Ẹkwo

NDU IKPE

1

Ndu Ízurẹlu l’alwụshi ndu Kenanu ọwhu whọduru nụ ọgu

1Gẹ Jóshuwa nwụhu-geeru bẹ ndu Ízurẹlu jeru njịta l’ẹka Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “?Ọo ndu ikfu ole l’e-vutaru anyi ụzo je alwụshi ndu Kenanu ọgu?”

2Onye-Nwe-Ọha sụ: “Ọo ndu ikfu Juda bẹ l’e-vuru ụzo jee. Lekwa lẹ mu wookwaru alị ono ye whẹ l’ẹka.”

3O noo ya, ndu ikfu Juda bya asụ unwune whẹ, bụ ndu ikfu Símiyọnu: “Unu bya t’anyi lịru je l’alị ono, a wẹru anyi, t’anyi je alwụshi ndu Kenanu ọgu. E megee, anyi l’unu alịru je l’alị ọwhu a wẹru unubẹdua.” Ọo ya bụ, ndu ikfu Símiyọnu tsoru whẹ jeshia. 4Tọ dụ iya bụ, ndu ikfu Juda gbalihu jeshia. Onye-Nwe-Ọha woru ndu Kenanu mẹe ndu Pẹ́rezu ye whẹ l’ẹka; whẹ lwụ-gbua whẹ, gbua whẹ ụkporo ụnu madzụ l’ụnu ise lẹ mkpụkpu Bẹzeku. 5Whẹ whụ Adoni-bẹzeku lẹ mkpụkpu Bẹzeku ono bya etso iya ọgu. Whẹ lwụ-gbua ndu Kenanu mẹe ndu Pẹ́rezu. 6Adoni-bẹzeku ye ọkpa l’ọso. Whẹ chịa ya gude, bushia ya ezeke-mkpụshi-ẹka yẹle ezeke-mkpụshi-ọkpa. 7Adoni-bẹzeku sụ: “Ndu eze ụkporo l’iri, e bushiru ezeke-mkpụshi-ẹka yẹle ezeke-mkpụshi-ọkpa bẹ shikwa atụtuje ụnwu onu nri, dashịru lẹ mkpula teburu mu. Ọle ntaa bẹ Chileke gwatawarụ mu ụgwo iya.” Whẹ kpụru iya jeshia Jerúsalẹmu, ọ nọdu l’ẹka ono nwụhu.

Ndu Juda l’alwụta Jerúsalẹmu mẹe Hiburọnu

8Ndu Juda lwụkwaawho ọgu l’obodo Jerúsalẹmu lwụta iya. Whẹ gude ogu-ịgba gbuchafu ndu obodo ono, nwụru ọku ye iya. 9Ndu Juda megee bya ejekfushia ndu Kenanu, bu l’alị ugvu ugvu ọgu mẹe ndu ọwhu bu l’echi-ẹgu ọhuda mẹe ndu ọwhu bu l’alị ọkpa-ugvu, dụ l’ụzo ẹnyanwu-arịba. 10Ndu Juda jekfukwawho ndu Kenanu ono, bu lẹ mkpụkpu Hiburọnu ọgu. Ẹwha Hiburọnu lẹ mbụ shi bụru Kiriyatu-aruba. Whẹ lwụ-gbua ẹpa Sheshayi mẹe ẹpa Ahimanu mẹe ẹpa Talumayi.

Ọtuniyelu l’alwụta mkpụkpu Debyi

(Jósh. 15:13-19)

11Whẹ shi l’ẹka ono wụfu, jekfushia ndu bu lẹ mkpụkpu Debyi ọgu. Ẹwha Debyi lẹ mbụ shi bụru Kiriyatu Sefa. 12O noo ya, Kálẹbu sụ: “Onye gbashiru je alwụshi mkpụkpu Kiriyatu Sefa ọgu lwụta iya, bẹ mu l’e-kee Akụsa, bụ nwa mu nwanyị t’ọ bụru nyee ya.” 13E megee, ọ bụru Ọtuniyelu nwa Kenazu, mbụ nwune Kálẹbu nke nwata bẹ lwụtaru mkpụkpu ono. Kálẹbu kee ya nwa iya nwanyị ono, bụ Akụsa t’ọ lụa.

14O be mbọku, e keru Ọtuniyelu Akụsa t’ọ bụru nyee ya, Akụsa sụ Ọtuniyelu t’o je ekfuru nna iya, bụ Kálẹbu t’ọ wẹe ya alị. Akụsa shi l’eli nkakfụ-ịgara iya nyizeta, Kálẹbu sụ iya: “?Ọo gụnu bẹ mu l’e-meru ghu?”

15Ọ sụ iya: “Mebanuaru mu iwhe-ọma. Eshi-ọwhu i doberu mu l’alị nọ l’echi-ẹgu ọhuda, nụfunua mu ẹnya mgba mini.” Tọ dụ iya bụ, Kálẹbu woru ẹnya mgba mini nke ụzo imeli mẹe nke ụzo alị woru nụ iya.

Ndu ikfu Juda mẹe ndu ikfu Bénjaminu lwụ-gburu

16Ẹpa nna nyee Mósisu, bụ onye Kenu, bẹ tso ndu Juda, whẹ shi lẹ mkpụkpu ẹbo-nkfụ wụru jeshia l’echi-ẹgu ndu Juda, mbụ l’ẹka ono, dụ l’echi-ẹgu ọhuda, lẹ mgboro mkpụkpu Áradu. Whẹ je whẹ lẹ whẹ buru l’ẹka ono. 17Ndu Juda wụfuta bya etsoru unwune whẹ, bụ ndu ikfu Símiyọnu, whẹ je alwụ-gbua ndu Kenanu ono, bu lẹ mkpụkpu Zéfatu; mebyishikota mkpụkpu ono kpamụ kpamụ, shi nno woru iya nụ Chileke. Ọo ya meru e kulahaa mkpụkpu ono Họruma.1:17 Iwhe Họruma fụtaru bụ emebyi.18Ndu Juda lwụtakwawho mkpụkpu Gaza mẹe alị, dụkota iya nụ, bya alwụta mkpụkpu Ashikelọnu mẹe alị, dụkota iya nụ, lwụta mkpụkpu Ẹkuronu mẹe alị dụkota iya nụ. 19Onye-Nwe-Ọha swiru ndu Juda, whẹ natakọta alị ugvu ugvu. Ọle whẹ ta adụdu ike chịfu ndu bu lẹ nsụda nsụda. O noo nkele ndu ono bẹ nweru ụgbo-ịnya ọgu, e gude igwe mee. 20E woru mkpụkpu Hiburọnu nụ Kálẹbu, gẹ Mósisu kfuru iya. Kálẹbu bya achịfu ụnwu Anaku whẹ ẹto, bụ ndu bu iya nụ. 21Ọwhube ndu ikfu Bénjaminu ta chịfudu ndu Jebusu, bu lẹ Jerúsalẹmu. Ndu Jebusu, whẹ lẹ ndu ikfu Bénjaminu tụko bua ẹghirigha lẹ Jerúsalẹmu byeye ntanụ.

Ndu Ífuremu mẹe ndu Manáse lwụtaru Bẹtelu

22O noo ya, ndu ọzo-ụlo Jósẹfu tụgbua jekfu mkpụkpu Bẹtelu ọgu. Onye-Nwe-Ọha swiru whẹ. 23Ndu ọzo-ụlo Jósẹfu ono bya ezhifu ndu l’e-je egee mkpụkpu Bẹtelu ono ngge. Ẹwha mkpụkpu ono shi bụru Luzu. 24Ndu ngge ono bya awhụ nwoke, shi lẹ mkpụkpu ono afụta afụta, whẹ sụ iya: “Byiko, goshinu anyi ụzo, anyi l’e-shi bahụ lẹ mkpụkpu ono nggẹ anyi meeru ghu iwhe-ọma.” 25O noo ya, o goshi whẹ ụzo, e shi abahụ lẹ mkpụkpu ono. Whẹ gude ogu-ịgba mee ndu mkpụkpu ono emerekete. Obenu lẹ nwoke ono yẹle ndibe iya l’owhu nọdukota ndzụ. 26Nwoke ono tụgbua jeshia alị ndu Hetu je emeta mkpụkpu, kua ya Luzu. Ọ bụru ẹwha ono bẹ mkpụkpu ono l’aza byeye ntanụ.

Ndu ọwhu ndu Ízurẹlu l’ẹte achịfua

27Ndu ikfu Manáse ta chịfudu ndu bu lẹ Betu-shanu mẹe ụnwu mkpụkpu, dụ-gee ya nụ, mẹe ndu bu lẹ Tanaku mẹe ụnwu mkpụkpu, dụ-gee ya nụ, mẹe ndu bu lẹ Dọ́ru mẹe ụnwu mkpụkpu, dụ-gee ya nụ mẹe ndu bu lẹ Ibulemu mẹe ụnwu mkpụkpu, dụ-gee ya nụ, mẹe ndu bu lẹ Megido mẹe ụnwu mkpụkpu, dụ-gee ya nụ. Ndu Kenanu kwee kpọkponyi buru l’alị ono. 28A nọnyaa, ndu Ízurẹlu bya akabaa onwe ọkpehu, whẹ dzuberu ndu Kenanu ozhi mkpọnwuru. Ọle whẹ ta achịfu-gedu ndu Kenanu ono kpaa-whuu.

29Ndu ikfu Ífuremu ta achịfukwawho ndu Kenanu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Gaza. Ndu Kenanu mẹe ndu Ífuremu tụko bua ẹghirigha lẹ mkpụkpu Gaza.

30Ndu Zébulọnu ta achịfukwawho ndu Kenanu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Kitirọnu mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Nahalọlu. Ndu Kenanu mẹe ndu Zébulọnu tụko bua ẹghirigha. Whẹ dzuberu ndu Kenanu ozhi mkpọnwuru.

31Ndu ikfu Asha ta achịfukwawho ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Akọ mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Sáyịdonu mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Ahụlabu mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Akuzibu mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Hẹluba mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Afẹku mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Rehobu. 32Ndu ikfu Asha bua ẹghirigha whẹ lẹ ndu Kenanu, bụ ndu bu l’alị ono nkele ndu ikfu Asha ta achịfudu whẹ.

33Ndu ikfu Náfutali ta achịfukwawho ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Betu-shẹmeshi mẹe ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Betu-anatụ. Ndu Náfutali bua ẹghirigha whẹ lẹ ndu Kenanu, bụ ndu bu l’alị ono. Ọle ndu Betu-shẹmeshi mẹe ndu Betu-anatụ bẹ whẹ dzuberu ozhi mkpọnwuru.

34Ndu Amọru bẹ nwuru ndu Danu ẹka, whẹ je awhakfụa onwowhe l’alị ugvu ugvu. Ndu Amọru te ekwebata ekwebata tẹ whẹ wụ-kfuta whẹ lẹ nsụda. 35O noo ya, ndu Amọru kwee kpọkponyi buru l’ugvu Herẹsu mẹe lẹ mkpụkpu Ayịjalonu mẹe lẹ mkpụkpu Shalubyimu. Obenu lẹ ndu ọzo-ụlo Jósẹfu bẹ ẹka whẹ kangoru nkewhe, ndu Amọru jelahaaru whẹ ozhi mkpọnwuru.

36Oge alị ndu Amọru bẹ watarụ l’ugvu Akurabyimu je aghajaa Sela, mabẹwaro imeli imeli nno.

2

Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bẹ byarụ mkpụkpu Bokimu

1Tọ dụ iya bụ, ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bya atụgbua lẹ mkpụkpu Gílugalu, ọ bụru iya oje mkpụkpu Bokimu. Ọ sụ: “Mu dufutaru unu l’alị ndu Íjiputu, dubata unu l’alị ono, mu riburu lẹ nte lẹ mu l’a-nụ nna unu whẹ. Mu kfukwaru sụ lẹ mu ta abyadụ l’e-mebyi ọgbandzu mu l’unu gbarụ. 2T’unubẹdua l’onwunu ba adụkwa ndu bu l’alị-a, unu lẹ whẹ l’a-gba ndzụ. Unu mebyishikwaa ẹnya agwa whẹ emebyishi. Ọle unu ta anụduru mu okfu. ?Ọo gụnu bẹ kparụ iya nụ? 3Iwhe mu l’ekfuru unu ntaa bụ, lẹ mu ta achịfuhekwa ndu mba gẹ mba ha ono ọdo l’iwhu unu. Whẹ l’a-bụru aghamẹhu dụru unu, agwa whẹ abụru igbudu tụ unu.” 4Nteke Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha kfugeeru okfu ono nụ ndu Ízurẹlu gẹ whẹ ha, whẹ byiswee ẹkwa. 5O noo ya, whẹ kua ẹwha ẹka ono Bokimu2:5 Iwhe Bokimu fụtaru bụ: Nwọrya ẹkwa.. Whẹ nọdu iya gbaa ẹja nụ Onye-Nwe-Ọha.

Anwụhu Jóshuwa

6Jóshuwa gbasaa ndu Ízurẹlu ono, onyenọnu nyịbe, ọ bụru whẹ ọla ẹka a wẹru whẹ alị. 7Ndu Ízurẹlu baarụ Onye-Nwe-Ọha ẹja nteke Jóshuwa nọ ndzụ mẹe nteke whẹ nọ ndzụ mbụ ndu bụ ọgurenya ono, kaghataru Jóshuwa lẹ nka bụ iya bụ ndu ono whụgbaberu eze iwhe Onye-Nwe-Ọha megbaberu ndu Ízurẹlu. 8Onye ozhi Onye-Nwe-Ọha ono, bụ Jóshuwa nwa Nunu bya anwụhu g’ọ gbarụ ụkporo awha ise l’awha iri. 9Whẹ lia ya l’alị iya lẹ mkpụkpu Timinatu Herẹsu, dụ l’alị ugvu ugvu Ífuremu, mbụ l’ụzo isheli ugvu Gáshi. 10Gẹ ọgbo ono nwụshihuru lakfugee nna whẹ lẹ maa, bẹ ọgbo ọdo bya afụta tsota whẹ, mbụ ọgbo ọwhu l’ẹte amaa onye Onye-Nwe-Ọha bụ, whẹ ta ama iwhe o megbaberu nụ ndu Ízurẹlu.

Ndu Ízurẹlu harụ otso Onye-Nwe-Ọha

11Tọ dụ iya bụ, ndu Ízurẹlu bya emee ejo-iwhe l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha, balahaaru Bálu ẹja. 12Whẹ parụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke nna whẹ haa bụ iya bụ onye ono, dufutaru whẹ nụ l’alị ndu Íjiputu. Whẹ tsolahaa agwa ọdo l’ime agwa ndu buwheru whẹ nụ mgburumgburu, abarụ whẹ ẹja. Whẹ shi nno kpatsua Onye-Nwe-Ọha ẹhu eghughu. 13Whẹ parụ Onye-Nwe-Ọha haa, balahaaru Bálu mẹe Ashịtarotu ẹja. 14Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha vọru ọku ghụa ẹhu l’ẹka ndu Ízurẹlu nọ, o woru whẹ ye l’ẹka ndu ọlwua-ọlaa, whẹ gwoo whẹ tụtua. O nwuru whẹ nụ ndu ọhogu whẹ, buwheru whẹ mgburumgburu, whẹ ta adụ ike kpọo ndu ọhogu whẹ ono iwhu. 15O noo ya, l’ọobuje nteke ndu Ízurẹlu jeru ọhata ọkpa, Onye-Nwe-Ọha adaa whẹ ẹka l’ẹhu mee whẹ ejo-iwhe. Iwhe ono bụru iwhe Onye-Nwe-Ọha lọhawaru whẹ ẹka lẹ nchị iya, ribuhawaru whẹ iya lẹ nte. Whẹ nọdu l’iwhe-ọtsulanu, l’anwụ ọnu.

16Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha bya ewofuta ndu ikpe, bụ ndu dzọru whẹ nụ l’ẹka ndu ono, shi egwo whẹ atụtu ono. 17Obenu lẹ whẹ ta angadụru ndu ikpe whẹ ono nchị, whẹ l’etso agwa ọdo, awha onwowhe kutukutu, abarụ whẹ ẹja. Whẹ mekebe ẹgwegwa dakọbe haa ẹka ụzo ono, nna whẹ tsoru, bụ iya bụ ụzo ome iwhe Onye-Nwe-Ọha tụru l’iwu. Whẹ jịka iya ememe. 18L’ọobuje nteke Onye-Nwe-Ọha wofutaru whẹ onye ikpe, Onye-Nwe-Ọha eswiru onye ikpe ono eswiru, adzọkwawho ndu Ízurẹlu l’ẹka ndu ọhogu whẹ jeye g’onye ikpe ono l’a-nọ-beru. Imiko whẹ bẹ l’adụje Onye-Nwe-Ọha l’ude whẹ, l’atsụ l’ẹka ndu ono, l’eme whẹ ome-l’iwe ono, akpapyashị whẹ ishi. 19Ọle ọobuje, nteke onye ikpe ono nwụhuru, whẹ adakọbe metoshilahaa onwowhe karụ gẹ nna whẹ shi emeje, etso agwa ọdo, ejeru whẹ ozhi, abakwarụ whẹ whọ ẹja. Whẹ te esefu ẹka esefu l’ome ejo-iwhe yẹle okwe kpọkponyi. 20O noo ya, Onye-Nwe-Ọha vọru ọku ghụa ẹhu l’ẹka ndu Ízurẹlu nọ sụ: “Eshi-ọwhu ndu a mebyiwaru ọgbandzu ono, mu doberu nna whẹ, jịka lẹ whẹ ta anụduru mu okfu, 21bẹ mu ta abyadụ l’a-chịfukwaduru whẹ ndu mba gẹ mba ha ono, Jóshuwa harụ nwụhu. 22Mu l’e-shi whẹ l’ẹka data ndu Ízurẹlu, marụ mẹ whẹ l’a-nọ etso ụzo Onye-Nwe-Ọha g’ọo nna whẹ, tọo gụnu.” 23Ọo ya meru, Onye-Nwe-Ọha parụ mba gẹ mba ha ono haa, tọ chịfu-ge whẹ l’ugbo lanụ, to yekota whẹ l’ẹka Jóshuwa.

3

Mba, Onye-Nwe-Ọha harụ tẹ whẹ dalee ndu Ízurẹlu

1Ndu ọwa, bụ mba gẹ mba ha, Onye-Nwe-Ọha harụ, tẹ ya gude whẹ dalee ndu Ízurẹlu, mbụ ndu Ízurẹlu l’owhu, bụ ndu ọwhu l’ẹte amaa nke ọgu, a lwụgbaberu l’alị Kenanu. 2Iwhe kparụ iya nwẹkiya bụ nggẹ ọgbo ụnwu Ízurẹlu amarụ ẹnya ọgu, mbụ tẹ ya shi nno zhia ndu ono, l’ẹte amahawaa nke ọgu gẹ l’aalwụje iya. 3Ọ waa mba ọbu ndọwa: Ishi obodo ise nke ndu Fílistiya mẹe ndu Kenanu l’owhu mẹe ndu Sáyịdonu mẹe ndu Hevu ono, bu l’ugvu Libanọnu; watazhiewho l’ugvu Bálu Hemọnu je akpaa l’ọnu ẹka l’eeshije abahụ lẹ Hámatu. 4Ahaha, Onye-Nwe-Ọha harụ whẹ bụ tẹ whẹ dalee ndu Ízurẹlu, t’a marụ, whẹ l’e-meje iwhe Onye-Nwe-Ọha tụru l’iwu, mbụ iwu ono, o shi l’ẹka Mósisu tụaru nna whẹ. 5Tọ dụ iya bụ, ndu Ízurẹlu bua ẹghirigha whẹ lẹ ndu Kenanu mẹe ndu Hetu mẹe ndu Amọru mẹe ndu Pẹ́rezu mẹe ndu Hevu mẹe ndu Jebusu. 6Ndu Ízurẹlu wata ọolushi ụnwada ndu ono, ekekwawho ụnwada nkewhe anụ ụnwu ndu ono, bya agwalahaa agwa whẹ.

Nteke Ọtuniyelu l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

7O noo ya, ndu Ízurẹlu mee ejo-iwhe l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha. Whẹ nyazọo Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke whẹ, gwalahaa Bálu mẹe Ashera. 8Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha vọru ọku ghụa ẹhu l’ẹka ndu Ízurẹlu nọ. O woru whẹ ye l’ẹka Kushanu-rishatayimu, bụ eze ndu Arámu-naharayimu3:8 Ẹ tii kua iya Arámu-naharayimu, gụ ekua ya Mesopotémiya.. Ndu Ízurẹlu nọdu l’ẹka Kushanu-rishatayimu awha ẹsato. 9Ndu Ízurẹlu bya aryaku Onye-Nwe-Ọha. Onye-Nwe-Ọha bya ewofutaru whẹ onye ọgbata, bụ Ọtuniyelu nwa Kenazu, mbụ nwune Kálẹbu nke nwata, ọ bya anafụta whẹ. 10Ume Onye-Nwe-Ọha bya iya l’ẹhu, ọ bụru onye l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe. Ọ palihu jeshia ọgu, Onye-Nwe-Ọha woru Kushanu-rishatayimu, bụ eze ndu Arámu ye iya l’ẹka, ẹka iya kangoo nke Kushanu-rishatayimu. 11Nchị bya adụ ndoo l’alị ono, ụkporo awha ugbo labọ. Ọtuniyelu nwa Kenazu bya anwụhu.

Ehudu l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

12O noo ya, ndu Ízurẹlu byakwa emee ejo-iwhe ọdo l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha. Onye-Nwe-Ọha bya agbẹe Ẹgulonu, bụ eze ndu Moabu ọkpu-ike, ọ bụru ọgu dụru ndu Ízurẹlu nkele ndu Ízurẹlu bẹ meru ejo-iwhe l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha. 13Ọo ya bụ, Ẹgulonu je achịta ụnwu Amọnu mẹe ụnwu Amalẹ́ku, whẹ wụ-kfu ndu Ízurẹlu ọgu lwụ-gbua whẹ, nata mkpụkpu ẹbo-nkfụ. 14Ndu Ízurẹlu nọdu l’ẹka Ẹgulonu, bụ eze ndu Moabu awha iri l’ẹsato.

15Ndu Ízurẹlu bya aryaku Onye-Nwe-Ọha. Onye-Nwe-Ọha bya ewofutaru whẹ onye ọgbata, bụ Ehudu nwa Gera, onye Bénjaminu. Ehudu l’eme ẹka-ịcha. Ndu Ízurẹlu bya atụkoo iwhe nụ iya t’o wojeru Ẹgulonu, bụ eze ndu Moabu. 16Tọ dụ iya bụ, Ehudu bya emeta ogu-ịgba, l’atsụ akpata iwhu labọ, ogologo iya dụ nji-ẹka lanụ. O tube iya l’ibẹka ụtakfu ọkpa-ẹka-ụtara iya, yepyabe iya uwe. 17O woru iwhe ono, a tụkoru je anụ Ẹgulonu, bụ eze ndu Moabu ono. Ẹgulonu l’onwiya bụ onye darụ okporokpo ha rwẹkfu rwẹkfu. 18Ehudu nụ-gele iya whọ iwhe ono vudoberu ndu shi vuru iwhe ono. 19Whẹ jeta rwua l’ẹka a pyịshiru ụnwu ntẹkpe lẹ mgboro mkpụkpu Gílugalu, yẹbe Ehudu ghachi, dawhu azụ je asụ eze: “Gụbe eze, o nwekwaru ozhi, mu l’e-zhi ghu l’edomi.”

Eze sụ t’a daa jii. Ọo ya bụ, ndu ozhi iya, whẹ l’iya nọ haa ya wụkashihu.

