtajedu nri tawhu azụ. Unu jekwawho l’a-nọ asọ iya nsọ. Unu ba atajẹkwa anụ iya, unu eje ebyijekwa ẹka l’odzu iya.

9Iwhe bu lẹ mini, unu l’e-rije bụ iwhe nweru mkpọ́ yẹle ẹkiri. 10Ọwhu mkpọ́ yẹle ẹkiri l’adụa, unu be erikwa iya, unu sọjekwa iya nsọ.

11Iwhe bụ ẹnu l’ẹte asọ nsọ bẹ unu l’e-rije. 12Ọle ọwhu unu l’ẹte erijedu bụ: ugo, udele, udele-ojii, 13egbe, agụ-ivu l’ụdu iya l’ụdu iya, 14ụwhegu l’ụdu iya l’ụdu iya, 15-17mgbashị-ujiku, udukufuku, gọlu, ụkpo-ngwere l’ụdu iya l’ụdu iya, ugo-mini, iyi-kpororo, 18eze ọku-eswi-ụda, apyarụ-n-whọko, ovu mẹe ụtsu-nwankụta.

19Iwhe bụ ogu, furu ẹba bẹ unu l’a-nọ asọkota nsọ, unu be erijekwa iya. 20Ọle iwhe bụ iwhe furu ẹba, l’ẹte asọ nsọ bẹ unu l’e-rije.

21Unu be erijekwa iwhe nwụhuru anwụhu. Ndu unu l’a-nụje iya bẹ bụ ndu lwarụ alwa, bu lẹ mkpụkpu unu tẹ whẹ ria. Ọdua, unu eree ya ndu ọha ọdo. Nkele unubẹdua bụkwa ndu dụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nsọ.

Unu be egudejekwa mini-ẹra ne eghu shia nwa iya.

Ụzo lanụ l’ụzo iri

22Unu nụjekwa ụzo-lanụ-l’ụzo-iri l’iwhe lile, unu kpatarụ l’okfu unu awha g’awha ha. 23Ọo l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ẹka ono, l’ọo-họta dobe ẹwha iya, buru iya eburu bẹ unu l’a-nọduje ria ụzo-lanụ-l’ụzo-iri ono, bụ ọwhu unu nụru l’akpụru iwhe unu mẹe lẹ mmẹe unu mẹe lẹ mmanụ unu mẹe anụ ivurụzo, shi l’eswi unu mẹe l’eghu yẹle l’atụru unu, nke ọwhu unu l’e-shi nno nwụta ọtsu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu egvu ntekenteke. 24Ọ -bụru l’ụzo bẹ tenukaru unu ẹnya nke ọwhu bụ lẹ nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gọru ọnu-ọma nụ unu, unu ta adụ ike gudekota ụzo-lanụ-l’ụzo-iri ono jerwua ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha l’a-họta dobe ẹwha iya nkele o teru unu ẹnya 25ọo ya bụ, unu eree ya ere, reta iya okpoga, pyịpyabe iya l’ẹka gude jeshia ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta. 26Unu rwulewho ẹka ono, unu egude okpoga ọbu mee iwhe dụ unu ree, nmaa ya eswi, m’ọbu zụa ya atụru, m’ọbu gaa ya mmẹe, m’ọbu zụa ya iwhe-angụngu ọdo, l’atsụ atsụ mẹe iwhe bụ-zhiawho iwhe dụ unu ree. Unu nọdu l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ẹka ono ria ya tee ẹswa unu lẹ ndibe unu. 27Unu ba akwaswekwaru ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu ẹnya, eshi-ọwhu l’ọodua alị, rwuberu whẹ nụ, t’ọ dụ iwhe whẹ ketaru t’ọ bụru oke-iwhe whẹ. 28Lẹ ngvụcha awha ẹto, fụtaru nụ, unu chịtakotaje ụzo-lanụ-l’ụzo-iri l’iwhe shi l’iwhe unu meberu l’alị l’awha ono bya akụbe l’ẹka, l’aa-kwakọbe-gee ya lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu unu, 29nke ọwhu whẹ l’a-byajẹ bya erijishia ẹwho, mbụ ndu Lívayi, bụ ndu l’adụa alị, rwuberu whẹ nụ, tọ dụ iwhe whẹ ketaru t’ọ bụru oke-iwhe whẹ mẹe ndu lwarụ alwa mẹe ndu nna whẹ l’anọhee mẹe ụnwanyi-mbunu, bụ ndu bukota lẹ mkpụkpu unu. Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu agọru ọnu-ọma nụ unu l’iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe.

15

Awha o-nweru-onwonye

(Liv. 25:1-7)

1Lẹ ngvụcha awha ẹsaa, fụtaru nụ, unu hajẹkwaa ụgwo, e ji eji t’ọ laa nno. 2Gẹ l’ee-shije eme nke ọha ụgwo ọbu t’ọ laa bụ ọwa: T’onye jeru ibe iya ụgwo hajẹkwaaru iyẹ ya. Tọ bọ natajẹkwa onye Ízurẹlu ibe iya; m’ọbu nwune iya ụgwo ono nkele iwhe e kuru awha ono bụ awha, Onye-Nwe-Ọha sụru t’ụgwo laa. 3Ụgwo onye ọha ọdo ji ghu bẹ l’ịi-nata, ọle ọwhu nwune ghu ji ghu bẹ l’ịi-ha t’ẹka ghu lụfu iya.

4Ọ tọ dụkwa onye bya l’a-bụru onye ụkpa l’echilabọ unu nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-gọru ọnu-ọma nụ unu l’alị ono, l’oome tẹ ya nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu ono, 5m’ọ -bụkwaru l’unu l’emeje iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kfuru, dee ẹnya lẹ mini emekota iwhe ọ tụru l’iwu t’e meje bụ iya bụ iwhe-e, mu l’atụru unu ntanụ-a. 6O noo nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-gọru ọnu-ọma nụ unu ẹgube ono, o kweru iya unu l’ụkwa. Unu l’e-jeje ikpoto mba ụgwo, ọle unubẹdua te ejitadu ụgwo. Unu l’a-bụru ishi chịa ikpoto mba, ọle whẹbedua ta abụdu ishi achị unubẹdua.

7Ọ -bụru l’o nweru nwune unu, bụ onye ụkpa, unu l’iya tụkoru buru lẹ mkpụkpu lanụ l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu; t’obu ba anmakwa unu mkpigbi, unu be ekekwaru nwune unu ono, bụ onye ụkpa ono ẹka unu ngvu. 8Iwhe unu l’e-mechia bụ t’unu sajẹru iya ẹka asa jee ya ụgwo, l’asụru iya ome mkpa iya; o beru mkpa iya ọbu ha ọha agha. 9Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’ọriri l’abẹe l’iwhe ba agbatajẹ unu l’uche, nke t’unu sụ woo l’awha nke ẹsaa bụ iya bụ awha, l’aa-ha ụgwo t’ọ laa dụakwa ntse, shi nno tachiaru nwune unu ono, nọ lẹ mkpa ono iwhu, jịka l’unu ta anụdu iya iwhe. Ọo-ryakukwa Onye-Nwe-Ọha tuku unu, ya abụru unu ome iwhe-dụ-ẹji. 10Unu gudejekwa obu unu nụ iya iwhe ọ sụru t’unu nụ iya, unu ba agụjekwa áwhụ nteke unu l’anụ iyẹ ya nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-kwobekwa nke iwhe ono, unu nụru iya gọru ọnu-ọma nụ unu l’iwhe lile, unu l’eme eme mẹe l’iwhe lile, unu yeru ẹka unu nke ememe. 11O noo lẹ ndu ụkpa ta abyakwa l’agvụ agvụ l’alị-a. Ọ bụru iya meru, mu l’atụru iya unu l’iwu asụje, unu sajẹkwaaru unwune unu ẹka asa yẹle ndu nọ lẹ mkpa mẹe ndu bụ ndu ụkpa l’alị unu ono.

O-nweru-onwonye nke ndu bụ ohu

(Awụ. 21:1-11)

12Ọ -bụru l’o nweru onye Híburu ibe ghu, ị gbarụ ohu, mbụ nwoke ọdua l’ọo nwanyị, o jewaru ghu ozhi awha ishii, o -bekwa lẹ nke ẹsaa hakwaa ya t’ọ laa je enweru onwiya. 13Ị halẹ iya whọ o nweru onwiya ono, ba agbabẹkwa iya ẹka ọto t’ọ laa. 14Kwatakwa saa ẹka asa, shi l’elwu ghu mẹe lẹ balị ghu mẹe lẹ mmẹe ghu, nụ iya iwhe. Ọo gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu gude gọ-beru ọnu-ọma nụ ghu bẹ l’ịi-nụ iya iwhe. 15Unu nyatakwa l’unu shi bụru ohu l’alị Íjiputu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bya agbafụta unu. Ọo ya meru g’o gude mu l’atụru unu iwu-a ntanụ.

16Ọle ọ -bụkwanuru l’ohu ono sụru ghu lẹ ya ta alụfudu ghu l’ẹka nkele o yeru ghu obu; yee ndibe ghu obu, tẹmenu ọnodu dụru gụ l’iya lẹ ree 17ọo ya bụ, gụ ewota oleji dobe iya nchị lẹ mgbo kpọ-fua, ya abụru ohu ghu jeyewaroya. Ọ kwawhọ nno bẹ l’ii-me onye bụ ohu ghu lẹ nwanyị. 18T’ọ bọ tsụkwa ghu l’ẹhu gẹ l’ii-me haa ya t’o nweru onwiya nkele ozhi, o jeru ghu awha ishii bẹ kakwa shii ugbo labọ amamẹ ozhi onye e butaru ebuta gege ejeru ghu. Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu l’a-gọkwaru ọnu-ọma nụ ghu l’iwhe lile, l’iime eme.

Anụ, vu ụzo waa ẹkpa-nwa

19Ọwhu, bụ okee ya l’iwhe bụ nwa eswi unu mẹe atụru yẹle eghu unu nwụru, bẹ unu l’e-dobekotaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nsọ. Unu be egudejekwa oke-eswi vu ụzo waa ẹkpa-nwa ne iya l’eswi unu eje ozhi l’ẹgu. Unu be eghebushijekwa atụru, vu ụzo waa ẹkpa-nwa l’atụru unu ẹji l’ẹhu. 20Awha g’awha ha t’unu lẹ ndibe unu tajẹkwa anụ iya l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha l’a-họta. 21Ọle, ọ -bụkwaru l’ọrwu dụ anụ ono l’ẹhu, mbụ l’ọ bụ ngvụru, m’ọbu l’ọotso ishi, m’ọ kwanụ l’o nweru ẹka ọdo, ọrwu dụ iya l’ẹhu nke ẹji ẹji, unu be egudekwa iya gbaarụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ngwo-ẹja. 22Unu nọdukwa l’ibe unu taa anụ ono. Onye l’aasọ nsọ yẹle onye l’ẹte asọ nsọ nwekwaru ike whẹ ataa ya. Unu tajẹe ya ẹgube ono, l’aatajẹ anụ mgbada m’ọbu anụ umoro. 23Unu be erijekwa mmee ya. Unu wụshijekwaa ya awụshi l’alị g’ọo mini.

16

Oge O-je-ghata

(Awụ. 12:1-20)

1Unu rijee oge O-je-ghata nke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ọnwa Abyibu, o noo nkele ọo l’ọnwa Abyibu bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu dufutaru unu l’alị Íjiputu l’ẹnyashi. 2Unu gbajẹkwaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ngwo-ẹja O-je-ghata. Unu gbujee atụru, m’ọbu eghu, m’ọbu eswi gude gbaa ẹja ono l’ẹka Onye-Nwe-Ọha l’a-họta dobe ẹwha iya buru iya eburu. 3Unu be egudejekwa buredi, e yeru iwhe l’ekoje buredi taa ya. Abalị ẹsaa bẹ unu l’a-tajẹ buredi, l’eete eyee iwhe l’ekoje buredi, bụ iya bụ buredi iwhe-ọtsulanu. O noo nkele ọo ẹwhuru-ọku bẹ unu gude fụta l’alị Íjiputu. Unu meje ya nno jeye gẹ unu l’a-nọ-beru, shi nno anyatajẹ mbọku ono, unu shi lẹ Íjiputu fụta. 4T’a ba awhụkwa iwhe l’ekoje buredi l’ẹka unu l’alị unu l’owhu l’ime abalị ẹsaa ono. O nokwawho g’anụ whọ, unu gburu l’urwẹnyashi abalị mbụ whọ l’ẹte adụje fụta ụtsu.

5Unu ba anọdujekwa lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu unu, bụ ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu gbaa ẹja O-je-ghata ono. 6T’ẹka, unu l’anọduje gbaa ya bụkwaru ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta dobe ẹwha iya buru iya eburu. Ọo l’ẹka ono bẹ unu l’a-nọduje gbaa ẹja O-je-ghata ono l’urwẹnyashi, mẹ ẹnyanwu ladẹlewho l’ishi, l’oge nteke ono, unu shi l’alị Íjiputu fụta. 7Ọo ahụhu bẹ unu l’a-hụje anụ iya taa l’ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta. O -rwua l’ụtsu iya, unu ajịkobe lashia ibe unu. 8Abalị ishii bẹ unu l’a-tajẹ buredi, l’eete eyee iwhe l’ekoje buredi, o -rwua lẹ mbọku nke ẹsaa, unu edzukoo l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. Unu be ejejekwa ozhi mbọku ono l’owhu.

Ori-oge idzu

(Awụ. 34:22; Liv. 23:15-21)

9Unu gụtaje idzu16:9 Ọo abalị ẹsaa bẹ bụ idzu owhu lẹ Híburu. ẹsaa dobe. Nteke unu l’a-watajẹ ọgu idzu ẹsaa ono bụ nteke ono l’aawatajẹ obu witi. 10O noo nteke unu l’e-rijeru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu Oge-Idzu. Unu ewotaje iwhe zụru unu nkwe l’obu bya anụ lẹge Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gọ-beru unu ọnu-ọma. 11Unu nọdujekwa l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tee ẹswa l’ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta dobe ẹwha iya, buru iya eburu, mbụ unu l’ụnwegirima unu unwoke mẹe ụnwanyi mẹe ohu unu unwoke mẹe ụnwanyi mẹe ndu Lívayi, bu lẹ mkpụkpu unu mẹe ndu nlwamụnlwa mẹe ndu l’ete enwe nna mẹe ụnwanyi-mbunu, bụ ndu nọ l’echilabọ unu. 12Unu nyatajẹkwa l’unu shi bụru ohu l’alị Íjiputu, unu asajẹkwaa ẹnya lẹ mini mekotaje iwhe-e, mu tọru ọkpa iya-a.

Ori-Oge Ime-Mkpu

(Liv. 23:33-43)

13Abalị ẹsaa bẹ unu l’e-rije oge-ime-mkpu mẹ unu chifutagelewho balị unu, kụta-gee mmẹe unu. 14Unu tejekwaa ẹswa nteke unu l’eri oge ono, unubẹdua mẹe ụnwegirima unu unwoke mẹe ụnwanyi mẹe ohu unu unwoke mẹe ụnwanyi mẹe ndu Lívayi mẹe ndu nlwamụnlwa mẹe ndu l’ete enwee nna mẹe ụnwanyi-mbunu, bụ ndu nọ l’echilabọ unu. 15Abalị ẹsaa bẹ unu l’e-rijeru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu oge ono l’ẹka Onye-Nwe-Ọha l’a-họta. Nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-gọru ọnu-ọma nụ unu l’iwhe unu setaru eseta g’ọ ha mẹe iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe. Nke ọwhu ẹhu l’a-tsọ unu ụtso tsọfu iya unu l’ishi.

16Ugbo ẹto l’awha bẹ unwoke unu l’owhu l’a-byajẹ l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ẹka ono, l’ọo-họta. Whẹ l’a-byajẹ l’ori Oge buredi, l’eete eyee iwhe l’ekoje buredi mẹe l’ori Oge idzu mẹe l’ori Oge ime-mkpu. Tẹ whẹ ba agbajẹkwa ẹka bya l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha. 17Onye nọnu l’e-wotaje iwhe lẹge ike beru iya bya anụ. Ọo gẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gọta-beru unu ọnu-ọma bẹ unu l’a-nụ-bejeru.

Ọhota ndu ikpe

18Unu họtakwa ndu l’a-bụ ọgbo-ikpe mẹe ndu l’a-bụ ishi ikfu g’ikfu unu ha, unu họo whẹ lẹ mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu. Ndu ono, l’a-bụru ndu l’e-kpejeru ndu Ízurẹlu ikpe, kfụru nhamụnha. 19Unu be ekpejekwa ikpe l’ụzo gberu nggọ, unu be ebujekwa madzụ ẹnya l’iwhu ekpe iya ikpe. Unu be erikwa n-wọlazu lẹ n-wọlazu l’ekpuchijekwa onye marụ ágụ ẹka l’ẹnya, l’oomejekwawho t’okfu onye dụ chịriri dụ ghajọ-ghajo-ghajo. 20T’ikpe, kfụru nhamụnha bụkwaru iwhe unu l’a-nọduje l’ọzo iya kpelekengu-kpụu nke ọwhu unu l’a-nọdu ndzụ, keta alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu.

Ọbaru agwa ẹja

21Unu ba akpọbejekwa itso Ashera lẹ mgboro ẹnya-mgbẹja, unu doberu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. 22Ya adụbukwa ẹwhuru, unu l’e-dobeje nsọ wata agwagwa, bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kpọru ashị.

17

1Unu be egudejekwa oke-eswi, m’ọbu atụru, ọrwu dụ l’ẹhu, ọdua l’ọo ọwhu nweru ntụpo bya ọgbaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ẹja nkele ọo akpamara b’ọ bụ l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu.

2O -nweru nwoke; ọdua l’ọo nwanyị, unu l’iya bu lẹ mkpụkpu lẹ mkpụkpu ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu ono, bụ onye a whụru l’ẹka l’oome ejo-iwhe l’ẹnya Chileke, mbụ onye mebyiru ọgbandzu Chileke 3onye ọbu shi nno gwalahaa agwa ọdo balahaaru iya ẹja, abarụ ẹnyanwu ẹja, ọdua l’ọo ọnwa, ọdua l’ọo kpokponde, bụ iwhe mu buchiru ebuchi, 4a -bya ekfuaru iya unu, unu nụa ya, unu kparwekwaa ishi iya akparwe. Ọ -bụru l’ọo ezhi-okfu, tẹmenu a kata iya ẹka kata iya ọkpa l’ẹgube akpamara ono b’e meru l’alị Ízurẹlu 5ọ kwa iya bụ, unu akpụta onye ọbu, meru ejo-iwhe ọbu, m’ọbu nwoke, m’ọbu nwanyị kpụfu l’ọnu-abata mkpụkpu unu gude ẹwhuru tụ-gbua ya t’ọ nwụhu. 6Tẹmenu e kpee madzụ nkfugbu bẹ l’aa-dụje ẹbo m’ọbu ẹto gbaa ya ẹka-ebe. Tọ bọ dụkwa onye l’ee-gbu m’ọ bụru onye lanụ l’agba iya ẹka-ebe. 7Ọo ndu ẹka-ebe ọbu l’e-vu ụzo daa ya ẹka ọnwu l’ẹhu, tẹmenu ndu ọwhua gẹ whẹ ha eripyabewa iya rọ. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru t’ọdo be eberu iya.

