MATEUS

1

1 Kalara mvòṅ bod Yesus Kristus, man David, man Abraham. 2 Abraham abye Isaak, Isaak ny’abye Yakòb, Yakòb abye Yuda ai babënyaṅ, 3 Yuda abye Farès ban Zara, ai Tamar, Farès abye Esrom, Esrom abye Aram, 4 Aram abye Aminadab, Aminadab abye Naason, Naason abye Salmon, 5 Salmon abye Boaz ai Rahab, Boaz abye Yobèd ai Ruth, Yobèd abye Yesse, 6 Yesse nyè abye nkukuma David. David abye Salomon ai mininga Uria, 7 Salomon abye Roboam, Roboam abye Abia, Abia abye Asaf. 8 Asaf abye Yosafat, Yosafat abye Yoram, Yoram abye Ozia, 9 Ozia abye Yoatam, Yoatam abye Akas, Akas abye Ezekias, 10 Ezekias abye Manasse, Manasse abye Amos, Amos abye Yosia, 11 Yosia abye Yekonia ai babënyaṅ abog mëkaban a Babilon. 12 A mvus mëkaban ya Babilon, Yekonia abye Salatiel, Salatiel abye Zorobabel, 13 Zorobabel abye Abiud, Abiud abye Eliakim, Eliakim abye Azor, 14 Azor abye Sadok, Sadok abye Ahim, Ahim abye Eliud, 15 Eliud abye Eleazar, Eliazar abye Mattan, Mattan abye Yakòb, 16 Yakòb abye Yosef, nnom Maria; Eyë Yesus ya baloe na Kristus angabyali abë nyè. 17 Ngongo bod esë atarigi abë Abraham azaag kui abë David: Ngongo bod awom ai enyii, atarigi ki abë David aza a kui a mëkaban ya Babilon: ngongo bod awom ai enyii. Atarigi fë a mëkaban ya Babilon azaag kui abë Kristus, ngongo bod awom ai enyii. 18 Eyë a hm fò abyali Yesus Kristus angabò na: Maria nyia woe angabë bëlë mëtiṅ më alug ai Yosef; Osusua yë na batòbò fufulu, lëntoa na anë abum abë Mfufub Nsisim. 19 Dzam da, mbol nnom woe Yosef angabë sosoo, tègè yi na asòman nyè, angadzëṅ na asoe nyè a mësoe. 20 Hala angëlë atsogo nala a nnëm, ndò englès Nti angayene nyè a nlo, nyè na: A Yosef, man David, obë mbara nòṅ Maria nyò ngal; E dzi yabyali abë nyè dzili, yasò abë Mfufub Nsisim. 21 Ayi bye mòn, oyolëge nyè dzoe na Yesus. Amu ṅnyè ayi kode ayòṅ die a minsëm miaban. 22 E dzam asë dili angabòban, asu yë na e dzam Nti angakòbò a anyu profèt atoban na: 23 Yënë sik, Ntud ngòn mininga wayi nòṅ abum, abye mòn, bëyole nyè dzoe na Emmanuel, nala watyan na Zamba anë ai bia. 24 Avëbë Yosef angavëbë a oyò, ndò angabò mbol englès Nti angabende nyè, ndò anganòṅ ngal, 25 hë da tègè nyè yëm akui anë angabye mòn. Ndò angayole nyè na Yesus.

2

1 Abyali hm Yesus angabyali a Betleem, a nnam Yudea, hala Herodès atoa nkukuma, ndò bëyëm bësòò a nnam kidi bëngasuan a Yerusalem 2 bò na: «Nkukuma Yuden ondëm byali onë ve? Biayen otitie woe a nnam kidi, ndò bisò nyè lugu.» 3 Nkukuma Herodès angayi wog nala, wòṅ obii nyè, ai nguma edzëdzala Yerusalem fufulu ai nyè, 4 ndò hm azu koan bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara bësë ya nnam, angasili bò e hom Kristus angabë na abyali. 5 Ndò hm bazu nyè kad na: A Betleem ya Yudea. Amu anë ntilan abë profèt na: 6 Mfa woe, a Betleem, si Yuda, wasëki ntòg a minlo mi bod ya Yuda, amu abë wa ngò ndzoe ayi byali, ṅnyè ayi baala ayòṅ dama Israel. 7 Ndò hm Herodès azu loe bëyëm a omomoa, angatoan bò sili abog otitie ongayenëban, 8 alomo bò a Betleem, nyè ai bò na: «Kaṅan, mitoan yëm dzam ya abë mòngò te.» Nyè na: «Eyòṅ miyen ya nyè, mibòò na ma fë mëyëm, asu yë na ma mëkë nyè lugu.» 9 Amana bëngamana wog nkòbò nkukuma, mbò bakë ba; antëm na, otitie ya bëngayen a nnam kidi ongawulu bò osu, akële kui anë wazu kom etoa e hom mòngò angabë a yob. 10 Ayen bëngayen otitie ndò bëngatag eyëgan. 11 Ndò bazu nyian a nda, bëntala mòngò ai Maria nyia woe, ndò bëngalaban a si, bëngalugu nyè, bëyaa mimfëg miaban, bëngavë nyè bifaè: mvòd ai otu ai mbòn mira. 12 Ndò bëngayen a nlo ai alu na të badugan abë Herodès, ndò hm bëngadugan a nnam waban ai zen fë. 13 Adugan bëngadugan, ndò englès Nti angayene Yosef a nlo nyè na: «kodogo a si, onòṅ mòngò ai nyia otub a Egipten, otòbò we akui anë mayi wa kad; amu Herodès ayi dzëṅ mòngò na awoe nyè.» 14 Akodo fò a si, anòṅò mòngò ai nyia ai alu, ndò akë a Egipten, 15 ndò angatòbò we akui a awu Herodès; asu yë na ebug Nti ya anyu profet etoban na: «Mëngaloe mòn wama a Egipten.». 16 Ndò Herodès azu yen na bëyëm bëngadug nyè, awogo hm olun eyëgan, ndò azu lom na bëwoe bibòbòg bi bòn bisë ya Betleem ai minkol misë ya ngòdò te, atarigi a mimbu mibè a siigi, akyaè abog angasili bëyëm. 17 Eyë hm ebug profèt Yeremias engatoban nala na: 18 Bawog kiṅa Rama, miṅyon ai mëlunga eyëgan; Rashel ayon bòn boe, të yi na bëfolo nyè, amu basëki fë. 19 Awu Herodès angawu, ndò englès Nti angayene Yosef a nlo a nnam Egipten 20 nyè na: «Kodogo a si, onòṅ mòngò ai nyia woe okë a si Israel: Amu e ba bëmbë dzëṅë enyiṅ mòngò bëwu ya.» 21 Ndò angakodo a si, anòṅò mòngò ai nyia, akëlë a si Israel. 22 Eyòṅ angawog na Arkelaus adzoe Yudea a mëyian më esya Herodès, ndò angambara kë we. Bëkada hm fë nyè a biyëyëm, ndò angakë a ngòdò Galilea 23 akë tòbò e dzal anë dzoe na Nazaret, asu yë na ebug bëprofèt etoban na: «Ayi loeban na man Nazara».

3

1 Mëlu mëte, ndò Yohannes Ndu-bodo angasò, angayedan Mbëmbë Foe a nkod-nnam ya Yudea 2 na: «Vëṅan, edzoe ya yob esubu ya babi.» 3 Amu ṅnyè anë e nyò profet Isaias angadzo na: «Kiṅ e nyò ayëdan a nkod-nnam; Komëzan zen Nti, limëṅan mindzòṅ mie.» 4 Yohannes te angabë abëlë ewòman mimvòd mi kamele, ai kanda ekob atii nyè a angëdëg, bidi bie bitoa bëmbasana ai woe mëfan. 5 Ndò fò tisòn Yerusalem ai Yudea asë ai sug nnam esë ya Yordan engabë zaag abë nyè, 6 ndò bëngabë bëduuban a osoe Yordan abë nyè, bëmëmë minsëm miaban. 7 Ayen angayen abui bëfarisea ai bësadukea bëzaa asu ṅduan woe, ndò adzo ai bò na: «A mvòṅ nyòò nyi, za alëb mina na mitub olun wazu?» 8 Wuman hm mbëmbë ebuma efòl-minnëm. 9 Mibë kë miadzo a minnëm mian na: «Bibëlë esya, Abraham.» Amu madzo ai mina na, Zamba anë ngul ya abò na bòn bëbyali Abraham e ngòg nyi. 10 Obaè ontoa ya a tin ele. Ele esë yawum ki mbëmbë ebuma yayi tsigëban, ewoaban a ndoan. 11 Ma madu mina a mëndim asu avëṅan, e nyò azu ma a mvus anë ngul alodo ma; masëki nyè dzam tii bësilfas a mëkol. Ṅnyè ayi mina du a Mfufub Nsisim ai ndoan. 12 Abëlë esòbòlò a mò, akë a sëgzë ngëṅ, akoan mëkoe moe a angunda. Bivula mbiè ayi tumi e ndoan enë tègè dim. 13 Ndò Yesus angasò a Galilea, asòò abë Yohannes a Yordan na aduban abë nyè. 14 Yohannes angadzègè nyè, nyè na: «Ma mayaṅan na maduban abë wa, wa ongazu ki abë ma nga?» 15 Ndò Yesus afèd, nyè ai nyè na: «Dzoge të, amu eyë biayean dzala sosoo asë nala.» Ndò angadzoge nyè. 16 Eyòṅ Yesus angaduuban, ndò angabed a kindig etye etye. Antëm na, ndò bibas bi yob bingayaèban nyè, antala Nsisim Zamba osusu anë obëṅ, osò nyè kui a nyòl. 17 Ndò kiṅ yasò a bibas bi yob edzoo na: E nyòlò anë mbaṅ mòn wama ya mafuu nnëm.

4

1 Ndò hm Nsisim ongakë ai Yesus a nkod-nnam asu yë na Satan abobolo nyè. 2 Angatòbò tègè di mëlu mëwom mënyii ai mëmos mëwom mënyii. A mvus hala, ndò hm azu wog zie. 3 Ndò mbobëlo azu dzo ai nyè na: Ngë onë mòn Zamba, dzoo na e ngòg nyi evëṅan bëmbaṅëla. 4 Ndò afèd, nyè na: «Anë ntilan na : Mod ayi ki nyiṅ hë ai mbaṅëla etam, anyiṅ ai ebug esë yakui Zamba a anyu.» 5 Ndò Satan angakë ai nyè a mfufub tisòn, atëlë nyè a ndil tempel 6 nyè ai nyè na: Ngë onë man Zamba, suman a si. Amu anë ntilan na: Ayi vë benglès boe tëbëga asu doe; bayi wa bëgë a mò asu yë na të akol doe lakë tobe a ngòg. 7 Yesus nyè ai nyè na: «Anë fë ntilan na: Të wabobolo Nti Zamba woe» 8 Satan adugan fë nyè nòṅ, akëlë ai nyè a mod nkol a yob, ndò alëdë nyè bidzoe bisë ya si ai duma ya ete 9 nyè ai nyè na: «Mayi wa vë e byem bisë bi, ngë walaban a si, olugu ma.» 10 Ndò Yesus adzo ai nyè na: «Kodogo ma va, a Satan, amu anë ntilan na: Nti Zamba woe ṅnyè olugu, ṅnyè etam osye.» 11 Ndò Satan angadzoge nyè, benglès bëhama, bëngasye nyè. 12 Awog angawog na bëkab ya Yohannes, ndò akë a Galilea. 13 Aligi dzal die Nazaret, ndò azu loṅ mvog a Kafarnao, a ntsag maṅ, a minkol mi Zebulon ai Neftali; 14 Asu yë na ebug profèt Isaias etoban na: 15 A si Zebulon ai Neftali, zen maṅ, nnam Yordan ayat, Galilea efulu mëyòṅ. 16 Ayòṅ lëmbë toa a dibi, lëyen mfyè nen. Eba bëmbë toa a nnam nkut awu, mfyè otole bò a mis. 17 Atarigi hala, ndò Yesus azu tari na ayedan na: «Tsendëgan enyiṅ amu edzoe ya yob esubu ya babi». 18 Akëlë awulu a ntsag maṅ më Galilea, ndò ayen babënyaṅ bëbè, Simun, ya bëloege na Petrus ai Andreas manyaṅ woe, bëwoaga mvunda a maṅ: bëngabë bëlòb bë kòs. 19 Nyè ai bò na: Zaan miatoṅ ma, mayi bò na mivëṅan bëlòb bë bod. 20 Etye etye te, ndò bëngadzoge mëvòd maban, bëngatoṅ nyè. 21 Ndò angakë osu, antala babënyaṅ bëfë bëbè, Yakob, man Zebede ai Yohannes, manyaṅ, bëbëdë a efunga ai esya waban Zebede, bëkomo mvunda dzaban, ndò aloe bò. 22 Etye te, ndò balig efunga dzaban ai esya waban, bëngatoṅ nyè. 23 Angakë awulu a nkòṅ nnam Galilea osë, ayëgëlë a mënda-bikoan maban, ayëdëgan Mbëmbë Foe edzoe Zamba, alëdëgë akòn asë ai mintye misë a zaṅ bod. 24 Mindum mie miyaman hm fò a nnam Siria osë. Bëngazu ai nyè e ba bësë bëngabë bëlë mintye mi okòn kan esë, ai e ba bëmbë bëlë bëbë bivu, e ba bëkònò a nlo, ai mimbobog, angasye bò. 25 Abui minkunda ya Galilea, ai Dekapolis (Bëtisòn-Awomo), ai Yerusalem, ai Yudea, ai nnam Yordan a yat mingatoṅ nyè.

5

1 Ayen angayen minkunda mi bod, ndò angabed a nkol a yob; atòbò a si, ndò bëyègè boe bëngasubu nyè babi. 2 Ndò angayaè anyu angayëgëlë bò, nyè na: 3 Bësombòg mvòm, e ba bënë mëbua a nsisim, Amu edzoe ya yob yawoge ai bò. 4 Bësombòg mvòm, e ba bënë a mëlunga, Amu bayi bò vòli nnëm. 5 Bësombòg mvòm, e ba bënë evovoe, Amu si-ndon yayi bò ngab-elig dzaban. 6 Bësombòg mvòm, e ba bawog zie ai ekode asu sosoo, Amu bayi dzie. 7 Bësombòg mvòm, e ba bënë nnëm ngòl, Amu bayi bò yen ngòl. 8 Bësombòg mvòm, e ba bënë nnëm mfuban, Amu bayi yen Zamba. 9 Bësombòg mvòm, e ba benë bod bë mvoè, Amu bayi bò loe na «Bòn bë Zamba». 10 Bësombòg mvòm, e ba bëbëlë efëma asu sosoo, Amu edzoe ya yob yawoge ai bò. 11 Mina bësombòg mvòm, eyòṅ bënkag mina, bëfëmë mina, bëdzoo mina kan abe asë asu dama. 12 Taan, mifono, amu maan man mënë abui a yob. Nala ngò bëngafëm e bëprofet bëmbë mina osu. 13 Mina minë nku si. Ngë nku wasole, bayi wò bad kidi ai dze? Wasëki fë ai mfi, hë na bakub wò a nsëṅ, bod bëngakòòdò wò ai mëkol. 14 Mina minë mfyè si. E tisòn enë a nkol a yob, esëki dzam sòbò. 15 Ndò fë, bakad ki koe alamba, bëngatele dò a enòṅ asi; batele dò a etelëga a yob, asu yë na avë e bod bësë bënë a nda mfyè. 16 Mfyè waan ofyè a mis më bod nala, asu yë na bëyen mimbëmbë mi mam miabò, bëvë esya waan ya yob olugu. 17 Mibë kë tsog na masò na mazu vaè mvende ngë bëprofet. Mandzë sòṅ na mavaè, masò dzala. 18 Bëbëla emen, makad mina na, osusua yë na yob ai si bialod, tò ekanga dzia ziṅ, tò man atòn ziṅ ya ekanga ayi ki lod, së na mam mësë mëmana dzalëban. 19 E nyò osë ayi vaè dzidzia ya mëmvende mënë ntòg ma, ayëgëlë fë bod abò nala, bayi nyè loe na «e mod mvua» a edzoe ya yob. E nyò ki ayi bò ngë ki ayëgële mò, bayi nyè loe na «e mod nënë» a ayòṅ ya yob. 20 Amu makad mina na, ngë sosoo waan andzëki lod e nyò bësaṅa bëkalara ai bëfarisea, mianganyian ki a edzoe ya yob. 21 Mingawog na bëngadzo ai bëtara na: Të wawoe. E nyò awoe, ayean ai nda-mëdzo. 22 Mfa wama, makad mina na, e mod osë awog olun ai manyaṅ, ayean ai nda-mëdzo. E nyò adzo ai manyaṅ na «Raka» ayean ai nda-mëdzo nen. E nyò adzo na «Okukud», ayean ai ebe ndoan. 23 Ngë wakë hm tuni efaè dzoe a alatar, abog te wakë tsog we na manyòṅ abëlë mëliṅëna ai wa, 24 ligi efaè dzoe osu alatar hala, otari kë kom ai manyòṅ, abog te hm ozu kë tuni efaè dzoe. 25 Tam kui kiṅ dzia ai e mod abelë ai wa adzo, ntye osë ongëlë ai nyè a zen, asu yë na aza kalan wa a mò më ntsigi-ntol, ntsigi-ntol ny’akalan wa a mò më mod bisye, bëwoa wa a nda-mimbog. 26 Bëbëla emen, makad wa na, wayi ki kui hala, së na omana dugan ekola esë. 27 Mingawog na bëngadzo na: «Të waandaman alug». 28 Ma makad mina na, e mod osë abëbë mininga mis yë na atam nyè, mod te andaman ya alug ai nyè a nnëm woe. 29 Ngë e dis doe ya mbo-nnomo labò na oku mbëg, tui dò, owoa dò oyab. Anë ai mfi na odzaè edzoo dzoe dzia alodo na nguma nyòl woe owoaban a mod mbimbi. 30 Ndò fë, ngë wò woe ya mbo-nnomo waandëgëlë wa, tsigi wò, owoa wò oyab. Anë ai wa mfi na edzoo dzoe dzia edzaṅa lodo anë nguma nyòl odzaṅa mbimbiṅ ete. 31 Bëngadzo fë na: «Ngë mod asoe ngal, avaa nyè kalara maan». 32 Ma makad mina na: «E nyò osë asoe ngal, ngë së ki adzo ebòn ai mod mfë, mod te asogolo ngal a bisog; ndò fë e nyò alug e mininga anë ntsaman ai nnom, mod te abò ya bisog». 33 Mingawog fë na bëngadzo ai bëtara na: «Të wakani evoe sòṅ, okpaèn e mëtiṅ ongalig Nti» . 34 Ma makad mina na, të wakanikani sòṅ ; tò a yob, amu yob onë etoa ntomba Zamba, 35 tò a si, amu enë etëlë mëkol dzie, tò ki a Yerusalem, amu anë tisòn nkukuma nen 36 tò a nlo woe, amu wasëki dzam bò na kòṅ esil dzoe dzia efum ngë ki na evin. 37 Nkòbò waan obò hë owe, owe, ngë ki na kokoa, kokoa. E dzi yabëdëban a yob hala yasò abë Mbe. 38 Mingawog na bëngadzo na: «Dis labudan ai dis, asoṅ labudan ai asoṅ.» 39 Ma makad mina na, të mialuman ai Mbe. Dzam da, ngë mod abimi wa a amaṅ ya mbo-nnomo, lëdëgë fë nyè e di avòg. 40 E nyò ayi na akë ai wa a nda-mëdzo na anòṅ wa ewòman, dzoge fë nyè kod dzoe. 41 Ngë mod ayag na owulu ai nyè taṅ mëkol akuda, wulugu ai nyè bakuda bëbè. 42 Ngë mod adzaè wa, vaa nyè, ngë adzaè wa ekola, të walum nyè mvus. 43 Mingawog na bëngadzo na: Odiṅi manyòṅ, osiṅi nziziṅ woe. 44 Ma makad mina na: Diṅan minziziṅ mian, mikogëlan asu e ba bafëm mina 45 asu yë na mibò bòn bë esya waan ya anë a yob, amu abò na nlo-dzobo woe akui asu bëbe ai mimbëṅ, anoege mvëṅ asu bësosoo ai bod bë dzongo. 46 Amu ngë miadiṅ hë e bod badiṅ mina, maan mëfe mibëlë ete? Bënòṅò bë ntòlò babò nala a? 47 Ngë miasug hë babënyòṅ, dze miadaṅ bò ete? Bëhaiden babò nala a? 48 Tòbëgan a saaṅ anë mbol Tara waan ya yob anë a saaṅ.