20O noo ya, Ehudu bya abyakfuta iya, g’ọ nọ nwẹkiya l’ime mkpu nke imeli, bụ ẹka jiru oyi. Ehudu sụ iya: “O nwekwaru ozhi, shi l’ẹka Chileke, mu byarụ ghu ezhizhi.” Ẹgulonu kwolihu l’oshi, ọ nọdu anọdu. 21Ehudu gude ẹka-ịcha mịfuta ogu-ịgba ono l’ibẹka ụtakfu ọkpa-ẹka-ụtara iya, sụa ya l’ẹwho kfụu. 22Ishi ogu-ịgba ono tsoru ogu-ịgba ono bahụ iya l’ẹwho. Ẹba iya zachia ogu-ịgba ono, nkele Ehudu ta amịfutadu iyẹ ya l’ẹwho. Akụri-ẹwho iya tsụshia. 23Tọ dụ iya bụ, Ehudu bya eshi l’iwhu ụlo ono mịfu tụgbua, woru ụzo gụ-chia, guburu iya ye l’ime mkpu nke imeli ono gbachia ya agbachi. 24Gẹ Ehudu tụgbu-geeru bẹ ndu ozhi Ẹgulonu byarụ, bya awhụ g’a gbachiru mgbo mkpu nke imeli ono agbachi, whẹ rịa l’ọ nọ l’ime ime mkpu ẹka ono jiru oyi ono eje ụboku. 25Whẹ ngataru iya jeye ọdu tsụru whẹ. Nteke whẹ whụru l’eze ta agụhadu mgbo mkpu nke imeli ono, whẹ wota irigodo tụhaa ya, bya awhụ onye nwe whẹ nụ g’ọ daburu l’ọma ụlo ono, bụwaru onye nwụhuru anwụhu.

26Ehudu bẹ gbalawaru nụ nteke ono, ndu ozhi eze ono shi angarụ iya. Ọ gharụ ẹka ono, a pyịshiru ụnwu ntẹkpe ono, gbalaa lashia mkpụkpu Seyira. 27O rwulewho l’alị ugvu ugvu Ífuremu, o gbua opyi-ọku. Ndu Ízurẹlu shi l’alị ugvu ugvu ono wụfuta bya etsoru iya, yẹbedua dụru whẹ l’ishi ije. 28Ọ sụ whẹ: “Unu wutsoru mu, lẹ Onye-Nwe-Ọha bẹ wookwaru ndu ọhogu unu, bụ ndu Moabu ye unu l’ẹka.” Ọo ya bụ, whẹ wutsoru iya. Whẹ je anọ-chishia ẹka ono, l’eerwuje erwu l’ẹnyimu Jọ́danu tẹ ndu Moabu be eshi iya ghata. T’ọ dụ onye whẹ kweru t’ọ ghata iya. 29Whẹ gbua ndu Moabu, iwhe rwuru ụkporo ụnu madzụ l’ụnu ise nteke ono, bụ ndu bụkota unwoke mkparawa, bụru ndu ọkpehu dụ, tọ dụ t’ọ ka mma l’ọo nwoke lanụ, nahụru nụ. 30Ọ bụru iya bụ lẹ Moabu alwa ndu Ízurẹlu l’ẹka mbọku ono. Nchị bya adụ ndoo l’alị ono, awha ụkporo ugbo ẹno.

Shamụga l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

31Onye ọdo, l’etsota Ehudu bẹ bụ Shamụga nwa Anatụ. Ọo ya bẹ gude mkpụru, e gude achị eswi chigbushia ndu Fílistiya, ụnu madzụ l’ụkporo iri. Yẹbedua bụkwawho onye ọgbata ndu Ízurẹlu.

4

Nteke Debora yẹle Béraku l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

1O noo ya, ndu Ízurẹlu byakwa emee ejo-iwhe ọdo l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha gẹ Ehudu nwụhu-geeru. 2Onye-Nwe-Ọha woru whẹ ye l’ẹka Jabyinu, bụ eze ndu Kenanu, onye shi nọdu lẹ mkpụkpu Hazọ achị. Onye ishi ndu ojọgu iya bụ Sisera. Ẹka o bu bụ lẹ mkpụkpu Haroshetu Hagoyimu. 3Jabyinu bẹ nweru ụgbo-ịnya igwe, dụ ụnu ugbo labọ l’ụkporo ise, ọ kpaa ndu Ízurẹlu ẹhu shii ụkporo awha. Tọ dụ iya bụ, ndu Ízurẹlu aryaku Onye-Nwe-Ọha lẹ mkpu ẹkwa.

4Nwanyị, l’ekfuchiru Chileke, l’aza Debora, bụ nyee Lapyidọtu bẹ bụ iya shi ekperu ndu Ízurẹlu ikpe nteke ono. 5Ẹka o shi anọduje bụ lẹ mkpula nkfụ, l’eeku nkfụ Debora. Nkfụ ono bẹ nọ l’echilabọ mkpụkpu Rema yẹle Bẹtelu l’alị ugvu ugvu Ífuremu. Ndu Ízurẹlu l’ejekfuje iya t’o kpeshiaru whẹ okfu. 6Ọo ya bụ, o zhia t’e je ekua Béraku nwa Abyinowamu t’o shi lẹ mkpụkpu Kédẹshi, dụ l’alị ndu Náfutali byatashia. Debora sụ iya: “Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke Ízurẹlu bẹ zhiru ghu t’ị tụgbua je achịta unwoke ndu Náfutali mẹe unwoke ndu Zébulọnu ụkporo ụnu madzụ l’ụnu ugbo ise yeru onwoghu, t’unu jeshia ugvu Tebọ. 7Mu l’a-lọfuta Sisera, bụ onye ishi ndu ojọgu Jabyinu, ya achịru ụgbo-inya iya yẹle ndu ojọgu iya byakfutashia ghu l’agụga ẹnyimu Kishọnu, mu eworu Sisera ye ghu l’ẹka.”

8Béraku sụ iya: “Ọ -bụru l’ii-tso mu eje bẹ mu l’e-je, ọ -bụru l’i tii tsodu mu eje bẹ mu l’ete ejekwa.”

9Debora sụ iya: “Mu l’e-tsozhia ghu whọ eje, ọle ụzo, i gude etso iwhe ọbu bẹ ugvu iya ta abụhekwa nkeghu. Ishi iya bụ l’ọo nwanyị bẹ Onye-Nwe-Ọha l’e-megee woru Sisera ye l’ẹka.” O noo ya, Debora gbalihu tsoru Béraku, whẹ jeshia Kédẹshi. 10Béraku kukoo ndu Zébulọnu mẹe ndu Náfutali whẹ kpakọo lẹ Kédẹshi. Ụkporo ụnu unwoke l’ụnu ugbo ise tsoru iya, whẹ jeshia, Debora tsokwaru iya whọ.

11Nteke ono bẹ Heba, bụ onye Kenu bọfuwaru onwiya l’ikfu Kenu, bụ eri Hobabu, bụ nwune nyee Mósisu, je akpọbe ụlo-ẹkwa iya otẹnya l’ukfu achị dụ lẹ mkpụkpu Zananimu lẹ mgboro mkpụkpu Kédẹshi. 12Nteke a bya ekfuru Sisera lẹ Béraku nwa Abyinowamu bẹ jeshiwaru l’ugvu Tebọ, 13Sisera chịta ụgbo-ịnya iya l’owhu, dụ ụkporo ụnu ụgbo-ịnya igwe ugbo labọ l’ụkporo ugbo ise mẹe ndu ojọgu iya l’owhu, whẹ shi lẹ mkpụkpu Haroshetu Hagoyimu jeshia ẹnyimu Kishọnu.

14Debora bya asụ Béraku: “Gbalihu! Nkele ọo ntanụ bẹ Onye-Nwe-Ọha l’e-me tẹ ya woru Sisera ye ghu l’ẹka. Onye-Nwe-Ọha bẹ vutaakwaru ghu ụzo.” Ọo ya bụ, Béraku yẹle ụkporo ụnu ndu ojọgu ugbo labọ l’ụkporo iri ono, l’etso iya nụ tụko shi l’ugvu Tebọ ono nyizeta. 15Onye-Nwe-Ọha yetaru whẹ ogu-ịgba, shi nno mee Sisera yẹle ụgbo-ịnya iya l’owhu mẹe ndu ojọgu iya l’owhu gbahụ yabayaba l’iwhu Béraku. Sisera nyizeta l’ụgbo-ịnya iya ye ọkpa l’ọso. 16Béraku chịkfuru ndu ojọgu Sisera mẹe ụgbo-ịnya whẹ jeye lẹ Haroshetu Hagoyimu. Ogu-ịgba takọta ishi ndu ojọgu Sisera gẹ whẹ ha, tọ dụ m’ọo onye lanụ, ọ harụ.

Eegbu Sisera

17O noo ya, Sisera ye ọkpa l’ọso gbaba l’ụlo-ẹkwa Jayelu, bụ nyee Heba onye Kenu. Nkele Jabyinu, bụ eze ndu Hazọ bẹ yẹle Heba onye Kenu nọ lẹ nchị-ọdu-ndoo. 18Jayelu bya afụta gbata Sisera ndzuta sụ iya: “Bata abata, onye-nwe-mu-nụ. Bata abata t’anyi nọdu, ba atsụshi egvu.” Ọo ya bụ, ọ bya abahụ yẹle iya nọdu l’ime ụlo-ẹkwa iya. O wota ukpo whukpua ya. 19Ọ sụ Jayelu: “Byiko, kenu mu mini nwanshị tẹ mu ngụa l’ẹkpiri kpọkwaru mu nkụ.” Ọo ya bụ, o kpuhaa iwhe l’ooyeje mini-ẹra-eswi gbata iya nụ iya t’ọ ngụa. Ọ bya ewotakwa ukpo ono whukpua ya. 20Ọ sụ Jayelu: “Kfụkwaru l’ọnu ụlo-ẹkwa ono, o -nweru onye bya ajịa ghu sụ: ‘?Madzụ ọ nọ l’ẹka-a?’ Gụ asụ iya: ‘Waawa.’ ”

21Jayelu, bụ nyee Heba bya ewota nturu, e gude kpọbe ụlo-ẹkwa ono, bya apata ọngu, tọ nwẹhu pyaa apyapya jekfu Sisera. O rwua yẹle mgbẹnya l’emewa l’ẹka ike gvụshiru iya agvụshi. Ọ kpọbe iya nturu ono l’ishi-nchị jeye nturu ono kuru l’alị. Ọo ya bụ, ọ nwụhu. 22A bya l’ele ẹnya Béraku l’achịwaa Sisera eje abya. Tọ dụ iya bụ, Jayelu jekfu iya ndzuta je asụ iya: “Bya tẹ mu goshi ghu nwoke ono, l’ịicho.” Ọo ya bụ, ọ bya abahụ l’ụlo-ẹkwa Jayelu, whụ Sisera g’ọ daburu l’odzu, nturu ụlo-ẹkwa ono kpọwaru iya l’ishi-nchị.

23O noo mbọku Chileke meru Jabyinu, bụ eze ndu Kenanu lwa l’ẹka ndu Ízurẹlu. 24Ẹka ndu Ízurẹlu l’aka nke Jabyinu, bụ eze ndu Kenanu shii eje eje, jeye whẹ laa ya l’iyi.

5

Egvu, Debora yẹle Béraku gụru

1Mbọku ono bẹ Debora yẹle Béraku nwa Abyinowamu gụru egvu sụ:

2“Ndu bụ ishi lẹ Ízurẹlu bẹ vutaru ụzo ọgu,

ndu Ízurẹlu gude obu whẹ wofuta onwowhe.

Unu jaa Onye-Nwe-Ọha ajaja!

3Unu nụkwaa ya, unubẹ ndu eze.

Unu ngabẹkwa nchị, unubẹ ndu ishi.

Mu l’a-gụru Onye-Nwe-Ọha egvu.

Mu l’a-gụ egvu gude jaa Onye-Nwe-Ọha,

bụ Chileke nke Ízurẹlu ajaja.

4Onye-Nwe-Ọha, nteke i palitaru l’alị Siye,

mbụ lẹ nteke i shi l’alị ndu Edọmu lụfu

bẹ mgboko tehuru nmẹkenmeke, igweli chịa ọbaru-ugbo,

mbụ l’urwukpu yọru mini ayọyo.

5Ugvu bẹ nmakọtaru jijiji l’iwhu Onye-Nwe-Ọha.

Mbụ l’ugvu Sáyinayi bẹ nmakọtaru jijiji

l’iwhu Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke Ízurẹlu.

6Nteke Shamụga nwa Anatụ nọ ndzụ

mẹe nteke Jayelu nọ ndzụ,

b’e shibuhuru ogborogbo echi-ụzo,

ndu ije shilahaa ẹswara-ụzo.

7Ụnwu mkpụkpu mkpụkpu, dụ l’alị Ízurẹlu

ta adụhedu ọwhu e bu ebu.

Ọ tọ dụdu ọwhu e bu ebu jeye nteke Debora fụtaru,

mbụ jeye nteke ọ fụtaru bya abụru ne ndu Ízurẹlu.

8Nteke ndu Ízurẹlu hatarụ ọgwa agwa ọwhuu,

o noo nteke ọgu watarụ adada

l’ọnu-abata mkpụkpu whẹ ndono.

Tọ dụ iwhe l’eegudeje egbobuta onwonye, ọdua l’ọo arwa,

a whụru l’echilabọ ụkporo

ụnu madzụ ugbo ise l’alị Ízurẹlu.

9Obu mu bẹ dụkwa l’ẹka ndu bụ ishi lẹ Ízurẹlu nọ,

mbụ ndu ono, gude obu whẹ wofuta

onwowhe l’echilabọ ndu Ízurẹlu.

Unu jaa Onye-Nwe-Ọha ajaja!

10Unu kfukwaa mẹka iya,

unubẹ ndu, l’agba l’eli nkakfụ-ịgara ọcha,

mbụ unubẹ ndu ono, l’anokojeru

l’ukpo, a wukoberu l’eli nkakfụ-ịgara,

mẹe unubẹ ndu l’eje l’ụzo.

11Unu gebedaa nchị l’olu-egvu ono, l’aagụ l’ẹka l’eekutaje mini.

Whẹ nọkwa l’ẹka ono agụ iwhe dụ chịriri ono,

Onye-Nwe-Ọha megbaberu l’egvu,

mbụ iwhe dụ chịriri ono, o megbaberu ndibe iya,

bu l’ụnwu mkpụkpu, dụkota l’alị Ízurẹlu.

Tọ dụ iya bụ, ndibe Onye-Nwe-Ọha wụru jeshia

l’ọnu-abata mkpụkpu ono.

12‘Tehu etehu! Tehu etehu Debora!

Tehu etehu! Tehu etehu, kpọ-swee egvu!

Gbalihu agbalihu, Béraku!

Chịta ndu ị kpụru lẹ ndzụ tụgbua,

gụbe nwa Abyinowamu.’

13Tọ dụ iya bụ, ndu whọduru nụ l’ime ndu ono,

a marụ ẹwha whẹ lẹ Ízurẹlu wụru byatashia.

Ndibe Onye-Nwe-Ọha wụru byatashia

ọlwushi ndu ọkpehu dụ ọgu.

14Ndu Ífuremu, bụ ndu gbarụ ọgbaragbu lẹ Amalẹ́ku bẹ

wụfutaru bya etsoru gụbe

Bénjaminu mẹe ndibe unu.

Ndu shi l’ẹka iya nke ụnwu

Makiru bya bẹ bụ ndu ishi-ojọgu,

ndu ọwhu shi l’ẹka iya nke ndu Zébulọnu

bya abụru ndu pa mgbọro onye ishi-ojọgu.

15Ndu ishi ndu Ísaka bẹ tso Debora bya,

ẹgube ono bẹ ndu Ísaka tsokwawho Béraku.

Whẹ wụru gidigidi tsopyabe iya bahụ lẹ nsụda.

Ndu Rúbẹnu bẹ obu ta anọdu l’ẹka lanụ.

16?Ọo gụnu meru unu kwaburu lẹ mkpu atụru?

?Unu l’eme t’unu nụa orwube ndu l’eche atụru l’akpọ?

Ndu Rúbẹnu bẹ obu ta anọdu l’ẹka lanụ.

17Ndu Giledu bẹ nọdu l’azụ ẹnyimu Jọ́danu.

A bya lẹ ndu Danu, ?ọo gụnu meru

whẹ kụkee ike nọdu l’ụgbo-mini?

Ndu Asha bẹ wụshiru l’agụga eze-ẹnyimu,

mbụ lẹ whẹ kwaburu l’agụga ọwara-mini

nke eze-ẹnyimu ono.

18Ndu Zébulọnu bẹ harụ ndzụ kweta ọnwu.

O nokwawho gẹ ndu Náfutali

hakwarụwho ndzụ kweta ọnwu l’ẹgu ọgu ono.

19Ndu eze bẹ byarụ, bya alwụa ọgu.

Ndu eze ndu Kenanu bẹ lwụru ọgu lẹ mkpụkpu Tanaku,

lẹ mgboro mini mkpụkpu Megido,

whẹ ta alwụta t’ọ ka mma l’ọo mkpọla-ọcha.

20Kpokponde bẹ shi l’igweli lwụa ọgu,

mbụ lẹ whẹ shigee l’ẹnya ẹka whẹ swọru sweshihu

bya alwụshi Sisera ọgu.

21Ẹnyimu Kishọnu tụko whẹ kpota,

mbụ ẹnyimu ndụ-ichee ono bụ iya bụ ẹnyimu Kishọnu.

Gụbe obu mu, dzọru je l’iwhu! Gụ eshihu ike!

22O noo ya, ịnya bẹ l’awụ ọso wugelengu wugelengu,

akakpọ-ọkpa iya l’ada kakpọmu kakpọmu l’alị.

23Ojozhi imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bẹ sụru:

‘Unu tụa mkpụkpu Mirọzu ọnu.

Unu tụa ndu bu iya nụ ejo ọnu,

nkele whẹ ta agbatadụru Onye-Nwe-Ọha

mkpu eyemẹka l’ọgu ono,

mbụ lẹ whẹ ta agbatadụru Onye-Nwe-Ọha

mkpu eyemẹka gude lwụshi ndu ọkpehu ọgu.’

24Tẹ Jayelu bụkwaru onye a kagee ọgoru ọnu-ọma nụ

l’ụnwanyi kpaa-whuu, mbụ nyee Heba, bụ onye Kenu.

T’ọ bụru iya bẹ l’aa-kagee ọgoru ọnu-ọma nụ

l’iwhe bụ ụnwanyi, bu l’ụlo-ẹkwa.

25Sisera bẹ kụru iya ọku mini, ọ nụ iya mini-ẹra-eswi,

bya eye mmanụ-ẹra-eswi,

l’iwhe gbarụ ndu eze parụ nụ iya.

26O wotaru nturu, e gude kpọbe ụlo-ẹkwa,

o gude ẹka-ụtara pata ọngu, e gude akụ iwhe,

bya egude ọngu ono kpọbe Sisera nturu ono,

mbụ kpọbe iyẹ ya l’ishi. Nturu ono fo iya l’ishi-nchị,

tụko iya ishi-nchị gbaa vụu vụu.

27O mee nno gwọshita lẹ mgbakụ ọkpa iya,

ọ daa daburu l’ẹka ono.

Ọo lẹ mgboro ọkpa iya b’ọ gwọshitaru daa.

Ọ buru l’ẹka ono, ọ gwọshitaru b’ọ nọdu nwụhu.

28Ne Sisera bẹ shi lẹ windo tụfu ẹnya.

O shi l’azụ windo ryashịa ẹkwa sụ:

‘?Ọo gụnu meru iwhe ụgbo-ịnya Sisera nọru ọdu t’ọ lwa?

?Ọo gụnu meru t’a nụ igidi

ọkpa ụgbo-ịnya iya nkeshi ono?’

29Ndu mmamagụ nkewhe kagee

l’ụnwanyi, l’ejeru iya ozhi bẹ l’ekfu eyeru iya,

yẹbedua l’ekfukwawho eyeru onwiya.

30Whẹ l’ekfuru iya sụ: ‘?Tọ bụdu arya bẹ whẹ l’e-vuko l’ọgu,

ekekwawho nke ekeke?

Nwoke lanụ bẹ nwamgbọko lanụ,

m’ọbu ụnwumgboko labọ l’e-rwube.

Whẹ l’e-ke uwe, l’ama ụma, tụkashiru iwhe pọopoo

gude gbata Sisera.

Whẹ l’e-ketaru mu ẹkwa, e memaru emema,

tụkashiru iwhe, mu l’a-tụkuje l’olu.

Iwhe ono g’ọ ha bụkotakwa iwhe a lwụtaru l’ọgu.’

31Gụbe Onye-Nwe-Ọha, t’ọ bụkwaru nno

bẹ l’ịi-lakọta ndu ọhogu ghu l’iyi.

Ọle tẹ ndu yeru ghu obu gbujekwa zaazaa

g’ọo ẹnyanwu, l’awata awata.”

Tọ dụ iya bụ, nchị dụ ndoo l’alị ono, ụkporo awha ugbo labọ.

6

Ndu Midiyanu l’akpa ndu Ízurẹlu ẹhu

1Ndu Ízurẹlu bya emee ejo-iwhe l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha. Onye-Nwe-Ọha woru whẹ ye l’ẹka ndu Midiyanu awha ẹsaa. 2Ẹka ndu Midiyanu kangoo nke ndu Ízurẹlu. Ndu Ízurẹlu kwobe iswi ndu Midiyanu gbarụ lashia l’ugvu je eburu lẹ mgbakụ ẹwhuru; ụwhodu je eburu l’ọgba; ụwhodu je eburu l’ẹka a tụru o shihu ike. 3O noo ya, l’ọobuje nteke ndu Ízurẹlu meberu iwhe l’alị, ndu Midiyanu mẹe ndu Amalẹ́ku mẹe ndu ụzo ẹnyanwu-awata abyakfutashia whẹ ọgu. 4Whẹ l’abyajẹ bya akwaa okpu l’alị ono, tụko iwhe e meberu l’alị mebyishikota, mbụ je akpaa lẹ mkpụkpu Gaza. Ọ tọ dụdu iwhe whẹ l’ahajẹru ndu Ízurẹlu tẹ whẹ gude buru, mbụ t’ọ ka mma l’ọo atụru, ọdua l’ọo eswi, m’ọbu nkakfụ-ịgara. 5Whẹ l’achịje élwù whẹ mẹe ụlo-ẹkwa whẹ, zeru gbigbigbi g’ọo igube, whẹ l’ịnya-kamẹlu whẹ, bụ agụta agụta bya eripyabe alị ono vụa ya kpatakpata. 6Ndu Midiyanu mee ndu Ízurẹlu, whẹ kpalahaa ụkpa mkpẹri. Whẹ bya aryaku Onye-Nwe-Ọha t’ọ gbaarụ whẹ mkpu.

7Nteke ndu Ízurẹlu ryakuru Onye-Nwe-Ọha l’iswi iwhe ndu Midiyanu l’eme whẹ, 8b’o zhitaru whẹ onye nkfuchiru, bụ onye sụru whẹ: “Ọ waa iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ndu Ízurẹlu l’ekfu: Ọo mu bụ onye ono, dufutaru unu l’alị Íjiputu, mbụ l’alị ono, unu shi bụru ohu. 9Mu nafụtaru unu l’ẹka ndu Íjiputu mẹe l’ẹka ndu ono, shi akpa unu ẹhu, bya achịfu whẹ l’iwhu unu, woru alị whẹ nụ unu. 10Mu kfuaru unu sụ l’ọo Mu bụ Onye-Nwe-Ọha bụru Chileke unu, t’unu ba akwabẹkwa agwa ndu Amọru, bụ ndu unu bu lẹ nkewhe ugvu. Obenu l’unu ta anụduru mu okfu.”

Nteke Gídiyọnu l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

11O noo ya, Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bya anọdu l’ukfu achị, dụ lẹ mkpụkpu Ọfura. Onye nwe achị ono bụ Jowashi, onye shi l’eri ndu Abyiyeza. Nwatibe iya, l’aza Gídiyọnu nọdu l’ẹka l’aadzọshije mmẹe l’akpụru vayịnu echishi ẹswa lẹ witi, nke ọwhu ndu Midiyanu l’ẹte awhụ iya. 12Ojozhi-imigwe ono, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha byakfuta Gídiyọnu bya asụ iya: “Onye-Nwe-Ọha nọkwa swiru ghu, gụbe ojọgu ike dụ.”