Ụlo-ikpe

8Ọ -bụru l’okfu bẹ dafụtaru nụ, mbụ okfu l’e gburu ọchi t’e gbu, m’ọ bụ okfu l’e tsuru madzụ iwhe t’e tsu, ọ -bụru okfu l’ada l’ibe unu, ọ -karia unu ẹka ekpekpe, unu tụgbukwaa je l’ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-họta, 9jekfu ẹpa Lívayi, bụ ọgbo l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe onye ikpe, nọ l’ọkwa nteke ono, kpata whẹ ishi iya tẹ whẹ kaa gẹ l’ee-bu ikpe ono. 10T’onye e kperu ikpe iya mekwaa ẹgube a nọdu l’ẹnya ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha l’a-họta ono kpebua. Unu sakwaa ẹnya lẹ mini mee iwhe whẹ sụru t’e mee. 11Unu tụkokwa iwu, whẹ tụru unu mẹe ikpe, whẹ kperu unu mekota. Ba adụkwa okfu, whẹ kfuru unu, unu l’a-ha melahaa iwhe ọdo. 12Onye jịkaru iwhe onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono, nọ l’ẹka ono ejeru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ozhi kfuru iya yẹle iwhe onye ikpe ono kperu bẹ l’ee-gbu egbu. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru t’ọdo bẹ eberu iya l’alị Ízurẹlu. 13Nke ọwhu ndu ọdo l’a-nụ iya tsụhu egvu, ya adụhe onye bya l’e-mebaa iwhe dụ ẹgube ono ọdo.

Ọhota Eze

14Unu rwulewho l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu, unu natalẹ iya whọ buru, unu kfulahaa sụ: “Unu t’anyi họta eze, l’a-chị anyi g’ọo mba gẹ mba ha ono, nọ-whekotaru anyi mgburumgburu.” 15T’onye unu l’a-tụ ẹka bụbukwaaru onye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu họtaru. T’ọ bụkwaru onye lanụ l’echilabọ ndu Ízurẹlu ibe unu bẹ unu l’a-họta t’ọ bụru eze unu. Unu ba atụkwa onye ọha ọdo ẹka t’ọ chịje unu, mbụ onye l’ẹte abụa onye Ízurẹlu. 16T’ọ bụkwaru onye l’ẹte achịko ịnya akụberu onwiya, bụru onye l’ẹte eme tẹ ndu Ízurẹlu dawhu azụ lẹ Íjiputu, ndụge o nwebaaru ịnya, eshi-ọwhu Onye-Nwe-Ọha kfuwaru iya unu sụ: “Unu ba adawhuhekwa azụ l’ẹka ono ọdo.” 17Ya bụkwaruwho onye l’ẹte alụshi igwe nwanyị, a nọnyakwaa nụ égò swee ya. T’ọ bụkwaru onye l’ẹte achịko mkpọla-ododo mẹe mkpọla-ọcha kụberu onwiya. 18Ọ -nọdulewho l’oshi-eze bụru eze ono, t’o wotakwa ẹkwo, a gwọru agwọ tụko iwhe dụ l’iwu-a dekotaru onwiya, bụ ọwhu shi l’ẹkwo ono, dụ l’ẹka ẹpa Lívayi, bụ ọgbo l’agbajẹ ẹja nụ Chileke. 19Oo-dokubeje iya onwiya, ya agụje iya mbọku mbọku jeye nteke l’ọo-nọ-beru, shi nno nwụta ọtsu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke iya egvu, edobekota iwhe lile iwu ono kfuru yẹle iwhe ọ tọru ọkpa iya t’e tsoje. 20Nke ọwhu l’ọotoo nọ anyarụ unwune iya ekemeke mẹe nke ọwhu l’ọotoo parụ iwu ono haa melahaa iwhe ọdo. Nke ọwhu ọbu eze iya l’a-kpọliberu akpọliberu yẹle ụnwegirima iya l’alị Ízurẹlu.

18

Oke, rwuberu ndu Lívayi, bụ ọgbo l’agbajẹ ẹja nụ Chileke

1Ndu Lívayi, bụ ọgbo l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, mbụ ikfu Lívayi l’owhu bẹ l’ẹte ahẹdu oke-alị, tọ dụ oke-iwhe, l’e-rwube whẹ nụ l’alị Ízurẹlu. Iwhe whẹ l’e-gude buru bẹ bụ iwhe e gude agbarụ Onye-Nwe-Ọha ngwo-ẹja, a kpọru ọku, ọo ya bụ oke-iwhe whẹ. 2Whẹ te enwedu oke-iwhe g’ọo ụnwunna whẹ, ọo Onye-Nwe-Ọha bẹ bụ oke-iwhe whẹ nweru, lẹ g’o kweru whẹ iya l’ụkwa.

3Oke, l’e-rwubeje ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke nteke ndu Ízurẹlu gude oke-eswi m’ọ bụ atụru bya ọgbaru Onye-Nwe-Ọha ẹja bụ: ẹka iya mẹe agba iya mẹe okfuru iya. 4Iwhe ọdo, unu l’a-nụje whẹ bụ akpụru iwhe unu vu ụzo buta mẹe mmẹe ọwhuu mẹe mmanụ unu yẹle ẹji mbụ, unu ghebushiru l’atụru unu. 5Nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu shiwaa l’ikfu unu l’owhu họta whẹ, whẹ l’ẹpa whẹ tẹ whẹ kfụjeru l’iwhu Onye-Nwe-Ọha gude ẹwha iya jejeru iya ozhi ntekenteke.

6Ọ -bụru l’onye Lívayi bẹ shi l’ẹka o bu l’ibe unu l’alị Ízurẹlu l’owhu, gude g’ọ gụru iya byatashia ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke l’a-họta, 7t’o gudekwa ẹwha Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke iya jee ozhi g’ọo ndu Lívayi ibe iya, bụ ndu l’eje ozhi l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha l’ẹka ono. 8T’oke whẹ bụjekwaru iwhe lanụ l’iwhe gbarụ whẹ nụ, t’a gụfukwa iya iwhe yẹbedua natarụ l’iwhe e retaru l’oke-iwhe nna iya whẹ.

Unu be etsokwa ẹka ndu l’ẹte amaa Chileke

9Unu -bahụlewho l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu ono, t’unu ba anwụkwa ome akpamara ono, ndu mba gẹ mba ha ono l’eme. 10T’a ba awhụkwa onye l’akpọ nwa iya nwoke m’ọ bụ nwa iya nwanyị ọku gude agba ẹja l’echilabọ unu. T’ọ bọ dụkwa onye l’a-nọ agba ẹja m’ọ bụ onye l’eme amamanshi, m’ọbu onye l’agba ẹja, m’ọbu onye l’ada lẹ mgbashị. 11T’ọ bọ dụkwa onye l’e-keje oswe, ya adụkwa onye l’e-jeje njịta l’ẹka maa, ya adụkwa onye l’a-bụ jibya, ya adụkwawho onye l’e-jeje l’ọnu-ụwa. 12Nkele onye mekwaru ẹgube iwhe ono bẹ kwa akpamara bẹ l’oome l’iwhu Onye-Nwe-Ọha. Ọo ẹgube akpamara ono bẹ meru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’achịfu mba gẹ mba ha ono l’iwhu unu. 13Unu bụkwaru ndu ụta l’adụa lẹ ndzụ whẹ l’ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nọ.

Onye nkfuchiru, dụ g’ọo Mósisu

14Mba gẹ mba ha ono, unu l’eme t’unu nata alị whẹ ono l’anọje anụru ndu l’eme amamanshi mẹe ndu l’agba ẹja okfu. Ọle unubẹdua bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu te ekwedu t’unu mee nno. 15Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-shi l’echilabọ unu, mbụ l’echilabọ ụnwunna unu gẹdegede họfutaru unu onye nkfuchiru, l’a-dụ g’ọo mu. Ọo onye ono bẹ unu l’a-nụjeru okfu.

16Ọo zhiawho iwhe ono bẹ unu kfuru nụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ugvu Horẹbu mbọku ono, unu dzuru edzumedzu, nteke ono, unu sụru: “Byiko t’anyi ba anụhenu olu-okfu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi, anyi awhụhenu eze ọku-a ọdo nke ọwhu anyi l’ẹte anwụshihu.” 17Onye-Nwe-Ọha sụ mu: “Whẹ kfuzhikwaru ekfuzhi l’iwhe whẹ kfuru. 18Mu l’e-wofutaru whẹ onye nkfuchiru, dụ g’ọo gụbedua l’echilabọ ụnwunna whẹ. Mu eworu okfu mu ye iya l’ọnu, ya atụko iwhe mu kfuru iya kfukotaru whẹ. 19Iwhe bụ-zhia onye l’ẹte angabẹ nchị l’okfu mu ono, l’oo-gude ẹwha mu ekfu, bẹ mu l’a-jị ọji nkwẹnkwe. 20Ọle, onye nkfuchiru wata ọkpa ngganga gude ẹwha mu kfulahaa okfu, mu l’ete ekfua, m’ọbu gude ẹwha agwa ọdo kfulahaa, onye nkfuchiru ọbu bẹ l’ee-gbukwa egbu.”

21Unu nwekwaru ike unu ajịa onwunu sụ: “?Ndẹhunu g’anyi l’e-shi marụ nkfuchiru ọwhu l’ẹte abụa Onye-Nwe-Ọha kfuru iya?” 22Onye nkfuchiru -gude ẹwha Onye-Nwe-Ọha ekfu iwhe, ọ -bụru l’iwhe ono, l’ookfu te eredu, m’ọkwanu l’ọ tọ dụdu lẹ g’o kfuru iya, ọo ya bụ l’okfu ono ta abụdu Onye-Nwe-Ọha bẹ kfuru iya nụ. Ọo onye nkfuchiru ono bẹ gude ngganga kfua ya. Unu ba atsụjekwa ẹgube onye ono egvu.

19

Mkpụkpu, onye gburu madzụ l’a-gbabajẹ zeeru ndzụ

(Ọ́gú 35:9-28; Jósh. 20:1-9)

1Nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meleruwho tẹ mba gẹ mba ono chihu, mbụ ndu ono, l’oome tẹ ya nụ unu alị whẹ ono, unu -natagele whẹ whọ alị ono buchishia mkpụkpu gẹ mkpụkpu whẹ ha mẹe ụlo g’ụlo whẹ ha, 2unu họfutakwa mkpụkpu ẹto dobe iche l’echilabọ alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru nkunu ono. 3Unu gude ẹka unu kee alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu t’ọ bụru nkunu uzhi ẹto. Oke alị ono whẹ ẹto l’e-nwekota mkpụkpu, l’a-bụru a-gbabe-e-zeeru-ndzụ nnanụ nnanụ. Unu kpakwaa oji t’ọ lụfu l’ẹka ono, ndụge onye gburu madzụ agbajẹru laa ya.

4Ọ waa g’onye gburu ọchi gbarụ laa l’ẹka ono l’e-me dzọta ndzụ iya ndọwa: Ọ -bụru lẹ madzụ bẹ gburu ibe iya l’amaga ama l’ẹbe abụ lẹ yẹle onye ọbu bẹ dụhawaa l’okfu, 5dụ gẹ lẹ madzụ yẹle ibe iya lị eje l’ọswa ọwata nkụ, ọ halia ogbunkụ gbua nke kpongu tẹ ya gbutsua oshi, ire ogbunkụ ono kpọfu l’ishi iya nahụ je atụ-gbua onye ono yẹle iya lị ono, t’onye ọbu gbakwarụ lashia mkpụkpu lanụ l’ime mkpụkpu ẹto ono je adzọta ndzụ iya. 6Ọdumeka bẹ onye ọgwata ụgwo ọchi l’e-gudekwa ọvuma tsokfuru onye ono, gburu ọchi ono gbakfu iya je egbua ya, nkele ụzo teru ẹnya, l’ẹbe abụ l’onye ono bẹ gbarụ t’ọ nwụhu, eshi l’abụa lẹ yẹle onye ọwhuu dụhawaa l’okfu. 7Ọo ya meru g’o gude mu l’atụru iya unu ọtu iwu t’unu họfuta mkpụkpu ẹto dobe iche.

8Ọ -bụru lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ meru t’oge alị unu saa ọsa ẹgube ono, o riburu iya nna unu whẹ lẹ nte, bya anụkota unu iwhe bụ alị ono, o kweru ụkwa lẹ ya l’a-nụ nna unu whẹ ono, 9m’ọ -bụruwho l’unu l’e-dobekota iwu lile-e, mu l’atụru unu ntanụ-a, shi nno ye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu, etso ụzo iya ntekenteke, ọo ya bụ, unu eyekwabaa mkpụkpu ẹto ọdo lẹ mkpụkpu ono, 10nke ọwhu ndu l’adụa iwhe whẹ meru l’ẹte alajẹ l’ọchi l’alị unu ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu, shi nno mee t’ikpe ọchi tukoru unu l’ishi.

11Ọle ọ -bụru lẹ madzụ bẹ okfu dụru yẹle ibe iya, o je akwabẹru iya l’ụzo, tsoo iya ọgu, merwua ya ẹhu nke ọwhu bụ l’ọ nwụhuru anwụhu, onye ono gbalaa lashia mkpụkpu ono nnanụ, 12tẹ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu iya zhikwaa t’e je akpụta iya l’ẹka ono kpẹe onye ọgwata ụgwo ọchi t’o gbua. 13Unu ba awhụkwaru iya imiko, unu wofukwa ikpe ọchi onye l’adụa iwhe o meru l’alị Ízurẹlu nke ọwhu l’ọo-dụru unu lẹ mma.

Iwhe e gude kpaa oge alị

14Unu be ewofujekwa ẹwhuru, e gude kpaarụ unu lẹ madzụ ibe unu oge alị, mbụ iwhe ono, ndụ-ichee meru l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu.

Ọgba ẹka-ebe

15Unu be egudejekwa ẹka-ebe onye lanụ gbarụ nmaa madzụ ikpe iwhe dụ ẹji, a sụru l’o meru; m’ọbu okfu, a sụru l’ọ kpatarụ. T’ọ bụkwaru ẹka-ebe, ụmadzu labọ; m’ọbu ụmadzu ẹto gbarụ bẹ l’ee-gudeje bua ikpe onye ọbu. 16Ọ -bụru lẹ madzụ gude ẹregede gbalahaa ibe iya ẹka-ebe ụgho, shi nno tukobe iya iwhe dụ ẹji, l’ẹte omee, 17t’uzhi madzụ labọ ono, okfu l’adarụ lụfutakwa bya akfụru l’iwhu Onye-Nwe-Ọha mẹe l’iwhu ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke mẹe ndu ikpe, bụ ndu nọ l’ọkwa nteke ono. 18Tẹ ndu ikpe ono kparwekwaa ishi akparwe. Ọ -bụru l’ekebe ono bụ ejire, mbụ l’ọo ejo ntukobe b’ọ tukoberu ibe iya l’iwhe l’ẹte omee, 19t’ọ bụkwaru iwhe ono, ọ gbarụ l’ego l’ee-me ibe iya ono bẹ l’ee-me yẹbedua. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru t’ọdo be eberu iya. 20Nke ọwhu ndu ọdo l’a-nụ iya tsụhu egvu, ya adụhe onye l’e-mebaa ẹgube ejo-iwhe ono ọdo l’echilabọ unu. 21Unu ba awhụjekwa imiko l’ụdu iwhe ono. Iwhe dụ iya nụ bụ l’onye gburu madzụ, t’e gbua yẹbedua. Onye meru ẹnya pyahụ madzụ, t’e mekwawho t’ẹnya pyahụ yẹbedua. Onye chikwofuru madzụ eze, t’e chikwofukwa eze nkiya. Onye chijiru madzụ ẹka, t’e chijia yẹbedua ẹka nkiya. Onye gbajiru madzụ ọkpa; t’a gbajia yẹbedua ọkpa nkiya.

20

Oje ọgu

1Nteke unu jekfuru ndu ọhogu unu ọgu, unu je akpọ-lwu ịnya mẹe ụgbo-ịnya mẹe ndu ojọgu, ka nke unu shii, t’egvu ba atsụkwa unu. O noo nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ nọkwa swiru unu eswiru, mbụ onye ono, dufutaru unu l’alị Íjiputu. 2Nteke unu l’abya ọwata ọgu ono, t’onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke fụtakwa bya ekfuru okfu yeru ndu ojọgu unu. 3T’ọ sụ whẹ: “Unubẹ ndu Ízurẹlu, unu ngabẹkwa nchị. Ntanụ bẹ unu l’ejekfu ndu ọhogu unu ọgu. Tẹ meji ba atọfukwa unu, t’egvu ba atsụkwa unu. T’obu be etekwa unu ete, t’ẹhu ba anmakwa unu anma l’iwhu whẹ. 4Nkele ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ unu l’iya lị eje t’ọ lwụ-chitaru unu ọgu l’ẹka ndu ọhogu unu nọ, mee t’unu lwụ-gbua.”

5Tẹ ndu ishi kfukwaruwho yeru ndu ojọgu unu sụ whẹ: “?O nweru onye tụru ụlo ọ̀whúú, toko wooru iya ye l’ẹka Chileke? T’onye ọbu dawhukwa azụ lashia ibe iya a nọnyakwa ọ nwụhu l’ọgu, onye ọdo je eworu ụlo ono ye l’ẹka Chileke. 6?O nweru onye gbarụ mgbabu vayịnu, toko ria iwhe shi iya nụ? T’onye ọbu dawhukwa azụ lashia ibe iya, a nọnyakwa ọ nwụhu l’ọgu, onye ọdo je eria ya. 7?O nweru onye l’ejekwadu okfu nwanyị tọko lụ-bua ya? T’onye ọbu dawhukwa azụ lashia ibe iya, a nọnyakwa ọ nwụhu l’ọgu; onye ọdo je alụa ya.”

8Tẹ ndu ishi ono kfukwaruwho yebaaru ndu ojọgu ono sụ whẹ: “?O nweru onye l’atsụ egvu, m’ọbu onye meji l’atọfu atọfu? T’onye ọbu dawhukwa azụ lashia ibe iya; a nọnyakwa meji tọfulahaa ibe iya g’ọ tọfuru yẹbedua.” 9Ndu ishi ono kfugelewho okfu ono nụ ndu ojọgu ono, t’a họta ndu l’a-bụru ndu ishi ojọgu tẹ whẹ l’edu ndu ojọgu ono.

10Nteke unu wụfutaru eje ọgu lẹ mkpụkpu, t’unu vukwaru ụzo chọo gẹ l’ee-shi kpeshia tẹ nchị dụ ndoo. 11Ọ -bụru lẹ whẹ kwetaru tẹ nchị dụ ndoo, bya egheberu unu ọnuzo whẹ ọnu, ọo ya bụ, iwhe bụ ndu bu lẹ mkpụkpu ono l’owhu abụkotaru ndu unu l’a-nọdu edzuru ozhi mkpọnwuru. 12Nteke bụ lẹ whẹ jịkaru nke nchị-ọdu-ndoo, mbụ whẹ tsokfuru unu ọgu, t’unu yebuta mkpụkpu ono mgburumgburu. 13Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu yelewho mkpụkpu ono l’ẹka unu, unu egude ogu-ịgba gbushikota unwoke, nọkota iya nụ gẹ whẹ ha. 14Ọle ụnwanyi whẹ mẹe ụnwegirima whẹ mẹe élwù whẹ mẹkota iwhe lile ọdo, dụ lẹ mkpụkpu ono je akpaa l’arya, a vụtaru l’ọgu, dụ iya nụ g’ọ hakọta, bẹ unu l’e-gwotakota t’ọ bụru nke unu. Unu eripya iwhe unu gwotaru l’ẹka ndu ọhogu unu ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nụru unu. 15Ọ kwa nno bụ g’unu l’e-mekotaje mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha l’owhu, nọkota unu otẹnya otẹnya, bụ ọwhu l’ẹte abụa mkpụkpu mba gẹ mba ha ono, dụ l’ẹka-a.

16A bya lẹ mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha nke ndu-a, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu alị whẹ t’ọ bụru oke-iwhe unu, t’ọ bọ dụkwa iwhe l’atụ ume, unu l’a-ha t’ọ nọdu ndzụ. 17Unu gbugbushikota whẹ kpamụ kpamụ, shi nno woru whẹ nụ Chileke, bụ iya bụ ndu Hetu mẹe ndu Amọru mẹe ndu Kenanu mẹe ndu Pẹ́rezu mẹe ndu Hevu mẹe ndu Jebusu, ẹgube ono Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tụru iya unu ọtu iwu. 18Nke ọwhu whẹ l’ẹte ezhi unu ome akpamara ono, whẹbedua l’anọje eme, mbụ iwhe ono, whẹ l’anọje eme gude agwa agwa whẹ, unu eshi nno meswee Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu.

