LUKAS

1

1 Mbol abui bod bëdzo ya na batòṅ ndòṅ e mam mëngayënan a zaṅ dzan, 2 e kan e bod bëngayen ai mis ai e ba bëngavëṅan bësye bë Ebugu bëngalig ai bia dò, 3 ndò hm ma mëyen na anë mbëṅ na mëbie mam mëte mësë a zut atarigi a mëkèè mbëṅ mbëṅ ai evag esë, mëtil wa, a ndindiṅ Teofil, 4 asu yë na oyëm na e mam ongayègè mënë etere. 5 Angabò na, e mëlu Herodes angabë nkukuma ya Yudea, fada ziṅan yiṅi we, dzoe na Zakarias, fada ya nsamba Obia, ngal atoa a ngab bëngòn bë Aaron, dzoe na Elisabet. 6 Bò bësë bëbè bëngabë sosoo a mis më Zamba, bëbaala mëmvende mësë, tègè ai atòn a mam më mvende. 7 Bëngabë tègè ai mòn, mbol Elisabet angabë nkokom, bò bësë bëbè bëntoa ya fë ban mimbu. 8 Ndò fò labò na, eyòṅ angabë na abò esye fada dzie a mis më Zamba eyòṅ angakui na nsamba woe wasye, 9 e kan tum bëfada yayi, ndò batòb nyè na atum otu a nda Zamba, 10 nkunda bod osë okogëlan a nsëṅ a awola mëtunëṅa. 11 Ndò englès Nti ayene nyè, englès atëlë a wò mbo-nnomo alatar mëtunëṅa, 12 Zakarias asigan ai ṅyënan angayen nyè, wòṅ oku nyè a nyòl. 13 Englès nyè ai nyè na: Të wambara, a Zakarias, amu ngogëlan dzoe ewogëban, ndò nyò ngal Elisabet ayi wa bye mòn, wayi nyè yole na Yohannes. 14 Ayi bò mintag mie ai mëfon moe, ndò fë abui dzam layi tag ai abyali die. 15 Ayi bò mfaṅ a mis më Nti, ndò fë ayi ki nyu mëyòg tò bilam, ndò fë ayi dzie ai Mfufub Nsisim atarigi a abum nyia, 16 ayi vëṅan abui bòn bë Israel abë Nti Zamba waban. 17 Nti Zamba ayi nyè wulu osu ai nsisim ai ngul Elias, ayi vëṅan minnëm besya abë bòn, e ba bënë mëlò a mbindan sosoo, akomëzan Nti ayòṅ lënë a ngomëzan. 18 Zakarias nyè ai englès na: Mayi yëm e mam ma ai dze? Amu ma ha, mënë nnom, ndò fë ngal wama antoa ya mimbu! 19 Englès nyè ai nyè na: Mënë Gabriel; ma makad tëbë Zamba osu, ndò mënë nloman na mëzu wa kad, mëbende fë wa e mam ma. 20 Ndò hm wayi ku mvug, tègè dzam kòbò akui amos mam mëte mayi yenan, etòm ya na waandzëki ṅyëbë bibug biama ya biayi toban a abog daban. 21 Bod bëngayanga Zakarias ha, bëngakam na alaṅan abim kòm te a nda Zamba. 22 Akui angakui, tègè dzam kòbò ai bò, ndò bazu yëm na angayen dzam a nda Zamba ete. Nyè ha hë abò ndëm ai mò, alaṅan mvug. 23 Eyòṅ mëlu më esye moe mëngatoban, ndò angadugan a nda dzie. 24 A mvus mëlu mëte, ndò ngal woe Elisabet anòṅ abum, asòbò a nda ete ngòn etan nyè na: 25 Nti abò e kan nyi e mëlu abëbë ma ndò avaè ma osòn a bod. 26 A ngòn samëna, ndò Zamba angalom englès Gabriel a tisòn ya Galilea dzoe na Nazaret 27 abë ntud ngòn otoa mëtiṅ më alug ai fam dzoe na Yosef, mod ya nda bod David; dzoe e ngòn mininga nyi angabë na Maria. 28 Ndò azu abë nyè, nyè na: Ovuma, wa ya ongadzie ya ai maa, Nti anë ai wa. 29 Angakam e bibug bi, angasili na e kan mësugan nyi endzò yatyan ya! 30 Englès nyè ai nyè na: Të wambara a Maria, amu oyen maa abë Nti. 31 Ndò wayi nòṅ abum, obye mòn, oyole nyè dzoe na Yesus. 32 Ayi bò mfaṅ, bayi nyè loe na mòn mëdaṅa-yobo, ndò Nti Zamba ayi nyè vë etoa nkukuma esya woe David, 33 ayi dzoe a nda Yakob a kòm anë nkukuma, ndò fë edzoe dzie yayi bò tègè ai amana. 34 Maria nyè ai englès na: Nala wayi bò ya, ṅnyie anë ma tègè yëm fam? 35 Ndò englès adzo ai nyè na, Mfufub Nsisim ayi sus abë wa, ngul mëdaṅa-yobo ekubu wa a nyòl. Asu te, e dzi yayi byali mfufub yayi loeban na mòn Zamba. 36 Ndò ki yënë, manyòṅ Elisabet nyè fë anë abum a ayom die, e ngòn samëna nyi asu die, ṅnyè hm baloe na nkokom. 37 Amu dzom ziṅ yasë ki dzam bò të bòban abë Zamba. 38 Maria nyè na: Yënë etuga Nti, abò ai ma anë wadzo. Ndò englès akaan ai nyè. 39 Mëlu mëte, ndò Maria angakodo a si, akëlë a minkol avol avol, a tisòn Yuda, 40 ndò anyian a nda Zakarias, asugu Elisabet. 41 Ndò hm, ṅnyie anë Elisabet angawog mësugan më Maria, mòn angafoṅan nyè a abum, ndò Elisabet adzie ai Mfufub Nsisim, 42 abede kiṅa yob nyè na: Olugu ai wa a zaṅ bininga, ndò fë olugu ai ebuma ya abum doe. 43 Mambë ai dò he na nyia Nti wama azu abë ma? 44 Yënë na, etye etye ya mësugan moe mëkui ma a mëlò, mòn angafoṅan ma ai mintag a abum. 45 Ndò fë, mvòm ai e nyò ayëbë na e mam Nti akad nyè mayi toban. 46 Maria nyè na: 47 Nnëm wama walugu Nti, ndò fë nsisim wama wafon abë Zamba nkode wama. 48 Amu abëbë edzòdi-nyòl etuga dzie, atarigi etoa dzi ngongo bod esë yayi ma taman na mënë mvòm. 49 Amu Ngungul abò ma mam mënen, dzoe die anë mfufub; 50 ndò fë ngòl dzie enë a ngongo bod esë asu e ba bakam nyè. 51 Angabò ngul ai enam dzie, amana tsam e ba bënë mëbun a minnëm miaban. 52 Mingungul, avaè a bitoa mintomba; abede e ba bënë edzòdi-nyòl; 53 adzala e ba bënë zie ai e byem binë mbëṅ, asoe minkukuma mò mò. 54 Angavòli mbò-esye woe Israel, adugan tsog ngòl dzie, 55 akyaè angakòbò ai bëtara, ai Abraham ai mvòṅ dzie a kòm ya kòm. 56 Maria angatòbò ai nyè dzam bò ngòn elè, ndò angadugan a nda dzie. 57 Eyòṅ abog abye angakui asu Elisabet, ndò angabye mòn fam. 58 Bod bë ngòdò ai bivuvuman bie bëwogo na Nti angabulu nyè wog ngòl, bëngatag ai nyè. 59 Ndò a amos lala ha, bëngakë na bakele mòn ndò bayole nyè esya Zakarias. 60 Nyia nyè na: Kokoa, anë dzoe na Yohannes. 61 Bò ai nyè na: Mod ziṅ ya bivuvuman bie asëki dzoe nala. 62 Ndò hm basili esya mbol ayi na bëloe nyè. 63 Ndò adzaè akòg, atili na: Dzoe die anë na Yohannes. Bò bësë bëngakam. 64 Ndò anyu angayaaban nyè etye etye ai oyëm woe, angakòbò, ataman Zamba. 65 Wòṅ okuu e ba bësë bëngabë a ngòdò hala a nyòl, e mam ma mëngalèèban a minkol mi Yudea misë, 66 e ba bësë bëwogo mò bëngabaala mò a minnëm miaban, bò na: Dze yayi yenan ai e mòn nyò? Amu wò Nti ongabë ai nyè. 67 Ndò esya woe Zakarias angadzie ai Mfufub Nsisim, ndò akòbò anë profèt, nyè na: 68 Olugu ai Nti, Zamba Israel, mbol asò yen, akode fë ayòṅ die. 69 Angatele tòṅ akode asu dan, a nda mbò-esye woe David, 70 anë mbol angakad a anyu mimfufub bëprofèt boe atarigi kòm ana, 71 na akode bia a minziziṅ mian ai a mò e ba basiṅ bia; 72 na ayen bëtara ngòl, adugan tsog mfufub amvoe woe, 73 e sòṅ an gakani Abraham esya waan, na ayi bia vë 74 na tègè fë ai wòṅ, ṅnyie anë akode ya bia a mò minziziṅ mian na bisye nyè, 75 ai wòṅ a i sosoo, a mis moe, mëlu mësë ya enyiṅ dzan. 76 Mfa woe, a mòngò, wayi loeban na profèt mëdaṅa-yobo, amu wayi kë Nti osu na wakom nyè mëzen, 77 na ovë ayòṅ die ṅyëman akode, a evaè minsëm miaban, 78 asu ngòl Zamba waan, a Mëkui më kidi ayi bia sòṅ yen atyege a yob, 79 afyè e ba bëtoa a evovoe ai a awu, na atele mëkol man a zen mvoè. 80 Mòngò anganaṅ, angawon a nsisim, atoa a nkod-nnam akui amos ayean kèè esye a Israel a ngëṅ.

2

1 Ndò fò angabò na, mëlu mëte, ndò abende Kaiser Augustus angasò na si esë etilban a elaṅa. 2 E dzili te engabë elaṅa osu ebòban hala Kirinus abëlë edzoe a Siria. 3 Bod bësë bëngakë tilban, anë mod, a tisòn abyali dzie. 4 Yosef nyè fë angatye a Galilea, a tisòn Nazaret, abëdë a Yudea, a tisòn David ya baloe na Betleem, (amu angabë mod ya nda-bod ai dzal David) 5 na akë tilban ai Maria ya angabë ai nyè mëtiṅ më alug; Maria atoa hm abum ha. 6 Bëtoa we, ndò mëlu yë na abye mëngatoban, 7 ndò angabye ntol ndoman woe, amana nyè woge a biyie, aboe nyè a ebëg, amu afola angabë ki asu daban a nda-bëyëṅ. 8 Bënòni biyëm bëngabë a nnam te, bëboo a nsëṅ, bënòniṅi mintomba miaban ai alu. 9 Ndò englès Nti angasubu bò babi, duma Nti ayaman abë bò, bëngambara eyëgan. 10 Englès nyè ai bò na: Të miambara, amu mayëdan mina sug ya abui mintag; mintag mite miayi bò asu nnam osë, 11 na, ana hi, nkode ya anë Kristus Nti abyali mina a tisòn David. 12 Ndëm nyi mavë mina: Miayi kòb ebòbòg mòn efaṅa a biyie, eboo a ebëg. 13 Etye te, mod nkunda ya minkan ya yob antoa ai englès, bëngalugu Zamba, bò na: 14 Duma ai Zamba a yob ete; mfa ya si, mvoè a zaṅ e bod adiṅ. 15 Eyòṅ benglès bëngakèan ai bò ha, bëkëlë a yob, bënòni mintomba bëngadzo bò bò na: Ntaman kë a Betleem na bikë yen e dzam abòban di, a Nti akuli bia di. 16 Mbò bakë ba avol avol, bëkòbò Maria ai Yosef, ai ebòbòg eboo a ebëg. 17 Ayënë bëngayen, bëyëmë e dzam bëngakad bò atyan ai e mòn nyò. 18 E bod bësë bëwogo bëngakam e mam bënòni biyëm bëkada bò. 19 Maria abaala e mam ma, abindigi mò a nnëm woe. 20 Bënòni biyëm bëdugan, bëtaman, bëluugu Zamba asu e mam mësë bëwogo, bëyënë fë anë bëngakad bò. 21 Eyòṅ mëlu mwom mëngatoban na bakele nyè, ndò bayole nyè na Yesus akyaè ya englès angayole nyè osusua yë na anòṅëban a abum. 22 Eyòṅ mëlu më efubu nyòl mëngatoban anë mvende Moses yabende, ndò bakë ai nyè a Yerusalem na batuni nyè Nti, 23 akyaè ya lënë ntilan a mvende Nti na: E mòn fam osë ayaè esog nyia ayi bò ngab Nti, 24 ai na bëtuni akyaè ya anë mbendan a mvende Nti: Abëṅ abè, ngë ki na bitòṅ bi adu bibè. 25 Ndò hm, mod ziṅan gabë a Yerusalem dzoe na Simeon, mod te atoa sosoo, atoa fë mod ngogëlan, ayanga evòli Israel, Mfufub Nsisim atoa abë nyè. 26 Mfufub Nsisim angakuli nyè na angâyen ki awu osusua yë na ayen Kristus Nti. 27 Ndò hm akë a tempel ai ngul Nsisim. A bëbonde bënyian ai Yesus na babò ai nyè mëtum më mvende, 28 nyè anòṅò fò nyè a mò ha, angataman Zamba nyè na: 29 A Nti, soege hm etuga dzoe etoa dzi a mvoè anë ongadzo, 30 amu mis mama mayen akode doe 31 ya ongakomëzan a mis minnam misë! 32 Mfyè ya wakulan asu mëyòṅ, duma nnam woe Israel. 33 Esya ban nyia bëngakam e mam bëdzoo mëtyan ai nyè. 34 Simeon angataman bò, nyè ai nyia woe Maria na: E nyò anë asu yë na bod bëvòg bëku, bëvòg bëtëbë a Israel, anë fë bò ndëm mimfèd, 35 -ndò fë nyamëla okëṅ yayi wa tub nnëm- asu yë na mintsogan ya abui minnëm mikulan. 36 Ndò fë Anna, profet mininga, ngòn Fanuel, a ayòṅ Azer, angabë antoa ya nnom eyëgan; eyòṅ angalug ndò anganyiṅ ai nnom bisëb zamgbal, 37 ndò angaligi nkus akui a bisëb mëwom mwom ai binyii; angabë të kodo a tempel, alugu Zamba ai eki bidi ai ngogëlan tò ai alu tò ai amos. 38 Abog te, ndò angasuan, angakaṅ Zamba, angalèè e bod bësë bëyanga akode Yerusalem adzo die te. 39 Eyòṅ bëngadzala mam mësë ya mvende Zamba, ndò badugan a dzal daban Nazaret, a Galilea. 40 Mòngò anganaṅ, angawon ai fëg, maa Zamba atoa ai nyè. 41 Bëbonde boe bëkarëga kë a Yerusalem mbu osë a abog Paska. 42 Eyòṅ angakui mimbu awom ai mibè, ndò babed a abog anë angabë bò fulu, 43 mëlu më abog mëmana; A bëdugan ha, Yesus mòngò aligi a Yerusalem, bëbonde boe të yëm. 44 Bëngabë tsogo na anë a esamba; ndò bawulu ntye amos, bëkèè hm na badzëṅ nyè a bivuvuman biaban ai mëyëman maban; 45 mbol të nyè yen, ndò badugan a Yerusalem, bakë badzëṅ nyè. 46 A mvus mëlu mëlè, ndò bakòb nyè a tempel, atoa a zaṅ bëyëgëlë, avogolo bò, asiligi bò minsili. 47 E ba bësë bëvogolo nyè bëngakam akëṅ die ai biyalan bie. 48 Ayen bëngayen nyè, ndò bakam, nyia nyè ai nyè na: A mònam, a dze ohë bò bia na? Yënë anë bia esoa biakë biadzëṅ wa ai wòṅ osë a minnëm. 49 Nyè ai bò na: A dze mihë dzëṅ ma? Nga miayëm na mayean tòbò e hom mam më tara mënë? 50 Bò ha të wog e dzam akada bò. 51 Ndò angasigi ai bò, akëlë a Nazaret, abò bò mëwog. Nyia abaala të e mam mësë ma a nnëm. 52 Yesus anganaṅ a fëg ai a mimbu, ai maa asòò abë Zamba ai a bod.

3

1 A mbu awom ai tana ya edzoe Kaiser Tiberius, Pontius Pilatus adzoege Yudea, Herodes atoa ndzoe ya Galilea, manyaṅ woe Filip adzoege nkòṅ nnam Iturea ai Trakonitis, Lusanius adzoege Abilenes, 2 Annas ban Kaifas bëtoa bëfada bënen, ndò ebug Zamba engasò abë Yohannes mòn Zakarias a nkod-nnam. 3 Angakë a nkòṅ nnam Yordan osë, abendëge ṅduan avëṅan asu evaa minsëm, 4 akyaè anë ntilan a kalara bibug bi profèt Isaias na: Kiṅ e mod abam a nkod-nnam: Koman zen Nti, limëṅan mëzen moe, 5 mbimbiṅ osë wayi dzalëban, nkol osë ai nkol tòg wayi dzòdiban, nkòt zen wayi bò tëtëlë, e hom bikondog omana senëban. 6 Abog te mod osë ayi yen akode Zamba. 7 Angabë adzoo ai e bod bëngamana bugi na bazu duuban abë nyè na: A mvòṅ nyòò, za alëb mina na mitub olun wazu? 8 Wuman bibuma bi avëṅan, të miakèè na miadzo a minnëm mian na: bibëlë esya, ṅnyè anë Abraham. Amu makad mina na Zamba anë dzam bò na bòn bëbyali Abraham a e ngòg nyi. 9 Ovon ombëmë ya a ndi ele. Ele esë enë të wum mbëmbë ebuma, atsig dzò, awoa dzò a ndoan. 10 Minkunda mingasili nyè na: Bizu hm bò ya? 11 Nyè ai bò na: E mod abëlë biwòman bibè, avaag e nyò abëlë ki; e nyò ki abëlë bidi abòòg fë dzam dëda. 12 Bënòṅò bë ntòlò bò fë bëngazu duuban abë nyè, bò ai nyè na: A Nti, dze biayean bò? 13 Nyè ai bò na: Të miayed mòni alodo abim layean. 14 Bëzimbi bëngasili nyè na: Mfa waan ki, bibò ya? Nyè ai bò na: Të miabò bingat; të miasòman a nkòt; tòban mintag ai maan man. 15 Mbol bod bëyanga, bëlaṅëdan fë adzo Yohannes a minnëm miaban, na yë ṅnyè anë Kristus ana, 16 Yohannes nyè ai bò bësë na: Ma, madu mina a mëndim. E nyò anë ngul alodo ma azu; masëki nyè dzam suli nkòl ngob. E nyòlò te ayi mina du a Mfufub Nsisim ai a ndoan. 17 Abëlë esëgëzë a mò, abò nsëṅ woe mfuban ete, akoan ngòn a mëngunda moe, bivula mbiè ayi digi a e ndoan enë të dim. 18 Angabë akada bod mbëmbë foe ai abui mam mëfë nala. 19 Angakòṅan ai Herodes, ndzoe nnam, etòm Erodiada, nga manyaṅ ai asu bëbe bë mam bësë Herodes angabë abòòg, 20 adugan bag e di a yob, ndò angafèd Yohannes a mimbog. 21 Angabò na, eyòṅ bod bësë bëza duuban ha, ndò Yesus nyè fë angaduuban; eyòṅ akogëlan ha, ndò yob wayaaban, 22 Mfufub Nsisim angasus nyè a nyòl, atoa ha anë obëṅ, kiṅ esò fë a yob na: Wa onë ndindiṅ mòn wama, wa mafuu nnëm. 23 Eyòṅ Yesus atarigi esye dzie, atoa dzam bò mimbu mëwom mëlè, bëdzo na mòn Yosef, man Eli, 24 man Mattat, man Levi, man Melki, man Yannai, man Yosef, 25 man Mattatias, man Amos, man Nahum, man Esli, man Naggai 26 man Maat, man Mattatias, man Semein, man Yosek, man Yoda, 27 man Yoanan, man Resa, man Zorobabel, man Salatiel, man Neri, 28 man Melki, man Addi, man Kozam, man Elmadam, man Er, 29 man Yesus, man Eliezer, man Yorim, man Mattat, man Levi, 30 man Sumeon, man Yuda, man Yosef, man Yonam, man Eliakim, 31 man Melea, man Menna, man Mattata, man Natam, man David, 32 man Yesse, man Yobed, man Boaz, man Sala, man Naason, 33 man Aminadab, man Admin, man Arni, man Esrom, man Fares, man Yuda, 34 man Yakob, man Isaak, man Abraham, man Tara, man Nakor, 35 man Seruk, man Ragao, man Falek, man Eber, man Sala, 36 man Kainam, man Arfaksad, man Sem, man Noe, man Lamek, 37 man Matusala, man Enok, man Yaret, man Maleleèl, man Kainam, 38 man Enos, man Set, man Adam, man Zamba.