13Gídiyọnu sụ iya: “Byiko Onye-nwe-mu nụ, ọ -bụru lẹ Onye-Nwe-Ọha bẹ nọ swiru anyi, ?ọo gụnu meru ẹgube iwhe-e dakfuta anyi? ?Ndẹhunu iwhe-awhụrulenya iya ọbu, nna anyi whẹ kọru anyi akọ iya sụ l’ọo Onye-Nwe-Ọha bẹ dufutaru anyi l’alị Íjiputu? O belewho ntaa, Onye-Nwe-Ọha ono buhaa anyi, woru anyi ye l’ẹka ndu Midiyanu.”

14O noo ya, Onye-Nwe-Ọha bya adakọbe sụ iya: “Gude ike ono, i nweru je anafụta ndu Ízurẹlu l’ẹka ndu Midiyanu. Ọo mbẹdua bẹ zhiru ghu iya nụ.”

15Gídiyọnu sụ iya: “Byiko Onye-Nwe-Ọha, ?mu l’e-me agha dzọfuta ndu Ízurẹlu. Sụa ọ kwa ẹnya-uwhu nke anyị bẹ ẹnya kagee alwalwa l’iwhe bụ ikfu Manáse, tẹhenu ọ bụru mbẹdua bẹ kagee ọlwa alị l’ibe anyi?”

16Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Mu l’a-nọdua swiru ghu, gụ atụko ndu Midiyanu gbushikota l’ugbo lanụ.”

17Gídiyọnu sụ iya: “Ọ -bụru lẹ mu dụ ghu l’obu, goshinu mu iwhe-ọhubama, l’e-goshi mu l’ọo gụbedua bẹ l’ekfu eyeru mu. 18Byiko, ba alụfukwa l’ẹka tẹ mu bya. Tẹ mu je ewota iwhe mu l’a-nụ ghu bya edoberu ghu l’iwhu.”

Ọo ya bụ, Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Mu l’a-nọdu-a jeye gụ adawhu azụ.”

19Tọ dụ iya bụ, Gídiyọnu bya abahụ l’ụlo iya je akpụta nwa eghu gbua shia, bya ekpota ụturutuu-iwhe, l’eegudeje eme buredi, jiru efere nkwẹka gude gheta buredi, l’eete eyee iwhe l’ekoje buredi. Ọ gụshia anụ ono ye lẹ nkata, wụta mini iya ye l’itoshi. O gwota iya wojeru Onye-Nwe-Ọha l’ukfu achị ono, rwua je anụ iyẹ ya. 20Ojozhi Chileke ono bya asụ iya: “Wota anụ ono yẹle buredi ono, l’eete eyee iwhe l’ekoje buredi dobe l’eli ẹwhuru-a, gụ apata mini anụ ono wụa l’eli iya.” Gídiyọnu bya eme ya ẹgube ono. 21Tọ dụ iya bụ, Ojozhi-imigwe ono, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bya amachịa ọnunu mgbọro, ọ pa l’ẹka rwụa l’anụ ono yẹle buredi ono, l’eete eyee iwhe l’ekoje buredi. Ọku shi l’ẹwhuru ono bụru purumu, bya atụko anụ ono yẹle buredi ono, kepyashikota. Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono mihu t’ọ whụhe iya.

22Gídiyọnu bya amarụ l’ọo Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha b’ọ bụ, o chishia sụ: “Nshọbukwa mu nshọ gụbe Nnajị-Ọha, bụ Onye-Nwe-Ọha. Ọo Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha bẹ mu whụru iwhu l’iwhu!”

23Ọle Onye-Nwe-Ọha bẹ sụru iya: “T’ẹhu dụkwa ghu guu. Ba atsụshi egvu. Ị tịi nwụhudu.” 24Tọ dụ iya bụ, Gídiyọnu bya atụaru Onye-Nwe-Ọha ẹnya-mgbẹja l’ẹka ono, gụbe iya: Onye-Nwe-Ọha bụ Ẹhu-guu. Ẹnya-mgbẹja ono bẹ dụ lẹ Ọfura, bụ mkpụkpu ndu Abyiyeza byeye ntanụ.

Gídiyọnu l’emebyishi ẹnya agwa Bálu

25L’ẹnyashi ono bẹ Onye-Nwe-Ọha sụru Gídiyọnu: “Kpụta oke-eswi nna ghu, mbụ oke-eswi nke ẹbo, gbawarụ awha ẹsaa. Je enwutsushia ẹnya agwa Bálu ono, nna ghu shi dobe, gụ egbukwoshia itso Ashera ono, dụkube iya. 26Tụaru Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke ghu ẹnya-mgbẹja l’elikoro mgbogidi-a. Gụ akpụta oke-eswi ono gbua, gude itso Ashera ono, i gbukwoshiru mee nkụ gude kpọo ya ọku t’ọ bụru ẹja ọkpokota-iwhe-ọku.” 27Ọo ya bụ, Gídiyọnu chịta ndu ozhi iya unwoke iri, whẹ mekota lẹge Onye-Nwe-Ọha kfuru iya t’o mee. Ọle o gude ọtsu ndibe whẹ egvu yẹle ndu mkpụkpu whẹ; ọ bụru l’ẹnyashi b’o meru iwhe ono, t’o me iya l’eswe.

28Ndu mkpụkpu ono lụfuta l’ụtsu iya, bya awhụ g’e mebyishiru ẹnya agwa Bálu mẹe g’e gbukwoshiru itso Ashera, dụkube iya nụ, whụkwawho g’a kpọru oke-eswi nke ẹbo whọ ọku l’eli ẹnya-mgbẹja ono, a tụru nke ọwhuu. 29Whẹ jịlahaa ibe whẹ sụ: “?Oo onye meru ẹgube iwhe ọwa?” Whẹ chọkashinyaa ụzo iya, kpakashịnyaa ishi, whẹ kfulahaa l’ọo Gídiyọnu nwa Jowashi bẹ meru iya nụ. 30Tọ dụ iya bụ, ndu mkpụkpu ono bya ekfuru Jowashi sụ iya: “Dufuta nwa ghu t’ọ laa l’iwhe o meru, nkele ọo ya nwutsushiru ẹnya agwa Bálu, bya egbukwoshia itso Ashera, dụkube iya nụ.”

31Ọnu, Jowashi yeru ndu ono, ripyaberu iya nụ ono bụ: “?Unu l’alwụ ọgu ẹhu Bálu? ?Unu l’eme t’unu dzọo ya? Iwhe bụ onye l’alwụ ọgu ẹhu Bálu bẹ l’ee-gbu tẹmenu ya erwua l’ụtsu. Ọ -bụru lẹ Bálu bụ ọkpobe agwa, t’unu haa ya t’ọ lwụa ọgu onwiya l’okfu ẹnya-mgbẹja iya ono, e nwutsushiru.” 32O noo mbọku, a gụberu Gídiyọnu Jerubálu bụ iya bụ, tẹ Bálu lwụshi iya ọgu, nkele o nwutsushiru ẹnya agwa Bálu.

33Tọ dụ iya bụ, ndu Midiyanu l’owhu mẹe ndu Amalẹ́ku mẹe ndu ụzo ẹnyanwu-awata gẹ whẹ ha nmagba nnanụ, je adaa ẹnyimu Jọ́danu, je akwaa okpu lẹ nsụda Jezerẹlu. 34Ume Onye-Nwe-Ọha bya eji Gídiyọnu ẹhu, o gbua opyi-ọku gude kua ụnwu Abyiyeza tẹ whẹ bya etsoru iya. 35O zhifukwawho ndu ozhi tẹ whẹ jedzuru alị ndu Manáse mgburumgburu, ndu Manáse ono wụfutakwawho bya etsoru iya. O zhia ndu ozhi, whẹ je ekua ndu Asha mẹe ndu Zébulọnu mẹe ndu Náfutali, whẹ wụru byakfuta whẹ.

36Gídiyọnu bya asụ Chileke: “Ọ -bụruwho l’ọo l’ẹka mu bẹ l’ii-shi dzọfuta ndu Ízurẹlu lẹ g’i kfuru, 37lekwa gẹ mu l’a-wụshi ẹji atụru l’ẹka-a, l’eechije ereshi-a. Ọ -bụru l’iji dashịru kpua l’ẹji atụru ono nwẹkiya, ọma alị l’owhu kpọkota nkụ, ọo ya bụ, mu amarụ l’ọo l’ẹka mu bẹ l’ii-shi dzọfuta ndu Ízurẹlu lẹ g’i kfuru.” 38E megee, ọ dụ gẹ Gídiyọnu kfuru iya. Ọ gbalihu l’ọnmewa ụtsu echile iya je apyịa ẹka l’ẹji atụru ono, ọ pyịshia ya mini iji ono pyị-jia ya eze-efere. 39Gídiyọnu bya sụ Chileke: “T’iwe ghu ba adụkwa ọku. Tẹ mu ryọfunua ghu iwhe lanụ. Hanụa tẹ mu gude ẹji atụru ono mefua iwhe adata ugbo lanụ. Mee t’ẹji atụru ono bụru iya l’a-kpọ nkụ nwẹkiya, iji adashịa l’ọma alị l’owhu.” 40Chileke mee ya ẹgube ono l’ẹnyashi ono. Ẹji atụru ono kpọhu nkụ nwẹkiya, iji dashịa l’ọma alị l’owhu.

7

Gídiyọnu l’alwụ-gbu ndu Midiyanu

1O rwua l’ọnmewa ụtsu, Jerubálu bụ iya bụ Gídiyọnu yẹle ndu nkiya l’owhu wụ-lihu je akwaa okpu lẹ mgboro ẹnya-mgba-mini Harọdu. Ndu Midiyanu kwaa okpu nkewhe lẹ nsụda, dụ l’ụzo isheli ẹka ndu nke Gídiyọnu nọ, mbụ lẹ mgboro ugvu More.

2Onye-Nwe-Ọha bya asụ Gídiyọnu: “Ndu nkeghu bẹ hanụkakwa l’igweligwe nke tẹ mu woru ndu Midiyanu ye whẹ l’ẹka. Nkele ọ dụ nno bẹ ndu Ízurẹlu l’a-nọkwa anyarụ mu ǹdụ́ kiti kiti, kfulahaa l’o shita ọ bụru whẹ gude ẹka whẹ dzọfuta onwowhe. 3Iwhe l’ii-mekwa bụ t’ị rya ya aryarya t’o tsua whẹ nchị etsu sụ whẹ agha: ‘Onye marụ l’egvu l’atsụ iya, ẹhu l’anma iya anma t’onye ọbu shikwa l’ugvu Giledu-a lashia.’ ” O noo ya, ụkporo ụnu madzụ ụgbo labọ l’ụnu iri l’ise hahụ lashia, ndu whuduru nụ bụru ụkporo ụnu madzụ l’ụnu ise.

4Onye-Nwe-Ọha sụ Gídiyọnu: “Ndu ono bẹ hanụkalekwaa l’igwe. Chịta whẹ je lẹ mini tẹ mu nọdu l’ẹka ono gude ẹka mu họo whẹ nụ ghu. Onye mu sụru ghu l’oo-tso ghu jee bẹ l’e-je nụ. Onye mu sụkwanuru ghu l’o too tsodu ghu eje, te ejedu.” 5Ọo ya bụ, Gídiyọnu bya achịta ndu ono jeshia lẹ mini. Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Ndu gude ire angụ mini g’ọo nkụta bẹ l’ii-dobe iche. Ndu byishiru ikpere angụ nkewhe bẹ l’ii-dobekwawho iche.” 6Ọ bụru ụkporo madzụ ugbo iri l’ise bẹ gude ẹka kwọta mini ono ye l’ọnu ngụa. Ndu ọwhua gẹ whẹ ha byishikota ikpere ngụa mini ono. 7Onye-Nwe-Ọha sụ Gídiyọnu: “Ọo ụkporo madzụ ugbo iri l’ise ono, kwọtaru mini l’ẹka ngụa bẹ mu l’e-gude dzọo unu, mu eworu ndu Midiyanu ye ghu l’ẹka. Tẹ ndu ọwhua lashichaa ibe whẹ l’ẹhu l’ẹhu.” 8Ọo ya bụ, Gídiyọnu sụ tẹ ndu Ízurẹlu ọwhua lashia ibe whẹ, ọ haa ụkporo madzụ ugbo iri l’ise whọ whẹ nọdu. Whẹ vuta nri nke ndu ọwhua mẹe opu-ọgu whẹ. Ẹka ndu Midiyanu kwarụ okpu bụ lẹ nsụda, dụ l’ụzo alị ẹka ndu nke Gídiyọnu nọ.

9O noo ya, ọ bụru l’ẹnyashi mbọku ono bẹ Onye-Nwe-Ọha sụru Gídiyọnu: “Gbalihu jeshia ọgu l’ọdu-ọgu ndu Midiyanu nkele mu wowaru whẹ ye ghu l’ẹka. 10Ọ -bụru l’ịitsu egvu ejeje, tẹ gụ l’onye ozhi ghu, bụ Pura lịru jeshia l’ọdu-ọgu ono. 11I -rwua bẹ l’ịi-nụa iwhe whẹ l’ekfu. Iwhe whẹ l’ekfu l’e-me t’obu shihu ghu ike, nke ọwhu l’ịi-tụgburu jeshia ọgu l’ọdu-ọgu ono.” Tọ dụ iya bụ, yẹle onye ozhi iya, bụ Pura bya alịru jerwua ọnu ẹka ndu ojọgu, l’eche ọdu-ọgu ndu Midiyanu ono nche nọ. 12Ndu Midiyanu mẹe ndu Amalẹ́ku mẹe ndu ụzo ẹnyanwu-awata tụko nmaa ẹrukfu g’ọo igube lẹ nsụda ono. Ịnya-kamẹlu whẹ bụru agụta agụta kụru g’ọo ẹja, dụ l’ogbigbo ẹnyimu.

13Nteke Gídiyọnu jerwuru ẹka ono bẹ bụ nteke nwoke lanụ l’ezeru ọnya iya nrọ, ọ rọru asụje: “Mu rọru nrọ g’ishi buredi, wekoru eweko, e meru lẹ balị weru owe kperekpere webata l’ọdu-ọgu ndu Midiyanu. O weru kperekpere bya azụshi onwiya l’ụlo-ẹkwa, ụlo-ẹkwa ono daa. Ishi buredi ono mee ụlo-ẹkwa ono ọ daa kpọo ishi akụ.”

14Ọnya iya ono sụ iya: “Ọ tọ dụkwa iwhe ọdo, l’oo-kfu ama ẹka, gbahaa ogu-ịgba Gídiyọnu nwa Jowashi, bụ onye Ízurẹlu. Chileke bẹ wookwaru ndu Midiyanu mẹe ndu ojọgu whẹ l’owhu ye iya l’ẹka.”

15Gídiyọnu nụlewho nrọ ono, e zeru mẹe g’e gude kọwaa ya, ọ baarụ Chileke ẹja. Ọ bụru iya ọla ọdu-ọgu ndu Ízurẹlu je asụ whẹ: “T’unu wulihu-o lẹ Onye-Nwe-Ọha bẹ wowaru ndu ojọgu ndu Midiyanu ye unu l’ẹka.” 16Gídiyọnu bya ekee ụkporo madzụ ugbo iri l’ise ono uzhi ẹto, bya anụkota whẹ opu-ọgu l’ẹhu l’ẹhu mẹe ite-oshi iwhoro, ọku ogọwa dụkota l’ime. 17Ọ sụ whẹ: “Unu leje mu ẹnya meje iwhe mu meru. Mu byalẹwho l’ọnu ọdu-ọgu ono, iwhe mu meru unu etsoru mu mee iwhe ọbu. 18Nteke mu lẹ ndu ono, mu lẹ whẹ lị gburu opu-ọgu, t’unubẹdua nọdukwa l’ẹka lile, unu nọ l’ọdu-ọgu ono mgburumgburu gbua opu-ọgu nkunu, chishia mkpu sụ: ‘Anyi bụ nke Onye-Nwe-Ọha, bụru nke Gídiyọnu!’ ”

19O noo ya, Gídiyọnu yẹle ụkporo madzụ ugbo ise, whẹ l’iya lị bya ejerua l’ọnu ọdu-ọgu ndu Midiyanu ono g’abalị dalẹruwho ẹbo. Nteke ono bẹ ndu nche ọwhuu watawaru echeche. Whẹ gbua opu-ọgu ono, vụjashia ite-oshi ono, whẹ pagee l’ẹka. 20Itsutsu ẹto ono gbukota opu-ọgu whẹ, tụjashia ite-oshi whẹ. Whẹ gude ẹka-ịcha parụ ọku ogọwa ono, gude ẹka-ụtara parụ opu-ọgu, whẹ l’a-nọ egbu, chishia sụ: “Anyi bụ nke Onye-Nwe-Ọha, bụru nke Gídiyọnu!” 21Onyenọnu kfụru gẹdemu l’ẹka ọ kfụru; whẹ nọ-whee ọdu-ọgu ndu Midiyanu ono mgburumgburu. Ọdu-ọgu ono l’owhu gbahụ yabayaba, ndu Midiyanu l’agba ọso echi mkpu. 22Ụkporo madzụ ugbo iri l’ise ono gbudzulewho opu-ọgu whẹ ono, Onye-Nwe-Ọha mee t’onyenọnu lẹ ndu ojọgu nke Midiyanu ono gude ogu-ịgba wata ogbu ibe iya l’ọdu-ọgu ono l’owhu. Ndu ojọgu Midiyanu ye ọkpa l’ọso gbarụ lashia mkpụkpu Betu-shita, l’ụzo mkpụkpu Zerera, jeye whẹ gbarwua oge mkpụkpu Abẹlu-mehola, dụ lẹ mgboro mkpụkpu Tabatu.

23E je ekua ndu Ízurẹlu, shi l’ikfu Náfutali mẹe l’ikfu Asha mẹe l’ikfu Manáse, whẹ wụfuta chịkfuru ndu Midiyanu ono. 24Gídiyọnu zhia ndu ozhi, whẹ jegbakota alị ugvu ugvu ndu Ífuremu g’ọ ha je ezhia whẹ tẹ whẹ wụfuta bya etso ndu Midiyanu ọgu, whẹ eje anọ-chishia ẹka mini dụkota je akpaa lẹ Betu-bara mẹe ẹnyimu Jọ́danu l’onwiya, nke ọwhu whẹ l’ẹte eshi iya. Ndu Ífuremu bya agbadzua je anọ-chishia ẹka mini dụkota je akpaa lẹ Betu-bara mẹe ẹnyimu Jọ́danu l’onwiya. 25Ẹka whẹ kparụ ndu ishi ndu Midiyanu labọ, bụ Orẹbu yẹle Zeyẹbu. Orẹbu bẹ whẹ gburu l’ẹwhuru Orẹbu, gbua Zeyẹbu l’ẹka l’eeku Zeyẹbu, bụ ẹka l’aanọje adzọshi mmẹe l’akpụru vayịnu. Whẹ chịgburu ndu Midiyanu gẹ whẹ l’achị whẹ, bya apataru Gídiyọnu ishi Orẹbu mẹe nke Zeyẹbu l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhua.

8

Gídiyọnu l’alwụ-gbufua ndu Midiyanu ọwhu whọduru nụ

1O noo ya, ndu Ífuremu sụ Gídiyọnu: “?Ọo gụnu meru i mee ya anyi ẹgube-ẹ? ?Mbụ, iwhe kpatarụ tii ku anyi nteke l’iije ọlwushi ndu Midiyanu ọgu?” Whẹ kfuaru iya okfu ọbu nke ọnwuu ọnwuu.

2Gídiyọnu sụ whẹ: “?Ọo gụnu bẹ mu meru, l’ee-gude tụberu ọwhu unubẹdua meru? ?Tọ kadụ ree mbụ ọkpa mkpakwa akpụru vayịnu ọwhu ndu Ífuremu l’akpa, amamẹ ọwo akpụru vayịnu ụnwu Abyiyeza l’awọ? 3Chileke bẹ woru ndu ishi ndu Midiyanu, bụ Orẹbu yẹle Zeyẹbu ye unu l’ẹka. ?Oo ole bẹ mu dụ ike mee, bụ ọwhu l’ee-gude tụberu ono, unu meru?” Okfu ono, o kfuru whẹ mee, obu jizeta whẹ.

4Nteke ono bẹ Gídiyọnu yẹle ụkporo madzụ ugbo iri l’ise ono, whẹ l’iya lị jerwuwaru ẹnyimu Jọ́danu, gbee dawa iya lụfu azụ iya ọwhua. Ume l’ebuhu whẹ ebuhu l’ẹka whẹ l’achị ndu Midiyanu ọso, whẹ l’achịkwa whẹ whọ gẹ whẹ l’achị whẹ. 5Whẹ rwua mkpụkpu Sukọtu, Gídiyọnu sụ ndu mkpụkpu ono: “Byiko t’unu nụnu ndu-a, mu lẹ whẹ lị buredi tẹ whẹ taa lẹ whẹ l’avẹhukwa avẹhu. Ndu mu l’achị ọso bẹ bụ Zeba yẹle Zalụmuna, bụ ndu eze ndu Midiyanu.”

6Ndu ishi mkpụkpu Sukọtu sụ iya: “?Ẹka ghu kfubewaru Zeba yẹle Zalụmuna ọbu ọwhu anyi l’a-nụ ndu ojọgu ghu buredi?”

7Tọ dụ iya bụ: Gídiyọnu sụ whẹ: “Ọ dụ ree, Onye-Nwe-Ọha yele mu whọ Zeba yẹle Zalụmuna l’ẹka, mu eje alata ogvu mẹe agarambo l’echi-ẹgu gude lajashịa anụ unu ibiribe ibiribe.” 8O shi l’ẹka ono jeshia mkpụkpu Penuwẹlu, bya aryọkwa whẹ whọ iwhe lanụ ono. Ọ bụru ọnu, ndu Sukọtu yeru bẹ ndu Penuwẹlu yekwaruwho. 9Gídiyọnu sụ ndu Penuwẹlu: “Mu lwa l’ẹhu-guu, mu enwutsushia ụlo-eli unu-a.”

10Zeba yẹle Zalụmuna bẹ nọdu lẹ mkpụkpu Kakọ whẹ lẹ ndu ojọgu whẹ, rwuru ụkporo ụnu madzụ l’ụnu iri l’ẹsaa l’ụkporo madzụ iri, bụ ndu whọduru lẹ ndu ojọgu ndu ụzo ẹnyanwu-awata. Ndu e gbuwaru egbu lẹ ndu l’apa ogu-ịgba bẹ bụ ụkporo ụnu madzụ ugbo iri l’ise. 11Gídiyọnu shia echi-ụzo ndu ije l’eshije l’ụzo ẹnyanwu-awata mkpụkpu Noba mẹe mkpụkpu Jogubeha, je afụaru ndu ojọgu ono nteke whẹ nyazọru ẹhu. 12Zeba yẹle Zalụmuna, bụ ndu eze ndu Midiyanu tsu l’ọso; ọ chịa whẹ gude. O mee ndu ojọgu whẹ gbahụ yabayaba.

13Nteke Gídiyọnu nwa Jowashi l’alwa ọgu ono b’o shiru ugvu Herẹsu. 14O gude nwata nwokoro lanụ, bụ onye mkpụkpu Sukọtu jịlahaa ya ajị. Nwokoro ono deshiaru iya ẹwha ndu bụ ishi mẹe ndu bụ ọgurenya mkpụkpu Sukọtu. Iwhe o detaru bụ ụkporo madzụ ugbo ẹto l’ụmadzu iri l’ẹsaa. 15Gídiyọnu bya ejekfu ndu mkpụkpu Sukọtu ono sụ whẹ: “T’unu lekwa Zeba yẹle Zalụmuna ndọwa, mbụ ndu ọbu, unu shi ekfuru mu jolajola asụje: ‘?Ẹka ghu kfubewaru Zeba yẹle Zalụmuna ọwhu anyi l’a-nụ ndu nkeghu, ume l’ebuhu ebuhu buredi tẹ whẹ taa?’ ” 16Ọ chịta ndu bụ ọgurenya mkpụkpu Sukọtu ono, bya alọta ogvu mẹe agarambo l’echi-ẹgu gude hụ̀a whẹ àhụ̀hù. 17O je etsukposhia ụlo-eli ndu mkpụkpu Penuwẹlu, gbukwaawho ndu mkpụkpu ono.