19Nteke unu yebutaru mkpụkpu mgburumgburu nọo ọdu, l’ẹka unu l’etso iya ọgu t’unu lwụa ya lwụta, t’unu ba adabẹkwa ogbunkụ l’oshi, kfụru akfụru lẹ mkpụkpu ono mebyishia. Unu wọtaje akpụru iya ria, unu be egbutsukwa iya egbutsu. Oshi, kfụru l’ẹgbudu ?ọ bụ madzụ nke t’unu yebutafua ya mgburumgburu? 20Oshi, unu l’emebyije kpụ bụ oshi, unu marụ l’ọ tọ bụdu oshi-ọmi. Unu gbutsujee ya gude tụa ịga-ọgu lwụshi mkpụkpu ono, l’etso unu ọgu ono ọgu jeye nteke unu l’alwụ-gbu iya.

21

Nke onye e gburu t’a ma onye gburu iya nụ

1Ọ -bụru l’a whụru odzu onye e gburu egbu l’ẹka ọ daburu l’ẹgu l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu t’ọ bụru nke unu, t’a ma onye gburu iya nụ, 2tẹ ndu bụ ọgurenya unu whẹ mẹe ndu ikpe unu whẹ fụtakwa, bya eshi l’ẹka onye ono, e gburu ono zẹe, tụ̀a iwhe atụ̀tù jeye lẹ mkpụkpu, nọ-wheru nụ iya mgburumgburu. 3Tẹ ndu bụ ọgurenya, shi lẹ mkpụkpu ọwhu ka ọnokube ntse l’ẹka ono, onye ono e gburu zẹe, kpụta nwada eswi, l’ẹte egudebua jee ozhi l’ẹgu, t’a tụgbabebua ya l’ibe iya, 4kpụru je lẹ nsụda, mini l’asọ asọso, mbụ ẹka l’ẹte akọbua akọko, t’ọ dụ iwhe e mebejeru iya. Whẹ anọdu lẹ nsụda ono kụ-kwoo nwada eswi ono olu. 5Ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, bụ ụnwu Lívayi afụta bya akfụru l’ụzo atatiwhu. Nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bụ whẹ b’ọ họtaru tẹ whẹ jejeru iya ozhi, whẹ egudeje ẹwha Onye-Nwe-Ọha agọ ọnu-ọma anụ madzụ. Ọ bụru whẹ bẹ l’ekpeshije okfu, dụru madzụ yẹle ibe iya mẹe okfu lẹ madzụ mekaru ibe iya iwhe. 6Tẹ ndu bụ ọgurenya ono, shi lẹ mkpụkpu ọwhu ka ọnokube ntse l’ẹka ono, onye ono, e gburu ono zẹe kwọkwaa ẹka whẹ l’eli nwada eswi ono, a kụ-kworu olu lẹ nsụda ono. 7Whẹ ekfua sụ: “Ẹka anyi ta adụkwa l’ọchi onye-e, anyi ta awhụ nteke l’eegbu iya. 8Byiko Onye-Nwe-Ọha natanụ ụgwo-ọ, l’aakfụ l’ishi ndu nkeghu, bụ ndu Ízurẹlu l’ọnodu iwhe-dụ-ẹji, whẹ meru, mbụ ndu ono, ị gbafụtaru. T’ọchi onye, l’adụa iwhe o meru ba atukokwaru ndu nkeghu, bụ ndu Ízurẹlu l’ishi. Ọo ya bụ, e shi nno kfụa ụgwo ọchi onye ono, e gburu egbu.” 9Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi wofu ikpe ọchi onye ono l’adụa iwhe o meru l’echilabọ unu, eshi-ọwhu unu mewaru, iwhe kfụru nhamụnha l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha.

Nke ọlu nwanyị, a lwụtaru l’ọgu

10Nteke unu jekfuru ndu ọhogu unu ọgu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu woru whẹ ye unu l’ẹka, unu kpụa whẹ lẹ ndzụ, 11bya awhụa nwanyị, l’ama ụma l’ime ndu ono, unu kpụru lẹ ndzụ ono, o nweru onye ọ dụ ree, mbụ onye, ọ dụ nke t’o duta iya t’ọ bụru nyee ya, 12t’o onye ọbu dutakwa iya latashia ibe iya, rwushia ya ẹgbushi l’ishi, beshia ya nvọ iya. 13Ya eyefu uwe, o yeru nteke a kpụru iya lẹ ndzụ, nọdu l’ụlo onye ọbu ryaa ẹkwa nna iya yẹle nke ne iya ọnwa owhu. E -megee yẹle onye ọbu awata azẹze, onye ọbu abụru ji iya, yẹbedua abụru nyee ya. 14Ọ -bụru l’e megeeru, nwanyị ono ta adụhe onye ọbu ree, t’ọ pakwarụ iya haa t’o je njere iya. Be erekwa iya ere gude reta okpoga, be emekwa iya g’ọo ohu; eshi-ọwhu i mewaru iya iwhe-iwhere.

Iwhe rwuberu ọkpara

15Nwoke -lụa ụnwanyi labọ, o yee onye lanụ obu kpọo onye lanụ ashị, whẹ tụko nwụtaru iya ụnwegirima, mbụ onye ono, o yeru obu ono yẹle onye ọwhua ọ kpọru ashị whọ, ọ -bụru l’ọo onye ọwhu ọ kpọru ashị bẹ nwụtaru iya ọkpara; 16mbọku, l’oo-ke ekpe gude keeru ụnwu iya iwhe o nwe, t’o bo wotakwa nwa nke onye ọwhu o yeru obu whọ dobe l’ọnodu ọkpara hachia nwa nke onye ono, ọ kpọru ashị whọ, gbẹ-chia bụru iya bụ ọkpara. 17T’o mebukwaa nyata l’onye bụ ọkpara iya bụ nwa nke nwanyị ono, ọ kpọru ashị ono, ya ekeru oke labọ nụ iya l’iwhe lile, o nweru nkele ọo nwata ono bụ nwa mbụ, goshiru l’ọ dụ l’iwhe. Iwhe rwuberu ọkpara bụkwa iya nwe iya.

Nwa, bụ ekfu-ba-anụ

18Nwoke -nwụta nwa, bụ ekfu-ba-anụ, bụru ọkaria-ẹka, mbụ nwata, l’ẹte anụru nna iya okfu, t’ọ nụru ne iya okfu; whẹ hụwa ya nta hụa imo ọ bụru nchị nwakpaa, 19tẹ nna iya yẹle ne iya kpụtakwa iya kpụfuru ndu bụ ọgurenya l’ọnu-abata mkpụkpu ẹka o bu. 20Whẹ asụ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono: “Nwa anyi-a bẹ bụkwa ekfu-ba-anụ, bụru ọkaria-ẹka, ọ tọ nụjeduru anyi okfu. Ẹkpiri bẹ parụ iya ẹka, tẹmenu ọ bụru onye l’angụnuka ikike mmẹe.” 21T’unwoke mkpụkpu ono l’owhu tụ-gbukwa nwata ono l’ẹwhuru t’ọ nwụhu. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo o beru t’ọdo be eberu iya. Nke ọwhu ndu Ízurẹlu l’owhu l’a-nụ iya tsụhu egvu.

Iwu, dụ l’iche l’iche

22Madzụ -meta iwhe ọ gbarụ t’ọ nwụhu, e woru iya gbua, unu kobe odzu iya l’eli oshi, 23t’odzu iya ono be ekokwaru l’eli oshi ono jeye tẹ chi sahụ. Unu likwaa ya mbọku ono gẹdegede nkele onye koru l’eli oshi bụkwa onye Chileke tụru ọnu. Unu be emerwukwa alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu emerwu.

22

1Ị -whụa eswi madzụ ibe ghu, m’ọbu atụru iya l’ẹka l’ọokpawhuhu akpawhuhu; be emekwa ẹnya gẹ-woo l’ị tị whụdu iya. Kebekwa ẹhu kpụta iya kpụ-whuru iya azụ. 2Ọ -bụru l’onye ọbu te ebukubedu ghu ntse, m’ọbu l’ị tị madụ onye ọbu, kpụtakwa iya lashia ibe ghu t’ọ nọdu jeye nteke onye ọbu l’a-chọru iya bya, gụ akpụru iya kpẹe ya. 3O nokwawho gẹ l’ii-me iya m’ọ -bụru l’ọo nkakfụ-ịgara iya, ọ bụru nno gẹ l’ii-me iya m’ọ -bụru l’ọo uwe iya, o noo gẹ l’ii-meje l’iwhe madzụ ibe ghu, tuwhahuru etuwhahu, mbụ iwhe iya tuwhahuru nụ, ị whụa ya. Be emejekwa ẹnya g’ị tị whụdu iya.

4Ị -whụa nkakfụ-ịgara madzụ ibe ghu m’ọ bụ eswi iya l’ẹka ọ darụ l’agụga echi-ụzo, be emekwa ẹnya gẹ-woo l’ị tị whụdu iya. Kebekwa ẹhu yeru onye ọbu ẹka t’ọ kpụ-lia ya.

5Tẹ nwanyị ba akwajẹkwa ngwa nwoke. Tẹ nwoke be eyejekwa uwe nwanyị, nkele onye l’eme nno bẹ l’emekwa akpamara l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu.

6Ọ -bụru l’ịighata aghata, ị whụa ẹkfunu, ẹnu kparụ l’eli oshi, m’ọbu l’ọma alị, ụnwu ẹnu nọdu iya, m’ọbu l’ọo ẹkwa iya dụ iya, ne iya kpuru l’eli ụnwu iya ono, m’ọbu l’eli ẹkwa iya ono, ba anwụpyabekwa ne iya yẹle ụnwu iya. 7Kebekwa ẹhu kpatsua ne iya t’o whefu, g’ị nwụta ụnwu iya nke ọwhu l’ọo-dụru ghu lẹ mma mẹe nke ọwhu l’ịi-nọliberu ndzụ.

8Ọ -bụru l’ịitu ụlo ọ̀whúú, nteke ị watarụ iya ekpukpu, kpusakwaa ya ọsa swia ya ọnu mgburumgburu, t’ọ bọ dụ onye l’e-shi l’ẹka ono wefu bya adaa, shi nno wobata ọchi l’ụlo ghu ono.

9Ba akụkwa iwhe ẹghirigha lẹ mgbabu vayịnu ghu, ọdua bẹ l’aa-natakwa ghu mebyi iwhe ono, ị kụru yẹle akpụru, ọ mịtaru mbụ vayịnu ghu ono je edobe l’ụlo-nsọ.

10Be eligbabejekwa eswi yẹle nkakfụ-ịgara eligbabe gude atụpya alị ugbo lanụ.

11Be eyejekwa uwe, a kwarụ ẹghirigha, gude ẹkwa ẹji ẹji kwagbabẹ l’ẹkwa, dụ rẹbere rẹbere.

12Kpajẹkwaru iwhe oghu, dụ yagịriyagiri ye l’ọnumonu uwe mkpẹelanu ghu mgburẹku ẹno.

Iwhe l’emebyi alụlu

13Nwoke -lụta nwanyị yẹle nwanyị ọbu zẹ-gelewho, ọ bya adụ iya ẹji, 14ọ wata iya obo ibo kọlahaa ya l’ejo ẹko asụje: “Mu lụru nwanyị-a, bya ejekfu iya azẹe, t’ọ dụ iwhe l’egoshi lẹ yẹle nwoke tẹke azẹbudua.” 15Tẹ nna nwamgbọko ọbu yẹle ne iya wotakwa iwhe l’egoshi lẹ nwamgbọko ono shi bụru onye yẹle nwoke l’ẹteke azẹbua je egoshi ndu bụ ọgurenya l’ọnu-abata mkpụkpu. 16Nna nwamgbọko ono asụ ndu bụ ọgurenya ono: “Mu kutaru nwa mu nwanyị-a kee nwoke-e t’ọ bụru nyee ya; ọ bya adụwa iya ẹji ntaa, 17nke ọwhu bụ l’oobowa iya ibo asụje: ‘Lẹ nwa mu nwanyị-a ta adụkwa iwhe l’egoshi lẹ yẹle nwoke tẹke azẹbudua.’ Ọle t’unu lekwa iwhe l’egoshi lẹ nwa mu nwanyị ọbu bẹ yẹle nwoke tẹke azẹbudua.” Whẹ abya eworu ẹkwa ono tụsaa l’iwhu ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono. 18Tẹ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono gude nwoke ono tụaru iya ụtu ẹchachi. 19Whẹ ereta iya nre ụkporo mkpọla-ọcha ise woru nụ nna nwamgbọko ono nkele nwoke ono kọru nwamgbọko Ízurẹlu l’ejo ẹko. Nwamgbọko ono abụru nyee ya g’ọ bụ iya. T’ọ bọ chịfukwa nwanyị ono achịfu jeye gẹ l’ọo-nọ-beru.

20Ọle ọ -bụkwanuru l’ibo ono, e boru iya bụ ire-lanụ, t’ọ dụ iwhe l’egoshi lẹ nwamgbọko ono bẹ yẹle nwoke tẹke azẹbudua, 21tẹ whẹ kpụfutakwa nwamgbọko ono l’ọnu nwụlo nna iya, t’ụnwoke mkpụkpu, ẹka a nwụru iya gude ẹwhuru tụ-gbua ya t’ọ nwụhu nkele o meru iwhe iwhere iya dụ l’alị Ízurẹlu, nkele o shi nọdu l’ibe nna iya agba ọkpara. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru t’ọdo be eberu iya.

22Ọ -bụru l’e guderu nwoke l’ẹka chịi l’ẹka yẹle nyee onye ọdo zẹe, t’e gbukwaa nwoke ono, jekfuru nwanyị ono yẹle nwanyị ọbu, o jekfuru egbugbu. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru; t’ọdo be eberu iya l’alị Ízurẹlu.

23Ọ -bụru lẹ nwamgbọko yẹle nwoke l’ẹte azẹbua, mbụ nwamgbọko, nwoke l’ejekwadu okfu iya eje bẹ nwoke ọdo whụru lẹ mkpụkpu jekfu iya azẹe, 24t’unu tụkokwa whẹ kpụfuta l’ọnu-abata mkpụkpu ono gude ẹwhuru tụ-gbua whẹ tẹ whẹ nwụhukota. T’a tụ-gbua yẹbe nwamgbọko, o noo nkele ọ nọ lẹ mkpụkpu ono to chi mkpu t’a gbatarụ iya. A tụ-gbua yẹbe nwoke, o noo nkele o mebyishiru nyee madzụ ibe iya. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru t’ọdo be eberu iya.

25Ọle, ọ -bụkwaru l’ọo l’ẹgu bẹ nwoke jekfuru nwamgbọko, l’eejekwadu okfu iya eje, gude iya l’ọkpehu yẹle iya zẹe. T’ọ bụkwaru nwoke ono bẹ l’ee-gbu nwẹkiya. 26T’ọ bọ dụkwa iwhe unu l’e-me nwamgbọko ono. Nwamgbọko ono ta adụkwa iwhe-dụ-ẹji o metaru nke t’e gbua ya. Ishi iya abụru l’ẹgube iwhe ono dụkwa g’ọo nke onye je afụaru madzụ ibe iya gbuta iya tụa. 27O noo nkele ọo abagude bẹ nwoke ono baguderu iya l’ẹgu, tẹmenu nwamgbọko ono, l’eejekwadu okfu iya eje chia mkpu t’a gbatarụ iya, t’ọ dụ onye jeru iya anafụta.

28Ọ -bụru lẹ nwoke bẹ jekfuru nwamgbọko, l’ẹte ejedee okfu iya gude iya l’ọkpehu jekfu iya azẹe, a whụa whẹ, 29tẹ nwoke ono kfụkwaa nna nwamgbọko ono ụkporo mkpọla-ọcha ugbo labọ lẹ mkpọla-ọcha iri. Tẹ nwoke ono lụkwaa ya, o noo nkele o mebyishiwaru iya. T’ọ bọ chịfukwa nwamgbọko ono achịfu jeye gẹ l’ọo-nọ-beru.

30Tẹ nwoke ba alụkwa nyee nna iya, shi nno mechia nna iya iwhu.

23

Okefu madzụ l’oke

1T’onye e chipyaru ẹkwoku-akpụraku m’ọ bụ onye e gbubufuru ishi-atụ ba abatajẹkwa l’ẹka ndu nke Onye-Nwe-Ọha dzukoberu.

2T’ọ bọ dụkwa onye a gbatarụ l’ọkpara, l’abatajẹ lẹ ndzuko ndu nke Onye-Nwe-Ọha. T’ẹpa iya jeye l’ọgbo nke iri ba abatajẹkwa l’ẹka ndu nke Onye-Nwe-Ọha dzukoberu.

3T’ọ bọ dụkwa onye Amọnu, m’ọbu onye Moabu l’abatajẹ lẹ ndzuko ndu nke Onye-Nwe-Ọha. T’ẹpa whẹ jeye l’ọgbo nke iri ba abatajẹkwa l’ẹka ndu nke Onye-Nwe-Ọha dzukoberu jeye lẹ gbururu. 4O noo nkele whẹ te egudedu nri yẹle mini gbata unu ndzuta g’unu shi l’alị Íjiputu afụta. Ọ gbechia bụru Bélamu nwa Beyo, shi lẹ mkpụkpu Petọ nke alị Arámu-naharayimu23:4 Ẹ tii kua iya alị Arámu-naharayimu; gụ ekua ya alị Mesopotémiya. bẹ whẹ je ebuta t’ọ bya atụa unu ọnu. 5Ọle Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ta akpadụ Bélamu ishi, o mee mburọnu ono ọ ghọo ọnu-ọma nkele o yeru unu obu mbụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. 6Unu ba achọkwa ụzo gẹ l’ee-shi t’ẹhu dụ whẹ guu, m’ọbu gẹ l’ee-shi t’ọ dụru whẹ lẹ mma jeyewaro ya g’unu l’a-nọ-beru.

7Unu ba akpọjekwaru ndu Edọmu tuu, o noo nkele whẹ bụ unwune unu. Unu ba akpọjekwaru ndu Íjiputu tuu, o noo nkele unu shi bụru nlwamụnlwa l’alị whẹ. 8T’ụnwegirima o-shi-l’ẹpa whẹ ọgbo nke ẹto batajẹkwa l’ẹka ndu nke Onye-Nwe-Ọha dzukoberu.

Odobe ọdu-ọgu ọcha

9Nteke unu jekfuru ndu ọhogu unu ọgu, unu nọdu l’ọdu-ọgu unu, t’unu jikwaru ụba yeru ejo-iwhe. 10Ọ -bụru l’onye lanụ l’ime unu bẹ gbọru ụnwuda kpua onwiya l’ẹnyashi, shi nno bụru onye l’aasọ nsọ, t’onye ọbu lụfukwa je anọdu l’azụ ọdu-ọgu ono, t’ọ bọ nọdukwa l’ime iya. 11O -bedelewho l’urwẹnyashi t’ọ ghụa ẹhu. Ẹnyanwu -rịbalewho l’ishi ya abata l’ọdu-ọgu ono.

12T’unu nwekwaru ẹka lanụ l’azụ ọdu-ọgu ono, bụ ẹka unu l’e-jeje ụboku. 13Unu yekobeje nsụ-l’obyi lẹ ngwọgu unu; unu bya l’eje ụboku, unu egude nsụ-l’obyi ono gvua alị egvu, nyịru iya yee kpochiwhu azụ. 14Nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’anọjekwa ejewhe l’ọma ọdu-ọgu unu tẹ ya dzọo unu ndzụ, woru ndu ọhogu unu ye unu l’ẹka. Ọo ya meru g’o gude, ọdu-ọgu unu je l’a-dụ nsọ. Nke ọwhu l’ọ tọ whụ iwhe dụ oyi oyi l’echilabọ unu dakọbe parụ unu haa.