4

1 Yesus atoa ndzalan ai Mfufub Nsisim, ndò angakodo a Yordan, Nsisim okë ai nyè a nkod-nnam, 2 mëlu mëwom mënyii, Satan abobolo nyè. Mëlu mëte, nyè ha të di dzom; a mvus mëlu mëte, zie engakòn nyè. 3 Satan nyè ai nyè na: Ngë onë mòn Zamba, kada e ngòg nyi na evëṅan mbaṅëla. 4 Yesus nyè ai nyè na: Anë ntilan na: Mod anyiṅ ki hë ai mbaṅëla etam. 5 Ndò abed ai nyè, alëdë nyè bidzoe bisë ya si eyòṅ dzia, 6 Satan nyè ai nyè na: Mayi wa vë edzoe esë dzi ai duma ya ete, amu bëngavë ma dzò ndò mavë dzò e mod madiṅ na mavë. 7 Mfa woe, ngë olumbu a si na walugu ma, bisë biawoge ai wa. 8 Yesus nyè na: anë ntilan na: Olugu Nti Zamba woe, ndò fë osye hë nyè etam. 9 Ndò akë ai nyè a Yerusalem, atëlë nyè a nkom ndil tempel, nyè ai nyè na: Ngë onë mòn Zamba, woaga wamen a si. 10 Amu anë ntilan na: Ayi bende benglès boe asu doe na bëkala wa, 11 ai na: Bayi wa bëgë a mò, asu yë na të mëkol moe matobe a ngòg. 12 Yesus nyè ai nyè na: bëngadzo na: Të wabobolo Nti Zamba woe. 13 Amana Satan angamana kan mëbobëla esë, ndò angakèan ai nyè, alama të eyòṅ efë. 14 Ndò Yesus angadugan a Galilea ai ngul Nsisim. Foe dzie eyaman fò a nkòṅ nnam osë. 15 Ayëgëlë a mënda bikoan maban, bod bësë bëtaman nyè. 16 Ndò hm akë a Nazaret, e hom anganaṅ, akëlë a nda-bikoan akyaè ya angabë nyè fulu a amos sabbat, ndò atëbë a si na alaṅ. 17 Ndò bëngavë nyè kalara profet Isaias; ayaè kalara, ayënë e hom ongabë ntilan na: 18 Nsisim Nti onë ai ma, amu angawòbò ma mbòn na mëkad mimbubua mbëmbë foe; angalom ma na mëbende mimbog na basoeban, ai mindidim na bayen, mësoe bò fili, 19 na mëbende mbu maa ya waanyëb. 20 Ndò afèd kalara, akalan nyè mod bisye, atobò a si. Mis më bod bësë ya nda bikoan ha mëbëbëgë hë nyè. 21 Akèè hm na akad bò na: Ebug dzi etoban a mëlò man amos di. 22 Bësë bëngataman nyè, bëngakam bibug bi maa bikui nyè a anyu, bëngadzo na: Së mòn Yosef nyò a? 23 Nyè ai bò na: Miayi hm fò ma kad na: A ngëngaṅ, sye wamen. E mam mësë biawog na wabò a Kafarnao, bò mò a dzal doe ha. 24 Nyè na: Amen, amen, makad mina na, bakëkam profèt ziṅ a dzal die. 25 Makad mina bëbëla na: Abui minkus lëngabë abog Elias a Israel eyòṅ yob ongafèdban mimbu milè ai ngòn esaman, eyòṅ ngul zie engabë a nnam, 26 dzam da Elias andzëki lomban abë tò mbòg mbòg. Angalomban abë nkus mininga ya Sarepta ya Sidon. 27 Ndò fë minzëzam mingabë abui a Israel a abog profet Eliseus, hë da tò mbòg andzëki fububan së na Naman, man Siria. 28 E ba bësë bëwogo e mam ma a nda-bikoan bëdzie ai olun, 29 ndò batëbë, bëkuli nyè a ṅnyie tisòn, bëkëlë ai nyè a anyu mbimbiṅ, a nkol a yob ya tisòn dzaban engabë nloṅan ete, asu yë na basogolo nyè a si. 30 Nyè ha angalod të fë bò a zaṅ, akëlë zen dzie. 31 Ndò angakë a Kafarnao, tisòn ya Galilea. Angayëgëlë bò a amos sabbat. 32 Bëngakam fò ayëgëlë die, amu ebug dzie engabë ai ngul. 33 A nda bikoan ha, mod ziṅan gabë abëlë mvit nsisim a nyòl, angabam a yob ete na: 34 Bia wa biakuan dze, a Yesus man Nazaret? Yë wasò na wazu bia mana? Mayëm wa, onë Mfufubu Zamba. 35 Yesus abama ai nyè na: Ku evol, okui fë nyè a nyòl. Ndò mbë nsisim awoa nyè a si a zëzaṅ bod, akodo nyè a nyòl, tègè nyè dugan kòb. 36 Wòṅ okuu fò bod bësë a nyòl, bëngadzo bò bò na: Za akyaè ayëgëlë di, na abam ai bëbe minsisim ai ngul, ai edzoe, mingakui a nsëṅ. 37 Foe dzie etsaman a nkòṅ nnam te osë. 38 Ndò angakodo a nda bikoan hala, anyian a nda Simun. Nkyè mininga Simun angabë akònò ngul fiba, ndò bakad nyè adzo die te. 39 Ndò atëbë e hom angabë, atëbëlë fiba, fiba akodo nyè a nyòl. Etye te, akodo a si, angasye bò. 40 Ai mëyimbi më dzobo, ndò bazu ai nyè e ba bësë bëkònò kan akòn esë. Angabede mod osë wò a nlo, bod bëngabò mvoè. 41 Bëbe minsisim bëngakui abui bod a nyòl bëdzoo na: Wa onë mòn Zamba. Angabam, të bò dzoge na bëkòbò, amu bëyëmë na anë Kristus. 42 Ai mëlende më kidi, ndò akui, akëlë a fëfëlë etam. Minkunda mingadzëṅ nyè, ndò bakui e hom angabë, bëngadzëṅ na babi nyè na të akodo e hom bënë. 43 Nyè ai bò na: Mayean fë yedan mbëmbë foe edzoe Zamba a bëtisòn bëfë, amu asu te ndò bëngalom ma. 44 Angakë ayedan a mënda bikoan ya Yudea.

5

1 Ntye bod bëvudu nyè edinga a nyòl ha, bëvogolo ebug Zamba, nyè angabë atëlë a ntsag maṅ më Genesaret, 2 ndò ayen bifunga bibè babi ai kindig maṅ. Bëlòb bë kòs bëngasus ete bëngasob mvunda. 3 Ndò abed a efunga dzia, e dzi Simun, nyè ai nyè na akë ai nyè man ntye ai nkot si, ndò atòbò a si, angayëgëlë minkunda, atoa a efunga. 4 Amana angamana kòbò, nyè ai Simun na: Këlë mfa onë edòg, owoa mvunda dzan na obi kòs. 5 Simun nyè na: A ṅyëgëlë, biwu esye nguma alu të bi dzom. Dzam da mayi woa mvunda mbol okòbò. 6 A bëbò nala, ndò babi eyëgan abui kòs, mvunda engayi nyabi. 7 Ndò baloe bëmoe baban ya efunga evòg na bëzu bò vòli; ndò bëngasò, bëdzala bifunga bisë bibè, bingayi yimbi. 8 Simun Petrus angayi yen nala, ndò aku Yesus a mëbòṅ a si, nyè na: Kodogo të e hom mënë, a Nti, amu mënë nsëmë minsëm. 9 Amu wòṅ ongabi nyè ai e ba bësë bëngabë ai nyè asu abui nlòb kòs bëngalòb hi, 10 Yakob ai Yohannes, bòn bë Zebede a bëngabë fufulu ai Simun bò fë bëngakòn wòṅ nala. Yesus nyè ai Simun na, obë mbara. Akègè etoa dzi, bod mbò wayi lòb. 11 Ndò bëngasò ai efunga a kindig, bëdzoge byem bisë, bëngabie nyè. 12 Ndò labò na, atoa a tisòn ziṅ ha, mod antoa hala, zam ai nyòl esë. E mod nyò angayi yen Yesus, ndò aku, aluu asu a si, angakogëlan ai nyè, nyè na: A Nti, ngë wadiṅ, onë ma dzam fubu. 13 Ndò Yesus asam wò, anamba nyè, nyè na: Owe, mayi nala, bò mfuban. Etye te, ndò zam engakodo nyè a nyòl. 14 Ndò atëbëlë nyè na: Të wakad mod, dzam da këlë lëdë wamen abë fada, otuni fë akyaè ya Moses angabende asu mfuban woe, asu yë na bod bëbi mbòòlan. 15 Foe engakë yatsaman asu die, abui minkunda angazu na bazu wog, ai na bësyeban akòn daban. 16 Mfa woe, ndò atub a fëfël, e hom onë a yaaṅ, angakogëlan. 17 Ndò labò na, amos ziṅ, Yesus ayëgëlë, bëfarisea ai bëyëgëlë bë mvende ya bëngakë basò a nkòṅ nnam Galilea osë ai Yudea bëtoa. Ngul Zamba engatindi nyè na asye bod. 18 Bod bëmbëgë mbombog a ondanga, bëngadzëṅ na banyian ai nyè, bëboe nyè nyè osu. 19 Mbol tègè ai afola ya alod ai nyè a nkunda ete ha, ndò babed a ndil a yob, bëngasuu nyè a ndil a zaṅ ha ai ondanga woe osu Yesus. 20 Ndò ayen ṅyëbë waban, nyè na: a mod, minsëm mie midzuban ya wa. 21 Bësaṅa bëkalara ai bëfarisea bëkèè hm na balaṅëdan, bò na: Za abèan Zamba nyò? Za anë dzam vaè minsëm ngë së ki Zamba etam? 22 Mbol Yesus angayen minlaṅëdan miaban, nyè ai bò na: Dze miakë mialaṅëdan a minnëm mian? 23 Dze enë ebugbu abui, yë adzo na: minsëm mie mihaban wa, yë adzo na: Kodogo a si, owulu? 24 Ndò hm, asu yë na miyëm na mòn mod abëlë ngul ya avaè minsëm a si, nyè ai mbombog na: Wa madzo ai nyè, tëbëgë, onòṅ ondanga woe, okë a nda dzoe. 25 Ndò atëbë etye te a mis maban, anòṅò e dzom ambë boo ete, akëlë a nda dzie, akë ataman Zamba. 26 Bod bësë bëkuu fò ayaa, bëngalugu Zamba, wòṅ odzie bò a nyòl, bò na: biyen eyëṅ dzam ana. 27 A mvus hala, ndò akui, ayënë ṅnòṅò ntòlò dzoe na Levi atoa a nda toya, nyè ai nyè na: byege ma. 28 Ndò alig byem bisë, akodo a si, angatoṅ nyè. 29 Ndò Levi angabò nyè mod afaṅ a nda dzie, abui bod ya bënòṅò bë toya ai bod bëfë bëtoa ai nyè ha. 30 Bëfarisea ai bësaṅa bëkalara baban bënganyiṅ, bò ai bëyègè boe na: Asu dze miadi, minyaa fë fufulu ai bënòṅò bë toya ai bësëm? 31 Yesus nyè ai bò na: E bod bënë mvoè bayaṅan ki ai mbëbala, minkokòn mmiè miayaṅan ai mbëbala. 32 Mandzëki sòṅ na maloe bësosoo, mëngazu loe bësëm na bëvëṅan. 33 Bò ai nyè na: Bëyègè bë Yohannes bafëm ki bidi, ndò fë bakogëlan fufulu; tò fë bëyègè bëfarisea babò nala, dzam da emboe badi, bënyaa. 34 Yesus nyè ai bò na: Dze yë miayi bò na bëlëdë bë nlugu bëki bidi ntye nlugu anë ai bò nga? 35 Mëmos mazu, a bayi bò nòṅ nlugu waban, eyòṅ te bayi ki bidi a mëmos mëte. 36 Ndò aku bò nkana na: Mod ziṅ asëki dzam tsig abaag ya mkpamaṅ eyie, afudi dò a nnomo eyie; ngë ahë bò dò, mkpamaṅ eyie wayi nyabi, abaag ya mkpamaṅ eyie të yëan ai nnomo. 37 Ndò fë mod ziṅ asë ki dzam soe mimkpamaṅ mëyòg a minnom mëndëg. Ngë ahë bò nala, mimkpamaṅ mëyòg miayi boe mëndëg, mëyòg mësoeban a si, ndëg endaman. 38 Dzam da, bayean fudi mimkpamaṅ mëyòg a mimkpamaṅ mëndëg. 39 E mod anyu ya e mëyòg mënë nnom ayi ki na anyu e ma mënë mimkpamaṅ. Amu adzo na, e ma mënë nnomo mënë mbëṅ.

6

1 Ndò angabò na, akëlë awulu a amos sabbat a afub, ndò bëyègè boe bëngawòndi fes, bëmana fig ai mò, bëngadi. 2 Bëfarisea bëvòg bò na: Asu dze miabò e dzom enë eki a amos sabbat? 3 Yesus nyè ai bò na: Nga mingalaṅ e dzam David angabò eyòṅ angawog zie, nyè ai e bod bëngabë ai nyè esamba? 4 Akyaè ya anganyian a nda Zamba, anòṅò bëmbaṅëla mëtunëṅa, angadi, avëë fë e bod bëngabë ai nyè esamba? Bëmbaṅëla bëte bënë eki të di, hë bëfada etam mbò badi bò! 5 Nyè ai bò na: Mòn mod adzoe tò sabbat. 6 A amos sabbat mfë, ndò anyian a nda bikoan, angayëgëlë. Mod ziṅan gabë hala, wò mbo-nnomo woe ongabë nkat. 7 Bësaṅa bëkalara ai bëfarisea bëngabë bëfòmbògò nyè, kamëna ayi sye mod a sabbat, asu yë na bëyëm mbol basòman nyè. 8 Nyè ayëmë të mintsogan miaban, ndò adzo ai e mod angabë abëlë nkot wò na: Kodogo a si, otëbë a zaṅ ha. Ndò angakodo a si, atëbë. 9 Yesus nyè ai bò na: Masili mina na, dze mod ayean bò a amos sabbat, yë abe yë mbëṅ, yë anyii enyiṅ yë adzèè dzò? 10 Ndò abëbë bò bësë, nyè ai e mod nyò na: Sama wò woe. Ndò angasam wò, wò odugan nyè bò mvoè. 11 Bò bëdzie ai olun, bëngabui mëfëg bò bò mbol bayi bò ai Yesus. 12 Mëlu mëte, ndò Yesus angakë a nkol na akogëlan, ndò angakogëlan ai Zamba nguma ntye alu. 13 Eyòṅ amos ongabò, ndò angaloe bëyègè boe, ndò atòb awom ai bëbè abë bò, ndò ayole bò na apostel: 14 Simun ya angayole na Petrus, ai Andreas manyaṅ woe, Yakobus ai Yohannes, Filip ai Bartolomeus, 15 Mateus ai Tomas, ai Yakobus man Alfeus, ai e Simun bëloege na Zelot, 16 Yudas man Yakobus ai Yudas Iskariot, ya angakuan ai nyè. 17 Ndò angasigi ai bò, atëbë a nkol a si; mod nkunda bëyègè boe ai abui bod ya Yudea osë ai Yerusalem ai a ntsag maṅ më Tir ai Sidon antoa ha. 18 Bëngasò na bazu nyè vogolo ai na basyeban akòn daban. E ba bësë bëbe minsisim bëngabë ndëgëlë bëngasyeban, 19 nkunda osë ongayi na bënamba nyè, amu ngul engabë ekui nyè a nyòl, esye bësë. 20 Ndò angabede mis a yob mfa bëyègè boe bëngabë, nyè na: Bësòmbòg, mina mimbubua, Amu edzoe Zamba yawoge ai mina. 21 Bësòmbòg, e mina miawu zie etoa dzi, Amu miayi dzie. Bësòmbòg, e mina ya miayon etoa dzi, Amu miayi woe. 22 Mina bësòmbòg, eyòṅ bod basiṅ mina, bëtimiṅi mina, bëkòṅan ai mina, bëkiligi dzoe dan etòm mòn mod hë anë anë mbë dzam. 23 Fonan amos te, mitaag, amu maan man mënë abui a yob. Amu nala ngò fë bëngabëlan ai bëprofèt. 24 Amala ai mina ya mibëlë akuma, Amu mimbëlë ya maan man. 25 Amala ai mina ya minada etoa dzi, Amu miayi wog zie. Amala ai mina ya miawoe etoa dzi, Amu miayi tòbò a mëyëb, ndò fë miayi yon. 26 Amala ai mina ngë bod bësë balaṅ mina e mam mënë mbëṅ. Amu nala ngò besya baban bëngabëlan ai bëprofèt mëdugan. 27 Ndò hm, e mina ya miavogolo ma, makad mina na: Diṅan minziziṅ mian, boan e bod basiṅ mina mbëṅ, 28 vaagan e ba bakag mina mëtè, kogëlan asu e ba batè mina. 29 Lëdëgë e mod abimi wa amaṅ da edi avòg, të wakaman ai e mod afadi wa eyie ewòman. 30 Vaa e nyò adzaè wa; të wa dali abë e nyò afadi endzoe. 31 E kan miayi na bod bëbò mina, eyë fë mina boan bò nala. 32 Ndò hm, ngë miadiṅ e ba badiṅ mina, za akyaè maa mibëlë ete? Amu bësëm minsëm badiṅ e bod badiṅ bò. 33 Amu, ngë miabò mbëṅ hë e bod babò mina mbëṅ, za maa anë mina ete? Bësëm minsëm bò babò fë nala. 34 Ngë miakole e bod miafidi na bayi mina dugan, za maa anë mina ete? Bësëm minsëm bakole e bësëm bëvòg asu yë na bëdugan nòṅ byem biaban. 35 Ndò hm, diṅan minziziṅ mian, boan mbëṅ, mikolëge, të fidi dzom efë. Eyòṅ te maan man mayi bò abui, miayi bò bòn bë e nyò ya yob ete, amu anë afu-nnëm ai e bod bë ngèt ai bëbe. 36 Boan ngòl anë esoa anë ngòl. 37 Ndò fë të miatsig ntol, abog te bayi ki mina tsig ntol. Të miakpèè bod a mëdzo, abog te bayi ki mina kpèè a mëdzo. Dzuan, abog te bayi mina dzu. 38 Vaan, abog te bayi mina vë. Mbëmbë abom, atoa ṅsëgëzan, ṅyinan, asoege a si, ṅnyè bayi mina vë a mò. Amu e kan miayi vëg ndzò fë bayi mina vëg. 39 Ndò aku bò nkana na: Yë ndindim onë dzam lëdë ndidim mbòg zen? Nga bò bësë bëbè bayi ku a ebe? 40 Ṅyègè alod ki ṅyëgëlë woe. 41 Dze wabëbë ekani enë manyòṅ a dis, të yen mboṅ onë wamen a dis? 42 Eyë onë dzam dzo ai manyòṅ ya na: A madzaṅ, dzoge mëvaè wa ekani enë wa a dis, wa të yen mboṅ onë wamen a dis? A mvomvol mod, tarigi vaè mboṅ onë wa a dis, abog te hm otoan yen anë wavaè ekani enë manyòṅ a dis. 43 Mbëmbë ele ziṅ asëki dzam wum mbë ebuma, ngë ki na mbë ele awum mbëmbë ebuma. 44 Amu ele esë yayëmban a ebuma dzie. Amu bakad ki tòb sa a ele biyò a si, ngë ki na bibuma bi wayn a biyò bi asas. 45 Mbëmbë mod awum hë abëṅ a nnëm woe, ndò fë mbë mod awum abe a nnëm woe. Amu anyu lakòbò hë abui mam anë mod a nnëm. 46 Dze ben mialòṅ ma na a Nti, a Nti, dzam da mina të bò e mam madzo? 47 E mod osë azu abë ma, awogo bibug biama, abò fë biè, mazu mina lëdë e kan mod afulan ai nyè. 48 Anë anë e mod aloṅo nda, ndò angafag, adugan fag, asò sum mëndie a nkom. Ndò ndon engasò, biyëyëg bidzimbi e nda nyi, tègè dzò dzam suguzu, mbol engabë nloṅan mbëṅ. 49 E nyò ki awog, të bò e mam madzo, anë anë e mod angaloṅ nda a si tègè ai mfaṅ nkom a si; eyòṅ biyëyëg biadzimbi dzò, eku fò a si; ndò nkuan nda te yaku wayi bò mfaṅ nkuan.