6

1 Boan okala na të mialëdë sosoo waan a mis më bod na bëyën mina. Ngë mibò të bò okala nala, miayi ki bi maan abë esya waan y’anë a yob. 2 Ngë wabò afaṅ, obë lòṅ tòṅ, anë bod miṅyene balòṅ a mënda bikoan ai a mindzòṅ asu yë na bod bëtaman bò. Bëbëla, makad mina na, bëmbëlë ya maan maban. 3 Mfa woe, ngë wabò afaṅ, të mbo-ngala woe ayëm e dzi mbo-nnomo woe abò, 4 asu yë na afaṅ doe akanga a asoe. Esya woe ya ayen a asoe ayi yaan ai wa. 5 Eyòṅ ki miakogëlan, mibë bò anë bod miṅyene ya badiṅ tëbë a mënda-bikoan ai a maan mindzòṅ na bakogëlan, asu yë na bëyene a mis më bod. Bëbëla, makad mina, bëmbëlë ya maan maban. 6 Mfa woe, eyòṅ wakogëlan, nyiigi a etun-nda dzoe, ofèd mbè woe, okogëlan ai esoa a asoe. Ndò hm, esoa ya ayen a asoe, ayi yaan ai wa. 7 Eyòṅ miakogëlan, mibë lòb a mënyu anë bëhaiden; mbò batsog na a abui nkòbò ngò ngogëlan dzaban yayi wogëban. 8 Të miafulan ai bò; amu esya waan ayëm e dzi miayaṅan ai dzò osusua yë na miasili sili nyè. 9 Na ngò hm mikogëlan: A Tara waan y’onë a yob, dzoe doe afubëgan, 10 Ayòṅ doe azaag, ṅyian woe obòban, akyaè ya yob, nala fë a si 11 Vaa bia ana e bidi bian biayaṅan ai biè. 12 Ovaaga bia bivus bian, anë biavaè e ba bavus abë bia 13 Të wakë ai bia a mëbobëla, okodëge bia a mbë dzam. 14 Amu ngë miadzu bod bivus biaban, esoa y’a yob nyè ayi mina dzu. 15 Ngë miandzëki dzu bod, esya waan ayi ki mina dzu bivus bian. 16 Eyòṅ miaki bidi, të miabò mëlunga anë bod miṅyene; bakad mana tsende mësu maban na bod bëyëm na baki bidi. Makad mina bëbëla na bëmbëlë ya maan maban. 17 Mfa woe, eyòṅ waki bidi, wòbògò mbòn a nlo, osob asu doe, 18 asu yë na të wayene a bod, hë abë esoa ya anë a asoe, na waki bidi. Esoa ya ayen a asoe ayi yaan ai wa. 19 Të miakoan akuma a si-ndon, mfa bibibian ai miëngëlë biandaman biè, ai mfa miṅwuwub miabug, midzibi. 20 Koan akuma a yob, mfa tò bibibian tò miëngëlë biandaman ki, miṅwuwub tègè bug na badzib. 21 Amu e hom akuma anë wa, eyë fë nnëm onë wa ete. 22 Alamba nyòl ndò anë dis. Eyòṅ dis anë mvoè, nyòl dzoe esë yayi tòbò a mfyè. 23 Ngë dis anë wa abe, nyòl esë yayi tòbò a dibi. Ndò hm, ngë mfyè ya onë abë wa onë dibi, dibi te lëmbo fog fe? 24 Mod asësye bëti bëbè. Amu ngë abò të siṅ mbòg, adiṅi e nyò mbòg, ayi lad ai mbòg, angabyandi e nyò mbòg. Miasëki dzam sye ai Zamba ai Mamona. 25 Asu te madzo ai mina na, të miasaṅan asu enyiṅ dzaan ai e dzom miayi di ngë anyu, ngë ki asu nyòl dzaan na dze miayi bòd. Enyiṅ yalod bidi a? Nyòl yalod mbòd a? 26 Fòmbëgan anòn ya yob: Labè ki, lakoe ki bidi, lakoan ki a mëngunda, hë da esya waan ya yob atòṅ dò. Miasë mfi alodo dò a? 27 Za mbòg ya abë mina, hë asu yë na asaṅan abui, anë dzam woṅ ntye woe anë ekudëga wò? 28 Mfa mbòd, dze miasaṅan? Bëbëgan sam ya mëfub, anë yanaṅ. Yasye ki, yatiṅ ki biyie. 29 Makad mina na tò Salomon, a duma die ete, angabë ki abòdò fò anë sam dzidzia ya ete. 30 Ndò hm, ngë Zamba angamana bòdò bilòg ya mëfub ya binë ana, okidi bëwoa a ndoan, ngamëna ai mina, a e bod minë tègè ai abui ṅyëbë ba? 31 Të hm miasaṅan, midzo na, bindi dze ngë ki na binyu dze ana? Ngë ki na, bimbòd dze ana? 32 Bëhaiden mbò badzëṅ e mam mësë mala. Amu esoa ya yob ayëm na miayaṅan ai mò. 33 Tarigan hm dzëṅ edzoe Zamba ai sosoo woe, eyòṅ te e mam mësë ma mayi sò baaban a yob. 34 Të miasaṅan asu amos ya okidi, amu amos ya okidi wayi saṅan ai oben. Amos osë obëlë ndzug woe.

7

1 Të miatsig ntol, asu yë na të batsig mina ntol. 2 A kyaè watsig ntol, akyaè endzò fë bayi wa tsig ntol. Ehëg wahëg e mod mbòg, endzò bayi wa hëg ete. 3 Dze wabëbë ekan enë manyòṅ a dis, otoa të yen mboṅ onë wa a dis? 4 Ngë ki na, eyë onë dzam dzo ai manyòṅ ya na: Dzoge, mëvaa wa ekan a dis? 5 A mod mvol, tarigi vaè mboṅ onë wa a dis, eyòṅ te wayi toan yen na ovaè ekan enë a dis manyòṅ. 6 Të miavë mvu e dzi enë mfuban. Mibë woa ngoe minsanga mian, eza kòòdò miè ai mëkol, a mvus te, engatonde mina. 7 Siligan, bëvë mina, dzëṅan, miayi sòm; kudan, bayi mina yaè. 8 Amu e nyò osë asili, abi; e nyò osë adzëṅ, asòm; bayaè e nyò osë akud. 9 Mod mfe y’abë mina ayi vë mòn ngòg, eyòṅ asili nyè mbaṅëla? 10 Ngë ki na, eyòṅ asili nyè kòs angavë nyè nyòl? 11 Ngë e mina ya minë bëbe, mina yëm vë bòn baan mimbëmbë bifaè, esoa ya yob ayi vë e ba badzaè nyè mimbëmbë mi byem fog fe? 12 Ndò hm e byem bisë miayi na bod bëbò mina, mibò bò nala. Mvende nyili ai bëprofet. 13 Minyiigi mbè ya onë abòd. Amu, onë ndam abui ai anen asë, mbè ya wakë a ndzaṅ kòm, ndò abui bod lanyian ete. 14 Zen enë abòd, ndzòṅ otoa fëan, a biakë a enyiṅ; e ba basòm wa bëtoa abòd. 15 Mikalëga bëprofet minnal, mbò bazu abë mina ai biyie mintomba, hë da a nnëm ete bëtoa ayòg anë mvu afan. 16 Miayi bò yëm a bibuma biaban. Yë bënë dzam koe tòm a bongo, ngë ki na mvud a ele biyò? 17 Na, ele esë enë mbëṅ yawum mimbëmbë bibuma, e dzi ki enë abe, yawum bëbe bibuma. 18 Mbëmbë ele asëki dzam wum bëbe bibuma, mbë ele ny’asiki dzam wum mimbëmbë bibuma. 19 Ele esë yawum ki mimbëmbë bibuma yayi tsigëban, ewoaban a ndoan. 20 Miayi fò bò yëm a bibuma biaban. 21 Së ki e nyò osë adzo ai ma na: A Nti, a Nti, ṅnyè ayi nyian a edzoe ya yob, dzam da e nyò abò ṅyian tara wama ya yob. 22 Abui dzam layi dzo ai ma amos te na: A Nti, a Nti, së a dzoe doe ngò bingabò abui biyëṅ bi mam a? 23 Eyòṅ te hm mayi bò yalan na: Maayëyëm mina. Subugan ma oyab, a e bod miabò abe ba! 24 E mod osë awog bibug biama anyiṅi fë anë biadzo, bëngahëg nyè ai mfëfëg mod ya ongaloṅ nda dzie a nkom. 25 Mvëṅ enòṅò, biyëyëg bisòò, nkulu avuṅu, odzimbi nda te, dzam da etë ku, amu engayëmban a nkom. 26 E nyò ki awog bibug biama bi, hë da tègè nyiṅ anë biadzo, bëngahëg nyè ai akud mod ya angaloṅ nda a nsëlëg a yob. 27 Mvëṅ enòṅò, biyëyëg bisòò, nkulu avuṅu, bidzimbi nda te, ekuu a si, mfaṅ nkuan. 28 Ndò hm lazu bò na, amana Yesus angaman kòbò e bibug bi, ndò minkunda mingakam ṅyëgëlan woe. 29 Amu angabë ayëgëlë bò anë e mod abëlë edzoe, asëlan ai bësaṅa bëkalara baban.

8

1 Asus angasus a nkol a si, abui minkunda angatoṅ nyè. 2 Antëm na, ndò nzëzam ongazu nyè laban a mëkol a si, nyè na: «A Mënti, ngë wadiṅ, onë ma fubu.» 3 Ndò angasam wò, anamba nyè, nyè na: «Mayi nala, bò mvoè.» Etye etye te, ndò zam dzie engalèdëban. 4 Ndò Yesus adzo ai nyè na: Obò okala na të walèè dò tò mod ziṅ; këlë, okë lëdë fada nyòl, otuni fë efaè Moses angatëbëlë mina asu mbòòlan waan. 5 Anyian anganyian a Kafarnao, ndò ndzoe nkunda bëzimbi ntèd azu toban ai nyè, angakogëlan ai nyè na: 6 A Nti, mòngò bisye wama adzogo ma a nda, anë ebog ai eyëgan abui mintye abëlë nyè. 7 Ndò adzo ai nyè na: Mazu nyè kë bò mvoè. 8 Ndò ndzoe nkunda bëzimbi nyò afèd na: A Nti, masëki a nkoṅ yë na onyian ma a nda, dzam da, kòbògò të hë nkòban, mbò bisye wama abò mvoè. 9 Yënë sik, mod anë ma, bod badzoe ma, ma mëbëlë e bëzimbi madzoe. Ngë madzo ai e nyò na: «Këlëg», akëlë fë. Mëdzoo ki ai e nyò mbòg na «Zaag», asò fë; mëdzoo ai olò wama na: «Bòò anë osi, anë oka», abòò fe. 10 Awog Yesus angawog nala, ndò angakam, nyè ai e bod bëngabë biege nyè na: Bëbëla emen, makad mina, mabë ya ki yen e kan ṅyëbë nyi abë mod ziṅ a Israel. 11 Ndò makad mina na: Abui layi sò a nnam kidi ai nnam ngoge, bënganòṅ bitoa na badi ai Abraham ai Isaak ai Yakob a edzoe ya yob, 12 dzam da, bòn bë ayòṅ bayi wooban a e dibi ya nsëṅ. Awe, miṅyon ai nladan mëkëg. 13 Ndò Yesus adzo ai ndzoe nkunda bëzimbi na: Këlëg, ayënan ai wa akyaè ya oyëbë. Ndò mod bisye woe angabò mvoè awola te. 14 Ndò Yesus angakë a nda Petrus, antala nkyè mininga woe adzogo, akònò fiba. 15 Ndò abi nyè a wò, fiba akodo fò nyè a nyòl, ṅnyè akodo a si nyò, angasye nyè. 16 Eyòṅ ngoge engabò, ndò bëngazu ai nyè abui bod ya bëbe minsisim bëngabë bëndëgëlë. Angatsidan minsisim ai ebug dzia, ndò e bod bësë bëngabë kònò bëngabò mvoè, 17 na ebug engakòbëban abë profet Isaias etoban na: Anganòṅ akòn daan, amana mintye mian. 18 Ayen Yesus angayen nkunda bod okuban nyè a nyòl, ndò azu bende na bëdaṅ e kindig fòg. 19 Ndò nsaṅa bëkalara mbòg angasò, nyè ai nyè na: A ṅyëgëlë, mayi wa bie, e hom osë onkëë. 20 Ndò Yesus adzo ai nyè na: Mvu afan ebëlë biboga, anòn ya yob abëlë mumba, dzam da mòn mod abëlë ki e hom anë dzam bede nlo. 21 Ndò mbòg ya bëyègè adzo ai nyè na: A Nti, vaa të ma ngul na mëtari kë dzëb tara. 22 Yesus nyè ai nyè na: Biege ma, odzoge bëwu bëdzëb bëwu baban. 23 Ndò angabed a mal, bëyègè boe bëtoṅo nyè. 24 Antëm na, mod nkulu adzimbi a maṅ, e kan yë na mal mëngadzie ai mëndim, mfa woe, nyè akëlë oyò. 25 Ndò bazu nyè vëlë bò na: A Nti, kodëge bia, biamana dzaṅ. 26 Nyè ai bò na: Za wòṅ minë di, a bod miabëlë ki abui ṅyëbë ba? Ndò azu tëbë a si, abama ai evundu ai maṅ, ndò biaku a miëëṅ. 27 Bod bëngakam bò na: Za akyaè mod di anë na tò bivundu tò maṅ biwogo nyè! 28 Ndò angakui a kindig ayat a nnam Gadarena, bod bëbè ya mbë nsisim angabë abëlë, bëkui a mësòṅ, bësòò toban ai nyè, (bëvuṅu abui, e ndie yë na tègè ai e mod alodo zen te). 29 Ndò bëngabon a yob bò na: Dze enë a zaṅ bia ai wa, a man Zamba? Yë wasò na wazu bia ndëgëlë, zul mëtiṅ engënë të kui? 30 Nkunda ngoe ongabë a mëdiga man ntye hala. 31 Ndò bëbe minsisim bakogëlan ai nyè na: Ngë watsidan bia, lomo të bia a nkunda ngoe ete. 32 Nyè ai bò na: «Kaṅan». Ndò bëngakui, bëkë nyian a ngoe ete. Ndò nkunda ngoe ongabumi a mbimbiṅ bëngabë, bësuman a maṅ, ndò bëngawu a mëndim. 33 Bënòni bëtubu a hm fò, bëkëlë a tisòn, bëmana lèè mësë, tò e di e bod bëmbë bëlë bëbe minsisim. 34 Ndò tisòn esë engabugi na bakë toban ai Yesus. Ayen bëngayen nyè, ndò bakogëlan ai nyè na akodo bò a dzal daban.

9

1 Ndò angabed a mal, adaṅa e kindig fòg, akui a tisòn dzie. 2 Ndò bëngasò ai nyè mbombog oboo a okëkamba. Yesus ayënë fò ṅyëbë waban, nyè ai mbombog na: bana nnëm, a mòn wam, minsëm mie mivaaban wa. 3 Antëm na, bësaṅa bëkalara bëvòg bëngakòbò a nnëm ete na: E mod nyò akpëlë Zamba. 4 Mbol Yesus angabë ayëmë mintsogan miaban, ndò adzo na: A dze miatsog bëbe bë mam a minnëm mian? 5 Dze enë ebugbu abui, yë adzo na: «minsëm mie mivaaban wa», ngë ki na: «Kodogo a si, owulu?» 6 Asu yë na miyëm na mòn mod abëlë ngul ya avaè minsëm a si, ndò azu dzo ai mbombog na: Kodogo a si, bodogo okëkamba woe, okë a nda dzoe. 7 Ndò angakodo a si, adugan a nda dzie. 8 Ndò minkunda mingayen, mingambara, bëngalugu Zamba ya angavë bod akyaè ngul te. 9 Yesus angakë ai dulu osu, ayenë mod dzoe na Mateus atoa a nda toya, nyè ai nyè na: toṅo ma. Ndò angakodo a si, angatoṅ nyè. 10 Mbol angabë atoa na adi a nda, abui bënòṅò bë toya ai bësëm minsëm bësòò, bëntoa ai Yesus ai bëyègè boe. 11 Ayën bëfarisea bëngayen e dzam di, ndò badzo ai bëyègè boe na: Asu dze ṅyëgëlë waan adi fufulu ai bënòṅò bë toya ai bësëm minsëm? 12 Mbol angawog, nyè na: E bod bënë mvoè bayaṅan ki ai mbëbala, hë e ba bakòn. 13 Kaṅan yègè e dzom yatian na: Nnëm ngòl ngò mayaṅan ai wò, së ki mëtunëṅa. Amu mandzë ki sòṅ loe bësosoo, mëngazu loe bësëm. 14 Ndò bëyègè bë Yohannes bëngatoban ai nyè bò na: Asu dze ai bia, ai bëfarisea biaki bidi, hë da bëyègè boe tègè ki? 15 Ndò Yesus adzo ai bò na: Yë bëlëdë bë ngòn bënë dzam wu zie ntye nlug angënë ai bò? Dzam da, mëmos mayi sò a bayi bò nòṅ nlugu waban, eyòṅ te hm bayi ki bidi. 16 Mod wasë ki bede mkpamaṅ abaag a ntu eyie, amu mkpamaṅ afëb eyie wayi lindi eyie, enganyabi abui, alodo anë ehë bë osusua. 17 Bakad ki soe mimkpamaṅ mëyòg a minnom mëndëg. Ngë tègè ai nala, ndëg yayi tole, mëyòg mëmana kubi a si, ndëg emana ndaman. Bakad soe mimkpamaṅ mëyòg a mimkpamaṅ mëndëg, së fë ya tò ndëg, tò mëyog të ndaman. 18 Angënë afalaga e bibug bi, ndzoe ziṅ asòò, alaban a si, nyè na: ngò dzama endëm wu etoa dzi. Dzam da, zaa të nyè bede mò, anyiṅ. 19 Yesus akodo fò a si, angabie nyè, bëyègè boe bënë ai nyè ha. 20 Mininga ziṅ ya angabë akòn ya mimbu awom ai mibè, mëki mëkui nyè abum, asòò nyè namba eyie a mvus. 21 Angabë adzoo a nnëm ete na: ngë mënamba ki të nyè hë eyie ana, mëbò mvoè. 22 Ndò Yesus angakilan, ayënë nyè, nyè ai nyè na: Bò azombo, a ngò dzam. Ṅyëbë woe onyii wa. Mininga abòò fò mvoè etye etye te. 23 Ndò Yesus angakë a nda e nyia-mod-mvia nyò, ayenë bëbomo mëzik, ai endugëlan abui bod. 24 Yesus nyè na: Kuan a nsëṅ, mòngò asëki ṅwuan, akë oyò. Bëngawoe nyè. 25 Akuli angakuli e bod ba a nsëṅ, ndò anganyii, abii nyè a wò, ndò mòngò angatëbë a si. 26 Foe te eyaman fò a nnam te osë. 27 Yesus akëë ai dulu osu, mindindim mibè mingatoṅ nyè, bëbama a yob na: Kudu të bia ngòl, a man David. 28 Anyian anganyian a nda, ndò mindindim mingatëbë nyè osu, Yesus nyè ai bò na: Yë miayëbë na mënë dzam bò dzam te nga? Bò ai nyè na: Owe, a Nti. 29 Ndò anamba mis maban, nyè na: Ayënan ai mina anë ṅyëbë waan wahan. 30 Ndò mis mëngayaaban bò. Yesus atëbëlë bò na: Boan okala na të mod ayëm adzo di. 31 Bëngayi kui, bëngakë babëgele fò dò ai nnam osë. 32 Bëngayi kui a nsëṅ, ndò bazu ai nyè mvumvug obëlë mbë nsisim. 33 Mvaan mbë nsisim ongavaaban, mvumvug ongakòbò. Ndò minkunda mingakam, bò na abë ya ki yënan nala a Israel. 34 Mfa waban, bëfarisea bò na: Atsidan bëbe minsisim ai ngul ndzoe waban. 35 Yesus angakë awulu a mal maban ai bëtisòn baban, akëlë ayëgëlë a mënda-bikoan maban, abendëge mbëmbë foe ya edzoe, alëdëgë akòn asë ai mintye misë. 36 Mbol angayen minkunda, angayen miè ngòl, amu bëngabë ntëgan, ai sòm esë, anë mintomba minë tègè ai nnòni. 37 Ndò azu dzo ai bëyègè boe na: Mëkoe bidi mënë abui, bëbò bisye abòd. 38 Kogëlan hm ai Nti mëkoe na alom bod bisye a mëkoe moe.