18Tọ dụ iya bụ, Gídiyọnu sụ Zeba yẹle Zalụmuna: “?Ọo ẹgube ndu ole bẹ unu gburu l’ugvu Tebọ?”

Whẹ sụ iya: “Ọo ẹgube ono, ị dụ bẹ whẹ dụ-gee. Whẹ dụkota g’ọo ụnwu onye eze.”

19Gídiyọnu sụ whẹ: “Ndu ono bụkwa ụnwu ne mu, mbụ lẹ whẹ bụkota unwoke, ne mu nwụshiru. Eshi-ọwhu Onye-Nwe-Ọha nọ ndzụ g’ọ nọ iya-a, mu tege egbukwa unu, ọ -bụ l’unu doberu whẹ ndzụ.” 20Ọ sụ ọkpara iya, bụ Jeta: “Gbalihu gbushia whẹ.” Ọle nwata ono ta adụdu ike milia ogu-ịgba iya nkele ọ bụkwadu nwata, tẹmenu l’ọotsu egvu.

21Zeba yẹle Zalụmuna sụ iya: “Gbalihu l’onwoghu gbua anyi. O noo nkele ọo gẹ nwoke ha bụ g’ike iya l’ahajẹ.” Gídiyọnu zhilihu gbugbua Zeba yẹle Zalụmuna. Ọ bya anyafụ-gee iwhe ọbu, e memaru emema, a nyabẹ-geeru ịnya-kamẹlu whẹ l’olu.

Gídiyọnu jịkaru ọbu eze

22Tọ dụ iya bụ, ndu Ízurẹlu sụ Gídiyọnu: “Tẹ gụle nwa ghu mẹe nwanwa ghu wata anyi achịchi nkele ọo ghu bẹ dzọfutaru anyi l’ẹka ndu Midiyanu.”

23Gídiyọnu sụ whẹ: “Mu ta achịkwa unu, nwa mu ta achị unu. Ọo Onye-Nwe-Ọha l’a-chị unu.” 24Gídiyọnu sụ whẹ: “Tẹ mu ryọo unu iwhe. T’onyenọnu nụ mu iwhe-nchị, tso l’iwhe a natarụ l’ọgu.” Ndu Midiyanu bẹ l’eyeje iwhe-nchị, e meru lẹ mkpọla-ododo nkele whẹ bụ eri Ishimẹlu.

25Whẹ sụ iya: “Anyi l’e-gude ẹhu-ụtso nụ ghu iya.” Whẹ bya atụsaa ẹkwa, onyenọnu bya atọgbo iwhe-nchị, tso l’iwhe whẹ natarụ l’ọgu ono l’eli ẹkwa ono. 26Ẹrwa, dụ l’iwhe-nchị mkpọla-ododo ono, ọ sụru tẹ whẹ nụ iya bẹ dụkota ụnu shẹkelu ugbo ẹno l’ụkporo shẹkelu ugbo ise, t’a gụfukwa iwhe ọdo, e ememaru emema mẹe ịyagba-olu mẹe uwe ododo, ndu eze ndu Midiyanu l’eyeje mẹe gwọgirigwo, l’aanyabẹje ịnya-kamẹlu whẹ l’olu. 27Gídiyọnu gude iwhe-nchị ono kpụa nwụkpata ifọdu,8:27 Ifọdu ọwhu l’eekfu okfu iya l’ẹka bụ nwụkpata, l’aagwa agwagwa (18.14, 18.17, 18.18, 18.20.) bya eje eworu iya edobe lẹ mkpụkpu iya, bụ Ọfura. Ọ dụ l’ẹka ono, ndu Ízurẹlu gẹ whẹ ha balahaaru iya ẹja gude iya awha onwowhe kutukutu. E bechaa ọ bụru igbudu tụ Gídiyọnu yẹle ndibe iya.

28O noo gẹ ndu Ízurẹlu shi kakputa ndu Midiyanu l’ẹnya. Ndu Midiyanu te eselitahe ishi ọdo. Nchị bya adụ ndoo l’alị ono ụkporo awha ugbo labọ l’oge nke Gídiyọnu.

Anwụhu Gídiyọnu

29Jerubálu bụ iya bụ Gídiyọnu nwa Jowashi tụgbua lashia je eburu l’ibe iya. 30Gídiyọnu bẹ nwụtaru unwoke ụkporo ugbo ẹto l’unwoke iri nkele ọ lụru igwe nwanyị. 31O nwekwaruwho nwanyị, l’ọoto ọlua l’ọkpoku nwanyị, o doberu lẹ mkpụkpu Shékemu. Ọ nwụtaru iya nwa nwoke lanụ. Ọ gụa ya Ábyimelẹku. 32Gídiyọnu nwa Jowashi bẹ nwụhuru nteke ọ kahụwaru ọkpobe akahụ, e lia ya l’ilu nna iya, bụ Jowashi lẹ Ọfura, bụ mkpụkpu ndu Abyiyeza.

33Anwụhu, Gídiyọnu l’anwụhu, ndu Ízurẹlu dawhu azụ wata anọ awharwụshi onwowhe l’ẹka Bálu nọ, whẹ dobe Bálu-beritu t’ọ bụru chi whẹ. 34Ndu Ízurẹlu ta anyatahe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke whẹ, onye ono, bụ iya nafụtaru whẹ l’ẹka ndu ọhogu whẹ ono, shi nọdu whẹ ibẹka ibẹbo. 35Whẹ te emejeru ndibe Jerubálu bụ iya bụ Gídiyọnu iwhe-ọma l’ọzori iwhe dụ ree, o megbaberu ndu Ízurẹlu.

9

Eeme Ábyimelẹku onye ishi l’achị nụ

1Tọ dụ iya bụ, Ábyimelẹku nwa Jerubálu tụgburu jeshia ibe ndu ne iya whẹ lẹ mkpụkpu Shékemu. Ọ sụ ndu ono mẹe ndu ne iya whẹ gẹ whẹ ha: 2“Unu jịa ndu Shékemu gẹ whẹ ha sụ whẹ agha: ‘?Oo ole bẹ ka unu ree? ?Ọo ka unu ree t’ụnwu Jerubálu ụkporo madzụ ugbo ẹto l’ụmadzu iri l’achị unu? ?Tọ ka unu ree t’onye lanụ chịje unu?’ Unu nyatanụwho lẹ mu l’unu bụkwa mmee lanụ bụru ogwẹhu lanụ.” 3Ndu ne iya ono je ekfuaru ndu Shékemu iwhe lile ono, o kfuru whẹ, obu whẹ bụru tẹ whẹ tsoru Ábyimelẹku, nkele whẹ kfuru sụ: “Ọo nwune anyi b’ọ bụ.” 4Whẹ bya eshi l’ụlo agwa whẹ, bụ Bálu-beritu wofuta mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụkporo shẹkelu ugbo ẹto lẹ shẹkelu iri woru nụ iya. Ábyimelẹku gude mkpọla-ọcha ono je egoo ọ-ga-lẹ-mkpa madzụ whẹ mẹe obukobuko whẹ, whẹ wata iya etsotso. 5Ọ tụgbua jeshia ibe nna iya lẹ Ọfura je achịta ụnwunna iya bụ iya bụ ụnwu Jerubálu, ụkporo madzụ ugbo ẹto l’ụmadzu iri je egbushia l’eli ẹwhuru lanụ. Onye nahụru nụ bụ Jótamu bụ iya bụ nke nwata l’ụnwu Jerubálu nkele o je edomia onwiya. 6Ndu Shékemu mẹe ndu Betu-milo zafụta gẹ whẹ ha, je emee Ábyimelẹku eze lẹ mgboro ukfu achị, dụkube itso agwa, dụ lẹ Shékemu.

Ẹtu, Jótamu nmarụ

7O noo ya, nteke e kfuru Jótamu nke iwhe ono meru nụ, ọ tụgburu je akfụru l’eli ugvu Gezirimu, ryaarụ whẹ iya aryarya sụ: “T’unu ngabẹru mu nchị, unubẹ ndu Shékemu, nggẹ Chileke angabẹru unubẹdua nchị. 8Sụa, o nweru nteke ọbu oshi wulihuru je ọhota oshi ọdo, l’a-bụru eze whẹ. Whẹ sụ oshi ólivu: ‘Bụnuru eze anyi.’

9“Oshi ólivu sụ whẹ: ‘?Mu l’a-parụ mmanụ mu haa, bụ iwhe l’eegudeje akwabẹ Chileke mẹe madzụ ugvu bya akụlahaa eregede lẹ mu bụ eze l’achị oshi ọdo?’ 10Oshi bya awukfu figu sụ iya: ‘Byanụ abụru eze anyi.’ 11Oshi figu sụ whẹ: ‘?Mu l’a-parụ ẹguru akpụru ono, mu l’amịje l’anọje atsọ rẹngu-rẹngu ono parụ haa bya akụlahaa eregede lẹ mu bụ eze l’achị oshi ọdo?’

12“Tọ dụ iya bụ, oshi sụ vayịnu: ‘Byanụ abụru eze anyi.’

13“Vayịnu sụ whẹ: ‘?Mu l’a-parụ mmẹe mu parụ haa, bụ iwhe l’emeje t’obu tsọo Chileke mẹe madzụ rịkporikpo bya akụlahaa eregede lẹ mu bụ eze l’achị oshi ọdo?’

14“Tọ dụ iya bụ, oshi gẹ whẹ ha sụ uke: ‘Byanụ abụru eze anyi.’

15“Uke sụ whẹ: ‘Ọ -bụru l’unu gude ire-lanụ eme mu eze unu, ngwa t’unu bya anọdu mu lẹ mkpula zee ndzụ. Nteke l’ọodua t’ọku shikwa l’uke bya ekepyashia oshi sida, dụ l’ugvu Libanọnu.’

16“O noo ya, Jótamu sụ whẹ: Ọ -bụru l’iwhe unu meru bẹ unu gude ire-lanụ mee, unu mee ya l’ụzo, gbarụ t’a kwabẹ unu ugvu, mbụ nke eze ono, unu meru Ábyimelẹku; ọ -bụru l’ọo iwhe dụ ree bẹ unu meru Jerubálu yẹle ndibe iya, mbụ woo ya l’ọo iwhe o metaru bụ unu gude mee ya nno; 17nna mu bẹ lwụru ọgu ẹhu unu, tsebe ndzụ iya l’ọnu ogu, shi nno nafụta unu l’ẹka ndu Midiyanu, 18ọ bụru iya bẹ unu gbalihuru ntanụ bya atatso ibe nna mu ọgu, gbua ụnwu iya ụkporo madzụ ugbo ẹto l’ụmadzu iri l’eli ẹwhuru lanụ. Unu bya emee Ábyimelẹku eze t’ọ chịje ndu Shékemu, mbụ nwa nwanyị ono, bụ ohu nna mu nkele ọ bụ nwune unu. 19Ọ -bụru l’iwhe ono, unu meru Jerubálu yẹle ndibe iya ntanụ-a bẹ unu gude ire-lanụ mee, unu mee ya l’ụzo, ọ gbarụ t’a kwabẹ unu ugvu; ọ kwa iya bụ, tẹ Ábyimelẹku bụkwaru unu iwhe ẹhu-ụtso, unu abụkwaru iya whọ iwhe ẹhu-ụtso. 20Nteke l’ọodua, t’ọku shikwa l’ẹka Ábyimelẹku bya ekegbushia unubẹ ndu Shékemu mẹe ndu Betu-milo, ọku eshikwawho l’ẹka unubẹ ndu Shékemu mẹe ndu Betu-milo bya ekegbua Ábyimelẹku.”

21Jótamu megee bya eye ọkpa l’ọso gbarụ lashia mkpụkpu Byiye je eburu l’ẹka ono, nkele ọotsu nwanna iya ono, bụ Ábyimelẹku egvu.

Ndu Shékemu l’ekwefuru Ábyimelẹku ike

22Ábyimelẹku chịa ndu Ízurẹlu awha ẹto, 23Chileke bya eworu ejo maa ye l’echilabọ Ábyimelẹku yẹle ndu Shékemu. Ndu Shékemu melahaa ọghata-ọghachi l’ẹka Ábyimelẹku nọ. 24Ọ bụru gẹ l’ee-shi t’a gwata ụgwo ejo-iwhe ono, o meru ụnwu Jerubálu, dụ ụkporo madzụ ugbo ẹto l’ụmadzu iri, mbụ tẹ mmee whẹ tukoru nwanna whẹ ono, bụ Ábyimelẹku l’ishi bụ iya bụ onye gbushiru whẹ nụ, ya atukokwaruwho ndu Shékemu l’ishi, mbụ ndu ono, ẹka whẹ dụ l’egbugbu ono, o gburu ụnwunna iya ono. 25O noo ya, ndu Shékemu zhia ndu madzụ, whẹ je akwaaru Ábyimelẹku l’eli ugvu l’eli ugvu. Onye ghatadẹru whẹ nụ bẹ whẹ l’egudeje naa ya nfụ. Ama je agbaarụ Ábyimelẹku.

26Galu nwa Ebẹdu gbalihu chịta ụnwunna iya, whẹ jeshia Shékemu. Ndu Shékemu tụzooru whẹ ẹhu. 27Whẹ jeshia l’ẹgu je ọwota akpụru vayịnu lẹ mgbabu vayịnu whẹ. Whẹ dzọshia mmẹe l’akpụru vayịnu ono, bya emelahaa oriri. Whẹ wụba l’ụlo agwa whẹ je anọdu eri l’angụ, akọ Ábyimelẹku ọnu. 28Galu nwa Ebẹdu sụ: “?Oo onye bụ Ábyimelẹku ọbu? ?Ọo ẹgube ndu gụnu bẹ anyịbe ndu Shékemu bụ nke t’anyi bụru ohu iya? ?Tọ bụdu nwa Jerubálu b’ọ bụ? Mbụ ?tọ bụnua Zebulu bẹ l’etsota iya l’ishi? Unu jechiaru Hemọ, bụ nna Shékemu ozhi. ?Ọo gụnu l’a-kpata anyi abụru ohu Ábyimelẹku? 29T’a sụnu l’ọo mbẹdua bẹ ndu-a nọ l’ẹka, mu gẹge ewofuhawaa Ábyimelẹku. Mu gẹge asụ Ábyimelẹku, ọ marụ ndu l’ọo-chịta yeru ndu ojọgu iya t’o yekobe whẹ iya fụta.”

30Nteke Zebulu, bụ onye ishi mkpụkpu ono nụru iwhe ono, Galu nwa Ebẹdu kfuru, iwe bya iya l’ẹhu. 31O zhifu ndu ozhi l’edomi tẹ whẹ jekfu Ábyimelẹku je asụ iya: “Lenu lẹ Galu nwa Ebẹdu bẹ yẹle ụnwunna iya byakwarụ Shékemu. Whẹ bya akutsuta ndu mkpụkpu-a tẹ whẹ tso ghu okfu. 32Ọo ya bụ, tẹ gụ lẹ ndu nkeghu gude ẹnyashi je edomishia onwunu l’ẹgbudu. 33O -belewho l’ụtsu, mẹ anwụ walẹwho, unu agbalihu je afụaru mkpụkpu ono. Nteke Galu yẹle ndu nkiya fụtaru tẹ whẹ tso unu ọgu, t’unu mee whẹ iwhe ẹka unu gbakfuru nteke ono.”

34O noo ya, o be l’ẹnyashi, Ábyimelẹku yẹle ndu nkiya gbalihu je edomishia onwowhe kwaarụ ndu Shékemu kẹkereke uzhi ẹno. 35Galu nwa Ebẹdu tụgburu je akfụru l’ọnu ẹka l’eeshije abahụ lẹ mkpụkpu ono, Ábyimelẹku mẹe ndu nkiya shi l’ẹka ono, whẹ domishiru onwowhe ono wụfuta. 36Nteke Galu whụru whẹ; ọ sụ Zebulu: “Lekwa, o nwekwaru ndu shi l’eli ugvu awụ abya.”

Zebulu sụ iya: “Ọo inyonyo ugvu ono b’ị whụru ọ dụ ghu g’ọo madzụ.”

37Galu kfukwaawhọ ọdo sụ: “Ọwhu t’i leduwho ndu shi l’echilabọ alị ono awụ abya. Uzhi lanụ bẹ shi l’ụzo ukfu achị ndu jibya awụ abya.”

38Zebulu sụ iya: “?Ndẹhunu ọnu ọbu, i shi gude ekfu sụ: ‘?Oo onye bụ Ábyimelẹku nke t’anyi bụru ohu iya? ?Tọ bụdu ndua b’i shi ekfutoshi?’ Ngwa tụgbunua ntaa je alwụshi whẹ ọgu!” 39Galu chịta ndu Shékemu, whẹ jekfu Ábyimelẹku ọgu. 40Ábyimelẹku rwuta Galu ọso, ọ gbaa maa maa. E meka igweligwe ndu nke Galu iwhe, whẹ dashịa gbaa gbaa jeye l’ọnu ẹka l’eeshije abahụ lẹ mkpụkpu ono. 41Ábyimelẹku megee lashia mkpụkpu Arụma je anọdu. Zebulu chịa Galu yẹle ụnwunna iya, whẹ te ebuhe lẹ Shékemu. 42Ọ bya ebe echile iya, ndu Shékemu bya ejeshia l’ẹgu. E je ekfuaru iya Ábyimelẹku. 43Ọ chịta ndu nkiya tsukahu whẹ uzhi ẹto. Whẹ je edomishia onwowhe l’ẹgbudu. Ọ palia ẹnya bya awhụa ndu Shékemu gẹ whẹ shi l’ime mkpụkpu awụfuta, ọ gbalihu tso whẹ ọgu, gbushia whẹ. 44Ábyimelẹku yẹle ndu ọwhu whẹ l’iya lị bya ezehu je akfụru l’ọnu ẹka l’eeshije abahụ lẹ mkpụkpu ono. Uzhi labọ ọwhua zehu je eripyabe ndu Shékemu ọwhu nọ l’ẹgu gbugbushia whẹ. 45Ábyimelẹku lwụkota ọgu lẹ mkpụkpu ono mbọku ono l’owhu. Ọ lwụta mkpụkpu ono, gbushia ndu nọ iya nụ, mee ya o kpua iwhu l’alị, bya agharụ únú kpua ya.

46Gẹ ndu nwe ụlo-eli lẹ Shékemu nụru iwhe ono, bẹ whẹ wụbakotaru l’ime ẹka a tụru o shihu ike l’ụlo agwa, bụ Ẹ́lu-beritu. 47E je ekfuaru Ábyimelẹku lẹ ndu nwe ụlo-eli lẹ Shékemu bẹ kpakọkwaru ọnu l’ẹka lanụ. 48Ábyimelẹku mẹe ndu nkiya wụru jeshia l’ugvu Zalụmonu. Ábyimelẹku bya apata ogbunkụ gude washịa ẹkali nkụ, bya achịkoo ya wukobe l’ukuvu. Ọ sụ ndu ono, whẹ l’iya lị: “Iwhe unu whụru, mu meru, t’unu mee iwhe ọbu ẹgwegwa.” 49Ọo ya bụ, ndu ono bya awata nkụ nkewhe l’ẹhu l’ẹhu chịta tsoru Ábyimelẹku. Whẹ je akụbe iya l’agụga ụlo ono, a tụru o shihu ike, nwụru ọku ye iya l’ẹka ndu ono nọdu iya l’ime ọ dzụa whẹ. Nke ọwhu bụ lẹ ndu lile ono, nweru ụlo-eli lẹ Shékemu bẹ nwụshihuru nụ, ndu rwuru ụnu madzụ ugbo labọ l’ụkporo madzụ ugbo iri, unwoke mẹe ụnwanyi.

Anwụhu Ábyimelẹku

50Tọ dụ iya bụ, Ábyimelẹku bya ejeshia mkpụkpu Tebẹzu, je anọ-whee mkpụkpu ono mgburumgburu, lwụta iya. 51Ọle o nweru ụlo-eli, a tụru o shihu ike lẹ mkpụkpu ono. Ọ bụru l’ẹka ono bẹ unwoke mẹe ụnwanyi ndu mkpụkpu ono gbakọtaru laa. Whẹ gbachia onwowhe l’ime iya, bya awụru je anọshia l’okpotsu ụlo-eli ono. 52Ábyimelẹku byatashia ọgu l’ụlo-eli ono, bya ejekube ọnu ụlo-eli ono ntse t’ọ tụa ya ọku. 53Nwanyị lanụ halia ẹwhuru uswe tụa Ábyimelẹku l’ishi kpoo, tụpyashia ya ọkpu-ishi atụpyashi. 54Ọo ya bụ, o kukebe nwokorọbya, l’apajẹru iya ngwọgu sụ iya: “Mịta ogu-ịgba ghu gbugbua mu, nke ọwhu ndiwhe l’ẹte asụ: ‘Ọ kwa nwanyị ụnwanyi bẹ gburu iya nụ.’ ” Nwokoro ono sụa ya ogu-ịgba ono, ọ nwụhu. 55Nteke ndu Ízurẹlu whụru lẹ Ábyimelẹku bụwaa onye nwụhuru anwụhu, whẹ wụkashihu onyenọnu lashia ibe iya.

56O noo gẹ Chileke shi gwata Ábyimelẹku ụgwo ejo-iwhe ono, o meru nna iya, l’egbugbu ono, o gburu ụnwunna iya whẹ ụkporo madzụ ugbo ẹto l’ụmadzu iri. 57Chileke mekwaawho t’ejo-iwhe ono, ndu Shékemu meru dawhu azụ bya atukoru whẹ l’ishi. Ọnu ono, Jótamu nwa Jerubálu tụru whẹ bụru iwhe megeeru ree l’ẹhu whẹ.

10

Nteke Tola l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

1Gẹ Ábyimelẹku nwụhu-geeru bẹ nwoke, l’eeku Tola fụtaru t’ọ dzọfuta ndu Ízurẹlu. Tola bụ nwa Puwa bụru nwanwa Dodo. Ọ bụ onye shi l’ikfu Ísaka. Ẹka o bu bụ lẹ mkpụkpu Shamiru l’alị ugvu ugvu ndu Ífuremu. 2O kperu ndu Ízurẹlu ikpe ụkporo awha l’awha ẹto. Ọ nwụhu, e lia ya lẹ mkpụkpu Shamiru.

Jayi l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

3Tọla nwụhulewho, onye ọdo ẹwha iya bụ Jayi onye Giledu bya afụta kpee ndu Ízurẹlu ikpe ụkporo awha l’awha labọ. 4Ọ nwụtaru unwoke dụ ụkporo l’iri. Ụnwu iya whẹ ụkporo l’iri ono gbagbakọta nkfakfụ-ịgara l’ẹhu l’ẹhu. Whẹ nweru ụkporo mkpụkpu lẹ mkpụkpu iri l’alị Giledu. Mkpụkpu ono g’ọ ha bẹ l’eekukota Havọtu-jayi byeye ntanụ. 5Jayi bya anwụhu, e lia ya lẹ mkpụkpu Kamọnu.

Jéfuta l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

6O noo ya, ndu Ízurẹlu byakwa emee ejo-iwhe ọdo l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha. Whẹ balahaaru Bálu ẹja mẹe Ashịtoretu mẹe agwa ndu Arámu mẹe agwa ndu Sáyịdonu mẹe agwa ndu Moabu mẹe agwa ndu Amọnu mẹe agwa ndu Fílistiya Whẹ parụ Onye-Nwe-Ọha haa, jịka iya ọbaru ẹja. 7Onye-Nwe-Ọha bya avọru ọku ghụa ẹhu l’ẹka ndu Ízurẹlu nọ, o woru whẹ ye l’ẹka ndu Fílistiya mẹe l’ẹka ndu Amọnu. 8Whẹ shi l’awha ono wata ogwe ụnwu Ízurẹlu aryaka-eryune, akpa whẹ ẹhu. Awha iri l’ẹsato bẹ whẹ kpakọtaru ndu Ízurẹlu ẹhu, mbụ ndu Ízurẹlu ono, bukota l’azụ ẹnyimu Jọ́danu azụ iya ọwhua l’alị ndu Amọru, mbụ l’alị Giledu. 9Ndu Amọnu daa Jọ́danu lụfu azụ iya ọwhua je alwụshi ndu Juda mẹe ndu Bénjaminu mẹe ọzo-ụlo Ífuremu ọgu. O mee nke ọwhu bụ lẹ ndu Ízurẹlu bẹ nọ l’oke iwhe-ọtsulanu.