7

1 Eyòṅ bibug bie bingaman dzie bod a mëlò, ndò akë a Kafarnao. 2 Ndzoe ntèd bëzimbi mbòg angabë abëlë olò angabë adiṅi, olò te okònò ha abui, bëkon bëlindigi, bëyëmë bëlindigi; 3 Awog angawog na Yesus anë hala, ndò angalom bënyia-bodo-mvia bë Yuden na bësili nyè ngë anë dzam sò, abò olò woe mvoè. 4 Ndò bëngakui abë Yesus, bëngakogëlan ai nyè abui, bò na: Akyëbë ai na obò nyè dò. 5 Amu adiṅ ayòṅ dan, ndò fë angaloṅ bia nda bikoan. 6 Ndò hm Yesus akë nsamba ai bò. Hala akui ya man ntye ai nda, ndò ndzoe ntèd bëzimbi nyò alom bëmvoe na bëkad nyè na: A Nti, obë wu ndzug, amu makyëbë ki ai dò na onyian a ebëm dzama. 7 Asu te ben ndò mamen mëmbara sòṅ a bë wa. Dzam da, kòbògò hë ebug, mbò-bisye wama abò mvoè. 8 Amu mamen mënë e kan mod mëbëlë edzoe ya abëlan ai e bëzimbi madzoe; mëdzo ai e nyò na: këlëg, akëë; mëdzo ki ai mfë na: zaag, asò fë. Mëdzo ai mbò-bisye wama na: Bò anë osi, anë oka, abò fë. 9 Awog Yesus angawog nala, ndò akam, avëṅan mfa e bod bëngabë bëtoṅo nyè, nyè na: Makad mina na, mabë ya ki yen e kan ṅyëbë nyi hom mfë a Israel. 10 Ndò e bod angalom badugan a nda, bëkòbò na olò omboo ya mvoè. 11 Ndò hm labò na, a mvus ya hala, ndò akë e tisòn enë dzoe na Nain, bëyègè boe batoṅ nyè ha ai abui nkunda. 12 A akui babi ai mbè tisòn, ondzi na bëngabëgë mbim mbaṅ mòn a abum nyia, mininga te atoa nkus, mod nkunda ya tisòn te atoa ai nyè esamba. 13 Ayen angayen nyè, ndò Nti angawog nyè engongòl, nyè ai nyè na: Të wabad yon. 14 Ndò asubu osu, anamba ewòli mbim, e bod bëmbë bëgë dzò bëtëbë, nyè na: A ndoman, wa madzo ai nyè, kodogo a si. 15 Ndò mbim ongatòbò, akèè ai nkòbò, ndò avë nyè nyia woe. 16 Wòṅ oku fò bod bësë a nyòl, bëngalugu Zamba, bò na: Profèt nen akui abë bia, ai na: Nti asò yen ayòṅ die. 17 Foe etsaman fò nala etyan ai nyè a Yudea osë ai a mvus nnam osë. 18 Ndò bëyègè bë Yohannes bëngamana nyè tie e mam mësë ma. Yohannes aloe bëyègè boe bëbè, 19 alomo bò abë Nti, nyè na: Yë wa wayean sò, yë biyanga mfë? 20 Eyòṅ e bod ba bëngakui abë nyè, bò na: Yohannes ndu-bodo alom bia abë wa, nyè na: Yë wa wayean sò, yë biyanga mod mfë? 21 Abog te aben, angabë alëdëgë abui bod akòn ai mintye, ai bëbë minsisim, abò fë na mindindim miyen. 22 Ndò ayalan bò na: Kaṅan lèè Yohannes e mam miayen, miwogo fë. Mindindim miayen, mimbombog miawulu, minzëzam miafuban, mindondòg miawog, mimbim miahëbë, mimbubua mingawog mbëmbë foe. 23 Mvòm ai e nyò aku ki mbëg etòm dzama. 24 Adugan bëyègè bë Yohannes bëngadugan, ndò akèè na akòbò ai nkunda atyan ai Yohannes na: Dze mingakë yen a nkod-nnam? Yë e nden evundu yafoṅan? 25 Dze hm ben mingakë yen? Yë e mod abëgë abëṅ biyie? E bod bëbëgë abëṅ biyie, a bëbëlë fë byem bi mò bëtoa a mënda minkukuma! 26 Dze hm mingakë yen tug? Yë profèt? Owe, alolod profèt! 27 E mod nyòlò ṅnyè bëngatil na: Yënë sik, malom wa englès wama osu, ṅnyè ayi wa kom zen osu. 28 Makad mina: A bòn bë bininga, mod ziṅ a lod ki Yohannes. Dzam da, e nyò anë mëligi-mvua a edzoe Zamba alod nyè. 29 E bod bësë bëngabë bëwogo, ai bënòṅò bë ntòlò, bëngalugu Zamba mbol bëngaduuban ṅduan Yohannes. 30 Bëfarisea ai bod bë mvende bëngabèan ṅyian Zamba, amu bandzëki duuban abë nyè. 31 Mayi vëg bod ya e mvòṅ nyi ai dze, ndò ki bafulan ai dze? 32 Bafulan ai bòngò ya bëtoa a nsëṅ angara, bëloegan bò bò, bò na: Bibom mina mëzik, mina të dzëm; akë mina yia bia mëlunga, mina të yëb. 33 Amu Yohannes ndu-bodo angasò, nyè të di mbaṅëla, të nyu wayn, mina na: Abëlë mbë nsisim. 34 Mòn mod akë sò, adzaag, anyaag, mina na: Yënë ndondòg ai nsòg mëyòg, anë eyòṅ ai bënòṅò bë toya ai bësëm minsëm. 35 Ndò hm, bòn bë fëg bayi dzò bòòlò na enë sosoo. 36 Ndò man farisea ziṅan gabanda nyè na adi ai nyè, ndò angakë a nda man farisea te, ayëmë etoa. 37 Mininga ziṅ angabë a tisòn hala, mininga minsëm; Awog angawog na atoa a nda man farisea, ndò asò ai nlòmbi mbòn, 38 ndò atëbë babi a mvus mëkol moe, angayon, angasoe Yesus bibëga bie a mëkol, angafimi ai esil ya nlo woe, awòbògò nyè mëkol ai mò ai mbòn hi. 39 E man farisea angabanda nyè angayi yen nala, anganyiṅ a nnëm etere na: Ngë e mod nyò atoa profet, ngë ayëm e kan mininga yanamba nyè nyi, na anë nsëmë minsëm. 40 Yesus nyè ai nyè na: A Simun, mëbëlë nkòbò ai wa. Nyè na: A ṅyëgëlë, kòbògò. 41 Yesus nyè na: bod bëbè bëngabë bëbëlë nkole-mòni mbòg mvola: mbòg abëlë nyè minsaṅ mi mòni mintèd mitan, e nyò mbòg mëwom mëtan. 42 Mbol tègè ai e mòni badugan nyè, ndò angadzu bò bësë bëbè. Za ya abë bò ayi nyè diṅ a bui? 43 Simun nyè na: Mavëg na e nyò bëdzu abui. Nyè ai nyè na: Oyen fò mbëṅ. 44 Ndò avëṅan mfa mininga angabë, nyè ai Simun na: Wayen e mininga nyò a? Mënyian wa a nda, wa tègè ma soe mëndim a mëkol. Nyè awòbò hm ma mëkol ai bibëga, ndò afimi mò ai esil. 45 Wandzëki wuban ai ma: Mfa woe, anë mënyian ha ana, anë hë awuban ai ma a mëkol. 46 Wandzëki ma wòbò mbòn a nlo. Nyè awòbò ma mbòn a mëkol. 47 Makad wa na, etòm te, abui minsëm mie mivaaban nyè, amu adiṅ abui. E nyò badzu abòd, adiṅ abòd. 48 Nyè ai nyè na: Minsëm mie mivaaban wa. 49 E bod bëngabë toa ai nyè ha bëkèè hm na balaṅëdan ha na: Za ben nyò avaè tò minsëm? 50 Nyè ai mininga na: ṅyëbë woe onyii wa. Okëlë mvoè.

8

1 Eban të kog, ndò angayëm zen a bëtisòn ai mal, ayedëgan, abendëge mbëmbë foe edzoe Zamba, bë awom ai bëbè bëtoa ai nyè, 2 bininga bëziṅ ya bëngasyeban bëbë minsisim ai akòn, Maria ya anë mëbedan na Magdalena, a minsisim zamgbal mingakui a nyòl, 3 ai Yoanna ngal Kudza mbò-esye Herodes, ai Susana, ai abui bininga bëfë; mbò bësye bò ai byem bi mò biaban. 4 Mbol mod nkunda angakoan ai e bod bësë bëkëlë basò a bëtisòn bëzaa abë nyè, ndò aku nkana na: 5 Mbè mvòṅ angakui na abè mvòṅ dzie. Eyòṅ abè ha, abim ziṅ a kuu a mgbag zen, bëmana dzò kòrò ai mëkol, anon ya yob amana dzò di. 6 Mvòṅ fë ekuu a si bikok, ndò engafaè, emana kod mbol tègè ai mëndim. 7 Mvòṅ fë ekuu a zaṅ biyò, ndò biyò bingafaè ai dzò, bimana dzò woe. 8 Mvòṅ fë ekuu a mbëmbë si, ndò enganaṅ, ewumu bibuma biyòṅ ntèd. Eyòṅ akòbògò nala, ndò abam a yob etere na: E mod abëlë mëlò na awog, awogo! 9 Ndò bëyègè boe basili nyè mbol nkana hi watyan. 10 Nyè na: Mina mibëlë mvòm ya awog ndimba ya edzoe Zamba; makòbò ai e bod bëvòg hë a minkana, asu yë na bëyen, të toan yen, bëwog, të soṅ. 11 Nkana hi watyan na: Mvòṅ enë ebug Zamba. 12 E ba ya mgbag zen bënë e bod bawog. A mvus hala, Satan asòò, avaè bò ebug a minnëm asu yë na të bayëbë, bëkodeban. 13 E ba ya bikok mbò banòṅ ebug ai abui mintag eyòṅ bawog dzò, ndò hm babëlë ki minkaṅ, bayëbë hë man etun, a abog mëbobëla, bëmana ku a ṅyëbë. 14 E mvòṅ yaku a biyò: e bod bawog, dzam da asu minlaṅëdan ya nnëm, ai akuma, ai mintag ya enyiṅ, bëmana dzòlan, të wum bibuma. 15 E mvòṅ ya mbëmbë si: e ba ya bawog ebug ai mbëmbë nnëm, bëbaala dzò, bëngawum bibuma ai mban. 16 Mod ziṅ a koe ki alamba na abudi dò ngë ki na atele dò a enòṅ asi, dzam da atele dò a etelëga asu yë na e bod banyian a nda bëyen mfyè. 17 Amu dzom ziṅ esòli ki a yangabò të kulan, ngë ki na dzom etoa a mësoe a yangayëmban ki, ekui fë a ngëṅ. 18 Boan okala ai e kan miawog: E mod abëlë, bayi nyè bag a yob. E nyò abëlë ki, bayiyi nyè fadi e man abim atsog na abëlë. 19 Ndò nyia ai babënyaṅ bëngasò abë nyè, dzam da tègè ai mbol basubu nyè babi etòm abui bod. 20 Ndò hm bakad nyè na: Nyoa ai babënyòṅ bëtëlë a nsëṅ, bayi na bayen wa. 21 Nyè ai bò na: Nyia wama ai babëdzaṅ bënë e ba bawog ebug Zamba, bëbò fë dzò. 22 Ndò fò angabò amos ziṅ na: Yesus abëdë a efunga ai bëyègè boe, nyè ai bò na: Ndaṅan a kindig maṅ a yat. Ndò bëngayëm dulu. 23 A bëdaṅa ai mal ha, ndò abiman a oyò. Ndò nkulu evundu angatye a zaṅ osoe, mal mëngadzie ai mëndim, abe antoa bò babi. 24 Ndò bakë mfa angabë, bëhëlë nyè, bò na: A ṅyëgëlë, a ṅyëgëlë, biamana dzaṅ! Ndò angatëbë, abama ai evundu, ai minsum mëndim. Ndò bingavòbi, miëṅ ontoa. 25 Nyè ai bò na: Eyë ṅyëbë waan onë he? Ai e wòṅ bëkònò, bëngakam bò bò na: Za nyò ana? Adzoe tò evundu, tò mëndim, bingawog nyè! 26 Ndò basuan a nnam Gerasene, a kindig Galilea ayat. 27 Atele angatele mëkol a si, ndò mod ziṅ ya tisòn angazu toban ai nyè; mod te angabë abëlë bëbe minsisim; hala te atòbò ya nsò ban mëlu, ndò hm angabë të tòbò a nda, hë a mësòṅ. 28 Ayen angayen Yesus, ndò angaboe sëm, alaban nyè a mëkol a si, ndò adzo a yob ete na: Dze enë a zaṅ bia wa, a Yesus mòn Zamba ya yob ete? Makogëlan ai wa, obë ma tibili. 29 Amu angabë abama ai mbë nsisim na okui mod a nyòl. Hala te nsisim te obi ya nyè kòm. Ndò bëkarëga nyè tindi mësuṅ ai mbog, dzam da, ṅnyie anë atye mësuṅ, mbë nsisim alindi nyè a nkod-nnam. 30 Ndò Yesus angasili nyè na: Dzoe doe anë ya? Nyè na: Nkunda; amu abui bëbe minsisim bënganyian nyè a nyòl. 31 Ndò bëngakogëlan ai nyè na të abam ai bò na bëku a ndoṅ asi. 32 Mod nkunda ngoe angabë a mëdiga a nkol a yob. Ndò bëngakogëlan ai nyè na avë bò ngul na bëkë a ngoe te. Ndò angavë bò ngul nala. 33 Ndò bëbe minsisim bëngakui mod a nyòl, bënyian a ngoe, nkunda ngoe obugi a mbimbiṅ asi, bësuman a maṅ, bëyimbi. 34 E bod bënòniṅi ngoe bëngayi yen e dzam angalod, ndò bëngatub, bëkë dò lèè a tisòn ai a mëfub. 35 Ndò bod bëngazu na bazu yen e dzam angabò, bësò abë Yesus, ndò bakòb e mod minsisim mingakui a nyòl nyò atoa Yesus a mëkol a si, abëgë biyie bie, ai fëg dzie esë, ndò wòṅ waku bò a nyòl. 36 E bod bëngayen bëngalèè bò e kan e mod angabë bëlë bëbe minsisim angakodeban. 37 Ndò nkunda bod bësë ya dzal Gerasena basili nyè na akodo të bò a dzal, amu mod wòṅan gaku bò a nyòl. Ndò angabed a efunga, adugan. 38 E mod minsisim mingakui a nyòl nyò angakogëlan ai Yesus na akë ai nyè esamba. Ndò Yesus angasoe nyè, nyè na: 39 Dugan a nda dzoe, olèè e mam Zamba abò wa. Ndò angakë a tisòn esë, akë alèè e mam Yesus angabò nyè. 40 Eyòṅ Yesus adugan ha, ndò mod nkunda asoan ai nyè. Amu abui bod bëngabë yanga nyè. 41 Ndò mod ziṅ, dzoe na Yairus, angasò; angabë ntëbë-osu ya nda bikoan. Ndò aku Yesus a mëkol a si, angakogëlan ai nyè na azu të a nda dzie 42 amu angabë bëlë mbaṅ ngòn, dzam bò mimbu awom ai mibè, ndò ngòn mininga te etoa awu ai enyiṅ ntye mbòg. Eyòṅ akëlë ha, ndò abui bod bëngayëm fò nyè a nyòl. 43 Ndò mininga ziṅ ya mëki mëngabë mëkui ya nyè a nyòl dzam bò mimbu awom ai mibè, angamana dzèè mòni woe osë a bod mëbala, të ai e mod asye nyè, 44 angasubu osu, anamba wò ewòman dzie, ndò mëki mëngatsigi etye etye te. 45 Yesus nyè na: Za anamba ma? Mbol bod bësë besiege, Petrus nyè na: A ṅyëgëlë, abui bod baku wa ayob, bëfidi wa. 46 Yesus nyè na: Mod ziṅan amba ma, amu mëwodan anë ngul yakui ma a nyòl. 47 Mbol mininga angayen na asëki ai asòbò, ndò angakë ai wòṅ osë, aku nyè a si osu, amana fë lèè etòm ahë namba nyè ai mbol angabò mvoè a zaṅ bod ete ha. 48 Nyè ai nyè na: A ngò dzam, ṅyëbë woe onyii wa. Okëlë mvoè. 49 Angënë akòbògò ha, ndò mod ziṅ asò a nda ndzoe nda bikoan nyè na: Ngò dzoe ewu ya. Të wabad ndëgëlë ṅyëgëlë. 50 Mbol Yesus angawog, nyè ai nyè na: Të wambara, yëbëgë hë ṅyëban, abog te ayi kodeban. 51 Eyòṅ angakui a nda, ndò andzëki dzoge na mod ziṅan yian ai nyè sësala hë Petrus ai Yohannes ai Yakobus, ai esya ai nyia mòngò. 52 Bod bësë bëyono, bëyëbë mòngò. Nyè na: Të miayon, amu asëki ṅwuan; akë oyò. 53 Bëngawoe nyè amu bëyëmë na anë ṅwuan. 54 Ndò angabi nyè a wò, aloe, nyè na: a mòngò, kodogo a si. 55 Ndò nsisim woe ongadugan sò, atëbë etye etye te; ndò Yesus adzo na bëvë nyè dzom ya adi. 56 Bëbonde boe bëngakam fò abui; Ndò angabende bò na të bakad mod ziṅ e dzam angalod.