Ụnwu iwu ọdo

15Ohu -shi l’ẹka nna iya ukfu gbalaa gbakfuta ghu, ba akpụtakwa iya kpụ-whuru nna-iya-ukfu ono azụ. 16Hakwaa ya t’o buru l’echilabọ unu l’ẹka dụle iya whọ ree; l’ime mkpụkpu unu ono, bụ ẹka ọ hatarụ. Unu ba akpakwa iya ẹhu.

17Tọ bọ dụkwa ụnwada Ízurẹlu m’ọ bụ unwoke Ízurẹlu l’a-nọ agbarụ agwa ọkpara. 18Unu be egudejekwa ụgwo, a kfụru nwanyị-ọkpara, m’ọbu iwhe a kfụru nwoke, bụ nkụta-ụrwali bya l’ụlo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bya akfụa ụgwo iwhe unu riburu lẹ nte l’unu l’e-me nkele whẹ labọ tụkokwa bụru akpamara l’ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nọ.

19Unu be ejejekwa onye Ízurẹlu ibe unu ụgwo, kpọru ọnwurunwa tukobe iya, l’okpoga, m’ọbu lẹ nri, m’ọbu l’iwhe bụ-zhia ụgwo, l’eejeje madzụ. 20Onye unu l’e-jeje ụgwo kpọru ọnwurunwa tukobe iya bẹ bụ onye ọha ọdo. Ọle onye, bụ nwune unu bẹ unu l’ete ejedu ụgwo kpọru ọnwurunwa tukobe iya, nke ọwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-gọru ọnu-ọma nụ unu l’iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe l’alị ono, unu l’a-bahụ je anata t’ọ bụru nke unu.

21Ọ -bụru l’o nweru iwhe unu riburu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu lẹ nte l’unu l’e-me, unu ba akpọkwa ụkfu l’ememe, iya nkele Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu jịfutajekwa unu ajị iya, o je l’a-bụru unu ome iwhe-dụ-ẹji. 22Nteke bụ l’ọ tọ dụdu iwhe unu riburu lẹ nte l’unu l’e-me, bẹ l’ọotoo bụkwaru unu ome iwhe-dụ-ẹji. 23Unu sajẹkwaa ẹnya lẹ mini mekotaje iwhe shi unu l’ọnu fụta. O noo nkele ọo g’ọ zụru unu nkwe l’obu bẹ unu gude ọnu unu ribuaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nte iwhe ono.

24Nteke unu bahụru lẹ mgbabu vayịnu madzụ ibe unu, unu ritakwa akpụru vayịnu ike unu lẹge ọ dụ unu ree, ọle t’ọ bọ dụkwa ọwhu unu l’e-ye lẹ nkata unu. 25Nteke unu bahụru l’ẹka madzụ ibe unu meberu iwhe, ọ -dụ unu nke t’unu wọta akpụru iya, unu wọtakwa iya. Unu be egudekwa mma gbutsua ukfu iwhe ono.

24

Ọchifu nwanyị

1Nwoke -lụa nwanyị, nwanyị ono ta adụhe iya l’obu, nkele ọ whụru iwhe l’adụa ree lẹ ndzụ nwanyị ono, o deru ẹkwo nụ nwanyị ono lẹ ya ta alụhedu, bya achịfu iya l’ibe iya, 2nwanyị ono -lụfu je alụa ji ọdo, 3ji ono, lụ-kperu iya azụ bya akpọo ya ashị, dekwaruwho ẹkwo nụ iya lẹ ya ta alụhedu, bya achịfukwa iya whọ l’ibe iya, m’ọbu l’ọo anwụhu bẹ ji iya nke ikpazụ ono nwụhuru bụ iya bụ nwoke ono lụru iya nụ, 4tẹ ji iya nke mbụ whọ, bụ onye chịfuru iya nụ ba alụ-whuhekwa iya azụ ọdo, l’ẹka e merwushigewaru iya nkele iwhe ono bụkwa akpamara l’iwhu Onye-Nwe-Ọha. T’unu be emekwaru akpamara kpube alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu.

Iwu, dụ l’iche l’iche

5Nteke nwoke lụru nwanyị nke ọ̀whúú, t’e be eyekwa iya t’o tsoru jee ọgu, ya adụkwawho ozhi ọdo, l’ee-zhije iya. T’onye ọbu nọo mgbarawha l’uwhu nọduru onwiya, gude tẹ yẹle nyee ya ono, ọ lụru swaaru onwowhe.

6Tẹ madzụ ba apatakwa ẹwhuru-nri, m’ọbu nggu-ẹwhuru sụbe gude naa onwiya mkpalẹka. O noo dụkwa g’ọo onye gude ishi madzụ owhu naa onwiya mkpalẹka.

7Ẹka -kparụ madzụ l’ẹka ọ patarụ onye Ízurẹlu ibe iya, o -dobe iya g’ọo ohu, ọdua l’o reru iya ere, t’e gbukwaa onye ọpaleda ono egbu. Ọo ẹgube ono bẹ unu l’e-shi chigbua mgbashị l’igbo, o beru t’ọdo be eberu iya.

8Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya m’ọgvu onye njọkirehu byarụ, nke ọwhu unu l’a-sa ẹnya lẹ mini mekotagezhia g’ẹpa Lívayi tụ-zhiru unu ẹka t’unu mee. T’unu saa ẹnya lẹ mini mekotagezhia ya gẹ mu kfuru whẹ iya. 9Unu nyatakwa iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meru Miriyamu l’echi-ụzo g’unu shi l’alị Íjiputu fụta.

10Nteke ị gbẹru madzụ ibe ghu mkpu; m’o beru ọ bụru ụdu mkpu gụnu, ba abahụkwa l’ụlo iya jee owota iwhe o gude naa onwiya mkpalẹka. 11Nọdukwa l’etezhi t’onye ọbu, ị gbẹru mkpu wofutaru ghu iwhe ọbu, o gude ana onwiya mkpalẹka. 12Ọ -bụru l’onye ọbu bẹ bụ onye ụkpa, be egudekwa iwhe ọbu, ọ sụberu ghu gude naa onwiya mkpalẹka tẹ chi sakfu iya. 13Ẹnyanwu rịbadekwa l’ishi, wowhukwaru iya ukpo ono azụ, mbụ ukpo ono, ọ sụberu ghu gude naa onwiya mkpalẹka nke ọwhu l’ọo-zẹe ya azẹe kua mgbẹnya, goọru ghu ọnu-ọma. Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke ghu bẹ l’a-gụru ghu iya l’ọ-dụ-chịriri.

14Onye ụkpa, l’adụa g’ọ harụ iya -byarụ ghu ozhi; be emekwa iya mmegbu, m’ọbu onye Ízurẹlu ibe ghu, m’ọbu onye lwarụ alwa, bu lẹ mkpụkpu unu. 15Kfụkwaa ya aswa ozhi iya lẹ mbọku, tẹmenu ẹnyanwu arịbade l’ishi nkele onye ono l’akpakwa nri akpa, ọ bụru aswa ozhi iya ono b’ọ gbarụ ye. Ọdua bẹ l’oo-kpokukwa Onye-Nwe-Ọha l’okfu ẹka ghu, ya abụru ghu ome iwhe-dụ-ẹji.

16T’e be egbujekwa nna ye l’iwhe nwa iya metaru, e jee gbujekwa nwa ye l’iwhe nna iya metaru. Onyenọnu bẹ l’a-nwụje ọnwu iwhe-dụ-ẹji o metaru l’onwiya.

17Unu ba anafụjekwa madzụ iswi-ọduma iya l’ọo lẹ ọ bụ onye lwarụ alwa, m’ọbu onye l’enwee nna, unu eje anatajẹkwa ẹkwa nwanyị-mbunu lẹ mkpalẹka. 18Unu nyatajẹkwa l’unubẹdua shikwa bụru ohu l’alị Íjiputu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bya agbata unu l’ẹka ono. Ọo ya meru g’o gude mu l’atụru unu iwhe-e l’iwu t’unu meje.

19Nteke unu l’akpata iwhe unu meberu l’okfu unu, o -nweru ukfu iya ọwhu unu zọharu, unu ba adawhuhekwa azụ je iya egbuta. Unu hakwaa ya t’ọ dụru ndu lwarụ alwa yẹle ndu nna whẹ l’anọhee mẹe ụnwanyi-mbunu, nke ọwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-gọru ọnu-ọma nụ unu l’iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe. 20Nteke unu l’awọ akpụru ólivu unu, unu ba awọjekwa iya n-wọ labọ. Unu hajẹkwaa ọwhu whọduru nụ t’ọ dụru ndu lwarụ alwa yẹle ndu nna whẹ l’anọhee mẹe ụnwanyi-mbunu. 21Nteke unu l’awọ akpụru vayịnu lẹ mgbabu vayịnu unu, unu be ejekwa mkpakwa iya m’e megee. Unu hakwaa ọwhu whọduru nụ t’ọ dụru ndu lwarụ alwa mẹe ndu nna whẹ l’anọhee mẹe ụnwanyi-mbunu. 22Unu nyatajẹkwa l’unubẹdua shikwa bụru ohu l’alị Íjiputu. Ọo ya meru g’o gude mu l’atụru unu iwhe-e l’iwu t’unu meje.

25

Iwu nke ochi madzụ iwhe

1Ọ -bụru l’okfu l’adarụ ụmadzu labọ, tẹ whẹ gude iya je l’ụlo-ikpe tẹ ndu ikpe kpeeru whẹ iya, haarụ onye ọwhu iswi dụ mma enge, nmaa onye ọwhu l’achọ okfu ikpe. 2Ọ -bụru l’ọ gbarụ t’e chia onye ono, ikpe nmarụ iwhe, t’onye ikpe mekwaa ya t’ọ zẹe azẹe t’e chia ya iwhe ọbu l’iwhu iya, chia ya ọnu ẹchachi ole, yẹle iwhe o meru hakọ. 3T’e chia ya ọnu ẹchachi ụkporo ugbo labọ. T’e be echighatakwa iya ẹgube ono. E -chighata iya nno b’ọ bụkwa ome nwune ghu ono gẹ-woo l’ẹte ọdudu iwhe ọ bụ l’ẹka ị nọ.

4Unu be ekechijekwa eswi ọnu mẹe l’oochiru unu balị.

Ozhi, dụru onye nwune iya nwụhuru haa nyee ya

5Unwune labọ -buru l’ẹka lanụ, onye lanụ nwụhu, t’o dobe akọ, tẹ nyee ya ba alụkwa nwoke ọdo, shi l’uwhu ọdo. Tẹ nwune ji iya dutakwa iya lụru lajẹru iya l’ụlo. Nwune ji iya ono eshi nno medzukota iwhe gbarụ iya nụ l’ẹka nwanyị ono nọ. 6Nwa nwoke mbụ, nwanyị ono l’a-nwụta l’a-zarụ ẹwha laa l’ẹwha nwune iya ono, nwụhuru anwụhu nke ọwhu ẹwha iya l’ete huchafu ehuchafu l’alị Ízurẹlu. 7Ọle, ọ -bụru lẹ nwoke ono ta achọdu ọlu nyee nwune iya ono, tẹ nwanyị ono jekfukwa ndu bụ ọgurenya l’ọnu-abata mkpụkpu ono je asụ whẹ: “Nwune ji mu jịkawaru ome tẹ nwune iya nweru ẹwha l’alị Ízurẹlu jeyewaro. O to kwedu lẹ ya l’emedzuru mu iwhe gbarụ tẹ nwune ji madzụ meeru iya.” 8Tẹ ndu bụ ọgurenya mkpụkpu ono kukwa nwoke ono oku, kfuru okfu mabẹru iya. Ọ -bụru l’o kweru gagarịga lẹ ya ta achọdu iya alụlu, 9tẹ nyee nwune iya ono jekfukwa iya l’atatiwhu ndu bụ ọgurenya ono je eyeta iya akpọkpa iya nnanụ, vụru ọnu-mini koo ya l’iwhu sụ iya: “O noo ẹgube iwhe l’eemeje onye l’ẹte achọo t’ọzo-ụlo nwune iya keru ndono.” 10Iwhe l’ee-ku ibe nwoke ono lẹ Ízurẹlu bụ Ibe Onye e Yetaru Akpọkpa iya.

11Ọ -bụru lẹ nwoke yẹle nwoke ọdo l’alwụ ọgu, nyee onye lanụ l’ime whẹ byatashia ọgbaru ji iya ọdzori, je awọru nwoke ọwhu-a l’ẹhu-nwoke, 12t’e gbujifukwa nwanyị ọbu ẹka, t’a ba awhụkwaru iya imiko.

13Be eyejekwa iwhe l’eegudeje atụ ẹrwa iwhe ụzo labọ l’ẹda ghu, ọkpobe iya mẹe adigboroja iya. 14Be enwekwa iwhe l’eegudeje ama iwhe amama ụzo labọ l’ụlo ghu, ọkpobe iya mẹe adigboroja iya. 15Gudejekwa ọkpobe iwhe dzuru edzu tụa ẹrwa iwhe. Gudeje ọkpobe iwhe dzuru edzu maa iwhe amama, nke ọwhu ndzụ ghu l’a-kpọliberu l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke ghu l’a-nụ ghu; 16nkele iwhe bụ-zhia onye, l’eme ẹgube iwhe ono, mbụ onye l’eme iwhe l’ụzo ụgho bụkwa akpamara bẹ l’oome l’ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu nọ.

A tụru iwu t’e gbushia ndu Amalẹ́ku

17Unu nyatakwa iwhe ndu Amalẹ́ku meru unu l’echi-ụzo g’unu fụtaru lẹ Íjiputu, 18mbụ gẹ whẹ shi byakfuta unu ọgu l’ụzo nteke ono, ike gvụshiru unu, ẹhu tsụshi-gewa unu mmẹe. Whẹ shi l’ụzo azụ unu bya afụaru unu, gbushia ndu ọwhu kpe azụ, t’ọ bụhe nke tẹ whẹ tsụa Chileke egvu. 19Ọo ya bụ lẹ nteke Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu meleruwho t’unu nweru ndzumike l’ẹka ndu ọhogu unu l’owhu nọ, bụ ndu buwheru unu mgburumgburu l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe, unu nwe enwe, unu mekwaa t’akọ ndu Amalẹ́ku ba adụhe lẹ mkpula igweli. Unu ba anyazọkwa iya ememe.

26

Mebyi iwhe mbụ

1Ị -bahụlewho l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu l’a-nụ unu t’ọ bụru oke-iwhe unu, unu -natalẹ iya whọ buru, 2hatakwa mebyi iwhe mbụ l’iwhe lile, ị kọtaru l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha l’a-nụ unu chịru ye lẹ nkata, vuru je l’ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu l’a-họta dobe ẹwha iya, buru iya eburu. 3Jekfu onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke nke nteke ono je asụ iya: “Ntanụ-a bẹ mu l’ekfuru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu lẹ mu rwuwaru alị ọbu, Onye-Nwe-Ọha riburu nna anyi whẹ lẹ nte lẹ ya l’a-nụ anyi.”

4Onye l’agbajẹ ẹja nụ Chileke ono l’a-nata ghu nkata ono sụbe l’alị l’iwhu ẹnya-mgbẹja Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu. 5Gụbedua anọdu l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu kfua sụ: “Nna mu shi bụru onye Arámu, l’aghawhe aghawhe. O gude ụmadzu olemole laa Íjiputu je abụru onye lwarụ alwa l’ẹka ono. Ọ bụru l’ẹka ono b’ọ nọdu bụru oke mba, nweru ọkpehu, bya aha l’igwe. 6Obenu lẹ ndu Íjiputu meru anyi iwhe ịnyigirinyi, dobe anyi l’iwhe-ọtsulanu, bya edzuberu anyi ozhi mkpọnwuru. 7Tọ dụ iya bụ, anyi chiku Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna anyi whẹ lẹ mkpu ẹkwa. Onye-Nwe-Ọha nụa olu anyi, whụa Iwhe-ọtsulanu, anyi l’eje yẹle ozhi, anyi l’ejegbu onwanyị mẹe mmegbu, l’eeme anyi. 8Onye-Nwe-Ọha gude eze ike mẹe ọkpehu iya mẹe oke n-yemegvu yẹle iwhe-ọhubama mẹe iwhe dụ biribiri gude dufuta anyi l’alị Íjiputu. 9O dubata anyi l’ẹka-a, bya anụ anyi alị-a, bụ alị mini-ẹra eswi yẹle mmanụ-ẹnwu jiru ejiji. 10Lekwa, ntaa bẹ mu wotawaru mebyi iwhe mbụ shi l’alị ono gụbe Onye-Nwe-Ọha nụru mu.” Gụ eworu iya dobe l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu baarụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu ono ẹja. 11Tekwaa ẹswa l’ẹguru iwhe lile ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu nụru gụ lẹ ndibe ghu. Ndu Lívayi mẹe ndu lwarụ alwa, unu lẹ whẹ bu etekwawho ẹswa.

Ụzo lanụ l’ụzo iri nke awha nke ẹto

12Ị -kfụ-gelewho ụzo-lanụ-l’ụzo-iri l’iwhe i setaru l’awha nke ẹto bụ iya bụ awha, l’aakfụje ụzo-lanụ-l’ụzo-iri, ị nụ-gele iya whọ ndu Lívayi mẹe ndu lwarụ alwa mẹe ndu nna whẹ l’anọhee mẹe ụnwanyi-mbunu, nke ọwhu whẹ l’a-nọdu lẹ mkpụkpu unu eriji ẹwho, 13gụ anọdu l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu kfua sụ: “Mu wofuakwaru iwhe ono, dụ nsọ l’ụlo mu, woru nụ ndu Lívayi mẹe ndu lwarụ alwa mẹe ndu nna whẹ l’anọhee mẹe ụnwanyi-mbunu, ẹgube ono, ị tụru iya l’iwu sụ t’i meje. Ọ tọ dụkwa ọwhu mu meswejeru l’iwhe lile ono, ị tụru l’iwu, tọ dụ ọwhu mu nyazọjeru anyazọ. 14Mu te erijekwaru ụzo-lanụ-l’ụzo-iri ono nteke mu nọ l’awhụ, tọ dụ ọwhu mu wofujeru nteke mu bụ onye l’aasọ nsọ, tọ dụ ọwhu mu nụjeru ndu maa. Mu nụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke mu okfu, mee iwhe lile, ọ sụru tẹ mu mee. 15Shinu l’ẹka ono dụ nsọ ono i bu, bụ iya bụ l’imigwe lezhita ẹnya, gọru ọnu-ọma nụ ndibe ghu bụ ndu Ízurẹlu mẹe alị ono ị nụru anyi, ẹgube ono i riburu iya nna anyi whẹ lẹ nte, mbụ alị mini-ẹra eswi yẹle mmanụ-ẹnwu jiru ejiji.”

16Ntanụ bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu tụwaru unu iwu sụ t’unu meje iwhe-e, ya tọru ọkpa iya mẹe nsọ-ọ, ya doberu. Ọo ya bụ, t’unu dokwaa ẹnya ndo gude obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọ ha meje iwhe ono. 17Ntanụ bẹ unu kfuwaru nke Onye-Nwe-Ọha hoohaa sụ l’ọo ya bụ Chileke unu; l’ọo ụzo iya bẹ unu l’a-nọ etso, eme iwhe ọ tọru ọkpa iya mẹe iwhe o kfuru mẹe nsọ iya, anụkwaru iya whọ okfu. 18Onye-Nwe-Ọha l’onwiya bya ekfukwawho okfu ẹhu nkunu ntanụ hoohaa sụ l’unu bụ ndibe iya, gbarụ iche, ya nwe, ẹgube ono, o kwehawaru iya unu l’ụkwa, bya asụ t’unu mejekwa iwu iya. 19O kfukwaru iya whọ hoohaa sụ lẹ ya l’e-dobe unu l’ọnodu, ha l’eli karia mba gẹ mba ha ọdo, ya meru, mbụ lẹ ya l’e-dobe unu l’ọnodu, l’aa-ka unu ọja ama, unu aka whẹ onweru ẹwha, a ka unu ọkwabe ugvu. Unu abụru mba, dụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nsọ, ẹgube ono, o kfuhawaru iya.

