От Марка

Пинилӷӣт Уңипат Иисус Христосымың Аюқылӷӣт Маркым Игақыхкӣ

Уңипақилъҳа Иоанным Крестителым

¹Пинилӷӣт Уңипат Иисус Христосымың аюқылӷӣт, Иӷныӷаның Кияӷныӷым пӣнлиқа̄гут хўатын: ²Ӯкналиқистым Исаиям игақыхкақа̄ Кияӷныӷым хўатын пилъҳа:

«Уңипаҳтыка каяхтыкыстаӷнақақа сивухпыни ята̄ҳқысқылъюку тӯмкаҳқан.

³Килга̄ни ма акилӷӯгақуқ хўатын:

“Атанӷым тӯмңа ята̄ҳқитыху, таклъяҳтыхулъю!”»

⁴Та̄на уңипаҳта Иоанныңӯқ Креститель. Килга̄ни крестиӷақуқлъю, уңипаӷақуқлъю хўатын: «Авутыҳқылъюси, сыӷлыҳқынъаниӷлюси крестиӷытык, ынка̄м Кияӷныӷым сыӷывулъықӣси». ⁵Иудеяӷмӣтлъю, Иерусалимыӷмӣтлъю нагасяҳтӯтка̄т Иоанн. Ынка̄м сыӷлыҳқылъытың апыӷранӷатки крестиӷақыхкаңи кӣўыгни Иорданымың а̄тқылӷӣгни.

⁶Иоанным а̄ткӣ верблюдым мылъқўаның улима̄ӷыт, мықамың тафсилюни, ныӷақылӷӣ саранчамыңлъю, мёдымыңлъю. ⁷Уңипақикақ хўатын: «Киңумның ю̄к тагияҳқа̄гуқ аҳтуӷьяҳқа̄нӷитаӷалӷӣ хўаңамның. Хўаңа сясӣнӷитуңа рыпалъ итымтыпагниңитанка сиңӣ. ⁸Мыӷмың крестиӷақамси, иўырңа лъңан крестиҳлъықӣси Аглыӷналӷӣгның Таӷныӷагның».

Иисусым Крестиӷылъҳалъю, Нанӷӣқулъыңылъҳалъю

⁹Иоанн таўатын аныҳсималюку Иисус ка̄ткақ Назаретымың, Галилеямылңуӷмың, ынка̄м Иоанным крестиқа̄ Иордаными. ¹⁰Крестиӷъыныӷмың та̄қсятни Иисусым таўаниңинақ ысҳақӣ қилягыт қылъпылӷӣт, Аглыӷналӷӣклъю Таӷныӷак укилӷӣк лъңанун сюнаӷьягмылңук аюқылӷик. ¹¹Мымлъю қилягмың пика̄: «Иӷнықамкын, пиниқыхкамни. Ыфқуқыпихтамкын».

¹²Таўаниңинақ Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам Иисус аӷуляқыстыка̄ килга̄нун. ¹³Лъңинаҳа̄кақ иўырңақун нуя̄лӷӣт тыӷикусят тама̄нтыкат. Тама̄нсималюку Туӷныӷа̄м нанӷӣқука̄ кытхўылъ ю̄к ма̄лӷук аӷнық, иўырңа яқулгыт афлъыңакыхка̄т.

Иисусым Накмикыхкаңи Стамат Иқалъинӣҳтыт Малихся̄ҳтыкналюки

¹⁴Тахталми та̄кўани киңуңаның Иоанным анусимиңлъялъҳан, Иисус Галилеялъюни уңипақикақ Пинилӷӣның Уңипаның Кияӷныҳтаның. ¹⁵Пикақ: «Пилъыҳқақ хўа̄ ка̄сима̄қ ынка̄м Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым хўа̄ хўа̄нтуқ! Авутыҳқылъюси, сыӷлыҳқынъаниӷлюси ухпықитыки Пинилӷӣт Уңипат!»

¹⁶Иисус иглыӷуткылъюку На̄йвам Галилеям ысныңакун ысҳақакык ма̄лӷук иқалъинӣҳтык сӣфтилӷӣк ныгаҳпагмың. Симонынкуңуфтук Андрейемлъю аңлыгуткулъҳӣк. ¹⁷Иисусым пики: «Малихтыңъа, апыҳтуӷнақамтык югмың на̄псягутысқылъютык». ¹⁸Таўаниңинақ ныгаҳпатык унилъюки малихтыка̄к.

¹⁹Тазиңапиҳқа̄ӷлюни ысҳаӷля̄тақакык Иаковым, Иоанным аңлыгуткулъҳӣк, иӷныӷык Зеведейем. Ныгаҳпагмыгның иля̄ҳтулӷӣк аңьямыгни. ²⁰Иисусым ысҳақӣнаӷлюкык пики: «Малихтыңъа!» Ынка̄м аңьями унилъюку атайынь Зеведей, та̄кутлъю қыпҳаҳтыңулюки тугукатың, малихтыка̄т Иисус.

Ю̄к Илюмикун Туӷныӷалык

²¹Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт Капернаумымун ка̄ткат. Субботаңуҳсягу, Иисус синагогалъюни апыҳтуӷикақ. ²²Нагалъҳӣт сяӷӣӷаягутка̄т апыҳтуӷилъҳа, қаюҳлъяк апыҳтуӷикақ Кияӷныӷым пилъыҳқалитылъҳакун, апыҳтуӷистыңистун Лӣлиҳтӯсят пихпынани.

²³Та̄хкын ю̄к илюмикун туӷныӷалык итыӷлюни синагогамун акилӷӯкақ: ²⁴«Иисус, Назаретыӷмӣ, сяңамта қинуюхсикут? На̄фқысяҳтӯзикӯт? Кинаңутын лӣсимакақа, Югулиӷистыңӯтын Кияӷныӷым акықусяқыхка̄ каяхлъықнилюку». ²⁵Иисусым аӷью̄қа̄ туӷныӷақ: «Ныпңунаң, а̄ни югмың». ²⁶Туӷныӷа̄м ю̄к сяюхпахтаҳтыслъюку, араҳлъягумаӷми а̄ныхкақ. ²⁷Югыт сяӷӣӷаюглютың лъңитның а̄пқуӷа̄ӷуткат: «Уна сяңа̄ўа? Уна апыҳтӯсяӷраӷа̄гуқ! Кияӷныӷым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳакун ӯм югым қылӷӣ туӷныӷа̄т а̄нысқылъюки, лыган қа̄тка̄т». ²⁸Ынка̄м Галилеялъқа̄ӷаӷми югыт уңипақңина̄ма̄н Иисус пика̄т.

Иисус На̄лъҳуқулӷӣ

²⁹Та̄хкын Иисус а̄наӷыснаӷлюни синагогамың, Симонылъю, Андрейемлъю мыңтыӷӣтнун пикақ, Иаковылъю, Иоаннылъю малихтыка̄к. ³⁰Симоным сякиңа иңаӷмытыфтуқ, пуқлъыӷалюни. Лыган Иисус ка̄туқ уңипа̄тка̄т аӷнақ қинуюгунилюку. ³¹Итыӷлюни аӷнақ ӣхакун тугулюку ныкывыстыка̄ ынка̄м пуқлъыӷаңӣлъюни, кыпсӣқуңина̄мӣта пикӣ.

³²Субботам иӷивга̄ни сиқинық тывиӷьян Иисусымун тагиқӯткӣт қинуюлӷӣт, тама̄кутлъю туӷныӷалгыт илюмыхтыхун. ³³Қамахтыңъўа̄ӷлютың Капернаумыӷмӣт мыңтыӷам мануӷа̄ни қырңуӷуткат. ³⁴Ынка̄м Иисусым углялӷӣт на̄лъҳуқуқӣ алъя̄ҳӣнаӷның ақниӷныӷитның, а̄нысқуқӣлъю туӷныӷа̄т юлӷутыт илюңитның. Туӷныӷа̄т сямың писимаңилъкаңи, қаюҳлъяк кинаңутаңа лӣсимакыхкаңат.

Иисус Уңипақилӷӣ Галилеями

³⁵Сялин аҳсюгнӣтыҳлъяглюку, Иисус макылъюни а̄ныхкақ юӷаӷналюни килга̄ни. ³⁶Симонылъю илякулҳӣт иваӷьяҳтуқа̄т, ³⁷на̄лъкысямыхтыху пика̄т: «Югыт иванӷӣӷутақа̄тын». ³⁸Йыӷлыги Иисусым пикӣ: «Иляңитнун нунат пинақукут. Лъңитнилъю уңипақияҳқа̄гуңа, қаюҳлъяк тама̄кын апалъюқлъюку тагиңӯңа». ³⁹Ынка̄м Галилеялъқа̄ӷаӷми иглыӷуткылъюку уңипақикақ синагоганъи, а̄нысқуқӣлъю туӷныӷа̄т югыт илюңитның.

Иисусым На̄лъҳускаңа Ю̄к Проказалык

⁴⁰Ю̄к проказалык тагилюни Иисусымун мануңакун сыгысқуҳлъюни наңлъыхсипихлъюни пика̄: «Пиюкылъқыхкувгу на̄лъҳутаҳтиңа укмаңӣҳтысқылъюңа».

⁴¹Иисусым наңлъыгьягулъюку ныңуглюку ся̄фтуткылъюку пика̄: «Пиюкылъқақа, на̄лъҳутын!» ⁴²Таўаниңинақ ю̄к на̄лъҳулъюни укмаңӣҳтыкақ. ^43-44Та̄хкын Иисусым иныҳтыңъўа̄қа̄: «Нагатаҳтын, ўатаҳлъяк килъю алңунак уңипа̄тыхпынаки на̄лъҳунъилютын хўаңамнун. Итупилъ священнигмун ювӷӣҳсиӷьяҳта̄. Ынка̄м аҳқыша̄ҳа̄тын Моисейем Лӣлиҳтӯсӣта писқылъҳистун ипапиҳқысқылъюку югнун на̄лъҳутылъҳын». Та̄хкын таўаниңинақ аӷуляқыстыка̄. ⁴⁵Иўырңа югым иглыӷуткылъюку нани алңунак а̄пҳумаңинақа̄ Иисусымун на̄лъҳусиманилюни. Та̄хкын кынляңа Иисус алңунак нынун пинаниқақ, қаюҳлъяк юлӷутыҳлъягыт такўа̄қыхкаңат, ынка̄м па̄ҳқилъҳани кияҳтыкақ. Иўырңа накын алңунак юлӷутыт паниның такўа̄қыхкаңат.

Иисусым На̄лъҳускаңа Унӣқақ Ю̄к

¹Мулюхпынани Иисус утыӷниқақ Капернаумымун, ынка̄м уңипақыхка̄т наюқақыхкымининъилюку мыңтыӷами. ²Ю̄к тагиляӷа̄сялӷӣми лъңанун каңсю̄ткат рыпалъ мануӷамун қакмавык. Иисус уңипақималюку Кияӷныӷым акузитаңаның, ³стамат югыт кывыхтуӷлюку унӣқақ ю̄к тагитка̄т лъңанун. ⁴Ка̄тулъюку итҳунъыӷмың аҳтуқа̄т, қаюҳлъяк ю̄к каңсю̄тыҳлъягулӷӣ. Ынка̄м мыңтыӷам қа̄йңан кровляңи икуӷлюки рыӷиӷулъюку, ю̄к алъиӷа̄кун укихтыка̄т Иисусым налъяңакун. ⁵Иисусым лӣсимакыхкаңи ухпықилъыҳтулңит, ынка̄м унӣқақ ю̄к пика̄: «Иӷнымни, сыӷлыҳқылъыҳтын сыӷывутылъыңут». ⁶Таўани апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның ақумгалъҳӣт сюмыҳтаӷақат: ⁷«Сяңами ю̄к уна таўатын акузӣ? Акузилъҳа сыӷлыӷӯқ, қаюҳлъяк Кияӷныӷунилӷӣ! Кияӷныҳӣна̄гуқ сыӷлыҳқылъыӷның сыӷывутияҳқақ!» ⁸Таўаниңинақ Иисусым сюмыҳтаӷалъҳит лӣсимакыхкӣ ынка̄м пикӣ: «Сяңан таўатын сюмыҳтаӷаӷыстык? ⁹Наликык пияқнӣтаӷаҳлъықак унӣқақ ю̄к пияқумкун: “Сыӷлыҳқылъыҳтын сыӷывутылъыңут” налиӷмың: “Макылъютын, алъиӷан тугулюку пиюги?” ¹⁰Иўырңа лӣсимакысюгақа Иӷныӷа Югым сыӷывутияқлъыгӯқ сыӷлыҳқылъыӷның нунами хўани». Ынка̄м унӣқақ ю̄к пика̄: ¹¹«Уңипа̄тамкын, макытын, алъиӷан тугулюку, лъпысинун агля̄!» ¹²Югыт ысҳапака̄т ю̄к таўаниңинақ ныкывлюни, алъиӷани тугулюку а̄нылӷӣ. Ынка̄м қамахтыңъўа̄ӷлютың таўанлыңӯт сяӷӣӷаюкат, усюқыхка̄тлъю Кияӷнық: «Хўатылңуӷмың ысҳа̄сигасяҳтукут!»

Иисус Малихтысқылӷӣ Левийемун

¹³Та̄хкын Иисус, ысныңанун На̄йвам Галилеям пинқихтыкақ. Юлӷутыҳлъягыт такуляӷа̄сятни апыҳтуқӣ. ¹⁴Иглыӷуткылъюку ысҳақа̄ налогның қырңуҳтиста, а̄тҳа Левий, иӷныӷа Алфейем. Ақумгафтуқ қыпҳаӷвигмини. Иисусым пика̄: «Малихтиңа». Левийем ныкывлюни малихтыка̄.

¹⁵Таўани иӷивгаӷми, Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт Левийенкунун ныӷьяҳтуқат. Ныӷылгусиқӣт налогның қырңуҳтистылӷутытлъю тама̄кутлъю қа̄ткусигалңӯт Иудеит Лӣлиҳтӯсӣтнун. (Таўатылңӯтлъю югыт малихся̄ӷукаңат Иисус.) ¹⁶Иляңи апыҳтуӷистыңит Лӣлиҳтӯсяның Фарисеиңулӷӣт, ысҳаӷьямыхтыху Иисус ныӷылгусиӷилӷӣ, а̄птыкӣт малихся̄ҳтыңи: «Сяңами Иисус ныӷақа налогмың қырңуҳтистыңитнилъю, сыӷлыҳқыстынилъю?»

¹⁷Иисусым нагалъюки пикӣ: «Аӷалъыхтақ қинуюлӷӣнун пиңӯқ, югунқыхтанун пиңунӷитуқ. Таўатыҳпигақ уңипа̄сяҳтӯганка сыӷлыҳқыстыт авутыҳқысқылъюки, нака̄н тама̄кут сыӷлыҳқиганъилютың пилӷӣт».

Иисусым Апыҳтӯсяқыхкаңа Посталъық

¹⁸Ата̄сими аӷныӷми, Иоанным Крестителым малихся̄ҳтыңилъю, Фарисеитлъю постаңулӷӣт. Иляңита югыт такулюку Иисус а̄птыка̄т: «Сяңамың Иоанным Крестителым малихся̄ҳтыңилъю, Фарисеитлъю малихся̄ҳтыңит постақат, нақам лъпык малихся̄ҳтытын пихпынатың?» ¹⁹Иисусым кӣмсиқӣ: «Нулиҳтуӷнақылӷӣм ақылъқӣ посталъықа̄т нықынӷаҳқылъҳани? Йыӷлыгилъю! Нулиҳтуӷнақылӷӣ паниның таўанлъюку таўатын пина̄нӷитут. ²⁰Нулиҳтуӷнақылӷӣстун аюқуңа, малихся̄ҳтынка нулиҳтуӷнақылӷӣм ақылъқӣстун аюқут. Аӷуляқыстыкаңаңа ынңа̄талъ таўани аӷныӷми малихся̄ҳтынка посталъықут.

²¹Китум алңунак нутаӷақ қӣпаӷақ қылъюҳсимаңилңуқ иля̄ӷусиқна̄нӷита̄ қа̄слъилюгыгнун. Иля̄ӷусиқыхкумигу пӣгута̄ӷаҳлъықуқ, ынка̄м пӣлъық сюлъыватаҳлъықуқ. ²²Ынка̄млъю китум алңунак аўатаҳпалюк имиӷна̄нӷита̄ виноӷраӷаӷмың. Имиқумигу аўатаҳпалюк қӯпаҳлъықуқ ынка̄м вино сякусӣқылъықуқ, аўатаҳпалюклъю на̄вылъықуқ. Тама̄кын апалъюқлъюку виноӷраӷақ аўатаҳпаграӷаӷмун кӯвьяҳқа̄гуқ!»

А̄пқуӷа̄лъық Субботамың

²³Ата̄сими Субботами, Иисус иглыҳтыкақ пшеницат пӣтфигитхун. Малихся̄ҳтыңита иглыӷалгусӣткылъюку пшеницат пӣтутаңитның икутаҳтақукат ныӷналютың. ²⁴Та̄хкын Фарисеит а̄птыка̄т Иисус: «Ысҳақаҳқиқун! Сяңамың малихся̄ҳтытын сяӷна̄т пшеницат пӣтутаңитның? Таўатын пилъыӷмыхтыхун қыпҳаҳтут Субботами, ынка̄м қа̄ткунъыӷитңӯт Лӣлиҳтӯся̄мнъун».