10

1 Ndò angaloe bëyègè boe awom ai bëbè, avëë bò ngul ya atsidan bëbe minsisim, ai alëdë akòn asë ai mintye misë. 2 Moe bë apostel awom ai bëbè ma: E nyò osu Simun, ya baloe na Petrus (Akoa), ai Andreas manyaṅ woe, Yakòb man Zebede, ai Yohannes, manyaṅ, 3 Filip ai Bartolomeus, Tomas ai Mateus, nnòṅò ntòlò, Yakob man Alfeus ai Tadeus, 4 Simun man Kananea ai Yudas man Iskariot ya angakuan ai nyè. 5 Ndò Yesus angalom bë awom ai bëbè ba, abende bò na: Të miakë a tisòn bëdzin, të nyii a tisòn bësamaritan. 6 Tarigan kë a mintomba ya nda Israel ya mingadzaṅ. 7 A miakë, miyedëgan na: Edzoe ya yob esubu ya babi. 8 Ledëgan minkokòn, vëlëgan mimbim, fubugan minzëzam, tsidëgan bëbe minsisim; Mingabi a zëzë, vaan a zëzë. 9 Të miakus mvòt ngë silba, të miafudi mòni a bikpè bian. 10 Të bi mfëg dulu, tò biyie bibè, tò ngob, tò ntum. Mbò esye ayean ai maan moe. 11 E dzal ngë tisòn miayi nyian ete, dzëṅan e mod anë dzin ete. Tòbëgan abë nyè akëlë kui anë miatye. 12 Eyòṅ mianyian a nda ziṅ, sugan nda te. 13 Ngë nda te yayean ai dò, mvoè dzaan etòbò ete, ngë yayean ki ai dò, mvoè dzaan edugan abë mina. 14 E mod ayi ki mina nòṅ, ngë avogolo bibug bian, eyòṅ miakui a nda te ngë a tisòn te, kudan mbulug onë mina a mëkol a si. 15 Makad mina bëbëla na, a amos nkat, si Sodoma ai Gomorra yayi yen mbëṅ alodo tisòn te. 16 Yënë sik, malom mina anë mintomba a zaṅ mvu afan. Mitòbògò ntsë anë nyò ai evovoe anë abëṅ. 17 Të miabaman ai bod, amu bayi kuan ai mina a mënda-mëdzo, bëyidi mina a mënda më ngogëlan maban. 18 Bayi kë ai mina osu bëdzoe ai minkukuma hë asu dama. Nala ngò miayi ma bòòlò a mis maban ai a mis mëyòṅ. 19 Eyòṅ bakuan ai mina, të miasaṅan ai mbol miayi kòbò. A awola te, miayi vëëban e dzam miakòbò. 20 Së ki mina miayi kòbò, dzam da, nsisim esya waan wayi kòbò abë mina. 21 Manyaṅ ayi kuan ai manyaṅ a awu, esya akuan ai mòn, bòn bayi luman ai bëbonde, bëwoe bò. 22 Bod bësë bayi mina fëm hë asu dama. E nyò ayi bò azombo akui a mëmana ayi nyiiban. 23 Ngë bëtsidan mina dzal ziṅ, tuban e di avòg. Amu makad mina bëbëla na, miayi ki kòdan bëtisòn bë Israel a nyòl, së na mòn mod adugan sò. 24 Ṅyègè alod ki ṅyëgëlë, mbò bisye alod ki esya nti. 25 Layean ai ṅyègè na akui anë ṅyëgëlë, mbò esye akui anë esya nti. Ngë baloe mod dzal na Belzebul, ngamëna ai e bod bënë a nda dzie. 26 Të miambara bò. Dzom ziṅ esòli ki, a yangâkui ki a ngëëṅ; e dzi enë a asoe yayi yëmban. 27 E dzi makad mina a dibi, mikòbògò a ngëëṅ; e dzi miawog a mbog alò, yëdëgan a mindil a yob. 28 Ndò fë mibë mbara e ba bawoe nyòl, tègè ai ngul ya awoe nsisim. Midaṅa mbara e nyò anë dzam dzèè nyòl ai nsisim a tolendoṅ. 29 Bëmvelkuma bëbè bakuan a etun kaba a? Hë da, tò mbòg ya ete asë ki dzam ku a si ngë esoa ayëbë ki dò. 30 Esil dzaan esë ya nlo enë nlaṅan. 31 Mibë mbara: minë ai mfi alodo bëmvëlkuma ntèd. 32 E nyò osë angâmëm ma a mis më bod, ma mëngâmëm nyè a mis më Tara ya anë a yob. 33 E nyò angâsye ma a mis më bod, ma mengâsye nyè a mis më Tara y’anë a yob. 34 Mibë kë tsog na masò miè mvoè a si. Mandzë sòṅ ai mvoè a si, mëngasò ai nyamëla okëṅ. 35 Mëngasò na mazu tsam mòn ai esya, ngòn ai nyia, mbòm ai nkyè. 36 Ndò fë minziziṅ miayi sò mod a nda-bod dzie ben. 37 E nyò adiṅ esya ngë nyia alodo ma, e nyòlò te ayean ki ai ma. E nyò ki adiṅ ndoman dzie ngë ngòn dzie alodo ma, ayean ki ai ma. 38 E mod anòṅ ki klos dzie angazu atoṅ ma, ayean ki ai ma. 39 E nyò akam enyiṅ dzie ayi dzò dzèè; e nyò ki adzèè enyiṅ dzie asu dama ayi dzò baala. 40 Ngë mod abò mina afaṅ, ma abò afaṅ te. E nyò ki abò ma afaṅ, abò dò e nyò ya angalom ma. 41 E mod abëlan ai profet hë asu yë na anë profet, ayi bëlë maan më profet. E nyò ki abëlan ai sosoo mod mbëṅ hë asu yë na anë sosoo, e nyòlò te ayi bëlë maan më sosoo mod. 42 E mod ki angânyuu mbòg ya abobod di elè mëndim mavòbi hë asu yë na bënë bëyègè, makad mina bëbëla na, angadzèè ki maan moe.

11

1 Amana Yesus angamana vë bëyègè awom ai bëbè boe bëtëbëga ba, ndò angakodo a etere, na akë ayëgëlë, ayedëgan mbëmbë foe a bëtisòn baban. 2 Hala Yohannes atoa a mimbog, ndò angawog mimboan mi Kristus. Alomo a hm fò bëyègè boe na 3 bësili nyè na: Yë wa onë e nyò azu, yë biyanga mfë? 4 Ndò Yesus angayalan bò na: Kaṅan kad Yohannes e mam miawog, miyënë fë: 5 Mindindim hm mi miayen, mimbombog miwulugu, minzëzam mibò mvoè, mindondòg miwogo, mimbim miwomëṅe a mësòṅ, mimbubua miwogo mbëmbë foe. 6 E mod ayi ki ku mbëg asu dama anë mvòm. 7 Eyòṅ bëngadugan, ndò Yesus angatari na akad minkunda etòm Yohannes na: Dze mingakë yen a nkod-nnam? Yë e ndën yandëṅa evundu? 8 Dze a hm fò mikëlë yen? Yë e mod abëgë mimkpamaṅ biyie? Anë hm na: E bod bësë bëbëgë abëṅ biyie banyiṅ a mënda minkukuma! 9 Dze mikëlë yen? Yë profet? Owe, makad mina, alodo profet. 10 Ṅnyè bëngatil asu die na: Yënë sik, malom wa englès wama osu, nyè ayi wa komëzan zen osu. 11 Bëbëla, makad mina na: mod ziṅ a bòn bë bininga alod ki Yohannes ndu-bodo. Dzam da, man mod ntòg ya edzoe ya yob alod nyè. 12 Atarigi abog Yohannes azaa kui ana, edzoe ya yob ebëlë ndzug. Miṅyoyòg miasa dzò. 13 Amu bëprofet bësë ai mvende bibendëge dzò akui abë Yohannes. 14 Ndò hm, ngë miayi na miayëbë dò, ṅnyè anë Elias ambë yean sò. 15 E mod abëlë mëlò, awogo! 16 Mayi hëg e mvòṅ bod nyi ai dze? Mvòṅ te enë anë bongò ya bëtoa a nsëṅ angara, bëloege e ba behòg na: 17 Bilòṅ mina mindiṅ, mina tègè dzëm, akë mina yia bia mëlunga, mod tègè bëgë mëyëb. 18 Yohannes angasò, tègè di, tègè nyu, bò na abëlë mbë nsisim. 19 Mòn mod akë sò, adzaa, anyaa, bò na: Yënë ndondòg ai nsòò mëyòg, mvoe bënòṅò bëtoya ai bësëm minsëm. Tò a hm nala, fëg yayenëban a mimboan. 20 Ndò hm angatari na akòṅan ai bëtisòn ya abui biyëṅ bi mam bie bingayenan ete, amu bandzëki tsende. 21 Amala ai wa, a Korazin, amala ai wa a Betsaida: Amu yë na, ngë e mësimba mëngabòban a zaṅ dzaan mëyënan a Tir ngë a Sidon, ngë bëngamana ya vëṅan koba, bëbòdò minkut, bësoegan asub a nyòl. 22 Ndò hm makad mina na: layi yenan ai Tir ai Sidon abòd abui alodo mina, a amos nkat. 23 Mfa woe, a Kafarnao, tò ongayab akëlë kui a ebas yob, ongâdzòdiban akëlë kui a mbibiṅ a si. Amu, ngë mësimba ya mëngabòban a zaṅ dzoe mëyenëban a Sodoma, ngë angënë atëlë azaa kui amos vi. 24 Ndò hm makad mina na: Sodoma ayi yenan ai mbëṅ alodo wa a amos nkat. 25 Abog te, Yesus nyè na: Makaṅ wa a Tara, Nti yob ai si, amu ongasòli mimfëfëg ai minkëkëṅ e mam ma, okulan mò ban bòngò. 26 Owe, a Tara, amu nala ngò lënganyëb wa a mis. 27 «Tara angavë ma dzom esë; mod ziṅ ayëyëm mòn, ngë së Tara, mod ziṅ ayëyëm Tara ngë së mòn, ai e nyò mòn ayi na akulan dò. 28 Zaan abë ma, e mina bësë miawu mindzug, mibëgë fë adid: mayi mina vë awaè. 29 Bëëgan efanga dzama, miyègè fë abë ma na mënë evovoe ai edzòdi nyòl, eyòṅ te miayi bi awaè asu enyiṅ dzaan. 30 Efanga dzama enë ebubud, mbëgë wama otoa ovëves».

12

1 Abog te, Yesus alodo a zaṅ mëfub a amos sabbat. Bëyègè boe bëwogo zie, ndò bëngakèè na bakoe fes, bëngadi. 2 Bëfarisea bëngayi yen nala, bò ai nyè na: Watala anë bëyègè boe babò e dzam anë eki a amos sabbat a? 3 Nyè ai bò na: Miandzë laṅ e di David angabò a, eyòṅ angawog zie, tò e bod bëngabë ai nyè, 4 mbol anganyian a nda Zamba, bëngadi bëmbaṅëla mëtunëṅa, a tò nyè tò e bod bëmbë ai nyè bëngabë eki a di, sësala hë bëfada etam? 5 Ndò ki, miandzë laṅ a mvende na, a amos sabbat, bëfada badaṅ mvende a Tempel, tègè vus a? 6 Makad mina na mod ziṅ anë ha alodo Tempel. 7 Ngë miwogo të ebug dzi na: Mayaṅan ai ngòl alodo anë mëtunëṅa, ngë miandzë bò tsig mbë ntol. 8 Amu mòn mod anë nti sabbat. 9 Ndò angakodo hala, akëlë a nda-bikoan dzaban. 10 Mod angabë hala atoa nkat wò. Ndò bëngasili nyè na: Yë bënë dzam bò mod mvoè a amos sabbat? Asu yë na bësòman nyè. 11 Ndò hm akad bò na: Za mod y’abë mina anë dzam bò na abëlë ntomba, ntomba te okuu nyè a ebe a amos sabbat, abò wò të kë nyii? 12 Mod alod hm të ntomba fog fe? Mod abëlë hm ngul ya abò mbëṅ a amos sabbat. 13 Ndò hm adzo ai mod na: Sama wò. Ndò angasam wò, odugan fë bò mvoè anë e hi mbòg. 14 Bëfarisea bëkui hm a nsëṅ, bëngabui fëg, mbol bënë nyè dzam woe. 15 Mbol Yesus angabë yëmë nala, ndò angakodo hom te. Minkunda abui mingatoṅ nyè, angasye bò bësë. 16 Ndò angabende bò na, të babò na adzo te akui a ngëṅ, 17 asu yë na ebug ya profet Isaias angadzo edzalëban na: 18 Yënë mbò esye wama nyò mëngatòb, Ndindiṅ wama ya mafuu nnëm! Mayi nyè vë nsisim wama, Ayi tsig ntol a mëyòṅ. 19 Ayi ki bò mod mëdzo, tò kiṅ, ayi ki bede a yob, Bayi ki wog kiṅ dzie a maan. 20 Ayi ki këlan e nden ebugi ya, Ngë adim e man nkabag angënë ayoṅo, Akëlë kui anë ayi dò ai sosoo. 21 Mëyòṅ mayi bi afidi a dzoe die. 22 Ndò bakë sòṅ ai nyè ndindim obëlë mbë nsisim, otoa fë mvug, abòò wò mvoè e kan yë na mvumvug ongakòbò, oyënë fë. 23 Minkunda mingakam, bëdzo na: E mod nyò asë man David a? 24 Bëfarisea bëngayi wog, bò na: E mod nyòlò atsidan bëbe minsisim hë ai ngul Belzebul, ndzoe bëbe minsisim. 25 Mbol angabë ayëmë mintsogan miaban ndò adzo ai bò na: Edzoe esë enë nkaban a zaṅ, ngam ngam, yawoe eben. Ndò fë e tisòn esë ngë nda enë nkaban a zaṅ, esë ki dzam tòbò kòm. 26 Ndò ngë Satan atsidan Satan, aluman ai emen! Eyë hm edzoe dzie yayi tëbë ya? 27 Ndò hm, ngë matsidan minsisim ai ngul Belzebul, e bod ban batsidan bò ai ngul za? Bò bëben mbò hm batsig mina ntol. 28 Hë da, ngë matsidan minsisim ai nsisim Zamba, edzoe Zamba ekui ya abë mina. 29 Za anë dzam nyian zingi a nda, angasa nyè byem, ngë andzëki tari faṅ zingi te ngadag, asò hm sa nda te? 30 E mod asëki ai ma esamba, anë ma e ngam y’ayat; e nyò akoan ki ai ma fufulu, atsam. 31 Asu te makad mina na: Nsëm osë ai ekag esë, bingâdzuuban bod. Hë ekag mod wakag Mfufub Nsisim yangâdzuuban ki. 32 Ndò fë e mod akòbò mbë ebug atyan ai mòn mod, adzo te layi nyè dzuban. Hë da, ngë mod akòbò abe atyan ai Mfufub Nsisim, langâdzuuban ki nyè, tò enyiṅ dzi, tò e dzi yazu. 33 Ngë ele enë mbëṅ, bibuma bie binë mbëṅ; ngë enë abe, bibuma bie binë fë abe. Amu bayëm ele a bibuma bie. 34 A ayòṅ nyò di, eyë minë dzam kòbò mbëṅ, mibòò abe ya? Amu anyu lafala e di lasò a nnëm ete. 35 Mbëmbë mod akuli mimbëmbë mi mam a mbëmbë etòg akuma dzie, anë mbë mod akuli bëbe bë mam a mbë nnëm woe. 36 Makad mina na, bod bayi tye ndòṅ ya bibug bisë bakòbò ekokòbò a amos nkat. 37 Amu wayi kiebë a nkat hë a bibug bie, oku fë a nkat hë a bibug bie. 38 Ndò bësaṅa bëkalara bëziṅ ai bëfarisea badzo ai nyè na: A ṅyëgëlë, biayi yen ndëm ziṅ esòò abë wa. 39 Ndò ayalan bò na: Mbë mvòṅ ebamba asili ndëm! Ndò hm ndëm ziṅ yayi ki mina vëëban, së na ndëm profet Yonas. 40 Amu, e kan Yonas angabombo mëlu mëlè ai mëmos mëlè a abum kòs, nala ngò mòn mod ayi tòbò a abum si mëmos mëlè ai mëlu mëlè. 41 Bod ya Ninive bayi kodo a si a amos nkat, bëngakpèè ayom bod di a nkat, amu bò, bëngavëṅan ai mbëman Yonas angabëmë bò. E mod alod Yonas anë va a! 42 Nkukuma mininga ya minkiè wayi tëbë a si, ongakpèè ayom bod di a nkat, amu angatye a abug si, na azu wog fëg Salomon; E mod alod Salomon anë va a! 43 Eyòṅ mbë nsisim akui ya mod a nyòl, akëë akiṅa nkod-nnam, adzëṅë e hom awaè, dzam da tègè yen. 44 Abog te adzo na, mayi dugan a nda dzama, mfa masò. Akëë sò, asò kòb nda etoa mfuban ai nkoman mbëṅ, etoa evoe. 45 Abog te hm akë nòṅ minsisim mifë zamgbal milodo nyè a abe, asò nyii, atòbò fë ete. Etye e mod nyò yayi bian bëb alodo anë e dzi osu. Nala ngò wayi yenan ai mbë ayòṅ nyò. 46 Angënë akòbògò ai minkunda nala, nyia ai babënyaṅ bëntëlë a nsëṅ, bëyaṅan na balèè ai nyè. 47 Ndò mod ziṅ a kad nyè na: Nyoa ai babënyòṅ bëtëlë a nsëṅ, bayi na balèè ai wa. 48 Ndò angayalan e mod nyò na: Za anë nana, ngë babëdzaṅ? 49 Asama wò a bëyègè boe bëngabë, nyè na: Nana ai babëdzaṅ ba. 50 Amu e mod adzala ṅyian tara y’anë a yob, ṅnyè anë madzaṅ, ai kal dzama, ai nana.