27

Ẹnya-mgbẹja, dụ l’ugvu Ebalu

1O noo ya, Mósisu yẹle ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu bya ekfuru yeru ndu Ízurẹlu sụ whẹ agha: “Unu dobekotakwa iwu lile-e, mu l’atụru unu ntanụ-a. 2Unu -dalẹwho ẹnyimu Jọ́danu bahụ l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’eme tẹ ya nụ unu, unu patakwa ẹwhuru, hagee shii kpọbe-gee, unu egude ụrwa chia ya echichi. 3Unu eworu iwu-a g’ọ ha dekota l’eli iya mẹ unu dagelewho ẹnyimu ono bahụ l’alị ono Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke unu l’eme t’iya nụ unu, mbụ alị ono mini-ẹra eswi yẹle mmanụ-ẹnwu jiru ejiji ono, ẹgube ono Onye-Nwe-Ọha bụ Chileke nke nna unu whẹ kweru unu ụkwa iya. 4Nteke unu darụ ẹnyimu Jọ́danu ono, unu kpọbekwa ẹwhuru-a, mu l’ekfuru unu okfu iya ntanụ-a l’eli ugvu Ebalu. Unu egude ụrwa chia ya echichi. 5Ọo l’ẹka ono bẹ unu l’a-tụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ẹnya-mgbẹja. Ya abụru ẹwhuru bẹ unu l’e-gude tụa ẹnya-mgbẹja ono, mbụ ẹwhuru, l’adụa iwhe-igwe, denyijeru iya nụ. 6T’ọ bụkwaru ẹwhuru, l’ẹte awajaa awaja bẹ unu l’e-gude tụaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ẹnya-mgbẹja ono. Ya abụru l’eli iya bẹ unu l’a-gbajẹru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ngwo-ẹja ọkpokota-iwhe-ọku. 7Unu gbajẹkwawho ẹja ẹhu-guu l’ẹka ono. Unu atụko nọdu l’ẹka ono ria ya, tee ẹswa l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. 8Unu dekotakwa iwu-a g’ọ ha l’eli ẹwhuru ono t’o shia uryi.”

Mburọnu, a nọ l’ugvu Ebalu dobe

9Mósisu yẹle ẹpa Lívayi, bụ ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke bya ekfuru yeru ndu Ízurẹlu l’owhu sụ whẹ: “Unu daa jii unubẹ ndu Ízurẹlu, unu ngabẹ nchị. Ntanụ bẹ unu bụakwa ndibe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu. 10Ọo ya bụ, unu nụjekwaaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu okfu. Unu edobekota iwu iya mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya, bụ iwhe mu l’atụru unu l’iwu ntanụ-a.”

11Mósisu bya atụkwaaruwho ndu Ízurẹlu iwu mbọku ono sụ whẹ agha: 12Unu dalẹwho ẹnyimu Jọ́danu, ndu ikfu, l’a-kfụru l’eli ugvu Gerizimu gọru ọnu-ọma nụ ndu Ízurẹlu bụ: ikfu Símiyọnu, ikfu Lívayi, ikfu Juda, ikfu Ísaka, ikfu Jósẹfu mẹe ikfu Bénjaminu. 13Ndu ikfu ọwhu l’a-kfụru l’eli ugvu Ebalu bua mburọnu bụ: ikfu Rúbẹnu, ikfu Gadu, ikfu Asha, ikfu Zébulọnu, ikfu Danu mẹe ikfu Náfutali. 14Ndu Lívayi ewolia olu ryaarụ iya unwoke Ízurẹlu l’owhu aryarya sụ:

15“Mburọnu dụru onye doberu ntẹkpe, a pyịru apyị, m’ọbu ọwhu a kpụru akpụ. Iwhe ono bụkwa akpamara l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, mbụ iwhe ono ndu l’eme nka gude ẹka mee dobe agwa lẹ mpya.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

16“Mburọnu dụru onye l’ẹte akwabẹ nna iya yẹle ne iya ugvu.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

17“Mburọnu dụru onye wofuru ẹwhuru oge alị madzụ ibe iya.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o.”

18“Mburọnu dụru onye kpọ-zhiru onye l’atsọ ishi t’o shia ẹka l’abụa ụzo.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

19“Mburọnu dụru onye l’anafujẹ madzụ iswi-ọduma, rwuberu iya nụ l’ọo l’ọ bụ onye lwarụ alwa m’ọ bụ onye nna iya l’anọhee m’ọ bụ nwanyị-mbunu.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

20“Mburọnu dụru onye jekfuru nyee nna iya azẹe, nkele ọo nna iya b’o mechiru iwhu.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

21“Mburọnu dụru onye jekfuru anụmanu azẹe.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

22“Mburọnu dụru onye jekfuru nwune iya nwanyị azẹe m’ọ bụ nwanna iya, m’ọbu nwune iya.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

23“Mburọnu dụru onye jekfuru ne nyee ya azẹe.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

24“Mburọnu dụru onye gburu madzụ ibe iya lẹ mpya.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

25“Mburọnu dụru onye natarụ n-wọlazu tẹ ya je egbua onye l’adụa iwhe o meru.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

26“Mburọnu dụru onye l’ẹte eme iwu-a g’ọ ha.”

Ndu Ízurẹlu l’owhu azụa mgbede sụ: “T’ọ dụ nno-o!”

28

Ọnu-ọma, a gọru nụ ndu l’edobe iwu

(Liv. 26:3-13; Dit. 7:12-24)

1Ọ -bụru l’unu l’anụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu okfu, leta ẹnya eme iwhe ọ tụru l’iwu, bụ iya bụ iwhe-e, mu l’ekfuru unu ntanụ-a, bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-dobekwa unu l’ọnodu, ha l’eli karia mba gẹ mba ha ọdo, dụ lẹ mgboko-o. 2Ọnu-ọma-a g’ọ ha l’a-byakfuta unu, mbụkwa ya etso unu pụchipuchi, m’ọ -bụruwho l’unu l’a-nọ anụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu okfu.

3Ọnu-ọma l’a-nọ etso unu lẹ mkpụkpu, etso unu l’ẹgu.

4Ọnu-ọma l’a-nọ etso ụnwu unu; etso iwhe unu meberu l’alị, etso ụnwu élwù unu zụshiru, mbụ eswi unu yẹle eghu unu mẹe atụru unu.

5Ọnu-ọma l’a-nọ etso nkata, unu l’evuje eje l’ẹgu mẹe ọtumu nri unu.

6Ọnu-ọma l’a-nọ etso unu nteke unu l’abata abata mẹe nteke unu l’alụfu alụfu.

7Onye-Nwe-Ọha l’e-me t’unu lwụ-gbua ndu ọhogu unu ono, l’etso unu ọgu. Whẹ l’e-dzebe edzebe byakfuta unu ọgu, ọle whẹ l’emegee gbaa nnanụ nnanụ gbakashịhu.

8Onye-Nwe-Ọha l’e-me t’ọnu-ọma iya tso ọba unu mẹe iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe. Ya agọru ọnu-ọma nụ unu l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’a-nụ unu.

9Onye-Nwe-Ọha l’a-kfụbe unu t’unu shihu ike, bụru ndu dụru iya nsọ, ẹgube ono, o riburu iya lẹ nte m’ọ bụkwaruwho l’unu l’e-dobe iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu kfuru etso ụzo iya. 10Ndu mgboko l’owhu l’a-whụ gẹ l’ee-ku ẹwha unu alarụ Onye-Nwe-Ọha, whẹ atsụlahaa unu egvu. 11Onye-Nwe-Ọha l’e-me t’unu nweru iwhe nweru iya nke etsutsu, unu anwụshia ụnwu nwụa ya nke etsutsu; élwù unu azụ̀shia ụnwu zụ̀a ya nke etsutsu; iwhe unu meberu l’alị emehu emehu mehu nke etsutsu l’alị ono, Onye-Nwe-Ọha riburu nna unu whẹ lẹ nte lẹ ya l’a-nụ unu. 12Onye-Nwe-Ọha l’a-gụharu unu ụlo ẹka l’oodobeje ẹku iya l’imigwe mee tẹ mini chịa wụshi l’alị unu lẹ mgbe iya, ya agọru ọnu-ọma nụ anya, unu seru l’ẹka unu. Unu abụru ndu l’anọ ejee ikpoto mba ụgwo, unu te ejitadu l’ẹka ndu ọdo. 13Onye-Nwe-Ọha l’e-me unu t’unu bụru ishi, unu ta abụdu ndu ẹnya whẹ lwarụ. Unu l’a-nọ-zhiawho aka shii eje eje, unu ta akadụ ọlwa alị, m’ọ bụkwaru l’unu l’eme iwu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bụ iya bụ iwhe-e, mu l’ekfuru unu ntanụ-a, leta ẹnya emekota iya. 14Yẹle m’ọ bụru l’unu ta agbẹdu azụ l’iwu, mu l’atụru unu ntanụ ilile. Unu ba ahakwa iya, melahaa iwhe ọdo, tsolahaa agwa ọdo, balahaaru iya ẹja.

Ọnu, a tụru onye kwefuru ike

15Ọle, ọ -bụru l’unu ta anụduru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu okfu, unu te eleta ẹnya eme iwu iya mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya, bụ iya bụ iwhe-e, mu l’ekfuru unu ntanụ-a, bẹ mburọnu-a g’ọ ha l’a-byakfutakwa unu; ọo-nọ etso unu pụchipuchi.

16Mburọnu l’a-nọ etso unu lẹ mkpụkpu, etso unu l’ẹgu.

17Mburọnu l’a-nọ etso nkata, unu l’evuje eje l’ẹgu mẹe ọtumu nri unu.

18Mburọnu l’a-nọ etso ụnwu unu, etso iwhe unu meberu l’alị, etso ụnwu, élwù unu zụ̀shiru, mbụ eswi unu mẹe eghu unu mẹe atụru unu.

19Mburọnu l’a-nọ etso unu nteke unu l’abata abata mẹe nteke unu l’alụfu alụfu.

20Onye-Nwe-Ọha l’a-tụ unu ọnu, bya atụ unu ẹyerebeke, mee tẹ n-ghọgeka byakfuta unu l’iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe. Ya adụ nno jeye nteke unu l’a-bụru kpurupyata, e jia ekfu-a, unu alakọtawaa l’iyi nkele unu bụ ndu ejo-ememe, parụ Chileke haa. 21Onye-Nwe-Ọha l’e-gude ejo ẹhu-ba-dụ-mma gbushia unu jeye nteke l’oo-me t’unu chihu l’alị ono, unu l’a-bahụ t’ọ bụru nkunu. 22Onye-Nwe-Ọha l’e-gude ẹhu, l’amị madzụ mini mẹe ẹwhoku mẹe ẹhu-ekoko mẹe oke okpomọku mẹe anwụ akpọbe mẹe ogu-ịgba gbushia unu. Iwhe unu meberu l’alị awata ọchashi mmanụ. Iwhe ono g’ọ ha l’a-tụko akpa unu ẹhu jeye nteke unu l’a-bụru kpukpuru-swoo. 23Igweli, bụ ọwhu unu vu l’ishi l’a-bụru ope, alị ẹka unu dzọberu ọkpa abụru mgbọro-ígwè. 24Onye-Nwe-Ọha l’e-me tẹ mini, gega anọ achị l’alị unu bụru otsu-dududu mẹe ivovonyi. Oo-shi l’igweli achị, ekpu unu jeye nteke unu l’a-bụru kpurupyata.

25Onye-Nwe-Ọha l’e-me tẹ ndu ọhogu unu lwụ-gbua unu. Unu l’e-dzebe edzebe byakfuta whẹ ọgu, ọle unu l’e-megee gbaa nnanụ nnanụ gbakashịhu. Unu l’a-bụru ndu, alị-eze ndu mgboko l’owhu l’a-nọ asọ oyi. 26Odzu unu l’a-bụru nri, ụnwu-ẹnu, l’ewhe l’eli yẹle anụ-ẹgbudu nọ mgboko l’a-nọ eri, ya eje adụ onye l’a-gbọru whẹ ụja. 27Onye-Nwe-Ọha l’a-tụ unu ezonwu ndu Íjiputu mẹe ǹtụ́ mẹe ọnya, l’aba wowowo mẹe ẹkpa-ebyi, mbụ ọwhu l’a-bụru agwọta agwọta. 28Onye-Nwe-Ọha l’e-me t’ọgvu bya unu, ishi abya unu, égò eswehu unu. 29Unu l’a-nọ arwada ẹka arwada l’echi eswe labọ, ẹgube ono, ndu l’atsọ ishi l’anọje arwadawhe ẹka l’ọochi. Iwhe unu l’eme ta adụdu ọwhu bya l’a-bụru ụpete. Mkpamẹhu yẹle ọna nfụ abụru iwhe l’a-dụ swiru unu nteke nteke, ya eje adụ onye l’a-gbarụ unu mkpu.

30Madzụ l’e-je okfu nwanyị jebua, ya abụru onye ọdo l’a-nọ alarụ iya l’ụlo. Ya atụa ụlo, ọle ọ tọ byadụ l’e-bu iya ebu. Ya akọo mgbu vayịnu, ọle ọ tọ byadụ l’a-wọta mebyi iya. 31Aa-nọdu l’iwhu madzụ gbua oke-eswi iya, ọle ọ tọ byadụ l’ata anụ iya. A kpụa nkakfụ-ịgara madzụ l’ike; a ta akpụlata-whuduru iye ya azụ. Atụru madzụ bẹ l’ee-rwuta nụ ndu ọhogu iya, ya eje adụ onye l’agbarụ iya mkpu. 32Ụnwu unu bẹ l’aa-chịta nụ ndu ọdo tẹ whẹ bụru ohu whẹ. Unu akarụ ẹnya ye l’ụzo mbọku mbọku jeye ẹnya agbakọta unu ọochi l’ẹka unu l’ele ẹnya whẹ. Ọ tọ dụdu iwhe unu l’a-dụ ike eme. 33Ndu mba, unu l’ẹte amahawa l’e-ripya iwhe unu meberu l’alị mẹe iwhe unu seru anya iya. Mkpamẹhu yẹle aryaka-eryune abụru iwhe l’a-dụ swiru unu nteke nteke, 34nke ọwhu bụ l’iwhe unu l’e-gude ẹnya unu whụa l’e-me unu, unu emehu ọgvu ọgvu. 35Onye-Nwe-Ọha l’e-gude ezonwu, l’awhụ ejo ụwhu chia unu ikpere yẹle ọkpa pyaapyaa, mbụ ezonwu, bụ agwọta agwọta. Ya atụko unu ẹhu tsekashia, shizhiawho l’ọbochi-ọkpa jeye l’ishi.

36Onye-Nwe-Ọha l’a-chịfu unu l’onye unu họtaru t’ọ bụru eze unu laa mba, unu l’ẹte amahawa, nna unu whẹ ta amahawa iya, unu anọdu l’ẹka ono balahaaru agwa ọdo ẹja, mbụ agwa e meru l’oshi yẹle ọwhu ẹwhuru. 37Unu abụru ndu l’anwụ whẹ ishi kpaa, bụru ndu l’aanma l’ejo ẹtu mẹe ndu l’aatụ lẹ ntọnu l’ẹka ndu ẹka ono, Onye-Nwe-Ọha l’a-chịru unu laa ono nọ.

38Unu l’e-mebe iwhe ha shii l’alị, ya abụru iwhe l’ẹte abaa nwishi bẹ unu l’a-kpata iya, o noo nkele igube l’e-ripyashi iya. 39Unu l’a-kọ mgbu vayịnu, ọle unu ta angụdu mmẹe, shi ya nụ, unu ta awọta mebyi, shi iya nụ, o noo nkele erwu l’e-rikota iya. 40Oshi ólivu l’a-tụko alị unu nakọta, ọle mmanụ iya te erwudu unu l’ẹhu, o noo nkele akpụru iya l’e-rishihu dashịa.41Unu l’a-nwụshi unwoke mẹe ụnwanyi, ọle whẹ ta abẹduru unu l’iwhe, o noo nkele aa-kpụ whẹ lẹ ndzụ laa ọha ọdo. 42Oshi, nọ l’alị unu yẹle mebyi iwhe unu meberu l’alị bẹ igube l’a-tapyashịkota.

43Ndu lwarụ alwa, bu l’echilabọ unu bẹ l’a-nọ aka unu shii eje eje, unubẹdua aka ọlwa alị eje eje. 44Whẹ l’e-jeje unu ụgwo, unu te ejedu whẹbedua. Whẹ l’a-bụru ishi, unubẹdua abụru ndu ẹnya lwarụ.

45Mburọnu-a g’ọ ha l’a-byakfuta unu chịa unu lawu lawu, gude unu mee, unu abụru kpukpuru-swoo. Mkpata iya bụ l’unu ta anụduru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu okfu, eme iwhe ọ tụru l’iwu mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya, bụ iwhe ọ tụru unu l’iwu. 46Mburọnu ono l’a-dụ unu l’ẹhu bụru iwhe-ọhubama yẹle iwhe dụ biribiri, dụkwawho ẹpa unu l’ẹhu jeye lẹ tututu-mịmimi. 47Eshi-ọwhu unu l’ete egudee ẹhu-ụtso mẹe obu-ụtso jeeru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ozhi nteke iwhe shi dụru unu lẹ mma shii, 48bẹ unu l’e-jeru ndu ọhogu unu ono, Onye-Nwe-Ọha l’e-zhi tẹ whẹ bya etso unu ọgu ono ozhi, unu aswị ẹgu, ẹkpiri akpọ unu nkụ, unu agbaa ọto, ụko iwhe lile adụru unu. Oo-woru odogoro igwe nyabẹ unu l’olu jeye nteke unu l’a-bụru kpukpuru-swoo. 49Onye-Nwe-Ọha l’e-duta ndu mba, shi otẹnya byakfuta unu ọgu. Whẹ l’e-shi l’ẹka mgboko beru zhiru whawhawha g’ọo ugo, l’ewhe ewhe bya ezhikfuru unu. Mba ọbu l’a-nọ ekfu okfu, l’ẹte anụ. 50Mba ọbu bẹ iwhu l’a-dụkwa ọnwuu-ọnwuu. Whẹ te emedu nke l’onye ọwa bụ ọgurenya, whẹ ta awhụru ụnwegirima imiko. 51Whẹ l’e-ripya élwù unu mẹe iwhe unu meberu l’alị, jeye unu abụru kpukpuru-swoo. Whẹ ta alwụ-whododuru unu balị unu yẹle mmẹe ọ̀whúú unu mẹe mmanụ unu mẹe ụnwu eswi unu mẹe ụnwu atụru unu jeye unu abụru ọla l’iyi. 52Whẹ l’e-yechi unu lẹ mkpụkpu unu l’owhu, jeye nteke mgbodo unu ono, ha l’eli ono, a tụshiru ike, bụ ọwhu unu chịru ụkfu kwẹe l’alị unu gbaa mgburumgburu l’a-whọfu bụru gwoo l’alị. Whẹ l’e-yechi unu lẹ mkpụkpu unu l’owhu, dụkota l’alị unu gbaa mgburumgburu, bụ alị, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nụru unu.