²⁵Иисусым пикӣ: «Атиҳтӣгастыхӯ Давидым пилъҳа қавңарухлъяк? Юкулъҳӣт игатиқақңамың, ²⁶Давид итыӷлюни Кияӷныӷым Мыңтыӷа̄нун ныӷыхка̄гуқ нықыкшаңлъямың Кияӷныӷмун тӯныхкамың. Таўатын пика̄гуқ Авиафар, Первосвященнигаңулюку. Лӣлиҳтӯсямта пилъҳани священнигаңинаҳа̄т ныӷьяҳқа̄яҳтут тама̄кын нықыкшаңлъямың, иўырңа Давид ныӷлюни юнилъю тӯныхкақӣ». ²⁷Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Суббота накмикыхка̄гуқ мыӷналивигулюни югым пиниҳқылъыҳқа̄нун. Суббота накмикыхка̄нӷитуқ югмун икфиқлъӣӷуткысқылъюку. ²⁸Ынка̄ңам хўаңа, Иӷныӷани Югым, Атанӷӯңа талўа Субботами».

Югым Ӣхан Иңлюңи Унӣқат

¹Та̄хкын Иисус аглянқихтыкақ синагогамун, таўантыфтуқ ю̄к иңлюңи ӣхан унӣқат. ²Иляңита югыт таўанлыңӯт рӣрңиңўа̄қа̄т Иисусым на̄лъҳунъаюкагу Субботами. На̄лъҳускагу хўатын пиналюку: «Анахутутын!» ³Унӣқамың ӣхылык ю̄к Иисусым пика̄: «Таги хўавык». ⁴Та̄хкын югыт а̄птыкӣ: «Лӣлиҳтӯсямта сясқилъю Субботами? Пинитун писқинкӯт, налиӷмың сыӷлытун? Югулиӷисқинкӯт, налиӷмың туқутисқинкӯт?» Иўырңа югыт қалъыгнаниӷўа̄ӷуткат. ⁵Иисусым ысҳапагңа̄ӷмики угумиягуткӣ, нақам ӣлъқуткумӣта пиныҳлъюгулъҳитныңлъю ўа̄кигатңитныңлъю. Та̄хкын Иисусым қӣвлюку ю̄к пика̄: «Ӣхытын ныңугутики». Лыган ныңугутӣ ага на̄лъҳуткат. ⁶Ынка̄м Фарисеит а̄наӷыснаӷлютың синагогамың, Иродым иляпхастыңитнун агляӷлютың агӷиткыхка̄т натын туқутылъыҳқамың Иисус.

Юлӷун На̄йвам Ысныңани

^7-8Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт На̄йвамун Галилеямун агляқат. Юлӷутыҳлъягыт малихтыкӣт, қаюҳлъяк нагақуқақыхкаңит Иисусым алъя̄ҳлъюххуаҳтилъҳи. Тама̄на юлӷун Галилеямың, Иудеямың, Иерусалимымың, Идумеямың, Иорданым Кӣўым иңлюңанилңуӷның нунаның, Тирымың, Сидонымың пиңулӷӣт. ⁹Ю̄к угляӷиҳлъягьян Иисус малихся̄ҳтыминун аңьямың ята̄ҳқутысқыхкақ лю̄рақ иҳлъыӷнаюкаңатни мыӷмун. ¹⁰Юлӷун на̄лъҳуқуқақутаңаның қамахлъютың қинуюгыт лъңанун ка̄нъақыҳлъякат ся̄фтыпигыснаӷналюку. ¹¹Тама̄кутлъю туӷныӷа̄т югыт илюңитнилңӯт ысҳаныӷмыхтыху Иисус, сивуңакун улъҳаҳлъютың акилӷӯгақылӷӣт: «Кияӷныӷым Иӷнықа̄тын!» ¹²Иўырңа Иисусым иныҳтыңъўа̄қӣ туӷныӷа̄т кинаңутни апыфқа̄н писқылъюку.

Иисусым Накмикыхкаңи Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюку Апостолыт

¹³Та̄хкын Иисус қымимун маюӷлюни югыт пиюкыхкани тахсиҳтықӣ. Тагиляӷа̄сята ¹⁴накмикыхкӣ қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку югыт апостолыңулюки. Та̄хкын пикӣ: «Хўаңамнитысқылъюси накмикамси, каяхлъықамсилъю уңипаӷьяҳтӣсқылъюси. ¹⁵Аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылгулъықусилъю туӷныӷа̄т а̄ныстысқылъюки югның». ¹⁶Укут накмикыхкақӣ, Симон, (Иисусым атиқа̄ Петырымың); ¹⁷Иаковлъю, Иоаннылъю, иӷныӷык Зеведейем, (Иисусым атиқакык Воанергесымың, хўатын писимың: «Иӷныӷык Калъюгым»); ¹⁸Андрейялъю, Филиппылъю, Варфоломейелъю, Матфейелъю, Фомалъю, Иаковылъю иӷныӷа Алфейем, Фаддейялъю, Симонлъю Зилот, ¹⁹Иуда Искариотлъю увыҳпагутияҳқақ Иисусымың.

Иисусынкук, Веельзевулынкук

²⁰Та̄хкын Иисус тукуӷминун агляқақ. Юлӷутыҳлъягыт агляҳтӯлъя̄тақат лъңитнун, рыпалъ Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт ныӷыпагниңӣткат. ²¹Ныңлъюгутаңан нагақуӷлюку таўатын аныҳтылъҳа ақфака̄т, қаюҳлъяк югыт пикаңат налъюңуҳнилюку.

²²Иляңи апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның Иерусалимымың тагикат хўатын пима̄қылӷӣт: «Веельзевул Иисусым илюңанитуқ! Ынка̄м а̄нысқуӷақӣ туӷныӷа̄т югның аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳакун Веельзевулым, умӣлўа̄ӷитхун туӷныӷа̄т». ²³Ынка̄м Иисусым тахсиӷлюки югыт уңипаӷа̄ткӣ, пикӣ: «Туӷныӷақ лъңаның а̄ныслъықа̄? ²⁴Атаныҳпагулъық а̄фқӯскуми, та̄на атаныҳпагулъық қырңаӷмынъа̄нӷитуқ. ²⁵Ныңлъюгутыт а̄фқӯскумың, та̄кут ныңлъюгутыт қырңаӷмынъа̄нӷитут. ²⁶Таўатыҳпигақ Туӷныӷа̄лъю а̄фқӯлъютың пилъюгускумың, Туӷныӷақ ныкывӷапагниңӣлъюни кынлыкаҳқаминун ка̄лъықуқ.

²⁷Кина алңунак итыӷна̄нӷитуқ икнақылӷӣм югым мыңтыӷа̄нун ўаяҳтыӷналюки сяӷьяңи. Сивуклъюку икнақылӷӣ ю̄к асиҳқаҳлъюку, та̄хкын ўаяҳтыҳлъықӣ сяӷьяңи.

²⁸Ипа уңипа̄тамси, югыт сыӷывутылъыңьяҳқа̄гут сыӷлыҳқылъҳитның, сыӷлытунлъю акузиткылъҳитның Кияӷнық. ²⁹Иўырңа китум алңунак сыӷлытун акузиткыхкумикык Аглыӷналӷӣк Таӷныӷак сыӷывутылъыңна̄нӷитуқ, қаюҳлъяк сыӷлыҳқыңъӯқ Кияӷныӷым сыӷывусяҳқақынӷилъкаңаның. Та̄на сыӷлыҳқылъық кыңлыңилңӯгуқ». ³⁰Иисус таўатын акузикақ қаюҳлъяк иляңита пикақыхкаңат: «Туӷныӷалгӯқ илюмикун».

Иисусым На̄ңалъю, Аңлыгутаңилъю

³¹Та̄хкын Иисусым на̄ңалъю, аңлыгутаңилъю ка̄ткат. Мануӷамылъютың а̄нысқыхка̄т ысҳаӷьюгнилюку. ³²Юлӷутыт ақумӯтңалӷӣт Иисусым увитаңани уңипа̄тка̄т: «Қакма на̄выклъю, аңлыгутыхпыклъю ысҳаӷьюгақа̄тын». ³³Иисусым а̄птыкӣ: «Кинаңа̄ўа на̄ка? Кинкуңа̄ўат аңлыгутынка?» ³⁴Юхсюӷалюни ақумгалӷӣт пикӣ: «Лъпыси на̄камсилъю, аңлыгуткамсилъю! ³⁵Китум алңунак атуқыхкумигу Кияӷныӷым пиюкылъҳа, аңлыгуткақалъю, на̄кақалъю».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Пӣтысӣӷаҳта

¹Та̄кўаниңани Иисус апыҳтуӷиля̄тақақ На̄йвам Галилеям ысныңани. Ынңа̄талъ угляпихлъыҳӣ ю̄к тагиляӷа̄тыҳлъякақ лъңанун, рыпалъ аңьямун ӯхлъюни ақумыхкақ, лъя̄ӷанхўа юлӷутыт на̄йвам ысныңаниткат. ²Уңипаӷа̄тытхун алъя̄ҳӣнаӷмың апыҳтуқӣ. Апыҳтуӷиткылъюку пикӣ: ³«Нагатык! Пӣтысиӷаҳта агляӷлюни пӣтысӣӷаӷвигминун ⁴ифкаҳқуқақ пӣтутның. Иляңи пӣтутыт тыкиткат тумытхун, ынка̄м қаўа̄гыт тагилютың ныӷуқӣт. ⁵Иляңи пӣтутыт тыкиткат уйӷахтуқакун сюнапагилңуҳқун. Таўаниңинақ пӣткат, қаюҳлъяк сюнаңа угмыста̄ҳақ. ⁶Ынка̄м сиқинық пӣсялӷӣми ма̄тныӷан паныҳтыкӣ пӣнъыҳат, акуңылъҳитутмыхның палиракыхтыкат. ⁷Иляңи пӣтутыт тыкиткат сикуҳлъюхтуқакун, сикуҳлъюгыт пӣсялӷӣмың пӣтфигиқӣт зернот. ⁸Нақамалъя тама̄кут тыкиткат сюнакыхтакун пӣтыстиҳлъякат зерномың, иляңи 30, иляңи 60, ынка̄м иляңи 100». ⁹Иисусым та̄қниқӣ хўатын: «Сигутылгукуфси нагатусиҳқамың, нагатык!»

Уңипаӷа̄тыт Апалъӣт

¹⁰Та̄м киңуңаның Иисус лъңина̄ҳсян, қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыңиталъю, иляңиталъю тама̄кут нагатка̄т а̄птыка̄т уңипаӷа̄ткыхка̄ның. ¹¹Иисусым пикӣ: «Лъпысинун Кияӷныӷым лӣгикыста̄ талюӷңалӷӣ ипапиҳқылъҳа Атаныҳпагулъҳым. Сивунӷани лӣтысимаңисяӷа̄. Иўырңа тама̄кут иқитңалӷӣт Кияӷныӷым Атаныҳпагулъҳаның нагақуӷақут сямың тамаҳа̄ның уңипаӷа̄тытхун. ¹²Ынка̄м:

“Ысҳа̄нъақақут, ысҳа̄нъақақут ысҳа̄тыхпынатың.

Нагатақут, нагатақут лӣгикыхпынатың.

Пика̄яқуйың қӣвнаяҳтут Кияӷныӷмун,

ынка̄м сыӷывунъаяӷӣ”».

Иисусым А̄пқаңа Уңипаӷа̄ткыхкани Пӣтысӣӷаҳта

¹³Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ: «Та̄на уңипаӷа̄н пӣтысиӷаҳта лӣгикынӷитыстыхӯ? Натынми лӣгикнақыстыки алңунак уңипаӷа̄тыт? ¹⁴Пӣтысиӷаҳта ифкаҳқилӷӣ пӣтутның, Кияӷныӷым акузитаңаның уңипаҳтыңатун аюқуқ. ¹⁵Иляңи югыт қылъиҳлъякастун тумыстун аюқут. Пӣтутыт тыкинъыӷата тумытхун қаўа̄гыт ныӷақӣт. Таўатыҳпигақ тама̄кут югыт нагақӯнъыӷата Кияӷныӷым акузитаңаның таўаниңинақ Туӷныӷа̄м пуйгустақӣ. ¹⁶Иляңи югыт уйӷахтуқастун сюнастун аюқут. Акут уйӷахтуқамылңӯт асивапагигатут. Тама̄кут югыт нагақӯнъыӷмыхни Кияӷныӷым акузитаңаның таўаниңинақ тугуклъиӷақӣт қуякусиқлъюки. ¹⁷Иўырңа ухпықңўа̄ӷигалъкаңит акузитаңи ынка̄м ухпылъҳит мулюңигатут. Сыӷлылӣныӷмыхни, налиӷмың амью̄ткылъыңныӷмыхни апалъюқлъюку ухпықилъыҳтың Кияӷныӷым акузитаңаның таўаниңинақ ухпықинаниӷақут. ¹⁸Иляңи югыт сикуҳлъюхтуқастун сюнастун аюқут. Пӣтутыт сикуҳлъюхтуқакун тыкиткат нагуңигатут, қаюҳлъяк сикуҳлъюгыт пӣтфигиӷақыхкаңит. Тама̄кут югыт нагақуныӷмыхтыки Кияӷныӷым акузитаңи қа̄ткигатӣт, ¹⁹қаюҳлъяк уна уңувалъық нулъқа̄вӣӷуткақа̄т, тыҳўа̄ӷӣткақа̄тлъю аклъюңи, сямыңлъю ўата алъхыӷутаӷаӷьюгақут. Таўатыҳпигақ сикуҳлъюгыт пӣтфигилъҳистун пӣтутыт, тама̄кут югыт пиюкылъҳита пуйгустақӣт Кияӷныӷым акузитаңи. ²⁰Иўырңа иляңи югыт пинилӷӣстун сюнастун аюқут. Пӣтутыт тыкиткат пинилӷӣкун сюнакун ынңа̄талъ наўа̄қут. Иляңи пӣтыстӣқут 30, иляңи 60, иляңи 100. Таўатыҳпигақ тама̄кут югыт нагақуныӷмыхтыки Кияӷныӷым акузитаңи қа̄ткақӣт, ынка̄м ынңа̄талъ қыпҳаӷақут Кияӷныӷмун. Иляңи ўатақа̄ӷақ қыпҳаӷата̄ӷаӷақут илямыхның».

Сягныӷым Асиңани Кынылӷутак

²¹Иисусым нагныӷуткӣ: «Китум алңунак кынылӷутак итҳулъюкык сягныӷым асиңанун лъина̄нӷита̄к, налиӷмың қаваӷвигым асиңанун. Итупилъ қӯлвақун лъилъықа̄к. ²²Сяңўа̄ алңунак ӣқақ қа̄йңанун лъӣӷьяҳқа̄гуқ, сяңўа̄лъю алңунак ся̄пыхкақ ся̄путӣӷьяҳқа̄гуқ. ²³Сигутылгукуфси нагатусиҳқамың, нагатык!»

²⁴Хўатынлъю пикӣ: «Нагатңўа̄ҳтыңъа! Тӯнилъыҳпысистуңўа̄қ Кияӷныӷым тӯнылъықӣси, паниның тӯнатаӷаҳлъықӣси. ²⁵Ю̄к сялык тӯнатаӷаӷьяҳқа̄гуқ. Ю̄к сяпахлъягилңуқ сяңӣҳӣ тугуяҳқа̄гут».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңи Нагулӷӣт Пӣтутыт

²⁶Хўатынлъю Иисусым пикӣ: «Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым хўатытуқ: ю̄к ифкаҳқуӷақуқ пӣтутның пӣтысӣӷаӷвигмини. ²⁷Пӣтутыт пӣлъютың наўа̄қут унухтӯма̄н, аӷныҳтӯма̄н ю̄к қава̄яӷңа̄н, тыҳумаяӷңа̄н, паниның пӣтутыт нагўа̄қут. Югым налъюкақӣ натын наўа̄қутаңи. ²⁸Сюнаңинаҳа̄м каютңунани пӣтутыт нагустақӣ ынка̄м пӣтыстыкаңақут: сивуклъютың сюңаӷьюкыхтаҳа̄т пӣтақут, та̄хкын напа̄зӣңақут қынўатлъю зерноңақут. ²⁹Зернот қигунӷата унатаӷьяҳқа̄ҳтақут, ынка̄м югым кыпуӷақӣ кыпӯсимикун».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Горчицам Пӣтутаңа

³⁰Иисусым а̄птыкӣ: «Сямун успунъақыстыху Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым? Сяңўа̄ уңипаӷа̄ткынъақыстыху лӣгикыстисӣлюку? ³¹Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым горчицам пӣтутңатун аюқуқ. Мыкыста̄лъыҳпига̄гуқ пӣтутның нунами хўани иўырңа югым пӣтысиӷаныӷминигу, ³²аңлиҳлъягақуқ аңылъыҳпига̄ҳлъюни нунивахсыӷаӷьяхаӷның. Угля̄пихлъыӷӣт аваяӷрухлъяги ынка̄м қаўа̄гыт уңлюсӣқут қуқуңа̄н акулңакун сиқинӷилъҳакун».

³³Иисусым атуқлъюки уңипаӷа̄тылӷутыт югнун акузиткыхкақӣ Кияӷныӷым Акузитаңи. А̄пқақӣ югнун лӣгикылъыҳтуляңистун. ³⁴Қӯнпың югыт апыҳтуӷақыхкаңи уңипаӷа̄тытхун, иўырңа малихся̄ҳтыкулъҳӣт лъңина̄ҳныӷмыхни хўатыҳлъюўа̄қ лӣгикыстақыхкаңи сямың писӣтаңи уңипаӷа̄тыт.