10Tọ dụ iya bụ, ndu Ízurẹlu bya aryaku Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Anyi mewaru iwhe-dụ-ẹji l’ẹka ị nọ, o noo nkele anyi parụ gụbe Chileke anyi haa, balahaaru Bálu ẹja.”

11Onye-Nwe-Ọha sụ ndu Ízurẹlu: “?Tọ bụnu mu-a bẹ gbafụtaru unu l’ẹka ndu Íjiputu mẹe l’ẹka ndu Amọru mẹe l’ẹka ndu Amọnu mẹe l’ẹka ndu Fílistiya? 12Nteke ndu Sáyịdonu mẹe ndu Amalẹ́ku mẹe ndu Mawonu shi akpa unu ẹhu bẹ unu ryakuru mu, mu nafụta unu l’ẹka whẹ. 13E megee, unu palẹru mu-a haa, balahaaru agwa ọdo ẹja. Eshi-ọwhu ọ dụ nno bẹ mu l’ẹte anafụtahekwa unu ọdo. 14Unu je aryarụ kpua agwa ọbu, unu hatarụ tẹ whẹ gbafụtaje unu nteke unu l’eje iwhe-ọtsulanu.” 15Ndu Ízurẹlu sụ Onye-Nwe-Ọha: “Anyi mewaru iwhe-dụ-ẹji. Mee anyi iwhe dụ ghu mma. Ọle ọbu byiko, nafụtaro anyi ntanụ.” 16Ọo ya bụ, whẹ woshia agwa ndu ọha ọdo ono, whẹ dobegeeru l’echilabọ whẹ, bya abalahaaru Onye-Nwe-Ọha ẹja. Ọ bya erwua Onye-Nwe-Ọha l’ẹhu mbụ ejo ọnodu ono ndu Ízurẹlu nọ, t’ọ dụhe ike takọtaru iya nshi.

17Ndu Amọnu bya akwakọbe nke ọgu, whẹ je akwaa okpu l’alị Giledu. Ọwhube ndu Ízurẹlu bya edzukobe, je akwaa okpu lẹ mkpụkpu Mizupa. 18Ndu ishi, l’achị alị Giledu kfulahaaru ibe whẹ sụ: “?Ọo nwoke ole bẹ l’e-vuru ụzo je alwụshi ndu Amọnu ọgu? Ọo onye ono l’e-megee bụru onye ishi ndu bu l’alị Giledu l’owhu.”

11

Jéfuta l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

1O noo ya, Jéfuta onye Giledu bẹ bụ ojọgu ike dụ. Ọle ọ bụ nwa nwanyị-ọkpara. Nna Jéfuta bụ Giledu. 2Nyee Giledu bẹ nwụshiru iya ụnwegirima ọdo. Ụnwegirima ono vutalewho, whẹ chịfu Jéfuta sụ iya: “I tii nwekwa oke l’ibe nna anyi, o noo nkele ị bụ nwa nwanyị ọdo.” 3Tọ dụ iya bụ, Jéfuta gbafụ l’ẹka ụnwunna iya nọ lashia alị Tobu je eburu. Ọ nọdu l’ẹka ono gbata ndu bụ ọ-ga-lẹ-mkpa, whẹ tsoru iya ebu kẹe kẹe.

4A nọnyaa nteke ọbu, ndu Amọnu byakfuta ndu Ízurẹlu ọgu. 5Nteke ndu Amọnu byakfutaru ndu Ízurẹlu ọgu bẹ ndu bụ ọgurenya alị Giledu jeru tẹ whẹ duta Jéfuta l’alị Tobu. 6Whẹ sụ iya: “Bya adụru anyi l’ishi ọgu nke ọwhu anyi l’e-je alwụshi ndu Amọnu ọgu.”

7Jéfuta yeeru ndu bụ ọgurenya Giledu ọnu sụ whẹ: “?Ọ kwa l’unu kpọru mu ashị nwufu mu l’ibe nna mu? ?Unu kwoberu gụnu byakfutashia mu ntaa, iwhe-ọtsulanu byakfutaru unu?”

8Ndu bụ ọgurenya Giledu ono sụ Jéfuta: “Ọo iwhe ono meru anyi ghaaru ghu iwhu ntaa, t’i tsoru anyi je alwụshi ndu Amọnu ọgu nggẹ ị bụru onye ishi anyịbe ndu lile, bu lẹ Giledu.”

9Jéfuta sụ ndu bụ ọgurenya Giledu ono: “Unu -duru mu lawhu azụ l’ibe anyi tẹ mu je alwụshi ndu Amọnu ọgu ?mu l’a-bụdunu onye ishi unu ọbu mẹ Onye-Nwe-Ọha melewho tẹ whẹ lwa mu l’ẹka?”

10Ndu bụ ọgurenya Giledu ono sụ Jéfuta: “Ọo Onye-Nwe-Ọha l’a-bụru anyi lẹ ghu onye ẹka-ebe, l’ọ tọ dụdu iwhe l’a-kpata t’anyi be eme lẹ g’i kfuru.” 11Ọo ya bụ, Jéfuta tsoru ndu bụ ọgurenya Giledu ono. Ndu ono mee ya onye ishi whẹ mẹe onye ishi ojọgu whẹ. Jéfuta bya anọdu l’atatiwhu Onye-Nwe-Ọha lẹ Mizupa kfushikota iwhe ono, o kfuhawaru.

Jéfuta yẹle eze ndu Amọnu

12Tọ dụ iya bụ, Jéfuta bya ezhia ndu ozhi tẹ whẹ jekfu eze ndu Amọnu je asụ iya: “?Ọo gụnu bẹ l’ịi-gụru nụ anyi, meru iwhe ị byarụ otso alị anyi ọgu?”

13Eze ndu Amọnu bya ekfuru yeru ndu ozhi Jéfuta ono sụ whẹ: “Iwhe kparụ iya nụ bụ lẹ nteke ndu Ízurẹlu shi l’alị Íjiputu fụta bẹ whẹ shi l’ẹnyimu Anọnu swechita alị mu jeye l’ẹnyimu Jabọku, mbụ je akpaa l’ẹnyimu Jọ́danu. Unu nuwhukwa mu alị ọbu azụ lẹ nchị ọdu ndoo.”

14Jéfuta bya eye ndu ozhi ọdo tẹ whẹ jekfu eze ndu Amọnu 15je asụ iya agha:

“Ọ waa iwhe Jéfuta l’ekfu ndọwa: Ndu Ízurẹlu ta anatakwa ndu Moabu alị whẹ, whẹ ta anata ndu Amọnu alị whẹ. 16Iwhe mechiaru nụ bụ lẹ nteke ndu Ízurẹlu shi l’alị Íjiputu fụta bẹ whẹ shiru echi-ẹgu fụta lẹ Eze-ẹnyimu Uswe-uswe, shiwa iya rọ fụta lẹ Kádẹshi. 17Ndu Ízurẹlu ye ndu ozhi tẹ whẹ je ezhia eze ndu Edọmu sụ iya: ‘Byiko t’anyi ghatanụ l’alị ghu.’ Ọle eze ndu Edọmu ta angadụru whẹ nchị. Whẹ zhikwaawho eze ndu Moabu ẹgube ono, ọ jịka. Ọ bụru iya bụ lẹ ndu Ízurẹlu akwaburu lẹ Kádẹshi.

18“Tọ dụ iya bụ, whẹ shia echi-ẹgu jewhee alị ndu Edọmu mẹe alị ndu Moabu mgburumgburu. Whẹ bya l’afụta afụta whẹ fụta l’ụzo ẹnyanwu-awata alị ndu Moabu. Whẹ kpọbe ụlo-ẹkwa ebubu whẹ l’azụ ẹnyimu Anọnu azụ iya ọwhu, whẹ ta abahụ l’alị ndu Moabu, g’ọ bụ ẹnyimu Anọnu ono bụ oge whẹ lẹ Moabu.

19“Ndu Ízurẹlu bya ezhia ndu ozhi tẹ whẹ je ezhia Sáyihọnu onye bu lẹ mkpụkpu Hẹshibonu bụru eze ndu Amọru sụ iya: ‘Byiko t’anyi ghatanụ l’alị ghu lashia alị anyi.’ 20Ọle Sáyihọnu ta anụdu ndu Ízurẹlu mgbahẹka tẹ whẹ ghata l’alị iya. Ọ chịta ndu nkiya gẹ whẹ ha, whẹ je akwaa okpu lẹ mkpụkpu Jahazu gude lwụshi ndu Ízurẹlu ọgu.

21“Tọ dụ iya bụ, Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke ndu Ízurẹlu woru Sáyihọnu mẹe ndu nkiya ye ndu Ízurẹlu l’ẹka. Ndu Ízurẹlu lwụ-gbua whẹ, natakọta alị ndu Amọru ono, shi buru l’alị ono kpaa-whuu. 22Whẹ natakọta alị ndu Amọru g’ọ ha, whẹ shi iya anana l’ẹnyimu Anọnu jeye lẹ Jabọku, o shi l’echi-ẹgu nọo jeye lẹ Jọ́danu.

23“Eshi-ọwhu ọ bụ Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke nke Ízurẹlu bẹ natarụ ndu Amọru alị ọbu nụ ndibe iya, bụ ndu Ízurẹlu, ?ndẹhunu g’o gude i je l’a-natawhu alị ọbu azụ? 24?Tọ dụ iwhe agwa ghu, bụ Kemọshi nụru ghu bẹ l’ii-woru? O nokwawho g’ọ bụ iwhe Onye-Nwe-Ọha, bụ Chileke anyi nụru anyi bẹ anyi l’e-woru. 25?Ị ka eze ndu Moabu, bụ Bélaku nwa Zipo ree? ?O tsojeru ndu Ízurẹlu okfu, t’o jekfujeru whẹ ọgu? 26Ụkporo awha ugbo iri l’ise bẹ ndu Ízurẹlu buru lẹ Hẹshibonu mẹe lẹ Arowa yẹle ụnwu mkpụkpu, nọkota iya mgburumgburu, bukwaawho l’ụnwu mkpụkpu ọdo, nọkota l’agụga ẹnyimu Anọnu. ?Ọo gụnu meru t’ị nata alị ono nteke ono? 27Ọ tọ dụdu ẹka mu meswewaru ghu. Ọo gụbedua gbẹ-chia achọ mu okfu l’ọgu ị byarụ mu etsotso. Tẹ Onye-Nwe-Ọha, bụ onye ikpe kpekwaa ikpe l’echilabọ ndu Ízurẹlu mẹe ndu Amọnu ntanụ.” 28Ọle eze ndu Amọnu ta angadụ nchị l’ozhi ono, Jéfuta zhiru iya.

Ụkwa, Jéfuta kweru

29Ume Onye-Nwe-Ọha bya eji Jéfuta ẹhu, ọ ghajaa alị Giledu mẹe alị ndu Manáse. Ọ ghaa lẹ mkpụkpu Mizupa, dụ l’alị Giledu. O shi lẹ mkpụkpu Mizupa, dụ l’alị Giledu ghaa bahụ l’alị ndu Amọnu. 30Jéfuta bya ekwee Onye-Nwe-Ọha ụkwa sụ iya: “I -woru ndu Amọnu ye mu l’ẹka, 31ọo ya bụ, onye ivurụzo, l’e-shi l’ụlo mu gbafụta bya mu ọgbata ndzuta nteke mu l’a-lwụ-gbuwaa ndu Amọnu alwawaa alwa bẹ l’a-bụru nke Onye-Nwe-Ọha. Mu l’e-gude onye ọbu gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku.”

32O noo ya, Jéfuta nyịghata jekfushia ndu Amọnu ọgu. Onye-Nwe-Ọha woru whẹ ye iya l’ẹka. 33O shi lẹ Arowa gbua whẹ gẹ l’oogbu whẹ jeye l’ụzo shi lụfu lẹ mkpụkpu Minitu. Ụkporo mkpụkpu b’o meru emerekete, mbụ gbua whẹ ebee-ebee jeye lẹ mkpụkpu Abẹlu-keramimu. Ọo ya bụ, ndu Ízurẹlu lwụ-gbua ndu Amọnu.

Jéfuta nụru Onye-Nwe-Ọha nwa iya nwanyị

34E megee Jéfuta latashia ibe iya lẹ Mizupa. A bya l’eledeshia ẹnya nwa iya nwanyị l’akụwa nkwa ete egvu abya iya ọgbata ndzuta. Ọ ya bụ nwa lanụ, ọ nwụtaru kpụ, a -gụfuwa yẹbedua bẹ l’ooto nwehedu nwa nwoke ọdo, ọdua l’ọo nwa nwanyị ọdo, o nweru. 35Nteke Jéfuta whụru iya, o ye ẹka l’uwe iya laa tarara, ryashịa sụ: “Haa, ada mu! I wokfutanu mu iwhe-ọtsulanu ọbu! I mewaru t’eze iwhe-ọtsulanu byakfuta mu nkele mu sawarụ ọnu kwee Onye-Nwe-Ọha ụkwa, mu ta abya l’e-wowhu iya azụ.” 36Ada iya sụ iya: “Nna mu, ọ -bụru l’ị sawarụ ọnu kweta Onye-Nwe-Ọha ụkwa, mekwa mu iwhe shi ghu l’ọnu fụta, eshi-ọwhu Onye-Nwe-Ọha mewaru ghu ị gwata ndu ọhogu ghu, bụ ndu Amọnu ụgwo iwhe whẹ meru ghu.” 37Ọ sụ nna iya: “Iwhe l’ii-meru mu bụ t’ị haarụ mu ọnwa labọ lẹ whuu tẹ mu lẹ ndu ọnya mu je aghawhe l’ugvu, ryaa ẹkwa lẹ mu l’a-nwụhu l’ẹbe alụ ji.” 38Nna iya sụ iya t’o jeshia. Ọ haa ya o je anọo ọnwa labọ l’ugvu. Yẹle ndu ọnya iya jeshia l’ugvu je aryaa ẹkwa l’ọobya anwụhu l’ẹbe alụ ji. 39Ọnwa labọ ono gvụlewho, ọ lakfushia nna iya. O mee ya iwhe o kwetaru ụkwa iya. Nwamgbọko ono bẹ yẹle nwoke ta azẹjedu. E mewa iya rọ, ọ bụru omelalị ndu Ízurẹlu 40l’ụnwumgboko ndu Ízurẹlu lụfutaje awha g’awha ha je anọo abalị ẹno ryaa ẹkwa ada Jéfuta ono, bụ onye Giledu.

12

Jéfuta yẹle ndu Ífuremu

1Unwoke Ífuremu bya akwakọbe nke ọgu. Whẹ daa ẹnyimu Jọ́danu jeshia mkpụkpu Zafọnu je ajịa Jéfuta sụ iya: “?Ọo gụnu bẹ meru ị kpọghata anyi je alwụshi ndu Amọnu ọgu, t’i ku anyi t’anyi tsoru ghu jee? Anyi l’a-nwụru ọku ye l’ụlo ghu t’ọ dzụa dzụpyabe ghu.”

2Jéfuta sụ whẹ: “Nteke okfu, parụ ẹka shi adarụ ndu Amọnu whẹ lẹ ndibe anyi bẹ mu kuru unu, unu te ekwe bya anafụta mu l’ẹka whẹ. 3Nteke mu whụru l’unu ta agbatadụru mu, mu kwee tụa ya ishi mu, bya adaa ẹnyimu Jọ́danu jekfu ndu Amọnu ọgu. Onye-Nwe-Ọha megee woru whẹ ye mu l’ẹka. ?Ọo hụnu ole bụ nke abyatashia mu otso ọgu?” 4Tọ dụ iya bụ, Jéfuta chịta unwoke Giledu l’owhu, whẹ jekfushia ndu Ífuremu ọgu. Ndu Giledu lwụ-gbua ndu Ífuremu. Iwhe kparụ iya nụ bẹ lẹ ndu Ífuremu l’asụje whẹ: “Unubẹ ndu Giledu, unu bụ ndu gbarụ ọso ọgu l’echilabọ ndu Ífuremu mẹe ndu Manáse.” 5Ndu Giledu je anọ-chishia ẹka l’eerwuje erwu l’ẹnyimu Jọ́danu tẹ ndu Ífuremu be eshi iya ghata. L’ọobuje, onye Ífuremu, l’agba ọso ọgu rwua ẹka ono sụ: “Tẹ mu rwughatakwa.” Ndu Giledu ajịa ya: “?Ị bụ onye Ífuremu?” Nteke ọ sụru whẹ: “Waawa.” 6Whẹ asụ iya: “Ọ dụ ree, kuada: ‘Shiboletu.’ ” O -je iya ekuku t’o kuta iya ree, o kua ya: “Siboletu”, whẹ egude iya gbua l’ẹka ono, l’eeruje ẹnyimu Jọ́danu erwu. Ndu Ífuremu, e gburu egbu nteke ono bẹ dụ ụkporo ụnu madzụ ugbo ise l’ụnu ise.

7Jéfuta bẹ kperu ndu Ízurẹlu ikpe awha ishii. Ọ nwụhu mbụ Jéfuta, bụ onye Giledu, e lia ya lẹ mkpụkpu iya lẹ Giledu.

Nteke Ibuzanu l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

8Jéfuta nwụhulewho, Ibuzanu, bụ onye Bẹ́tulehemu bya ekpelahaaru ndu Ízurẹlu ikpe. 9Ọ nwụtaru unwoke ụkporo l’iri, nwụta ụnwanyi ụkporo l’iri keshia whẹ ji l’ẹnya-uwhu ndu ọdo, je alụshairu ụnwegirima iya unwoke whẹ ụkporo l’iri ụnwanyi ẹka ọdo. Ibuzanu kpee ndu Ízurẹlu ikpe awha ẹsaa. 10Ọ nwụhu, e lia ya lẹ Bẹ́tulehemu.

Nteke Elọnu l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

11Ibuzanu nwụhulewho, Elọnu, bụ onye Zébulọnu kpelaharu ndu Ízurẹlu ikpe. O kperu ndu Ízurẹlu ikpe awha iri. 12Tọ dụ iya bụ, ọ nwụhu, mbụ Elọnu onye Zébulọnu, e lia ya lẹ mkpụkpu Ayịjalonu, dụ l’alị ndu Zébulọnu.

Nteke Abudọnu l’ekperu ndu Ízurẹlu ikpe

13Elọnu nwụhulewho, Abudọnu nwa Hilẹlu, bụ onye mkpụkpu Pyịratonu bya ekpelaharu ndu Ízurẹlu ikpe. 14Ọ nwụtaru ụkporo unwoke ugbo labọ, nwanwa iya dụ ụkporo unwoke l’unwoke iri. Whẹ tụko agbakọta l’eli nkakfụ-ịgara l’ẹhu l’ẹhu, mbụ whẹ ụkporo ugbo ẹto l’ụmadzu iri ono. Abudọnu kpee ndu Ízurẹlu ikpe awha ẹsato. 15Ọ nwụhu mbụ Abudọnu nwa Hilẹlu, bụ onye Pyịratonu; e lia ya lẹ mkpụkpu Pyịratonu, dụ l’alị ndu Ífuremu l’alị ugvu ugvu ndu Amalẹ́ku.

13

Aanwụ Sámusịnu

1Ndu Ízurẹlu byakwa emee ejo-iwhe ọdo l’ẹnya Onye-Nwe-Ọha. Onye-Nwe-Ọha woru whẹ ye ndu Fílistiya l’ẹka ụkporo awha ugbo labọ.

2O nweru nwoke ọbu, bụ onye mkpụkpu Zora, ẹwha iya bụ Manowa. O shi l’ikfu Danu. Nyee ya bẹ ẹkpa-nwa iya chihuru echihu, tọ nwụta nwa. 3Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha byakfuta nwanyị ono bya asụ iya: “Ẹkpa-nwa ghu bẹ chihuru echihu, tị nwụta nwa. Ọle ịi-tsụta ime nwụa nwa nwoke. 4Ọo ya bụ, t’ị kwabẹkwaru onwoghu ẹnya ba angụ mmẹe, m’ọbu iwhe-angụngu ọdo, l’eme l’ẹnya. Gụ eje erikwa iwhe l’aasọ nsọ. 5O noo nkele ịi-tsụta ime nwụa nwa nwoke. Nwata ono bẹ akwọ l’ẹte abyakwa l’e-rwu l’ishi nkele oo-shi l’ẹwho ne iya bụru onye dụru Chileke lẹ nsọ. Ọo-nafụta ndu Ízurẹlu l’ẹka ndu Fílistiya.”

6Tọ dụ iya bụ, nwanyị ono je ekfuru iya ji iya sụ: “Onye nke Chileke bẹ byakfutakwaru mu, ụgbugba iya dụlewho g’ọo Ojozhi imigwe, shi l’ẹka Chileke, mbụ l’ọ dụ egvu l’ẹnya. Mu ta ajịkwa iya ẹka o shi, yẹbedua ta akarụ mu ẹwha iya. 7Obenu l’ọ sụru mu lẹ mu l’a-tsụta ime nwụa nwa nwoke. Sụ mu tẹ mu ba angụkwa mmẹe, m’ọbu iwhe-angụngu ọdo, l’eme ẹnya, mu eje erikwa iwhe l’aasọ nsọ, lẹ nwata ọbu l’e-shikwa l’ẹwho bụru onye dụru Chileke lẹ nsọ jeye mbọku, l’ọo-nwụhu.”

8Tọ dụ iya bụ, Manowa bya aryọo Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Byiko Onye-Nwe-Ọha, t’onye nke Chileke ono, i zhiru byakfutanu anyi ọdo bya ezhia anyi g’anyi l’e-me nwata ono, l’aa-nwụ.”

9Chileke nụa olu Manowa, Ojozhi imigwe, shi l’ẹka Chileke ono byakfuta nwanyị ono ọdo g’ọ nọ l’ẹgu. Ọle yẹle ji iya, bụ Manowa ta atụkodu nọdu l’ẹka ono. 10Nwanyị ono gbakebe je ekfuru iya ji iya sụ: “Nwoke whọ, byakfutaru mu mbọku whọ bẹ rwuakwaru ọdo.”

11Manowa gbalihu tsoru nyee ya jekfu nwoke ono bya ajịa ya sụ: “?Ọo ghu bụ nwoke ọbu, kfujeru okfu nụ nwanyị-a?”

Ọ sụ iya: “Ọ kwa mu-a.”

12Manowa sụ iya: “Nteke iwhe ono, i kfuru vụru, ?ndẹnu iwhe l’a-bụ ụrwehu nwata ono. ?Ọo gụnu bẹ l’oo-meje?”

13Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono sụ Manowa: “Tẹ nwanyị-a kwabẹkwaru onwiya ẹnya mekota iwhe lile, mu kfuru iya. 14T’o bo rikwa iwhe shi lẹ vayịnu, ya eje angụkwa mmẹe, m’ọbu iwhe-angụngu ọdo l’eme l’ẹnya, ya eje erikwa iwhe l’aasọ nsọ. T’o dobekwa iwu lile, mu tụru iya.”

15Manowa bya asụ Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono: “Byiko kpọnuaru anyi ụkfu t’anyi gbuaru ghu nwa eghu.”

16Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono sụ Manowa: “I -mee mu kpọo ụkfu bẹ mu l’ẹte erikwa nri ghu. Ọ -bụru l’ị kwakọberu ngwo-ẹja, l’aa-kpọkota ọku, gụ agbaarụ iya Onye-Nwe-Ọha.” Manowa ta ama l’onye ono bụ Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha.