13

1 Amos te, ndò Yesus angakodo a nda, akë tòbò a ntsag maṅ. 2 Minkunda abui mihama abë nyè, e ndie yë na akë tòbò a mal, minkunda mitoa a kindig. 3 Ndò angalèè bò abui mam a minkana, nyè na: Nsye mëfub angakui na akë amias mvòṅ. 4 A angabë amiasa ha, fes ekuu a mgbag zen, anòn asòò, amana di. 5 Fes fë ekuu a si mëkòg, tègè ai abui si ete, evolo a hm fò fèè, amu tègè ai edòg si. 6 Nlo-dzobo afyè, ndò yamana dig, emana kot, amu tègè ai minkaṅ. 7 Fes fë ekuu a biyòṅ, ndò biyò bingafaè, biwoe dzò. 8 E nyi fòg ekuu a mbëmbë si, ewumu bibuma, e nyi ntèd, e nyi mëwom mësaman, e nyi fòg mëwom mëlè. 9 E mod abëlë mëlò, awogo! 10 Ndò bëyègè bëngasubu babi, bò ai nyè na: A dze wakòbò ai bò a minkana? 11 Ndò angafèd, nyè na: Amu mingavëëban ndimba mam ya yob. E bali, bandzëki dzò vëëban. 12 Amu bayi vë e mod ambëlë ya, ambëlë abui. E mod abëlë ki, bayi nyè fadi tò e man abim abëlë. 13 Asu te hm maku minkana eyòṅ makòbò ai bò; amu babëbë tègè yen, bëyaègi mëlò tègè wog, tègè soṅ. 14 Ndò fë ebug profet Isaias yatoban abë bò na: Miayi wog ai mëlò, dzam da tègè soṅ, mibëbëgë ai mis, tègè yen. 15 Amu ayòṅ di anë nnëm alèd, bëdibi mëlò, bëbudigi mis asu yë na bëza yen ai mis, ngë awog ai mëlò, ngë asoṅ a nnëm, asu yë na bëvëṅan, mëzu bò bò mvoè. 16 Mfa waan, mis maan mënë mvòm amu mayen, mëlò maan mëwogo fë. 17 Amu makad mina bëbëla na abui bëprofet ai bësosoo bë bod bëngayi du na bëyen e mam miayen ma, ndò bandzëki mò yen, ai na bëwog e mam miawog ma, tègè mò wog. 18 Vogëlan hm mësuli më nkana e mod amias mvòṅ. 19 E mod osë awog ebug ya edzoe, tègè dzò soṅ, mbë nsisim asò, amana tie e dzi ehë bë mmiasan a nnëm woe, e nyòlò te anë e fes ehë ku a mgbag ndzòṅ. 20 E nyi yaku a si ngòg: E mod awog ebug, ayëbë fë dzò etye etye ai mintag, 21 hë tègè ai minkaṅ, atoa mod ndon. Mindzug ngë efëma bingayi fë sòṅ etom ebug, ṅnyè aku mbëg nyò. 22 E nyò a miasban a biyò: e nyòlò te awog ebug, hë da mëbobëla ya si ai mëdugan m’akuma biawoe ebug, entoa tègè wum bibuma. 23 E nyò aku a mbëmbë si: nyè awog ebug, awogo dzò, angawum bibuma a taṅ ntèd, ngë mëwom mësaman, ngë mëwom melè. 24 Ndò angaku bò nkana mfë na: Edzoe ya yob yafulan ai mod y’angabè mvòṅ a afub die. 25 Bod bëtoa oyò, ndò nziziṅ woe ongasò, omana sòṅ bè mbë elòg a zaṅ mvòṅ, okë fë. 26 Eyòṅ mvòṅ engatari na yanaṅ, ewumu fë, ndò mbë elòg ny’angakui fë. 27 Bod bisye bëkë hm kad mod-afub, bò na: A Nti, waandzë bè mbëmbë mvòṅ a afub doe a? Eyë mbë mvòṅ akuli ve? 28 Nyè ai bò na: Nziziṅ wama ngò obò nala. Bod bisye bò ai nyè na: Yë wayi na bimana dzò kë tie? 29 Nyè na: Kokoa, miza tie mbëmbë mvòṅ mbamëna ai mbë elòg. 30 Dzogan, bisë binaṅ, akëlë kui a abog mëkoe, eyòṅ te mayi kad bëkoe a abog mëkoe na: Tarigan koan mbë elog, mimana dzò wogo bibag asu yë na bëdigi dzò a ndoan; mikoan mbëmbë mvòṅ a angunda dama. 31 Ndò angaku bò nkana mfë, nyè na: Edzoe ya yob yafulan ai fes ndoṅ ya mod anòṅ, abèè a afub die. 32 Yalod fes esë ya si a abòd, dzam da, eyòṅ enen ya, engalod bibëbëga, entoa ele, e kan yë na anòn ya yob angazu tòbò a mintëm mie. 33 Ndò angaku bò nkana mfë: Edzoe ya yob yafulan ai osësaṅ mbaṅëla ya mininga anòṅ, abaman ai mëbom më ovug mëlè akëlë kui anë ovug osë wamana vus. 34 Yesus angabë akòbògò ai minkunda e mam mësë ma h’a minkana; tègè kòbò ai bò së na aku nkana 35 asu yë na ebug profet dzi etoban: Mayi yaè anyu dama a minkana. Mayi kulan ndimba mam akaègi a akomo-lë yob ai si. 36 Ndò angakëan ai bod, akëlë a nda. Ndò bëyègè boe bëngasubu nyè babi, bò na: Timiṅi bia nkana mbë elòg a afub. 37 Nyè na: E mod abè mbëmbë mvòṅ anë Mòn mod. 38 Afub anë si ndon; mbëmbë mvòṅ anë bòn bë edzoe. Mbë elòg anë bòn bë mbë nsisim. 39 Nziziṅ wabè wò onë nsisim mëtom. Mëkoe mënë amana si. Bëkoe bënë benglès. 40 Akyaè ya bakoan mbë elòg, bëwoa a ndoan, nala ngò fë wayi bò a mëmana më si. 41 Mòn Mod ayi lom benglès boe, abog te bayi koan e dzom esë enë nkòt a ayòṅ die, ai e ba bësë bafug ezëṅ. 42 Abog te bayi bò woa a ebe ndoan. Awe, hë miṅyon ai Nladan mëkëg. 43 Eyòṅ te bësosoo bayi fyè anë nlo-dzobo a edzoe esya waban. E mod abëlë mëlò, awogo! 44 Edzoe ya yob enë anë etòg akuma ya esòlò a za afub. Mod asòmò dzò, adugan dzò sòli, ṅnyè akë nyò ai mintag misë, amana kë kuan ai e dzi esë abëlë, akusu afub te. 45 Ndò fë edzoe ya yob yafulan ai nkus byem ya adzëṅ mimbëmbë minsanga. 46 Akë yen nsanga onë nkus a yob abui, akë kuan ai e dzom esë abëlë, akusu wò. 47 Edzoe ya yob yafulan fë ai mvunda ya bawoa a maṅ, engabi kòs mëkyaè mësë. 48 Eyòṅ edzie ya, bëdudu a kindig, bëtòbò a si, bëngafial, nyi enë mbëṅ bëfudigi a minkun, e nyi enë abe, bëwoaga a fiè. 49 Nala ngò wayi yenan a mëmana më si. Benglès bayi kui bëngafial bëbe ai bësosoo, 50 bëngawoa bò a ebe ndoan. Awe, hë miṅyon ai Nladan mëkëg. 51 Yë miatoan wog mam mëte mësë? Bò na: Owe. 52 Nyè ai bò na: Asu te, ntil bëkalara osë ya ayègè mam ya edzoe ya yob, afulan ai mod-dzal ya akuli bisë etòg dzie, tò mimkpamaṅ, tò minnomo. 53 Eyòṅ Yesus angamana e minkana mi, ndò angakodo ete. 54 Ndò angakë a dzal die, angayëgëlë bò a nda-bikoan dzaban, bëngakam, bò na: E fëg esë nyi ai biyëṅ bi mam bi biasò nyèṅ ve? 55 Së mòn kabinda nyò a? Nyia asë dzoe na Maria, babënyaṅ boe Yakob ai Yosef ai Simun ai Yudas a? 56 Bëkal boe bësë bësë ai bia a? E mam mësë ma masò nyè ve? 57 Fëg engadzaṅ bò! Yesus nyè ai bò na: Profet anë fò tègè ai olugu hë a dzal die ai a nda dzie. 58 Andzëki bò abui mësimba we, asu bisoo biaban.

14

1 Abog te Herodès Tetrarka awodan Yesus mindum, 2 nyè ai bod bësë na: Yohannes ndu-bodo nyòlò; anë nkuan a sòṅ bëwu, asu te abò biyëṅ bi mam bisë bili. 3 Herodès te emen nyè angabò na bëbi Yohannes, bëfaṅa nyè ngadag, bëfudi nyè a mimbog, etòm Erodiada, nga manyaṅ woe Filip. 4 Yohannes ny’angadzo ai nyè na: Wayean ki tòbò ai nyè. 5 Mbol ayii nyè woe, angambara bod, amu bëdzoo na anë profet. 6 Ndò, a Herodès adzëmëṅa toban mimbu mi abyali, ngòn Erodiada engadzëm a zaṅ bod ha, enyëbë a hm fò Herodès a nnëm. 7 Ndò angakani sòṅ na ayi nyè vë e dzi esë ndzaa nyè. 8 Nyia angatindi nyè na akad na: «Vaa ma nlo Yohannes Ndu-Bodo a esoa, hë etoa dzi». 9 Ngul esusu nkukuma a si, ai mbol angakani sòṅ, bëyëṅ bëtoa, ndò angabende na bëvë nyè wò, 10 alomo hm na bëkë tsig Yohannes nlo a nda-mimbog. 11 Ndò bëngabëgë nlo woe a esoa, bësò vë ngòn mininga, nyè akë vë nyia. 12 Ndò bëyègè boe bëngazu bëgë mbim, bëdzëbë, bësò fë kad Yesus. 13 Awog Yesus angawog nala, ndò angakodo ete, abëdë a mal, akëlë e hom angabë nyè etam. Minkunda mingayi wog nala, mingabye nyè ai mëkol, bëtyege a bëtisòn. 14 Ndò angakui, ayënë abui nkunda, angawog bò ngòl, angasye minkokòn miaban. 15 A ngoge engavin, bëyègè boe bësubu nyè babi bò na: E hom hi onë a fëfël eyëgan, ndò fë awola bidi alod ya. Bòò, osoe bò, na bëkë kus e dzom badi a mal mal. 16 Yesus nyè ai bò na: Mfi osëki na bësob, mina bëben vaan bò e dzom badi. 17 Bò ai nyè na: Bibëlë ha hë bëmbaṅëla bëtan ai kòs ebè. 18 Nyè na, Zaan ai biè mu. 19 Ndò angabende minkunda na mitòbò a bilòg, anòṅò bëmbaṅëla bëtan ai kòs ebè, abede mis a yob, avëë ngaṅ, abëgë, avëë bëyègè boe bëmbaṅëla, bëyègè boe bëvëë minkunda. 20 Ndò bësë bëngadi, bëdzie, bëbëgë e bi bingaligi bitun, minkun awom ai mibè mintud! 21 E bod bëngadi bëngabë dzam bò bakuda bëtan, tègè laṅ bòngò ai bininga. 22 Etye etye te, ndò angabò na bëyègè bëbed a mal, bëdudu mò e kindig fòg, ntye aligi asoe bod. 23 Asoe angasoe bod, ndò angabed a nkol a yob etam, angakogëlan. Ngoge engavin ha, hë atoa we etam. 24 Mal mëngabë ntye oyab ai nkod si, minsum mëndim midzimbigi, amu evundu engabë vuṅu. 25 Babi ai mëlende më kidi, ndò angakë abie bò, awulugu a maṅ a yob. 26 A bëyègè bëyënë nyè awulugu a maṅ a yob va bëngambara, bëdzoo na kon. Bëngabam a yob ete ai e wòṅ bëwogo. 27 Ndò Yesus angadzo ai bò na: Të miambara, mamen! tòbëgan a miëṅ! 28 Ndò Petrus angafèd, nyè na: A Nti, ngë wamen, bò na mëzu mfa onë, a mëndim a yob. 29 Nyè na: Zaa! Petrus asusu a mal, angawulu a mëndim, angakë a Yesus anë. 30 Angayi wodan evundu, angambara fò. Atari fò na ayimbi, angayon nyè na: A Nti, ka ma! 31 Yesus asama wò, akè nyè, nyè ai nyè na: Asu dze ohë soo, a mod onë tègè ai abui ṅyëbë? 32 Ndò bëngabed a mal, evundu esusu. 33 E ba bëngabë a mal bëngalaban a si bò na: Bëbëla emen, onë Mòn Zamba. 34 Ndò bëngadaṅ a yat, a si Genezaret. 35 Bod ya hom te bëyëmë nyè, bëlomo foe a nnam osë, bëngazu ai nyè minkokòn misë, 36 bëngakogëlan ai nyè na bënamba të hë alò eyie dzie. E bod bësë bënambëga, bësë bëbò mvoè.

15

1 Ndò bëfarisea ai bësaṅa bëkalara bëngasò abë Yesus bësòò a Yerusalem, bò na: 2 Asu dze bëyègè boe badaṅ mvende ya bëtara bëngalig? Bënë ha të sob mò eyòṅ badi bidi. 3 Ndò angafèd, nyè ai bò na: Asu dze miadaṅ mvende Zamba hë asu mvende dzaan? 4 Amu Zamba angadzo na: Olugu esoa ban nyoa, adzo fë na, e mod akòbò abe ai esya ngë nyia ayean ai awu. 5 Ndò hm mina miadzo na: Ngë mod akad esya ngë nyia na: E dzi esë mëhë yi wa vë enë kòrban 6 abëlë ki esya nguma dzom ziṅ. Nala ngò miandaman mvende Zamba hë asu mëtum man. 7 A bod mëdugan, Isaias angatoan fò yen asu dan eyòṅ adzoo na: 8 E bod ba balugu ma ai biyè bi anyu, Nnëm waban otoa abim oyab te ai ma! 9 Olugu ya bavë ma anë evoe, E dòkten ya bayëgëlë anë hë mëmvende më bod. 10 Ndò angaloe nkunda bod, nyè ai bò na: Vogëlan, mibindi. 11 Së ki e dzom yanyiian mod a anyu endzò yabòli nyè, e dzi yakui mod a anyu, endzò hm yavë nyè eboe. 12 Ndò bëyègè bëngasubu nyè babi bò na: Yë wayëm fò na bëfarisea bawog nkòbò hi abe? 13 Ndò angayalan na: Ele esë ya tara ya yob andzëki bè, yayi tieban a si. 14 Dzogan bò. Bënë e kan mindindim yalëdë bod zen. Ngë ndindim olëdë e hi mbòg zen, bësë bëkuu a ebe! 15 Ndò Petrus angafèd, nyè na: Fëlan bia nkana te. 16 Nyè na: Dze, yë mingëne të wog? 17 Miawog ki na e dzom esë yanyian mod a anyu, yakë a abum, engakë woban a edug nga? 18 E dzi ki yakui a anyu, yasò a nnëm, endzò yabòli mod. 19 Bëbe mintsogan, ewoe bod, endaman mëlug, bibòn, wub, ebugu mëdzo, bikag, bisë biatie a nnëm. 20 E mam mala mmò mavë mod eboe. Adi bidi, mod të sob mò, nala wavëvëë mod eboe. 21 Akodo angakodo hala, ndò Yesus angakë a nkòṅ nnam Tir ai Sidon. 22 Mininga Kananea ya nnam te ahama, angayon, nyè na: Kudu ma ngòl a Nti, a man David. Ngò dzam ebëlë abe ai mbë nsisim andëgëlë nyè. 23 Ndò andzëki nyè vë eyalan. Bëyègè bësòò, bëngakogëlan ai nyè na: Soege nyè amu azu ayon bia a mvus. 24 Ndò angayalan na: Mëngalomban hë asu mintomba ya nda-Israel ya mingadzaṅ. 25 Mininga te asò fò laban ai asu a si, nyè na: A Nti, ka ma. 26 Nyè na: Bayean ki nòṅ bidi bi bòn, bëwoa mfa mvu enë. 27 Mininga nyè na: Owe, a Nti, dzam da, mvu yadi e mënyuṅ maku a tëbële esya nti waban. 28 Ndò Yesus angayalan nyè na: A mininga, ṅyëbë woe onë abui. Abò ai wa anë mbol wayi. Ngò dzie ebò hm fò mvoè etye etye te. 29 Yesus akodo hala, angakë a ntsag ma më Galilea, ndò angabed a nkol, atòbò a si. 30 Bod besòò ai mimbombog, mindindim, mintèt, ai abui afë, bëboe bò a mëkol moe a si, angasye bò. 31 Bod bëngakam a bëyënë anë mimvumvug miakòbò, mintèt mibò mvoè, mimbombog miwulugu, mindindim miyënë. Bëngalugu Zamba Israel. 32 Ndò Yesus angaloe bëyègè boe, nyè na: Mawog abui bod di ngòl abui amu bëtòbò ya ai ma mëlu mëlè. Eyòṅ dzi, bëntoa ya tègè ai e dzom badi. Ma mayi ki bò soe bëtoa zie. Bëza kë ku a si a zen ai sòm zie. 33 Ndò bëyègè bëngadzo ai nyè na: Eyë binë dzam yen abim abui bëmbaṅëla dili a nkod-nnam mu ve na bivë e bod bësë ba? 34 Yesus nyè ai bò na: Mibëlë bëmbaṅëla bam? Bò na: Zamgbal, ai ban kòs. 35 Ndò angabende na bod bëtòbò a si. 36 Ndò anganòṅ bëmbaṅëla zamgbal ai kòs, avëë ngaṅ, abëgë, avëë bëyègè boe, bëyègè boe bëngavë bod. 37 Ndò bësë bëngadi, bëdzie. Bitun bingaligi bingadzie minkut zamgbal. 38 E bod ki bëngadi bëngabë bakuda bëlè, tègè laṅ bininga ai bòngò. 39 Ndò angasoe bod, abëdë a efunga, akëlë a minkol mi Magadan.