Иисусым Амсянаҳтыстыкаңа На̄фтылъыҳлъяк

^35,36Та̄м иӷивга̄ни Иисусым аңьямылъюни малихся̄ҳтыни пикӣ: «Аӷвӣлъта на̄йвам иңлюңанун». Ынка̄м малихся̄ҳтыт ӯхлъютың аңьямун униткӣт юлӷутыт. Иляңиталъю аңьят малихтыкӣт. ³⁷Та̄хкын ануқлъиҳлъякақ, рыпалъ имаҳлъюгым имиӷа̄тақыхка̄ аңьяқ қынўат ыслъықсяҳтуқақ. ³⁸Иисус аңьялъими қавақ акисиӷлюни. Малихся̄ҳтыңита таҳтуҳлъюку пика̄т: «Апыҳтуӷиста, туқуяӷңа̄мта̄ пизикӯт?»

³⁹Иисусым таҳтуӷлюни ануқалъю, имаҳлъюгытлъю иныҳтыкӣ: «Ануқа та̄қиңам, имаҳлъюгыт аӷулӣҳтык!» Ынка̄м ылъма̄рагуткылъюку амсянаҳлъюгуҳтыкақ. ⁴⁰Та̄хкын малихся̄ҳтыни а̄птыкӣ: «Сяңафси алиңыстык? Та̄ўа ухпықигастыңъа̄?» ⁴¹Сяӷӣӷаюхлъякат рыпалъ талъюӷьюхлъякат алиңрӯӷумаӷмың, ынка̄м а̄пқуӷа̄ӷуткат лъңитның: «Кинаңа̄ўа уна ю̄к, талўа ануқымлъю, имаҳлъюгытлъю қа̄ткыхкаңат?»

Иисусым На̄лъҳускаңа Ю̄к Илюмикун Туӷныӷаҳтуқақ

¹На̄йвам иңлюңанун ка̄ткат Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт, нунаңитнун Герасеиӷмӣт. ²Лыган Иисус аңьямың қӯтмун ӯхтуқ ю̄к а̄нлюни сюфлъӣтның лъӣвӷыт, па̄сқа̄. ^3-4Та̄на ю̄к илюмикун туӷныӷаҳтуқақ лъивыӷнитақылӷӣ. Аўын қӣпшаӷутның асиҳтақсяқаңат ӣхитхунлъю, итыгӣтхунлъю иўырңа сякықақыхкаңи қӣпшаӷутыт, кагимтақыхкаңилъю сявикынӷа̄ӷыт итыгаминилңӯт. Китум алңунак асиҳқыпагниңитка̄лъю, аӷулӣҳтыпагниңитка̄лъю, қаюҳлъяк икнақыпихлъыҳӣ. ⁵Унухтӯма̄н, аӷныҳтӯма̄н иглыҳтақылӷӣ лъӣвӷыт қуңаңитнилъю, қыминилъю, қӯнпың араӷа̄та̄маӷми, уйӷахтыхун кӣтиқумаӷми лъңаның.

⁶Иисус ысҳаӷьямигу уявақа̄нлъюку кытанқуснақ такулюку сыгысқуҳфиклъюку манигуқа̄. ^7,8Та̄хкын Иисусым югым илюңанилңуқ туӷныӷақ пика̄: «Уюқ сыӷлық туӷныӷақ, а̄ни югмың!» Туӷныӷа̄м араӷа̄тақа̄: «Иисус, Иӷныӷа Кияӷныӷым, сянақсиңа? Акықи Кияӷныӷмун икфиқыстысяҳқа̄фқа̄ма писқылъюңа!» ⁹Иисусым а̄птыка̄: «Кинаңузин?» Югым кӣмсиқа̄: «А̄тқақа “Угляҳлъяк” қаюҳлъяк угляҳлъяхтукут!» ¹⁰Ынңа̄талъ Иисусымун а̄пуқӯткӣ туӷныӷа̄т аӷуляқыстыфқӣта писқылъюки та̄хкын нунамың.

¹¹Та̄ўаңуқ қымим миңлыңани куругалӷутыҳлъягыт, ныӷӯлъҳӣт. ¹²Туӷныӷа̄т а̄пуқӯткат Иисусымун: «Куругаӷнун каяхтикут, лъңитнун итыҳтыстикут». ¹³Ынка̄м аңыҳқумакыхкӣ. Туӷныӷа̄т югмың а̄наӷыснаӷлютың куругаӷнун итыӷа̄ткат. Ынтақун 2,000ңӯт куруга̄т, пынъаның аситмун паңалгулъютың на̄йвамун атыӷа̄ткат ынка̄м туқуляӷа̄ткат.

¹⁴Куруга̄т афлъыңакистыңит қимагӯткат ныҳлъягмунлъю, увитаңанилңуӷнунлъю нунанун. Тама̄ни уңипақыхкӣт илюмикун туӷныӷаҳтуқақлъю, куруга̄тлъю. Ынка̄м югыт ысҳаӷьяҳтӯткӣт сяматаңи. ¹⁵Иисусымун ка̄лъютың ысҳақа̄т ю̄к туӷныӷаҳтуҳлъягьялӷӣ илюмикун. Та̄ўаңуқ ақумгафтуқ пилюгуўа̄ӷлюни, умьюгакыклъю на̄лъҳулъютык ынка̄м алиңрӯқат. ¹⁶Тама̄кут ысҳапакат а̄пқа̄т на̄лъҳусиманилюку ю̄к туӷныӷаҳтуҳлъягьялӷӣ, а̄пқӣтлъю куруга̄т сяматаңи. ¹⁷Та̄хкын юлӷутыт манигӯтыпихлъютың Иисус аӷуляқысқыхка̄т нунамыхның.

¹⁸Иисус ӯхтақуқлъю аңьямун, югым туӷныӷаҳтуялӷӣм манигӯтыпихлъюни а̄птыка̄: «Малихлъякын?» ¹⁹Иўырңа Иисусым иҳсяклъюку пика̄: «Ныңлъюгутыхпынунлъю, илякумта̄ҳпынунлъю агляӷлютын апыӷнакын Атанӷым наңлъыкыпихлъютын апыӷӣлъҳа лъпынун». ²⁰Ынка̄м ю̄к аӷуляқыхкақ. Тама̄ни нунами а̄тқылӷӣми, Қуля Ныҳлъягыт, уңипақыхка̄ Иисусым апыӷӣлъҳа лъңанун, тама̄кут нагақӯткат алъя̄ҳлъюхўаӷьюкат.

Аӷнаӷа̄м Уңуваҳтылъҳалъю, Аӷна̄млъю На̄лъҳутылъҳа

²¹Иисус аңьякун утыӷниӷьян иңлюңанун на̄йвам, ысными юлӷутыҳлъягыт қырңуӷуткат увитаңанун. ²²Та̄хкын ата̄сиқ синагогам умӣлўа̄ӷа, Иаирыңуфтуқ а̄тҳа, тагилюни Иисусымун сыгысқуҳтыкақ мануңакун. ²³Манигӯтыпихлъюни пика̄: «Панихақа қинуюхлъягӯқ, туқуяҳтуңыста̄ма̄қ. Такўа̄ҳтигу ся̄фсяҳтуқаҳу, ынка̄м на̄лъҳулъюни кияҳлъи!» ²⁴Ынка̄м Иисусым малихтыка̄. Юлӷутыҳлъягытлъю малихлъыӷа̄тка̄т Иисус, рыпалъ каңлъюқаҳлъюку.

^25-26Аӷнақлъю таўантыфтуқ а̄хтуқа̄тақ қуля ма̄лӷук сӣпңа̄н аюмиқулъыӷни. Талўа аӷалъыхталӷутыт каюсӣтақсяӷңа̄тни на̄лъҳусигалңуқ, йыӷлыги на̄вңиналӷӣ. Қынўат маниқшахӣӷуткақ. ²⁷Нагақуӷақыхкаңа Иисус, ынка̄м юлӷутыҳлъягыт акуляңитхун тунутаңаның такука̄. ²⁸Сюмыҳтаӷақақ: «А̄ткӣ ся̄фтықыҳсяқумки на̄лъҳунаяҳтуңа». ²⁹Лыган аткуя̄ҳӷык ся̄фта̄к кӣтңина̄маӷми пикақ, ынка̄м лъпыкыхка̄ на̄лъҳутылъҳа қа̄мнами. ³⁰Таўаниңинақ Иисусым лӣгикыхка̄ аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъық а̄нылӷӣ лъңаның, ынка̄м юлӷутыҳлъягыт қӣвлюки а̄птыкӣ: «Китум а̄тканка ся̄фтаки?» ³¹Малихся̄ҳтыңита пика̄т: «Юлӷутыҳлъягыт қуңаңитнилңӯтын сяңан китумун ся̄фнилютын пизин?» ³²Иўырңа Иисусым ысҳаӷнақыхка̄ китумун ся̄фтутни. ³³Аӷнам лӣгиклъюку на̄лъҳутылъыни алиңым уңылыхсимаӷми такука̄ Иисус. Та̄хкын мануңакун сыгысқуҳлъюни уңипа̄тка̄ сялъыӷминың. ³⁴Иисусым пика̄: «Панимни, ухпықилъыҳпык на̄лъҳутыста̄тын. Ныкыхмылъылиӷлютын агля̄, на̄лъҳутңўа̄ӷума̄тын».

³⁵Иисусым алыҳқӯмалюку аӷнақ, кывгат тагилютың уңипа̄тка̄т Иаир: «Панигын туқума̄қ, такусқыхпына̄нңам Апыҳтуӷистымун». ³⁶Иисусым нагатыӷңа̄ӷмики авылӷақӣнаӷлюки Иаир пика̄: «Алиңыхпынаң, та̄ўаңинақ ухпыӷи». ³⁷Та̄хкын китумун алңунак малихтыснаниқақ, иўырңақун кылъқыхкӣ Петырым, Иаковым ынка̄м Иоанным, аңлыгутаңа Иаковым.

³⁸Иисусылъю ка̄сялӷӣмың Иаирынкунун, юлӷутыҳлъягыт ынңа̄талъ қия̄ӷӯтыҳлъягуфтут мытӯмаӷмың. ³⁹Иисусым итыӷлюни юлӷутыт пикӣ: «Сяңафси қия̄ӷӯтыҳлъягутси? Сяңафси ныпухтӣҳлъягутси? Таӷнуҳақ туқулъҳитуқ, қава̄гуқ!» ⁴⁰Иўырңа ныңляқыхка̄т таўатын пийистың. Қамахлъюки а̄нысямики аңаюқакыклъю, та̄кутлъю малихся̄ҳтыни итҳуткӣ таӷнуҳа̄м ныңанун. ⁴¹Иисусым ӣхакун тугулюку аӷнаӷаҳақ пика̄: «Талифа Куми!» (хўатын писиқ: «Аӷнаӷаҳақ, макытысқамкын!»)

⁴²Таўаниңинақ макылъюни пиюкақ. (Аӷнаӷаҳақ қуля ма̄лӷук сӣпңа̄н уксюҳтуткафтуқ.) Аңаюқакыклъю, малихся̄ҳтытлъю ынңа̄талъ сяӷӣӷаюкат! ⁴³Та̄хкын Иисусым иныҳтыңъўа̄қӣ китумун алңунак уңипақыфқа̄н писқылъюку, пикӣлъю: «Ныӷьяҳқаҳаӷмың тӯнитыхӯ».

Иисус Тугуклъинӷилъкаңат Назаретыми

¹Та̄хкын Иисус аӷуляқыхкақ Капернаумымың, агляқақ ныминун Назаретымун, малихся̄ҳтыңиталъю малихтыка̄т. ²Субботаңуҳсягу синагогами апыҳтуӷикақ. Юлӷутыт нагалъюку сяӷӣӷаягутка̄т. А̄пқуӷа̄ӷуткат лъңитның: «Накын лӣтаки? Китум пыҳқинӷуҳтыстагу? Сяӷӣӷаюгнаҳлъягӯт алъя̄ҳлъюхўаҳтилъҳи! ³Натын таўатын пӣ? Ка̄пынтаңунӷита̄, Мариям иӷныӷа? Иаковлъю, Иосийенлъю, Иудалъю, Симонынлъю аңлыгуткынӷитакӣ? Наягилъюлъи ма̄нта̄т?» Ынка̄м тугуклъӣмаңилъкаңат. ⁴Иисусым пикӣ: «Китум алңунак ӯкналиқиста сӣвакақа̄, иўырңақун нуналгутаңиталъю, налъықлъӣталъю, ныңлъюгутаңиталъю пиңигата̄т». ⁵Ынка̄м тама̄ни алъя̄ҳлъюхўаҳтипагниңиткақ, иўырңақун қафсинкӯраҳа̄т ся̄флъюки на̄лъҳуткӣ. ⁶Ынка̄м Иисус сяӷӣӷаюхлъякақ, қаюҳлъяк ухпықынӷилъкаңат.

Иисусым Уңипақияҳтӣсқыхкаңи Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюку Малихся̄ҳтыни

Та̄хкын Иисус Назаретым увитаңанилңуӷнун нынун пӣқлъюни апыҳтуқӣ югыт. ⁷Тахсиӷлюки қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни, каяхнақникӣ малӷукаҳтӣта уңипақисқылъюкилъю, на̄лъҳуқӣсқылъюкилъю. Аӷуляқфагилҳата аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиқуқӣ югның а̄нысқӣсқылъюки туӷныӷа̄т. ⁸Лӣлиҳтуқӣлъю: «Иглыӷалъыҳпысини сямың алңунак кылъқыхпынаси иўырңақун аявӣӷмың. Нықыкшаңлъяңунаси, ақыфтаӷа̄ңунаси, маниңунаси пилӷа̄си. ⁹Иўырңа камыглюси, симӣткаҳқамың ха̄тмың кылъқыхпынаси». ¹⁰Хўатынлъю пикӣ: «Нани алңунак тукуҳпыси упуӷаскаңиси таўанлъыҳа̄си кынляңа аӷуляқылъыҳпысинун. ¹¹Нынун ка̄скуфси упуӷатиңигалңуӷнун, налиӷмың нагасюгигалңуӷнун, унинъакыси та̄на нуна итыгаси пагуляңӣмӣта. Таўатын пикуфси кылыңася̄ҳлъықаси Кияӷныӷым аӷью̄лъыҳқа̄ның!» ¹²Ынка̄м малихся̄ҳтыт аӷуляқлъютың уңипақикат югнун авутыҳқылъюки сыӷлыҳқынъанӣсқылъюки. ¹³Туӷныӷалӷутыт а̄нысқуқӣт югның, мысӣҳқақлъюкилъю қинуюлӷутыт на̄лъҳуқуқӣт.

Туқутылъҳа Иоанным Крестителым

¹⁴Умӣлгым Иродым нагақуқа̄ қамахлъюку Иисусым таўатын пилъҳа, қаюҳлъяк тамаҳа̄ни а̄пқаңит Иисусым алъя̄ҳлъюхўаҳтилъҳи. Иляңи югыт пикат: «Иоанныңӯқ Креститель, уңува̄ма̄қ ынка̄м ысҳа аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылык алъя̄ҳлъюхўаҳтилъыӷмун». ¹⁵Иўырңа иляңит югыт пикат: «Илияңӯқ». Иляңит пикат: «Ӯкналиқистыңӯқ, ныӷиӷлюку ӯкналиқистыстун аюқуқ».

¹⁶Иродым нагақуӷлюку пикақ: «Иоанныңӯқ Креститель, на̄сқўиҳтыстыкақа иўырңа уңува̄ма̄қ!» ^17,18Қавңанҳақ Иродым каягуткақыхкаңа Иоанн тугулюку, асиҳқыслъюку анусимиңлъяҳтыстыка̄. Таўатын пистыка̄, қаюҳлъяк Иоанным пӣӷа̄тақа̄ Ирод хўатын: «Лӣлиҳтӯсямнъи анахусима̄тын тугулъыҳпыгун аңлыгутыхпык Филиппым нулиҳа Иродиада». ¹⁹Ынка̄м Иродиадам угумиягутыҳлъякақыхкаңа Иоанн рыпалъ туқутысюпихтыкақсяқаңа. Иўырңа пипагниңитка̄ қаюҳлъяк Иродым таўатын пистыпагниңитка̄. ²⁰Иродым аликыхкақыхкаңа Иоанн лӣсимакутминың ю̄к пинилӷӣ, Кияӷныӷмун қа̄ткутңаҳлъялӷӣ. Ынка̄м кылыңакыстыңъўа̄қа̄ сянаюкатху. Иродым нагасюгақыхкаңа Иоанн қайўа сыӷлыӷьюгақыӷңа̄ӷми наганъыӷминигу.

²¹Та̄хкын Иродиада қынўатлъю пилъыҳқаңыхкақ. Иродым алъхыӷвини аӷнық ка̄сян нықынӷаҳқыстималӷӣ кавымым умӣлўа̄ӷитнун, пилъюўаҳтыт умӣлўа̄ӷитнун, иглыӷутистыңитнунлъю Галилеяӷмӣт. ²²Та̄хкын панига Иродиадам итыӷлюни ныӷӯлъҳӣнун тукалыгақақ. Иродылъю ақылъқақулъҳӣт ынңа̄талъ ыфқуқыхка̄т. Ынка̄м умӣлгым пика̄ аӷнаӷақ: «Сямың алңунак туңсиӷвикыхкувңа тӯнылъықамкын». ²³Акықыхка̄лъю хўатын: «Ипапыста̄қ тӯнылъықамкын сямың алңунак туңсиқувык, талўа умӣлгутималъыӷма аклъюңиңан авылъҳа!»