17Manowa sụ Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono: “?Ọo gụnu bụ ẹwha ghu nke ọwhu bụ, iwhe ono, i kfuru vụlewho, anyi akwabẹ ghu ugvu?”

18Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono sụ iya: “?Ọo gụnu meru l’ịiji mu ajị ẹwha mu? Ẹwha mu dụkwa biribiri.”

19Ọo ya bụ, Manowa kpụta nwa eghu yekobe iya ngwo-ẹja nri gbaarụ Onye-Nwe-Ọha l’eli ẹwhuru, mbụ Onye-Nwe-Ọha ono, l’emeje iwhe dụ biribiri. Manowa yẹle nyee ya nọdu ele iya l’ẹnya. 20Nteke ire ọku shi l’ẹka l’aakpọ ngwo-ẹja ono ọku bulihuru imeli ala l’igwe, Ojozhi-imigwe shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono tsoru ire ọku ono bahụ l’ime igwe. Manowa yẹle nyee ya l’ele iya l’ẹnya, whẹ dashịa kpubegee iwhu l’alị. 21Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha ono ta abyakfutahe Manowa yẹle nyee ya ọdo. Manowa bya amarụ l’ọo Ojozhi-imigwe, shi l’ẹka Onye-Nwe-Ọha.

22Manowa sụ nyee ya: “Anyi nwụhujekwa, o noo nkele anyi whụru Chileke.”

23Obenu lẹ nyee ya sụru iya: “Ọ -bụle Onye-Nwe-Ọha chọru tẹ ya gbua anyi, ọ tọgo anatadụ anyi ngwo-ẹja ono, a kpọkotaru ọku mẹe ngwo-ẹja nri ono, shi anyi l’ẹka. Ọ tọgo egoshikwawho anyi iwhe lile ono, o goshiru anyi, tọgo ekfuru anyi iwhe lile ono, o kfuru anyi.”

24O noo ya, nwanyị ono bya anwụa nwa nwoke, gụa ya Sámusịnu. Nwata ono bya evuta, Onye-Nwe-Ọha gọru ọnu-ọma nụ iya. 25Ume Onye-Nwe-Ọha wata iya ome ire l’ẹhu g’ọ nọ lẹ mkpụkpu Mahane-danu, dụ l’echilabọ mkpụkpu Zora yẹle Ẹshutawolu.

14

Sámusịnu l’eje ọlu nwamgbọko Fílistiya

1O be ujiku lanụ, Sámusịnu jeshia mkpụkpu Timuna. Ọ nọdu l’ẹka ono whụta nwamgbọko Fílistiya lanụ. 2Ọ lashia ibe whẹ je asụ nna iya yẹle ne iya: “O nwekwaru nwamgbọko Fílistiya, mu whụtaru lẹ mkpụkpu Timuna. Unu je alụaru mu iya t’ọ bụru nyee mu.”

3Nna iya yẹle ne iya sụ iya: “?Tọ dụ-zhidua nwanyị, dụ ghu ree l’ime ụnwada ndu gụ lẹ whẹ bụ abụbu mẹe lẹ ndibe anyi l’owhu nke t’i je alụa nwanyị l’ibe ndu Fílistiya ono, l’ete ebuje ugvu?”

Sámusịnu sụ nna iya: “Je alụaru mu iya rọo l’ọ dụ mu-a ree.”

4Nna iya yẹle ne iya ta ama l’ọo Onye-Nwe-Ọha bẹ iwhe ono shi l’ẹka. Nkele Onye-Nwe-Ọha l’achọ ụzo, l’oo-shi tso ndu Fílistiya ọgu. Nteke ono bẹ ndu Fílistiya bụ ishi l’achị ndu Ízurẹlu.

5Tọ dụ iya bụ, Sámusịnu yẹle nna iya mẹe ne iya bya alịru jeshia mkpụkpu Timuna. Whẹ jeta rwua ẹka e nweru mgbabu vayịnu lẹ Timuna, lekwa nwa oduu-gburu-agụ gẹ l’ọoba hanyị-hanyị eje abyakfuta Sámusịnu.6Ume Onye-Nwe-Ọha bya iya l’ẹhu l’ike l’ike, ọ zụ oduu ono l’ẹka gbamụ lajahụ ẹbo g’ọo onye lajahụru nwa-eghu nshịi ẹbo. Ọle o to kfuduru nna iya yẹle ne iya iwhe o meru.

7Ọo ya bụ, Sámusịnu jekfu nwamgbọko ono yẹle iya dzua idzu. Nwamgbọko ono dụ iya ree. 8A nọta anọta, Sámusịnu je tẹ ya lụta nwamgbọko ono. Ọ swịba l’ẹka ono, odzu oduu-gburu-agụ whọ daburu, ọ whụa g’ẹnwu yewaru nyịnwua oduu ono l’ẹhu, mmanụ-ẹnwu dụkwa iya whọ. 9Ọ hajia ẹnwu ono ẹka labọ tsoru echi-ụzo ogologo amị iya. Ọ byakfuta nna iya yẹle ne iya nụ whẹ, whẹ mịa. Ọle o to kfuduru whẹ l’ọo l’odzu oduu whọ b’ọ hatarụ ẹnwu ono.

Ilu, Sámusịnu tụru

10Tọ dụ iya bụ, nna iya bya ejeshia nke nwamgbọko ono. Sámusịnu bya emee nri ẹswa nwanyị l’ẹka ono, bụkwanu lẹge unwokorọbya l’emeje. 11O noo ya, ndu Fílistiya whụlewho Sámusịnu, whẹ ye ụkporo madzụ l’ụmadzu iri tẹ whẹ nọduru iya l’oshi ndu ọnya. 12Sámusịnu sụ whẹ: “Tẹ mu tụaru unu ilu. Onye dụ-zhiwa ike kọta iya l’ime abalị ẹsaa-a, l’eeme oriri-a, mu achẹe unu ukfu ẹkwa ụkporo l’iri yẹle ụkporo uwe mkpẹelanu l’uwe iri, l’e-dzu unu nnanụ nnanụ. 13Nteke bụ l’unu ta adụdu ike kọta iya, unu achẹe mbẹdua ukfu ẹkwa ụkporo l’iri yẹle ụkporo uwe mkpẹelanu l’uwe iri.”

Whẹ sụ iya: “Tụada ilu ọbu t’anyi nụa.”

14Ọ sụ whẹ:

“Iwhe l’erije iwhe bẹ iwhe l’eeri eri shi l’ẹhu fụta.

Iwhe nweru ọkpehu bẹ iwhe l’atsọ rẹngu-rẹngu shi fụta.”

A nọo abalị ẹto, ndu Fílistiya ta adụ ike kọo iwhe ilu ono fụtaru.

15O be mbọku nke ẹsaa, whẹ sụ nyee Sámusịnu: “Je anwụta ji ghu ọnu t’ọ karụ anyi iwhe ilu ono fụtaru, ọdua bẹ anyi l’a-gbakwa ghu ọku, gbaa ndibe nna ghu ọku. ?Iwhe unu gude kua anyi oku bụ t’unu nachata anyi nwọwhu anyi nweru tụa anyi ụkpa?”

16Tọ dụ iya bụ, nyee Sámusịnu bya anọdu iya l’iwhu wata ẹkwa sụ iya: “Ị kpọru mu ashị. I tii yedu mu obu. Ị tụru ndibe anyi ilu, tị kọru mu iwhe ilu ono fụtaru.”

Sámusịnu sụ iya: “Mu ta akọduru iya nna mu yẹle ne mu, ?ọo gụbedua bẹ mu l’a-kọchiaru iya?” 17Nyee ya ono nọdu iya l’iwhu ryaa ẹkwa abalị ẹsaa ono, e riru oriri ono. O dowhube Sámusịnu jeye ọ kọoru iyẹ ya lẹ mbọku nke ẹsaa ya. Ọo ya bụ, nyee ya je akọoru ndibe whẹ iwhe ilu ono fụtaru. 18Lẹ mbọku nke ẹsaa ono, tẹmenu ẹnyanwu rịbade l’ishi, unwoke mkpụkpu ono je asụ Sámusịnu:

“?Ọo gụnu ka mmanụ-ẹnwu ọtso rẹngu-rẹngu?

?Ọo gụnu ka oduu-gburu-agụ ọkpehu?”

Sámusịnu sụ whẹ:

“Ọ tọ bụwa l’unu je akụlahu lẹ nwada eswi mu,

unu tege adụkwa ike kọta ilu mu ono.”

19Tọ dụ iya bụ, Ume Onye-Nwe-Ọha bya iya l’ẹhu l’ike l’ike, o jeshia mkpụkpu Ashikelọnu je egbua ụkporo madzụ l’ụmadzu iri, gwoo arya whẹ tụtua. Ọ chịta uwe mkpẹelanu nụ ndu ono, kọtaru ilu ono. O gude g’ẹhu l’eghube iya damụdamu lashia ibe nna iya. 20E kuta nyee Sámusịnu kee ọnya iya, bụ onye dụru iya l’ishi ẹswa nwanyị ono.

15

Sámusịnu tọru ọku l’iwhe ndu Fílistiya meberu l’alị

1A nọtalewho rwua nteke l’eebuje witi, Sámusịnu sụ tẹ ya kpafụ ibe nyee ya whẹ, o jede kpụru iya nwada eghu. O rwua ẹka ono sụ: “Mu l’e-je tẹ mu lẹ nyee mu zẹe l’ime ụlo iya.”

Nna nyee ya jịka t’o bo jeshi. 2Nna nyee ya sụ iya: “Mu gbẹkwanu sụ l’ị kpọru nyee ghu ashị jeye ẹka ọ dzọru ọkpa meru g’o gude mu kuru iya kee ọnya ghu. Nwune iya nke nwata bẹ kakwa iya ọma ụma. Dutachia yẹbedua.”

3Sámusịnu sụ whẹ: “Ntaa bẹ mu nwewaru iwhe mu l’a-gbabẹ ọkpa meshia ndu Fílistiya ike, ụta eje adụru mu iya.” 4Ọ tụgbua je egudeshia ụwhegu, gude iya ụkporo ugbo iri l’ise. Ọ gbaa ụwhegu ono ẹbo-ẹbo, wota iya mgbọdzu lẹ mgbọdzu ligbabe l’ibe iya. O woru ogọwa lipyabege l’echilabọ mgbọdzu whẹ ono. 5Ọ nwụru ọku ye l’ogọwa ono, wehaa whẹ tẹ whẹ wụba l’ẹka ndu Fílistiya kọru witi. E shi nno ọku dzụa witi ọwhu e buwaru ebu mẹe ọwhu l’ẹteke ebua ebu, dzụkwaawho mgbabu vayịnu mẹe oshi ólivu whẹ.

6Tọ dụ iya bụ, ndu Fílistiya sụ: “?O onye meru ẹgube iwhe ọwa?” A sụ whẹ l’ọo Sámusịnu ji nwa nwanyị onye Timuna bẹ meru iya nụ. Nkele nna nyee ya bẹ kutaru nyee ya kee ọnya yẹbe Sámusịnu.

Ọo ya bụ, ndu Fílistiya jelekwawho je egude nyee Sámusịnu mẹe nna iya kpọo ọku.

7Sámusịnu sụ whẹ: “Eshi-ọwhu unu meru iya ẹgube ono bẹ mu l’ẹte ahadụ unu jeye nteke mu l’e-melata unu.” 8O tso whẹ ọgu l’ike l’ike, gbua whẹ ebee-ebee. Ọ tụgbua je anọdu l’ọgba ẹwhuru, dụ lẹ Étamu.

Sámusịnu l’alwụ-gbu ndu Fílistiya

9Tọ dụ iya bụ, ndu Fílistiya je akwaa okpu lẹ Juda, lwụshi ndu Lehi ọgu. 10Ndu Juda sụ whẹ: “?Ọo gụnu meru unu bya anyi ọlwushi ọgu?”

Whẹ sụ: “Anyi byarụ t’anyi kee Sámusịnu ẹgbu melata iya ụgwo iwhe o meru anyi.” 11Tọ dụ iya bụ, unwoke ndu Juda, dụ ụnu ugbo ẹsaa l’ụkporo iri wụru jekfushia Sámusịnu l’ọgba ẹwhuru ono, dụ lẹ Étamu je asụ iya: “?Ị marụ-a l’ọo ndu Fílistiya l’achị anyi? ?Ọo gụnu b’i meru anyi ẹgube-ẹ?”

Ọ sụ whẹ: “Ọo iwhe whẹ meru mu bẹ mu melataru whẹ.”

12Whẹ sụ iya: “Iwhe anyi byarụ bụ t’anyi kee ghu ẹgbu, kpụta je anụ ndu Fílistiya.”

Sámusịnu sụ whẹ: “Unu ribuaru mu nte l’unu ta abyadụ l’e-gude ẹka unu gbua mu.”

13Whẹ sụ iya: “Waawaa. Ọo ẹgbu bẹ anyi l’e-ke ghu nwẹkiya, kpụta ghu je anụ whẹ. Anyi te egbukwa ghu egbu.” Whẹ bya egude ụdo labọ, dụkota ọwhuu ọwhuu kee ya ẹgbu, kpụfuta l’ẹwhuru ono.

14O rwulewho mkpụkpu Lehi, ndu Fílistiya wata ọtu okoo eje abyakfuta iya. Ume Onye-Nwe-Ọha bya iya l’ẹhu l’ike l’ike, ụdo ono, dụ iya l’ẹka gbabushihu g’ọo eri oghu, ọku darụ. Ẹgbu ono tọfu iya l’ẹka daa. 15Ọ whụa ọkpu-agba nkakfụ-ịgara, dụ ọwhuu ọwhuu, o tụruta iya gude chigbua ụnu unwoke ugbo labọ l’ụkporo iri. 16Sámusịnu sụ:

“Ọo ọkpu-agba nkakfụ-ịgara bẹ mu gude mee,

whẹ kụa l’ikpo l’ikpo.

Ọo ọkpu-agba nkakfụ-ịgara bẹ mu gude gbua

ụnu unwoke ugbo labọ l’ụkporo iri.”

17O kfugee nno, o tuwhaa ọkpu-agba nkakfụ-ịgara ono. E kua ẹka ono Rematu-lehi bụ iya bụ ugvu ọkpu-agba.

18Ọo ya bụ, ẹgu-mini wata ọgu Sámusịnu agụshi ya ike, o ryaku Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Ọo ghu bẹ shi l’ẹka mụbe onye ozhi ghu dzọfuta ndu nkeghu l’ụzo parụ ẹka apaa. ?Ọo ẹgu-mini l’e-gbu mu? ?Mu l’a-daba ndu-a, l’ẹte ebua ugvu-a l’ẹka?” 19Chileke bya emee t’ẹka iduma dụ lẹ mkpụkpu Lehi gheru ọnu, mini shi iya agbashị. Sámusịnu ngụta-gee mini ono, ume bya aduwhu iya azụ, ọ jakerehu. E kua ẹka ono Enu Hakore. Ẹka ono dụkwa lẹ mkpụkpu Lehi byeye ntanụ. 20Sámusịnu bẹ kperu ndu Ízurẹlu ikpe ụkporo awha nteke ndu Fílistiya shi bụru ishi l’achị whẹ.

16

Sámusịnu whọtaru mgbo, e yeru l’ọnu mkpụkpu Gaza

1Tọ dụ iya bụ, Sámusịnu bya ejeshia mkpụkpu Gaza. Ọ nọdu l’ẹka ono whụa nwanyị-ọkpara ọbu, o je yẹle iya zẹe. 2E je ekfuru ndu Gaza lẹ Sámusịnu bẹ byarụ nụ. Whẹ je anọ-whee ẹka ono mgburumgburu kwabẹru iya l’ọnu ẹka l’eeshije abahụ lẹ mkpụkpu ono l’ẹnyashi ono l’owhu. Whẹ daa nwajii l’ẹnyashi ono l’owhu. Iwhe whẹ kfuru bụ: “T’anyi kwabẹ jeye tẹ chi sahụ, anyi egbua ya.” 3Sámusịnu zẹe l’ẹka ọ zẹe jeye l’echi-abalị. Ọ gbalihu l’echi abalị ono je awọ ẹka lẹ mgbo, e yeru l’ọnu abata mkpụkpu ono yẹle itso labọ, dụ iya nụ, whọ-lia ya mẹe mgbọro-igwe, l’eegudeje agbachi iya pata dẹe l’ukuvu. O vuta iya jeshia l’eli ugvu, dụ l’atatiwhu mkpụkpu Hiburọnu.

Sámusịnu yẹle Delayila

4Sámusịnu megee bya eye nwanyị, ẹwha iya bụ Delayila obu lẹ nsụda Sorẹku. 5Ndu l’achị Fílistiya byakfuta nwanyị ono sụ iya: “Nwụtanu iya ọnu t’ọ karụ ghu ẹka eze ike ọkpehu iya ono shi mẹe ụzo, anyi l’e-shi ka iya ẹkuku, nggẹ anyi ekee ya ẹgbu kapyabẹ iya l’ẹnya. Onyenọnu lẹge anyi ha l’a-nụ ghu mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụnu shẹkelu ugbo labọ l’ụkporo shẹkelu ugbo iri l’ise.”

6Delayila bya eje asụ Sámusịnu: “Byiko, kanụru mu ẹka eze ike ọkpehu ghu ono shi ghu mẹe ụzo, l’ee-shi kee ghu ẹgbu kapyabẹ ghu l’ẹnya.”

7Sámusịnu sụ iya: “E -gude ụdo ẹsaa, dụkota ọwhuu ọwhuu, l’ẹte akpọo nkụ kee mu, mu abụru urweke-ngwọpya, mbụ mu abya adụ g’ọo ndu ọdo.”

8Tọ dụ iya bụ, ndu l’achị Fílistiya chịtaru Delayila ụdo ẹsaa, dụkota ọwhuu ọwhuu, l’ẹte akpọo nkụ, o gude iya kee Sámusịnu ẹgbu. 9O nweru ndu madzụ Delayila domiru l’ime mkpu. Ọ sụ: “Sámusịnu! Ndu Fílistiya l’abyakwa ghu abagude!” Sámusịnu gbabushia ụdo ono ẹgube-ẹ eri-oghu l’agbabuhuje m’o rwua l’ọku. Ọ bụru iya bụ l’a ta amadụ ẹka ike ọkpehu iya shi.

10Delayila sụ Sámusịnu: “Iime mu jiwhu jiwhu, adzụru mu ejire. Byiko kanụru mu gẹ l’ee-shi kee ghu ẹgbu.”

11Ọ sụ iya: “E -gude eri ọwhuu, l’adụa iwhe e gudewa iya mee kee mu, mu abụru urweke-ngwọpya bya adụ g’ọo ndu ọdo.”

12Delayila bya achịta eri ọwhuu gude kee ya ẹgbu. O nweru whọ ndu domiru onwowhe edomi l’ime mkpu. Delayila sụ: “Sámusịnu! Ndu Fílistiya l’abyakwa ghu abagude!” Sámusịnu gbabushia eri ono, dụ iya l’ẹka g’ọo eri-oghu. 13Delayila sụ Sámusịnu: “Byasụ ntaa bẹ l’iijiwhukwadu mu-a ajiwhu, adzụru mu ejire. Kanụru mu gẹ l’ee-shi kee ghu ẹgbu.”

Ọ sụ iya: “Ọ -bụru l’ị jịkahuru mu ẹgbushi uzhi ẹsaa, gude eri, e gude ekwe ẹkwa kegbabe iya, bya ewota aga gbapyabẹ iya t’o shihu ike, mu abụru urweke-ngwọpya, bya adụ g’ọo ndu ọdo.”

14Ọo ya bụ, Sámusịnu kuleruwho mgbẹnya, Delayila lọta iya ukfu ẹgbushi ẹsaa ono kegbabe l’eri, e gude ekwe ẹkwa, bya egude aga gbapyabẹ iya, o shihu ike. Ọ sụ iya: “Sámusịnu! Ndu Fílistiya l’abyakwa ghu abagude!” O zhilihu lẹ mgbẹnya ono mịfu aga ono, lafụ eri ono mẹe iwhe ẹkwa ono. 15Delayila sụ iya: “?Ndẹe gẹ l’ii-shi sụ l’i yeru mu obu, lẹ gụbe onye obu ghu l’adụa l’ẹka mu nọ? Ọwaa l’ekwewaa ugbo ẹto, i meru mu jiwhu jiwhu, ti kwe kọoru mu ẹka eze ike ọkpehu ghu ono shi.” 16Mbọku mbọku bẹ l’oodowhubeje Sámusịnu; ọ kpabẹnyaa ya okfu, obu bya l’agbawahụ Sámusịnu, ọ dụ iya nke tẹ ya nwụhu. 17Ọo ya bụ, o kfukotaru iya obu iya g’ọ ha sụ iya: “Akwọ te erwujekwa mu l’ishi, o noo nkele mu shi l’ẹwho ne mu dụru Chileke lẹ nsọ. A -kpụshia mu ẹgbushi, ọkpehu adụ-buhu mu, mu abụru urweke-ngwọpya bya adụ g’ọo ndu ọdo.”

Eegude Sámusịnu

18O noo ya, Delayila marụ l’o kfuwaru iya obu iya g’ọ ha. O zhia t’e kua ndu l’achị Fílistiya sụ whẹ: “Unu byafụa ugbo lanụ-a l’ọ kfuwaru mu obu iya g’ọ ha.” Tọ dụ iya bụ, ndu l’achị Fílistiya ono gude okpoga byakfuta iya. 19Delayila gboru Sámusịnu ye lẹ mgbẹnya l’ụtakfu iya. O kua nwoke lanụ sụ iya t’ọ kpụfu Sámusịnu ukfu ẹgbushi ẹsaa ono, dụ iya l’ishi. Delayila wata omekashi Sámusịnu ẹhu, ike ọkpehu ta adụhe iya. 20Ọ sụ iya: “Sámusịnu! Ndu Fílistiya l’abyakwa ghu abagude!” O tehu sụ tẹ ya jee gẹ ya l’ejejehawaa je anyaa onwiya kpurukutu gude nahụ. Tọ ma lẹ Onye-Nwe-Ọha bẹ hawarụ iya. 21Ndu Fílistiya gude iya swọshia ya akpụru ẹnya, kpụru iya jeshia mkpụkpu Gaza. Whẹ gude ẹgbirigba labọ, e meru l’ope kee ya ẹgbu, kpụru je edobe l’ụlo mkpọro t’o gweje iwhe egwegwe. 22A nọnyaa ẹgbushi iya wata erwuchiwhu azụ g’a kpụshigeeru iya.

Anwụhu Sámusịnu

23Ndu l’achị Fílistiya bya edzukobe tẹ whẹ gbaa ẹja, parụ ẹka nụ agwa whẹ, bụ Degọnu. Whẹ l’ete ẹswa asụje: “Agwa anyi bẹ yewaru anyi onye ọhogu anyi, bụ Sámusịnu l’ẹka.” 24Ndu ono whụlewho Sámusịnu, whẹ tulahaa agwa whẹ ẹwha sụ: “Agwa anyi bẹ yewaru anyi onye ọhogu anyi l’ẹka, mbụ onye ono, meru alị anyi ọ bụru ochuwhu, gbua igweligwe l’ime anyi.” 25Ẹmereme bya eji whẹ obu, whẹ sụ: “Unu kua Sámusịnu t’ọ bya emetaru anyi iwhe-ozhi-ọchi.” Ọo ya bụ, whẹ bya edufuta iya l’ụlo mkpọro, o melahaaru whẹ iwhe-ozhi-ọchi. Ẹka whẹ meru ọ kfụru bụ l’echilabọ itso labọ, bụ iya gude ụlo ono. 26Sámusịnu sụ nwata okoro, kpụ iya l’ẹka: “Mee t’ẹka mu rwua l’itso gude ụlo ono nke ọwhu mu l’a-dawhube iya adawhube.” 27Ụlo ono bẹ ụnwoke mẹe ụnwanyi jiru atsụ iya rwụkfurwukfu. Ndu l’achị Fílistiya gẹ whẹ ha nọdukotakwa iya whọ. Ndu ọwhu nọ l’eli okpotsu-ụlo ono awhụta iwhe-ozhi-ọchi ono, Sámusịnu l’eme bẹ dụ ụnu ugbo ẹsaa l’ụkporo iri, unwoke mẹe ụnwanyi.