16

1 Ndò bëfarisea ai bësadukea bëngazu na bazu nyè bobolo, bò na alëdë bò ndëm esòò a yob. 2 Ndò angayalan bò na: A abog ngoge evin ya, miakad dzo na, yob anë angumaa, amos waanyëb. 3 Kikidigi, mina na mvëṅ yayi nòṅ mbol yob lavin. Ndò hm, miayëm fòmbò yob, tègè yëm fòmbò ndëm zuli mëtiṅ. 4 E mvòṅ bod ebamba ai mvol nyi yasili ndëm! Ndëm fë dzò yangâvëban ki mina së na e nyi Yonas. Ndò angalig bò, akodo hala. 5 Ndò bëyègè bëngasò a kindig, bëvoan nòṅ bëmbaṅëla. 6 Yesus nyè ai bò na: Boan okala, misaala ozëzaṅ mbaṅëla bëfarisea ai bësadukea. 7 Bëngakë balaṅëdan bò bò ha, bò na: Biandzëki nòṅ bëmbaṅëla. 8 Yesus ayëmë të nala, nyè na: Dze mialaṅëdan a minnëm mian, a e bod minë tègè ai abui ṅyëbë ba, na miandzëki nòṅ bëmbaṅëla? 9 Miabë ki wog, ndò fë miatsog ki e bëmbaṅëla bëtan asu bod bakuda bëtan! Minganòṅ minkun miam? 10 Ngë ki bëmbaṅëla zamgbal asu bakuda bëtan, taṅ minkun fe minganòṅ? 11 Asu dze miawog ki na mëhë kad ki mina adzo bëmbaṅëla? Misaala ozëzaṅ mbaṅëla bëfarisea ai bësadukea. 12 Ndò hm bazu wog na angabë ki adzoo na bësaala ozëza mbaṅëla, dzam da, na bësaala ayëgëlë bëfarisea ai bësadukea. 13 Ndò Yesus angasò a nkòd nnam Sezarea ya Filipi, ndò asili bëyègè boe na: Bod badzo na Mòn Mod anë za? 14 Bò na: Bëvòg badzo na Yohannes Ndu-Bodo, bëvòg bò na Elias, bëfë ki bò na Yeremias ngë ki na profet mbòg ziṅ. 15 Nyè ai bò na: Mina bëben ki miadzo na mënë za? 16 Ndò Simun Petrus angayalan nyè na: Onë Kristus, mòn e Zamba avëë. 17 Yesus nyè ai nyè na: Onë mvòm, a Simun, man Yonas, amu së ki minson ai mëki mbiè bikulan wa adzo te, hë e Tara y’anë a yob. 18 Ndò makad wa na: Onë Petrus, ndò mayi loṅ nda dzama a akòg te a yob. Ngul mimbè ya tolendoṅ yangâtègè ki dzò. 19 Mayi wa vë bidibiga y’ayòṅ ya yob, ndò e dzi esë ongâtindi a si engâtindëban a yob, e dzi ki ongâtii a si, engâtiiban a yob. 20 Ndò fë azu bende bëyègè boe na të bakad tò mod ziṅ na ṅnyè anë Kristus. 21 Akaègi abog te, ndò Yesus angakèè na alëdë bëyègè boe mbol ayean kë a Yerusalem, abëlë abui mintye a mò bënyia-bod-mvia bë nnam, ai bëfada bënen, ai bësaṅa bëkalara, bëwoe nyè, abog te ayi kui a sòṅ a amos lala. 22 Ndò Petrus angakë ai nyè a fëfël, angakòṅan ai nyè, nyè na: Sòṅ, a Nti! Akyaè dzam te të toban ai wa! 23 Ndò angavëṅan, nyè ai Petrus na: Kodogo ma a zen, a Satan, wayè ma zen. Amu wawog ki mam më Zamba, e ma më bod mmò wawog. 24 Eyòṅ te Yesus azu dzo ai bëyègè boe na: Ngë mod ayi na azu abie ma, asiege nyè emen, anòṅ klos dzie, azu abie ma. 25 E mod ayi na akaman ai enyiṅ dzie, ayi dzò dzèè. E nyò ki adzèè enyiṅ dzie asu dama, ayi dzò bi. 26 Anë ai mfi dze na mod ahaman si esë, ngë adzèè enyiṅ dzie? Eban efe ki mod anë dzam vë asu enyiṅ dzie? 27 Mòn Mod ayi sò a duma esya ai bënglès boe, abog te ayi yaan ai mod osë anë mbol mod angasye. 28 Makad mina bëbëla na bod bëziṅ bëtëtëlan va, a bëngâyen ki awu, së na bëyen anë Mòn Mod azu a edzoe dzie.

17

1 A mvus mëlu mësaman, ndò Yesus anganòṅ Petrus ai Yakob ban manyaṅ woe Yohannes, ndò angabed ai bò a mod nkol a yob, hë bò bò. 2 Ndò angatsende bò a mis, asu die angafyè anë nlo-dzobo, biyie bie bingafyè anë mfyè nen. 3 Atëm na, bëngayen Moses ai Elias bëlègè ai bò. 4 Petrus abodo nkòbò, nyè ai Yesus na: A Nti, eboga enë bia mviè ha. Ngë wadiṅ, mayi bia loṅ bibëm bilè, wa dzia, Moses dzia, Elias dzia. 5 Angënë akobògò nala, ndò fò nkut mfyè ongayali bò a yob, kiṅ esòò a nkut ete na: Ndindiṅ mòn wama hili a mafuu nnëm. Mivogolo nyè. 6 Eyòṅ bëyègè bëngawog nala, bëbudubu ai mësu a si, bëngambara eyëgan. 7 Ndò Yesus angasubu, anamba bò, nyè ai bò na: Tëbëgan, mibë timan mbara. 8 Bëkui mis, bëntaa hë Yesus etam. 9 A bësusu a nkol a si ha, ndò Yesus abende bò na: Të miakad tò mod ziṅ e dzam di, akui anë mòn mod ayi tëbë a sòṅ mimbim. 10 Ndò bëyègè bëngasili nyè na: Asu dze bësaṅa bëkalara badzo na Elias ayean tari sò? 11 Nyè ai bò na: Elias ayean fò sòṅ na azu kpaèn mam mësë. 12 Ndò makad mina na: Elias angasò ya, hë da, ndò bandzëki nyè yëm, dzam da, bëbòbò nyè e dzom esë bëngabë tama. Nala ngò mòn mod ayi bi mintye a mò maba. 13 Ṅwogan a hi bëyègè bazu wog na, angabë akada bò adzo Yohannes Ndu-Bodo. 14 Ndo bëngakui a ntumba bod ongabë, ndò mod angasubu, alaban a si ai mëbòṅ, 15 nyè na: A Nti, yënë të mòn wama ngòl, amu afè kanda, mintye mibëlë nyè abui. Biyòṅ biziṅ bili, akuu a ndoan, ngë ki na a mëndim. 16 Mëngasò ai nyè abë bëyègè boe, hë da, bandzëki bi ngul ya asye nyè. 17 Ndò Yesus angadzo na: A mvòṅ bod minë të ai ṅyëbë, mitoa fë dzongo ba! Mayi tòbò ai mina akui abog afe? Mayi mina dzibi akui ve? Zaan ai ma nyè va! 18 Yesus ateran ai nyè, ndò nsisim angakodo nyè a nyòl, ndò mòngò angasyeban okòn woe etye etye te. 19 Eyòṅ bëyègè bëngaligi ai nyè, bësubu nyè babi, bò na: Asu dze biandzëki bi ngul ya atsidan nyè? 20 Nyè ai bò na: Asu ṅyëbë onë mina abòd. Bëbëla emen makad mina na, ngë mibëlë ṅyëbë okui anen anë fes ndoṅ, mikada nkol hi na: Kodogo ha, okë ali, ngë onkodo ana. Tègè ai e dzom ziṅ yakad mina. [ 21 ] 22 Atoban bëngatoban a Galilea, Yesus nyè ai bò na: Bayi kuan ai mòn mod a mò më bod, 23 abog te bëwoe nyè, akui a sòṅ a amos lala. Nnëm ontoa bò a mëlunga abui. 24 Ndò bënganyian a Kafarnao, bënòṅò bë toya bësòò abë Petrus, bò na: Dze yë yëgëlë waan ayaan ki toya nga? 25 Nyè na: Ayaan. Anyian anganyian a nda, Yesus atsigi nyè osu, nyè na: Wayen adzo di ya, a Petrus: Eyë bëdzoe ya si banòṅ toya abë za, yë a bòn baban, yë a bëdzin? 26 Mbol angadzo na, a bëdzin, ndò hm Yesus afèd na: Kë bòn bënë hm fili a! 27 Dzam da, asu yë na të biavë bò mintsogan mifë, këlë woa nlòb a maṅ, onòṅ e kòs osu yayi bi, oyaa dzò anyu, wayi kòb nsaṅ mòni ete. Onòṅ nsaṅ te, oyaan ai bò asu bia wa.

18

1 Abog te, ndò bëyègè bëngasubu babi ai Yesus, bò na: Za anë mod nënë a edzoe ya yob? 2 Ndò angaloe mòngò, atele nyè a zaṅ dzaba, 3 nyè na: Bëbëla, makad mina na: Ngë miandzëki dugan vëṅan anë bòngò, miayi ki nyian a edzoe ya yob. 4 E mod osë adzòdi emen anë e mòngò nyò, e nyòlò te anë mod nënë a edzoe ya yob. 5 Ndò fë, e nyò angâbëlan ai e kan mòngò nyi mbëṅ hë a dzoe dama, ma abëlan ai nyè. 6 Ngë mod ziṅ ahë yè mbòg ya abobod layëbë ma di zen, ai mbë mvulna, layean na bëtindi nyè mod akòg a kiṅ, abog te ayimbi nala a yòm. 7 Amala ai si asu mbë mvulna. Amu, tò të anë mbëṅ mvulna asëki ai asaala, hë da amala ai e mod avë mbë mvulna te. 8 Ngë wò ngë ki na akol doe biakë ai wa a nsëm, tsigi biè, owoa oyab. Anë ai wa mfi na onyian a enyiṅ ai etun wò, ngë ki na eyëm a mëkol, alodo na bëwoa wa a ndoan kòm ai mò mëbè, ai mëkol mëbè. 9 Ngë dis lakë ai wa a nsëm, tie dò, owoa oyab. Anë mbë na onyian a enyiṅ ai dis da, alodo na bëwoa wa a ebe ndoan ai mis mësë mëbè. 10 Boan okala, të byandi tò mbòg ya abobod di. 11 Amu makad mina na benglès baban bafòmbò mvòm-asu Tara ya yob a ntye kòm. 12 Miayen adzo di ya? Ngë mod abëlë mintomba ntèd, mbòg ya etere odzaṅa, nga ayi lig mëwom ebulu ai ebul mivòg a nkol na akë adzëṅ e hi onë ndzaṅan? 13 Ngë akë wò sòm, makad mina bëbëla na, ayi tag ai wò abui, alodo anë atag ai mëwom ebulu ai ebul mivòg a miandzëki dzaṅ. 14 Nala ngò hm fë ṅyian tara ya yob onë na të madzèè tò mbòg ya e ban abobod ba. 15 Ngë manyòṅ aku a nsëm, këlë kòṅan ai nyè hë mina bëbè etam. Ngë avogolo wa, onyii manyòṅ. 16 Ngë andzëki wa vogolo, loege mod mfë, ngë bëbè, amu e dzi esë bëbòòlò bëbè ngë bëlè badzo enë bëbëla. 17 Ngë aben mina vogolo, kada etogan babënyòṅ. Abò të yi vogolo etogan esë, atòbògò wa anë ndzin ngë nnòṅò ntòlò nnam. 18 Makad mina bëbëla na, e dzi esë miayi tindi a si, engâtindëban a yob, e dzi ki miayi tii a si engatiiban a yob. 19 Mabaala mina na ngë bod bëbè bëkui kiṅa si na badzaè nguma dzom ziṅ, Tara ya yob ayi bò dzò vë. 20 Amu e hom osë bod bëbè ngë bëlè bënë nkoan a dzoe dama, mënë a zaṅ dzaban. 21 Ndò Petrus angasubu, nyè ai nyè na: A Nti, mayean dzu madzaṅ biyòṅ biam, ngë abyandi ma? Yë akui biyòṅ zamgbal? 22 Yesus nyè ai nyè na: Madzo ki ai wa na, akui biyòṅ zamgbal, madzo na, biyòṅ mëwom zamgbal ai zamgbal. 23 Asu te, edzoe ya yob yafulan ai mod, nkukuma ya angabë ayii na abò zitòk ai bod bisye boe. 24 Akèè angakèè, ndò bëngasò ai nyè mbòg, abëlë bakuda minsaṅa wom. 25 Mbol tègè ai e dzom ya ayaan ekola, ndò esya nti angabende na bëkuan ai nyè, ai ngal ai bòn ai e byem bisë angabë abëlë asu ekola. 26 Ndò mod bisye angalaban a si, angayëgëlë nyè na: Dzibigi të, mayi wa yaan ekola esë. 27 Ndò esya nti angayen nyè ngòl, asoe nyè ai ekola esë. 28 Akui e mod bisye nyò angakui, ndò angatoban ai mod bisye mfë ya angabë abëlë nyè minsaṅ mi mòni ntèd, ndò angabi nyè a engòṅ, angamiad, nyè na: Dugan ma ekola dzama. 29 E mod nyò alaban fò ai mëbòṅ a si, angakogëlan ai nyè na: Dzibigi të, mayi wa yaan ekola esë. 30 Ndò angaben, akëlë nyè fudi a nda mimbog, akui anë ayi yaan ekola. 31 Eyòṅ e bod bisye bëhòg bëngayen nala, bëwogo e dzam di eyëgan abui olun, ndò bëngakë, bëkë tye esya nti e dzam angalod. 32 Esya nti aloe nyè, nyè ai nyè na: A mbë mod, mëdzu wa ekola dzoe esë, mbol okogëlan ai ma. 33 Nga ohë bë dzam dzu manyòṅ anë ma mëdzu wa? 34 Esya nti awogo olun, avë nyè a nda-endëgëlë akui anë amana yaan ekola. 35 Nala ngò Tara ya yob ayi bëlan ai mina, ngë miandzëki dzu babënyòṅa sòò mina a abum a si.

19

1 Eyòṅ Yesus angamana nkòbò vi, ndò bëngakodo a Galilea, bëkë a nkòṅ nnam Yudea a Yordan ayat. 2 Abui minkunda angatoṅ nyè; angasye bò hala. 3 Ndò bëfarisea bëziṅ bëngasò hala na bazu nyè bobolo, bò na: Yë mod abëlë ngul ya asoe mininga woe asu kan etòm esë? 4 Nyè ai bò na: Nga mingalaṅ na nkomo angakom bò fam ai mininga a mëtari? 5 Nyè na: Asu te fam yayi lig esya ban nyia, akë lad ai mininga woe, bò bëbè bëntoa nyòl dzidzia. 6 Antoa hm na, basëki fë bod bëbè, bënë nyòl dzidzia. E dzi ya Zamba angalad, mod tègè dzò kandi! 7 Bò ai nyè na: A dze hm Moses angabende na: bëvaa nyè kalara eyòṅ basoe nyè? 8 Nyè ai bò na: Moses angabende mina na misoe bëyal ban asu alèd nnëm dan; langabë ki nala a mëtari. 9 Ndò hm fë makad mina na, e mod asoe ngal, ngë asëki asu yë na abò ebòn a nsëṅ, alugu mininga mfë, mod te andaman alug. 10 Bëyègè boe bò ai nyè na: Ngë nala ngò adzo fam ai mininga anë, asëki ai mfi na mod alug. 11 Nyè ai bò na: Së ki bod bësë mbò bawog nkòbò vi, hë e ba bënë ntòban. 12 Amu bod bëziṅ babyali eyël a abum nyia, bëvòg bëtoa na bod bëfë mbò bëngabò bò dò, bëfë bëtoa a badzibi nyòl dzaban asu edzoe ya yob. Biwog biwog, bingum bingum. 13 Ndò bëngazu ai nyè bòngò na abede bò mò, akogëlan fë. Bëyègè boe bëngakòṅan ai bò. 14 Yesus nyè na: Dzogan bòngò, të miakaman na bëzu abë ma, amu edzoe ya yob yawoge ai e bod bënë anë bò. 15 Ndò angabede bò mò, akodo hom te. 16 Ndò mod ziṅ azu abë nyè, nyè na: A ṅyëgëlë, za mbëṅë mënë bò asu yë na mëbëlë enyiṅ kòm? 17 Nyè ai nyè na: Asu dze wasili ma e mam mënë mbëṅ? Mod mbòg mbòg ṅnyè anë mbëṅ. Ngë wayi nyian a enyiṅ, baala mëmvende. 18 Nyè ai nyè na: Mëmvende mëfe? Yesus nyè na: Mëmvende ma: Të wawoe, të wabò bisog, të wadzib, të watsig mbë mvaa, 19 olugu esoa ban nyoa; ai e nyi fë: Odiṅi manyòṅ anë wamen. 20 E ndoman mod nyi nyè ai Yesus na: Mabaala mëmvende mësë mala. Dze efë? 21 Yesus nyè ai nyè na: Ngë wayi hm fò bò ateen, këlë kuan ai akuma doe, ovë mimbumbua, eyòṅ te wayi bi etòg akuma a yob, abog te ozu watoṅ ma. 22 Awog ndoman mod engawog nkòbò vi, ndò angakë ai olun a nnëm, amu angabë nkukuma mod. 23 Ndò Yesus adzo ai bëyègè boe na: Makad mina bëbëla na, minkukuma mi bod miayi ki nyian ebugbu a edzoe ya yob. 24 Ndò makad mina na, anë ebugbu abui na kamele anyian a alòṅ ondondò, alodo na nkukuma onyian a edzoe ya yob. 25 Bëyègè bëngayi wog nala, bëngakam abui bò na: Za hm anë dzam kodëban? 26 Yesus abëbë bò a mvòm asu, nyè ai bò na: Adzo te lakad bod. Hë da Zamba anë ngul-bò-mësë. 27 Ndò hm Petrus angafèd, nyè na: Bëbëgë na, bingalig mësë na biatoṅ wa, mfa waan hm ya? 28 Yesus nyè ai nyè na: Makad mina bëbëla na, e mina ya miabie ma, a enyiṅ yazu, eyòṅ mòn mod ayi tòbò a etoa duma dzie, mina miayi tòbò a bitoa awom ai bibè na miatsig mënda më bod më Israel awom ai mëbè ntol. 29 Ndò fë, e mod osë alig nda, ngë manyaṅ, ngë kal, ngë esya, ngë bòn, ngë mëfub etòm dzama, ayi bëlë mam mëte biyòṅ ntèd, abëlë fë enyiṅ kòm. 30 Abui bëtële osu, bayi vëṅan bod bë mvua, bod bë mvua ki bëvëṅan bod bë osu.