²⁴Та̄хкын аӷнаӷақ а̄нлюни на̄ни а̄псяҳтуқа̄: «Сямың туңсиӷнақсиңа?» На̄ңан пика̄: «Иоанным Крестителым на̄сқўа туңсиҳу». ²⁵Аӷнаӷақ аглӣӷўаҳлъюни умӣлыгмун туңсиӷвикыхка̄: «Хўа̄ ма̄тын, Иоанным Крестителым на̄сқўа пиюгақа қаю̄таӷра̄хкун лъилюку!» ²⁶Умӣлык ынңа̄талъ қивӷуҳлъякақ иўырңа сялюку иӷлыклъигу, қаюҳлъяк акықңўа̄қақыхкаңа ақылъқалӷутни нагатыстыклъюки. ²⁷Ынка̄м таўаниңинақ умӣлгым каяхтыка̄ кылыңакиста тагитысқыслъюку Иоанным на̄сқўа. Кылыңакиста а̄нлюни анусимиңлъяӷвигмун агляқақ Иоанным на̄сқўа кыпналюку. ²⁸На̄сқуқ қаю̄таӷра̄хкун лъилюку агля̄лъюку аӷнаӷаӷмун тӯныхка̄. Ынка̄м аӷнаӷа̄м на̄минун тӯныхка̄. ²⁹Иоанным малихся̄ҳтыңита нагақуӷлюку, югусӣ ақфалюку лъӣфқа̄т.

Иисусым Ныӷыстилъҳа 5,000ның Сӣпңалӷӣның Югның

³⁰Апостолыт утыӷниҳтӯлъютың Иисусымун а̄пқӣт апыҳтуӷилъытың, на̄лъҳуқулъыҳтың, туӷныӷаӷныңлъю а̄нысқулъыҳтың югның. ³¹Юхлъягулӷӣ тагимаӷмыңлъю, аӷуляқумаӷмыңлъю пилӷӣт рыпалъ Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт ныӷыпагниңӣткат. Ынка̄м малихся̄ҳтыни пикӣ: «Натмун аӷуляқылъта па̄ҳқилъҳанун, лъпысиқун мыӷна̄лӣҳтысқылъюси». ³²Ынка̄м аңьякун па̄ҳқилъҳанун аӷуляқыхкат лъңинаҳа̄ҳналютың, ³³иўырңа юлӷутым ысҳақӣт аӷуляқылӷӣт. Лӣсимаклъюки навык пинақутаңит, кытанқуснақ на̄йвам ысныңакун малихтыкӣт. Нынун налъяңӣнъыӷата лыган югыт малихтақыхкаңит. Ка̄ткат такукамыхнун иңьяӷаҳлъюки Иисусылъю. ³⁴Иисусым аңьямың ӯхлъюни қӯтмун юлӷутыт ысҳаӷлюки наңлъыгьягуткӣ, қаюҳлъяк пынъӣӷыстун пынъӣӷнӣҳтыңилңуӷыстун аюқылӷӣт. Ынка̄м алъя̄ҳӣнаӷмың апыҳтуҳта̄кӣ.

^35-36Хўаникупихсягу малихся̄ҳтыңита такулюку Иисус пика̄т: «Ма̄на па̄ҳқитуқ, хўаникуҳлъяга̄лъю. Югыт агляҳтӯтысқики пӣтысиӷаҳтынунлъю, ныңӣҳаӷнунлъю. Лъмыхның нықыңьяҳтуӷлит нықгьяҳқамың». ³⁷Иўырңа Иисусым пикӣ: «Лъпыси ныӷьяҳқалитыки». А̄птыка̄т: «Тукфиӷияҳтуҳтысюхсикӯт 200 динарийем акиңаның нықыкшаңлъямың ныӷысқылъюки?»

³⁸Иисусым а̄птыкӣ: «Натын угляҳқака̄н нықыкшаңлъялгустык? Ынта иваӷӣҳтык». На̄лъкусямың уңипа̄тка̄т: «Та̄ўа талъимат нықыкшагыт, ма̄лӷуклъю иқалъюгык».

³⁹Та̄хкын Иисусым малихся̄ҳтыминун қафсинкаҳтӣта ақумыстысқыхкӣ выга̄ҳқун. ⁴⁰Ынка̄м ақумӯткат ю̄к талъиматңўа̄қлъютың ю̄к ма̄лӷук қуля сӣпнықлъюкуңўа̄қлъютың. ⁴¹Иисусым тугулюки талъимат нықыкшагыт, ма̄лӷуклъю иқалъюгык, қӯлмун сивухлъюни игамсиқаюгвикыхка̄ Кияӷнық. Та̄хкын нықыкшагыт ӣхминың а̄вгуӷлюки малихся̄ҳтыминун тунқуқӣ уйыхтысқылъюки. Иқалъюгыклъю ӣгминың а̄вгуӷлюкык тунқуҳтыстыкӣ. ⁴²Қамахтыңъўа̄ӷлюни ныӷӯткақ кыпсю̄лъюни. ⁴³Та̄хкын малихся̄ҳтыт тугуляқӣт қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку корзинат ыслъықңалӷӣт кагимлыӷуҳтыканың нықыкшаңлъямың, иқалъюгныңлъю. ⁴⁴Югыт ныӷӯткат 5,000ңуфтут, кысюткыхпынаки аӷнатлъю, таӷнуҳа̄тлъю.

Иисус Мыҳқун Пиюлӷӣ

⁴⁵Лыган та̄кут Иисусым малихся̄ҳтыни қылъқӣ аңьякун иглыҳтыкыстӣсқылъюки Вифсаидамун, на̄йвам иңлюңанилңуӷмун. Та̄хкын лъңан юлӷутыт агляҳтӯтыстыкӣ ныңитнун. ⁴⁶Агляҳтӯтысямики юӷаӷьяҳтуқақ қымимун. ⁴⁷Унугми та̄кўани аңьят на̄йвамылъюки Иисус лъңинаҳа̄кақ қӯтми. ⁴⁸Ысҳақӣ малихся̄ҳтыни айгуӷнақуткылӷӣт я̄вуқумың, қаюҳлъяк ануқлъӣскаңи. Акулыхкыни пиңаюткылъя̄гыми аӷвинлыккылъя̄ми уна̄ңулюку, такукӣ мыӷым қа̄йңакун пиюгмың. Наӷуҳнақақӣлъю ⁴⁹ысҳақа̄т мыҳқун пиюлӷӣ. Сюмыӷмыхни таӷныӷа̄нилюку араҳлъякат. ⁵⁰Қамахлъютың алиңрӯӷуткат. Таўаниңинақ Иисусым пикӣ: «Илютуҳтык! Хўаңаңӯңа, алиңыхпынаси». ⁵¹Лыган аңьямун ӯхтуқ ылъма̄рахлъюгуҳтыкақ. Малихся̄ҳтыт сяӷӣӷаюхлъякат, ⁵²қаюҳлъяк паниның лӣгикигалъкаңат Иисус кинаңутаңа, қайўа ысҳапагңа̄ӷмыхтыху нықыкшагыт нулястыкаңи. Таўатытка̄лӷӣт қаюҳлъяк сялин умьюгӣт рыӷӣгалңӯт.

Иисус На̄лъҳуқулӷӣ Геннисаретыми

⁵³Та̄хкын нагнықат на̄йвам иңлюңанун ынка̄м Геннисаретыкун тамляглютың аңьяҳтың пытука̄т. ⁵⁴Лыган аңьяҳтың унита̄т югыт лӣсюқңина̄ма̄н Иисус пика̄т. ⁵⁵Ынка̄м кылъкаҳта̄шахкӣқат Иисус ка̄симанилюку. Иисус навык пияӷңа̄н қинуюгыт агля̄тақыхкаңит алъиӷӣтхун лъңанун. ⁵⁶Иисус ка̄нъыӷмини ныҳлъягнунлъю, нынунлъю, ыслъямылңуӷнун акилъпыгаӷвигнун агляӷақылӷӣ. Ынка̄м югыт тагитақыхкаңит қинуюгыт акилъпыгаӷвигнун Иисусымун на̄лъҳутысқылъюки. Иисусымун манигӯтуткӣт қинуюгнун ўаран ся̄фтысқылъюку кынӣ, ынка̄м қамахлъютың ся̄фтилӷӣт на̄лъҳуткат.

Сивулӣӷа̄т Апыҳтӯсӣт

¹Фарисеитлъю, иляңилъю апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның Иерусалимымың пикат, Иисусым увитаңанун қырңуӷуткат. ²Ысҳақӣт малихся̄ҳтыңан иляңи ӯҳтуҳпынатың ныӷылӷӣт. Ӯҳтулъҳилңӯт Фарисеит писқылъҳистун. ³(Фарисеитлъю, Иудеитлъю қамахлъютың ныӷьяҳқа̄нӷилңӯт ўыткуқун сивуклъютың ӯҳтуӷўа̄ӷлютың, қаюҳлъяк сивуныӷмың апыҳтӯсӣт атуқңукаңит. ⁴Талўа акилъпыгаӷвигмың тагиныӷмыхни ныӷигалңӯт ўытку сивуклъютын укмаңиҳсяӷўа̄ӷақылӷӣт. Иляңилъю сивуныӷмың апыҳтӯсялӷутаңит атуқңукаңит. Атуқфагилгамыхтики қаю̄ситың, сягнытың, сӣлют га̄ӷуситың сяңиҳқуӷўа̄ӷақыхкаңит.)

⁵Ынка̄м Фарисеитлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның а̄птыка̄т Иисус: «Сяңамың малихся̄ҳтытын ӯҳтуҳпынатың ныӷақат? Сивунымта апыҳтӯсӣт атуқигатӣт». ⁶Иисусым кӣмсиқӣ: «Ылъқуҳлъюси Исаиям ӯкналиқуткумакаңиси пинӣюгныӷни лъпыси. Хўатын игақа̄гуқ: “Кияӷнық пӣқ:

‘Укут югыт акузитмыхтыхун қӯлваӷақа̄тңа,

нака̄н илюмыхтыхун.

⁷Тымңи манигуӷақа̄тңа,

қаюҳлъяк апыҳтӯсяқақӣт лӣлиҳтӯсяңлъяқатың катам хўаңа Лӣлиҳтӯсяқыпихлъыҳӣстун’”.

⁸Ынка̄м лъпыси Кияӷныӷым Лӣлиҳтӯсӣ пакиглюки қа̄ткақаси югыт апыҳтӯсӣт».

⁹Иисусым нагныӷуткӣ: «Пакигилъыпигӯси Кияӷныӷым Лӣлиҳтӯсӣтнун қа̄ткыпигыснаӷналюки лъпыси катам апыҳтӯсяси. ¹⁰Уна ысҳа успутақ таўатын пилъыҳпысинун: Моисейем а̄пқақӣ Кияӷныӷым Лӣлиҳтӯсӣ хўатын пилӷӣт: “Қӯлваӷлюку атанлъю, на̄нлъю”. Хўатынлъю пика̄гуқ: “Китум алңунак атанилъю, на̄нилъю сыӷлықӯқумикык туқутылъыңьяҳқа̄гуқ”. ¹¹Иўырңа лъпыси алъяңӯт апыҳтуӷилъыси. Хўатын пӣқуси: “Югымңуқ атани налиӷмың на̄ни хўатын пияӷңа̄ӷмигу: ‘Каюсӣтусиҳқалгӯңа лъпынун иўырңа тӯна̄нӷитақа қаюҳлъяк Корваныңӯқ’”. (Корван хўатын писӣгуқ, сӣңынлъю Кияӷныӷмун акықусяқума̄қа.) ¹²Таўатын пилъыҳпысигун апыҳтуӷақаси югыт каюсӣнъыӷисяӷңа̄тки атаңитлъю, на̄ңитлъю писқылъюки. ¹³Ынка̄м пакигақаси Кияӷныӷым акузитаңи, апыҳтӯсяқыпигыснаӷналюки югнун лъпыси катам акузитыси. Тама̄кут тымңи успута̄гут, угля̄пихтут сяңўа̄т пӣқыхкыси».

Сыӷлыҳқусиқлъю, Сыӷлыҳқусӣнӷилңуқлъю

¹⁴Та̄хкын Иисусым юлӷутыт лъңанун тахсинқихлъюки пикӣ: «Қамахтыңъўа̄ӷлюси нагалъюси лӣгикитыху сямың пикатка. ¹⁵Ю̄к ныӷыхка̄н нукыхнаҳқигата̄, сыӷлытун сюмыҳтаӷалъҳан, сялъҳанлъю нукыхнаҳқақа̄. ¹⁶Сигутылгукуфси нагатусиҳқамың, нагатык!»

¹⁷Иисусым унилъюки юлӷутыт итыӷьян малихся̄ҳтыңита а̄птыка̄т уңипаӷа̄н сямың писӣтаңа. ¹⁸Иисусым пикӣ: «Лъпысилъю лӣгикинӷистык? Сяңўа̄ алңунак югым ныӷақыхкаңа нукыхнаҳқусиҳқа̄нӷитуқ лъңанун, ¹⁹қаюҳлъяк ныӷыхкӣ иҳсяқҳўанун пина̄нӷитут. Ақсяқҳўанун пӣқут ынка̄м югусӣның а̄нақут». (Таўатын пилъыӷмикун Иисусым а̄пҳўа̄ нықыт қамахлъютың ныӷьяҳқа̄нилюки.) ²⁰Пикӣлъю: «Югым қамакын илюминың а̄ныстыка̄н нукыхнаҳқыстақа̄. ²¹Қа̄мкын югым илюңаның а̄нақут: сюмыҳтаӷалъылюгыт, ныңуҳтыхпынани китумың алңунак атуқилъық, тыглыгнӣқ, юхтақ, ²²гылгаӷнӣқ, пакигнӣқ, алңунак сыӷлытун пилъық, пӯҳти, кайңусяӷа̄тылъық, ақина, юлгутмың иқлъыңиқутки, қука̄юхта ынка̄м тымңитхўа. ²³Тама̄кут қамахлъютың сыӷлыӷыт югым илюңаның а̄ныхкат нукыхнаҳқикаюгӯт».

Аӷнам Ухпықилъҳа

²⁴Та̄хкын Иисус аӷуляқыхкақ Тирым туңаңанун, ка̄лъюни мыңтыӷамун ӣтқақ. Китумун алңунак налъюкысюгуяқаңа ка̄тылъыни, иўырңа иляңита лӣсимакыхка̄т. ^25-26Аӷнам язычнигым, алъхықам Финикиями, Сириямылңуӷми нагақуқа̄ Иисус ка̄симанилюку. Паниха̄ илюмикун туӷныӷалык. Ынка̄м аглярахкӣӷлюни Иисусымун сыгысқуҳлъюни мануңакун, манигӯткақ а̄ныстаҳтысқылъюку туӷныӷақ панигминың. ²⁷Иўырңа Иисусым пика̄: «Таӷнуҳа̄т сивуклъютың ныӷысяҳқа̄гут, қаюҳлъяк анахутңа̄қ таӷнуҳа̄т нықңит тугулюки қикминун милю̄скумың». ²⁸Аӷнам кӣмсиқа̄: «А̄а, Атанық, талўа қикмит қаюӷвикым асиңанилңӯт ныӷақут таӷнуҳа̄т ифкаҳқылъҳитның!» ²⁹Ынка̄м Иисусым пика̄: «Нақамқун таўатын кӣмсиӷаҳпыңа агляҳа̄тын, туӷныӷақ а̄нума̄қ панихпының!» ³⁰Аӷнақ ныминун агляӷьялӷӣми панига иңаӷмытыфтуқ қаваӷвигми, та̄ўа лъя̄ӷан туӷныӷақ а̄нумалӷӣ паниганың.

Иисусым На̄лъҳускаңа Ю̄к Нагақӯсигалңуқ Талўа Акузийӣлңуқ

³¹Та̄хкын Иисус аӷуляқыхкақ Тирымың. Сидонымын, Қуля Ныҳлъяхтыхунлъю а̄глюни На̄йвамун Галилеямун пикақ. ³²Югыт иляңита, ю̄к нагақӯсигалңуқ талўа акузийӣлңуқ тагилъюку Иисусымун наңлъыхсӣтка̄т ся̄фтысқылъюку. ³³Ынка̄м Иисусым аўӣтутка̄ юлӷутның. Сивуклъюку тыкҳыгни сигутыхкынун канаҳлъюкык, та̄хкын иқилъюкык қысиӷлюки ӣхыни, улюңа ся̄фтыка̄. ³⁴Та̄хкын сивухлъюни қилягмун аныҳпакаӷлюни ю̄к пика̄: «Еффафа!» (Та̄на хўатын писӣлӷӣ: «Рыӷиҳтык!») ³⁵Таўаниңинақ югым сигуткык рыӷиқак, улюңалъю пинӣҳтыкақ, ага акузиңина̄маӷми пикақ акузийӣлъиқыхпынани. ³⁶Та̄хкын Иисусым иныҳтыңъўа̄қӣ китумун алңунак уңипақыфқа̄н писқылъюку, иўырңа иныҳта̄таӷьистың ўата уңипақыхка̄т. ³⁷Нагақӯлъҳӣт тама̄кут ынңа̄талъ сяӷӣӷаюхлъякат, пикат: «Ӯм югым сялъҳа қамахлъюни пинипырыўа̄ӷӯқ! Талўа нагақӯсигалңӯт нагақӯсягутыстӣ, акузийӣлңӯтлъю акузиягутыстӣ!»

Иисусым Ныӷыстилъҳа 4,000 Сӣпңалӷӣның Югның

¹Та̄м киңуңӣҳа̄ның юлӷутыҳлъяк қырңуӷулъя̄тақақ. Ныӷьяҳқақшахӣӷусята Иисусым малихся̄ҳтыни тахсиӷлюки пикӣ: ²«Укут наңлъыгьягутыпихтанка. Хўаңамнинъақныӷмың пиңаюни аӷныӷни ныӷьяҳқӣӷутут. ³Ныңитнун агляҳтыстыкумки ныӷыстыхпынаки тумыми та̄кўани улъыӷа̄лъықут, қаюҳлъяк иляңи уяваның тагиляӷа̄тка̄гут». ⁴Малихся̄ҳтыңита а̄птыка̄т: «Ма̄ни па̄ҳқитуқ накын нықыңнақыста хўатын угляҳқакалӷӣнун на̄маяҳқамың?» ⁵Иисусым а̄птыкӣ: «Натын угляҳқака̄н нықыкшалгустык?» Кӣмсиқа̄т: «Ма̄ӷраӷвинлыгӯт нықыкшагыт».