9

1 Ndò angaloe bë awom ai bëbèè, avëë bò ngul ai edzoe a nyòl bëbë minsisim bësë, ai na bësye akòn, 2 ndò angalom bò na bëyedan edzoe Zamba, ai na bëlëdë akòn, 3 nyè ai bò na: Të mianòṅ dzom ziṅ a miakë a zen, tò ntum, ngë mfëg, ngë mbaṅëla, ngë mòni, tò ki na mibi biwòman bibè. 4 Ndò fë, e nda miayi nyian, eyë tòbògan ete, eyë fë mityege ete. 5 E ba bandzëki soan ai mina, eyòṅ miakodo a tisòn te, sasan mbulug onë mina a mëkol asu mbòòlan waban. 6 Ndò bëngatye, bëngakë bakë a bëtisòn, bëtisòn, bëyedëgan mbëmbë foe, bëlëdëgë fë bod hom osë. 7 Ndò Herodes Tetrarka, angawog e mam mësë mëlodo ma, fëg engadzaṅ nyè ai mbol bod bëziṅ bëdzoo na Yohannes ahëbë a bëkon, 8 bëvòg ki bëdzoo na Elias ayene, bëvòg bò na mbòg ziṅ ya bëprofet ahëbë a sòṅ. 9 Herodes nyè na: Mamen mëngatsig Yohannes nlo. Za ben hm mawog abui mam di mëtyan ai nyè? Angadzëṅ hm na ayen nyè. 10 Adugan apostel bëngadugan, ndò balèè nyè e mam mësë bëngabò. Ndò anòṅ bò, akëlëg ai bò, hë bò bò a e tisòn enë dzoe na Betsaida. 11 Minkunda mingayi yëm nala, bëngatoṅ nyè. Ndò angasoan ai bò, angakad bò mam më edzoe Zamba, angalëdë fë e ba bëyaṅan ai evovoe. 12 Amos ongakë hm wayimbi. Ndò bë awom ai bëbèè badzo ai nyè na: Soege nkunda bod asu yë na bëkë e mal mal ya ngòdò ha, bëdzëṅ mëdzogobo, bëdzëṅ fë e dzom badi, amu binë a nkod-nnam ha. 13 Nyè ai bò na: Mina bëben vaan bò e dzom ya adi. Bò na: Biabëlë ki abui, hë bëmbaṅëla bëtan ai kòs ebè, së na bia bëben bikë kus bidi asu e bod bësë ba. 14 Amu bëngabë dzam bò bakuda bëtan. Ndò hm adzo ai bëyègè boe na: Toan bò a si a mëngoe, anë angoe bod mëwom mëtan. 15 Ndò bëngabò nala, bëmana toa bò bësë a si. 16 Ndò anòṅ e bëmbaṅëla bëtan ai kòs ebè nyi, abede mis a yob, afubu biè, amana bëg, akalan bëyègè na bëvë bod. 17 Ndò bësë bëngadi, bëdzie, ndò bëngakoan e bi bingaligi, biad bitun bëmbaṅëla awom ai bibè. 18 Ndò hm labò na, mbol angabë akogëlan nyè etam, bëyègè bëtoa ai nyè, ndò asili bò na: Bod badzo na mënë za? 19 Ndò bayalan na: Yohannes ndu-bodo; bëvòg badzo na onë Elias, bëvòg na onë profèt ziṅ ya okoba ya adugan hëbë a sòṅ. 20 Nyè ai bò na: Mina hm ki, miadzo na mënë za? Ndò Petrus ayalan na: Onë Kristus Zamba. 21 Ndò angatëbëlë bò na të bakad tò mod ziṅ adzo te, 22 nyè na, mòn mod ayean dzugi abui, bënyia-bodo-mvia bësie nyè, ai bëfada ai bëtili bëkalara, bëwoe nyè, dzam da ahëbë a sòṅ a amos lala. 23 Ndò adzo ai bò bësë na: Ngë mod ziṅ ayi na azu abie ma, asiege nyè emen, abëgë klos dzie amos osë, azu atoṅ ma. 24 Amu e nyò ayi na abaala enyiṅ dzie, ayi dzò dzèè. E nyò ki adzèè enyiṅ dzie asu dama, e nyòlò te ayi dzò kode. 25 Mfi dze onë na mod akyëbë ai si esë, ngë adzèè nyè emen? 26 Amu e nyò awog osòn asu dama ai asu bibug biama, mòn mod nyè fë ayi nyè wog osòn eyòṅ ayi sò a duma die ai e di esya ai e di mimfufub benglès. 27 Makad mina bëbëla, bod bëziṅ bëtëtëlan ha a bayi ki nyumulu awu së na bëtari yen edzoe Zamba. 28 Ndò hm labò na, dzam bò mëlu awom a mvus e bibug bi, ndò anòṅ Petrus ai Yohannes ai Yakobus, abëdë a nkol na akogëlan. 29 Abog akogëlan ha, ndò asu die angatsende, eyie dzie engafum hë anë ten. 30 Bod bëbè bëngalèè ai nyè, bëngabë na Moses ai Elias; 31 E bod bëngayene ba bëngalèè adzo awu die ya angabë na layene a Yerusalem. 32 Petrus ai e ba bëngabë ai nyè bëngaku oyò. Ahëbë angahëbë, ndò bayen duma die ai e bod bëbè bëngabë tëlë ai nyè. 33 Eyòṅ bëngasolan, Petrus nyè ai Yesus na: A ṅyëgële, anë mbëṅ na bitòbò ha; ndò ṅloṅan bibëm bilè, dzia asu doe, dzia asu Moses, dzia asu Elias; emen të yëm e dzam adzo. 34 Akòbògò nala, ndò nkut ongasus bò a nyòl. Bëngakòn wòṅ a bënyian a nkut ha. 35 Ndò kiṅ yasò a nkut ete na: Mòn wama ya mëngatòb nyòlò, vogolan nyè. 36 Amana kiṅ engamana kòbò, Yesus antoa etam. Bò fë hë bivol, ndò fë mëlu mëte, bandzëki kad tò mod e mam bëngayen. 37 A amos otsaag hala, ndò basus a nkol a si, mod nkunda atoban ai bò. 38 Mod ziṅan gabam a nkunda ete ha na: A ṅyëgëlë, makogëlan ai wa, vòligi te mòn wama, anë ma mbaṅ mòn. 39 Mbë nsisim akad nyè bi, etye etye angabam, awoa nyè a si, avul angakui nyè a anyu; anë të nyè dzoge së na abò nyè mbë dzam. 40 Mëkogëlan ya ai bëyègè boe na bëtsidan nyè, bò tègè ai ngul te. 41 Yesus nyè na: A mvòṅ bod minë tègè ai ṅyëbë, mitoa fë dzongo, mayi tòbò ai mina akui ve, mëdzibigi mina? Zaag ai nyò mòn ha. 42 Ṅnyie anë angasubu, ndò fë mbë nsisim awundi nyè, awoa nyè a si. Yesus abama ai mbë nsisim, abò mòngò mvoè, ndò avë nyè esya. 43 Bësë bëngakam duma Zamba. Mbol bod bësë bëkama e mam abòòg, ndò adzo ai bëyègè boe na: 44 Toan nyili e bibug bi a mëlò man, amu mòn mod ayi kuan a mò më bod. 45 Dzam da, bandzëki wog ebug te, ndò fë engabë bò ndimba e kan yë na bò të wog, hë bò bëmbarëga nyè sili adzo ebug te. 46 Ndò minlaṅëdan miakui bò a zaṅ ha na za anë mfaṅ a lodo e ba bëvòg. 47 Mbol Yesus ayëmë mintsogan ya minnëm miaban, ndò anòṅ man mòngò, atele nyè babi ai emen, 48 nyè ai bò na: E mod osë asoan ai e man mòngò nyò a dzoe dama, ma asoan ai nyè. E mod ki asoan ai ma, asoan ai e nyò angalom ma. Amu e nyò anë mëligi-mvua a mina bësë, ṅnyè anë mfaṅ a bui. 49 Ndò Yohannes adzo ai nyè na: A ṅyëgëlë, biyen mod atsidëgan bëbë minsisim a dzoe doe, ndò bidzo na biakaman ai nyè dò, amu asëki ai bia esamba. 50 Yesus nyè ai nyè na: Mibë kaman ai nyè dò. E nyò asëki mina e ngam y’ayat anë ai mina ngam dzia. 51 Eyòṅ mëlu yë na anòṅëban a yob mëngakui, ndò angatye na akë a Yerusalem. 52 Ndò angalom bod osu; ndò bakë, bënyian a tisòn bësamaritan na bakomëzan nyè etoa ete. 53 Hë da, bandzëki soan ai nyè, mbol angabë akëlë ai dulu osu a Yerusalem. 54 Ayënë bëyègè boe Yakobus ai Yohannes bëngayen nala, bò na: A Nti, yë wayi na bibò na ndoan esus a yob, emana bò? 55 Ndò avëṅan ai mvus, akaman ai bò dò. 56 Ndò bëngakë dzal afë. 57 A bëkëlë a zen ha, ndò mod ziṅ a kad nyè na: Mayi wa toṅ tò okë ve! 58 Yesus nyè ai nyè na: Mvag ebëlë mimbil, anòn ya yob abëlë mumba, hë da mòn mod abëlë ki e hom aboo nlo. 59 Nyè ai mod mfë na: Zaag wabie ma. Mod te nyè na: A Nti, dzoge të ma mëtari kë dzëb tara. 60 Nyè ai nyè na: Dzoge mimbim midzëb mimbim miaban; mfa woe, zaag kë wayedan edzoe Zamba. 61 Mod mfë nyè na: Mazu mabie wa, a ṅyëgëlë. Hë da, tarigi ma dzoge na mëkë yaan ai nda-bod dzama. 62 Yesus nyè ai nyè na: Mod afufudi wò a ebag esye, angadugan bëbë a mvus. E nyòlò te ayean ki ai edzoe Zamba.

10

1 A mvus hala, ndò Nti atele bod bëfë mëwom zamgbal ai bëbè, alomo bò bëbè bëbè osu, a e tisòn esë ai e hom osë emen angabë na akë. 2 Angabë adzoo ai bò na: Mëkoe bidi mënë abui, bëbò bisye mbò bëtoa abòd. Kogëlan hm ai Nti mëkoe bidi na alom bëbò bisye a mëkoe moe. 3 Kaṅan! Yënan, malom mina anë mintomba a zaṅ mvu afan. 4 Të mianòṅ tò mfëg, tò ekpa, tò ngob; të miasug tò mod ziṅ a zen. 5 E nda ya miayi nyian ete, mitarigi dzo na: Mvoè ai e nda nyi. 6 Ngë mòn mvoè anë ete, mvoè dzan yayi sus abë nyè. Ngë tegè ai nala, yayi dugan abë mina. 7 Tòbògan a nda te, midzaag, minyaag fë e dzom bavë mina. Amu mbò-esye akyëbë ai maan moe. Të miakë miawulu a mënda mënda. 8 E tisòn esë minyian ete, bësoan ai mina, dzaan e dzi bavë mina, 9 boan e minkokòn minë ete mvoè, mikada bò na: Edzoe Zamba esubu ya babi abë mina. 10 E tisòn esë minyian ete, bò të soan ai mina, kuan, mitëbë a zaṅ nsëṅ ete, mina na: 11 Tò mbulug ya tisòn a walad bia a mëkol hi, biasas mina wò. Miyëmë hë na edzoe Zamba esubu ya babi. 12 Makad mina na, amos te, Sodoma ayi bi ovëves alodo tisòn te. 13 Amala ai wa, a Korazin, amala ai wa a Betsaida. Amu, ngë e biyëṅ bi mam bingayënan abë mina biyënan a Tir ai Sidon, ngë bëngavëṅan ya kòm, bëbòdò minkut, bëwòbògò asub. 14 Dzam da, Tir ai Sidon bayi bi nkat ovëves alodo mina. 15 Mfa woe, a Kafarnao, yë wayi bedëban akui a yob? Yë wayi sigi akui a tolendoṅ? 16 E mod awog mina, awog fë ma; E nyò ki abyandi mina, ma abyandi. E nyò hm abyandi ma, abyandi e mod angalom ma. 17 Ndo mëwom zamgbal ai bëbèè bëngadugan ai mintag a nnëm, bò na: A Nti, tò bëbë minsisim bëngabë bò bia mëwog hë a dzoe doe. 18 Nyè ai bò na: Mëngayen anë Satan asòdan a yob anë zayaṅ. 19 Yënë, mëngavë mina ngul ya awulu nyò ai bëkara-olërë a yob, ai ngul ya atëgë Nziziṅi, ndò fë dzom ziṅ yayi ki mina bò. 20 Dzam da, të miadaṅ tag na minsisim miabò mina mëwog, taan na moe mënë mina ntilan a yob. 21 Awola te, ndò angafon ai ngul Zamba, nyè na: Makaṅ wa, a tara, a Nti yob ai si, amu ongasòli mimfëfëg ai bëyëmë e mam ma, okulan mò ban bòngò. Owe, a tara, amu nala ngò wamen ongafuu nnëm. 22 Tara angavë ma dzom esë, ndò fë mod ziṅ ayëm ki mòn, ngë së ki esya; mod ziṅ ayëm ki tara, ngë së ki mòn ai e mod mòn ayi na akulan dò. 23 Ndò avëṅan mfa bëyègè bëngabë, nyè ai bò mbombòg na: Mvòm ai e mis mayen e mam miayen ma. 24 Amu makad mina na abui bëprofèt ai minkukuma bëngayi du na bayen e mam miayen ma, dzam da bandzëki yen; bëyii fë du na bawog e mam miawog ma, të mò wog. 25 Ndò mod mvende ziṅan gakodo a si na abobolo nyè, nyè na: A ṅyëgëlë, mëbò dze asu yë na mëbi enyiṅ kòm? 26 Nyè ai nyè na: Dze enë ntilan a mvende? Walaṅ ya we? 27 Ndò ayalan na: Odiṅi Nti Zamba woe ai nnëm woe osë, ai nsisim osë, ai ngul dzoe esë, ai fëg dzoe esë, odiṅi fë manyòṅ anë wamen. 28 Nyè ai nyè na: oyalan mbëṅ. Bò nala, wayi bi enyiṅ. 29 Mbol e mod nyò ayii na alëdë emen, nyè ai Yesus na: Za hm anë madzaṅ? 30 Yesus nyè na: Mod ziṅan gakodo a Yerusalem, angasigi a Yeriko, ndò angaku a mò bizilngan, ndò bëngasòdi nyè biyie, bëmana nyè yit, ndò balig nyè hala, awu ai enyiṅ ntye mbòg. Bò bëkëlëg. 31 Ndò latoban ha na fada ziṅan gabë asigi zen te, ndò ayen e mod nyò, ayëmë zen fë. 32 Dzam dëda fë, man levit asò hom te, ayënë nyè, asaala nyè. 33 Ndò man Samaritan ziṅ ya angabë a dulu azu kui abë e mod nyò; ayen angayen nyè, ayënë fò nyè ngòl, 34 ndò asubu babi, amana nyè faṅ mëvëṅ, asoege mbòn ai wayn, ndò atoa nyè a ekabëli dzie, akëlë ai nyè a nda-bëyëṅ, angatuṅulu nyè. 35 E kidi lende ya hala, ndò akuli mòni, minsaṅ mibè, avëë e mod angabë ai nda-bëyëṅ, nyè ai nyè na: Tuṅulu nyè; e dzi esë wayi dzèè a nyòl dzie, mayi wa vë eyòṅ mayi dugan. 36 Za ya e bod bëbè ba, a ṅyënan woe, za angabò anë anë manyaṅ e mod angaku a mò bizilngan? 37 Nyè na: E nyò angayen nyè ngòl. Yesus nyè ai nyè na: Këlëg hm, wa fë obò nala. 38 Eyòṅ bëkëlë ha, ndò anganyian a dzal ziṅ. Mininga ziṅ, dzoe na Marta angasoan ai nyè. 39 Angabë abëlë manyaṅ dzoe na Maria, Maria te atoa Nti a mëkol a si, avogolo ebug dzie. 40 Marta nyè angabë andëṅë ai bisye bi nda na abëlan ai bod. Ndò asò, nyè na: A Nti, dze yë landëgëlë ki wa na madzaṅ alig ma etam mëndëṅë ai bisye? Kada nyè na avòli ma. 41 Nti nyè ai nyè na: A Marta, a Marta, wawu ndzug, ondëgëlë wamen asu abui mam, 42 dzidzia endzò enë ai mfi. Amu Maria atòb mbëmbë ngab ya bëngâdali ki nyè.

11

1 Ndò hm lazu bò na, mbol angabë hom ziṅ, akogëlan, eyòṅ angamana kogëlan, ndò mbòg ya bëyègè boe adzo ai nyè na: A Nti, yëgëlë bia mbol bakogëlan, akyaè ya Yohannes angayëgëlë bëyègè boe. 2 Nyè ai bò na: Eyòṅ miakogëlan, midzoo na: A tara, dzoe doe afubugan. Edzoe dzoe ezaag. 3 Vaa bia e bidi biayaṅan ai biè amos osë. 4 Dzu bia minsëm mian, amu bia fë biadzu e mod osë abèan bia. Të walëdë bia a mëbobëla. 5 Nyè ai bò na: Za ya abë mina abëlë mvoe, akëlë abë nyè ai zaṅa lu, nyè ai nyè na: a moe, kolëge ma bëmbaṅëla bëlè, 6 amu mvoe dzama endëmë ma sòṅ a dulu, ndò mabëlë ki e dzom mabëlan ai nyè ete. 7 E nyò mbòg ayalan a nda ete, nyè na: Dzoge ma, të waandëgëlë ma. Mbè ofèdban ya, ndò fë bòn bama ai mamen, bimana ya bombo a si. Masëki dzam kodo a si na mazu wa vë dzom ziṅ. 8 Makad mina na: tò abò të kodo a si na avë nyè mbol anë mvoe dzie, ayi fò kodo a si, avëë nyè e dzom ayaṅan ai dzò asu mban nsilan woe. 9 Ndò makad mina: Siligan, bayi mina vë. Dzëṅan, miayi sòm; kudan, bayi mina yaè. 10 Amu e mod osë asili, abi. E nyò adzëṅ, asòm. Bayaè e nyò akud. 11 Esya mbe ya abë mina mòn ayi nyè sili kòs, angavë nyè nyò a mëyian më kòs? 12 Ngë ki na asili nyè aki kub, angavë nyè kara olërë? 13 Ndò hm, ngë e mina ya minë bëbe, miayëm vë bòn ban mimbëmbë bifaè, biyòṅ biam e tara ya yob ayi vë e ba basili nyè Mfufub Nsisim? 14 Yesus angabë atsidëgan mbë nsisim otoa mvug. Eyòṅ mbë nsisim nyò angakui, mvumvug ongakòbò, minkunda mingakam. 15 Bëvòg bëziṅ ya ete bò na: Atsidan bëbe minsisim a dzoe Belzebul, nkukuma minsisim. 16 Bëvòg bëngadzè nyè, bësiligi nyè na abò ndëm esòò a yob. 17 Mbol angabë ayëmë mintsogan miaban, nyè ai bò na: Edzoe esë yayidan ai eben yayi mana; e nda esë yaluman ai eben yayi ku. 18 Ngë Satan aluman ai emen, eyë edzoe dzie yayi tòbò ya? Së mina miadzo na matsidan bëbe minsisim a dzoe Belzebul a! 19 Ndò hm, ngë matsidan bëbe minsisim a dzoe Belzebul, a dzoe za bòn ban batsidan bò? Asu te, mbò bayi mina tsig ntol. 20 Ngë matsidan minsisim ai onyu Zamba, yëman hm na edzoe Zamba esò ya abë mina. 21 Eyòṅ ngungul mod waanòni nda dzie ai bikpè bisë, akuma die anë a mvoè. 22 Ṅnyie fë anë e mod alod nyè a ngul azu, atëgë nyè, avaè nyè bikpè bie ya ahë fidi, amana haman byem bie. 23 E nyò asëki ai ma, anë ma e ngam ya ayat; ndò fë e nyò akoan ki ai ma atsam. 24 Eyòṅ mbë nsisim akui mod a nyòl, akë a nkod-nnam; akëë adzëṅ e hom awaè, të yen. Nyè na: Mayi dugan a e nda dzama masò ete. 25 Abog te azu dzò kòb, bëmana ya voe, etoa ntaan ntaan. 26 Abog te hm ayi kë nòṅ minsisim mifë milè, mitoa dzam abe milodo nyè, anyian, atòbò ete. Mëmana më mod te mayi bò mësis alodo e ma më osu. 27 Ndò labò na, abog akòbògò e mam ma, ndò mininga ziṅan gavë kiṅa bod ete ha, nyè ai nyè na: Mvòm ai abum angabëgë wa, ai e mëbè onganyaṅ. 28 Nyè na: Mvòm abui ai e ba bawog ebug Zamba, bëbaala dzò. 29 Mbol bod bëngabë hë azu abui, ndò akèè na akòbò na: E mvòṅ bod nyi enë mbë mvòṅ. Yadzëṅ ndëm, ndò bayi ki bò vë ndëm hë e nyi Yonas. 30 Amu e kan Yonas angabë ndëm asu bod ya Ninive, nala ngò fë mòn mod ayi bò asu e mvòṅ nyi. 31 Nkukuma mininga ya minkyè wayi tëbë a nkat ai bod ya e mvòṅ nyi, akpèè bò a nkat, amu angasò a abug si-ndon na azu wog fëg Salomon; Yënë sik, e mod alod Salomon anë ha! 32 Bod ya Ninive bayi tëbë a si a nkat ai e mvòṅ nyi, bëkpèè dzò a nkat; Amu bëngavëṅan ai ebug Yonas; Yënë, e mod alod Yonas anë ha. 33 Mod akokoe alamba, atele dò a asoe, ngë ki na a emvaṅ a si. Batele dò a etelëge-alamba a yob, asu yë na e bod banyian, bëyen mfyè. 34 Alamba nyòl anë dis doe. Ngë dis layen wa mbëṅ, nyòl dzoe esë enë a mfyè. Ngë anë hm fë abe, nyòl dzoe enë a dibi. 35 Bò hm okala na të mfyè ya onë abë wa ovëṅan dibi. 36 Ngë nyòl dzoe esë enë a mfyè, tègè ai man dibi, yayi bò a mfyè hë anë mfyè alamba wafyè wa. 37 Abog akòbògò ha, ndò man farisea abanda nyè na akë di abë nyè. Ndò anyian, ayëmë etoa. 38 Ayënë man farisea angayen nala, angakam na andzëki soban osusua etsam-akag. 39 Nti nyè ai nyè na: Mina bëfarisea, miasob kòb ai elè a nsëṅ mbëṅ, mimana dzie ai ndòg ai abe a nnëm ete. 40 A mëkud më bod, nga e mod angakom nyòl, ṅnyè fë angakom a nnëm ete? 41 Vaan hm almosen e kan enë mina a nnëm ete, abog te dzom esë yayi bò mfuban. 42 Dzam da, amala ai mina, bëfarisea amu miayaan efas awomo ya mvoṅëlo, ai atëgëlë ai bitutuga bisë, mina të yaan ngòl ai ediṅ Zamba. Mingabë yëan bò e ma, të voan e ma mëvòg. 43 Amala ai mina, a bëfarisea, amu miadiṅ etoa osu a mënda bikoan, ai mësugan a minsëṅ mi angara. 44 Amala ai mina, amu minë anë zëzë mëbom më sòṅ, a bod bawulu a yob të yëm. 45 Ndò ṅyëgëlë mvende mbòg adzo ai nyè na: A ṅyëgëlë, kë watè bia eyòṅ wakòbò nala a! 46 Nyè na: Mfa waan fë, mina bëyëgëlë bë mvende, amala ai mina, amu miakag bod adid mimbëgë, mina bëben të namba mimbëgë ai tò onyu mbòg. 47 Amala ai mina, amu miamana kom mësòṅ bëprofèt; besoa mbò bëngawoe bò. 48 Miatoan lëdë ete na miayëbë mimboan besoa, amu mbò bëngawoe bò, mina ki mikomo mësòṅ. 49 Asu te fëg Zamba engadzo na: Mayi bò lom bëprofèt ai bë apostel, bayi woe, bëtibili fë bëvòg ya ete, 50 asu yë na bësili e mvòṅ bod nyi adzo mëki bëprofèt bësë ya mëngasoeban a si, atarigi a mëtari më si, 51 atarigi ai mëki më Abel akui a mëki më Zakarias ya angawu a zaṅa latar ai nda-Zamba. Owe, makad mina na, bayi sili e mvòṅ bod nyi ndòṅ te. 52 Amala ai mina, mina bëyëgëlë bë mvende, amu miavaè bidiiga bi oyëmë. Mina bëben të nyian, e bod ki bëyii na banyian, mikaman ai bò. 53 Ndò angakodo hala, bësaṅa bëkalara ai bëfarisea bëtari hm na basiṅ nyè eyëgan, bëngandëgëlë nyè ai abui minsili, 54 bëlama na bënòṅ nyè ebug ziṅ a anyu.