20

1 Amu edzoe ya yob yafulan ai mod dzal ya angakui ai ndib kidi na ayoe bod bëkë nyè sye a afub wayn. 2 Ndò angayili ai bëbò bisye taṅ mòni asu amos, alomo bò a afub wayn die. 3 Ndò angakui, dzam bò a awola lala, ayënë bod bëfë bëtëlë a nsëṅ angara, tègè ai e dzom babò. 4 Nyè ai bò na: Mina fë kaṅan a afub wayn dama, mayi yaan ai mina mbol wayean. 5 Bò fë bëkëë. Ndò angadugan kui, dzam bò a awola samëna, ai awola ebulu, abò fë hë dzam dëda. 6 Abog awola awomo ai da, ndò angakui, ayënë bod bëfë bëtëlë, nyè ai bò na: Asu dze mitëlë të bò tò dzom ha nguma amos? 7 Bò ai nyè na: Amu tò mod andzëki bia yoe. Nyè ai bò na: Kaṅan a afub wayn. 8 A ngoge ekëlë vin, ndò nti afub akad nkala byem woe na: «Loege bod bisye, ovë bò maan, akaègè ai e ba bë mvua, akëlë kui e ba bë osu». 9 Bod ya awola awomo ai da bësòò, bënòṅò anë mod nsaṅ woe. 10 A bod bë osu bëzaa va, bëdzoo na bayi bi alodo nala. Ndë ave, ba bëbii fë hë nsaṅ mbòg. 11 Abog bënòṅò nsaṅ vi, bëwomëṅan ai mod dzal, 12 bò na: E bod bë mvua ba bësye hë awola da, ndò otele bia ai bò etye dzia, e bia ya bihë dzugi ai esye, binyamiṅi a vian. 13 Ndò angayalan mbòg ya abë bò, nyè ai nyè na: A moe, mandzëki wa di maan. Biandzë yili nsaṅ mbòg a? 14 Nòṅò engoe, okë. Mamen mëyi na mavë enyò mvua anë wa. 15 Nga mënë fë na mëbòò ai akuma dama mbol madiṅ? Dze yë wawog abe mbol mënë dzam mbëṅ? 16 Nala ngò hm bod bë osu bayi vëṅan e ba bë mvua, bod bë mvua bëvëṅan e ba bë osu. 17 Yesus angabed a Yerusalem ha, ndò angaloe bawom ai bëbè a mgbag, angakad bò a zen ha na: 18 Bëbëgan, bia ba biabed a Yerusalem; Mòn mod ayi vëëban a mò bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara, bayi tsig na ayean ai awu, 19 abog te bayi nyè vë a mò bëdzin asu yë na bëkpëlë nyè, bëyit nyè, bëbom fë nyè a klos, hë da, ayi kui a sòṅ a mos lala. 20 Abog te, ndò hm nyia bòn bë Zebede angasò ai bòn boe abë Yesus, angadzaè nyè dzom ziṅ. 21 Yesus nyë ai nyè na: Wayaan ai dze? Nyè na: Bendëge të na, e bòn bama ba bëtòbò, mbòg a mbo-nnomo e nyò mbòg a mbo-ngal woe a etoa nkukuma dzoe. 22 Yesus nyè na: Miayëm ki e dzam miadzaè dili. Yë minë dzam nyu e kòb mayi nyu? Bò na, owe. 23 Nyè ai bò na: Miayi hm fò nyu kòb dzama; dzam da, mfa yë na miatòbò ma a mbo-nnomo ai mbo-ngala, së ki ma makab bitoa bite; Tara angamana ya tòb bod. 24 B’awom bëvòg bëngayi wog, bëliṅan ai e babënyaṅ bëbè ba. 25 Ndò Yesus angaloe bò nyè na: Miayëm na bëdzoe ya mëyòṅ badzoe mëyòṅ, eyë fë mimfaṅ mi bod miadzoe nala. 26 Të layenan nala abë mina, dzam da, ngë mod ayi na abò mfaṅ mod, avëṅan mina olò. 27 E nyò ayi na abò e mod osu a zaṅ dzan, asye mina. 28 Nala hm fë ngò mòn mod andzëki sòṅ na bësye nyè, angasò na asye, alig fë enyiṅ dzie eban asu abui bod. 29 A bëkodogo a Yeriko, abui bod angabie nyè. 30 Mindindim mibè mitoa a mgbag ndzòṅ; bëngayi wog na Yesus alod, bëngayon, bò na: Yënë bia ngòl, a man David. 31 Nkunda bod ongasog ai bò va na bëtòbò bivol, hë bò bëbama na: A Nti, a mòn David, yënë të bia ngòl. 32 Ndò Yesus angatëbë, aloe bò, nyè na: Miayi na mëbò ai mina ya? 33 Bò na: Biayi na oyaa bia mis. 34 Ndò Yesus angayen bò ngòl, anamba bò mis, etye etye te, bëngadugan yen, mbò bakë babie nyè ba.

21

1 Eyòṅ angakui babi a Yerusalem, ndò angakë a Betfage, a nkol bile bi mbòn, ndò Yesus angalom beyègè bëbè, 2 nyè ai bò na: Kaṅan e dzal anë mina osu dili, miayi yen ngal ozele atii a nkòl ai mòn osë. Tiigan, mizu ai ma nyè. 3 Ngë bësili mina dzom, kadan na: Nti waban ayaṅan ai bò. Ndò angalom bò. 4 Nala ongabòban asu yë na nkòbò profet okpaèn na: 5 Kadan ngòn Sion na: Yënë, nkukuma woe azu wa a zen, anë edzòdi nyòl, abëdë ozele ai mòn a mvus, tsid mimbëgë. 6 Ndò bëyègè bëngakë, bëbòò anë Yesus angabende bò, 7 bësòò ai ozele ai mòn, bëmana bò tè biyie a mvus, ndò Yesus angabed, atòbò bò a yob. 8 Abui bod angatè biwòman biaban a zen, bëvòg bëbugu mëbui bile, bëdzoge a zen. 9 Abui bod di akëlë nyè osu, ai e ba ki bëzaa batoṅ nyè a mvus bëngayedan na: Osanna ai man David, Maa abò ai e nyò azu a dzoe Nti, Osanna a yob etere. 10 Ndò anganyian a Yerusalem, tisòn esë engamlan, bò na: Za nyò? 11 Nkunda bod bò na: kë Yesus a, e profet asò a Galilea! 12 Ndò Yesus anganyian a tempel, angatsidan bëkuan ai bekus bë byem ya tempel, afëṅan bëtëbëlë bë e bod bëtsendege mòni a si, ai bitoa bëkuan ai abëṅ, nyè ai bò na: 13 Anë ntilan na: Bayi loe nda dzama na nda-ngogëlan, ndò mivëṅan ya dzò eboga miwuwub. 14 Ndò mindindim ai biyeyëm bëngasubu nyè babi a tempel. Amana bò bò mvoè. 15 Ayënë bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara bëngayen e mësimba angabë abòò, ai mbol bòngò bëngabë yedëgan a tempel na: Osanna ai man David, bëmana hm laṅ, 16 bò ai nyè na: Yë wawog fò e dzam badzo di? Yesus nyè ai bò na: Owe, mawog. Dze yë miabë ya ki la na: Ongakomëzan wamen olugu a anyu ban bòngò ai bibobòg? 17 Ndò angalig bò hala, akodo a tisòn, akëlë a Betania, abombo we. 18 Ai ndib kidi, a adugan a tisòn ha, angawog zie. 19 Ndo angayen ele bibuma a mgbag ndzòṅ, asubu na afad, tègè ai ebuma, hë kie. Nyè ai ele na: ebuma engabad ki wum abë wa tò eyòṅ. Ele emana fò kot etye etye te. 20 Bëyègè bëyënë adzo di, bò na: Dze ele dzi yamana kot etye etye na? 21 Yesus nyè ai bò na: Makad mina bëbëla na, ngë mibëlë ṅyëbë, tègè soo, miayi bò mam alodo anë e di ele dzi, mitoa dzam dzo ai nkol hi na: Kodogo, owoaban a maṅ, hë abòban nala. 22 Ndò fë e dzi esë miayi dzaè a ngogëlan, ai afidi, miayi dzò bëlë. 23 Ndò anganyian a tempel, bëfada bënen ai bënyia-bod-mvia ya nnam bësubu mfa angabë ayëgëlë, bò na: Wabò e mam ma ai ngul fe? Za ki angavë wa ngul te? 24 Ndò Yesus angayalan bò na: Ma fë mazu mina sili nsili mbòg. Ngë miyalan ma, ma mëkad mina mfa e ngul mabò e mam ma yasò ma. 25 Ṅduan Yohannes ongabë osò ve? Yë a yob, yë a si? Bëngabindi ha, bò na: ngë biadzo na a yob, ayi dzo ai bia na: Asu dze miandzëki nyè yëbë? 26 Ngë bidzo a hm ki na: A bod, biayean mbara nkunda bod vi, amu bësë bayëbë na Yohannes anë profet. 27 Ndò hm bayalan ai Yesus na: Biayëm ki. Nyè ai bò na: Ma, makad ki mina e hom ngul te yasò ma. 28 Miayen adzo di ya? Mod ziṅan gabë abëlë bòn bëbè. Ndò angakë abë e nyò osu, nyè na: A mòn, këlë ma sye a afub wayn ana. 29 Mòn nyè na: mayi ki. A mvus te, ndò angabindi, akëlë esye. 30 Esya akui abë e nyò mbòg, akòbò fë hë dzam dëda. Mòn nyè na: A nti, ma nyò makë, dzam da, tègè kë. 31 Za ya abë bò bëbè angabò yian esya? Bò na, e nyò osu. Yesus nyè ai bò na: Makad mina bëbëla na, bënòṅò bë toya ai bininga bë ebamba bayi mina tëbë osu a edzoe Zamba. 32 Amu Yohannes angasò abë mina, awulugu a zen sosoo, ndò miandzëki nyè yëbë, dzam da, bënòṅò bë toya ai bininga bë ebamba bëngayëbë nyè. Mfa waan, miyënë të nala, hë da, tègè singi, na miyëbë nyè. 33 Vogëlan mvulna fë: Mod dzal ziṅan gabè afub wayn, aloo ongola, afaga ebe ya batos wayn, amana fë loṅ nkum. Ndò angavë bod bisye afub, akëlë a dulu. 34 Eyòṅ abog mëkoe angakui, ndò angalom bod na bëkë nyè nòṅ mëkoe moe. 35 Bod bisye bëbii e bod ba, e nyò bëmana yit, e nyò mbòg bëwoe, e nyò ki, bëmana lum ngòg. 36 Ndò angadugan lom bod bëfë abui alodo e ba bë osu. Bëbò fë ai bò dzam dëda. 37 A mvus te, ndò hm azu bò lom mòn woe, adzoo na: Bayi kam mòn wama. 38 Ayen bod bisye bëngayen mòn, bò na: Mòn elig nyòlò, ṅwoan nyè, binòṅ elig dzie. 39 Ndò bënganòṅ nyè, bëwoa nyè a afub ayat, bëwoe nyè. 40 Eyòṅ nti afub ayi sò, ayi bò ai e bod bisye ba ya? 41 Bò ai nyè na: Ayi mana bëbe bë bod bëte ai si, avëë bod bëfë afub die, a bayi nyè vë mëkoe a abog layean. 42 Yesus nyè ai bò na: Nga mingalaṅ a ntilan na: E ngòg ya bod mëloṅ bëngawoa a fiè, endzò evëṅan ya nnom ngòg. Nti nyè abò esye te, ndò anë eyëṅ dzam a mis më bod? 43 Asu te makad mina na: Bayi mina vaa edzoe Zamba a mò, bëvëë dzò ayòṅ layi wum bibuma bie. 44 E mod aku a akòg di a yob, ayi mana nyaṅëlan; ngë akòg aku ki nyè a yob, layi nyè mana fid. 45 Bëfada bënen ai bëfarisea, awog bëngawog minkana mie, bëyëmë na akòbògò ai bò. 46 Bëngadzëṅ na babi nyè, hë da, bëmbarëga minkunda mi bod, amu bëdzoo na anë profet.

22

1 Yesus adugan bò ku minkana, nyè na: 2 Edzoe ya yob yafulan ai nkukuma mod ya ongakag abog alug mòn. 3 Ndò angalom bëlò boe na bëkë baloe e bod ya angabanda a alug, bò të yi na bazu. 4 Adugan lom bëlò bëfë, nyè na: Kadan e bod mëbanda na mëmana ya komëzan bidi, mëmana ya tsig nyag dzama ai tsid mëvòṅ, dzom esë entoa ya babi. Zaan a abog alug. 5 Bò të, hë eles, bëngakë, e nyò a afub die, e nyò mbòg ki a angara. 6 E ba bëvòg bëbii bëlò boe, bëngatibili, bëwoe fë bò. 7 Nkukuma amana laṅ, alomo nkunda bëzimbi na bëwoe e bëwoe bë bod ba, bëmana fë digi dzal daban. 8 Ndò azu dzo ai bëlò boe na: Alug amana ya komëzan, e bod mëngabanda, bahë yean ki ai dò. 9 Kaṅan hm a maan mindzòṅ, mibanda e bod bësë miayi yen na bëzu a abog alug. 10 Bëlò bëkëë, bëngakoan e bod bësë bëyënë, ai mimbëṅ, ai bëbe. Bod bëmana yëm bitoa a abog alug. 11 Nkukuma asò hm na azu ayen e bod bëngabë a abog, antaa mod ziṅ tègè ai eyie alug, 12 nyè ai nyè na: A moe, eyë ohë nyian ha ya tègè ai eyie alug a nyòl? E mod nyò hë evol. 13 Ndò nkukuma angakad bod bisye na: Faṅan nyè ngadag a mëkol ai a mò, miwoa nyè a dibi a nsëṅ. Awe, ngò bayi wog miṅyon ai Nladan mëkëg. 14 Amu bënë nloan abui, bëtoa ntòban abod. 15 Bëfarisea bëkë hm bui esòg ha na babi nyè a nkòbò. 16 Ndò bëngalom nyè bëyègè baban ai bod ya ngam Herodès bò na: A ṅyëgëlë, biayëm na onë bëbëla mod ai na wayëgëlë zen Zamba a bëbela ai na wawu ki dis asu nkoṅ mod. 17 Kada hm bia mbol wayen adzo di: Yë biayean yaan Kaiser toya, yë biayean ki yaan? 18 Mbol Yesus ayëmë olam waban, nyè na: Dze miabobolo ma, a e bod bë dzongo ba? 19 Lëdëgan ma nsaṅ mòni toya na. Ndò bazu nyè vë nsaṅ mòni. 20 Nyè ai bò na: Asu za di, nsanan za ki vi? 21 Bò na: E bi bi Kaiser. Ndò hm akad bò na: Vaan Kaiser e dzi yawoge ai nyè, mivaa hm fë Zamba e dzi yawoge ai Zamba! 22 Bëngayi wog nala, bëngakam, ndò bëngalig nyè, mbò badugan ba. 23 Amos te oben, ndò bësadukea bëngasubu nyè babi. (Mbò badzo na akui-lë sòṅ a sëki). Ndò basili nyè na: 24 A ṅyëgëlë, Moses angadzo na: Ngë mod ziṅ awu të lig bòn, manyaṅ ayean lug ngal nyò asu yë na alig manyaṅ mvòṅ bod. 25 Ndò hm fò angabò na, bod bëngabë babënyaṅ zamgbal. E nyò osu alugu, awuu; mbol andzëki lig mvòṅ, ndò manyaṅ anganòṅ nkus hi. 26 Hë dzam dëda, e nyò bèè ai e nyò lala, akëlë kui a bò bësë zamgbal. 27 A mvus bò bësë, e mininga nyò ny’awuu. 28 A akui-lë sò, e mininga nyò ayi woge ai za? Amu bò bësë bëngalug nyè! 29 Ndò Yesus ayalan bò na: Miavus amu miayëgan mfufub ntilan, miayëgan fë ngul Zamba. 30 Amu, a abog akui-lë son, bod bayi ki lug, ngë ki akë a mëlug, bësë bayi tòbò anë benglès ya yob. 31 Mfa akui-lë sòṅ bëwu, miandzë laṅ mbol Zamba angakad mina na: 32 Ma, mënë Zamba Abraham ai Zamba Isaak, ai Zamba Yakob? Asëki Zamba bëwu, anë Zamba e ba bëvëë. 33 Awog minkunda mingawog nala, bëngakam ayëgëlë die abui. 34 Bëfarisea bëngayi wog na angatoe bësadukea eboṅ, ndò bëngatogan ekoan asu te, 35 ndò mbòg ya abë bò asili nyè, na akòli nyè olam, na: 36 a ṅyëgële, mvende fe enë e nyi osu a kalara mvende? 37 Nyè ai nyè na: Odiṅi Nti Zamba woe, ai nnëm woe osë, ai nsisim woe osë, ai fëg dzoe esë. 38 E mvende osu yalod mësë nyili. 39 E nyi bèè yafulan ai dzò: Odiṅi manyòṅ anë wamen. 40 Kalara mëmvende ai bëprofet biatie a mëmvende mëbè mala. 41 Bëfarisea bëdugan koan, ndò Yesus asili bò na: 42 Miayen adzo Kristus ya? Anë mòn za? Bò ai nyè na: Mòn David. 43 Nyè ai bò na: Asu dze hm David, ai ngul nsisim, aloe nyè na Nti woe, eyòṅ adzo na: 44 Nti adzo ai Nti wama na: tòbògò ma a mbo-nnomo, akëlë kui anë mayi bò minziziṅ mie etele-mëkol dzoe? 45 Ndò hm, ngë David aloe nyè na Nti woe, eyë anë nyè dzam bò mòn ya? 46 Tègè ai e mod angabë nyè dzam yalan ebug. Atarigi abog te, mod andzëki bad zombo nyè sili dzom.

23

1 Abog te, ndò Yesus angadzo ai minkunda mi bod ai bëyègè boe na: 2 Bësaṅa bëkalara ai befarisea bëhaman ya etoa Moses. 3 Boan e di asë bënkad mina, mibaala fë dò, dzam da, të miabie mëfulu maban, amu bënë hë nkòbò, tègè ai mimboan. 4 Bafa adid mimbëgë, bëbedëge miè bod a bitul, hë da, bò bëben bayi ki miè namba tò ai onyu. 5 Mimboan miaban misë minë asu yë na bod bëyen bò. Banene e bifus bi mvende bëbëgë a mësu, bëbòò fë biyie biaban mënen, 6 badiṅ bitoa bi osu a mëbog, ai bitoa bi osu a mënda-bikoan; 7 Badiṅ na bod bësug bò a minsëṅ mi angara, ai na bod bëloe bò na «Rabbi». 8 Mfa waan, të baloe mina na Rabbi, amu ṅyëgëlë waan anë hë mbòg, mina bësë mitoa babënyaṅ. 9 Të mialoe tò mod na Tara a si mu, amu mibëlë hë esya mbòg, e nyò ya yob. 10 Mod abë mina loe na «asu zoa» amu asu zoa anë mina hë mbòg, Kristus. 11 E mod anë mina ntëbë osu, abò mina etuga; 12 E mod ayi bede emen, ayi dzòdiban, e nyò ki adzòdi emen, ayi bedëban. 13 Amala ai mina, a e bod bë dzongo ba, mina miatsig bod zen ya edzoe ya yob. Mina bëben të nyian, tò e ba banyian, mitsigi bò zen. 15 Amala ai mina, mina bësaṅa bëkalara ai befarisea, bod bë dzongo, amu miawulu tò a maṅ, tò a nkot si na miavëṅan tò të hë efadag mod dzia, ṅnyie hm fë anë avëṅan ya, mingabò na ayenan ai ebe ndoan alodo mina bëben. 16 Amala ai mina, a minë bëlëdë bë zen, mitoa ndim, a miadzo na: e mod osë akani sòṅ a dzoe tempel, nala osëki nguma etòm; he da, ngë mod akani sòṅ e mvòt ya tempel, eyë atii etere. 17 A mëkut ai mindindim, dze yadaṅ ai mfi abui, yë mvòt, yë e tempel afubu mvòt? 18 Miadzo fë na: Ngë mod akani sòṅ a dzoe alatar, atii ki; hë da, e nyò akani sòṅ a dzoe efaè ebëdë etere a yob, eyë atii ete. 19 A mindindim, dze yadaṅ ai mfi, yë efaè, yë alatar ya afubu efaè? 20 E mod akani sòṅ a dzoe alatar, akani sòṅ ete ai a dzoe e dzom esë ebëdë ete. 21 E nyò ki akani sòṅ a dzoe tempel, akani dzò a dzoe tempel, ai a dzoe e mod atoa ete, 22 e nyò ki akani sòṅ a dzoe yobo, akani dzò a dzoe etoa ati Zamba ai a dzoe e nyò atoa ete. 23 Amala ai mina, mina bësaṅa bëkalara ai bëfarisea, bod bë dzongo, mina ya miatuni efas awomo bikidiga bisë y’afub, dzam da, mibyandigi mimfa mi mam ya mvende, sosoo, ai nnëm ngòl, ai ṅyëbë. Wayean fò bò e di, hë tègè tëgelan e di avòg. 24 A mindindim bëlëdë bë zen! Mina ya miabindi man otsitsit, mimini kamele nguma! 25 Amala ai mina, mina bësaṅa bëkalara ai bëfarisea, bod bë dzongo, amu miamana fubu kòb ai esoa hë a nsëṅ, hë da, bitoa ntud ai wub waan ai bëbe bë mam ban. 26 A ndindim man farisea, tarigi sob kòb a nnëm ete, asu yë na ezu bò mfuban a nyòl. 27 Amala ai mina, mina bësaṅa bëkalara ai bëfarisea, bod bë dzongo, miafulan ai e mësòṅ ya bëmana fen; mfa ya nsëṅ a ten ten, zaa hm kë kui a nnëm ete, a tud ai bives mimbim ai ebòl esë engakë. 28 Nala ngò bod bayen mina a nsëṅ hë bësosoo, bësosoo, dzam da, mitoa ndzalan ai dzongo ai nsëm a nnëm etere! 29 Amala ai mina, a bësaṅa bekalara ai bëfarisea, bod bë dzongo, amu miakom bëprofet mësòṅ, mifënë mësòṅ bësosoo bë bod. 30 Midzoo fë na: Ngë bitòbò eyòṅ bëtara bëngabë, ngë biandzëki nòṅ ngab a awu bëprofet. 31 Nala ngò miakpaè mina bëben a nkat, amu minë bòn bëwoe bëprofet. 32 Kë mialod besoa a! 33 A e mvog nyòò ba, ayòṅ mëkpë di, eyë mingatub nkat ndoan wayanga mina ya? 34 Asu te, yënë sik, malom mina bëprofet ai mimfëfëg. Miwoe bëvòg, e ba bëvòg mibomo a klos, miyidi ai nkas a mënda-bikoan man, mikëlë miatoṅ bò a mal mal. 35 Kë ndò hm bësosoo mëki mëngasoeban a si atarigi a mëki më Abel, sosoo mod, akui e ma më Zakarias, mòn Barakia, a mingawoe a zaṅ tempel ai alatar mayi mina soeban a nyò. 36 Makad mina bëbëla na, mam mëte mësë mayi yenëban e mvòṅ bod nyi. 37 A Yerusalem, a Yerusalem, wa ya wawoe bëprofet, e bod balom wa, olumu bò ngòg, abim anë mëngayi du biyòṅ biyòṅ na makoan bòn boe anë nyia kub akoan bòn a mëfab a si, ndò miandzëki yëbë! 38 Yënë sik, nda dzan yayi ligi ekudi. 39 Amu makad mina na, miayi ki ma dugan yen, akui anë mayi dzo na: Maa ai e nyò azu a dzoe Nti.