⁶Ынка̄м Иисусым юлӷутыҳлъягыт қылъқӣ ақумӯтысқылъюки нунакун. Та̄хкын тугулюки та̄кут ма̄ӷраӷвинлык нықыкшагыт Кияӷнық игамсиқаюгвиклъюку, кагимлъюки тӯныхкӣ малихся̄ҳтыминун уйыхтысқылъюки. Ынка̄м малихся̄ҳтыңи уйыхтыкат. ⁷Қафсинкӯраҳаӷныңлъю амсякалӷӣның иқалъюлгыт. Иисусым игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық, та̄кутлъю малихся̄ҳтыминун уйыхтысқыхкӣ. ^8-9Ынтақун 4,000ңӯт югыт кыпсю̄лъютың ныӷӯткат. Та̄хкын малихся̄ҳтыт қырңуҳсяқмыхтыху сӣпнық, ма̄ӷраӷвинлык корзинат имиқӣт ыслъықаӷаҳлъюки. ¹⁰Иисусым юлӷутыҳлъягыт аӷуляқӯтыслъюки, ынка̄м малихся̄ҳтыкулъҳӣт аңьямун ӯхлъютың аӷуляқңина̄маӷмың пикат Далмануфамун.

Фарисеит Алъя̄ҳлъюхўаҳтитысқылӷӣт

¹¹Тама̄нлыңӯт Фарисеит такулюку Иисус а̄ҳтӣра̄қа̄т. Пика̄т: «Алъя̄ҳлъюхўаҳтиҳлъяги, ынка̄м ухпықылъықаҳпут аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳын Кияӷныӷмың пиңутаңа». Таўатын пика̄т анагнӣлъқавигиӷналюку. ¹²Иисусым аныҳпаглюни пикӣ: «Сяңамың ма̄тын аӷныӷым юги алъя̄ҳлъюхўаҳтилъыӷмың туңсиӷақат? Ипа уңипа̄тамси, алъя̄ҳлъюхўаҳтинъа̄нӷитамси». ¹³Та̄хкын унилъюки, аңьямун ӯхлъюни иңлюңанун на̄йвам аӷвиқат.

Иисусым Кылыңася̄қаңи Малихся̄ҳтыни

¹⁴Малихся̄ҳтыт пуйгумалӷӣт нықыкшаңлъямың кылъқыхпынатың, ата̄сиҳа̄фтуқ кылъқыхка̄т аңьямылңуқ. ¹⁵Иисусым кылыңася̄қӣ: «Кылыңаңўа̄ӷлюси закваскатаңитның Фарисеит, закваскаңаныңлъю Иродым». ¹⁶Та̄хкын лъңитның алыҳқӯткат: «Таўатын пӣлъю қаюҳлъяк нықыкшагилңӯкут». ¹⁷Иисусым акузиткыңъукаңи апыҳтӯсӣт Фарисеит, апыҳтӯсӣлъю Иродым. Лӣсимакыхкаңи малихся̄ҳтыңан лӣгикынӷилъкаңат акузиткыхка̄ ынка̄м а̄птыкӣ: «Сяңан нықыкшагӣнъилюси пистык? Паниның налъюкыстыхӯ, лӣгикигастыхӯ? Умуҳтакӣ умьюгаси? ¹⁸Ийылгулӷӣси, ысҳӣгастык? Сигутылгӯси, нагақӯсигастык? Нықамикынӷистыкӣ ¹⁹талъимат нықыкшагыт кагимтыканка 5,000ынун? Қафсинат корзинат сӣпныӷмың имиӷыстыки?» Кӣмсиқа̄т: «Қуля ма̄лӷук». ²⁰Иисусым а̄птыкӣ: «Ма̄ӷраӷвинлык нықыкшагыт кагимтақңамки 4,000ынун, қафсинат корзинат сӣпныӷмың имиӷыстыки?» Кӣмсиқа̄т: «Ма̄ӷраӷвинлык». ²¹А̄плъя̄тақӣ: «Сяңафси паниның лӣгикигастык?»

Иисусым На̄лъҳускаңа Ая̄кақ Ю̄к Вифсаидами

²²Вифсаидамун ка̄сята иляңита югыт Иисусымун тагитка̄т ая̄кақ ю̄к, ся̄фтаҳтысқылъюку. ²³Иисусым ая̄кақ таслъюқлъюку аӷуляқутка̄ нымың. Та̄хкын қысиӷлюкык ӣскык ся̄флъюкык а̄птыка̄: «Сямың ысҳа̄нъыӷисӣн?» ²⁴Югым сивухлъюни юхсюӷалюни пика̄: «А̄а, ысҳаӷанка югыт, иўырңа ысҳақа̄лютың лъяңақа уқфигыт пиюгулъҳӣт». ²⁵Иисусым алъямың ся̄фтыкакык югым ӣскык. Ма̄тынлъя̄м ю̄к ысҳа̄нъақыҳлъягьялӷӣми, қымалъ ысҳа̄сягунъықихтуқ хўатыҳлъюўа̄қ. ²⁶Иисусым аглӣсқыхка̄ ныңанун, пика̄лъю: «Аӷулӣфқа̄вык та̄кўани ными».

Петырым Иисус Христосыңуникаңа

²⁷Та̄хкын Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт аӷуляқыхкат нынун туңаңанилңуӷнун Кесария Филипповам. Тумыми та̄кўани малихся̄ҳтыни а̄птыкӣ: «Кинаңунилюңа югыт пӣқатңа?» ²⁸Кӣмсиқа̄т: «Иляңита пӣқа̄тын Иоанныңунилютын Крестителым, иляңита Илияңунӣқа̄тын, ынка̄м иляңита налиқнилютын ӯкналиқистыт». ²⁹А̄птыкӣ: «Лъпыси киңаңунӣқыстыңъа?» Петырым пика̄: «Христосыңӯтын». ³⁰Та̄хкын Иисусым иныҳтыңъўа̄қӣ: «Китумун алңунак апыҳпынаңа».

Иисусым А̄пқаңа Икфиқлъюни Туқулъыҳқани

³¹Та̄хкын Иисусым апыҳтуқыстақӣ малихся̄ҳтыни: «Иӷныӷа Югым ынңа̄талъ икфиқыпыста̄ӷьяҳқа̄гуқ, иҳсяксяҳқақа̄тлъю сӣванлъыӷыт, первосвященнигыт, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның. Та̄хкын туқулъықа̄т иўырңа пиңайӣтаңани аӷныӷым уңуваҳлъықуқ». ³²Хўатыҳлъюўа̄қ уңипа̄ткӣ. Петырым иқитулъюку аӷью̄қа̄. ³³Иўырңа Иисусым қӣвлюни ысҳақӣ малихся̄ҳтыни та̄хкын Петр аӷью̄қа̄. Пика̄: «Аўӣтын хўаңамның, Туӷныӷақ. Сюмыҳтаӷалъыҳтын югым сюмыҳтаӷалъқӣ, Кияӷныӷым сюмыҳтаӷалъқынӷитӣ!»

³⁴Та̄хкын Иисусым юлӷутыҳлъягытлъю, малихся̄ҳтынилъю тахсиҳтыӷлюки пикӣ: «Китум алңунак малихсюкумиңа, лъңаның катам пиюкылъыни пыхлъюки, қақӯрани уямиглюку малихлъиңа. ³⁵Китум алңунак югулиюкумигу уңувалъыни ифлъяяҳқақа̄. Иўырңа китум алңунак ифлъякумигу уңувалъыни хўаңа апалъюқлъюңа, Пинилӷӣтлъю Уңипат апалъюқлъюки югулияҳқақа̄. ³⁶Сяңўа̄ңам югым пиниҳқусиқылъықагу пилӣлъюку нунаҳлъяк, ифлъякумикык уңувасигни? ³⁷Сямыңʼңам ю̄к выҳтусиқылъықа уңувасигминун? ³⁸Ма̄тын аӷныӷым юги ата̄сӣӷмынъыӷитут Кияӷныӷмун, сыӷлыҳқумаңӯтлъю. Ма̄ни аӷныӷни китум алңунак кайңуягускаңаңа, апыҳтӯсянкалъю, хўаңалъю Иӷныӷани Югым кайңуягулъықақа тагикума аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюңа Атамның кылъқылъюки аглыӷналӷӣт яқулгыт».

¹Нагныӷуткӣлъю хўатын: «Ипа уңипа̄тамси, иляси ныкывӷалъҳӣт хўани туқуна̄нӷитут кынляңа ысҳалъыӷмыхнун Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым тагикан аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъыҳтӯмаӷми».

Иисусым Алъяңуҳлъыӷа

²Аӷвинлык аӷнық атуӷлюку, Иисусым кылъқылъюки Петырлъю, Иаковлъю, Иоаннылъю, маюқат ӯсқалӷӣмун на̄йӷамун. Лъңинаҳа̄лӷӣт таўани Иисусым югусӣ алъяңуҳтыкақ ысҳа̄малъҳитни. ³А̄ткӣ қылмыҳтыкат қатытун, қа̄тҳатаӷаӷлютың китум алңунак нунами қатыҳсяӷақыхкаңаның. ⁴Та̄хкын малихся̄ҳтыт ысҳапакахкыт Илиямлъю, Моисейемлъю алӣӷлютык алыҳқуқаңак Иисус. ^5-6Ынка̄м малихся̄ҳтыт алиңрӯӷутыҳлъякат рыпалъ сямың пипагниңиткат. Та̄хкын Петырым пика̄ Иисус: «Апыҳтуӷиста, итагнапихтукут хўа̄нлыңӯкут! Пиңают азигутат ныкыфнақапут: лъпынунлъю, Моисейемунлъю, Илиямунлъю». ⁷Та̄хкын қиляўа̄қ алӣӷлюни ся̄пыхкӣ. Қиляўа̄ӷмың мым пикӣ: «Унаңӯқ пиниқыпихтыкыхка Иӷнықа; нагатақитыху!» ⁸Та̄хкын юхсюӷа̄ӷаҳсялӷӣмың Моисейемлъю, Илиямлъю авӣтук, Иисусыңинаҳақ таўантыфтуқ.

⁹Укигуткылъюку на̄йӷамың Иисусым уңипақыснаниӷўа̄қа̄ ысҳа̄тылъҳат кынляңа Иӷныӷа Югым туқулъыӷмың уңуваҳтыкан. ¹⁰Ынка̄м иныҳсистың қа̄ткыхка̄т, иўырңа лъңина̄ҳныӷмыхни пӣқылӷӣт: «Сямыңтуқ писӣўа “Туқулъыӷмың уңуваҳтылъық?”» ¹¹Та̄хкын а̄птыка̄т Иисус: «Сяңан апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның пӣқатху Илия сивуклъюни тагипыста̄ӷьяҳқа̄нилюку?» ¹²Кӣмсиқӣ: «Ипаңӯқ Илия сивуклъюни тагипыста̄ӷьяҳқа̄гуқ ята̄ҳқынъалюку сяңўа̄ тамаҳа̄н. А̄птаҳлъямси, нақам сяңан Акузитыт Игақыхкат пикақатху, Иӷныӷа Югым икфиқыҳлъягьяҳқа̄нилюку, сясӣнӷилңуӷыстунлъю кияӷусяҳқа̄нилюку? ¹³Иўырңа уңипа̄нъақамси Илия тагика̄гуқ, югыт пиюкылъыӷмыгыстун пикақа̄т катам таўатын Акузитыт Игақыхкат пинақнилъҳистун».

Иисусым На̄лъҳускаңа Мыкылӷӣқ Илюмикун Туӷныӷалык

¹⁴Такуяқмыхтыки иляңи малихся̄ҳтыт, юлӷутыҳлъяк таўантутыфтуқ. Иляңита апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның а̄ҳтӣра̄ӷақыфтӣт малихся̄ҳтыт. ¹⁵Лыган югыт ысҳаӷлюку Иисус сяӷӣӷаюхлъяглютың па̄йӷаҳлъюку қуякыхка̄т. ¹⁶Иисусым малихся̄ҳтыни а̄птыкӣ: «Сямың а̄ҳтӣра̄ӷақыстыки апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның?» ¹⁷Юлӷутыҳлъягыт акулңитның югым кӣмсиқа̄: «Апыҳтуӷиста, иӷнықа тагисяӷақа лъпынун, қаюҳлъяк илюмикун туӷныӷалгӯқ. Та̄м туӷныӷа̄м акузисигата̄. ¹⁸Ка̄тыпихныӷминигу иқустақа̄, қа̄нӷалъю нувахлъӣҳқыстақа̄, хӯтңи тышқита̄хтаҳтыстақӣ, тывыҳқўа̄стақа̄лъю. Малихся̄ҳтыхпынун каягутаҳсяӷақа туӷныӷақ а̄ныстысқылъюку иўырңа пипагниңита̄т». ¹⁹Иисусым малихся̄ҳтыни пикӣ: «Лъпыси югни ухпықилъҳитуси! Натын тахка̄н лъпысининъақсиңа ухпықысқылъюңа? Мыкылӷӣқ хўавык тагитыху!» ²⁰Ынка̄м тагитка̄т. Лыган туӷныӷа̄м ысҳаӷлюку Иисус, мыкылӷӣқ иқуслъюку сяюхпахтаҳтыстыка̄. Тама̄ни тымңи улъҳитапырыўа̄ҳтыстыка̄, қа̄нӷалъю нувахлъӣҳтыстыка̄. ²¹Иисусым а̄птыка̄ атаңа: «Қавңаҳа̄ның таўатыта?» Кӣмсиқа̄: «Мыкыстаҳа̄тминың има. ²²Угляӷңа̄н кынӷыгнунлъю, мыӷмунлъю иқустақсяӷа̄ туқусқылъюку. Пияҳқа̄кувык наңлъыгьягулъютуң каюсӣтаҳтикуң!» ²³Иисусым пика̄: «Сяңавык таўатын пизин: “Пияҳқа̄кувык”? Кияӷныӷым сяңўа̄ алңунак пияҳқақа̄ югмун ухпылӷӣмун». ²⁴Таўаниңинақ мыкылӷӣӷым атаңа игляхтулюни пикақ: «Ухпыҳтуңа, иўырңа ухпылъыҳтуҳтаӷақаӷңа!»

²⁵Иисусым ысҳаӷлюки ўата югыт тагиляӷа̄лъҳӣт қывӯлъюку аӷью̄қа̄ туӷныӷақ: «Уюқ туӷныӷақ тӯслъяҳтыстилӷӣлъю, акузистиңигалңуқлъю қылӷамкын а̄ни мыкылӷӣӷмың, алъямыңлъю итыфқа̄вык лъңанун пилӷа̄тын». ²⁶Туӷныӷа̄м мыкылӷӣқ араӷа̄таҳтыстыҳлъяглюку, сяюхпахтаҳтыстыҳлъяглюку, а̄ныхкақ. Лыган мыкылӷӣқ ысҳақа̄люни туқукақ рыпалъ ысҳапалӷӣт пикат: «Туқума̄қ!» ²⁷Иўырңа Иисусым ӣхакун тугулюку каюсӣтка̄ ныкывысқылъюку ынка̄м ныкывыхкақ.

²⁸Иисус мыңтыӷамун итыӷьян лъңинаҳа̄ҳсямың малихся̄ҳтыңита а̄птыка̄т: «Сяңан хўаңкута а̄нысныӷмың аҳтуӷыстыху туӷныӷақ?» ²⁹Иисусым кӣмсиқӣ: «Таўатылңуқ туӷныӷақ юӷаҳӣна̄м а̄нысяҳқақа̄, ся̄м алъя пина̄нӷита̄».

Иисусым Акузиткылъя̄тақаңа Туқулъыҳқани

³⁰Та̄хкын нымың аӷуляқлъютың нагнықат Галилеякун. Иисусым китумун алңунак лӣсимакысюгумаңитка̄ на̄нтулыни, ³¹қаюҳлъяк апыҳтӯңукаңи малихся̄ҳтыни туқулъыҳқаминың. Пикӣ: «Иӷныӷа Югым тугулюку тӯнылъықа̄т югнун туқутысқылъюку, нақамынрақ пиңают аӷныӷыт атуӷлюки уңуваҳлъықуқ». ³²Иўырңа лӣгикумаңилъкаңат апыҳтӯся̄ сямың писӣтаңа, ынка̄м а̄псюгумаңилъкаңат тытуглютың.

Кина Аңылъыҳпига̄ўа?

³³Капернаумымун ка̄лъютың, итыӷа̄сямың Иисусым а̄птыкӣ: «Иглыӷуткылъюку сяңўа̄ а̄ҳтӣра̄ӷуткақыстыху?» ³⁴Кӣмсиӷьюгумаңилъкаңат, қаюҳлъяк иглыӷуткылъюку а̄ҳтӣра̄ӷуткат налиҳтың аңылъыҳпига̄яҳқа̄таңа. ³⁵Иисусым ақумлюни, қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни туқлъюӷлюки пикӣ: «Кина алңунак сивулӣҳсюкуми ныкыхлъи киңулӣлюни, қыпҳаҳтыңулилъю тамаҳа̄нун».

³⁶Та̄хкын таӷнуҳақ тугулюку ныкывыстыка̄ қукӣтхун. Қылъюку пикӣ: ³⁷«Китум алңунак тугуклъиқумигу таӷнуҳаҳақ ӯтун аюқылӷӣ хўаңа апалъюқлъюңа, тугуклъиӷақа̄ңа хўаңа. Китум алңунак тугуклъиқумиңа, тугуклъиҳлъықа̄ Атака̄ каяхтикақ хўаңамның».