12

1 A zaṅ ha, bakuda bë bod bëmana ya koan e kan yë na efidi entoa, ndò angakèè na akòbò ai bëyègè boe, nyè na: Mikalëga ozëzaṅ mbaṅëla bëfarisea, onë mvol. 2 Dzom ziṅ esòli ki a yangakulan ki; dzom esëki a asoe a yangayëmban ki. 3 Ndò hm e mam mësë mingakòbò a mënyiṅ, mayi wogëban a ngëëṅ, ndò fë e dzi minganyiṅ a mëlò a nda etere, engayedëban a mindil a yob. 4 Mina bëmvoe bama, makad mina na, të miambara e ba bawoe nyòl, a mvus hala tègè ai e dzom babò. 5 Mazu mina lëb e nyò miayean mbara. Mbarëgan e nyò abëlë ngul ya awoa a tolendoṅ, a mvus yë na awoe ya. Owe, makad mina, ṅnyè mimbarëga. 6 Nga bakuan ai bëmvelkuma bëbè kaba ebè? Tò nala, Zamba avovoan tò mbòg ya ete. 7 Ndò fë tò esil dzan ya nlo enë ṅlaṅan ṅlaṅan. Të miambara. Minë nkënga alodo bëmvelkuma. 8 Makad mina, e mod osë angamëm ma a mis më bod, mòn mod nyè fë ayi nyè mëm a mis benglès bë Zamba. 9 E nyò angasie ma a mis më bod, angasieban a mis benglès bë Zamba. 10 Ndò fë e mod osë angalaṅ mòn mod ebug, nala wayi nyè dzuban. Dzam da e nyò ayi mgbali Mfufub Nsisim, bayi ki nyè dò dzu. 11 Eyòṅ bayi kë ai mina a mënda bikoan ai a bëdzoe ai bëtsig mintol, të miasaṅan na miayi kaman ai mina bëben ya ana, ngë ki e dzam miayi dzo. 12 Amu Mfufub Nsisim ayi mina yëgëlë e dzam miayean kòbò a awola te ben. 13 Ndò mod ziṅ ya nkunda ha adzo ai nyè na: A ṅyëgëlë, kada madzaṅ na akaban elig ai ma. 14 Nyè ai nyè na: A mod, za angatele ma ntsigi ntol ngë nkaba bilig a zaṅ dzan? 15 Nyè ai bò na: Mikalëga, mitubu fë kan ndòg esë, amu enyiṅ mod yadaṅ ki na adaṅ abi byem bi mò. 16 Ndò akad bò mvulna na: Afub nkukuma mod ziṅan gavu abui bidi. 17 Ndò abindi a nnëm ete, nyè na: Mëbò ya, mbol mabëlë ki e hom mafudi bidi biama? 18 Nyè na: Mazu hm bò na, mayi mana bug mëngunda, mëloṅ mëfë mëtoa mënen, abog te mayi koan akuma dama ai bidi biama ete, 19 abog te hm mayi dzo ai mamen na: A mod, obëlë abui akuma asu abui mimbu: waègi, odi, onyu, ofon. 20 Zamba nyè ai nyè na: A mod ya onë të ai fëg, alu ben di, bayi wa sili enyiṅ dzoe. Akuma ya wamana komëzan di, za ayi ligi ai dò? 21 Nala ngò anë ai e nyò osë akag akuma asu die emen, të dò kag abë Zamba. 22 Nyè ai bëyègè boe na: Asu te madzo ai mina na, të miakë saṅan asu enyiṅ dzan na dze miayi di, ngë asu nyòl dzan na dze miayi bòd. 23 Amu enyiṅ enë atud ai bidi, nyòl etoa ndzalan ai biwòman. 24 Fòmbëgan bimgbaṅ: biamias ki, biakoe ki, biabëlë ki mënda ngë mëngunda, dzam da Zamba atòṅ bò. Nga mialod anòn abui ben? 25 Za ya abë mina anë dzam bag ntye a mëlu më enyiṅ moe ai abui nsaṅan die? 26 Ndò hm ngë man abim akad mina mboan, a dze miasaṅan ai e ma mëvòg? 27 Fòmbëgan bilòg anë bianaṅ; biawu ki esye, biatiṅ ki. Makad mina na: Tò Salomon emen, a duma die asë ete, angabë ki mbòdan anë dzia ya ete. 28 Ndò hm, ngë Zamba abòdò elòg ya enë a afub ana, okidi bëwoa a ndoan, ayi mina bòdò fog fe, a e bod ṅyëbë onë abòd ba? 29 Mfag waan, të miadzëṅ e dzom miayi di ngë anyu, ngë ki na mikë saṅan asu te. 30 Amu mëyòṅ ya si-ndon madzëṅ mam mëte, esya waan nyè ayëm na miayaṅan ai mò. 31 Tarigan dzëṅ edzoe dzie, abog te mam mëte mayi mina bagban a yob. 32 Obë mbara, a man nkunda mintomba, amu tara waan abò afu-nnëm ya avë mina edzoe. 33 Manëṅan kuan ai akuma dan, mikab mimbubua. Koman mina bëben bikpëg bi mòni ya binë të wu, etòg akuma yasole ki a yob, e hom ṅwuwub wasubu ki, ebibiam të ndaman dzò. 34 Amu e hom etòg akuma enë mina, a hala ngò fë nnëm waan wayi bò. 35 Tòbògan ai mëngëdëg mëtii mina, mëlamba mëyoṅo. 36 Boan anë e bod bayanga Nti waban eyòṅ ayi sob a abog alug, na ṅnyie anë asò, akudu, bëyaè nyè. 37 Mvòm ai bëbò bisye bëte a Nti ayi kòb bëtoa ehie eyòṅ ayi sò. Makad mina bëbëla na ayi tindi eyie a angëdëg, amana bò toa a si, angakë asye bò. 38 Tò asò awola bèè tò e di lala, akòbò bò nala, mvòm ai bò. 39 Yëman e di na, ngë esya-nda ayëm akyaè awola ṅwuwub wazu, ngë andzëki dzoge na bëbug nyè nda. 40 Mfa waan, tòbògan a ngomëzan, amu mòn mod azu a awola miabuni ki. 41 Petrus nyè na, a Nti, yë wavë e mvulna nyi asu dan, yë asu bod bësë? 42 Nti nyè na: Za mbëmbë ai mfëfëg nkala-byem Nti ayi tele na adzoe bëbò bisye boe, asu yë na akad kab bidi eyòṅ abog akui ya? 43 Mvòm ai mbò-bisye te, a Nti ayi sò kòb abò esye dzie te. 44 Makad mina bëbëla na ayi nyè tele ndzoe a akuma die asë. 45 Ngë mbò-bisye ahë kë dzo a nnëm woe na: nti wama ayi ki vol sò, akèè hm na ayit bëbò bisye, fam ai bininga, adzaag, anyaag, asògò mëyòg, 46 nti mbò-bisye te ayi sò a amos ayanga ki nyè ai a awola ayëm ki; ayi nyè ndëgëlë abui, atëlë fë nyè a ngab zëzë bod. 47 Mbò-bisye ya ayëm ṅyian esya-nti woe, hë da të komëzan ngë abò ṅyian woe, ayi yidëban abui bingëṅ. 48 E nyò ayëm ki, hë da abòò mimbëmbë mi mam, ayi yidëban taṅ bingëṅa bòd. E nyò osë angavëëban abui, bëngâsili nyè abui; e nyò ki bëngavë abui afidi, bayi nyè sili abui. 49 E ndoan mëngazu koe a si-ndon, ayënë ki anë yakab ana! 50 Mëbëlë ṅduan ya mayean duban, nnëm wakòbò ma a abum akui anë nala wayi toban. 51 Dze yë miatsog na mëngasò na mazu ai mvoè a si-ndon nga? Tègè hm fò, makad mina, mëngasò ai bitòm. 52 Amu, atarigi etoa dzi, layi bò a nda ziṅ na, bod bëtan bëngaluman ai mbòg, bod bëlè bëngaluman ai bod bëbè, bëbè ai bëlè. 53 Esya ayi tsaman ai mòn, mòn atsaman ai esya, nyia atsaman ai ngò dzie, ngòn etsaman ai nyia, nkyè-ngòn atsaman ai mbòm, mbòm otsaman ai nkyè-ngòn. 54 Angadzo ai bod na: Eyòṅ miayen minkut mityege a tin mëlumbu më dzobo, miadzo etye etye na, mvëṅ yayi nòṅ, lëbòban fë nala. 55 Eyòṅ miawodan evundu abui, miadzo na ndugudu yayi bò, lëbòban fë nala. 56 A bod bë mvol, miayëm bigili mvòm asu yob ai si; asu dze miayëm ki laṅ mam ya e mëlu ma? 57 Asu dze miatsig ki sosoo a mina bëben? 58 Asu te hm, ntye wakë ai e mod ahë sòman wa abë ntsigi-ntol, vologo kom ai nyè, asu yë na aza vë wa a mò më ntsigi-ntol, ntsigi-ntol avë wa a mò më man fulus, man fulus awoa wa a mbog. 59 Makad wa, wayi ki kodo hala, së na omana yaan e sifen mvua.

13

1 Ndò bod bëziṅ bëngakë sòṅ hala, bëngalèè nyè adzo e bod ya Galilea a Pilatus angabaman mëki maban ai e ma mëtunëṅa maban. 2 Ndò ayalan bò na: Dze yë miatsog na e ban bë Galilea ba bëngabë bësëm abui bëlodo ban bë Galilea bësë asu yë na bëdzugi kan te nga? 3 Tègè hm fò, ma makad mina; dzam da, ngë mina bësë mibò të vëṅan, miayi dzaṅ nala. 4 Ndò ki yë e bod awom ai mwom nkum ongaku a yob a Siloam, owoe bò, yë miatsog na bò bëngadaṅ fò sëm alodo e bod bësë bëtoa a Yerusalem nga? 5 Tègè hm fò, ma makad mina; hë da ngë mibò të vëṅan, mina bësë, miayi fë dzaṅ kan te. 6 Ndò aku bò nkana hi: Mod ziṅan gabë abëlë ele sa etëlë nyè a afub wayn, ndò angakë na akë dzëṅ bibuma ete, hë da të yen. 7 Ndò adzo ai nsye afub wayn na: Yënë na mbu lala hi mazu na mazu dzëṅ ebuma a ele dzi, të yen. Baaga dzò a si; asu dze yawu si ntug? 8 Ndò ayalan nyè na: A Nti, dzoge të dzò hë mbu hi, asu yë na mëfag, mësoe akun etere, 9 eyòṅ ziṅ yayi wum bibuma mbu wazu. Ngë tègè ai nala, obaè dzò. 10 Yesus angabë ayëgëlë a nda-bikoan ziṅ a amos sabbat. 11 Ondzi na, mininga atoa hala, abëlë nsisim okòn mimbu awom ai mwom, ndò angabë hë aluu, tègè dzam nyoan mbëṅ. 12 Ayen Yesus angayen nyè, ndò aloe nyè, nyè ai nyè na: A mininga, kë okodeban ya a okòn woe a! 13 Ndò abede nyè mò. Etye etye te, anyoan, angalugu Zamba. 14 Ndò ndzoe nda-bikoan awog abe na a amos sabbat ngò Yesus angasye e mininga nyò, nyè ai nkunda bod na: mëlu mënë mësaman a mod wayean sye. Mëmos mëte mmò zaan syeban, hë da së ki a amos sabbat. 15 Ndò Nti adzo ai nyè na: A e bod bë mvol ba, nga mod osë ya abë mina akad tii nyag dzie ngë ki na ozele woe a amos sabbat, akulu dzò a nda-biyëm na akë dzò vë mëndim? 16 Ndò e ngòn Abraham nyi a Satan angafaṅ ngadag mimbu awom ai mwom, ṅnyè bayean ki tii a mësuṅ mëte a amos sabbat nga? 17 Mbol akòbògò nala, e bod bësë bëmbë nyè e ngam ya ayat, osòn okuu bò a nyòl, nkunda osë ongatag asu mësimba mësë abòòg. 18 Ndò fë angabë adzoo na: Edzoe Zamba yafulan ai dze, ndò ki mënë dzò dzam hëg ai dze? 19 Yafulan ai man fes ndoṅ ya mod anòṅ, abèè a man afub woe, fes te emana naṅ, evëṅan ele, anòn ya yob angaloṅ mumba a mintëm mie. 20 Ndò fë adugan dzo na: Mayiyi vëg edzoe Zamba ai dze? 21 Yafulan ai ekoa saṅ ya mininga anòṅ, asòli a mëbom më ovug mëlè, akëlë kui anë bisë biamana vus. 22 Ndò hm angayëm zen a Yerusalem, akë alod a bëtisòn ai a mal, ayëgëlë. 23 Ndò mod ziṅ adzo ai nyè na: A Nti, yë e bod bayi kodeban bënë abòd? Nyè ai bò na: 24 Suṅan na minyian a mbè onë fëan, amu makad mina na abui bod bayi dzëṅ na banyian, tègè ai ngul te. 25 Eyòṅ mod-dzal akodo a si, afëdë mbè, mina mikanga mitëlë a nsëṅ, mikudu a mbè, mina na: a Nti, yaaga bia, abog te ayi mina yalan na: Mayëm ki mfa miasò. 26 Eyòṅ te miayi tari na miadzo na: Bingadi, binyuu fë ai wa, ndò fë ongayëgëlë a mindzòṅ mian. 27 Abog te ayi dzo ai mina na: Mayëm ki mfa miasò. Kodan ma a mis, mina bëse, a e bod miafug ezëṅ ba. 28 Miṅyon ai nladan mëkëg biayi bò we, eyòṅ miayi yen Abraham ai Isaak ai Yakob ai bëprofet bësë a edzoe Zamba, bò bëwoa mina a nsëṅ. 29 Ndò hm bayi sò a nnam kidi ai a nnam ngoge, a nnam akoe ai nnam nkyè, bëngazu kom etoa na badi a edzoe Zamba. 30 Ndò hm fë, bod bë mvua mbò bayi bò bod bë osu, e bod bë osu bëntoa bod bë mvua. 31 Awola te ben, ndò bëfarisea bëziṅ bëngasubu, bò ai nyè na: Kuig, okodo ha, amu Herodes alam na awoe wa. 32 Nyè ai bò na: Kaṅan kad mvag te na: Matsidan bëbe minsisim, mëbò bod mvoè ana ai okidi; a amos lala mëmana bò esye dzama. 33 Mayean fò kë ana ngë okidi ngë ki amos mbòg wazu, amu asëki dzam bò na profèt awu hom mfë, së na a Yerusalem. 34 A Yerusalem, a Yerusalem, wa ya wawoe bëprofet, olumu e bod ya balom wa ngòg, yë abim anë mëngayi na makoan bòn boe e kan nyia kub akoan bòn boe a mëfab a si, ndò mingaben! 35 Asu te balig mina nda dzan; Makad mina na: miayi ki ma yen akui anë miayi dzo na: Maa ai e nyò azu a dzoe Nti.

14

1 Ndò lazu bò na, mbol angakë a nda ndzoe bëfarisea mbòg a amos sabbat na akë di, bod bëngafòmbò nyè. 2 Ndò mod ziṅan tëlë nyè osu ha, mod te angabë akònò mënyënga. 3 Yesus nyè ai bëyëmë bë mvende ai bëfarisea na: Yë bayean sye mod a amos sabbat, yë bayean ki? 4 Bò ha hë bivol. Ndò angabi e mod nyò a wò, abò nyè mvoè, adzoge nyè na akë. 5 Nyè ai bò na: Za ya abë mina mòn woe ngë nyag dzie enë ku a ebe, abò nyè të vaè etye etye a amos sabbat? 6 Bò tègè ai mbol bayalan nyè mam mëte. 7 Angabë akuu bëyëṅ nkana, mbol angayen anë bëtòbò bitoa bi olugu, nyè ai bò na: 8 Ngë bëbanda wa a abog alug, obë kë tòbò etoa ya osu, lëza bò na bëbanda e mod alod wa, 9 abog te e mod abanda wa, abanda fë nyè, ayi dzo ai wa na: Vaa e mod nyò etoa; abog te wayi kë tòbò a etoa mvua ai osòn a nlo. 10 Dzam da, ngë bëbanda wa, këlëg, okë tòbò a etoa mvua, asu yë na eyòṅ e mod abanda wa ayi sò, adzo ai wa na: a moe, bëdë osu mu! Abog te wayi bi olugu a mis bëyëṅ bësë. 11 Amu e mod osë abede emen ayi dzòdiban; e nyò ki adzòdi emen ayi bedëban. 12 Ndò azu dzo ai e mod angabanda nyè na: Eyòṅ wabò bidi, ngë abog, të waloe bëmvoe boe ngë babënyòṅ, ngë bivuvuman bie, ngë bod bë ngòdò boe ya bënë minkukuma, asu yë na bò bëza dugan wa banda, bëdugan wa afaṅ doe. 13 Dzam da, eyòṅ wabò dina, loege mimbubua, mintèd, miṅyëyëm, mindindim; 14 Mvòm yayi bò ai wa, amu babëlë ki e dzom badugan wa afaṅ doe ete, amu bayi wa dò dugan a akui-lë sòṅ bësosoo bë bod. 15 Mod mbòg ya bëyëṅ ha angayi wog nala, nyè ai nyè na: Mvòm ai e nyò ayi di bidi a edzoe Zamba. 16 Nyè ai nyè na: Mod ziṅan gabò mod dina, ndò angabanda abui bod. 17 Ndò alom mbò-bisye woe a abog bidi na akë kad bëyëṅ na: Zaan, amu bidi bintoa ya babi. 18 Bò bësë bëtari hm na badzaè bidzuga. E nyò osu nyè ai nyè na: Mëngakus afub ndò mëbëlë na mëkëlë dò yen. A nkogëlan, yënë na mëbëlë a mò. 19 E nyò mbòg nyè na: Mëngakus nyag ebëbè, nala awom nyag, ndò makë dzò yen. A nkogëlan, mëbëlë a mò. 20 Mfë nyè na: Mëndëm lug mininga, asu te masëki dzam sò. 21 Ndò mbò-bisye angazu kad esya-nti woe e mam ma. Mod-dzal awogo fò olun, nyè ai mbò-bisye woe na: Këlëg a mindzòṅ ai a minsëṅa vol avol, ozu ai ma mimbubua, ai miṅyëyëm, ai mintèd, ai mindindim ha. 22 Ndò mbò-bisye adzo na: A nti, abòban ya mbol obende, ndò fë afola angënë. 23 Esya-nti nyè ai mòngò bisye na: Këlëg a mindzòṅ ai a mëfub, obi bò na bëzu, asu yë na nda dzama edzie. 24 Amu makad mina na tò mod mbòg ya e ba mëbanda ayi ki dëmëlë bidi biama. 25 Abui bod bëngabë bëzaag ai nyè, ndò akilan, nyè ai bò na: 26 Ngë mod ziṅ azu abë ma, nyè të siṅ esya ai nyia, ai ngal, ai bòn, ai babënyaṅ, ai bëkal, ai enyiṅ dzie eben, e nyòlò te asëki dzam bò ṅyègè wama. 27 E mod abëgë ki klos dzie angawulu ma a zut, asëki dzam bò ṅyègè wama. 28 Za ya abë mina, eyòṅ ayi na aloṅ nkum, atari ki tòbò a si, amana bò taṅ, ayënë ngë ayi dzò mana loṅ? 29 Aza kë bò na, ṅnyie anë abëm ya mëkòg a si, tègè fë ai e ngul amana mëloṅ. E bod bësë ya bayen dò bayi kèè na bakpëlë nyè, 30 bò na: E mod nyò angakèè mëloṅ, ndò andzëki bi ngul ya amana. 31 Ngë ki na, nkukuma mbe, eyòṅ akë luman bita ai nkukuma mfë ayi bò të tari tòbò a si, ayënë, ngë ai bakuda awom, anë ngul ya aluman ai e nyò azu luman ai nyè abëlë bod bakuda mëwom mëbè? 32 Ngë tègè ai nala, ntye angënë oyab, atari nyè lom bod na bëlad. 33 Nala hm ngò e mod osë ya abë mina adzoge ki byem bi mò bie bisë asëki dzam bò ṅyègè wama. 34 Nku onë mbëṅ. Hë da, ngë nku ohë kë sole, onë fë ai mfi dze? 35 Osëki fë ai mfi tò asu si, tò asu akun. Bawoa wò a nsëṅ. E mod abëlë mëlò ya awog, awogo!