24

1 Ndò Yesus angakui a tempel, angakë; bëyègè boe bëngalëdë nyè mëloṅ më tempel. 2 Ndò angayalan bò na: Të miafyaṅan kombo mëloṅ mala! Makad mina bëbëla na, to akòg da layi ki ligi abëdë e di avòg a yob, së na mëmana sulan a si. 3 Atòbò bëngatòbò a nkol bile bi mbòn, ndò bëyègè bëngasubu nyè babi, bò bò, bò na: Kada bia, e mam ma mayi yenëban eyòṅ efe? Ndò ki ndëm asò-lë doe ai amana si enë ya? 4 Yesus nyè ai bò na: Boan okala na të badug mina. 5 Abui dzam layi sò a dzoe dama, bò na: Ma mënë Kristus; bayi dug abui bod. 6 Miayi wog mëfoe bitaṅ ai mëndum. Mikalëga, të miaku wòṅ. Amu nala wayean bòban, dzam da, së ki amana dili. 7 Ayòṅ layi luman ai e di avòg, edzoe eluman ai e dzi evòg, zie yayi bi bod, si etigëdan a mëboda meziṅ. 8 E mam mësë mala mënë hë mintye mi nkogolo. 9 Eyòṅ te bayi kuan ai mina a mintye, bëwoe mina, mëyòṅ mësë mayi mina fëm asu dzoe dama. 10 Abui bayi dzaṅ ekoa, bëkuan bò bò, bëfëman bò bò. 11 Abog te abui bëprofet mëdugan bayi kodo a si, bëngadug abui bod. 12 Asu abui minsëm di, ediṅ yayi mana abui bod a minnëm. 13 E nyò ayi dzibi akui a mëmana, ayi kodeban. 14 Abog te mbëmbë foe edzoe nyò ayi yëdan a si esë. Mëyòṅ mayi yen mbòòlan te. Abog te hm amana si layi bò. 15 Eyòṅ miayi yen e bidim bialod bidim biyenëṅan a tempel, anë profet Daniel angatil, e nyò alaṅ, awogo! 16 Eyòṅ te, e bod ya Yudea bëtubu a minkol. 17 E mod abëdë a ndil a yob abë bad sus akë nòṅ byem ya nda dzie, 18 e nyò ki anë a afub abë dugan ai mvus n’akë nòṅ ewòman. 19 Amala ai e bininga bënë mëbum, ai mindzidzie ya mëmos mëte. 20 Kogëlan na, të mintubug mian miatoban ai abog ahëb ngë ki amos sabbat. 21 Amu amala layi kui e kan yabëki kui akègè a mëtari më si azaa kui etoa dzi, a langa bad ki yënan nala. 22 Ngë mëmos mëte mëbò të tsigëban etun, tò mod mbòg ayi ki kodeban. Asu e ba ya bëngatòban, ngò mëmos mëte mayi tsigëban nala. 23 Eyòṅ te, ngë mod adzo ai mina na: Kristus nyò anë ha, ngë ali, të miayëbë. 24 Abui bë Kristus mëdugan ai beprofet mëdugan bayi sò, bëbòò biyëṅ bi mam asu yë na, ngë atoa ebugbu, bëngadug tò e ba bëngatòban. 25 Ndò hm dili matari mina beme. 26 Ngë bëkad mina na: Anë a nkod-nnam, të miakë, bò ki na, anë a fud nnam ali, mibë yëbë. 27 Amu e kan felfes yatye a nnam kidi ekui a nnam ngoge, nala ngò asò-lë mòn mod layi bò. 28 Kë ndoe yakoan e hom mbim onë a? 29 Etye etye, a mvus mindzug ya mëmos mëte, nlo-dzobo ayi ku dibi, ngòn tègè bad fyè, atitie angasulan a yob, ngul esë ya yob engatigëdan. 30 Abog te hm ndëm mòn mod yayi yenëban a yob, abog te mëyòṅ mësë ya si mayi tòbò a mëlunga, bëngayen mòn mod azaa a minkut ya yob ai ngul, ai duma asë. 31 Abog te ayi lom benglès boe ai mod tòṅ, abog te bayi koan e bod angatòb a mëbug më si mënyii, akègè a abug yob di, akui e di avòg. 32 Nòṅan ayègè ai ele tòli. Eyòṅ kie yasòman dzò mingayëm na esëb entoa ya babi. 33 Dzam dëda ai mina. Eyòṅ miayi yen e mam mësë ma, miyëmë na, antëlë ya a mbè. 34 Makad mina bëbëla na, e ngongo bod nyi yayi ki lod, së na mam mëte mësë mëyënan. 35 Yob ai si biayi lod, bibug biama biangalod ki. 36 Mfa amos te ai awola te, tò mod ziṅ ayëyëm; tò benglès ya yob, tò mòn, hë Tara etam. 37 Dzam dëda anë a mëmos më Noe, nala ngò asò-le mòn mod layi bò. 38 Amu, e kan bod bëngabë të mëmos mëte osusua mvëṅ endëgëlë, bëdzaa, bënyaa, fam elugu, bininga bëkëlë a mëlug, akui amos ya Noe anganyian a arka, 39 bò ha të buni tò dzam, ndò mvëṅ endëgëlë engamana bò bëse ai si, nala ngò asò-lë mòn mod layi bò. 40 Layi bò na, bod bëtoa bëbè a afub, mbòg anòṅëban, e nyò mbòg aligi. 41 Bininga bëbè bëkoa fon, bënòṅò mbòg, e nyò mbòg aligi. 42 Tòbëgan a ngomëzan, amu miayëyëm amos ya Nti waan ayi sò. 43 Miayëm ki dò, amu ngë mod-dzal ayëmë awola ya wuwub wayi sò ai alu, ngë ayanga ana, te dzoge na bëbug nyè nda. 44 Asu te, mina fë tòbëgan a ngomëzan, amu mòn mod ayi sò awola ya miabuni ki. 45 Za anë mfëfëg ai mbëmbë mod bisye ya esya nti atele na abaala nyè akuma, avaa bod ya nda bidi a abog layean? 46 Mvòm ai mod bisye te ya esya nti ayi sò kòb atoa a asu esye die. 47 Makad mina bëbëla na ayi nyè tele nkala byem bie bisë. 48 Ngë mbë mod bisye ahë kë dzo a nnëm woe na: Esya nti wama angënë oyab, 49 akaè na ayit e bod bisye bëvòg, adzaa, anyaa fë ai bësòg mëyòg, 50 esya nti mod te ayi sò amos ya abuni ki ai awola ya ayëm ki, 51 abog te hm ayi nyè vë ngul endëgëlë, alom nyè mfa bod bë mvol bënë. Awe, hë miṅyon, hë Nladan mëkëg.

25

1 Edzoe ya yob yayi bò anë mintud bëngòn awom ya bëngakë ai mëlamba na bakë toban ai nlug a zen. 2 Bëtan ya ete bëngabë mëkut, bëtan bëtoa fëg. 3 Abog mëkut mënòṅò mëlamba maban, te nòṅ mbòn. 4 Mimfëfëg minòṅò mbòn a minlòmbi, ai mëlamba maban. 5 Mbol nlugu angatigbi, bësë bëngandë oyò, bëbëbiman fë oyò ben. 6 Ai zaṅ alu ha, ndò kiṅ yayëdan na: Nlugu nyòli, kaṅan toban ai nyè. 7 Mintud mi bininga misë mi mingakodo a si, bëngakom mëlamba maba. 8 Mëkut mò ai mimfëfëg na: Vaan të bia man mbòn, amu mëlamba man mamana dim. 9 Mimfëfëg miè na: Tègè fò, oza bò bia besë abòd. Kaṅan kus a bod bë makit asu dan. 10 Mbò bakë ba na bakë kus mbòn, nlug nyè asò, e ba bëngabë babi bënyian ai nyè a nda-abog, bëfëdë mbè. 11 Eban të kog, ndò e bëngòn bëvòg baham, bò na: a nti, a nti, yaagi bia! 12 Ndò ayalan na: Makad mina bëbëla na mayëm ki mina. 13 Tòbëgan hm evie, amu miandzi tò amos, tò awola. 14 Anë mod ziṅ ya akëlë a dulu, ndò angaloe bod bisye boe, avë bò akuma die. 15 Avëë e nyò minsaṅ mi mòni mitan, e nyò ki mibè, e nyò ki nsaṅ mòni mbòg, mod osë a nkoṅ ngul woe, nyè akë a dulu nyò. 16 Etye etye, ndò e mod angabi minsaṅ mi mòni mitan nyò anganòṅ miè, asye ai miè, ndò mingabulu nyè minsaṅ mifë mitan. 17 Dzam dëda ai e nyò angabi mibè, abulu mifë mibè. 18 Hë da, e nyò angabi nsaṅ mbòg nyò, ndò angakë fag si, asòli mòni esya nti woe. 19 A mvus ban mëlu, esya nti e bod bisye ba asòò, angakom mam ai bò. 20 E mod angabi minsaṅ mitan asòò ai minsaṅ mifë mitan, nyè na: A nti, ongavë ma minsaṅ mitan, minsaṅ mifë mitan hm mi mabede a yob. 21 Esya nti woe nyè na: Abëṅ adzo, a mbëmbë ewolo mbò esye, mbol oyëm bëlan ai ban mam, mayi wa tele e mam mënë ai mfi abui. Zaa tag ai esya nti woe. 22 E nyò angabi minsaṅ mibè asòò, nyè na: a nti, ongavë ma minsaṅ mibè, madugan bede mifë mibè a yob. 23 Esya nti nyè na: Eyëgan mbëṅ, a mbëmbë ewolo mbò esye, wabò okala ai amëmam, mayi wa bò nkala e mam mënë anen. Zaa tag ai esoa nti. 24 E nyò angabi nsaṅ mbòm mbòg ny’akë hm sò, nyè na: a nti, mazu ya mayëm wa na onë alet, wakoe e hom waandzëki bè, okoan e hom waandzëki mias; 25 ai wòṅ te osë a nnëm, ndò makë wa sòli nsaṅ mòni woe a si. Ngò hi, nòṅò. 26 Ndò esya nti angayalan nyè na: A mbë ntëtëg mbò-esye, ombë yëmë na makoe e hom mandzëki bè, mëwologo e hom mandzëki mias, 27 kë ongabë oyean ma vë mòni a bitye, na abog makë sò, mënganòṅ mòni wama ai mvug a yob. 28 Bëfadigi nyè nsaṅ mòni te a mò, bëvë e nyò abëlë minsaṅa wom. 29 Amu, e nyò abëlë, bayi nyè bulu vë, abuguban; e nyò abëlë ki, bayi nyè fadi tò e dzi abëlë. 30 Woan ewuwu-ntug dzi a dibi a nsëṅ: Awe, hë miṅyon, hë Nladan mëkëg. 31 Eyòṅ mòn mod ayi sò a duma die ai benglès boe, ayi tòbò etoa ntomba duma die. 32 Bayi sò ai nyè mëyòṅ mësë, abog te ayi mò fial, anë nnòni biyëm akanda mintomba ai bikëla. 33 Abog te ayi tele mintomba a mbo-nnomo, atele bikëla a mbo-ngala. 34 Eyòṅ te nkukuma ayi dzo ai e ba ya mbo-nnomo na: Zaan, a mina ya Tara angafubu, zaan nòṅ ngab-elig ya edzoe ya engakomëzan asu dan atarigi a akomo-lë yob ai si. 35 Amu mëngabë wogo zie, ndò mingavë ma bidi, mëngabë wogo ekode, ndò mingavë ma mënyu, mëngabë nnë, ndò mingavë ma adzogobo. 36 Mëngabë nsò, ndò mingabòdò ma ewòman, mëngabë mëkonò, ndò mingazu ma fëb, mëtoa a mimbog, ndò mingazu ma bëbë. 37 Eyòṅ te bësosoo bë bod bayi nyè yalan na: a Nti, eyë bingayen wa ve, owogo zie, ndò bingavë wa bidi, ngë ki na owogo ekode, ndò bingavë wa e dzom waanyu? 38 Eyë bingayen wa ve otoa nnë, ndò bingavë wa adzogobo, otoa nsò, ndò bingavë wa ewòman? 39 Eyë bingayen wa okònò ve, ngë ki na otoa a nda-mimbog, ndò bingazu wa yen? 40 Ndò nkukuma ayi bò yalan na: Makad mina bëbëla na, e di asë mibò mbòg ya e babëdzaṅ bama a bënë a si ba, ma miabò dò. 41 Eyòṅ te ayi dzo ai e ba ya mbo-ngala na: Kodan ma a mis, a bod bë eyòk, mikë a e ndoan kòm bëngakomëzan asu Mbë Nsisim ai benglès boe. 42 Amu mëngabë wogo zie, mina të ma vë bidi, mëwogo ekode, mina tègè ma vë dzom ya anyu, 43 mëngabë nnë, mina tègè ma vë adzogobo; mëtoa nsò, mina tègè ma vë ewòman, mëkònò ngë ki na mëtoa a mbog, ndò miandzëki ma sòṅ fëb; 44 Abog te ba bayi nyè yalan na: a Nti, eyòṅ efe bingayen wa owogo zie, ngë ki na owogo ekode, otoa nnë, ngë nsò, ngë nkokòn, ngë a mimbog, ndò biandzëki wa kè? 45 Abog te ayi bò yalan na: Makad mina bëbëla na: eyòṅ esë miandzëki dò bò tò mbòg ya abobod ba, ma miandzëki dò bò. 46 Nala ngò hm bayi kë a endëgëlë kòm, bësosoo bëkëlë a enyiṅ kòm.