Хўаңкунъың Кипулъхина̄нӷилңуқ Хўаңкутыстун Аюқуқ

³⁸Мулюхпынатың Иоанным пика̄: «Апыҳтуӷиста, ю̄к ысҳа̄ма̄ҳпут атыҳпыгун а̄нысқулӷӣ туӷныӷаӷның. Иныҳсима̄ҳпут қаюҳлъяк хўаңкунъун илятңанӷилңуқ». ³⁹Иисусым пикӣ: «Иныҳтыхпына̄н! Қаюҳлъяк кина алңунак атымкун алъя̄ҳлъюхўаҳтиңукуми сыӷлытун акузиткылӷаҳтуӷна̄нӷита̄ңа. ⁴⁰Китум алңунак кипулъыгмун пинӷилъкаңилъю, қыпҳалгуткаҳпут. ⁴¹Ипа уңипа̄тамси, китум алңунак мыҳсикаңиси хўаңа пикутымның, ипапыста̄қ акилыҳтӯсяңьяҳқа̄гуқ».

Сыӷлыҳқыстилъық

⁴²«Ата̄сиқ таӷнуҳақ ухпықиңалӷӣ хўаңамның, югым сыӷлыҳқыстыкагу, пиниӷатаӷаӷнаяҳтуқ та̄на ю̄к мыӷмун атыҳсяқуми уяқҳўакун қа̄мқаҳфиклъюку уйӷахлъягмың. ⁴³Ӣхыхпык сыӷлыҳқыстыкаңатын кыпнакытын. Пиниӷатаӷаӷнаяҳтутын югусиҳпык налиӷныӷа ифлъякувгу уңувалъыҳпык ифлъялъыҳқа̄ның қӯнпырухлъяк. Та̄на пиниӷатаӷаҳтуқ иңлюхтун ӣхылиӷлютын геенамун аглялъыҳқаҳпының. Таўани кумаӷуӷңалӷӣ кынық қа̄мьяҳқа̄нӷитуқ. ⁴⁴Таўани: “киңугыт ныӷыхкаюгыт югмың туқуяҳқа̄нӷитут, кумаӷуӷңалӷӣлъю кынық қа̄мьяҳқа̄нӷитуқ”.⁴⁵Итыгаҳпык сыӷлыҳқыстыкаңатын, ӣкнакытын! Пиниӷатаӷаӷнаяҳтутын югусиҳпык налиӷныӷа ифлъякувгу уңувалъыҳпык ифлъялъыҳқа̄ның қӯнпырухлъяк. Та̄на пиниӷатаӷаҳтуқ иңлюхтун итыгалиӷлютын геенамун милю̄тылъыҳқаҳпының. ⁴⁶Таўани: “киңугыт ныӷыхкаюгыт югмың туқуяҳқа̄нӷитут, кумаӷуӷңалӷӣлъю кынық қа̄мьяҳқа̄нӷитуқ”.⁴⁷Ийыхпык сыӷлыҳқыстыкаңатын, ипугнакын! Пиниӷатаӷаӷнаяҳтутын Атаныҳпагулъҳанун Кияӷныӷым ӣтқувык иңлюпигаӷмың ӣскылъютын, иңлюхтун ийылгулютын геенамун милю̄тылъыҳқаҳпының. ⁴⁸Таўани:

“киңугыт ныӷыхкаюгыт югмың туқуяҳқа̄нӷитут,

кумаӷуӷңалӷӣлъю кынық қа̄мьяҳқа̄нӷитуқ”.

⁴⁹Тамаҳаӷми таӷьюлиҳлъықуқ кыныӷмың.

⁵⁰Таӷьюқ пиниҳтуқ иўырңа таӷьюӷниңӣскан, натын лъпыси таӷьюӷниҳлъя̄таӷнаяӷыстыху? Таӷьюӷниңӣтыхпынаси, ныкыхмытулъюсилъю».

Иисусым Апыҳтӯсяқыхкык Ныңуҳтылъю, Пылъҳутутылъю

¹Та̄хкын Иисус аӷуляқыхкақ тама̄кын нунамың. Агляӷлюни нунамун а̄тқылӷӣмун Иудеямун, аӷвиқакык Кӣўык Иорданык. Юлӷутым қырңуҳфиклъя̄тақа̄ ынка̄м апыҳтуқӣ пӣқылъыӷмитун.

²Иляңита Фарисеит такулюку анагнӣлъқавигиӷнақуткылъюку а̄птыка̄т: «Лӣлиҳтӯсямнъи итагнаҳта̄ югым нулӣни пыхтыкумигу?» ³Иисусым кӣмсиқӣ а̄птымъың: «Сяңа̄ўами Моисейем қылӷуся̄?» ⁴Кӣмсиқа̄т: «Моисейем пилъыҳқалиткақа̄ ю̄к пыхтусим игӣ имиӷлюки пыхтысқылъюку нулиҳа». ⁵Иисусым пикӣ: «Таўатын Моисейем Лӣлиҳтӯсялиткақӣси пиныҳлъюхлъягутыхпысиның. ⁶Иўырңа нунаңлъяӷьюхўа̄лъыӷмың “Кияӷныӷым улимакақа̄к ю̄клъю, аӷнақлъю”. ⁷Та̄на апалъюқлъюку югым унилъюкык атанилъю, на̄нилъю нулӣӷминун лъӣӷўа̄ӷьяҳқа̄гуқ. ⁸Ынка̄м ма̄лӷугунаниҳлъықук, ата̄сӣҳлъықук. ⁹Тама̄кын апалъюқлъюку Кияӷныӷым қырңуӷутыстыкакык йықай югым пылъҳутутысныӷилъикык».

¹⁰Мыңтыӷамун итыӷа̄сямың малихся̄ҳтыт а̄птыка̄т Иисус тама̄кын пилъҳаның. ¹¹Иисусым пикӣ: «Югым нулӣни пыхлъюку алъяның нулиҳтуқуми, та̄ўа гылгаӷнӣҳлъықуқ. ¹²Таўатыҳпигақ аӷнам угини пыхлъюку алъяның угӣқуми, та̄ўа гылгаӷнӣҳлъықуқ».

Иисусым Қуястыкаңи Таӷнуҳа̄т

¹³Иляңита югыт тагиткӣт таӷнуҳа̄т Иисусымун ся̄флъюки қуястысқылъюки, иўырңа малихся̄ҳтыт иныҳтыкӣт тагитилӷӣт. ¹⁴Иисусым ысҳаӷлюки сыӷлыӷьягулъюки малихся̄ҳтыни пикӣ: «Таӷнуҳа̄т тагилит хўаңамнун. Иныҳтыхпынаки, қаюҳлъяк Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым таӷнуҳаӷыстун аюқылӷӣт пика̄т. ¹⁵Ипа уңипа̄тамси, китум алңунак тугуклъинӷилъкумигу Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым таӷнуҳаҳтун, итыӷна̄нӷитуқ». ¹⁶Та̄хкын таӷнуҳа̄т туга̄қлъюки, ся̄фтақлъюки қуястыкӣ.

Аклъюңилңуқ Ю̄к

¹⁷Иисус иглыҳнықихтақуқлъю, югым кытанқуснақ такулюку мануңакун сыгысқуҳлъюни а̄птыка̄: «Пинилӷӣ Апыҳтуӷиста, натын сялюңа кынлыңилңуқ уңувалъық алъхыҳнаяҳсикун?» ¹⁸Иисусым а̄птыка̄: «Сяңан пиниӷнизиңа? Кина алңунак пининӷитуқ, Кияӷныҳӣна̄гуқ пинилӷӣ. ¹⁹Лӣлиҳтӯсят лӣсимакатын: “Юхтаҳпынаң; гылгаӷнӣҳпынаң; тыглыхпынаң; иқлъыңиқуткыхпынаки югыт; пӯҳтихпынаң; қӯлваӷлюкык атанлъю, на̄нлъю”». ²⁰Югым пика̄: «Апыҳтуӷиста, има нукалъпига̄тымның қа̄ткыңъўа̄нка та̄кут Лӣлиҳтӯсят». ²¹Иисусым пиниқыпихлъюку қӣвлюку пика̄: «Ата̄сӣгуқ пияҳқан. Акикуӷьяҳтуҳу қамахлъюку сяӷьян, ынка̄м акиңа тунқуӷнакын аклъюмалӷӣнун. Таўатын пикувык аклъюңилъықутын қилягми. Та̄хкын малихсяҳтуӷнакывңа». ²²Таўатын пиятни ю̄к нулгӣқақ, иқиткақ ӣлъқыпихлъюни қаюҳлъяк аклъюңитыпихлъыҳӣ.

²³Иисус юхсюӷалюни малихся̄ҳтыни пикӣ: «Пияқнапихтуқ аклъюңилңуӷни итылъыҳқа̄ Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым!» ²⁴Таўатын пийистың малихся̄ҳтыт сяӷӣӷаюкат. Иисусым пиля̄тақӣ: «Таӷнуҳаӷни, пияқнапихтуқ итылъыҳқақ Атаныҳпагулъҳанун Кияӷныӷым! ²⁵Пияқнӣсяҳқа̄гуқ верблюдым сюфлъюӷутылъыҳқа̄ сикӯм ӣйңакун, аклъюңилңӯм югым итылъыҳқа̄ның Атаныҳпагулъҳанун Кияӷныӷым». ²⁶Малихся̄ҳтыт ўатақа̄ӷақ сяӷӣӷаюкат, ынка̄м лъңитның а̄пқуӷа̄ӷуткат: «Кинаңам югулилъыңылъықа?» ²⁷Иисусым қӣвлюки пикӣ: «Югыт пияҳқақынӷилъкаңит, Кияӷныӷым пияҳқақӣ».

²⁸Та̄хкын Петырым пика̄: «Ысҳақаҳқутқун, сяңўа̄ қамахлъюку унилъюку малихлъыӷа̄тамкын».

²⁹Иисусым пикӣ: «Ипа уңипа̄тамси, китум алңунак унискумики мыңтыӷани, аңлыгутни, на̄ни, атани, авақутани, нунани апалъюқлъюңа хўаңа, Пинилӷӣтлъю Уңипат, ³⁰алъхыӷута̄ӷаӷьяҳқа̄гуқ хўани кияҳта̄лъыӷми. Мыңтыӷа̄, аңлыгутаңи, на̄ңа, авақутӣ, нунаңа, нуляҳлъягьяҳқа̄гут; тама̄кунун малигулъюку амью̄ткылъыңьяҳқа̄гуқ. Та̄хкын та̄кўаниңани кынлыңилңуӷмың уңувалъыңьяҳқа̄гуқ. ³¹Иўырңа углялӷӣт аңылъыҳпига̄т укалӣҳсяҳқа̄гут та̄гани, ынка̄м углялӷӣт укалиҳпига̄т аңылъыҳпига̄ҳсяҳқа̄гут».

Иисусым Туқулъыҳқани Акузиткылъя̄тақаңа

³²Иисус ага сивуңитнитни иглыӷаңулюку тумытхун Иерусалимымун аюқылӷӣтхун. Малихся̄ҳтыңи сяӷӣӷаюкат, югытлъю алиңумаӷмың малихтыка̄т. Иисусым қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни а̄фулъюки уңипа̄лъя̄тақӣ сялъыҳқаминың. ³³Пикӣ: «Нагатык, Иерусалимынъақукут. Таўани Иӷныӷа Югым тӯнылъықа̄т первосвященнигынунлъю, апыҳтуӷикаюгнунлъю Лӣлиҳтӯсяның. Нанқихлъюку туқусяҳқа̄нилъықа̄т, ынка̄м тӯнылъықа̄т язычнигнун. ³⁴Та̄кут лыгасӣӷўа̄ткылъықа̄т, қысиқулъықа̄т, кахсягмихлъықа̄т, туқулъықа̄тлъю. Пиңают аӷныӷыт атуӷлюки уңуваҳлъықуқ».

Иаковым, Иоанным Туңсилъҳак

³⁵Та̄хкын Иаковым, Иоанным, Зеведейем иӷныӷыхкынка такулюку Иисус пика̄т: «Апыҳтуӷиста, лъпынун сямың писқысюхтукуң». ³⁶Иисусым а̄птыкакык: «Сясқысюгыстык хўаңамнун?» ³⁷Кӣмсиқа̄к: «Ниӷуҳқыңъалӷӣми Атаныҳпагулъыҳпыни ақумыхкувык ақумылгусиӷьюгамкын, налиҳпут аӷынқигныҳпынилъюку, налиҳпуң сяӷумигныҳпынилъюку». ³⁸Иисусым пики: «Налъюкаҳси сямың туңсилъыҳси. Мыӷьяҳқамның қаю̄симылңуӷми мыӷылъықыстык? Крестиӷалъыҳқамтун крестиҳлъықыстык?» ³⁹Кӣмсиқа̄к: «Пияҳқа̄гукуң». Иисусым пики: «Мыӷьяҳқақа қаю̄симылңуқ қайўа мыӷылъықыстыху, крестиӷылъықутыклъю крестиӷалъыҳқамтун. ⁴⁰Иўырңа хўаңа накмиксяҳқақынӷитанка килъю ақумьяҳқа̄таңи аӷынқигнымкунлъю, сяӷумигнымкунлъю, ята̄ҳқуткат тама̄кут ақумьяҳқа̄гут».

⁴¹Та̄кут қуля малиҳся̄ҳтыт нагақуӷлюкык Иаковым, Иоанным пилъҳак, угумиягуткахкыт. ⁴²Ынка̄м Иисусым қырңуҳлъюки пикӣ: «Лӣсимакаси язычнигыт иглыӷутистыңита атанӷутақӣт ютың, а̄ңўа̄ӷуҳтыкатлъю юкыҳқутақӣт. ⁴³Иўырңа таўатысяҳқа̄нӷитуси лъпыси. Налиҳси а̄ңўа̄ӷуюкуми қыпҳаҳтыңули иляминун, ⁴⁴налиҳсилъю а̄ңылъыҳпига̄юкуми қыпҳаҳтыля̄ӷуҳлъи тамаңанун. ⁴⁵Талўа Иӷныӷа Югым тагика̄нӷитуқ қыпҳа̄тысқылъюни, тагика̄гуқ қыпҳа̄тиналюнилъю тӯналюкулъю уңувалъыни югулиналюки юлӷутыт».

Иисусым На̄лъҳускаңа Ая̄кақ Вартимей

⁴⁶Та̄хкын Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт, юлӷутыҳлъягытлъю Иерихонымун ка̄лъютың, аӷуляқыхкат. Та̄ўаңуқ ая̄кақ ю̄к, а̄тҳа Вартимей, иӷныӷа Тимейем ақумлюни тумыт сяниңитхун туңсиӷраӷақылӷӣ. ⁴⁷Нагақуӷьямигу Иисус Назаретыӷмӣ, туӷўа̄ӷнилюку акилӷӯкақ: «Иисус! Иӷныӷани Давидым! Наңлъыгьягутаҳтиңа!»

⁴⁸Углялӷӣм югым аӷью̄қа̄т ныпӣӷысқылъюку иўырңа қывӯтаӷалъюни акилӷӯкақ: «Иӷныӷани Давидым, наңлъыгьягутаҳтиңа!» ⁴⁹Иисусым аӷулӣӷлюни пикӣ: «Тагисқитыху». Ынка̄м туқлъюӷлюку ая̄кақ пика̄т: «Сыӷлыҳалык, туқлъюӷа̄тын ныкыви!» ⁵⁰Қа̄слъӣк аткуя̄ӷыгни матаӷаҳлъюкык ныкыфқаҳлъюни такука̄ Иисус. ⁵¹Иисусым а̄птыка̄: «Сясқылъютын пӣқсин?» Ая̄кам кӣмсиқа̄: «Апыҳтуӷиста, ысҳа̄ҳсягунъақақсяҳтуңа». ⁵²Иисусым пика̄: «Иглыҳлъыҳа̄тын, ухпықилъыҳпык на̄лъҳутыста̄тын». Таўаниңинақ ысҳа̄сягуткақ та̄хкын малихтыка̄ Иисус.

^1-2Туңя̄ӷьялӷӣмың Иерусалимымун, ка̄ткат Виффагиямунлъю, Вифаниямунлъю, Елеоным найӷаҳани. Та̄хкын Иисусым каяхтыкакык ма̄лӷук малихся̄ҳтыгни нымун писқылъюкык. Пикакык: «Ка̄таӷыснақуфтык ысҳаҳлъықаҳтык осёлаӷақ пытугңалӷӣ китум алңунак иглыӷуткумаңилъкаңа. Итымулъюку тагинъакыси. ³Китум алңунак а̄птыкаңистык хўатын: “Сянақыстыху?” уңипа̄нъакыси: “Атанӷым атуқсюга̄. Та̄қаӷыснақумигу выӷутысна̄ӷа̄”».

⁴Ынка̄м нымун ка̄лъютык тумынилъюку ысҳақа̄к осёлаӷақ пытугңалӷӣ мыңтыӷам амиган туңаңакун. Итымсималюку ⁵югыт ныкывӷата̄ӷулъҳӣт таўани а̄птыкахкыт: «Сяңан итымутыстыгныгу осёлаӷақ?»

⁶Кӣмсиқӣк Иисусым апыҳтулъҳатун ынка̄м югыт ныпӣӷуткахкыт. ⁷Иисусымун ка̄тулъюку осёлаӷақ, қа̄слъӣт аткуя̄тын тыӷикусям қа̄йңакун лъиятки, Иисус ӯхлъюни иглыҳтыкақ. ⁸Тама̄кут юлӷутыт иглыӷулъҳӣт тумытхун ся̄ҳқуқӣт қа̄слъӣт аткуя̄тың, иляңит аваямың қуқуңалыгмың икутақлъютың тумыт ся̄ҳқуӷвикыхкӣт. ⁹Иисусым сивуңанилңӯтлъю, киңуңанилңӯтлъю акилӷӯткат:

«Усюқнаҳалык Кияӷнық!