28Tọ dụ iya bụ, Sámusịnu bya akpoku Onye-Nwe-Ọha sụ iya: “Gụbe Nnajị-Ọha, bụ Onye-Nwe-Ọha, byiko nyatanụ mu. Nụfunua mu ike ọkpehu ọdo gụbe Chileke nke ọwhu mu l’a-gwata ndu Fílistiya ụgwo ẹnya labọ, whẹ swọshiru mu l’ugbo lanụ.” 29Sámusịnu wọ ẹka l’itso labọ ono, gvuru l’echilabọ ụlo ono, bụ iya gude ụlo ono. O gude ẹrwa ẹhu iya g’ọ ha nwubeshia ẹka-ụtara iya ike lẹ nnanụ, nwubeshia ẹka-ịcha iya ike lẹ nnanụ ọwhu. 30Sámusịnu sụ: “Tẹ mu lẹ ndu Fílistiya kpakọ nwụshihu.” O gude ọkpehu iya g’ọ ha whuzeta, ụlo ono bụru gburugudungu dapyabẹ ndu ono, l’achị Fílistiya mẹe ndu lile, nọkota l’ime ụlo ono. Ndu Sámusịnu gburu nteke l’ọonwuhu bẹ ka ndu o gburu nteke ọ nọ ndzụ.

31Tọ dụ iya bụ, ụnwune iya mẹe ndibe whẹ l’owhu je apata iya je elia l’echilabọ mkpụkpu Zora yẹle mkpụkpu Ẹshutawolu l’ilu nna iya, bụ Manowa. Sámusịnu bẹ kperu ndu Ízurẹlu ikpe ụkporo awha.

17

Ntẹkpe Mayịka

1O nweru nwoke, bụ onye alị ugvu ugvu Ífuremu, ẹwha iya bụ Mayịka. 2Nwoke ono bẹ sụru ne iya: “Okpoga mkpọla-ọcha ghu, dụ ụnu shẹkelu ugbo labọ l’ụkporo shẹkelu ugbo iri l’ise, e wotajeru, mbụ ono, mu nụru nteke ono, l’iiburu onye wotaru iya nụ ọnu bẹ bụkwa mu gude iya. Ọo mbẹdua bẹ wotaru iya nụ.”

Ne iya sụ iya: “Tẹ Onye-Nwe-Ọha gọru ọnu-ọma nụ ghu, nwa mu.” 3O woru okpoga mkpọla-ọcha ono, dụ ụnu shẹkelu ugbo labọ l’ụkporo shẹkelu ugbo iri l’ise nụ-whu ne iya azụ. Ne iya sụ: “Mu gude ẹka mu edoberu Onye-Nwe-Ọha mkpọla-ọcha ono nsọ tẹ nwa mu gude iya pyịa ntẹkpe, ya akpụta nke akpụta. Ntaa bẹ mu l’anụ-whu ghu iya azụ.” 4Ọo ya bụ, o woru okpoga ono nụ-whu ne iya azụ. Ne iya shi l’iya wota mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ ụkporo shẹkelu ugbo iri je anụ onye l’akpụje ụzu mkpọla-ọcha. O gude iya meta ntẹkpe, a pyịru apyị mẹe ọwhu, a kpụru akpụ. E je edobe iya l’ụlo Mayịka. 5Nwoke ono, bụ Mayịka bẹ nweru ụlo agwa. Ọ kpụru nwụkpata ifọdu mẹe ụnwu agwa ọdo, bya edobe nwa iya nwoke lanụ t’ọ gwajẹru iyẹ ya. 6Nteke ono bẹ l’ẹte enwedua eze lẹ Ízurẹlu. Onyenọnu l’anọje eme gẹ dụ iya ree. 7O nweru nwokorọbya, shi buru l’ẹnya-uwhu ndu Juda lẹ mkpụkpu Bẹ́tulehemu nke alị Juda. Ọ bụ onye Lívayi. 8Nwoke ono bya alụfu lẹ mkpụkpu Bẹ́tulehemu nke alị Juda ono jeshia ọcho ẹka ọdo, l’oo-buru. O jenyaa bya erwua alị ugvu ugvu ndu Ífuremu; ọ bahụ l’ibe Mayịka. 9Mayịka sụ iya: “?Ọo awe b’i shi?”

Ọ sụ iya: “Mu bụkwa onye Lívayi. Ẹka mu shi bya bụ lẹ Bẹ́tulehemu l’alị Juda, mu l’achọ ẹka mu l’e-buru.”

10Mayịka sụ iya: “Tẹ mu lẹ ghu nọdunu, t’ị bụru nna mu, bụkwaruwho onye l’agwarụ mu iwhe. Mu l’a-nụje ghu mkpọla-ọcha, ẹrwa iya dụ shẹkelu iri l’awha, anmarụ ghu uwe, anụ ghu nri.” 11Onye Lívayi ono kweta yẹle Mayịka buru. Nwokorọbya ono dụ Mayịka g’ọo nwa iya nwoke lanụ. 12Mayịka dobe onye Lívayi ono, ọ bụru onye l’agwarụ iya iwhe. Ọ nọduwaro l’ụlo Mayịka. 13Tọ dụ iya bụ, Mayịka sụ: “Ntaa bẹ mu marụ lẹ Onye-Nwe-Ọha l’a-nọ eme t’iwhe dụru mu lẹ ree, eshi-ọwhu mu nweru onye Lívayi l’agwarụ mu iwhe.”

18

Ndu Danu l’achọ alị, whẹ l’e-buru

1Nteke ono bẹ l’eete enwedua eze lẹ Ízurẹlu. Nteke ono bụ nteke ikfu Danu shi achọ alị, whẹ l’e-buru. Nkele nteke ono bẹ l’ẹte onwedua alị, bụwaa nkewhe l’echilabọ ikfu ndu Ízurẹlu. 2Ọo ya bụ, ndu Danu bya eshi l’ẹnya-uwhu, dụ l’ikfu whẹ họta mkparawa unwoke ise, shi lẹ mkpụkpu Zora mẹe mkpụkpu Ẹshutawolu tẹ whẹ je egee alị ono ngge, nyochaa ya marụ g’ọ dụ. A sụ whẹ: “Unu je enyochaa alị ono enyocha marụ g’ọ dụ.” Whẹ bya ejerwua alị ugvu ugvu ndu Ífuremu bahụ l’ibe Mayịka je aradụ. 3Nteke whẹ nọkube ụlo Mayịka ntse bẹ whẹ nụru olu-okfu nwokorọbya ono, bụ onye Lívayi, whẹ hụbe iya ama. Whẹ swịba l’ẹka ono jịa ya sụ: “?Oo onye du ghu bya ẹka? ?Ọo gụnu bẹ l’iime l’ẹka? ?Ọo gụnu bẹ gbabẹru ghu l’ẹka?”

4Ọ sụ whẹ l’o nweru iwhe yẹle Mayịka jigba. Lẹ Mayịka bẹ goru iya ego tẹ ya gwajẹru iya iwhe.

5Whẹ sụ iya: “Byiko jịtaadaru anyi Chileke t’anyi marụ mẹ ije-e, anyi l’eje ?oo nweru-a ishi?”

6Onye ono, l’agwajẹ iwhe sụ whẹ: “T’unu jee guu. Onye-Nwe-Ọha bẹ nwụberu unu ẹnya l’ije unu ono.”

7Tọ dụ iya bụ, unwoke ise ono lụfu. Whẹ jerwua mkpụkpu Layishi, whẹ whụa gẹ ndu bu l’ẹka ono tụsaru ẹhu g’ọo ndu Sáyịdonu. Nchị dụ whẹ ndoo, tọ dụ iwhe egvu iya l’atsụ whẹ. Tọ dụ iwhe ụko iya dụru whẹ, tọ dụ iwhe whẹ l’achọ achọ l’alị ono. Whẹ bu otẹnya lẹ Sáyịdonu, tọ dụ onye whẹ lẹ whẹ l’emegba. 8Whẹ megee bya alakfuwhu ụnwunna whẹ azụ lẹ Zora mẹe Ẹshutawolu. Ụnwunna whẹ jịa whẹ sụ: “?Ndẹe g’ije unu dụ?” 9Whẹ sụ: “Unu wulihu t’anyi je etso whẹ ọgu nkele anyi whụwaru alị ọbu, ọ bụru alị, dụ ree shii. ?Unu te emedu ụkporo? T’ọkpa ba atsụkwa unu mmẹe nke ejeje, unu tụgbukwaru je anata alị ono t’ọ bụru nkunu. 10Unu rwulewho ẹka ono, unu awhụa gẹ ndu bu iya nụ tụsaru ẹhu. Alị ono bẹ sarụ ọsa. Sụa, Chileke wookwaru iya ye unu l’ẹka, mbụ alị, l’ẹte adụa iwhe dụ lẹ mgboko-o, dụ iya ụko.”

11Tọ dụ iya bụ, ụnu unwoke l’ụkporo unwoke iri, bụ ndu ikfu Danu ono bya akwaa ngwọgu shi lẹ Zora mẹe Ẹshutawolu tụgbua. 12Whẹ tụgbua je edobe ọdu-ọgu lẹ mkpụkpu Kiriyatu-jeyarimu, dụ l’alị Juda. Ọo ya meru iwhe l’eeku ẹka ono Mahane Danu byeye ntanụ bụ iya bụ ọdu-ọgu ndu Danu. Ẹka ọ dụ bụ l’ụzo ẹnyanwu-arịba Kiriyatu-jeyarimu. 13Whẹ shi l’ẹka ono jeshia alị ugvu ugvu Ífuremu, whẹ bahụ l’ụlo Mayịka.

Ndu Danu l’apata ọgvu Mayịka

14Tọ dụ iya bụ, ụmadzu ise ono, jeru ngge l’alị Layishi bya asụ ụnwunna whẹ ono: “?Unu marụ-a l’ụlo-ọ b’e nweru nwụkpata ifọdu, nweru iya ụnwu agwa ọdo mẹe ntẹkpe, a pyịru apyị mẹe ọwhu a kpụru akpụ? Unu lekwaa ẹnya marụ iwhe unu l’e-me.” 15Whẹ swịba l’ẹka ono bahụ l’ụlo nwokorọbya ono, bụ onye Lívayi, mbụ onye ono, bu l’ibe Mayịka. Whẹ l’iya bya ajịa. 16Ụnu unwoke l’ụkporo iri ono, shi l’ikfu Danu, kwaa ngwọgu kfụru l’ọnoguzo. 17Ọwhube unwoke ise ono, jeru ngge l’alị ono bahụ l’ụlo ono je apata ntẹkpe ono, a pyịru apyị mẹe nwụkpata ifọdu ono mẹe ụnwu agwa ọdowaro mẹe ntẹkpe ọwhu a kpụru akpụ, dụ iya nụ. Onye l’agwajẹ iwhe kfụru l’ọnoguzo yẹle ụnu unwoke l’ụkporo unwoke iri ono, kwarụ ngwọgu.

18Gẹ ndu ono bahụru l’ụlo Mayịka je achịkoo ntẹkpe ono, a pyịru apyị mẹe nwụkpata ifọdu ono mẹe ụnwu agwa ọdo ono mẹe ntẹkpe ono, a kpụru akpụ bẹ onye ono, l’agwajẹ iwhe ono jịru whẹ sụ: “?Ọo gụnu bẹ unu l’eme nno?”

19Whẹ sụ iya: “Mechia ọnu! Kfuchia ẹka l’ọnu. Bya etsoru anyi bụru nna anyi mẹe onye l’agwarụ anyi iwhe. ?O gbechia ka ghu ree t’ọ bụru onye lanụ bẹ l’ịi-nọ agwaru iwhe l’ibe iya, amamẹ t’ị gwajẹru ikfu ndu Ízurẹlu l’owhu mẹe ẹnya-uwhu whẹ iwhe?” 20Ẹhu tsọlahaa onye ono l’agwajẹ iwhe ono ụtso. Ọ chịta nwụkpata ifọdu ono mẹe ụnwu agwa ọdo ono mẹe ntẹkpe ono, a pyịru apyị tsoru whẹ.

21Ọo ya bụ, whẹ dakọbe tụgbua, kparụ ụnwegirima whẹ mẹe élwù whẹ mẹe ivu whẹ vuru ụzo. 22Nteke whẹ jemihuru nọdu ibe Mayịka otẹnya, a bya ekushia ndu ibe whẹ dụkube ibe nke Mayịka, whẹ je agbabua ndu Danu iwhu. 23Whẹ chiru mkpu kpube ndu Danu ono. Ndu Danu ghakọbe sụ Mayịka: “?Ọo gụnu bẹ byarụ ghu nụ, meru g’o gude ị chịru eze ndu ọwa byakfuta anyi?”

24Mayịka sụ whẹ: “Unu wotaru ọgvu mu, duta onye l’agwarụ mu iwhe tụgbua. ?Ọo gụnu ọdo bẹ mu tọgbokwaduru? ?Ndẹnu g’unu shi bya ajịlahaa mu iwhe byarụ mu nụ?”

25Ndu Danu sụ iya: “T’anyi ba anụhekwa olu ghu ọdo, ọdua bẹ ndu obu l’enwu ọku l’a-byakwa gụ lẹ ndibe unu l’ẹhu, unu etuwhaa ndzụ unu.” 26Tọ dụ iya bụ, ndu Danu tụgburu jeshia iwhe whẹ l’eje. Mayịka whụa lẹ whẹ kariru iya ẹka, ọ dakọbe dawhu azụ lashia ibe iya.

Ndu Danu l’atọ ọku lẹ mkpụkpu Layishi

27Gẹ whẹ wotageeru agwa ono, Mayịka meshiru, duta onye l’agwajẹru iya iwhe ono bẹ ndu Danu tụgburu jeshia Layishi. Whẹ jekfu ndu ono, nchị dụ ndoo mẹe ndu ono, tụsaru ẹhu ono, gude ogu-ịgba gbugbushia whẹ, bya anwụru ọku ye lẹ mkpụkpu ono, ọ dzụkota iya. 28Ọ tọ dụdu onye gbarụ whẹ mkpu nkele mkpụkpu ono bẹ teru ẹnya lẹ Sáyịdonu, tọ bụhe l’o nweru ndu ọdo, whẹ lẹ whẹ l’emegba. Ẹka mkpụkpu ono dụ bụ lẹ nsụda Betu-rehobu. Ndu Danu bya atụkwa-zhia mkpụkpu ono buru iya. 29Iwhe whẹ gụru mkpụkpu ono bụ Danu bụ iya bụ ẹwha onye metaru whẹ nụ. Danu bụ nwa, a nwụtaru Ízurẹlu. Iwhe mkpụkpu ono shi aza lẹ mbụ bụ Layishi. 30Ndu Danu bya emobe ntẹkpe ono, a pyịru apyị. Jonatanu nwa Gẹshomu, bụ nwa Mósisu mẹe ụnwu iya bẹ shi agbarụ ikfu Danu ẹja jeye nteke a kpụru ndu alị ono lẹ ndzụ. 31Ọo ya bụ, whẹ dobe ntẹkpe Mayịka ono, a pyịru apyị; ọ nọdu l’ẹka ono whẹ l’agwa iya jeye g’ụlo Chileke nọ-beru lẹ mkpụkpu Shilo.

19

Nwoke Lívayi yẹle nwanyị, l’ọoto ọlua l’ọkpoku nwanyị

1Nteke ono, l’eete enwee eze lẹ Ízurẹlu bẹ nweru nwoke Lívayi, shi buru lẹ wuru-wuru alị ugvu ugvu Ífuremu. Nwoke ono bẹ dutaru nwanyị lẹ mkpụkpu Bẹ́tulehemu l’alị Juda, mbụ nwanyị l’ọoto ọlua l’ọkpoku nwanyị. 2Nwamgbọko ono nọnyaa wata anọ akpa lẹ nwoke ọdo, bya agbafụ lashia ibe nna iya lẹ Bẹ́tulehemu l’alị Juda. Ọ nọlewho ọnwa ẹno l’ibe nna iya, 3ji iya gbalihu jeshia tẹ ya kfuru okfu njima yeru iya t’ọ lawhu azụ. O jede duru onye ozhi iya yẹle nkakfụ-ịgara labọ. Ọ bya erwua l’ụlo nna nwamgbọko ono, nna nwamgbọko ono whụa ya gude ẹhu-ụtso byakfuta iya. 4Ọgo iya nwoke ono, bụ nna nwamgbọko ono sepyabe iya yẹle iya nọo abalị ẹto. Whẹ ria ngụa, radụ l’ẹka ono. 5Lẹ mbọku ọwhu kwe iya ẹno, whẹ nmaa ẹwa gbalihu. Nwoke Lívayi ono jịkobe nke alashị, nna nwamgbọko ono sụ nwoke Lívayi ono, bụ ọgo iya: “Kpọo ọkpuchi nke ọwhu ume l’a-dụ ghu, ị kpọ-gee ọkpuchi gụ alashiwaro.”

6Ọo ya bụ, whẹ labọ bya atụko ria ngụa. Nna nwamgbọko ono sụ nwoke ono: “Byiko nọfunua ẹnyashi ọwa, t’obu tsọo ghu ụtso.”

7Nwoke ono gbalihu t’iya lashia, ọgo iya ono byakọle iya whọ jeye ọ radụfua l’ẹnyashi mbọku ono. 8Lẹ mbọku ọwhu kwe iya ise, ọ nmaa ẹwa gbalihu tẹ ya lashia, nna nwamgbọko ono sụ iya: “Kpọo ọkpuchi nke ọwhu ume l’a-dụ ghu, gụ anọdu ụboku gbadalẹwho gụ alashia.” Whẹ labọ bya atụko ria nri.

9Nwoke ono jịkobelewho tẹ yẹle nwamgbọko ono, l’ẹte ọlua l’ọkpoku nwanyị mẹe onye ozhi iya tụgbua, ọgo iya, bụ nna nwamgbọko ono sụ iya: “Lenu, ụboku gvụakwaru, ọ bụakwa urwẹnyashi. Byiko radụfukwaa l’ẹnyashia-a. Ụboku bẹ gvụakwaru, radụ l’ẹka-a t’obu tsọo ghu ụtso. O be echile gụ anma ẹwa gbalihu lashia ibe ghu.”

10Nwoke ono jịka aradụ l’ẹnyashi ono. Ọ gbalihu, ọ bụru iya atụgbu. O jeta rwua iwhu mkpụkpu Jebusu bụ iya bụ Jerúsalẹmu. Iwhe o gude bụ nkakfụ-ịgara iya labọ, vugee ivu yẹle nwamgbọko ono, l’ẹte ọlua l’ọkpoku nwanyị ono. 11Nteke whẹ nọ Jebusu ntse bẹ ụboku jemihuwaru; onye ozhi ono sụ nna-iya-ukfu: “Bya t’anyi swịba lẹ mkpụkpu Jebusu-a je aradụ.”

12Nna-iya-ukfu sụ iya: “Anyi ta aswịbadu lẹ mkpụkpu ndu ọha ọdo, l’ẹte abụa ndu Ízurẹlu. Anyi l’a-ghata aghata jerwua mkpụkpu Gibyiya.” 13Ọ sụ onye ozhi iya ono: “Bya t’anyi kebe ẹhu jerwua mkpụkpu Gibyiya m’ọbu mkpụkpu Rama je aradụ.” 14Ọo ya bụ, whẹ ghata tụgburu; whẹ rwua mkpụkpu Gibyiya, dụ l’alị Bénjaminu chi jikfu whẹ l’ẹka ono. 15Whẹ swịba bahụ lẹ mkpụkpu Gibyiya tẹ whẹ radụ. Nwoke Lívayi ono je anọdu lẹ nggamgbo mkpụkpu ono, tọ dụ onye sụru whẹ tẹ whẹ bya aradụ l’ibe iya.

16Ọ whụa nwoke ọgurenya, shi ozhi l’ẹgu alwa l’urwẹnyashi ono. Nwoke ono bụ onye alị ugvu ugvu Ífuremu, bu ebu lẹ Gibyiya. Ndu nwe ẹka ono bụ ndu Bénjaminu. 17Nwoke ọgurenya ono palia ẹnya whụa onye ije ono g’ọ nọ lẹ nggamgbo mkpụkpu. Nwoke ọgurenya ono jịa ya sụ: “?I shi awe, eje awe?”

18Ọ sụ iya: “Anyi shikwa Bẹ́tulehemu, dụ l’alị Juda ala wuru-wuru alị ugvu ugvu Ífuremu, bụ ẹka mu shi. Mu jeru Bẹ́tulehemu, dụ l’alị Juda, mu l’alawa ụlo Onye-Nwe-Ọha, ọle ọ tọ dụdu onye sụru tẹ mu bata l’ibe iya. 19Anyi gudekwaru nkakfụ-ịgara anyi ẹswa ọkponku mẹe nri, l’oo-ri, bya egudekwawho buredi mẹe iwhe-angụngu, bụ nke mu lẹ nwamgbọko-ọ, bụ onye ozhi ghu mẹe nwokoro-o, anyi l’iya lị, mbụ anyịbe ndu ozhi ghu. Ọ tọ dụdu iwhe anyi l’akọ ụko iya.”

20Nwoke ọgurenya ono sụ iya: “Unu tọkwa ẹhu. Mu l’e-mekotaru unu iwhe l’akpa unu mkpa, t’unu ba aradụkwa lẹ nggamgbo.” 21Ọo ya bụ, o dulia ya whẹ jeshia ụlo iya. Ọ nụ nkakfụ-ịgara nwoke ono nri. Whẹ kwọo ọkpa ria nri ngụa iwhe-angụngu.

Akataka, meru lẹ mkpụkpu Gibyiya

22Gẹ whẹ l’eme t’obu tsọo whẹ ụtso bẹ unwoke mkpụkpu ono, bụ ndu ejo obu wụbataru bya asọ-whee ụlo ono mgburumgburu, wata otsu ẹka gbaagbaa lẹ mgbo asụje nwoke ọgurenya ono, nwe ụlo ono: “Dufutaru anyi nwoke ono, byarụ ụlo ghu t’anyi l’iya zẹe azẹe nwoke lẹ nwanyị.”

23Nwoke ono, nwe ụlo ono kpufu etezhi je asụ whẹ: “Wawakwa ndu mu, unu be emeshi ejo-ememe. Eshi-ọwhu nwoke-e batawaru l’ụlo mu, t’unu be emekwa ẹgube akataka ono. 24Unu lee nwa mu nwanyị, nwoke l’ẹte akụbua ọkpa, ọwaa nwanyị, nwoke ono l’ẹte alụa l’ọkpoku nwanyị ndọwa. Tẹ mu dufuta whẹ nụ unu, t’unu whaa whẹ kutukutu mee whẹ gẹ dụ unu mma. Ọle t’unu be emekwa ẹgube akataka ono kpua nwoke-e.” 25Obenu l’unwoke mkpụkpu ono ta angadụru iya nchị. Nwoke Lívayi ono tụfu ẹka sulita nwanyị ono, l’ọoto ọlua l’ọkpoku nwanyị ono tụfuru whẹ l’etezhi. Whẹ l’iya zẹe, whẹ shi l’ẹnyashi whaa ya kutukutu jeye l’ụtsu. Chi bya l’asahụ whẹ nwuhaa ya t’ọ tụgbua.

26Chi sahụlewho, nwanyị ono pata onwiya chia l’ọnu ụlo nwoke ono, nna-iya-ukfu nọ, ọ daburu l’ẹka ono jeye iwhoro dụ. 27Nna-iya-ukfu bya agbalihu l’ụtsu, gụhaa ụzo fụta eme t’ọ bya atụgburu, ọ whụa nwanyị ono, l’ẹte ọlua l’ọkpoku nwanyị g’ọ daburu l’ọnu mgbo ono wụshi ẹka iya lẹ mgboko ọnu-ụlo. 28Ọ sụ iya: “Gbashi t’anyi la.” Ọ bụru kpii rịgbidingu. Ọ gwọ-lia ya tukobe l’eli nkakfụ-ịgara iya dzolia, ọ bụru iya alala. 29Ọ larwua ibe iya, o wota mma, bya azụ nwanyị ono, l’ẹte ọlua l’ọkpoku nwanyị l’ẹka sajishia ya nkwo lẹ nkwo sata iya uzhi iri l’ẹbo. Ọ chịta anụ iya keshikota l’alị Ízurẹlu kpaa-whuu. 30Iwhe bụ ndu whụru iya nụ sụ: “Ụdu iya ọwaa te emebukwa, t’a whụbua ya eshi nteke ndu Ízurẹlu fụtaru l’alị Íjiputu jeye mbọku, dụ g’ọo ntanụ. Unu rịkwa ya arị, unu achịa ya idzu, kfua gẹ l’ee-me iya.”