53Iwhe-ọtsulanu, unu l’e-je nteke ono ndu ọhogu unu l’e-yechi unu mẹe oke mkpamẹhu, whẹ l’a-kpa unu, bẹ l’e-me unu awata ori onwunu l’ọnu, mbụ l’unu l’a-talahaa anụ ụnwegirima unu unwoke mẹe ụnwanyi, bụ ụnwu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu nụru unu; 54nke ọwhu bụ lẹ nwoke, kagezhia onwe obu-imiko, bụru onye dụ agu l’echilabọ unu l’e-nwelahaa ẹnya ọvu l’ẹka nwune iya nọ mẹe l’ẹka nyee ya, o yeru obu nọ mẹe l’ẹka ụnwu iya, bụ ndu whuduru nụ nọ. 55O too butadu anụ nwa iya ono, l’ọota bee m’ọo onye lanụ lẹ ndu ono. O noo nkele ọ tọ dụhedu ọdo, whọduru iya l’ẹka. Iwhe kparụ iya nụ bụru iwhe-ọtsulanu, unu l’e-je nteke ono ndu ọhogu unu l’e-yechi unu yẹle oke mkpamẹhu, whẹ l’a-kpa unu. 56Nwanyị, kagezhia ọdu bẹlebele, bụru onye dụ agu l’ime unu, mbụ nwanyị, dutabe bẹlebele, dutabe agu nke ọwhu bụ l’ọonoje aryọ alị tẹ ya dzọbe, bẹ l’a-nọ edomiru ji iya, o yeru obu iwhe, edomiru iya ụnwegirima iya unwoke mẹe ụnwanyi. 57Eze, l’eshije iya l’ẹhu dafụ nteke ọ nwụru nwa nke ọwhuu mẹe anụ ụnwegirima, l’ọo-nwụshi bẹ l’ọo-tajẹ nwẹkiya lẹ mpya t’ọ bọ dụ onye l’a-ma nụ. O noo nkele ọ tọ dụhedu iwhe ọdo, whọduru iya l’ẹka. Iwhe l’a-kpata iya nụ abụru iwhe-ọtsulanu ono, unu l’e-je nteke ono ndu ọhogu unu l’e-yechi unu yẹle oke mkpamẹhu, whẹ l’a-kpa unu.

58Ọ -bụru l’unu te eletadu ẹnya eme okfu lile, e kfuru l’iwu-a, e deru l’ẹkwo-ọ, shi nno akwabẹ ẹwha-a, bụ ẹwha, dụ biribiri, dụ egvu-a ugvu, bụ iya bụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, 59bẹ Onye-Nwe-Ọha l’e-wotakwa oke iwhe-ọtsulanu, akọ-ẹtu iya l’ẹte adụjee bya edoberu unu l’ẹpa unu, mbụ oke iwhe-ọtsulanu, l’a-pa ẹka, tẹmenu alala iya abụru ọgu yẹle ẹhu, l’eme eme, l’anwụ ọnu, tẹmenu alala iya abụru ọgu. 60Ya ewokfuta unu ẹhu-ba-dụ-mma nke ndu Íjiputu, mbụ ono, unu shi atsụ egvu iya ono, ẹhu ono abya arakụru unu arakụru l’ẹhu. 61Ẹhu-ba-dụ-mma yẹle iwhe-ọtsulanu ọwhu, l’ẹte edeeru ye l’ẹkwo iwu-a bẹ Onye-Nwe-Ọha l’e-vuru byabẹ unu l’ishi jeye nteke unu l’a-bụru kpukpuru-swoo. 62Ndu l’a-whọdu l’ime unu l’a-bụru akpụru ụmadzu olemole, l’unubẹ ndu shi ha l’igwe g’ọo kpokponde, dụ l’igweli. Mkpata iya bụ l’unu ta anụduru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu okfu. 63Ọo g’o shi atsọ-be Onye-Nwe-Ọha ụtso tẹ ya mee t’iwhe dụru unu lẹ mma, mee t’unu ka l’ọtu, bụkwawho gẹ l’ọo-tsọ Onye-Nwe-Ọha ụtso tẹ ya mee t’unu bụru kpukpuru-swoo, bụru ọla l’iyi. Unu abụru ndu e whetaru ewheta whefu l’alị ono, unu l’a-bahụ t’ọ bụru nkunu ono.

64Onye-Nwe-Ọha l’a-chịkashi unu nnanụ nnanụ l’eliwhe l’owhu, watalẹwho l’ẹka mgboko watarụ jeye l’ẹka o jeberu. Unu anọdu l’ẹka ono abarụ agwa ọdo ẹja, mbụ agwa e meru l’oshi yẹle ọwhu e meru l’ẹwhuru, bụ iwhe unu l’ẹte amahaa, nna unu whẹ ta amahawa iya. 65Unu ta abyadụ l’enwe ntụsaru-ẹhu l’echilabọ mba gẹ mba ha, ọkpa ta abya l’e-dzuru unu ike. Onye-Nwe-Ọha l’e-me t’obu tsuje unu otsu owhe l’ẹka ono, ẹnya l’agbakọta unu ọochi, áwhụ eji unu obu. 66Ndzụ unu l’a-nọ awa awa l’ẹnya unu. Eswe l’ẹnyashi bẹ unu l’a-nọ l’ẹhu-anmanma, tẹmenu unu tee egudedu ndzụ unu ẹka. 67L’ụtsu bẹ unu l’a-sụ: “Nggẹ l’ọ dụ g’e shi ọ bụru urwẹnyashi!” Nteke o beru l’urwẹnyashi, unu asụ: “Nggẹ l’ọ dụ g’e shi ọ bụru ụtsu!” Mkpata iya bụ l’obu l’a-nọ achị unu whoowhoo lẹ ntsụ-megvu, l’a-dụ unu l’ẹhu yẹle iwhe unu l’e-gude ẹnya unu awhụgbabe. 68Onye-Nwe-Ọha l’e-ye unu l’ụgbo-mini, kpọ-whu unu azụ l’alị Íjiputu, mbụ ụdu ije ono, mu sụru l’unu te ejehedu ọdo. Ọ warọ l’ẹka ono bẹ unu l’a-kpọbe onwunu nke erere, tẹ ndu ọhogu unu zụa unu t’unu bụru ohu whẹ unwoke mẹe ụnwanyi, ọle ọ tọ dụdu onye l’e-kwe unu aswa nke azụta.

29

Ọgbandzu, Chileke yẹle ndu Ízurẹlu gbarụ l’alị ndu Moabu

1Ọ waa bụ okfu, e kfuru l’ọgbandzu ono, Onye-Nwe-Ọha tụru Mósisu iwu sụ tẹ yẹle ndu Ízurẹlu gbaa l’alị ndu Moabu, t’a gụfukwa ọgbandzu ọwhu yẹle whẹ gbarụ l’ugvu Horẹbu.

2Mósisu bya ekukobe ndu Ízurẹlu gẹ whẹ ha sụ whẹ: Unu whụwaru iwhe lile Onye-Nwe-Ọha meru l’iwhu unu l’alị Íjiputu, mbụ iwhe o meru Fero yẹle ndu ozhi iya l’owhu mẹe alị iya l’owhu. 3Unu gude ẹnya unu whụkota oke iwhe-adata yẹle iwhe-awhụrulenya mẹe iwhe dụ oke biribiri, meru nụ. 4Ọle, byeyekwaa mẹe oge dụ g’ọo ntanụ bẹ Onye-Nwe-Ọha ta anụdu unu uche, l’e-me t’iwhe doo unu ẹnya; t’ọ nụ unu ẹnya, l’e-me t’unu whụa ụzo, t’ọ nụ unu nchị, l’e-me t’unu nụa iwhe. 5Ụkporo awha ugbo labọ bẹ mu duru unu l’echi-ẹgu, uwe unu ta akahụ unu l’ẹhu, akpọkpa unu ta akahụ unu l’ọkpa. 6Unu ta ata buredi, unu ta angụ mmẹe, m’ọbu iwhe-angụngu ọdo, l’eme l’ẹnya, ọle mu nwụbeleru-a unu ẹnya nke ọwhu unu l’a-makwanụ l’ọo Mu bụ Onye-Nwe-Ọha bụru Chileke unu. 7Anyi bya erwua ẹka-a, eze Sáyihọnu nke Hẹshibonu mẹe eze Ọgu nke Báshanu fụta bya etso anyi ọgu, anyi lwụ-gbua whẹ. 8Anyi nata alị whẹ woru nụ ụnwu Rúbẹnu mẹe ụnwu Gadu mẹe nkerẹbo ikfu Manáse t’ọ bụru oke-iwhe whẹ.

9Ọ kwa iya bụ, unu dokwaa ẹnya ndoo, dobekota okfu, e kfuru l’ọgbandzu-a, unu eme iya eme nke ọwhu iwhe lile, unu l’eme l’a-bụru unu ụpete. 10G’unu ha bẹ kfụru l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu ntanụ, mbụ ndu bụ ishi l’ikfu unu mẹe ndu bụ ọgurenya unu mẹe ndu ishi unu mẹe unwoke Ízurẹlu l’owhu, 11mẹe ụnwegirima unu mẹe unyomu unu whẹ mẹe ndu lwarụ alwa, bugee l’ụlo-ẹkwa unu, bụ ndu l’awarụ unu nkụ, ekuru unu mini. 12Unu kfụwaru l’ẹka-a t’unu lẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu gbaa ndzụ, unu ekweta lẹ nte ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu riburu gude agba ndzụ ono ntanụ, 13nke ọwhu l’oo-me unu ntanụ t’unu bụru ndibe iya, yẹbedua abụru Chileke unu; ẹgube ono, o kweru unu ụkwa iya, bụru iwhe o riburu nna unu whẹ, bụ Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu lẹ nte. 14Ọgbandzu-a, mu l’unu l’agba ntanụ-a yẹle nte-e, mu l’eri eswibe iya ta abụkwa unu b’ọ dụru nwẹkinyi unu. 15Ọ dụkwaruwho ndu anyi lẹ whẹ l’ẹte akfụaru l’ẹka-a ntanụ, dụru ndu anyi lẹ whẹ l’ẹte anọo l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi l’ẹka-a ntanụ.

16Unubẹdua l’onwunu bẹ marụ g’anyi shi bua l’alị Íjiputu mẹe g’anyi shi ghatakọta l’alị ndu mba gẹ mba ono, anyi ghataru, rwuta ẹka-a. 17Unu whụwaru akpamara ono, whẹ meru, mbụ ntẹkpe ono, whẹ dobegeeru, bụ ọwhu e meru l’oshi mẹe l’ẹwhuru mẹe lẹ mkpọla-ọcha mẹe lẹ mkpọla-ododo. 18Unu kwabẹkwaru onwunu ẹnya t’ọ bọ dụ nwoke, ọdua l’ọo nwanyị, ọdua l’ọo ndu ẹnya-uwhu, ọdua l’ọo ndu ikfu, nọ l’ime unu, obu whẹ l’a-lụfu l’ẹka Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi nọ ntanụ, je abalahaaru agwa ndu mba ono ẹja. Unu be ekwekwa t’ọgbaragbu, nwe iwhe l’egbu madzụ, nweru iwhe l’atsọ ilu kpofuta l’echilabọ unu.

19T’ọ bọ dụkwa onye l’a-nụ-gee okfu mburọnu-a, gọoru onwiya ọnu-ọma sụ: “Ẹhu l’a-dụ mu guu, m’oberu mu bụru ekfu-ba-anụ.” Ẹgube iwhe ono l’e-mekwa t’onye l’eme ree l’onye l’eme ejị tụko bụru kpurupyata. 20Onye-Nwe-Ọha ta abyakwa l’agụru onye ọbu nvụ. Ọ gbẹ-chikwa bụru ẹhu-eghughu Onye-Nwe-Ọha yẹle okoowhoo ya bẹ ẹnwuru-ọku iya l’a-rwachi onye ọbu ẹhu. Mburọnu ono, e deshiru l’ẹkwo-ọ arakụru iya arakụru l’ẹhu, Onye-Nwe-Ọha ehufu ẹwha onye ọbu lẹ mkpula igweli. 21Onye-Nwe-Ọha l’a-họfu onye ọbu dobe iche l’ikfu Ízurẹlu l’owhu tẹ yẹle ejo ndakfu mee, ẹgube ọ dụ lẹ mburọnu ono, e kfuru okfu iya l’ọgbandzu ono, e deru l’ẹkwo iwu-a.

22Ọgbo ọwhu l’abya nụ, mbụ ụnwu unu, bụ ndu ọwhu l’etsota unu mẹe ndu ọha ọdo, bụ ndu shi otẹnya l’a-whụ iwhe-ọtsulanu, l’anwụ l’alị ono mẹe ẹhu-ba-dụ-mma, Onye-Nwe-Ọha gude kpakaa alị ono. 23Alị ono l’owhu bẹ l’a-bụkota ọku nshị-egbe mẹe únú mẹe onwu-whuruwhuru, nke ọwhu bụ l’a ta akọdu iwhe l’alị ono, tọ dụ iwhe l’emehu iya nụ; ẹwu te efu iya. Mbụ l’aa-gha iya igharawhu g’ọo Sódomu mẹe Gọmóra mẹe Adama yẹle Zeboyimu, bụ ẹka Onye-Nwe-Ọha gude iwe l’ọnuma ghaa igharawhu. 24Mba gẹ mba ha l’e-bu mkpu sụ: “?Ọo gụnu bẹ kpatarụ Onye-Nwe-Ọha mee alị-a ẹgube-ẹ? ?Ọo gụnu bẹ kpatarụ ọ vọru ọku ghụa ẹhu ẹgube-ẹ?”

25Ndu madzụ l’a-sụ whẹ: “Iwhe kparụ iya nụ bụ lẹ whẹ parụ ọgbandzu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna whẹ haa, mbụ ono, whẹ l’iya gbarụ nteke ono, o dufutaru whẹ l’alị Íjiputu. 26Whẹ je awata ojeru agwa ọdo ozhi, abarụ iya ẹja, mbụ agwa whẹ l’ẹte amahawa, tẹmenu t’ọ bụ Chileke doberu whẹ iya. 27Ọo ya meru ẹhu-eghughu gbanwuhu Onye-Nwe-Ọha l’ẹka alị-a nọ, o woru mburọnu lile ono, e deshiru l’ẹkwo-ọ tukobe alị-a. 28Onye-Nwe-Ọha gude iwe l’ọnuma mẹe oke ẹhu-eghughu iya vụa whẹ l’ọgvu l’alị ono, chịta whẹ ghakaa l’alị ọdo, bụ ẹka whẹ nọ ntanụ.”

29Iwhe e domiru edomi bẹ dụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi; obenu l’iwhe e meru ọ fụta iwhe bẹ dụru anyịbedua mẹe ụnwu anyi jeye lẹ tututu-mịmimi, nke ọwhu anyi l’e-meje okfu lile, e kfuru l’iwu-a.

30

Urwu, onye nzhimanụ lwarụ azụ l’e-rita

1Iwhe lile ono redelewho g’e kfuru iya l’ẹhu unu, mbụ ọnu-ọma ono yẹle mburọnu ono, mu doberu unu, unu bya egude ori-l’ichicho unu nyata iya l’echilabọ ndu mba gẹ mba ha ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu chịkashiru unu je edobe, 2bya alwakfutawhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu azụ, unu gude obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọ ha, nụlahaaru iya okfu, unu l’ụnwegirima unu, eme iwhe lile, mu tụru unu l’iwu ntanụ-a, 3bẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-dobewhu unu azụ l’ọnodu unu, meeru unu obu-imiko, ya erwukobewhu unu azụ watazhiawho l’ọhamoha ono, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu chịkashiru unu je edobe. 4O -beru ọ bụru l’a chịru unu je edobe l’ẹka igwe beru alị beru; Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-jele-e l’ẹka ono je achịlatawhu unu azụ, mbụ l’oo-je l’ẹka ono je erwulata unu. 5Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-dulata unu l’alị ono, bụ nke nna unu oche whẹ, ya abụru nkunu. Ya emee t’iwhe dụru unu lẹ mma mẹe t’unu ka l’ọtu karụ nna unu oche whẹ. 6Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-bu unu ugvu l’ime obu, bukwaawho ẹpa unu ugvu l’ime obu, nke ọwhu unu l’e-ye Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu, gude obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọ ha ye iya obu nke ọwhu ndzụ l’a-dụ unu. 7Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu eworu mburọnu ono tukobe ndu ọhogu unu l’ishi mẹe ndu ono, l’etso unu l’ẹhenu l’akpa unu ẹhu. 8Nteke ono bẹ unu l’a-wata ọnuru Onye-Nwe-Ọha okfu ọdo dobelahaa iwhe lile, ọ tụru l’iwu bụ iya bụ iwhe-e, mu l’ekfuru unu ntanụ-a. 9Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’e-me t’ẹka tụje unu atụtu l’iwhe lile, unu kụberu ẹka nke ememe, unu anwụshi ụnwu, élwù unu azụ̀shi ụnwu, iwhe unu meberu l’alị emehu emehu. O noo nkele ọotsolahaa Onye-Nwe-Ọha ụtso ọdo tẹ ya meje t’ẹka tụje unu atụtu, ẹgube ono, o shi anọje atsọ iya ụtso t’ẹka tụje nna unu whẹ atụtu, 10mẹ ọ -bụkwaru l’unu l’anụru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu okfu, edobe iwhe ọ tụru l’iwu mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya, bụ iwhe e deshiru l’ẹkwo iwu-a, mbụ m’ọ -bụru l’unu gude obu unu g’ọ ha mẹe ndzụ unu g’ọ ha dakọbe lwakfuta Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu.

Okfu mkpochi-ishi

11Iwu-a, mu l’atụru unu ntanụ-a ta anganụkakwa unu ẹhu ememe, tọ kari unu ẹka. 12Iwu ono ta anọkwa l’imigwe nke ọwhu unu l’a-sụ woo: “?Ọo onye l’e-nyihuru anyi imigwe je ewota iya, bya aryaaru iya anyi aryarya nke ọwhu anyi l’e-me iya eme?” 13Tẹmenu t’ọ nọ l’azụ eze-ẹnyimu azụ iya ọwhuu, ọwhu unu l’a-sụ woo: “?Ọo onye l’a-darụ anyi eze-ẹnyimu je ewota iya, bya aryaaru iya anyi aryarya nke ọwhu anyi l’e-me iya eme?” 14Obenu l’okfu ọbu nọkwa unu ndẹende, nọdu unu l’ọnu, nọdu unu l’obu nke ọwhu unu l’a-nọ eme iya eme.

15Unu lekwa, iwhe mu doberu unu l’iwhu ntanụ bụ, ndzụ yẹle ẹka-atụtu, doberu unu ọnwu yẹle ọla-l’iswi. 16Ọ -bụru l’unu yeru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu, etso ụzo iya, edobe iwhe ọ tụru l’iwu mẹe iwhe ọ tọru ọkpa iya mẹe nsọ iya bụ iya bụ iwhe-e, mu l’ekfuru unu ntanụ-a, bẹ ndzụ l’a-dụkwa unu, unu azụ̀a azụ̀zù ka l’ọtu, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu agọkwaruwho ọnu-ọma nụ unu l’alị ono, unu l’abahụ eje anata t’ọ bụru nkunu. 17Ọle, ọ -bụru l’obu unu lụfuru l’ẹka Onye-Nwe-Ọha nọ, unu jịka l’unu ta angabẹdu nchị, bya aparụ onwunu haa, t’a kwakọta unu ye t’unu balahaaru agwa ọdo ẹja, ejeru iya ozhi 18bẹ iwhe mu l’akarụ unu ntanụ bụ l’unu l’a-bụkwa ọla l’iyi. Ndzụ unu tee etsekwa ogologo l’alị ono, unu l’a-da ẹnyimu Jọ́danu je anata t’ọ bụru nkunu ono. 19Mu l’ekukwa igwe mẹe alị t’ọ bya agbaa unu ẹka-ebe ntanụ; lẹ mu doberu unu ndzụ mẹe ọnwu, doberu unu ọnu-ọma mẹe mburọnu. Ọo ya bụ, unu hatakwa ndzụ, ndụge unu l’ẹpa unu anọdu ndzụ. 20Unu yee Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu obu, nụjeru iya okfu, unu achịru ụkfu kwẹe ya. O noo nkele ọo Onye-Nwe-Ọha bụ ishi ndzụ unu, bụru iya bụ l’unu nọliberu nke ọwhu unu l’e-buru l’alị ọbu, Onye-Nwe-Ọha riburu lẹ nte lẹ ya l’a-nụ nna unu whẹ, bụ Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu.