15

1 Bënòṅò bë ntòlò bësë ai bësëm bëngabë bëzaag nyè babi na bavogolo nyè. 2 Bëfarisea ai bësaṅa bëkalara bëngasòg nyè, bò na: E nyò asoan ai bësëm, adzaag fë ai bò! 3 Ndò azu bò ku nkana vi, nyè na: 4 Mod mbe ya abë mina, ngë abëlë mintomba ntèd, mbòg ya ete odzaṅa, ayi bò të lig mintomba mëwom ebul ai ebul mivòg a nkod-nnam, akëë atoṅ e hi onë ndzaṅan, akui anë ayen wò? 5 Ṅnyie anë ayen wò, abede wò a mëban, angatag, 6 asò a nda dzie, aloe bëmvoe boe ai bod bë ngòdò, nyè ai bò na: Fonan ai ma, amu mëyen ntomba wama ya ohë bë ndzaṅan. 7 Makad mina na nala ngò mintag miayi bò a yob asu nsëmë mbòg ya avëṅan, alodo anë asu bësosoo mëwom ebul ai ebul ya bayaṅan ki ai avëṅan. 8 Mininga mbe, ngë abëlë minsaṅ mi mòni awom, adzèè nsaṅ mbòg, ayi bò të nòṅ alamba, avoe nda, angatoan dzëṅ, akëlë kui anë ayi wa yen? 9 Abog te ayi loe bëmvoe boe ai bod bë ngòdò, nyè ai bò na: Taan ai ma, amu mëyen nsaṅ mòni wama ya mëngadzèè. 10 Makad mina, nala ngò mintag minë a zaṅ benglès bë Zamba asu nsëmë mbòg ya avëṅan. 11 Nyè na, mod ziṅan gabë abëlë bòn bëbè. 12 Ndò e nyò angabë mòngò ete adzo ai esya na: A tara, vaa ma e ngab akuma yakyëbë ai ma. Ndò angamana bò kab akuma. 13 A mvus ban mëlu, e mëligi-mvua nyò amana togan byem bie, ndò ayëm zen a nnam oyab, amana ndaman akuma die ai mbë enyiṅ. 14 Amana angamana ndaman byem bisë, ndò mod zie angakui a nnam te, antoa a mëyaṅan. 15 Ndò akë lad ai mod ziṅ ya nnam te, mod te alomo nyè a mëfub moe na akala ngoe, 16 angayi të du na adii ki të e bënyia mëkaba ya ngoe edzaag, tègè ai e mod avë nyè. 17 Ndò abindi a nnëm woe ete, nyè na: Yë abim anë abui bësye bë tara bawu bidi hali, ma nyò mazu wu zie mu! 18 Mazu tëbë, mëkë abë tara, mëkad nyè na: A tara, mëngabèan yob, mëbèan fë wamen, 19 mayean ki fë na bëloe ma na nyò mòn. Bëlan ai ma anë mbòg ya bësye boe. 20 Ndò atëbë a si, akëlë abë esya. Esya angayi nyè yen angënë oyab nali, ndò mëki matsig nyè a fyè; atye mbil, avëë nyè mò, ndò awuban ai nyè. 21 Mòn nyè ai nyè na: a tara, mëngabèan yob, mëbèan fë wamen; makyëbë ki fë na bëloe ma na nyò mòn. 22 Esya nyè ai bod bisye na: Zaan ai edud eyie yadaṅ nyëb abui, mibòdò nyè dzò, mibòdò fë nyè okene a wò, ai ngob a mëkol, 23 mizu hm fë ai mòn nyag mëvòṅ, miwoe, abog te bidi, bibò abog. 24 Amu e mòn wama nyò angabë ṅwuan, ndò angadugan ya nyiṅ; angabë ndzaṅan, ndò adugan yene. Ndò bëngatari na babò abog. 25 Ntol mòn woe ongabë a afub. Eyòṅ angasubu babi a nda, angawog mëzik ai abog; 26 ndò aloe mbò-esye mbòg, asili nyè mbol nala watyan. 27 Mbò-esye nyè ai nyè na: Manyòṅ ṅnyè asò, ndò esoa atsig mòn nyag mëvòṅ mbol adugan nyè yen atoa mvoè. 28 Awogo fò olun, të yi na anyian a nda. Ndò esya akui a nsëṅ, aloe nyè. 29 Nyè ai esya na: Bëbëgë abim mimbu mësye ya wa, tègè wa daṅ tò mvende ziṅ, ndò wabë ya ki ma vë man ekëla asu yë na mëbò abog ai bëmvoe bama. 30 Hë da eyòṅ e nyò mòn nyò ya amana ya wa di akuma ai bininga bë ebamba asò, owoe nyè man nyag mëvòṅ. 31 Nyè ai nyè na: A mòn wama, wa onë ai ma abog asë, e dzom esë yawoge ai ma yawoge ai wa. 32 Bihë yean bò abog, biwog mintag, amu e manyòṅ nyò ahë bë ṅwuan, ndò adugan ya nyiṅ, angabë ndzaṅan, ndò asòmban ya.

16

1 Angabë adzoo ai bëyègè na: Nkukuma mod ziṅ ongabë bëlë nkala-byem; ndò bazu sòman nkala-byem nyò na amana ndaman akuma. 2 Ndò aloe nyè, nyè na: Dze mawog dzi etyan ai wa? Zaag ma bò zitòg esye dzoe, amu wasëki dzam kë ai nkalan byem osu. 3 Nkala-byem angabindi, nyè na: Mazu bò ya, eyòṅ esya-nti wama angadali ya ma nkalan byem a mò di? Afag si, ma tègè ai ngul; akë adzaè, abim osòn te! 4 Mëyëm ya mbol mazu bò, asu yë na bod bësoan ai ma a mënda maban eyòṅ bayi ma vaè a esye nkalan byem. 5 Ndò hm akèè na aloe e bod bëmbë bëlë esya-nti woe bikola, bò bësë mbombòg mbombòg; nyè ai e nyò osu na: Obëlë esya-nti wama taṅ ya? 6 E mod nyò nyè na: Bëfonda bë mbòn ntèd. Nyè ai nyè na: Nòṅò kalara woe nyò, otòbò a si, ovol til na mëwom mëtan. 7 Nyè ai e nyò mbòg na: Mfa woe, obëlë ekola taṅ ya? Nyè na: Minkud mi oles ntèd. Nyè ai nyè na: Nòṅò kalara woe, otil na mëwom mwom. 8 Ndò esya-nti angataman ndzodzongo nkala-byem hi, amu angasye ai mëkëṅ. Amu bòn bë e si nyi balod bòn bë mfyè a fëg eyòṅ bënë a zaṅ mvòṅ dzaban. 9 Ndò makad mina: Boan mëmvoe ai akuma dzongo, asu yë na eyòṅ lakë mana, bësoan ai mina a bibëm bi kole. 10 E nyò anë mod afidi a ban mam ayi fë bò mod afidi a mam mënen; e nyò ki anë dzongo a ban mam, ayi fë bò dzongo a mam mënen. 11 Ndò hm, ngë miayëm ki sye ai akuma dzongo, za ayi mina vë mfaṅ a kuma? 12 Ngë mibò tègè ai afidi a miakala eza akuma, za ayi mina vë e di lawoge ai mina? 13 Mòngò bisye ziṅ asë ki dzam sye bëti bëbè. Amu ayi siṅ mbòg, angadiṅ e nyò mbòg, ngë ki na alada ai mbòg, angabyandi e nyò mbòg. Miasëki dzam sye Zamba ai akuma. 14 Bëfarisea ya bëngabë bëlë akuma, bëdiṅi mòni, bëngayi wog nala, bëngamgbali nyè. 15 Nyè ai bò na: Mina mialëdë a mis më bod e kan minë sosoo, ndë Zamba nyè ayëm mina minnëm. Amu e dzi ya bod bakam enë zëzë a mis më Zamba. 16 Mvende ai bëprofèt binë aza kui abë Yohannes. Akèègè abog te, bayedan edzoe Zamba, ndò fë mod osë ayi na anyian ete a ngul a yob. 17 Anë ebugbu abui na yob ai si bimana a fii, alodo anë man atòn mbòg ya mvende aku. 18 E mod asoe ngal, alugu mfë, abò bisog; e nyò fë alug e mininga nnom woe angasoe, abò bisog. 19 Mod ziṅan gabë nkukuma mod, akarëga bòd biyie bi mòni, anyiṅi fë a mintag ha amos osë. 20 Mbubua ziṅ dzoe na Lazarus ongabë odzogo nyè a mbè nda a si, ntèd ntèd, mëfol ai nyòl esë, 21 ayi të du na adzie të ai e mënyuṅ ya maku a tëbëlë bidi nkukuma mod hi. Së hm ki hë nala, mvu engazuzu nyè nyie mëfol. 22 Ndò hm lazu bò na, awu mbubua hi ongawu, ndò benglès bëngakë ai nyè a mëbè më Abraham. Nkukuma mod hi wa owuu, bëdzëbë nyè. 23 Atoa a tolendoṅ, ndò abede mis, abëlë mintye ha eyëgan, ndò ayen Abraham oyab nali, Lazarus atoa nyè a mëbè. 24 Ndò avë kiṅ, nyè na: A tara Abraham, yënë ma ngòl, olom Lazarus na adu onyu a mëndim, azu ma vë evovoe a oyëm, amu madzugi abui a minkabag mi ndoan mi. 25 Abraham nyè na: A mòn, tsogo na ongabi mvòm a enyiṅ dzoe, Lazarus abëlë abe. Abog hm di, ambëlë ya evovoe, wa ombëlë mintye. 26 Abadan, afëdan fë na, mod mbimbiṅ anë bia a zaṅ, e kan yë na e ba bayi na badaṅ, bëzu abë mina, basëki dò dzam bò; mina fë miasëki dzam daṅ a binë mu. 27 Nyè na: Madzaè të wa, a tara, na olom nyè a nda esya wama, 28 amu mëbëlë babënyaṅ bëtan, asu yë na akë bò beme, bëza sòṅ a e mod etòbògò mintye nyò. 29 Abraham nyè na: Bëbëlë Moses ai bëprofèt; bëvogolo bò. 30 Nyè na: Kokoa, a tara Abraham; ngë mod ahë kë bò sòṅ a bëkon, bayi vëṅan. 31 Nyè ai nyè na: Ngë bavogolo ki Moses ai bëprofèt, tò mod afyaṅan kë tëbë a bëkon, bayi ki yëbë.

17

1 Nyè ai bëyègè boe na: asëki dzam bò na mëbobëla mëbò të bò, dzam da amala ai e mod azu ai mò. 2 Lakyëbë ai nyè na bëkëlë nyè ngòg ozele a kiṅ, bëwoa nyè a maṅ, alodo na abobolo hë mbòg mbòg ya abobod di. 3 Mibò okala! Ngë manyòṅ asëm, kòṅan ai nyè; ngë avëṅan, odzu nyè. 4 Tò abyandi wa biyòṅ zamgbal a amos, asò abë wa biyòṅ zamgbal nyè na: Mayi vëṅan, odzu nyè. 5 Ndò apostel bëngadzo ai Nti na: Bulugu bia ṅyëbë. 6 Nti nyè na: ngë mibëlë ṅyëbë otoa anen anë fes ndoṅ, mikòbò ai mod ele na: Fumiṅi, okë bèban a maṅ; ngë adzo te lëmbòban nala ana. 7 Za ya abë mina abëlë olò osye nyè a afub, ngë ki na okalëga nyè biyëm; eyòṅ olò te onkë sòṅ a afub ana, nyè ai wò na: Vologo sòṅ tòbò ha? 8 Nga ayi dzo ai nyè na: Bò ma e dzom madi, tsendëge biyie, osye ma ntye madi, mënyaag, a mvus hala, wa ozu di, onyu fë? 9 Yë ayi kaṅ mbò-esye mbol abò e mam babende nyè na abò? 10 Nala hm fë ai mina, eyòṅ mimana ya bò e mam babende mina, dzoan na: Binë fò hë zëzë bëbò bisye; Bibò hë e dzi bihë bë na biabò. 11 Eyòṅ akëlë a Yerusalem ha, ndò lazu bò na, angadaṅ a zaṅ Samaria ai Galilea. 12 Ndò anganyian a dzal ziṅ, minzëzam mi fam awom misò toban ai nyè, ndò bëngatëbë man ntye, 13 ndò bavë kiṅ, bò na: A Yesus, a ṅyëgëlë, yënë bia ngòl. 14 Nyè ai bò na: Kaṅan lëdë bëfada nyòl dzan. Ndò labò na, bëkëlë a zen ha, ndò bamana bò mvoè. 15 Mbòg ya abë bò, ayen angayen na abò ya mvoè, ndò angadugan, akë ataman Zamba a yob etere, 16 ndò aku Yesus a mëkol ai asu a si, angakaṅ nyè. Nyè angabë hm man Samaritan. 17 Yesus nyè na: Bësë awom bandzë bò mvoè a? E ba ebul bëvòg bënë ve? 18 Bò bandzëki yen mfi ya adugan sòṅ vë Zamba olugu, hë e man ndzin nyò nga? 19 Nyè ai nyè na: Tëbëgë, këlë. Ṅyëbë woe onyii wa. 20 Mbol bëfarisea bëngasili nyè abog edzoe Zamba yazu, ndò angayalan bò na: Edzoe Zamba yazu ki mbol wafòmbò, 21 ndò fë bayi ki dzo na: Bëbëgë ha, bëbëgë hali, amu edzoe Zamba enë a zaṅ dzan. 22 Nyè ai bëyègè na: Mëmos mazu a miayi tsog na miayen mbòg ya mëmos më mòn Zamba, dzam da miayi ki yen. 23 Ndò bayi mina kad na: Yënë hali, ngë ki na yënë ha. Mibë kë, mibë bò toṅ. 24 Amu akyaè felfes yakad fyè atarigi a abug yob di, akëlë kui e di avòg, nala ngò mòn mod ayi bò a amos woe. 25 Dzam da, ayean tari dzugi abui, e mvòṅ nyi etimi fë nyè. 26 Ndò akyaè angabë a abog Noe, nala ngò fë wayi bò a mëmos më mòn mod. 27 Bëngabë bëdzaag, bënyaag, bëlugu, bëkëlë a mëlug, akui amos Noe anganyian a arka, ndò mvëṅ endëgëlë engasò, emana bò dzèè bësë. 28 Anë fë lengabë a abog Lot; bëdzaag, bënyaag, bëkusu, bëkuan, bëloṅo. 29 Hë amos Lot angakodo a Sodoma, ndò ndoan ai mëtaag bikye bingatye a yob, bimana bò bësë. 30 Nala ngò fë wayi bò amos ya mòn mod ayi kulan. 31 Amos te, e mod abëdë a ndil, akuma die atoa a nda, abë sus na akë dò nòṅ; e nyò ki anë a afub, dzam dëda. Abë dugan ai mvus. 32 Tsogan mininga Lot. 33 E nyò ayi dzëṅ na akode enyiṅ dzie ayi dzò dzèè; e nyò ki ayi dzò dzèè, ayi bëlë enyiṅ. 34 Makad mina, alu te, bod bëbè bayi bò na, bëboo enòṅ dzia, bënòṅò mbòg, bëligi e nyò mbòg. 35 Bininga bëbè bëkògò ovug fufulu, bënòṅò mbòg, bëligi e nyò mbòg. [ 36 ] 37 Bò ai nyè na: Ahe, a Nti? Nyè ai bò na: E hom mbim odzogo, etere ngò fë ndoe yayi koan.

18

1 Angabë akuu bò nkana na alëdë bò na bayean kogëlan mban, të tigbi, 2 nyè na: Ntsigi-ntol ziṅan gabë a tisòn ziṅ, nyè ha të mbara Zamba, të kam mod. 3 Nkus mininga wa ongabë a tisòn te, ndò akarëga sòṅ a bë nyè, nyè na: Komo ma adzo mëbëlë ai nziziṅ wama. 4 Ndò eban engakog, nyè të yi kom adzo. A mvus hala, ndò abindi, nyè na: Tò anë mambara ki Zamba, ma të kam mod, 5 mbol nkus mininga hi waandëgëlë ma, mayi nyè tsig ntol asu yë na të adugan ma sòṅ ndëgëlë abim mban te. 6 Nti nyè na: vogëlan e dzam ndzodzongo ntsigi-ntol wadzo! 7 Yë Zamba ayi bò të tsig ntol e bod boe angatòb, a bayon nyè a mis ai alu, ai amos, tò abò të bò vol vòli? 8 Makad mina na ayi bò tsig ntol etye etye. Hë da, eyòṅ mòn mod ayi sò, yë ayi fò kòb ṅyëbë a si-ndon nga? 9 Ndò aku bod bëziṅ ya bëtsogo na bënë sosoo, bëbyandigi e bod bëvòg nkana hi: 10 Bod bëbè bëngabed a tempel na bakë kogëlan, mbòg man farisea, e nyò mbòg nnòṅò ntòlò. 11 Ndò man farisea angatëbë, angakogëlan a nnëm etere na: A Zamba, makaṅ wa mbol masëki anë e bod bëvòg: bafadi, bënë dzongo, bandaman mëlug; masëki anë nnòṅò ntòlò nyò. 12 Maki bidi a nguma sòndò biyòṅ bibè, mayaan toya a e dzom esë mëbëlë. 13 Mfa nnòṅò ntòlò, atëlë oyab nali, të të yi na abede mis a yob, dzam da angakud emen a nkug, nyè na: A Zamba, yënë ma nsëmë minsëm ngòl. 14 Makad mina: e nyò angadugan a nda dzie mfuban alodo e nyò mbòg. Amu e mod osë abede emen ayi dzòdiban, e nyò adzòdi emen ayi bedëban. 15 Ndò bazu ai nyè ban bòngò na anamba bò. Bëyègè bëngayi yen nala, bëngasog ai bò. 16 Ndò Yesus angaloe bòngò a fëfël, nyè na: Dzogan ban bòngò bëzu abë ma, të miakad kaman ai bò, amu edzoe Zamba yawoge ai kan te. 17 Amen, makad mina na: E nyò osë ayi ki soan ai edzoe Zamba anë man mòngò, ayi ki nyian ete. 18 Ndò ndzoe ziṅ asili nyè na: A mbëmbë ṅyëgëlë, mayean bò dze asu yë na mëkyëbë ai enyiṅ kòm? 19 Yesus nyè ai nyè na: Asu dze wadzo na mënë mbëṅ? Mod ziṅ asëki mbëṅ, hë Zamba etam. 20 Wayëm mëmvende: Të wabò bisog, të wawoe, të wadzib, të watsig mbë mvaa, olugu esoa ban nyoa. 21 Mod te nyè na: Mëbaala ya mam mëte mësë atarigi mëtoa mòngò. 22 Awog Yesus angawog nala, nyè ai nyè na: Dzom engënë edzëman wa dzia: Kuan ai e byem bisë obëlë, okab mimbubua, abog te wayi bi ntam mëbugban a yob, ozu wabie ma. 23 Angayi wog nala, antoa fò olun; Amu angabë nkukuma eyëgan. 24 Mbol Yesus angayen anë angavëṅan olun, nyè na: Layi hm bò aye o, na e bod bëbëlë akuma bënyian a edzoe Zamba! 25 Amu anë ebugbu abui na kamele alod a alò ondondò, alodo anë nkukuma anyian a edzoe Zamba. 26 E bod bëvogolo bò na: Ndò hm za anë dzam kodeban? 27 Nyè na: E dzom yakad bod yakad ki Zamba. 28 Petrus nyè na: Yënë, bingamana lig bisë, bisò biatoṅ wa. 29 Nyè ai bò na: Amen, makad mina na: Mod ziṅ asë na angalig nda, ngë nyia, ngë babënyaṅ, ngë bivuvuman, ngë bòn, asu edzoe Zamba, 30 ndò ayi bò të bi nala abui biyòṅ a enyiṅ dzi, abii fë enyiṅ kòm a enyiṅ yazu. 31 Ndò anòṅ bë awom ai bëbè, nyè ai bò na: Ma nyò mabed a Yerusalem, ndò e mam mësë mënë ntilan a bëprofèt mëtyan ai mòn mod mayi toban. 32 Amu ayi kaban a mò bëhaiden, bëkpëlë nyè, bëtè nyè, bëtui nyè mëtè a nyòl, 33 bëyidi nyè, bëwoe fë nyè, dzam da, a amos lala, atëbë a sòṅ. 34 Bò të wog tò dzom; ndò adzo te angalaṅan bò ndimba nala, bò të wog e dzam Yesus angadzo. 35 Ndò angabò na, mbol angabë asubugu a Yeriko, ndindim ziṅ otoa a mgbag ndzòṅ, adzaègè byem. 36 Mbol angawog nkunda bod olodo hi, angasili e dzom yalod. 37 Ndò bakad nyè na Yesus man Nazaret ṅnyè alod. 38 Asò hm vë kiṅ, nyè na: A Yesus, man David, yënë ma ngòl. 39 E ba bëkëlë osu ha bëngasog ai nyè, bò na atòbò evol; nyè hë abam a yob ete na: A man David, yënë ma ngòl. 40 Ndò Yesus angakom etye, abende na bëzu ai nyè abë nyè. Eyòṅ angasubu babi, ndò asili nyè na: 41 Dze wayi na mëbò wa? Nyè na: a Nti, bò na mëyen! 42 Yesus nyè ai nyè na: Yënë! Ṅyëbë woe onyii wa. 43 Etye etye te, angayen, angakë atoṅ nyè, alugu Zamba. Ayen bëngayen nala, bod bësë bëngavë Zamba duma.