Кияӷныӷым қуяслъигу тагилӷӣ а̄тҳакун Атанӷым!

¹⁰Кияӷныӷым қуяслъигу тагилӷӣ атаныҳпагулъҳа сивунымта Давидым!

Усюқнаҳалык Кияӷнық қулиҳпигаӷмылңуқ қилягми!»

¹¹Иисус ка̄лъюни Иерусалимымун, агляқақ Храмымун. Таўани сяңўа̄ қамахлъюку ювӷӣқа̄. Хўаникуңулӷӣ, кылъқылъюки қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни агляқақ Вифаниямун.

Иисусым Ныӷвиксяҳқа̄наниҳтыстыкаңа Смоквам Уқфига

¹²Уна̄миңани, Вифаниямың утыӷнӣткылъюку Иисус игатақақ. ¹³Уяваның ысҳақа̄ смоквам уқфига қуқуңаҳтуқақ, ынка̄м ысҳаӷьяҳтуқа̄ смоквалгунаюкан. Ка̄сяқминигу қуқуңара̄ӷина̄фтуқ, қаюҳлъяк сялин смокват пӣсюгнӣлңӯт. ¹⁴Иисусым уқфик пика̄: «Алъямыңлъю китум алңунак смокватуӷвикна̄нӷита̄тын!» Малихся̄ҳтыңита нагатка̄т.

Иисус Храмымун Пилӷӣ

¹⁵Ка̄сямың Иерусалимымун, Иисус, Храмымун пикақ. Таўани а̄нысқуқӣ тукфиҳтулӷӣтлъю, акилъпыгалӷӣтлъю. Манимың навыҳқуҳтыт қаюӷвигит улъыҳқуқӣ, ақумутӣтлъю қаўа̄гмың акилъпыгаҳтыт. ¹⁶Наңақаҳсяҳқа̄наниҳтыстыкӣлъю килъю алңунак сямың тугумӣлгыт Храмым мануӷа̄кун. ¹⁷Та̄хкын апыҳтуқӣ югыт:

«Кияӷнық пика̄гуқ Акузитни Игақыхкани:

“Мыңтыӷақа, юӷаӷвигуяҳқа̄гуқ тамаҳа̄нун юганун нунам”.

Иўырңа лъпыси ӣӷаӷвигуҳтаҳси ўаяӷнӣҳтынун!»

¹⁸Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның нагақуӷлюку таўатын пилъҳа, акузимҳуткыхка̄т натын туқутылъыҳқамың, нақам аликума̄н. Аликыхка̄т, қаюҳлъяк қамахлъютың юлӷутыҳлъягыт сяӷӣӷаягутңукаңит апыӷӣлъҳи.

¹⁹Иӷивгаӷьягу Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт аӷуляқыхкат Иерусалимымың.

Иисусым Апыҳтӯсяқыхкаңи Ухпықилъық, Юӷалъық, Сыӷывутилъық

²⁰Уна̄ңулюку иглыӷуткылъюку ысҳақа̄т смоквам уқфига палиӷўа̄ӷумалӷӣ акуҳаӷминун кынляңа. ²¹Петырым ысҳаӷлюку нықа̄тка̄ Иисусым пилъҳа. Ынка̄м пика̄: «Апыҳтуӷиста, ӣи, смоквам уқфига иныҳтыңъўа̄қан палиӷўа̄ӷума̄қ».

²²Иисусым пикӣ: «Ухпықитыху Кияӷнық. ²³Ипа уңипа̄тамси, китум алңунак малӷуклъилъңунани илюмикун, ухпықыхкумикилъю акузитни пияҳқа̄таңи, уна на̄йӷақ хўатын пикумигу: “Кылъӣнун а̄тҳи”, та̄ўа апыӷӣӷьяҳқа̄гуқ лъңанун. ²⁴Ынка̄м уңипа̄тамси: сяңўа̄ алңунак аклъюкыхкаҳси юӷа̄ткыхкуфсигу ухпықлъюку алъхыҳсяҳқақаҳси, та̄ўа алъхыҳлъықаҳси. ²⁵Ныкывныҳпысини юӷаӷналюси, сыӷывутақитыки сыӷлытун пистыси, ынка̄м Атахпыси қилягмылңӯм сыӷывулъықӣ сыӷлыҳқылъыси». ²⁶Иўырңа сыӷывутинӷилъкуфси, талўа Атахпыси қилягмылңӯм сыӷывунъа̄нӷитӣ сыӷлыҳқылъыси.

А̄птыкаңат Иисус Пилъыҳқа̄ның

²⁷Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт ка̄нъықихтыкат Иерусалимымун. Иисус иглыҳсималюку Храмым мануӷа̄ни, первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, Старейшинытлъю такулюку ²⁸а̄птыка̄т: «Ся̄м пилъыҳқа̄кун а̄нысқуҳсики акилъпыгаҳтыт? Китум қылылъҳакун таўатын пиңузин?»

²⁹Иисусым кӣмсиқӣ: «Уңипа̄лъықамси китум қылылӷакун таўатын пика̄тка кӣмсиқуфсиңа. ³⁰Иоанным крестиӷилъҳа Кияӷныӷмың пиңўа̄, налиӷмың югның? Уңипа̄тыңъа».

³¹Лъмыхның акузимҳуткат: «Кияӷныӷмың пикникумтыху, пилъықӣлъю: “Сяңанңам ухпықынӷистыху Иоанн?” ³²Югның пикникумтыху югыт аңуйӣлъықӣлъю». (Алиңыхкат югның, қаюҳлъяк югыт қамахлъютың ухпықңукаңат Иоанн ӯкналиқистыңутаңа.) ³³Ынка̄м Иисус кӣмсиқа̄т: «Налъюкаҳпут». Иисусым пикӣ: «Хўаңалъю уңипа̄нъа̄нӷитамси китум қылылъҳакун таўатын пика̄тка».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңи Афлъыңакистыңи Винограднигмын

¹Та̄хкын Иисусым уңипаӷа̄тытхун алыҳқуқӣ. Пикӣ: «Та̄ўаңуқ ю̄к пӣтысӣӷақақ виноградымың, миңлъюсиқа̄лъю увитаңа пӣтысиӷаӷвини. Ля̄гуткакык виноградымун қагыҳқӯсик, ныкыфтыка̄лъю кылыңакивихкақ. Та̄хкын пӣтысиӷаӷвини навӷитка̄ виноградымың пӣтысиӷаҳтынун ныңитысқылъюни, ынка̄м лъңа натмун аӷуляқыхкақ. ²Сяӷнаяҳқа̄ҳсята ата̄сиқ қыпҳаҳтыни кывгақыхка̄ ныңини виноградыт ақфасқылъюки. ³Ка̄сян та̄кут афлъыңакистыт акуқаӷлюку қывутӣӷлюку аваңуна̄н агляҳтыстыка̄т. ⁴Кывгақлъя̄тақа̄ иляңа қыпҳаҳтыни. Та̄на на̄сқўакун кӣтиқулюку, кайңусяӷа̄тыстыка̄т. ⁵Кывгақӣля̄тақақ иляңаның қыпҳаҳтыми ынка̄м та̄на туқутка̄т. Иляңилъю қыпҳаҳтылӷутыни кывгақынӷаки лыган таўатын пӣқыхкаңит, иляңит қывутӣқӣт, иляңит туқуқуқӣт.

⁶Қынўат ата̄сиҳа̄ҳтуқ кывгақсяҳқа̄, иӷныӷа пиниқумта̄ӷа. Кывгақыхка̄ сюмыҳтаӷа̄маӷми хўатын: “Иӷнықа сӣвакылъықа̄т”. ⁷Иўырңа та̄кут афлъыңакистыт илятың пикӣт: “Ӯм пилӣсяҳқақа̄ уна пӣтысӣӷаӷвик. Туқутылътыху ынка̄м пӣтысӣӷаӷвик хўаңкута пилӣлъықаҳпут!” ⁸Ынка̄м акуқаӷлюку, туқулъюку югусӣ ыхтыка̄т пӣтысӣӷаӷвигмың».

⁹Иисусым а̄птыкӣ: «Сялъықаңʼңам пӣтысӣӷаӷвилык? Тагилюни навӷитивикыхкақсяқынъи та̄кут туқуқуӷлюки, ынка̄м пӣтысӣӷаӷвини алъянун навӷилъықа̄. ¹⁰Атиҳтӣгастыхӯ уна Акузитни Игақыхкани?

“Уйӷак мыңтыӷаңлъяҳтыт иҳсякыхка̄т пиялӷӣми мыгнуналъыҳпига̄фтуқ уйӷак.

¹¹Та̄на Атанӷым апыӷӣқақа̄,

Алъя̄ҳлъюхўаӷьюгнапихтуқ!”»

¹²Иудеит иглыӷутистыңита тугуюпихтыкақсяқаңат, қаюҳлъяк лӣгикылӷӣт уңипаӷа̄тытхун Иисусым лъңит акузиткақыфтӣ. Иўырңа алиңыхкат юлӷутның ынка̄м унилъюку аӷуляқыхкат.

А̄пқуӷа̄лъық Налогның

¹³Та̄м киңуңаның Иудеит иглыӷутистыңита каяхтыкӣт иляңи Фарисеитлъю, малихся̄ҳтыңилъю Иродым анагнӣлъқавигӣсқылъюку Иисус. Каяхтыкӣт анагнӣлъқавигӣсқылъюку акузилъҳакун. ¹⁴Ка̄лъюку пика̄т: «Апыҳтуӷиста, лӣсимакамкын ата̄сӣӷмытутын. Ўа̄кигататын югыт сюмыҳтаӷалъҳит, талўа ўа̄кигататын югыт сяңуяӷңа̄та, иўырңа ипапиҳқылъютын апыҳтӯсяқақан Кияӷныӷым пиюкылъҳа югнун. Уңипа̄таҳтикут, Кияӷныӷым Лӣлиҳтӯся̄ни ылъқуӷутңа̄ лъивикилъыҳқаҳпут налогның Кесарымун? Лъивикилъта̄а налиӷмың пинӷитылъта?» ¹⁵Иўырңа Иисусым лӣсимакыхкаңи сыӷлытун пиңукаңат ынка̄м пикӣ: «Сяңама анагвигиӷнақуткыстыңъа? Манилитаҳтыңъа, ысҳақаӷлякун».

¹⁶Тӯньятни а̄птыкӣ: «Китум хинақагулъю, а̄тқагулъю уна?» Кӣмсиқа̄т: «Кесарым».

¹⁷Иисусым пикӣ: «Тӯнитыки Кесарымун тама̄кут Кесарым пиңи. Тӯнитыки Кияӷныӷмун тама̄кут Кияӷныӷым пиңи». Ынка̄м сяӷӣӷаягутка̄т Иисус.

А̄пқуӷа̄лъық Туқукат Уңуваҳтылъҳитның

¹⁸Та̄хкын иляңи Саддукеит, Иисусымун пикат. (Тама̄кут пӣқылӷӣт туқукат уңуваӷьяҳқа̄нӷинъилюки.) ¹⁹Пика̄т: «Апыҳтуӷиста, Моисейем Лӣлиҳтӯсяңлъяқақӣлъю хўатын: “Ю̄к нулӣлык авақутихпынани туқукан аңлыгутаңан тугуяҳқақа̄ аӷнақ авақутинъалюку аңлыгутни туқукақ”. ²⁰Та̄ўаңуқ ма̄ӷраӷвинлык югыт аңлыгуткулъҳӣт. Нуйыклъиҳпигақ нулиҳтуӷлюни авақутихпынани туқукақ. ²¹Ынка̄м тӯңлиҳа̄н тугука̄ аӷнақ, иўырңа лъңалъю туқукақ авақутихпынани. Пиңайӣтаңан тугулюку аӷнақ, туқукақ авақутихпынани. ²²Қамахлъютың туга̄қлъюку аӷнақ туқуляӷа̄ткат авақутихпынатың. Киңулиҳпига̄люни аӷнақ туқукақ. ²³Қамахлъютың ма̄ӷраӷвинлык аңлыгуткулъҳӣт нулиҳқыхкақсяқаңат. Аӷныӷми таўани туқукат уңуваҳтӯтылъҳитни, налӣта аӷнақ нулиҳқылъықагу?»

²⁴Иисусым кӣмсиқӣ: «Сюмыҳтаӷалъыси анахутңа̄т қаюҳлъяк лӣгикигалъкыси Акузитыт Игақыхкат, налъюкыхкысилъю Кияӷныӷым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳа. ²⁵Туқукат уңуваҳтӯскумың туқулъыӷмың, қилягмылңуӷыстун яқулгыстун аюқсяҳқа̄гут, ныңуӷутусяҳқа̄нӷитут. ²⁶Атиҳтӣгастыхӯ Кияӷныӷым апылъҳа туқукат уңувалъыҳқӣтның туқулъыӷмың? Моисейем ига̄ни апыӷңа̄қ кумаӷуӷңалӷӣми уқфилъыгаӷми. Таўани Кияӷныӷым пикақа̄ Моисей: “Хўаңа Кияӷнықа̄ңа Авраамым, Кияӷнықа̄ңа Исаакым, Кияӷнықа̄ңа Иаковым”. ²⁷Та̄на хўатын писӣгуқ, Кияӷнық, Кияӷнықынӷита̄т туқукат, Кияӷнықа̄т уңувалӷӣт. Ынка̄м анахутыпихсима̄си!»

Аңылъыҳпигақ Лӣлиҳтӯсяқ

²⁸Апыҳтуӷикаюк Лӣлиҳтӯсяның тагилюни нагаткӣ а̄ҳтӣра̄ӷулъҳӣт. Нагалъюку Иисусым кӣмсиӷиля̄тақулъҳа Саддукеинун, а̄птыка̄: «Натуңа̄ўа Лӣлиҳтӯсяқ мыгнуналъыҳпигақ?»

²⁹Иисусым кӣмсиқа̄: «Мыгнуналъыхпигақ унаңӯқ: “Нагатык, Израилыӷмӣни! Атанық Кияӷныҳпут та̄наңинаҳа̄гуқ Атанық. ³⁰Атанық Кияӷныӷын пиниқсяҳқақан тамаҳа̄кун илюхпыгун, тамаҳа̄кун уңувасиҳпыгун, тамаҳа̄кун умьюгаҳпыгун, қамахлъюкилъю икнақылъыҳпыгун”. ³¹Тӯңлиҳа̄ хўатытуқ: “Пиниқсяҳқақатын юлгутытын, пиниқылъыҳпытун лъпынун катам”. Алъя Лӣлиҳтӯсӣтуқ та̄кугытун мыгнунаҳтуткалӷӣмың».

³²Апыҳтуӷикаюгым Лӣлиҳтӯсяның Иисус пика̄: «Апыҳтуӷиста, ылъқуӷаҳтан! Ипаңӯқ та̄на пилъҳын, Атанық та̄наңинаҳа̄гуқ Кияӷнық, алъя аваңитуқ кияӷныӷмың иўырңақун лъңа. ³³Ынка̄м югым пиниқсяҳқақа̄ Кияӷнық тамаҳа̄кун илюми, тамаҳа̄кун умьюгагми, тамаҳа̄кунлъю икнақылъыӷми. Пиниқсяҳқақӣлъю юлгутни катам лъңаның пиниқылъыӷмитун. Та̄кук Лӣлиҳтӯсяк мыгнунаӷатаӷаҳтуқ паныҳлъюку тунусяқыхканың, налиӷмың аҳқуткыхканың».

³⁴Иисусым лӣгиксямигу югым кӣмсӣтңа ылъқуӷутңалӷӣ, пика̄: «Қантаӷантутын Атаныҳпагулъҳаның Кияӷныӷым». Та̄м киңуңаның китум алңунак тытугьягутка̄ а̄пқуӷа̄ныӷмың Иисус.

А̄пқуӷа̄лъық Христосымың

³⁵Храмыми, Иисусым апыҳтуӷиткылъюку а̄птыкӣ: «Сяңан апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның пӣқатху Христос Давидымун Иӷнықнилюку? ³⁶Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам Давид хўатын пистыкақа̄:

“Атанӷым пӣ Атанқа:

Ақуми хўагун аӷынқигнымкун кынляңа аңуяхтын итыгаҳпык асиңанун лъӣҳтылъымнун”.

³⁷Давидым лъңан катам атиқақа̄: “Атаныӷмың” ынка̄м натын Христос Иӷнықагу Давидым?» Юлӷутыт қуякусиқинаӷлюку нагатка̄т Иисус.

Иисусым Кылыңася̄ӷускаңи Апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның

³⁸Апыҳтӯткылъюки пикӣ: «Кылыңалюси апыҳтуӷикаюгның Лӣлиҳтӯсяның. А̄сюныҳтӯт аткуя̄ӷмың акуҳтуқамың, иглыҳсюныҳтӯтлъю акилъпыгаӷвигни югнун қуңуҳфикысқылъютың. ³⁹Ақумьюныҳтӯт а̄ңўа̄ӷуҳтыкат ақумутӣтхун, синагоганилъю нықынӷаҳқылӷӣнилъю. ⁴⁰Ысҳаӷля̄тақўа̄қӣт угиңиӷат мыңтыӷӣӷақлъюки. Та̄хкын пиниӷнилютың писқылъютың та̄клъюку юӷаӷақут. Тама̄кын апалъюқлъюку аӷью̄лъыңыҳлъягьяҳқа̄гут!»