26

1 Ndò hm fò, amana Yesus angamana nkòbò vi, nyè ai bëyègè boe na: 2 Miayëm na Paska anë mëlu mëbè ana, ba bayi kuan ai mòn mod na aboman a klos. 3 Eyòṅ te hm ndò bëfada bënen ai bënyia-bod-mvia bë nnam bëngakoan a abaa fada nen, dzoe na Kaifas, 4 ndò bëngabui esòg na bëbi Yesus a mëkë, bëwoe nyè. 5 Bëngabë dzo na, të labòban a abog ete, asu yë na të endugëlan yabò a za bod. 6 Ndò hm, Yesus atoa a Betania, a nda Simun man nzëzam, 7 ndò mininga angasubu nyè babi, abëlë ndëg mbòn, (mbòn te otoa sug ya dia), ndò angasoe nyè wò a nlo, nyè atoa ha na adi. 8 Bëyègè bëngayi yen nala, adzo te atsaa bò a nnëm, bò na: Za akyaè endaman di! 9 Nga babë dzam kuan ai mbòn vi abui mòni, bëvëë mimbubua? 10 Ayëm Yesus angayëm nala, nyè ai bò na: Dze miadzë mininga bitòm? Kë abò ma mbëmbë dzam a! 11 Amu miayi tòbò ai mimbubua kòm esë, mfa wama, miayi ki tòbò ai ma kòm esë! 12 Nsoan ahë soe ma mbòn hili a nyòl, ahë komëzan ma edzëb mbim. 13 Makad mina bëbëla na, e hom osë bëngayedan Mbëmbë Foe nyò a si esë, bëngalèè e dzam abò, bëtsogo nyè. 14 Ndò mbòg ya awom ai bëbè, dzoe na Yudas Iskariot, angatye, akëlë a bëfada bënen, 15 nyè na: Miayi ma vë dze, asu yë na mëkuan ai mina nyè? Ndò bëngayili minsaṅ mi mòni mëwom mëlè. 16 A mvus te, angakad dzëṅ zen ya akuan ai nyè. 17 Ndò hm amos osu ya abog bëmbaṅëla basëki sa, ndò bëyègè basubu Yesus babi, bò na: Wayi na bikomëzan wa bidi bi Paska ve? 18 Nyè na: Kaṅan a tisòn abë simkala, mikad nyè na: yëgëlë adzo na: Abog dama antoa ya babi, madzëmë Paska abë wa ai bëyègè bama. 19 Ndò bëngabò anë Yesus angabende bò, bëmana komëzan Paska. 20 A ngoge engavin, antoa na adi ai awom ai bëbè. 21 A bëdzaa va, nyè na: Makad mina bëbëla na, mbòg ya abë mina ayi kuan ai ma. 22 Bëntoa olun ha; anë mod, bëkaè na basili nyè: Yë ma ana, a Nti? 23 Ndò ayalan bò na: E mod ayi du wò a esoa ai ma eyòṅ, nyè ayi kuan ai ma. 24 Amu mòn mod akë, anë bëngatil atyan ai nyè, dzam da, amala ai mod te, a mòn mod ayi kuan a mò moe. Angabë mbë asu mod te, ngë abò tègè byali. 25 Ndò e Yudas akuan ai nyè angasili na: Yë ma ana, a yëgëlë? Nyè ai nyè na: Wamen okòbò nala! 26 Eyòṅ bëdzaa va, ndò Yesus anganòṅ mbaṅëla, avëë maa, abëgë, avëë bëyègè, nyè na: Nòan, midi, e dzi enë nyòl dzam. 27 Ndò fë anganòṅ kòb, avëë nga, avëë bò, nyè na: Mina bësë, nyaan ete, 28 amu mëki më elad mama ma, a mayi soeban a si asu abui bod na mavaè minsëm. 29 Makad mina, mangabad ki nyu ebuma yasò a wayn dzi, akëlë kui amos te, eyon mënganyu mkpamaṅ wayn ai mina a edzoe Tara. 30 Ndò bayia bia bi oyëṅ, bëkëlë a nkol bile bi mbòn. 31 Eyòṅ te ndò Yesus angakad bò na: Mina bësë miayi ma wog osòn alu ben di, amu anë ntilan na: Bayi bimi nnòni biyëm, abog te mintomba ya nkunda miayi mana tsaman. 32 Hë da, ṅnyie anë mayi tëbë a sòṅ, mayi mina kë osu a Galilea. 33 Petrus afëdë fò, nyè na: Tò fò bësë bëyëgan wa, mangayëgan ki wa tò eyòṅ. 34 Yesus nyè ai nyè na: Makad wa bëbëla na, alu ben di, nnom kub abëki lòṅ, wayi ma sie biyòṅ bilè. 35 Petrus nyè ai nyè na: Tò mayean wu ai wa, mangasie ki wa. Bëyègè bësë bëngadzo hë dzam dëda. 36 Ndò angakë ai bò e hom bëloege na Getsemani, nyè ai bëyègè na: Tòbëgan ha, ntye makë kogëlan. 37 Ndò anganòṅ Petrus ai bòn bë Zebede bëbè, mëlunga ai wòṅ bimbëlë nyè. 38 Nyè ai bò na: Nnëm onë ma a mëlunga abui akui a awu. Tòbëgan evie va ai ma. 39 Ndò angakë man ntye, alaban ai asu a si, angakogëlan, nyè na: A Tara, ngë anë ebugbu, e kòb nyi elodo të ma oyab, hë da, të labòban anë mayi, abòban anë wayi. 40 Ndò angasò a bëyègè bëngabë, asò bò koe bëkëlë oyò, nyè ai Petrus na: Dze yë miabëbëlë ki e ngul ya atòbò evie ai ma nguma awola mbòg? 41 Kogëlan, mitòbò evie, asu yë na të miaku a mëbobëla. Amu nsisim onë nkanga, nyòl etoa ntëgan. 42 Ndò adugan kë eyòṅ bèè, angakogëlan na: A Tara, ngë wayi ki na e kòb nyi elod së na mënyu dzò, ṅyian woe obòban. 43 Ndò adugan sò, akòbò bò bëkëlë oyò amu oyò ongabë obëlë bò mfaṅ. 44 Ndò angadugan bò lig, akëlë, angakogëlan hë dzam dëda eyòṅ lala. 45 Ndo angasò a bëyègè bëngabë, nyè ai bò na: Kaṅan oyò eyòṅ dzili, miwaè. Yënë sik, awola asubu ya babi, a mòn mod azu kuan a mò bësëm. 46 Tëbëgan, bikë. E mod akuan ai ma nyòlò antoa ya babi. 47 Angënë akobògò nala, Yudas, mbog ya b’awom ai bëbè ahama, mod nkunda atoa ai nyè ha, bëbëlë bënyamëla ai mimbëṅ; bëfada bënen ai bënyia-bod-mvia bë nnam mbò bëngalom bò. 48 E mod akuan ai nyè angayili ai bò na: E mod mayi wuban ai nyè, ṅnyè nyòlò, mibii nyè. 49 Ndò angasubu Yesus babi, nyè na: «Ovuma, a ṅyëgëlë», ndò awuban ai nyè. 50 Yesus nyè ai nyè na: A moe, dze wabò ha? Ndò bëngasò, bëfudi Yesus mò a nyòl, bëbii nyè. 51 Ndò mod mbòg ya e ba bëngabë ai Yesus asam wò, adudu nyamëla a abam, ndò abaè man olò fada nnen, atsigi nyè alò. 52 Yesus nyè ai nyè na: Dugan fudi nyamëla e hom ehë bë. E bod bësë babëlan ai nyamëla bayi wu ai nyamëla. 53 Dze, yë watsog na masëki dzam kogëlan ai Tara, avë fë ma minkunda benglès awom ai mibè etye etye nga? 54 Eyë e mam mëngatilban a nyòl dzama mayi yënan ya? 55 A awola te, ndò Yesus azu dzo ai minkunda na: Misò ai bënyamëla bë okëṅ, ai mimbëṅ na miazu ma bi, anë miakë bi ezilgan nga? Mëmbë toa, mëyëgëlë a tempel amos osë, mina tègè ma bi. 56 (E di asë angayenan asu yë na ntilan bëprofèt otoban). Ndò bëyègè bësë bëngalig nyè, bëtubu. 57 E bod bëngabi Yesus bëkëë ai nyè abë Kaifas, mod fada nen, mfa bësaṅa bëkalara ai bënyia-bod-mvia bë nnam bëngamana koan. 58 Petrus angabë azaa abye nyè oyab, akui a abaa mod fada nen, ndò anganyian a nnëm etere, atòbò ai e bod bëwòbògò ndoan na ayen anë adzo te lakë man. 59 Bëfada bënen ai ’Ekoan nnam’ esë bëngadzë adzo ya babug Yesus na bëwoe nyè, 60 hë tègè yen, afyaṅan bò na abui bod minnal bëngasò hala. A mvus hala, bod bëlè bësòò 61 bò na: E mod nyò angadzo na: Mënë dzam kpè nda-Zamba a si, mëdugan dzò loṅ a taṅ mëlu mëlè. 62 Ndò fada nen angakodo a si, nyè ai nyè na: Nga wafèd adzo e bod ba babòòlò wa di? 63 Yesus atoa evol. Ndò fada nen adzo ai nyè na: A mavuu ki wa sòṅ a dzoe Zamba ya avëë, kada bia, yë onë Kristus, mòn Zamba? 64 Yesus nyè ai nyè na: Ndò wadzo dili. Ndò hm fë makad mina na, akaègè etoa dzi miayi yen mòn mod atoa edzoe a mbo-nnomo, asusu a minkut ya yob. 65 Ndò fada nen angatonde biwòman bie, nyè na: Abèan Zamba! Biabad bò dze ai bëbòòlò? Miandzë wog anë abèan Zamba a? 66 Miayen adzo te ya? Bò ai nyè na: Ayean ai awu. 67 Bëngatui nyè mëndèn a asu, bëbimiṅi nyè, bësimi nyè mëbè a mëmaṅ, 68 bò na: Buu mvigi, a Kristus, okad bia e mod abimi wa! 69 E mam mësë ma, Petrus atoa a nsëṅ abaa. Ndò etuga mininga engasubu nyè babi, nyè na: Nga wa ohë bë ai Yesus ya Galilea? 70 Angasie a mis më bod bësë, nyè na: wadzodzo ya? 71 Ndò angakë efas ya mbè, etuga mininga efë eyënë nyè, nyè ai e bod bëngabë hala na: E mod nyò ahë bë esamba ai Yesus man Nazaret. 72 Angadugan sie, akani sòṅ, nyè na: Mayëm ki e mod nyòlò. 73 Eban të kog, e bod bëngabë tëlë hala bësubu Petrus babi, bò ai nyè na: Wa onë fò mbòg ya abë bò bëbëla, falëga nkòbò dzoe yasòman wa. 74 Ndò angakaè na abam, akani sòṅ na: Mayëm ki e mod nyòlò. Etye etye te, nnom kub alòṅò. 75 Petrus adugan hm tsog ebug Yesus angakad nyè na: «osusua yë na nnom kub alòṅ, wayi ma sie biyòṅ bilè». Ndò angakui a nsëṅ, angayon eyëgan.

27

1 Ai mëlende më kidi, ndò bëfada bënen bësë ai bënyia-bod-mvia bë nnam bëngakui kiṅ na bawoe Yesus. 2 Ndò bëngafaṅ nyè ngadag, bëkë vë Pilatus, asu-zoa. 3 Ayënë e Yudas angakuan ai nyè angayen na bëkpè nyè a adzo, angasingi dò, akë hm ai minsaṅ mi mòni mëwom mëlè a bëfada bënen ai bënyia-bod-mvia, nyè na: 4 Masëm abui amu makuan ai mëki mënë tègè ai etòm. Bò ai nyè na: Yë e dili labëbë bia? Kë adzo doe! 5 Ndò angawoa mòni a tempel, atye, akë timbi a ekoe. 6 Ndò bëfada bënen bënganòṅ mòni, bò na: Biayean ki nyè fudi a nkòb tempel, amu anë mòni mëki. 7 Ndò babò esòg, bëkusu afub mmè mëmvie ai mòni te, na bayi kad dzëb bëyëṅ ete. 8 Asu te bëngaloe afub te na: «Afub meki», azaa kui amos di. 9 Nala ngò hm ebug profet Yeremias engadzalëban na: Ndò bënganòṅ minsaṅ mi mòni mëwom mëlè, e taṅ ya bòn bë Israel bëngavëg nyè, 10 ndò bëngavë mòni te asu afub mmè mëmvie, nala ngò Nti angabende ma. 11 Ndò bëngatele Yesus a mis më asu-zoa, angasili nyè na: Yë wa onë nkukuma Yuden? Yesus nyè na: Ndò wadzo dili. 12 Hë da, ntye osë bëfada bënen ai bënyia-bod-mvia bëngabë sòman nyè, nyè tègè yalan tò dzom. 13 Ndò Pilatus adzo ai nyè na: Wawog e mam mësë balaṅ wa ma a? 14 Nyè tègè nyè yalan tò dzam dëda, asu-zoa angakam dò eyëgan. 15 Tum engabë na, a abog Paska asë, asu-zoa akadëgë soe man mimbog mbòg ya bod bëngabë hana. 16 Ewolo man mimbog mbòg engabë we mëlu mëte, dzoe na: Barabbas. 17 Eyòṅ bod bëngakoan ha, Pilatus nyè ai bò na: Za miayi na mësoe, yë (Yesus) Barabbas, yë e Yesus baloe na Kristus? 18 Amu angabë ayëmë na bëngakuan ai nyè a mbë nnëm. 19 Atòbò angatòbò a batsig mëdzo ha, ndò ngal angalom nyè kad na: «Të wakalan adzo ai e sosoo mod nyòlò. Amu nlo obëb ma ai alu ana etòm dzie.» 20 Bëfada bënen ai mvindi bod bëngalëb bod na bëyèt Barabbas, Yesus ṅnyè bëwoe. 21 Ndò asu-zoa akad bò na: Za miayi na mësoe mina, a bò bëbè? Bò na: Barabbas. 22 Pilatus nyè ai bò na: Mayi hm bò ai e Yesus baloe na Kristus ya? Bò bësë bò na: Bomo nyè a klos! 23 Nyè ai bò na: Za etòm asie? Bëngayedan fò a yob ete na: Bomo nyè a klos! 24 Ayënë Pilatus angayen na nala watsende ki dzom, hë etotog endzò ebian, ndò anòṅ mëndim, asobo mò a mis më bod ha, nyè na: Mabëlë ki adzo ai e meki ma. Anë adzo daan. 25 Ndò nkunda bod osë wadzo na: Mëki moe mësoege ai bia ai bòn ban a nyòl. 26 Ndò hm azu bò soe Barabbas; amana bëngamana yid Yesus, ndò angakalan bò nyè na bëbomolo nyè a klos. 27 Ndò bëzimbi bë asu-zoa bënganòṅ Yesus, bëngakë ai nyè a yad bëzimbi, bëkoan nyè nkan bëzimbi a nyòl. 28 Ndò bëngasòdi nyè biye, bëbòdi nyè mod ndzòmbi ewòman aviege, 29 bëtiṅi ekadi-biyò, bëbòdò nyè a nlo, bëvë nyè ntum a mbo-nnomo, bëngakud nyè mëbòṅ osu, bëkpëgëlë nyè, bò na: Ovuma, a nkukuma Yuden. 30 Bëngatui nyè mëndèn a nyòl, bënòṅò ntum vi, bëbimii nyè a nlo. 31 Amana bëngamana nyè kpëlë, ndò bëngasòdi nyè ewòman, bëbòdò nyè biyie bie, bëkëlë ai nyè na bakë nyè bom a klos. 32 A bëkëlë a zen ha, ndò bayen mod ya Sirenea dzoe na Simun, ndò banòdi nyè na abëgë nyè klos. 33 Ndò bakui e hom baloe na Golgota, nala watyan na: Hom ekogolo nlo; 34 Ndò bavë nyè wayn atoa mbaman ai zòṅ na anyu. Akiègè angakiègè, ndò angatëb nyu. 35 Eyòṅ bëngamana nyè bom a klos, ndò bëngakaban biyie bie, bëdòò abia ete, 36 ndò bëngatòbò a si, bënganoni nyè hala. 37 A nlo woe a yob, bëngabomolo etòm awu die na: Yesus nyò, nkukuma Yuden. 38 Bëngabomolo fë bëbe bë bod bëbè ai nyè, mbòg a mbo-nnomo, e nyò mbòg a mbo-ngala. 39 Bëlodo bë zen bëngakpëlë nyè, bësuguzu minlo 40 bò na: A e mod onë dzam bug tempel, odugan nyè loṅ a taṅ mëlu mëlè, kodëge wamen. Ngë onë mòn Zamba, susu a klos. 41 Dzam dëda fë, bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara ai bënyia-bod-mvia bë nnam bëngakpëlë nyè, bò na: 42 Angakode bod bëfë, asë hm fë kode emen a? Asë nkukuma Israel a? Asusu a klos etoa dzi, biyëbë nyè. 43 Angafidi Zamba, akodëge nyè etoa dzi, ngë adiṅ. Amu angadzo na: Mënë mòn Zamba. 44 Tò e bëbe bë bod bëngabë ai nyè a klos ba, bëngabë kpëgëlë nyè hë dzam dëda. 45 Akègè a awola samëna, ndò dibi angasus a si esë akëlë kui a awola ebulu. 46 Abog awola ebulu hali, ndò Yesus angasëmë a yob etere na: Eli, Eli, lema sabaktani? nala watyan na: A Zamba wama, a Zamba wama, etòm dze odzoge ma? 47 Bod bëvòg ya e ba bëngabë tëlë hala bëngayi wog nala, bò na: Aloe Elias. 48 Ndò mbòg angabumi mbil, akë nòṅan yia, aduu a saṅ wayn, afani a akòṅ, ndò anyuu nyè. 49 E ba bëhòg bò na: Dzoge, biyen, kamëna Elias azu nyè kode. 50 Ndò Yesus adugan sëmë a yob ete, asuu ṅhëbë. 51 Ndò eyie ya tempel engasali a zaṅ, akègè a yob, akui a si, si engatigëdan, mëkòg mëngabole. 52 Mësòṅ mëngabugi; abui mimbim mimfufub mi bod bëngawu mingakui a sòṅ. 53 E bod bëngakui a sòṅ ba, a mvus akui-lë sòṅ die, ndò bënganyian a mfufub dzal, abui bod bëngayen bò. 54 Ndzoe ntèd bëzimbi ai e bod bëngabë ai nyè, bënòniṅi Yesus, bëngayi yen anë si yatigëdan ai e mam mësë mëngabòban, bëngambara abui, bò na: E mod nyò ahë bë mòn Zamba mfaṅ. 55 Abui bininga bëngabë hala, bëfòmbògò, bëtëlë oyab, mbò bëngazu babye Yesus akodogo a Galilea, bësye nyè. 56 Bëngabë na: Maria Magdalena, Maria, nyia Yakob ai Yosef, ai nyia bòn bë Zebede. 57 Ai mëlumbu më ngoge, ndò nkukuma mod ya Arimatea, dzoe na Yosef, angasò; nyè angabë fë ṅyègè Yesus. 58 Ndò e mod nyò akë abë Pilatus, ndò adzaè nyè mbim Yesus. Ndò Pilatus abende na bëvë nyè wò. 59 Ndò Yosef anganòṅ mbim, amana wogo a mkpamaṅ ndòmbò, 60 ndò angafudi wò a mkpamaṅ sòṅ woe ya angaboge a akòg; ndò angadib sòṅ ai mod akòg, asobo. 61 Maria Magdalena ai e Maria mbòg bëngabë bëtoa osu sòṅ hala. 62 E kidi lende ya hala, a amos ongabë amos mëfaṅ më Paska, ndò bëfada bënen ai befarisea bëngakoan abë Pilatus, 63 bò na: A Nti, bidugan tsog na, hala angënë atala, e mod minnal nyò angadzo na: Mayi kui a sòṅ a mvus mëlu mëlè. 64 Bendëge hm na bënòni sòṅ a këlë kui a amos lala; bëyègè boe bëza kë dzib mbim woe, bëngakad bod na: Akui ya a sòṅ bëwu. Minnal mite miayi lod e mi mi osu. 65 Pilatus nyè ai bò na: Kaṅan ai e bod ban banoni, mifëb sòṅ e kan miadiṅ. 66 Ndò bëngakë, bëngafëb sòṅ ai e bënòni bëngatele a mbè sòṅ.

28

1 A mvus sabbat, kikidigi ai ndib, a amos osu, ndò Maria Magdalena ai e Maria mbòg bëngakë na bakë yen sòṅ. 2 Ndò si engatigedan eyëgan. Amu englès Nti angasò a yob, ndò angakë fende akòg, atòbò dò a yob. 3 Asu die angabë anë zeyaṅ, biwòman bie bifumu anë ten. 4 Bënòni bë sòṅ bënganyaman, bëntoa hë anë mimbim ai e wòṅ bëngabë mbarga nyè. 5 Ndò englès azu dzo ai bininga na: Të doe miambara, amu mayëm na miadzëṅ e Yesus angaboman a klos. 6 Asëki ha, amu akui a sòṅ anë angadzo. Zaan yen e hom angabë aboo. 7 Eyòṅ dzi, kaṅan avol, mikë kad bëyègè boe na akui a sòṅ bëwu, ndò akë mina osu a Galilea, awe ngò miayi nyè yen. Ndò makad mina di. 8 Ndò bëngakodo avol a sò, ai wòṅ a minnëm, bëtye mimbil ai abui mintag na bakë kad bëyègè boe. 9 Atëm na, Yesus atoban ai bò a zen, nyè na: Miavuma! Ndò basubu babi, bëwuban ai nyè a mëkol, bëngalugu nyè, bëluu ai mësu a si. 10 Ndò hm Yesus adzo ai bò na: Të miambara. Kaṅan kad babëdzaṅ na bëkë a Galilea, awe ngò bayi ma yen. 11 Ndò bëngakë; bod bëhòg ya bënòni bëkëlë a tisòn, ndò bamana lèè bëfada bënen e mam mëngalod. 12 Ndò bakë a esòg ai bënyia-bod-mvia, bëkui kiṅ, ndò banòṅ abui mòni, bëvëë bëzimbi, bò na: 13 Midzoo na «bëyègè boe bësò nyè dzib ai alu, bia bitoa oyò.» 14 Ngë e dzam di akë kui a mëlò më asu-zoa, biayi dò kom, biayi fë kaman ai mina. 15 Ndò bënganòṅ mòni, bëbò fë anë bëngakad bò. Ndò adzo di angatsaman a Yuden azaa kui a amos y’ana. 16 Bëyègè awom ai mbògò bëkëë a Galilea, e hom Yesus angalëb bò, 17 ayen bëngayen nyè, ndò balaban ai mësu a si, dzam da, bëvòg ya ete bësoogo. 18 Ndò Yesus angasubu bò babi, nyè ai bò na: Ngul esë engavëëban ma, tò a yob, tò a si. 19 Kaṅan hm, mikë miayëgëlë mëyòṅ mësë, miduu bò a dzoe Esya, ai Mòn, ai Mfufub Nsisim, 20 miyëgëlë bò na bëbaala e mam mësë mëngabende mina. Ndò fë, mamen mënë ai mina mëmos mësë, akëlë kui a amana si.