20

Ndu Ízurẹlu l’akwakọ nkwakọ ọgu

1Tọ dụ iya bụ, ndu Ízurẹlu l’owhu wata lẹ mkpụkpu Danu jeye lẹ mkpụkpu Byiyesheba mẹe l’alị Giledu kpofuta. Edzudzu-ọha ono dzukobe nmagba g’ọo onye lanụ l’iwhu Onye-Nwe-Ọha lẹ mkpụkpu Mizupa. 2Ndu ishi ndu Ízurẹlu, bụ ndu l’achị ikfu lile, dụ lẹ Ízurẹlu dzukotaru edzu lẹ ndzuko ndu nke Chileke ono. Iwhe whẹ dụ bụ ụkporo ụnu ụkporo ugbo labọ l’ụkporo ụnu ugbo iri, bụkotaru ndu ojọgu o-je-l’ọkpa, l’egudeje ogu-ịgba. 3Ndu Bénjaminu bya anụa lẹ ndu Ízurẹlu bẹ jeru Mizupa.

Ndu Ízurẹlu sụ: “Unu karụ anyi ẹgube akpamara ono, meru nụ shi mee.” 4Nwoke Lívayi, bụ ji nwanyị ono, e gburu bya eyeeru whẹ ọnu sụ: “Mu lẹ nwanyị, mu l’ẹte alụa l’ọkpoku nwanyị bẹ rwuru mkpụkpu Gibyiya, dụ l’alị Bénjaminu, anyi sụ t’anyi radụ. 5O be l’ẹnyashi, unwoke ndu Gibyiya zeru gbigbigbi byakfuta mu, bya asọ-whee ụlo, mu nọ mgburumgburu. Iwhe whẹ tụberu bụ tẹ whẹ gbua mu. Whẹ gude nwanyị ono, mu l’ẹte alụa l’ọkpoku nwanyị l’ọkpehu whaa ya kutukutu tọgbo, ọ bụru iya anwụhu. 6Mu pata nwanyị ono gbukashia anụ iya egbukashi, kekota anụ iya ono l’alị Ízurẹlu gbaa mgburumgburu, nkele iwhe whẹ meru l’alị Ízurẹlu bẹ bụ akpamara yẹle ụtsuruku. 7Unubẹ ndu Ízurẹlu, t’unu lile kfua okfu iya, chịa idzu gẹ l’ee-me iya.”

8Ndu Ízurẹlu gẹ whẹ ha zelihu l’ugbo lanụ sụ: “Ọ tọ dụdu g’anyi ha bya l’a-la l’uwhu m’ọo onye lanụ, mbụ l’ọ tọ dụdu g’anyi ha bya l’a-la ibe anyi m’ọo onye lanụ. 9Iwhe anyi l’e-me ndu Gibyiya bụ l’anyi l’a-tụ ido gude jekfu whẹ ọgu. 10L’ikfu Ízurẹlu l’owhu bẹ anyi l’a-họta unwoke iri l’ime ndu dụ ụkporo ugbo ise, họta ụkporo ugbo ise l’ime ndu dụ ụnu labọ l’ụkporo iri, họta ụnu labọ l’ụkporo iri l’ime ndu ọwhu dụ ụkporo ụnu l’ụnu ise. Ndu ono l’a-bụru ndu l’e-wojejeru ndu ojọgu anyi nri. Nke ọwhu bụ, ndu ojọgu jerwua Gibyiya, whẹ agwata ndu Gibyiya nke alị Bénjaminu ụgwo mkpamkpa ono, whẹ kparụ l’alị Ízurẹlu.” 11Ọo ya bụ, unwoke Ízurẹlu bya edzua gẹ whẹ ha nmagbabẹ dụ g’ọo onye lanụ tẹ whẹ tso mkpụkpu ono ọgu.

Ndu Bénjaminu l’akwakọ nkwakọ ọgu nkewhe

12O noo ya, ikfu Ízurẹlu bya ezhia ozhi t’e je ezhigbakota l’ikfu Bénjaminu sụ whẹ: “?Ejo akpamara ọwa, e meru l’echilabọ unu bụ gụnu? 13Ntaa bụkwa t’unu dufutaru anyi ndu, bụ ndu ejo obu lẹ mkpụkpu Gibyiya t’anyi gbushia whẹ gude hufu ejo-iwhe ono lẹ Ízurẹlu.” Ọle ndu Bénjaminu ta angadụ nchị l’iwhe ono, ụnwunna whẹ, bụ ndu Ízurẹlu kfuru. 14Ndu Bénjaminu zefuta lẹ mkpụkpu whẹ je edzukoo lẹ mkpụkpu Gibyiya tẹ whẹ wọta ndu Ízurẹlu ọgu. 15Ndu Bénjaminu, shi lẹ mkpụkpu whẹ wụfuta mbọku ono bẹ dụ ụkporo ụnu madzụ ugbo ẹto l’ụnu ise, bụkotaru ndu l’egudeje ogu-ịgba, t’a gụfukwa iya ndu ọwhu bu lẹ mkpụkpu Gibyiya, dụ ụnu unwoke l’ụkporo ugbo iri l’ise, bụ ndu a họtaru ahọta. 16L’ime ndu ono b’e nweru ụnu unwoke l’ụkporo unwoke iri l’ise, bụ ndu a họtaru ahọta, l’emekaa ẹka-ịcha. Whẹ l’a-dụ ike gude mgbẹka gbata madzụ ẹgbushi l’ishi, whẹ ta agbaswedu iya agbaswe. 17Unwoke Ízurẹlu l’ẹte abụkwaa ndu Bénjaminu bya agbadzua onwowhe ụkporo ụnu unwoke ụkporo ugbo labọ l’ụkporo ụnu ugbo iri, bụkota ndu l’egudeje ogu-ịgba. Ndu ono gẹ whẹ bụkota unwoke marụ nke ọgu.

Ndu Bénjaminu lwụ-gburu ndu Ízurẹlu

18Ndu Ízurẹlu zelihu jeshia mkpụkpu Bẹtelu je ajịta Chileke sụ: “?Ọo ndu ole l’ime anyi l’e-vuta ụzo je etso ndu Bénjaminu ọgu?”

Onye-Nwe-Ọha sụ whẹ: “Ọo ndu Juda l’e-vuru ụzo je.”

19Ndu Ízurẹlu bya agbalihu l’ụtsu iya je akwa okpu lẹ mkpụkpu Gibyiya. 20Ndu Ízurẹlu wụfu jeshia otso ndu Bénjaminu ọgu. Whẹ je akwaa kẹkereke ngabẹru ndu Bénjaminu l’atatiwhu Gibyiya. 21Ndu Bénjaminu shi lẹ Gibyiya wụfuta bya egbutsua ndu Ízurẹlu ụkporo ụnu unwoke ugbo labọ l’ụnu iri l’ise mbọku ono. 22Obenu lẹ ndu Ízurẹlu bẹ obu shihulerua ike; whẹ bya akwaa kẹkereke ọdo l’ẹka ono whẹ shi kwahawa iya lẹ mbọku nke mbụ whọ. 23Ndu Ízurẹlu tụgbua je aryaa ẹkwa l’iwhu Onye-Nwe-Ọha jeye l’urwẹnyashi. Whẹ jekfu Onye-Nwe-Ọha njịta sụ iya: “?Ọo t’anyi jebaa je alwụshi ụnwunna anyi, bụ ndu Bénjaminu ọgu ọdo?”

Onye-Nwe-Ọha sụ whẹ: “Unu je alwụshi whẹ ọgu.”

24Ọo ya bụ, o be mbọku nke ẹbo iya, ndu Ízurẹlu tụgbukwa jekfu ndu Bénjaminu ọgu. 25Ndu Bénjaminu shi lẹ mkpụkpu Gibyiya wụfuta lẹ mbọku nke ẹbo ono tẹ whẹ lẹ ndu Ízurẹlu wọgba. Ndu Bénjaminu gbutsua ndu Ízurẹlu ụkporo ụnu unwoke ugbo labọ l’ụnu ise, bụkota ndu l’egudeje ogu-ịgba. 26Tọ dụ iya bụ, ndu Ízurẹlu gẹ whẹ ha, mbụ igwe-ọha ono wụfu jeshia Bẹtelu je aryaa ẹkwa. Whẹ nọdu l’iwhu Onye-Nwe-Ọha l’ẹka ono, swịa ẹgu mbọku ono jeye l’urwẹnyashi. Whẹ gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku mẹe ẹja ẹhu-guu nụ Onye-Nwe-Ọha. 27Ndu Ízurẹlu jekfu Onye-Nwe-Ọha njịta. Nkele ọ ẹka ono bẹ igbe-ọgbandzu Chileke dụ nteke ono. 28Ọ bụru Fínihasu nwa Eliyéza, mbụ nwanwa Érọnu bẹ l’eje ozhi, dụ iya nụ nteke ono. Whẹ jịa Onye-Nwe-Ọha sụ: “?Ọo t’anyi jebaa je alwụshi ụnwunna anyi, bụ ndu Bénjaminu ọgu ọdo, tọo t’anyi be ejehe?”

Onye-Nwe-Ọha sụ whẹ: “Unu jeshia nkele echile bẹ mu l’e-woru whẹ ye unu l’ẹka.”

Ndu Ízurẹlu lwụ-gburu ndu Bénjaminu

29Ọo ya bụ, ndu Ízurẹlu bya eye ndu madzụ, whẹ je edomishia onwowhe lẹ mkpụkpu Gibyiya mgburumgburu. 30Ndu Ízurẹlu wụfu jekfushia ndu Bénjaminu ọgu lẹ mbọku nke ẹto. Whẹ doo onwowhe giriri gẹ whẹ l’a-dụ tso ndu Gibyiya ọgu gẹ whẹ mehawaru nteke ọwhua. 31Ndu Bénjaminu wụfuta tẹ whẹ lẹ ndu Ízurẹlu wọgba. Whẹ wụfuta lẹ mkpụkpu whẹ. Whẹ wata ochitsushi ndu Ízurẹlu, egbu whẹ gẹ whẹ l’egbujehawa whẹ l’oji ono, e shi eje Bẹtelu mẹe l’oji ono, e shi eje Gibyiya, gbukwawho m’ọo ndu nọ l’ẹgu, bụ ndu Ízurẹlu, rwuru ụkporo madzụ l’ụmadzu iri. 32Ndu Bénjaminu kfulahaa sụ: “Anyi mewaru whẹ emerekete g’anyi mehawaru whẹ iya lẹ mbụ.”

Ndu Ízurẹlu sụ: “T’anyi ye ọkpa l’ọso gude lọfuta whẹ lẹ mkpụkpu ono fụta l’oji.” 33O noo ya, unwoke Ízurẹlu gẹ whẹ ha shi l’ẹka whẹ nọ wulihu je akwaa kẹkereke lẹ mkpụkpu Bálu Tama. Unwoke Ízurẹlu ono, domiru onwowhe edomi shi l’ẹka whẹ nọ l’ụzo ẹnyanwu-arịba mkpụkpu Gibyiya wụfuta. 34Ndu Ízurẹlu dụ ụkporo ụnu unwoke l’ụnu ise bụru ndu a họtaru ahọta, whẹ bakfu ndu Gibyiya ọgu. Ọgu ono shihu ọkpobe ike. Ndu Bénjaminu ta marọ l’ọla-l’iyi bẹ nọwa whẹ ndẹende. 35Onye-Nwe-Ọha lwụ-gbua ndu Bénjaminu l’iwhu ndu Ízurẹlu. Mbọku ono bẹ ndu Ízurẹlu gburu ndu Bénjaminu ụkporo ụnu unwoke ugbo ẹto l’ụnu labọ l’ụkporo unwoke ugbo iri l’ise, bụkota ndu l’egudeje ogu-ịgba. 36Ọo ya bụ, ndu Bénjaminu whụa l’a lwụ-gbuwaru whẹ.

Ndu Ízurẹlu bya akpọlaa azụ l’ẹka ndu Bénjaminu nọ nkele whẹ kpọru obu yeru ndu ono, whẹ yeru tẹ whẹ domia onwowhe lẹ mgboro Gibyiya ono. 37Ndu ono, domiru onwowhe ono zhia whaa bya ezhikfuru ndu Gibyiya, tụko ndu mkpụkpu ono l’owhu gbushikota l’ogu-ịgba. 38Iwhe ndu Ízurẹlu whẹ lẹ ndu ono, domiru onwowhe edomi ono chịhawaru t’ọ bụru iwhe l’a-gbarụ whẹ ama bụ lẹ ndu ono, domiru onwowhe edomi ono l’e-me t’oke ẹnwuru-ọku kpụshia lẹ mkpụkpu ono, 39nteke ono bẹ ndu Ízurẹlu l’a-dakọbe lwụshi ndu Bénjaminu ọgu.

Nteke ono bẹ ndu Bénjaminu watarụ ogbu ndu Ízurẹlu, gbuwa whẹ ụkporo madzụ l’ụmadzu iri, whẹ kfulahaa sụ: “Anyi l’egbushiakwa whẹ g’anyi gburu whẹ lẹ nke mbụ.” 40Ọle ẹnwuru-ọku ono, l’agba ama ono bẹ kpụru orogbodo wata akpụshi lẹ mkpụkpu ono. Ndu Bénjaminu ghaa ẹnya l’ụzo azụ whẹ whụa g’ẹnwuru-ọku l’akpụ tụtutu lẹ mkpụkpu ono ala l’igwe. 41Nteke ono ndu Ízurẹlu dakọbe tsota iya ndu Bénjaminu, ọwhube ndu Bénjaminu nmalahaa byiibyii, nkele whẹ marụ l’ọla-l’iyi nọwa whẹ ndẹende. 42Whẹ ye ọkpa l’ọso gẹ whẹ whụru ndu Ízurẹlu, gbagbụru ụzo echi-ẹgu. Ọgu ono l’etso whẹ l’ike l’ike. Ndu Ízurẹlu, shigee l’ime mkpụkpu ono wụfuta wata whẹ egbushi l’ụzo azụ. 43Whẹ yebuta ndu Bénjaminu mgburumgburu chịa whẹ ọso, dzọo whẹ pyaapyaa l’ẹka whẹ l’edzuta ike l’ụzo ẹnyanwu-awata mkpụkpu Gibyiya. 44Ndu Bénjaminu, e gburu egbu bẹ dụ ụkporo ụnu unwoke ugbo labọ l’ụnu ise, ndu bụkota mkparawa l’ẹhu l’ẹhu. 45Nteke whẹ dakọberu agba ala l’echi-ẹgu l’ẹka eze-ẹwhuru, bụ Rimọnu dụ bẹ ndu Ízurẹlu nọdu l’echi-ụzo gbutsua ụnu unwoke iri l’ẹbo l’ụkporo unwoke iri. Whẹ chịpyabe ndu Bénjaminu ono l’ike l’ike jeye lẹ mkpụkpu Gidọmu, gbua whẹ ụnu unwoke ugbo ise. 46Ndu Bénjaminu, e gburu egbu mbọku ono bẹ dụkota ụkporo ụnu unwoke ugbo ẹto l’ụnu labọ l’ụkporo unwoke ugbo iri, bụ ndu l’egudeje ogu-ịgba bụru mkparawa.

47Ọle ụnu unwoke l’ụkporo iri lẹ ndu Bénjaminu ono bẹ tsuwhuru azụ nahụ gbarụ laa l’echi-ẹgu ono l’ẹka eze-ẹwhuru, bụ Rimọnu dụ, je anọo l’ẹka ono ọnwa ẹno. 48Ndu Ízurẹlu dawhu azụ jekfu ndu Bénjaminu je egbushia whẹ l’ogu-ịgba. Whẹ gburu madzụ, gbua élwù, mbụ je akpaa l’iwhe ẹka whẹ gbakfuru l’obodo ono. Whẹ tọkota ọku lẹ mkpụkpu, whẹ jekfuru.

21

Ndu Ízurẹlu tsọru áwhụ ndu Bénjaminu

1Ndu Ízurẹlu bẹ nọhawa lẹ Mizupa ribua nte sụ: “Ọ tọ dụdu onye l’ime anyi l’e-kee onye Bénjaminu nwa iya nwanyị.” 2O noo ya, ndu Ízurẹlu bya atụgburu jeshia Bẹtelu, je anọdu l’iwhu Chileke l’ẹka ono jeye l’urwẹnyashi, ryaa ẹkwa ryashịa ya ike. 3Whẹ sụ: “Oowa gụbe Onye-Nwe-Ọha, ọo ghu bụ Chileke nke ndu Ízurẹlu. ?Ọo gụnu meru ẹgube iwhe ọwa nwụa lẹ Ízurẹlu. Ntaa bẹ ikfu anyi nnanụ l’a-bụru ndu l’aachọ achọ lẹ Ízurẹlu?”

4O be echile iya, ndu Ízurẹlu nmaa ẹwa gbalihu tụa ẹnya-mgbẹja l’ẹka ono. Whẹ gbaa ẹja ọkpokota-iwhe-ọku mẹe ẹja ẹhu-guu l’eli iya. 5Ndu Ízurẹlu sụ: “?O nweru ikfu ndu Ízurẹlu, l’ẹte abyaa ndzuko-o l’iwhu Onye-Nwe-Ọha? Nkele whẹ ribuhawaru iya lẹ nte lẹ ndu l’ẹte abyaa l’iwhu Onye-Nwe-Ọha lẹ Mizupa bẹ l’ee-gbu egbu.” 6O noo ya, ẹhu laa ndu Ízurẹlu ashị l’okfu ẹhu ụnwunna whẹ, bụ ndu Bénjaminu. Whẹ kfulahaa sụ: “Ikfu lanụ l’ime ndu Ízurẹlu bẹ whuduakwaru nwanshị t’o chihu. 7Sụ: ?Ndẹe g’anyi l’e-me lụshiaru ndu whuduru nụ nwanyị, g’anyi gbee gudewa ẹwha Onye-Nwe-Ọha ribua nte l’anyi te ekedu ndu Bénjaminu nwada anyi.”

Eeke ndu Bénjaminu ụnwada mkpụkpu Jabẹshi l’alị Giledu

8Whẹ byakwa ajịa sụ: “?Ọo ndu ole l’ikfu Ízurẹlu ta abyadụ l’iwhu Onye-Nwe-Ọha lẹ Mizupa?”

Whẹ bya achọfuta l’ọ tọ dụdu onye shi lẹ mkpụkpu Jabẹshi-giledu bya ọdu-ndzuko ono m’ọo onye lanụ. 9O noo nkele nteke agbadzuru ndu byarụ nụ b’a whụru l’ọ tọ dụdu onye shi mkpụkpu Jabẹshi-giledu nọ l’ẹka ono m’ọo onye lanụ.

10Ọo ya bụ, edzudzu-ọha ono bya ezhia ụkporo ụnu unwoke l’ụnu ugbo iri, bụ ndu kagezhia ọbu mkparawa sụ whẹ tẹ whẹ je egbukota ndu bu lẹ mkpụkpu Jabẹshi-giledu ono lẹ mma, je akpaa l’ụnwanyi mẹe ụnwegirima. 11Bya asụ whẹ: “Ọ waa iwhe unu l’e-me ndọwa: Unu tụko iwhe bụ nwoke mẹe nwanyị, yẹle nwoke zẹbuwaa gbugbushikota kpamụ kpamụ, shi nno woru whẹ nụ Chileke.” 12Ụnwumgboko, whẹ lẹ nwoke l’ẹteke azẹbua, whẹ whụru lẹ mkpụkpu Jabẹshi-giledu bẹ dụ ụnu ụnwumgboko. Whẹ duta whẹ je l’ọdu, dụ lẹ mkpụkpu Shilo l’alị Kenanu.

13Tọ dụ iya bụ, edzudzu-ọha ono l’owhu bya ezhia ozhi t’e zhia ndu Bénjaminu l’eze ẹwhuru ono, bụ Rimọnu sụ tẹ nchị dụkwa whẹ ndoo. 14Ndu Bénjaminu lwatashia nteke ono, ndu Ízurẹlu bya eduta ụnwanyi ndu Jabẹshi-giledu ono, whẹ doberu ndzụ kee ndu Bénjaminu tẹ whẹ bụru nyee whẹ. Ọle whẹ te edzugbakotadu whẹ l’ẹhu l’ẹhu. 15O noo ya, imiko ndu Bénjaminu dụ ndu Ízurẹlu nkele Onye-Nwe-Ọha mewaru ikfu Ízurẹlu o kewaa ẹbo.

Ụnwanyi ọdo, a lụru ndu Bénjaminu

16Tọ dụ iya bụ, ndu bụ ọgurenya edzudzu-ọha ono sụ: “?Ndẹe g’anyi l’e-me lụshiaru ndu Bénjaminu ọwhu whuduru nụ nwanyị, g’e gbugewaru ụnwanyi ndu Bénjaminu?” 17Whẹ sụ: “E nwefutajekwa ndu l’a-hata oke-iwhe ndu Bénjaminu ono, whuduru nụ nke ọwhu l’ọoto dụ ikfu l’e-chihu echihu lẹ Ízurẹlu. 18Ọle anyi te ekekwanu whẹ ụnwada anyi.” Iwhe kparụ iya nụ bụ lẹ ndu Ízurẹlu bẹ riburu iya lẹ nte l’onye keru onye Bénjaminu nwanyị bụkwa onye atụru ọnu.

19Whẹ sụ: “E nwenuru-a oge, l’eerijeru Onye-Nwe-Ọha awha g’awha ha lẹ mkpụkpu Shilo ono, dụ l’ụzo isheli Bẹtelu, mbụ l’ụzo ẹnyanwu-awata echi-ụzo ono, shi Bẹtelu lụfu Shékemu mẹe ọhuda mkpụkpu Lebona.” 20Whẹ sụ ndu Bénjaminu: “Unu je edomishia onwunu lẹ mgbabu vayịnu. 21Unu eleta ẹnya. Nteke ụnwumgboko Shilo ono wụfutaru bya ote egvu, unu eshi lẹ mgbabu vayịnu ono pyoshia, onyenọnu egude onye l’ọo-lụ l’ụnwumgboko Shilo ono lashia alị ndu Bénjaminu. 22Nteke nna whẹ m’ọbu unwune whẹ byarụ lẹ whẹ l’abya anyi ochi ichi, anyi asụ whẹ tẹ whẹ meeru anyi iwhe-ọma parụ ụnwumgboko ono haarụ anyi, l’anyi ta adụdu ike lụshia nwanyị t’o dzugbaru nwoke nọnu nteke anyi lwụru ọgu; tẹmenu iswi dụkwa unu mma nkele ọ tọ dụ unu gude ẹka unu kee ya anyi.”

23Ndu Bénjaminu mee ya ẹgube ono. Whẹ hatakọta ụnwumgboko ono, l’ete egvu ono l’ẹhu l’ẹhu gbalaa je alụlahaa. E megee whẹ lashia alị whẹ bya atụkwa-zhia mkpụkpu gẹ mkpụkpu ha, dụ iya nụ buru. 24Ndu Ízurẹlu wụkashihu l’ẹka ono nteke onowho. Onyenọnu lakfu ikfu nkiya yẹle ẹnya-uwhu whẹ. Whẹ shi l’ẹka ono tụgbua, ọ bụru whẹ ọla alị whẹ l’ẹhu l’ẹhu.

25Nteke ono bẹ l’ẹte enwedua eze lẹ Ízurẹlu. Onyenọnu l’anọje eme gẹ dụ iya ree.