19

1 Ndò Yesus anganyian a tisòn Yeriko, angakë awulu. 2 Ondzi na, mod ziṅ, dzoe na Zakeus ya angabë ndzoe bënòṅò bë toya, atoa fë nkukuma mod, 3 angayi na ayen e mod emen anë Yesus, dzam da tègè ai zen asu nkunda bod, mbol hm fë angabë etun ntye. 4 Ndò angakë mbil osu, abëdë a mod ele a yob, asu yë na ayen, amu Yesus angabë ayean lod ete. 5 Akui angakui hom te, ndò Yesus abëbë a yob, nyè ai nyè na: A Zakeus, vologo sus a si, amu mayean tòbò a nda dzoe ana. 6 Ndò fò avol sus, asoan ai nyè a nda dzie ai mintag. 7 Bod bësë bëyënë adzo di, bëngakë banyiṅ ha na: Akë nyian abë mod minsëm na atòbò we. 8 Ndò Zakeus atëbë a si, nyè ai Nti na: A Nti, yënë, mazu vë mimbubua efas akuma dama a zaṅ, ndò fë, ngë mëngafadi mod ziṅ dzom, mayi nyè dzò dugan biyòṅ binyii. 9 Yesus nyè ai nyè na: Amos ya ana, akode anyian e nda nyi, amu nyè fë anë mòn Abraham. 10 Amu mòn mod angasò na azu dzëṅ, akode fë e ba bënë a zen ndzaṅ. 11 Bëwogo e mam ma, ndò adugan fèd, akuu bò nkana, amu bëngabë bësubu ya babi ai Yerusalem, bëngatsog na edzoe Zamba yazu yene etye etye te. 12 Nyè hm na: Ntomba mod ziṅ ongakë a nnam oyab na akë nòṅ edzoe, adugan fë. 13 Ndò aloe bëlò boe awom, avëë bò minsaṅ mi mòni awom, nyè ai bò na: Boan mëkit ete, ntye mënë a dulu. 14 Bod ya ayòṅ die bësiṅi nyè, ndò bëngalom bod a mvus dzie na bëkë kad na: Biayi ki na e mod nyò adzoe bia. 15 Eyòṅ hm akë dugan, hala abi ya edzoe, ndò abò na bëloe nyè bëlò boe ya angavë mòni, asu yë na ayëm anë bëngabò mëkit. 16 Ndò e nyò osu angasò, nyè na: A nti, nsaṅ mòni woe obye minsaṅa wom. 17 Nyè ai nyè na: Oyëm doe! a mbëmbë olò. Mbol hm obò mod afidi a ban mam, nòṅò edzoe a bëtisòn awom. 18 E nyò bèè asòò, nyè na: nsaṅ mòni woe, a nti, obye minsaṅ mifë mitan. 19 Nyè ai e nyòlò te na: Wa fë wazu dzoe bëtisòn bëtan. 20 E nyò mbòg asòò, nyè na: a nti, nsaṅ mòni woe hi a mëngasòli a atiṅ eyie. 21 Amu mëngabë mëmbarëga wa, mbol onë ṅyoyòg mod; wabodo e dzi waandzëki bede, okoe e dzi waandzëki bè. 22 Nyè ai nyè na: Wakpèè wamen a adzo a anyu doe, a mbë olò. Ongabë oyëmë na mënë ayòg mod, mëbodogo e hom mandzëki bede, mëkoe e hom mandzëki bè nga? 23 Ndò asu dze waandzëki vë mòni wama a baṅ? A hala, eyòṅ mësò ya, mëngakë nyè nòṅ ai mvug a yob! 24 Ndò adzo ai e bod bëmbë tëlë nyè a mgbag na: Fadëgan nyè nsaṅ mòni, mivë e nyò abëlë minsaṅa wom. 25 Bò ai nyè na: a nti, kë ambëlë ya minsaṅa wom a! 26 Makad mina na bayi vë e mod osë ambëlë ya; e nyò abëlë ki, bayi nyè fadi tò e dzi abëlë. 27 Mfa minziziṅ miama ya mingabë yi ki na mëdzoe bò, zaan ai bò ha, miwoe bò ha, mëtoa. 28 Akòbògò e mam ma, ndò akë ai dulu osu, angabed a Yerusalem. 29 Ndò labò na, eyòṅ angakui babi a Betfage ai Betania, a nkol baloe na nkol bile bi mbòn, ndò alom bëyègè bëbè 30 nyè na: Kaṅan e dzal anë osu di, eyòṅ miayi nyian ete, miayi kòb man ozele atii, a mod ziṅ abë ya ki bed ete; mitii nyè, mizu ai nyè. 31 Ngë mod ziṅ asili mina na: Asu dze miatii nyè? Mikada nyè na: Nti woe ayaṅan ai nyè. 32 E ba bëngalom ba bëtye, bëkòbò fë anë angakad bò. 33 Ndò batii man ozele, e bod bawoge ai nyè bò ai bò na: a dze miatii man ozele? 34 Bò na: Nti ayaṅan ai nyè. 35 Ndò bakë ai nyè abë Yesus, ndò bamana kub man ozele biwòman biaban a nyòl, bëbede Yesus ete. 36 Ndò ayëm zen, bëngatè biwòman biaban a zen. 37 Akui angakui babi a bëbod nkol bile bi mbòn, nguma nkunda bëyègè bëngatag, bëlugu Zamba a yob ete asu biyëṅ bi mam bisë bëngayen, 38 bò na: Alugëban, e nyò azu, nkukuma, a dzoe Nti . Mvoè a yob, duma a yob etere. 39 Bëfarisea bëvòg ya nkunda ete ha bëngadzo ai nyè na: A ṅyëgëlë, kòbògò ai bëyègè boe. 40 Nyè na: Makad mina, ngë bëku bivol, mëkòg mayi dò yedan a yob. 41 Ndò eyòṅ angakui babi, ayënë tisòn, ndò angayon dzò a nyòl, 42 nyè na: ngë wa oyëm amos hi e mam mazu ai mvoè! Etoa dzi, anë wa ndimba a mis. 43 Amu mëmos mazu wa a nyòl a minziziṅ mie miayi wa loṅ oloṅ a nyòl, bëloṅo wa edinga a nyòl, bëngaluman ai wa mimfag misë, 44 abog te bayi wa dib a si, ai e bòn bënë wa a nyòl, të lig akòg abëdë e di avòg a yob, hë etòm ya na waandzëki yëm abog akode doe. 45 Ndò akë nyian a tempel, atari na atsidan bod bë mëkit, 46 nyè ai bò na: Anë ntilan na: Nda dzama yayi bò nda ngogëlan, mina mibò ya dzò etoa miṅwuwub. 47 Antoa, ayëgëlë a tempel amos osë. Bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara bëngadzëṅ na bawoe nyè, tò bëtëbë bë osu ya nnam, 48 bò të yëm mbol bënë dzam bò, amu nnam osë odiṅi na wavogolo nyè.

20

1 Ndò hm lazu bò na, amos ziṅ ha, ayëgëlë bod a tempel, ayedan bò mbëmbë foe, ndò bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara ai benyia-bodo-mvia bëngasò, 2 bò ai nyè na: Kada bia e kan ngul wabò e mam ma, ngë ki e mod avë wa ngul te. 3 Ndò ayalan bò na: Ma mayi mina sili dzam ziṅ, mikad ma. 4 Yë ṅduan Yohannes ongabë osòò a yob, yë a bod? 5 Bëngakë batsog a bò a bò ha, bò na: ngë biadzo na: osòò a yob, ayi dzo na: Asu dze hm miandzëki nyè yëbë? 6 Ngë bidzo hm ki na: Osòò a bod; bod bësë bayi bia lum ngòg, amu bayëbë ai ngul na Yohannes anë profèt. 7 Ndò hm bayalan nyè na bayëm ki mfa ongasò. 8 Yesus nyè ai bò na: Ma fë makad ki mina e ngul mabò e mam ma ete. 9 Ndò angakèè na aku bod nkana hi: Mod ziṅan gabè afub wayn, avëë dò bod bisye, akëlë a dulu ban mëlu. 10 Eyòṅ abog angakui, ndò angalom olò woe abë bod bisye na bëvë nyè mëkoe ya afub wayn. Ndò e bod bisye ba bëngayid nyè, bësoe nyè mò mò. 11 Ndò adugan lom olò mfë. E bod ba bëyidi fë tò e nyòlò, bëmgbali nyè, bësoe nyè mò mò. 12 Ndò angadugan lom e nyò lala. E bod ba, bëbaa nyè mëvëṅ, bëtsidan nyè. 13 Ndò esya-nti afub wayn azu dzo na: Mëbò ya? Mazu lom ndindiṅ mòn wama. Eyòṅ ziṅ na bayi nyè kam. 14 Ayen bod bisye bëngayen nyè, bëngalaṅëdan bò a bò ha, bò na: E nyò ṅnyè anë ai elig. Ṅwoan nyè, asu yë na elig ewoge ai bia. 15 Ndò bawoa nyè a afub wayn a nsëṅ, bëwoe nyè. Esya-nti afub wayn ayi bò ai bò ya? 16 Ayi sò, amana e bod bisye ba ai si, avëë bod bëfë afub wayn. Mbol bëngawog nala, bò na: Tègè ai dzom! 17 Ndò abëbë bò, nyè ai bò na: Ebug enë ntilan dzi yatyan ya na: Akòg ya bod mëloṅ bëngawoa a fyè, ndò avëṅan ya akòg ya abug nda? 18 E mod osë aku akòg te a yob, ayi mana saṅëban. E nyò ki akòg te aku a yob, layi nyè mana bëgëlan. 19 Bësaṅa bëkalara ai bëfada bënen bëngadzëṅ na bafudu nyè mò a nyòl abog te, dzam da bëngambara bod, amu bëngabë bëyëmë na angalèè nkana te otyan ai bò. 20 Bëmònò Yesus ha, ndò balom nyè bod a mëkëṅ, bëdzoo na bënë sosoo, asu yë na bënòṅ nyè ebug a anyu, bëzu hm kuan ai nyè a edzoe ai a ngul ngòmëna. 21 Ndò basili nyè na: A ṅyëgëlë, biayëm na wakòbò, oyëgëlë fë tëtëlë, ndò fë wabò ki ebom kama, dzam da wayëgëlë zen Zamba a bëbëla. 22 Yë biayean yaan ai Kaiser toya, yë biayean ki yaan? 23 Mbol angayen mvol dzaban, nyè ai bò na: 24 Vaan ma nsaṅ mòni. Obëlë evëgëlë ai nsanan za? Bò na: E bi bi Kaiser. 25 Nyè ai bò na: Ndò hm, vaan Kaiser e dzi yawoge ai Kaiser, mivë Zamba e dzi yawoge ai Zamba. 26 Ndò bëngabë ki nyè dzam nòṅ ebug a anyu a bod ete, bëngakam eyalan dzie, bëkuu bivol. 27 Ndò bod bëvòg ya bësadukea bëngasò, (mbò badzo na akui-lë sòṅ a sëki) ndò basili nyè na: 28 A ṅyëgëlë, Moses angatil bia na: Ngë manyaṅ mod ziṅ awu, abëlë mininga atoa tègè ai mòn, manyaṅ anòṅò mininga te, na abye manyaṅ bòn ai nyè. 29 Ndò hm babënyaṅ bëngabë zamgbal; e nyò osu angalug mininga, awuu, të ai mòn. 30 E nyò bèè fë, 31 ai e nyò lala, bëlugu nyè, dzam dëda nala, bò bësë zamgbal, të lig bòn, ndò bëngawu. 32 Ndò fë mininga nyè awu a mvus hala. 33 Ndò hm, e mininga nyò ayi bò ngal za a akui-lë sòṅ? (Amu bò bësë zamgbal bëngalug nyè)! 34 Yesus nyè ai bò na: Bòn ya enyiṅ dzi balug, bëkëlë a mëlug, 35 e ba bakyëbë ai dzò bayi bi enyiṅ kòm ai akui-lë sòṅ bëwu, ndò fë bayi ki lug, tò akë a mëlug. 36 Amu basëki fë dzam dugan wu, amu bënë anë benglès; mbol bënë bòn bë akui-lë sòṅ, bënë bòn bë Zamba. 37 Mfa yë na bëwu bakui a sòṅ, Moses angayëm a nlaṅ ele eyoṅo ndoan, mbol adzo na: Zamba Abraham ai Zamba Isaak, ai Zamba Yakob. 38 Zamba asëki Zamba bëwu, anë e nyò bënyiṅi, amu bësë banyiṅ asu die. 39 Ndò bëvòg ya bësaṅa bëkalara bafèd na: a ṅyëgële, okòbò mbëṅ. 40 Asu te, bò tègè fë nyè zombo sili nsili ziṅ. 41 Nyè ai bò na: Eyë bënë dzam dzo ya na Kristus anë mòn David? 42 Amu David emen adzo a kalara bësalmen na: Nti angadzo ai Nti wama na: tòbògò ma a mbo-nnomo 43 akëlë kui anë mayi dzòdi minziziṅ mie a mëkol moe a si. 44 Ṅnyie anë David aloege nyè na Nti, eyë anë dzam bò mòn woe ya? 45 Bod bësë bëwogo, ndò adzo ai bëyègè boe na: 46 Mikalëga bësaṅa bëkalara, bayi na bakë bawulu ai mintòṅ bidud, bëdiṅi na bësug bò a minsëṅ mi angara, bëdiṅi bitoa bi osu a mënda bikoan ai a bëdina, 47 mbò bamana dian ai akuma minkus, bëlëdëgë na bakogëlan abui. Bayi bi mfaṅ nkat.

21

1 Ndò atye mis, angayen e minkukuma mi bod mifudigi bifaè biaban a nkòb. 2 Ndò ayen nkus mininga ziṅ, ya ongabë mëbua, owoaga ban minsaṅ mibè, 3 nyè na: Makad mina bëbëla na, mbubua nkus mininga hi ofudi efaè alodo bod bësë. 4 Amu yë na, bò bësë bëhë vë hë mëbuga ya akuma daban, mfa woe, avë enyiṅ dzie esë a mëbua moe ete. 5 Mbol bod bëvòg bëkama tempel, bëkama abëṅ mëkòg, bëkama mëtunëṅa, nyè na: 6 E ma miayen mala, mëmos mayi sò hala: Akòg ziṅ layi ki ligi lëbëdë e di avòg a yob, së na amana sili. 7 Ndò hm basili nyè na: a ṅyëgëlë, mam mëte mayi bòban oden, ndò ki ndëm fe yayi lëdë na mam mëte mazu bòban? 8 Nyè na: Boan okala na të miadimi. Amu abui bayi sò a dzoe dama, bò na: Mamen, ai na: Abog asubu ya babi. Të miakë miatoṅ bò! 9 Eyòṅ miayi wog na bita ai bindugëlan binë, të miasaṅan. Amu mam mëte mayean tari bòban, dzam da, së ki mëmana mala etye etye. 10 Ndò fë adzo ai bò na: Ayòṅ layi luman ai ayòṅ, edzoe elumëṅan ai edzoe, 11 si engatigëdan abui, ndò fë anë e hom hili, zie ai akòn biayi bò. Mam mësis ai abui mëndëm biayi bò a yob. 12 Osusua e mam mësë ma, bayi mina fudi mò a nyòl, bëngatibili mina, bëkuan ai mina a mënda bikoan ai a mimbog, bëtele mina a mis minkukuma ai bëdzoe etòm dzoe dama. 13 Nala wayi bò na mibòòlò ma. 14 Yëman a minnëm mian na miayean ki komëzan mbol miadzòs. 15 Amu mamen mayi mina vë anyu ai fëg a tò mod ziṅ ayi ki bi ngul ya afèd, ngë ki na mod atoe mina biboṅ. 16 Bëbonde ban ai babënyaṅ ban, ai bivuvuman ai bëmvoe ban bayi kuan ai mina, bëwoe fë bëvòg ya abë mina, 17 ndò bod bësë bayi mina fëm etòm dzoe dama. 18 Dzam da, kòṅ esil ya nlo waan yayi ki dzaṅ. 19 Miayi kyëbë ai enyiṅ dzan a mban a yob. 20 Eyòṅ miayi yen na minkunda bita mimana ya loṅ Yerusalem edinga a nyòl, eyòṅ te miyëmë na mbole woe antoa ya babi. 21 Eyòṅ te, e bod ya bënë a Yudea bëtubu a minkol, e ba ya a zaṅ Yerusalem bëkui a nsëṅ, e ba ya mvus nnam, të bazu nyian ete 22 amu mëmos mëte mënë mëmos bivudëga asu die, a e mam mësë mëngatilban madzalëban. 23 Amala ai e bininga bënë mëbum ai e ba bayi nyie bòn mëlu mëte. Amu mintye abui miayi bò a nnam, olun oyënan ai ayòṅ di, 24 ndò hm bayi wu ai nyamëla, bëkëlë a mëkaban a minnam misë; bëhaiden bayi kòrò Yerusalem ai mëkol, akëlë kui anë abog bëhaiden latoban. 25 Ndëm yayi kui a nlo-dzobo ai a ngòn ai a atitie. Mfa ya si, mësis mayi sus bod a nyòl, të yëm mbol babò ai minsum ai eduṅ maṅ; 26 bod bayi wu ai wòṅ, ai ṅyangan bayanga e mam mayi yënan a si esë, amu ngul esë ya yob yayi tigëdan. 27 Eyòṅ te hm bayi yen mòn mod azaag a nkut ai ngul, ai abui duma. 28 Eyòṅ e mam ma mayi kèè na mabòban, mivaa nnëm, mitele minlo a yob, amu akode dan asubu ya babi. 29 Ndò aku bò nkana na: Yënan ele sa ai bile bisë. 30 Etye etye ya bingasam ya, miyënë nala, mingayëm na mëkoe mëntoa ya babi. 31 Dzam dëda fë ai mina: eyòṅ miayi yen e mam ma mëbòban, yëman na edzoe Zamba entoa ya babi. 32 Amen, makad mina na, e ngongo bod nyi yayi ki lod, së na mam mëte mësë mëbòban. 33 Yob ai si biayi lod, dzam da bibug biama biayi ki lod. 34 Mibò okala na minnëm miza vob mina ai ebamba ai mëyòg, ai mam më si, amos te ongavol mina sòṅ ku a yob 35 hë anë olam. Amu wayi ku e bod bësë bëtoa a si-ndon esë a yob. 36 Boan okala abog asë, mikogëlan asu yë na mibi ngul ya atub e mam mësë mayi bòban mala, mitëbë mòn mod osu. 37 Angabë na, ai amos, ayëgëlë a tempel, ai alu, akui, akë bombo a nkol baloe na nkol bile bi mbòn. 38 Ndò nnam osë okunëṅi kad sòṅ a bë nyè a tempel, bazu nyè vogolo.