31

Jóshuwa l’anọ-chi ẹnya Mósisu

1O noo ya, Mósisu l’ekfu okfu ono gẹ l’ookfu iya anụ ndu Ízurẹlu gẹ whẹ ha 2sụ whẹ: “Mu gbawarụ ụkporo awha ugbo ishii ntanụ, ike, mu l’e-gude edu unu eje eje alwa alwa ta adụhedu mu. Onye-Nwe-Ọha bẹ kfuhawaru mu lẹ mu ta adadụ azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhuu. 3Ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’onwiya l’e-vutaru unu ụzo, unu adaa ẹnyimu ono. Ọo-lakọta mba gẹ mba ha ono l’iyi l’atatiwhu unu, mee t’unu nata whẹ alị whẹ t’ọ bụru nkunu. Ọ bụru Jóshuwa l’a-nọduru unu l’ishi, t’unu daa ẹnyimu ono ẹgube ono Onye-Nwe-Ọha kfuru iya. 4Onye-Nwe-Ọha l’e-me whẹ iwhe o meru ndu eze ndu Amọru, bụ Sáyihọnu yẹle Ọgu, nteke ono, ọ larụ whẹ l’alị whẹ l’iyi. 5Onye-Nwe-Ọha l’e-woru whẹ ye unu l’ẹka. Unu emekota whẹ iwhe ono, mu tụru unu l’iwu t’unu mee whẹ. 6T’obu shihukwa unu ike, t’egvu ba atsụkwa unu. Ba adụkwa iwhe l’e-ye unu egvu, ya eje adụkwa nteke unu l’a-la azụ azụ l’ẹka whẹ nọ. O noo nkele ọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu bẹ unu l’iya lị eje. Ọ tọ byakwa l’a-tụ unu owhelẹka, t’ọ bya l’a-parụ unu haa.”

7Mósisu bya ekua Jóshuwa, nọdu l’atatiwhu ndu Ízurẹlu l’owhu sụ iya: “T’obu shihukwa ghu ike, t’egvu ba atsụkwa ghu nkele ọo gụbedua bẹ gụ lẹ ndu-a l’a-lị eje alị ọbu, Onye-Nwe-Ọha riburu lẹ nte lẹ ya l’a-nụ nna whẹ oche. Ọ bụru ghu l’e-me tẹ whẹ lwụta alị ono t’ọ bụru nke whẹ. 8Ọo Onye-Nwe-Ọha l’onwiya l’e-vutaru ghu ụzo; ọo-nọdu swiru ghu eswiru. Ọ tọ byakwa l’a-tụ ghu owhelẹka, t’ọ bya l’a-parụ ghu haa. Tẹ egvu ba atsụkwa ghu, obu eje etekwa ghu etete.”

Gẹ l’ee-shije agụ iwu Onye-Nwe-Ọha

9O noo ya, Mósisu bya edee iwu ono ede, parụ nụ ndu l’agbajẹ ẹja nụ Chileke, bụ ụnwu Lívayi, mbụ ndu ono, l’apajẹ Igbe-ọgbandzu Onye-Nwe-Ọha, nụkwa iya whọ ndu bụ ọgurenya Ízurẹlu l’owhu. 10Mósisu tụaru whẹ iya l’iwu sụ: “O -rwujelewho lẹ ngvụcha awha ẹsaa, mbụ l’awha ono, l’eemeje t’ụgwo laa, bụ iya bụ nteke ono, l’eerije oge Ime-mkpu. 11Ndu Ízurẹlu byajẹlewho l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu l’ẹka ono, l’ọo-họta, unu agụa iwu-a l’atatiwhu ndu Ízurẹlu l’owhu t’o tsua whẹ etsu lẹ nchị. 12Kua ndu Ízurẹlu ndzuko, unwoke mẹe ụnwanyi mẹe ụnwegirima mẹe ndu mbyambya, bu l’ibe unu, tẹ whẹ bya angabẹ nchị, nwụta ọtsu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu egvu, whẹ eleta ẹnya emekota okfu, dụ l’iwu-a g’ọ ha. 13Ụnwu whẹ, bụ ndu l’ẹteke amahaa ya bẹ l’a-nụkwa iya whọ, nwụta ọtsu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu egvu jeye g’unu l’e-buberu l’alị ono, unu l’a-da ẹnyimu Jọ́danu je anata.”

Onye-Nwe-Ọha l’anma ọkwa lẹ ndu Ízurẹlu l’e-megechaa kwefuru yẹbe Chileke ike

14Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha kfuru yeru Mósisu sụ iya: “Mbọku, l’ịi-nwụhu l’erwuakwa ntse. Kua Jóshuwa t’unu lịru je akfụru lẹ Ụlo-ẹkwa ndzuko tẹ mu nụ iya ozhi, l’ọo-nọ eje.” Mósisu yẹle Jóshuwa bya alịru je akfụru lẹ Ụlo-ẹkwa ndzuko ono. 15Onye-Nwe-Ọha gude urwukpu, kpụru orogbodo bya lẹ Ụlo-ẹkwa ono. Urwukpu ono kpụa orogbodo keshita l’ọnu mgbo Ụlo-ẹkwa ndzuko ono.

16Onye-Nwe-Ọha sụ Mósisu: “Ntaa b’ị byakwa l’alakfu nna ghu whẹ lẹ mma. Ndu-a bẹ bya l’a-wata ọwha onwowhe kutukutu g’ọo ụnwanyi ọkpara l’ẹka whẹ l’etso agwa ndu alị ono, whẹ l’e-je ebubu lẹ nke whẹ. Whẹ l’a-parụ mu haa; mebyia ọgbandzu mu, bụ ọwhu mu lẹ whẹ gbarụ. 17O noo nteke ẹhu-eghughu l’a-gbanwuhu mu l’ẹhu l’ẹka whẹ nọ. Mu aparụ whẹ haa, wohaaru whẹ iwhu mu; a vụa whẹ kpatakpata. Ejo-iwhe yẹle iwhe-ọtsulanu, ha l’igweligwe l’a-dakfuta whẹ nke ọwhu whẹ l’a-nọdu mbọku ono kfua sụ: ‘Iwhe meru ejo-iwhe-e dakfuta anyi bụkwa l’ọo lẹ Chileke anyi ta anọhedu l’echilabọ anyi.’ 18Mbọku ono bẹ mu l’e-woha iwhu mu ewoha. Mkpata iya bụ lẹ whẹ woru iwhu ghaaru agwa ọdo, shi nno mee ejo-iwhe.

19“Ngwa, unu woru egvu-a dee edede t’ọ dụru unu. Unu zhia ndu Ízurẹlu egvu ono t’o weru whẹ l’ọnu, nke ọwhu l’ọo-bụru iwhe mu l’e-gude gbaa whẹ ẹka-ebe. 20O noo nkele nteke mu l’e-durwu whẹ alị ono mini-ẹra eswi yẹle mmanụ-ẹnwu jiru ejiji, bụ iya bụ alị ono mu riburu lẹ nte lẹ mu l’a-nụ nna whẹ ono, whẹ rwulewho ẹka ono, rijilahaa ẹwho dalahaa rwẹkfu rwẹkfu, bẹ whẹ l’a-gharụ agwa ọdo iwhu jelahaaru iya ozhi, shi nno kolahaa mu ọkpa l’ishi, mebyilahaa ọgbandzu mu. 21Nteke ejo-iwhe yẹle iwhe-ọtsulanu, ha l’igweligwe l’a-dakfuta whẹ, bẹ egvu-a l’a-bụru iwhe ẹka-ebe, maa whẹ ẹjo ẹka nkele ẹpa whẹ ta abyadụ l’agụ-buhu iya agụ-buhu. Tẹmenu mu dutade whẹ eje l’alị ono, mu riburu lẹ nte lẹ mu l’a-nụ whẹ, bẹ mu mahawarụ iwhe whẹ l’arị nke ememe.”

22Ọo ya bụ, Mósisu bya edee egvu ono mbọku ono, bya ezhia ya ndu Ízurẹlu.

23Onye-Nwe-Ọha bya eye Jóshuwa nwa Nunu ozhi, l’ọo-nọ eje l’ẹka sụ iya: “T’obu shihukwa ghu ike, t’egvu ba atsụkwa ghu, nkele ọo gụbedua l’e-duru ndu Ízurẹlu laa alị ono, mu riburu lẹ nte lẹ mu l’a-nụ whẹ. Mu l’a-nọdu swiru ghu eswiru.”

24Mósisu bya edekota iwu ono l’ẹkwo defu iya l’ishi. 25Ọ bya ekfuaru ndu Lívayi, l’apajẹ Igbe-ọgbandzu Onye-Nwe-Ọha sụ whẹ: 26“Unu nata ẹkwo iwu-a woru ye l’agụga igbe-ọgbandzu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke unu, t’ọ dụ l’ẹka ono bụru iwhe l’agba unu ẹka-ebe, 27nkele mu makọtaru g’unu gude ekwefube ike mẹe g’unu gude bụ-beru kpọkponyi. Ọ -bụru l’unu shiwa ntaa, mu nọkwadu ndzụ swiru unu-a bụtaru ndu l’ekwefuru Onye-Nwe-Ọha ike, lewaro gẹ l’ọo-dụ mẹ mu nwụhulewho! 28Unu kukoberu mu ndu bụ ọgurenya ikfu unu gẹ whẹ ha mẹe ndu bụ ishi unu, tẹ mu kfuru okfu-a ye whẹ lẹ nchị, kua igwe mẹe alị t’ọ bya agbaa whẹ ẹka-ebe, 29nkele mu mawarụ lẹ mu -nwụhulewho bẹ unu l’a-wata ome ejo umere, rehuru erehu, haa ụzo ono, mu tụru unu l’iwu sụ t’unu tsoje. O rwua lẹ mgbe l’iwhu, bẹ ejo-iwhe l’a-zụ-gude unu, nkele unu l’a-nọ eme ejo-iwhe l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, gude iwhe unu metaru l’ẹka unu kpatsua ya ẹhu-eghughu.”

Egvu, Mósisu gụru

30Tọ dụ iya bụ, Mósisu shilewho ishi lanụ gụa egvu ono jeye ọ gụfu iya l’ishi. Edzudzu-ọha ndu Ízurẹlu ono gẹ whẹ ha nụkota iya.

32

1Gụbe igwe, ngabẹkwa nchị l’iwhe mu l’ekfu.

Gụbe alị, nụkwaa okfu, shi mu l’ọnu.

2T’iwhe, mu l’ezhi chịkwaa g’ọo mini.

T’okfu, shi mu l’ọnu dakwaa g’ọo iji.

T’ọ chịkwaa g’ọo yẹshiyeshi

mini, l’anma ekpu irwu ẹwu.

T’ọ chịkwaa g’ọo eze mini, l’anma l’irwu oshi.

3Mu l’a-ryakashị ẹwha Onye-Nwe-Ọha aryakashị.

Unubẹdua, jakwaa ẹwha

Chileke anyi ono ajaja nkele ọ parụ ẹka.

4Ọo Onye-Nwe-Ọha bụ Eze Ẹwhuru.

Iwhe lile, l’oome dụkota ree.

Ụzo iya g’ọ ha kfụkotaru nhamụnha.

Chileke bụ o-me-g’o-kfuru,

bụru onye l’adụa ejo-iwhe, l’oomeje.

Ọ bụ onye kfụru nhamụnha; bụru onye dụ chịriri.

5Whẹ watawaru ome ejo umere, rehuru erehu l’ẹka ọ nọ.

Ọrwu, dụ whẹ l’ẹhu bẹ mewaru, whẹ ta abụhe ụnwu iya.

Whẹ bụ ọgbo, menukaru ejo-iwhe,

bụru ọgbo, ụzo whẹ gberu nggọ.

6?Ọo iwhe-e bẹ unu gude akfụ Onye-Nwe-Ọha ụgwo,

unubẹ ndu-a, bụ ndu eswe, bụru ndu l’ẹte amaa ágụ?

?Tọ dụ iya bụ nna unu, tẹmenu ọ bụru iya keru unu?

?Tọ dụ iya meru unu dobe,

bya eme unu, unu kpọo g’ọo abara?

7Unu nyatakwa nteke ndụ-ichee.

Unu rịa ọriri, nyata ikpoto ọgbo, ghatawaru nụ.

Unu jịa nna unu whẹ tẹ whẹ kọoru iya unu.

Unu ajịkwaa ya whọ ndu bụ ọgurenya unu,

tẹ whẹ kọkwaaru iya whọ unu.

8Nteke Ọkalibe-Kangokotaru-Nu wotaru oke-iwhe,

rwuberu mba gẹ mba ha woru nụ whẹ,

nteke o kekashiru madzụ dokashia iche iche,

b’ọ kpaburu ẹka oge-alị mba gẹ mba ha l’a-kpagee,

ọ kparụ oge-alị ono lẹ g’ụnwu Ízurẹlu ono hatabe l’ọtu.

9Oke-iwhe ọwhu Onye-Nwe-Ọha nweru bẹ bụ ndibe iya.

Mbụ l’ọo Jékọpu bụ oke-iwhe ọwhu ọ hatarụ.

10Ọo l’echi-ẹgu b’ọ chọ-vuru whẹ,

mbụ l’alị ono, daburu mgbegere,

bụ njọ ọrya l’anọje ada iya.

Ọ nọ-wheru whẹ mgburumgburu eleta whẹ ẹnya.

Ọ nwụberu whẹ ẹnya gẹ

l’aanwụbejeru nwanggiri ẹnya.

11Ọo ẹgube ono, ugo l’anọje ewhewhe l’ẹkfunu iya,

erwuwhe l’eli ụnwu iya,

mbụ ẹgube ono, l’ọotusaje akwẹka iya gude rwukoo ụnwu iya,

mbụ gude ọnumonu akwẹka iya heru whẹ,

12o noo gẹ Onye-Nwe-Ọha duru whẹ nwẹkiya,

o to nwedu agwa ndu ọha ọdo,

yẹle iya gba mgba dua whẹ.

13O doberu whẹ l’ẹka, ha l’eli lẹ

mgboko-o, tẹ whẹ bụru ishi.

Ọ bụru mebyi iwhe shi l’ẹgu b’o gude zụ-jia whẹ ẹwho.

Ọ nụru whẹ mmanụ-ẹnwu shi l’ẹwhuru, whẹ mịa,

yẹle mmanụ, shi l’alị, dụ ekfu ekfu.

14O gudekwawhọ mmanụ-ẹra-eswi yẹle mini-ẹra atụru,

mẹe ụnwaturu, gbarụ ẹba yẹle ebyila,

mẹe élwù, shi l’alị Báshanu mẹe eghu,

mẹe ọkpobe witi zụ-jia whẹ ẹwho.

Whẹ ngụkwaawho mmẹe l’eke

uswe-uswe, shi l’akpụru vayịnu.

15Ọle, Jeshurunu bẹ datageeru

okporokpo, o kwefulahaa ike.

Ọ darụ okporokpo, ha rwẹkfu rwẹkfu.

Ẹba nmachia ya ẹhu.

Ọ bụru nteke ono b’ọ jịkaru

Chileke, keru iya nụ, melahaa

Eze Ẹwhuru ono, dzọfutaru iya nụ kpakpa-wewe.

16Whẹ gude agwa ndu ọha ọdo kpatsua ya okoowhoo,

mbụ lẹ whẹ gude agwa ono, bugee akpamara mee,

ẹhu ghulahaa ya eghu.

17Whẹ gbarụ ọgvu, l’ẹte abụa Chileke ẹja,

mbụ agwa, whẹ l’ẹte amahawaa.

Agwa ono bụ agwa, whẹ doberu nke ọ̀whúú,

mbụ agwa, nna unu whẹ l’ẹte agwajẹe.

18Eze Ẹwhuru ono, zụfutaru unu bẹ unu l’ẹte arịtajehedu,

Chileke ono, bụ iya nwụru

unu anwụ bẹ unu nyazọru.

19Onye-Nwe-Ọha bẹ whụru iwhe ono,

whẹ l’eme, ọ sọlahaa whẹ oyi,

nkele ụnwu iya ono, unwoke l’ụnwanyi

bẹ kpatsuru iya ẹhu-eghughu.

20Ọ sụ: Mu l’e-wofu whẹ ẹnya,

whụdaa iwhe whẹ l’e-mekochaa bụru.

Nkele whẹ bụ ọgbo, ụzo whẹ gberu nggọ,

bụru ụnwegirima, l’ẹte

akfụshije ike l’iwhe whẹ kfuru.

21Whẹ gude iwhe l’abụa

Chileke mee t’okowhoo bya mu l’ẹhu.

Whẹ gude agwa, l’adụa

iwhe ọ lị kpatsua mu ẹhu-eghughu.

Mbẹdua l’e-gudekwanu mba,

l’abụa mba mee t’okowhoo bya whẹ l’ẹhu.

Mu egude mba, l’eme

eswe kpatsua whẹ ẹhu-eghughu.

22O noo nkele ẹhu-eghughu bẹ

gbanwuhuwaru mu ọku l’ẹhu.

O je l’e-ghu mu ẹgube ono jeye lẹ wurukutu alị-maa.

Ẹhu-eghughu mu ono l’e-kepyashikota mgboko,

kepyashia iwhe a kọberu akọbe l’ime iya,

kparụ ọku chee l’ẹka ugvu futaru dzụpyashikota iya.

23“Mu l’a-byabẹ whẹ ejo iwhe-ọtsulanu abyabẹ l’ishi.

Akfụ mu alakọta whẹ l’ẹhu.

24Oke mkpẹgu l’e-me whẹ, whẹ ajọo ẹhu wụfu,

okpomọku erebushia whẹ anụ erebushi,

ejo ẹhu-ba-dụ-mma abya egbushia whẹ.

Mu l’e-zhi ejo-anụ-ẹgbudu

t’o gude ẹpyi iya bya

angụjashia whẹ angụjashi,

zhia ejo agwọ, l’awụ l’alị,

t’ọ bya atagbushia whẹ.

25Ee-gude ogu-ịgba gbua whẹ pyaapyaa l’ọma mkpụkpu,

whẹ anọdu l’ibe whẹ, ntsụ-megvu egudeshia whẹ.

Ụnwu okorọbya mẹe

ụnwumgboko, mẹe ndu l’angụ ẹra

mẹe ndu ẹwo dụ l’ishi atụko bụru kpurupyata.

26Mu shi sụ lẹ mu l’a-chịkashi whẹ nnanụ nnanụ,

mee t’ụnwu-eliwhe ba anyatahe whẹ ọdo.

27Obenu l’iwhe mu l’ezeru bụ ejo okfu

ndu ọhogu whẹ l’e-kfu,

nke ọwhu, ndu ọhogu whẹ l’ẹte ekfu

iwhe whẹ l’amaa l’uje, whẹ ta ama iya l’ụlwa sụ:

‘Ọ kwa anyi lwụ-gburu,

ọ tọ bụkwa Onye-Nwe-Ọha meru iwhe lile ono.’ ”

28Ndu Ízurẹlu bụ mba, égò sweru,

tẹmenu iwhe te edojezhia whẹ ẹnya ilile.

29Ọ -bụ lẹ whẹ bụ ndu marụ ágụ

mẹ ya edoo whẹ ẹnya mbụ iwhe ono.

Mbụ mẹ whẹ adụ ike marụ gẹ l’ọo-dụru whẹ l’ikpazụ.

30?Ndẹe g’onye lanụ l’e-shi achị

ụnu ụmadzu ugbo labọ

l’ụkporo madzụ ugbo iri ọso?

?Ndẹe g’ụmadzu labọ l’e-shi mee

t’ụnu ụmadzu ugbo ise tsu l’ọso,

t’a gụfu l’onye ono, bụ Eze Ẹwhuru whẹ bẹ woru

whẹ reshi ndu ọhogu whẹ,

mbụ t’a gụfu lẹ Onye-Nwe-Ọha

bẹ tụru whẹ owhelẹka nụ ndu ọhogu whẹ?

31Oke ẹwhuru nkewhe ta adụkwa g’ọo Eze Ẹwhuru nke anyịbedua.