22

1 Hala te abog bëmbaṅëla të ai saṅ, a baloe na Paska ongasubu ya. 2 Bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara bëngadzëṅ mbol bawoe Yesus, amu bëmbarëga nnam. 3 Ndò Satan anganyian Yudas anë mëbëdan na Iskariot, mbòg ya bë awom ai bëbèè, a nyòl. 4 Yudas akëlëg, angakë yili ai bëfada bënen, ai bëzimbi e kan anë bò dzam kuan ai nyè. 5 Ndò batag ai dò, bëyëbë na bayi nyè vë mòni. 6 Ndò ayëbë, angadzëṅ mbëmbë abog anë dzam kuan ai nyè, nnam të yëm. 7 Ndò amos bëmbaṅëla të ai saṅ ongasò, a bayean tuni Paska. 8 Ndò alom Petrus ban Yohannes nyè na: Kaṅan bia komëzan Paska na bidi. 9 Bò ai nyè na: Eyë wayi na bikomëzan nyè ve? 10 Nyè ai bò na: Eyòṅ miayi kui a tisòn, miayi toban ai mod abëgë emvaṅ mëndim. Toṅan nyè akëlë kui e nda ayi nyian, 11 abog te miayi dzo ai nti-nda na: ṅyëgëlë adzo ai wa na: E nda bëyëṅ mayi di Paska ai bëyègè bama enë ve? 12 Ṅnyè ayi mina lëdë mod etun-nda a nda yob ai e hom batòbò a badi. Eyë komëzan Paska etere. 13 Ndò bakë, bëkòbò anë angakad bò, bëkomëzan Paska. 14 Eyòṅ awola angakui, ndò akom etoa a tëbëlë, apostel bënë ai nyè ha. 15 Nyè ai bò na: Së hm anë mëngayi të du na madi e Paska nyò fufulu ai mina osusua yë na mabi mintye! 16 Amu makad mina na mayi ki nyè dugan di akëlë kui anë adzalëban a edzoe Zamba. 17 Ndò anòṅ kòb, avëë ngaṅ, nyè na: Nòṅan ha, mikaban mina mina. 18 Amu makad mina na: mayi ki dugan nyu ebuma ya ele wayn akëlë kui anë edzoe Zamba yazu. 19 Ndò anòṅ mbaṅëla, avëë ngaṅ, abëgë, avëë bò, nyè na: E dzi enë nyòl dzama ya yakaban asu dan. Boan dò, mitsogo ma. 20 Ndò fë dzam dëda ai kòb a mvus bidi, nyè na: E kòb nyi enë mkpamaṅ elad a mëki mama ya masoeban asu dan. 21 Hë da, wò e nyò akab ma onë ai ma a tëbëlë ha. 22 Amu mòn mod akë fò e kan enë etilga, dzam da, amala ai mod te, e nyò akab nyè. 23 Bëkèè hm na badzëṅ a zaṅ dzaban, e mod ya abë bò ayiigi bò adzo te. 24 Ndò nkòbò wabò bò ha, bësuṅu e mod ayean bò nkoṅ anen. 25 Nyè ai bò na: Minkukuma ya mëyòṅ miadzoe mëyòṅ, ndò fë e bod badzoe bò, baloe bò na bëbò bë mbëṅ. 26 Mfa waan, dzom yasëki nala. E nyò anë nkoṅ ayob abui ayëyean bò anë man mòngò, e nyò ki adzoe abò anë e nyò asye. 27 Za hm anë nkoṅ a yob, yë e mod atoa a tëbëlë bidi, yë e nyò asye? Së e nyò atoa a tëbëlë a? Ma mënë hm a zaṅ dzan anë e mod asye. 28 Mina mingabò azombo ai ma a mindzug miama. 29 Ndò hm ma mayi mina komëzan edzoe e kan tara angakomëzan ma edzoe 30 asu yë na midi, minyu a tëbëlë wama a edzoe dzama, mitòbò fë a bitoa bi edzoe, mitsigi ntol mënda më bod më Israel awom ai mëbè. 31 A Simun, a Simun, Satan asili ya mina, asu yë na asëgëzë mina anë basëgëzë oles. 32 Ndò hm mëkogëlan asu doe, asu yë na të ṅyëbë woe watëg. Mfa woe, eyòṅ wayi wome nyòl, owonëṅe babënyòṅ. 33 Nyè ai nyè na: A Nti, mënë a ngomëzan na makë ai wa tò a mbog, tò a awu. 34 Yesus nyè na: Makad wa, a Petrus, nnom kub ayi ki lòṅan a, së na osoo na wayëm ma. 35 Nyè ai bò na: Eyòṅ mëngalom mina të ai mfëg mòni, të ai mfëg, të ai ngob, yë mingayaṅan ai dzom ziṅ? Bò na: Kokoa. 36 Nyè ai bò na: Etoa dzi hm, e mod abëlë mfëg mòni, anòṅò wò, dzam dëda ai mfëg. E mod abëlë ki, akuan ai ewòman dzie, akus nyamëla. 37 Amu makad mina na e dzam anë ntilan di layean toban abë ma na: Bëngalaṅ nyè a taṅ bizilngan. Amu e dzi bëngatil ebëbëgë ma engatoban ya. 38 Bò na: a Nti, yënë, bibëlë nyamëla ebè ha. Nyè ai bò na: Nala wayean. 39 Ndò akui, akëlë a nkol bile bi mbòn, anë fulu engabë nyè, bëyègè boe bëbiege nyè ha. 40 Eyòṅ angakui hom te, nyè ai bò na: Kogëlan, asu yë na miza ku a mëbobëla. 41 Ndò angakë nyè etam, aligi bò, akëlë abim ntye ya mod onë dzam woa ebaṅ, ndò akud mëbòṅ, angakogëlan, 42 nyè na: a Tara, ngë wayi, vaaga ma e kòb nyi ha. Dzam da, së ki ṅyian wama, ṅyian woe ngò obòban. 43 Ndò englès angayene nyè asò a yob ha, angawone nyè. 44 Mbol wòṅ ongabi nyè, angafëdan kogëlan. Edudug dzie entoa hë anë bibaṅ mëki, ekpaa a si. 45 Ndò akodo a ngogëlan, akëlë a bëyègè bëngabë, akòbò bëtoa oyò etòm mëlunga, 46 nyè ai bò na: Dze miakë oyò ai dzò? Tëbëgan, mikogëlan, asu yë na miza ku a mëbobëla. 47 Angënë akòbògò nala, ondzi na, mod nkunda ahama, e nyò anë dzoe na Yudas, mbòg ya bë awom ai bëbèè awulugu bò osu; ndò angasubu Yesus babi, awuban ai nyè. 48 Yesus nyè ai nyè na: A Yudas, wakab mòn mod ai mëwuban nga? 49 Mbol e bod bëngabë ai nyè bëngayen e dzam ayean bòban, bò na: a Nti, yë bibaè bò nyamëla? 50 Ndò mbòg ya abë bò abaè man olò fada nen nyamëla, atsigi nyè alò ya mbo-nnomo. 51 Yesus nyè na: Dzogan abim te. Ndò anamba alò, abò dò mvoè. 52 Ndò Yesus adzo ai e bod bëngazu nyè a nyòl: bëfada bënen, bëzimbi ya tempel, ai bënyia-bodo-mvia, nyè na: Misò ai bënyamëla, ai mëkëg, hë anë miazu bi ezilngan nga? 53 Mëngabë ai mina a tempel amos osë: miandzëki ma fudi mò a nyòl; dzam da, awola dan ai ngul dibi hm bi. 54 Ndò banòṅ nyè, bëkë nyian ai nyè a nda fada nen, Petrus azaa abie nyè oyab. 55 Bod bëngakoe ndoan a zaṅ nsëṅ, bëtòbò a si fufulu; ndò Petrus atòbò ai bò ha. 56 Ndò man mininga bisye ziṅ ayen nyè atoa a ndoan, ndò atoan nyè fòmbò, nyè ai nyè na: E mod nyò nyè fë ahë bë ai nyè. 57 Angasoo, nyè na: A mininga, mayëm ki nyè. 58 Eban të kog, ndò mod mfë ayen nyè, nyè na: Wa fë onë mbòg ya ete. Petrus nyè na: A mod, masëki ai bò esamba! 59 A mvus dzam bò nguma awola, mod mfë angayag fò ha, nyè na: A bëbëla emen, e mod nyò ahë bë ai nyè esamba; anë ben fë man Galilea! 60 Petrus nyè na: a mod, mayëm ki e dzam wadzo dili. Etye etye te, angënë akòbògò nala, ndò nnom kub alòṅ. 61 Ndò Nti avëṅan, abëbë Petrus, ndò Petrus adugan tsog ebug Nti angakad nyè na: Osusua yë na nnom kub alòṅan a, wayi ma sie biyòṅ bilè. 62 Ndò angakui a nsëṅ, angayon fò abui. 63 Ndò e bod bëngabë bëbëlë nyè ha bakèè na bakpëlë nyè, bëyidi nyè, 64 ndò batindi nyè efus eyie a mis, bëngasili nyè na: Bò mvigi, za abimi wa? 65 Bëngamgbali nyè, ai abui mam mëfë fë. 66 A kidi engalende, ndò bënyia-bodo-mvia bë nnam bëngakoan, ai bëfada bënen, ai bësaṅa bëkalara, ndò bakë ai nyè a nda bikoan nen dzaban, 67 bò na: Ngë wa onë Kristus, kada bia. Nyè ai bò na: Tò mëkad mina, miayi ki yëbë. 68 Ngë mësili ki nsili, miayi ki yalan. 69 Akègè etoa dzi, mòn mod ayi tòbò a mbo-nnomo ngul Zamba. 70 Bò bësë bò na: Dze yë wa hm onë mòn Zamba? Nyè ai bò na: Mina miadzo na mënë nyè. 71 Bò na: Dze fë biayaṅan ai sòman? Amu bia bëben biwog a anyu die.

23

1 Ndò ekoan dzaban esë engakodo a si, bëkë ai nyè abë Pilatus. 2 Bëkèè hm na basòman nyè, bò na: Bikòb e mod nyò adugu nnam, akaman fë na bëyaan ai Kaiser toya, adzoo fë na ṅnyè anë Kristus nkukuma. 3 Ndò Pilatus asili nyè na: Yë wa onë nkukuma Yuden? Ndò ayalan nyè na: Wa wadzo nala. 4 Pilatus nyè ai bëfada bënen, ai minkunda na: Mayen ki nguma etòm abë e mod nyò. 5 Bò bëngayag, bò na: afòṅòlò ayòṅ, ayëgëlë bò a Yudea osë, atarigi a Galilea azaa kui ha. 6 Awogo Pilatus angawog nala, ndò asili ngë mod te anë man Galilea. 7 Eyòṅ angayëm na anë mod ya a biwoge bi edzoe bi Herodes, ndò alom nyè abë Herodes, mbol nyè fë angabë a Yerusalem mëlu mëte. 8 Ayen Herodes angayen Yesus, angatag abui, amu hala ayi ya du kòm na ayen nyè, mbol awogo minlaṅ mie, afidigi fë na ayi yen ndëm ziṅ ya abò. 9 Ndò hm asili nyè abui minsili hala, nyè tègè nyè yalan tò dzom. 10 Ndò bëfada bënen ai bësaṅa bëkalara bëngakodo a si, bëngasòman fò nyè ngul abui. 11 Herodes ai bëzimbi boe bëbëlan fò ai nyè abe, bëngamgbali nyè; ndò babòdò nyè abëṅ ewòman, alomo nyè abë Pilatus. 12 Amos te, ndò Herodes ban Pilatus bëngalad amvoe. Amu osusa yë nala, bëngabë bësiṅan. 13 Ndò Pilatus akoan bëfada bënen ai bëdzoe bë nnam, ai nnam osë. 14 Nyè ai bò na: Misò ai ma e mod nyò, mina na afòṅòlò nnam; ma mësili nyè minsili, mitoa, ndò e mam mësë ya mihë sòman nyè ete, mandzëki yen nguma etòm ya ete abë e mod nyò. 15 Tò ben fë Herodes, amu alom bia nyè; mod te andzëki bò dzom ziṅ ya yayean ai awu. 16 Mazu hm bò na bëyid nyè, mësoe nyè. 18 Bò bësë ai nkunda bëngayedan na: Këlëg ai nyè, Barabbas ṅnyè osoe bia. 19 E Barabbas nyò angakë a mbog etòm endugëlan ziṅ ya engabò a tisòn, mbim mod owuu ete. 20 Ndò Pilatus adugan kòbò ai bò, mbol ayii na asoe Yesus. 21 Ndò bakë ai mbaman osu, bò na: Bomo nyè a klos, bomo nyè a klos! 22 Ndò adugan bò kad eyòṅ lala na: Za abe fò e mod nyò abò? Mayen ki nguma etòm wayean ai awu abë nyè! Mazu bò na bëyid nyè, mësoe nyè. 23 Bëngayag fò a yob ete, bësiligi na bëbomë nyè a klos; ndò kiṅ dzaban engabë hë ebëdë a yob. 24 Ndò Pilatus azu tsig na ṅyian waban obòban. 25 Ndò angasoe e mod bësiligi, a bëngafudi a mbog etòm endugëlan ai mbim mod, mfa Yesus, ndò avë bò nyè a mò. 26 Mbol bëkëlë ai nyè ha, ndò babi Simun ziṅ ya Sirenea asòò a afub, ndò bavë nyè klos na abëgë, azaa Yesus a mvus. 27 Mod nkunda bod ya nnam ai bininga ya bëyono nyè, bëyëbë nyè, bëngatoṅ nyè. 28 Ndò Yesus avëṅan a bëngabë, nyè na: A bëngòn ya Yerusalem, të miayon ma. Yonan mina bëben, miyon fe bòn ban. 29 Amu mëmos mazu, a bayi dzo na: Mvòm ai minkokom, ai mëbum ya mandzëki bye, ai mëbè ya mandzëki nyie bòn. 30 Eyòṅ te bayi kèè na badzo ai minkol na: Kuan bia a yob, bëdzoo fë ai minkol mi tòg na: budëban bia a yob. 31 Amu, ngë babò na ai nyuman ele, bayi bò ya ai nkot ele? 32 Bëkëlë fë ai bëbe bë bod bëfë hala bëbè na bakë bò woe esamba ai nyè. 33 Ndò eyòṅ bëngakui e hom baloe na Ekogolo nlo, ndò babomë nyè a klos hala, ai bëbe bë bod ba, mbòg a mbo-nnomo, mbòg a mbo-ngala. 34 Ndò Yesus adzo na: a tara, dzuu bò, amu bayëm ki e dzam babò. Ndò bamana kab biyie bie, bëngadò abia ete. 35 Nkunda bod otëlë, bëbëbëgë. Bëdzoe bë nnam bëngakpëlë nyè, bò na: Andzë kode bëfë a! Akodëge emen, ngë ṅnyè anë Kristus Zamba ya anë ntòban. 36 Tò fë bëzimbi bëngakpëlë nyè, bëzaa nyè lod osu, ndò bavë nyè saṅ wayn 37 bò na: Ngë wa onë nkukuma Yuden, kodëge wamen. 38 Ntilan ongabë okëlë nyè a nlo a yob na: E nyò anë nkukuma Yuden. 39 Mbòg ya bëbe bë bod bëmbë këlë ai nyè ha angamgbali nyè, nyè na: së wa onë Kristus a? Kodëge wamen, ai bia fë. 40 Ndò e nyò mbòg afèd, angakòṅan ai nyè na: Nga wambara Zamba, e Zamba onë a nkat abë nyè? 41 Mfa waan, biakyëbë ai akyaè di, amu biabi maan ya e mam bingabò. Nyè andzëki bò abe ziṅ. 42 Nyè na: A Yesus, otsogo ma eyòṅ wayi kui a edzoe dzoe. 43 Nyè ai nyè na: Amen, makad wa na, ana ben, wayi tòbò ai ma a Paradis. 44 Ndò, dzam bò a awola samëna, ndò dibi angasus a si esë, akui a awola ebulu 45 mbol nlo-dzobo angadim, ndò tende ya tempel angasali a zaṅ. 46 Ndò Yesus adzo a yob ete na, a tara, mavë nsisim wama a mò moe. Adzo angadzo nala, ndò asuu ṅhëbë. 47 Ayen ndzoe ntèd bëzimbi angayen e dzam angabò di, angalugu Zamba, nyè na: E mod nyò angabë fò sosoo mod bëbëla. 48 E minkunda misë mingakë miasò, ayen bëngayen e mam mëngabò ma, bëngadugan, bakë bayëb. 49 Bëmvoe boe bësë bëngabë bëtëlë oyab, ai e bininga bëngazu batoṅ nyè akègè a Galilea, bëyënë e mam ma. 50 Ndò hm të mod ziṅ, dzoe na Yosef, mbòg ya ekoan nnam, angabë mbëmbë mod ai sosoo, 51 -nyè andzëki kui ai bò kiṅa oyili waban ai e dzam bëngabò- angabë mod ya Arimatea, tisòn bë Yuden, angabë ayanga edzoe Zamba, 52 ndò akë abë Pilatus, adzaè nyè mbim Yesus, 53 ndò angavaè wò a klos, awogo wò a eyie, afudi a sòṅ engabë mfagan a akòg, hala mod abë ki dzëban ete. 54 Amos te ongabë amos mëfaṅ më sabbat, sabbat emen angayi ya tari. 55 E bininga ya bëngasò ai nyè a Galilea bëngakë babie bò a mvus, ndò bayen sòṅ ai mbol mbim woe ongabë oboo, 56 ndò badugan, bëkë komëzan mimbòn ai e bilòg bianyum mbëṅ. Ndò bininga bëngabaala mvende, bëwaè a sabbat.

24

1 Ndò a amos osu ya sòndò, ai ndib kidi, ndò bakë a sòṅ, bëbëgë e mimbòn ya bëngakomëzan. 2 Ndò bakòb akòg atoa mfëṅëlan a mbè sòṅ a mgbag, 3 ndò banyian, të yen mbim Yesus Nti. 4 Ndò hm labò na, mbol fëg engadzaṅ bò a adzo di, bod bëbè bësòò bò kòb ha, bëbëgë biyie bifumu eyëgan. 5 Bëngakòn wòṅ, ndò baluu mësu a si, e bod ba bò ai bò na: Dze miadzëṅ vëvëë mod a zaṅ mimbim? 6 Asëki ha, akui a sòṅ. Tsogan mbol angakad mina hala angënë a Galilea 7 na layean na mòn mod akabëban a mò bësëm, abomban a klos, abog te atëbë a sòṅ a amos lala. 8 Ndò badugan tsog bibug bie. 9 Ndò bakodo a sòṅ, bëmana lèè bë awom ai mbògò ai e bod bësë bëvòg e mam mësë ma. 10 Bëngabë na: Maria Magdalena, ai Yoanna, ai Maria nyia Yakob, ai e bininga bëvòg bëngabë ai bò. Bëngabë kada apostel e mam ma, 11 apostel bëngayen të mam mëte hë anë mam minnal, ndò bandzëki bò yëbë. 12 Ndò Petrus akodo a si, akëlë mbil a sòṅ, ndò alëmbë a nnëm ete, antala hë bandas etam, ndò angadugan a nda, akama e dzam angabò di. 13 Amos te oben, bod bëbè ya taṅ dzaban bëngabë bëkëlë a dzal ziṅ, lëtoa dzam bò kilomèra awom ai ebè ai Yerusalem, dzal te atoa dzoe na Emmaus. 14 Bëngazu hm të balèè bò a bò e mam mësë ya mëngabò ma. 15 Ndò hm labò na, a bëlèègè ha, bëlaṅëdan, ndò Yesus azu bò kòb, angakë ai bò esamba. 16 Mis maban mëmana bò kanga ha, bò tègè nyè yëm. 17 Nyè ai bò na: Mam mëfe mëben mialaṅëdan ai mò a zen ma? Ndò baku bivol, mëlunga a nnëm a tuud. 18 Ndò mbòg ayalan, (angabë dzoe na Kleopas) nyè ai nyè na: Yë wa etam onë nnëṅ a Yerusalem na wayëm ki e mam mabòban ete e mëlu ma nga? 19 Nyè ai bò na: Mam mëfe? Bò ai nyè na: E ma matyan ai Yesus ya Nazaret. Yesus te angabë ngungul profèt a mimboan ai a nkòbò a mis më Zamba ai a mis më nnam osë; 20 akyaè ya bëfada bënen ai bëtëbë bë osu, bëdzoe ban bakab nyè a ntol awu, ndò babome nyè a klos. 21 Bia bingabë bifidigi na ṅnyè anë e mod azu kode Israel. Ndò hm fë, a e mam mësë ma, amos lala hi ngë mam mëte mëbò ana. 22 Dzam da, bininga bëziṅ ya ngab dzan bëbede bia minnëm a yob: bëkun kë a sòṅ, 23 ndò mbol bandzëki yen mbim woe, ndò bësò bia kad na bëyen benglès, mbò bëkad bò na avëë. 24 Ndò bod bëziṅ ya esamba dzan bëkë a sòṅ, bëkòbò fë hë anë bininga bëdzo, dzam da emen ṅnyè tègè yen. 25 Ndò adzo ai bò na: A e bod minë adid ai atòṅ nnëm ya ayëbë e mam mësë ya bëprofèt bëngakòbò! 26 Nga Kristus angabë ayean dzugi mam mete, azu sòṅ nyian a duma die? 27 Angatimi hm bò e mam matyan ai nyè a ntilan osë, atarigi abë Moses ai bëprofèt bësë. 28 Ndò bakui babi ai e dzal bëngabë këlë ete, ndò abò hë anë ayi kë ai dulu osu. 29 Ndò bayag nyè a kiṅ, bò na: Tòbògò ai bia, amu ngoge engasus ya, ndò amos oyimbi ya. Ndò anganyian, atòbò ai bò. 30 Ndò hm labò ha na, mbol angabë atoa ai bò a tëbëlë ha, ndò anòṅ mbaṅëla, afubu, abëgë, avëë bò; 31 ṅyaan hm mis maban mayaaban hi, ndò bayëm nyè. Nyè adzaṅa bò a mis. 32 Ndò badzo bò a bò na: Nga minnëm mihë dig bia a abum eyòṅ ahë lèè ai bia a zen, e kan ahë yaè bia ntilan? 33 Awola te ben, ndò bakodo a si, bëdugan a Yerusalem, ndò bakòb bë awom ai mbògò ai e bod bëngabë ai bò bëtoa nkoan, 34 bëkada na Nti atëbë fò a sòṅ bëbëla: Simun ayen nyè. 35 Ndò bò fë balèè e mam ya zen ai mbol ya bëngayëm nyè eyòṅ abëgë mbaṅëla. 36 Bëkòbògò e mam ma, antëlë bò a zaṅ, ndò adzo ai bò na: Mvoè ai mina. 37 Mësis ai wòṅ bikuu bò a nyòl, bëtsogo na bayen kon. 38 Nyè ai bò na: Dze miambara na? Ndò ki asu dze miasoo a minnëm mian? 39 Bëbëgan mò mama ai mëkol mama. Mamen fò nyò! Namëngan ma, miyen, amu kon ebëlë ki nyòl ai bives akyaè ya miayen mëbëlë di. 40 Akòbògò nala, ndò angalëdë bò mò ai mëkol. 41 Mbol bëngabë të ṅyëbë asu mintag ya nnëm, bëkama fë, nyè ai bò na: Yë mibëlë e dzom ya adi ha? 42 Ndò bavë nyè etun mbuman kòs. 43 Ndò anòṅ, angadi bò a osu na. 44 Nyè ai bò na: Bibug biama ya mëngakad mina hala mëngënë ai mina, na e mam mësë mënë ntilan a mvende Moses ai a bëprofèt ai bësalmen, mëtyan ai ma, mayean dzalëban. 45 Ndò hm ayaè bò minnëm na bëwog ntilan. 46 Nyè ai bò na: Eyë anë ntilan nala na Kristus ayi bi mintye, atëbë a bëkon a amos lala, 47 abog te bëyedan mëyòṅ mësë avëṅan asu evaa minsëm a dzoe die. Atarigi a Yerusalem, 48 mina minë bëbòòlò bë mam mëte. 49 Ndò hm malom mina ekaa Tara. Mfa waan, tòbògan a tisòn ha ntye miabë ki bi ngul ya yob. 50 Ndò angakë ai bò a Betania, ndò abede mò a yob, angafubu bò. 51 Ndò lazu bò na, eyòṅ angabë afubugu bò ha, ndò akaèn ai bò, anòṅëban a yob. 52 Bò bëngalugu nyè. Ndò badugan a Yerusalem ai abui mintag, 53 bëntoa a tempel kòm esë, bëluugu Zamba.