Ndu ọhogu anyi makwarụ-a l’o noo g’ọ dụ.

32Vayịnu whẹ bẹ ẹka o shi bụ lẹ vayịnu ndu Sódomu,

yẹle ẹgu ndu Gọmóra.

Akpụru vayịnu whẹ l’egbu egbu.

Ọjokfutu iya bụru age nkụchi.

33Mmẹe whẹ bụkwa nshi, shi ejo agwọ l’ọnu,

bụru ẹvuma, shi óghù l’ọnu.

34“Iwhe ono g’ọ ha bẹ mu kwakọberu ree,

bya anmachia ya anmachi dobe

l’ẹka mu l’akwakọbeje ẹku mu.

35Ọgwata ụgwo iwhe bụ mbẹdua b’ọ dụ l’ẹka.

Ọkfu ụgwo bụru mu b’ọ dụ l’ẹka.

Nteke ọkpa l’e-chiswahu whẹ bẹ dụkwa-a.

Nkele mbọku, ejo ndakfu l’a-

dakfu whẹ rwuakwaru ntse.

Njọ l’ezhiwaa whawhawha abya whẹ ọtso ọnu.”

36Onye-Nwe-Ọha l’a-harụ ndibe iya enge.

Ọo-whụru ndu ozhi iya imiko,

m’ọ -whụlewho l’ike ta adụhedu whẹ,

tẹmenu tọ dụhe onye whuduru nụ, ohu mẹe amadụ.

37Nteke ono bẹ l’ọo-sụ whẹ:

?Ndẹnu agwa whẹ ọbu, mbụ oke-ẹwhuru ọbu,

whẹ gbabaru l’ime iya je anọdu ezeru ndzụ?

38Mbụ agwa ono, tarụ ẹ̀bà iwhe whẹ gbarụ ẹja,

ngụa mmẹe, whẹ gude gbaa ẹja mmẹe.

T’agwa ọbu gbalihunu bya eyeru unu ẹka!

T’o gbochitanu unu!

39“Unu lee ya ntaa, ọo mbẹdua

kpelekengu-kpụu bụ Chileke.

Ọ tọ dụhedu Chileke ọdo, dụ nụ t’a gụfu mbẹdua.

Ọo mbẹdua l’emeje t’a nwụhu anwụhu,

ọ bụru mu l’emeje t’a nọdu ndzụ.

Ọo mbẹdua l’emeje t’iwhe meka madzụ,

ọ buru mu l’emeje t’ọ kpọhu.

Onye mu guderu ta adụdu onye

l’a-dụ ike anafụ mu iya l’ẹka.

40Mu paliru ẹka mu mabẹ l’imigwe, ria nte sụ:

Eshi-ọwhu mu nọ ndzụ

gẹ mu nọ iya jeye lẹ tututu-mịmimi,

41bẹ bụ, mu -balẹwho ogu-ịgba mu ono,

l’egbu zaazaa ono ababa,

mu egude iya l’ẹka kpelahaa ikpe,

mbụ mu agwata ndu ọhogu mu ụgwo iwhe whẹ meru,

kfụa ndu kpọru mu ashị ụgwo iwhe whẹ meru mu.

42Mu l’e-me tẹ mmee madzụ ngụgoo akfụ mu angụgo,

mbụ mmee ndu e gburu egbu yẹle ndu a kpụru lẹ ndzụ.

Ogu-ịgba mu l’e-gbu madzụ pyaapyaa,

taa ishi ndu bụ ishi ọhogu mu whẹ.”

43Unu tee ẹswa, unubẹ mba lile.

Unu tsoru ndibe Chileke tee ẹswa.

O noo nkele ọo-gwata ụgwo ọchi ụnwu iya.

Ndu ọhogu anyi bẹ l’oo-melata ụgwo iwhe whẹ meru.

Ya akfụa ụgwo iwhe-dụ-ẹji, ndu nkiya meru l’alị iya.

44Mósisu yẹle Jóshuwa nwa Nunu lịru bya, bya agụa egvu ono g’ọ ha ye ndu Ízurẹlu lẹ nchị.

45Nteke Mósisu kfugeeru okfu ono yeru ndu Ízurẹlu, 46ọ sụ whẹ: “Unu vukwaru okfu-a, mu kfuru unu ntanụ l’obu. Nke ọwhu unu l’e-kfuru iya ụnwegirima unu tẹ whẹ doo ẹnya ndo meje iwhe lile, e deru lẹ iwu-a. 47Unu be ewokwa iya lẹ mkpọkoro okfu nkele ọ kwa iya bẹ ndzụ unu dụ. Ọ bụru iya l’e-me tẹ ndzụ unu tsee ogologo l’alị ono, unu l’a-da ẹnyimu Jọ́danu eje anata t’ọ bụru nkunu.”

Okfu anwụhu Mósisu

48O noo ya, ọ bụru mbọku ono gẹdegede bẹ Onye-Nwe-Ọha kfuru yeru Mósisu sụ iya: 49“Nyihu ugvu ugvu ono Abarimu, nyikota eli ugvu Nebo, dụ l’alị Moabu, mbụ ono cheru iwhu lẹ mkpụkpu Jériko, nọdu iya whụkota alị Kenanu ono, mu l’eme tẹ mu nụ ndu Ízurẹlu t’ọ bụru nkewhe. 50Ọo l’eli ugvu ono, l’ii-nyikoru bẹ l’ịi-nọdu nwụhu lakfu ndibe unu whẹ lẹ maa, ẹgube ono, nwune ghu Érọnu nwụhuru l’ugvu Họru lakfu ndibe whẹ lẹ maa. 51Iwhe kparụ iya nụ bụ l’unu nọ l’echilabọ ndu Ízurẹlu kwefuru mu ike, lẹ mini Meriba dụ lẹ Kádẹshi l’echi-ẹgu Zinu, unu te edobe mu nsọ l’echilabọ ndu Ízurẹlu. 52Ịi-nọdu otẹnya whụa alị ono, ọle ị tịi byadụ l’atụ iya ọkpa ghu, bụ iya bụ alị ono, mu l’a-nụ ndu Ízurẹlu.”

33

Mósisu gọru ọnu-ọma nụ ikfu Ízurẹlu l’ẹhu l’ẹhu

1Ọ waa bụ ọnu-ọma, Mósisu, bụ onye nke Chileke gọru nụ ụnwu Ízurẹlu tẹmenu ọ nwụhude. 2Ọ sụru:

Onye-Nwe-Ọha bẹ shi l’ugvu Sáyinayi bya.

O shi l’alị Siye waaru anyi whoo g’ọo ẹnyanwu ụtsu.

O shi l’ugvu Paranu nwua swee.

Ndu, whẹ l’iya lị bụ ụnukurunu ndu dụ nsọ;

ọ parụ ọku, l’enwu enwu l’ẹka-ụtara iya.

3Sụa, ndiwhe b’o yeru obu.

Ndu dụru Onye-Nwe-Ọha lẹ nsọ bẹ nọkota iya l’ẹka.

Whẹ l’adajẹ lẹ mgboro ọkpa iya, whuzetaru iya iwhu l’alị.

Ọ bụru iwhe o kfuru bẹ whẹ l’emeje.

4Mósisu tụru iwu doberu anyi,

ọ bụru iya bụ oke-iwhe ẹpa Jékọpu l’owhu ketaru.

5Ọo Onye-Nwe-Ọha bụ eze ndu Jeshurunu

nteke ono, ndu ishi ndu Ízurẹlu,

mẹe ikfu ndu Ízurẹlu l’owhu dzukoru.

6“Tẹ ndzụ dụkwa ikfu Rúbẹnu,

t’o bo chihukwa echihu.

Ọo l’ezhi l’ẹpa iya ta abadụ nwishi.”

7Iwhe o kfuru l’ẹhu ikfu Juda bụ:

“Gụbe Onye-Nwe-Ọha, nụkwaa olu Juda.

Dulatakwa iya t’ọ lwakfuta ndu nkiya.

Mekwaa t’ẹka shia ya ike l’ọgu.

Yejenuru iya ẹka t’ọ lwụ-gbua ndu ọhogu iya.”

8Ikfu Lívayi b’o kfuru okfu ẹhu whẹ sụ:

“Gụbe Onye-Nwe-Ọha, menua t’ikfu Lívayi gudeje ido,

bụ tumimu yẹle urimu ghu,

marụ iwhe bụ uche-obu ghu,

mbụ ndu ono, ị dataru lẹ Masa,

bụru ndu okfu darụ gụ lẹ whẹ lẹ mini Meriba.

9Ọo whẹ bẹ kfuru nke nna whẹ yẹle nke ne whẹ sụ:

‘Ọ tọ dụkwa iwhe anyi gụberu whẹ.’

Ụnwegirima, whẹ nwụru anwụnwu

bẹ whẹ sweru ẹnya, whẹ ta

ama ndu unwune whẹ bụ.

Ọ bụru okfu gụbe Onye-Nwe-Ọha bẹ whẹ letaru ẹnya eme,

bya edobe ọgbandzu ghu.

10Ndibe Jékọpu bẹ whẹ l’e-zhi nsọ, i doberu.

Whẹ ezhia ndu Ízurẹlu iwu ghu.

Ọo whẹ l’a-kpọjeru ghu ụ̀nwù-isẹnsu ọku.

Ọ bụru whẹ l’a-gbajẹ ẹja ọkpokota-iwhe-ọku l’ẹnya-mgbẹja ghu.

11Gụbe Onye-Nwe-Ọha, gọkwaru

ọnu-ọma ye l’anya, whẹ l’ese.

Natakwa ozhi, whẹ gude ẹka whẹ jee.

Nyakakwaa ndu wulihuru etso whẹ okfu ishi-nka,

mẹe nke ndu kpọru whẹ ashị,

nke ọwhu whẹ l’ẹte apalihe ishi apali ọdo.”

12Ikfu Bénjaminu b’o kfuru okfu ẹhu nke whẹ; sụ:

“Onye Onye-Nwe-Ọha yeru obu

bẹ l’a-nọdu iya lẹ mgboro tụsaa ẹhu,

nkele ọo Onye-Nwe-Ọha

l’egbochitaje iya eswe l’ẹnyashi.

Onye ono, Onye-Nwe-Ọha yeru obu

bẹ Onye-Nwe-Ọha l’akwọjeru l’azụ.”

13Ikfu Jósẹfu b’o kfuru okfu ẹhu nke whẹ sụ:

“T’alị whẹ bụkwaru alị, Onye-Nwe-Ọha gọru ọnu.

T’o mekwaa t’iji ọma, shi l’imigwe dashịjeru whẹ,

ya emee t’ime alị nwụjeru whẹ mini fọfofo.

14Tẹ Onye-Nwe-Ọha mekwaa t’o chijeeru whẹ,

mbụ anwụ, l’emeje t’iwhe,

e meberu l’alị mehu ọkpobe emehu.

T’iwhe, kagezhia ree rwujekwa

whẹ ẹka l’ọnwa l’ọnwa.

15T’iwhe, kagezhia ree, shi l’ugvu ndụ-ichee rwubekwa whẹ ẹka,

yẹle ẹguru iwhe shikota lẹ nwa ugvu ono, l’a-nọ jeye lẹ gbururu.

16T’iwhe, kagezhia ree lẹ mgboko-o,

yẹle iwhe jiru iya nụ rwubekwa whẹ ẹka.

T’ikfu Jósẹfu tụbakwa onye ono l’ẹnya

mbụ onye ono, nọ lẹ nwooshi

nshịi ono, ọku l’enwu enwu.

T’ọnu-ọma-a l’owhu dụkotakwa l’ishi ikfu Jósẹfu,

mbụ onye ono bụ iya bụ ishi l’unwune iya.

17Ọ-dụ-biribiri iya dụ g’ọo nke

oke-eswi ne iya vu ụzo nwụa,

mpu iya dụ g’ọo mpu atsụ.

Ọo ya bẹ l’oo-gudeje adụ-tsushi ndiwhe,

mbụ je akpaa l’ẹka mgboko beru.

O noo gẹ ụnukurunu ẹpa Ífuremu dụ ndono,

mbụ l’o noo gẹ agụta agụta ẹpa Manáse dụ ndono.”

18Ikfu Zébulọnu b’o kfuru okfu ẹhu nke whẹ sụ:

“Zébulọnu, t’ẹhu tsọje unu ụtso nteke unu lụfuru alụfu.

Ísaka, t’ẹhu tsọje unu ụtso nteke unu nọdu l’ibe unu.

19Whẹ l’e-ku ụnwu eliwhe tẹ whẹ dzukoo l’ugvu whẹ.

Whẹ anọdu l’ẹka ono gbaa ẹja, dụ chịriri.

Whẹ l’e-gude iwhe-ọma, jiru eze-ẹnyimu,

mẹe ẹku, domigeeru onwiya l’alị nvẹja buru.”

20Ikfu Gadu b’o kfuru okfu ẹhu nke whẹ sụ:

“T’ajaja bụru nke onye meru alị Gadu t’ọ saa ọsa.

Ikfu Gadu tọlewhoo nwẹhu

nmaa pyataa g’ọo

oduu-gburu-agụ nọdu l’ẹka ono.

Iwhe lile, whẹ whụru bẹ whẹ

l’ezhijashije ẹka iya yẹle ishi iya.

21Ọo alị ẹka, kakọta ree bẹ whẹ họtaru doberu onwowhe,

mbụ l’ẹka, a nụru whẹ bẹ bụ oke, gbarụ ndu bụ ishi.

Nteke ono, ndu ishi ndu Ízurẹlu dzukojeru,

bẹ bụ whẹbedua meru iwhe kfụru nhamụnha l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha,

ọo whẹ bẹ meru iwhe ono, Onye-Nwe-Ọha sụru tẹ ndu Ízurẹlu mee.”

22Ikfu Danu b’o kfuru okfu ẹhu nke whẹ sụ:

“Ikfu Danu bẹ bụ nwa oduu-gburu-agụ,

shi lẹ Báshanu akfụ garamu garamu eje abya.”

23Ikfu Náfutali b’o kfuru okfu ẹhu nke whẹ sụ:

“Ikfu Náfutali bẹ tụbaakwaru Onye-Nwe-Ọha l’ẹnya.

Ọnu-ọma Onye-Nwe-Ọha jiakwaru iya ẹka ẹbo-ẹbo.

T’oke-alị iya shikwa l’ụzo

eze-ẹnyimu Gálili dụ je akpaa l’ụzo ọhuda.”

24Ikfu Asha b’o kfuru okfu ẹhu nke whẹ sụ:

“T’ọnu-ọma, dụru ụnwu Asha kakọtakwa nke ụnwu ndu ọdo shii.

T’ọ tụbakwa unwune iya l’ẹnya.

T’ọkpa iya dekwaru ederu lẹ mmanụ.

25Ọo igwe yẹle ope bẹ unu l’e-gudeje aswọ-chi ọnuzo unu.

Ọ bụru g’unu l’a-nọ-beru bụ g’ike unu l’e-jeberu.”

26“Ọ tọ dụkwa onye dụ g’ọo Chileke nke Jeshurunu,

onye l’aghajajẹ igweli, bya agbaarụ unu mkpu,

tẹmenu l’oogudeje ọ-dụ-biribiri iya gbaghata l’urwukpu.

27Ọo Chileke ono, shi l’edenwede

bẹ bụ onye unu l’a-nọ l’ime iya ezeru ndzụ.

Oo-woru ẹka dẹe unu adẹe lẹ mkpula jeye lẹ gbururu gude gbẹe unu ọkpu-ike.

Ndu ọhogu unu bẹ l’ọochije baa whẹ ẹbaa l’atatiwhu unu sụ:

‘Unu gbunyia whẹ ẹnya!’

28Ọo ya bụ, ndu Ízurẹlu eburu l’ẹhu-guu.

Eri Jékọpu akpalahaa lẹ ntụsaru-ẹhu l’alị, witi lẹ balị dụ, mmẹe dụ iya.

Iji eshi l’igweli adashịru whẹ.

29Ẹhu-ụtso bụkwa nke unu, unubẹ ndu Ízurẹlu.

?Ọo onye dụ g’ọo unu, unubẹ

ndu Onye-Nwe-Ọha dzọfutaru?

Ọo Onye-Nwe-Ọha bụ onye mgbochi, l’eyeru unu ẹka.

Ọ bụru iya bụ ogu-ịgba, unu gude eku onwunu.

Ndu ọhogu unu l’a-whụru godogodo byakfuta unu,

unu adzọo whẹ okpurukpu fụtu-fụtu.”

34

Anwụhu Mósisu

1O noo ya, Mósisu shi lẹ nsụda Moabu nyihu ugvu Nebo bụ iya bụ ugvu kagezhia l’eli l’ugvu Pisiga ono dụ chee iwhu lẹ mkpụkpu Jériko. Onye-Nwe-Ọha bya egoshikotagezhia ya alị ono g’ọ ha, mbụ alị Giledu je akpaa l’alị ndu Danu, 2yẹle alị ndu Náfutali l’owhu mẹe alị ndu Ífuremu mẹe alị ndu Manáse mẹe alị ndu Juda l’owhu jeye l’eze-ẹnyimu ụzo ẹnyanwu-arịba, 3mẹe alị echi-ẹgu ọhuda mẹkwawho whorokoto alị ono, dụ lẹ nsụda Jériko, mbụ ndu Ọha-nkfụ, je akpaa lẹ mkpụkpu Zowa.

4Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Lekwa alị ọbu, mu riburu lẹ nte sụ Ébirihamu mẹe Áyiziku mẹe Jékọpu lẹ mu l’a-nụ ẹpa whẹ. Mu hawarụ ghu t’i gude ẹnya ghu whụ iya, ọle ị tịi tụdu iya ọkpa ghu.” 5Ọo ya bụ, Mósisu, bụ onye ozhi Onye-Nwe-Ọha nọdu l’ẹka ono nwụhu; l’alị ndu Moabu, ẹgube Onye-Nwe-Ọha kfuru iya. 6Onye-Nwe-Ọha lia ya lẹ nsụda, dụ l’alị ndu Moabu; l’ẹka dụ chebe iwhu lẹ mkpụkpu Betu-peyọ. Obenu l’ọ tọ dụdu onye marụ ebedebe ẹka ilu iya dụ byeye ntanụ. 7Mósisu bẹ gbarụ ụkporo awha ugbo ishii tẹmenu ọ nwụhu, ọle ẹnya iya ta whụjedu inyoki-inyoki, tẹmenu ọkpu dụ iya l’ẹhu shihugekwawho ike. 8Ndu Ízurẹlu nọdu lẹ nsụda Moabu ryaa ẹkwa Mósisu ụkporo abalị l’abalị iri. Ọ bụru nteke ono bẹ ẹkwa, l’aarya lẹ nke anwụhu Mósisu yẹle mgbe, l’eerwurwu iya gvụru.

9Jóshuwa nwa Nunu bụru onye Ume mmamagụ jiru ẹhu nkele Mósisu bẹ byiberu iya ẹka l’ishi. Ndu Ízurẹlu melahaa iwhe o kfuru; whẹ shi nno mee iwhe ono, Onye-Nwe-Ọha tụru Mósisu iwu iya. 10Onye nkfuchiru, dụ g’ọo Mósisu ta afụtajeduru ọdo l’alị Ízurẹlu eshi ono, mbụ onye Onye-Nwe-Ọha marụ iwhu l’iwhu. 11Ọ tọ dụdu onye dụ g’ọo ya l’ome iwhe-awhụrulenya yẹle iwhe dụ biribiri, bụ ọwhu Onye-Nwe-Ọha zhiru iya, o je emeshia l’alị Íjiputu, meeru iya Fero mẹe ndu ozhi iya l’owhu mẹe ndu alị iya l’owhu. 12Tọ dụkwawho onye dụ g’ọo ya l’ọkpu-ẹka yẹle ome oke iwhe dụ egvu, bụ ọwhu Mósisu mekotaru l’ẹnya ndu Ízurẹlu l’owhu.