Угиңиӷам Тунуся̄

⁴¹Храмыми, Иисусым ақумгаткылъюку туңаңакун манилӷутам, ысҳапакӣ юлӷутыт канаҳтӣӷа̄талӷӣт манимыхның. Аклъюңилңӯт юлӷутыт манилӷутмың канаҳқуқат. ⁴²Та̄хкын аклъюмалӷӣ угиңиӷақ итыӷлюни канаҳтыкакык ма̄лӷук маниңӣҳа̄к, қырңа̄гмык монетаңуфтук. ⁴³Иисусым малихся̄ҳтыни туқлъюӷлюки пикӣ: «Ипа уңипа̄тамси, ӯм аклъюмалӷӣм угиңиӷам тӯныхкакык қа̄йӷутиңӯк аклъюңилңӯт тӯныхкӣтның. ⁴⁴Югыт канаҳтиңӯт аклъюңимыхның, иўырңа ӯм аӷнам канаҳта̄ қамахлъюку маниңӣҳани, аклъюкңуяқаңа лъңанун кияӷусиҳқа̄люку».

Лӣсимакусиҳқат Нунам Кынлыкаҳқа̄нун

¹Иисус а̄нумалюку Храмымың, ата̄сим малихся̄ҳтыңан пика̄: «Апыҳтуӷиста, ӣи! Ысҳақаҳқиқун ма̄кут пиниӷнаҳлъягыт мыңтыӷат уйӷагрукута̄ҳлъягның улима̄ӷыт».

²Иисусым пика̄: «Ысҳаҳсикӣ мыңтыӷаҳлъягыт ма̄кут? Талўа ата̄сиқ уйӷак нымининъа̄нӷитуқ; қамахлъютың улъыҳқуӷьяҳқа̄гут».

³Елеоным найӷаҳани, Иисус лъңинаҳаӷми ақумгамалюку Храмымун аюқлъюни Петырым, Иаковым, Иоанным ынка̄м Андрейем такука̄т. ⁴А̄птыка̄т: «Уңипа̄тикут, қакун тама̄кут пияҳқа̄ўат? Сяңулъықа лӣсимакусиҳқаҳпут тама̄кут апыӷӣлъыҳқӣтнун?»

⁵Иисусым пикӣ: «Кылыңатык, китумун алңунак пӯҳтыстыхпынаси. ⁶Угля̄пихлъыӷӣ тагияҳқа̄гуқ атуқлъюку а̄тқа, хўатын пӣқлъютың: “Лъңаңӯңа!” Ынка̄м угля̄пихлъыӷӣ пӯҳқуӷьяҳқақа̄т. ⁷Нагақуқуфсики пилъюўат, акусқаҳта̄ткылъҳытлъю пилъюўат, алиңыхпынаси. Тама̄на пияҳқа̄гуқ, сялин иқухнақңунӷитуқ. ⁸Нунам рамкыңи пилъюўутулъықут, нунамлъю атаныҳпагулъҳи сюӷуга̄лъықут, нунатлъю нани алңунак туйыпыҳтаӷақлъютың пияҳқа̄гут, нықаңисяхлъягақлъюнилъю пияҳқа̄гуқ. Қамахлъютың тама̄кут аӷнам иӷниюкысталъҳатун аюқут.

⁹Иўырңа лъпыси кылыңалюси. Тугулюси агӷистынун агля̄лъықӣси. Синагогани кахсягмихлъықӣси. Хўаңа апалъюқлъюңа ныкывылъықуси сивуңитни иглыӷутистытлъю, умӣлгытлъю уңипаҳтыңулюси Пинилӷӣның Уңипаның. ¹⁰Пинилӷӣт Уңипат уңипақсяҳқа̄гут тамаңанун рамкынун сивуңани иқухтылъҳым. ¹¹Тугулюси агля̄скаңиси нанқихтивигмун сюмыҳтаӷақыстаҳпынаси акузиткаҳқамың. Пилъыҳқақ ка̄тақыхкан акузӣқна̄ҳтуси писқылъыҳпысистун, қаюҳлъяк лъпысиңуна̄нӷитут акузилӷӣт, Аглыӷналӷӣк Таӷныӷак лъпысигун акузӣқна̄ҳтук. ¹²Югыт аңлыгутытың туқутыслъықӣт, югыт авақутатың таўатыҳпигақ пислъықӣт. Таӷнуҳа̄тлъю аңаюқатың кипулъхина̄ӷлюки туқутыслъықӣт. ¹³Хўаңа апалъюқлъюңа қамахлъюни югым угумӣлъықӣси. Иўырңа кина алңунак нуқынъыҳтуқақ кынлымун югулилъыңьяҳқа̄гуқ».

Иисусым А̄пқаңа Сыӷлылӣлъыҳқаҳлъяк

¹⁴(Йықай атиҳтулӷӣм лӣгиклъигу уна ӯкналиқылъық!) «Ысҳақуфсигу аглыӷнӣӷутиста па̄ҳқӣтыстилӷӣ, ныкаҳқақынӷилъкымини ныкывылӷӣ, тама̄кут Иудеямылңӯт анагнӣҳа̄т на̄йӷанун. ¹⁵Ю̄к мыңтыӷам қа̄йңанилңуқ қамавык кылъқысяҳқамың ақфатыфқа̄ми пилӷа̄қ. ¹⁶Югым пӣтысиӷаӷвигмылңӯм қа̄слъигни ақфафқа̄микык пилӷа̄қ. ¹⁷Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯт тама̄кут қумилгытлъю, мамаҳтилӷӣтлъю тама̄ни аӷныӷни! ¹⁸Юӷаҳтык Кияӷныӷмун уксюми таўатын пифқа̄н писқылъюку! ¹⁹Қаюҳлъяк тама̄ни аӷныӷни сыӷлылӣқ сыӷлыӷатаӷа̄яҳқа̄гуқ сыӷлылӣӷақылъыӷның има Кияӷныӷым улимаюхўа̄лъҳаның нуна хўавымун кынляңа. Алъямыңлъю таўатылңуқ сыӷлылӣқ пина̄нӷитуқ. ²⁰Атанӷым такылъимаңисяқаки тама̄кут аӷныӷыт, кина алңунак уңуванаянӷитуқ. Иўырңа апалъюқлъюки накмикыхкани аӷныӷыт такылъикақӣ.

²¹Та̄хкын китум алңунак пикаңиси: “Ысҳаҳтыху, Христос хўа̄!” налиӷмың: “Ысҳаҳтыху, тазигна ысҳа!” ухпықыхпына̄н. ²²Христосысиӷўа̄ӷытлъю ӯкналиқистысиӷўа̄ӷытлъю алъхыҳтӯсяҳқа̄гут. Алъя̄ҳлъюхўаҳтиҳлъяга̄таӷьяҳқа̄гутлъю, сяӷӣӷанаҳқыҳлъяга̄таӷьяҳқа̄гутлъю пӯҳқуӷналюки югыт, талўа Кияӷныӷым накмикыхкӣ пӯҳсяқлъыгукумыхтыки пилъықӣт. ²³Ынка̄м кылыңалюси! Сямың тамаҳа̄ның уңипа̄тыкыстаӷамси тама̄кут пистыхпынаки».

Тагилъыҳқа̄ Иӷныӷан Югым

²⁴«“Киңуңаның та̄м сыӷлылӣлъыҳлъягым сиқинық мамлыхлъықуқ,

танқиқ ниӷугунъаниҳлъықуқ,

²⁵иӷалықыта̄ӷыт ифкақӯлъықут қилягамың,

аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳыт қилягамылңӯт иглыӷалъҳит алңунаҳқыслъықут”.

²⁶Та̄хкын югыт ысҳаҳлъықа̄т Иӷныӷа Югым тагилӷӣ қиляўа̄ҳтыхун аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиҳлъяглюнилъю, ниӷуҳқылъылиҳлъяглюнилъю.

²⁷Та̄хкын яқулгыт каяхлъықӣ қырңуҳтысқылъюки накмикыхкани югыт нунатаҳа̄ның тамаҳа̄ның».

Смоквам Уқфига Лӣтфиксяҳқақ

²⁸«Лӣтфикитыху смоквам уқфига. Авайӣ унӣлъӣӷаӷлютың қуқуңӣ пӣтыкыстақата сюңаӷьюкытун лӣсимакылъықаҳси кӣгьяҳтулъық. ²⁹Смоквам уқфиганың лӣтылъыҳпысистун ысҳақуфсики тама̄кут қилягамылңӯт апылъымтун пилӷӣт, лӣсимакылъықаҳси Иӷныӷан Югым ка̄сяҳтуңысталъҳа, а̄қун амигмун лъӣӷума̄қ. ³⁰Ипа уңипа̄тамси, ма̄тын уңувалӷӣт туқуна̄нӷитут сивуңани қамахлъютың тама̄кут пилъыҳқӣта. ³¹Қилягалъю нуналъю авӣӷусяҳқа̄гук, иўырңа хўаңа акузитынка авӣӷусяхқа̄нӷитут».

Кылыңаклъюку Тагилъыҳқа̄

³²«Иўырңа китум алңунак налъюка̄ нани аӷныӷмилъю, афлъюмилъю тагияҳқа̄таңа. Талўа яқулгыт қилягмылңӯт налъюка̄т, Иӷныӷымлъю налъюка̄, Атаңинаҳа̄м лӣсимака̄. ³³Кылыңатык, ўа̄кнаниҳпынаси қаюҳлъяк налъюкаҳси қакун тагилъыҳқа̄. ³⁴Юхтун аюқсяҳқа̄гуқ натмун пилӷӣтун. Аӷуляқылъҳилъюни қыпҳаҳтыни афлъыңакистыңлъяҳлъықӣ мыңтыӷаминун, уңипа̄лъықӣлъю сяяҳқӣтның. Амигнӣҳтыминунлъю кылыңакысқыхка̄ утыӷнилъыҳқани. ³⁵Ынка̄м лъпыси кылыңатык, қаюҳлъяк налъюкаҳси қакун мыңтыӷалык утыӷниӷьяҳқа̄таңа. Ўалъю̄млъю тагӣқлъи иӷивгаӷми, унугым қука̄ни, аҳтаӷақыстами, налиӷмың уна̄ңулюку. ³⁶Ынка̄ңам кылыңатык лю̄рақ ка̄тқаҳтыкуми қава̄люси аңунаюкаңиси. ³⁷А̄пқыхка уна лъпысинун, тамаҳаҳлъяганун пиңўа̄қа: Кылыңалюси!»

Туқусюкаңат Иисус

¹Нықынӷаҳқылъыҳқа̄ Пасхам, Нықынӷаҳқылъыҳқа̄лъю Закваскалилъхилңӯм Нықыкшаңлъям ка̄сяҳқак ма̄лӷук аӷныӷык атуӷлюкык. Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның паниның агӷитңулӷӣт аксяқлъюку тугулюку Иисус туқунъалюку. ²Иўырңа нықынӷаҳқымъи пиюгумаңилъкаңат лю̄рақ югыт сыӷлылӣҳқӣҳлъягнаюката.

Вифаниями Аӷнам Тыпыңлъяҳқыхкаңа Иисус

³Вифаниямиңуқ та̄ўа ю̄к атиӷақыхкаңат, Симон Прокаженный. Симонынкуни Иисус ныӷумалюку, аӷнақ ӣтқақ тугумӣқлъюкык алавастрык ақимлыӷутак акитупихлъыҳӣк тыпыңлъя̄сик, нардыпигмың улима̄ӷык. Сигиқлъюкык ақимлыӷутам па̄скык кӯвыхкакык Иисусым на̄сқўакун. ⁴Таўанлыңӯт иляңи угумиюглютың илятың пикӣт: «Сяңан тыпыңлъя̄сик сякусӣқакык? ⁵Акиклъюкык алъхыӷуткынъаяҳтук 300 сӣпңалӷӣмун динарийемун ынка̄м акиңа тунқуӷнаяҳтуқ аклъюмалӷӣнун!» Та̄хкын аӷью̄қа̄т аӷнақ.

⁶Иўырңа Иисусым пикӣ: «Авылӷаҳтыху! Сяңан сыӷлықӯӷыстыху? Пинӣпихтуқ хўаңамнун таўатын пилъҳа. ⁷Аклъюмалӷӣт қӯнпың тама̄нсяҳқа̄гут, ынка̄м қакун алңунак каюсӣтақна̄ӷаси. Иўырңа хўаңа қӯнпың лъпысининъа̄нӷитуңа. ⁸Ӯм аӷнам апыӷӣӷа̄ пияҳқани; тыпыңлъяҳқыкыстаӷа̄ югусиқа лъивылъыҳқамнун. ⁹Ипа уңипа̄тамси, нани алңунак нунатаҳа̄ни тамаҳа̄ни Пинилӷӣт Уңипат уңипақныӷмыхтыки, а̄пҳақна̄ӷа̄т аӷнам таўатын пилъҳа югнун нықамикысқылъюку».

Иудам Увыҳпагусюкаңа Иисус

¹⁰Та̄хкын Иуда Искариот, иляңат қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыт, первосвященнигнун пикақ увыҳпагусюгнилюку Иисус лъңитнун, тугусқылъюку. ¹¹Таўатын пийистың ынңа̄талъ ыфқуқыхка̄т, акықыхка̄тлъю манилилъықнилюку. Ынка̄м Иуда пилъыҳқаңнақуткыхкақ увыҳпагунъалюку.

Малихся̄ҳтыт Ята̄ҳқыхкаңат Пасхам Нықынӷаҳқылъыҳқа̄

¹²Сивулиқ аӷныӷа Закваскалилъҳилңӯм Нықыкшаңлъям Нықынӷаҳқылъҳа ка̄ткақ. Таўани аӷныӷми, Иудеит ӣўлың туқутақыхкаңит пынъӣӷаӷа̄т Пасхам Нықынӷаҳқылъҳанун. Малихся̄ҳтыт а̄птыка̄т Иисус: «Нани ята̄ҳқулъякын Пасхам Нықынӷаҳқылъыҳқа̄ның?»

¹³Та̄хкын Иисусым пики ма̄лӷук малихся̄ҳтыгни: «Иерусалимымун агляҳтык, югым мыҳталӷӣм налъяҳлъықӣстык, малихнакыси. ¹⁴Мыңтыӷамун ӣтқан та̄м мыңтыӷам юга пинакыси: “Апыҳтуӷистым хўатын писқа̄тын, Нани малихся̄ҳтыкулъҳӣни ныӷнақыстыху Пасхам Нықынӷаҳқылъҳа?” ¹⁵Кылгувикылъықӣси қымтамылңуӷмың ныҳлъягмың, сяңўа̄ қамахлъюни апыӷӣӷўа̄ӷлюни аюқуқ. Таўани ята̄ҳқунъакыфкут».

¹⁶Малихся̄ҳтык аӷуляқлъютык Иерусалимымун, ка̄сялӷӣмык сяңўа̄ қамахлъюни Иисусым апылъҳатун аюқыфтуқ. Ынка̄м Пасхам нықыкаҳқа̄ ята̄ҳқыхка̄қ.

¹⁷Иӷивгаӷьягу, Иисусым кылъқылъюки қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни агляқат таўавык мыңтыӷамун. ¹⁸Ныӷӯтңулютың қаюӷвыгми Иисусым пикӣ: «Ипа уңипа̄тамси, налиҳпыси ныӷылгусиӷилӷӣм хўаңамның увыҳпагунъақңўа̄ңа».

¹⁹Малихся̄ҳтыт сыӷлыӷьюглютың кипулъхуснақ а̄пқуӷа̄қа̄т: «Хўаңаңўа̄?»

²⁰Иисусым кӣмсиқӣ: «Налиҳси лъпыси қуля ма̄лӷук сӣпңалӷӣни, хўаңамнун малигулъюни сягныӷмун ныптыкаңа нықыкшаңлъяқ. ²¹Иӷныӷа Югым туқуяҳқа̄гуқ Акузитыт Игақыхкат пинақнилъҳистун. Иўырңа сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯқ та̄на ю̄к увыҳпагутилӷӣ Иӷныӷаның Югым! Итагнаӷнаяҳтуқ алъхыӷумаңисяқуми!»

Атанӷым Ныӷыстилъҳа

²²Ныӷӯтңулютың Иисусым тугука̄ нықыкшаңлъяқ. Игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық, а̄вгуӷлюку тунқуқӣ малихся̄ҳтыни. Пикӣ: «Тугулюку ныӷитыху, уна югусиқақа».

²³Та̄хкын тугулюку қаю̄сиқ виномың ималык, игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық, тӯныхка̄ лъңитнун, қамахлъютың мыӷвика̄тақа̄т. ²⁴Иисусым пикӣ: «Уна а̄кўақа, та̄хун Кияӷныӷым акықуся̄ апыӷӣӷьяҳқа̄гуқ. Туқукума а̄кўа кӯвылъықуқ угля̄пихлъыӷӣнун югнун. ²⁵Ипа уңипа̄тамси, виномың алъя мыӷна̄нӷитуңа кынляңа аӷныӷми таўани виноӷраӷақ мыӷыхкумкун Атаныҳпагулъҳани Кияӷныӷым».

²⁶Та̄хкын иляга̄н атуӷлюку, а̄нлютың Елеоным найӷаҳанун пикат.

Иисусым А̄пқаңа Петырымун Налъюнқылъықнилюни

²⁷Иисусым пикӣ: «Униқаӷа̄лъықаҳпысиңа қаюҳлъяк Акузитни Игақыхкани Кияӷнық пика̄гуқ:

“Туқулъықақа пынъӣӷнӣҳта ынка̄м пынъӣӷыт миңиқылъықут”.

²⁸Иўырңа киңуңаның уңуваҳтыстыкаңаңа Галилеямун агляқыстаҳлъықуңа сивухпысини».

²⁹Петырым пика̄: «Унитықыҳна̄нӷитамкын қайўа илянка қамахлъютың қимагӯтыӷңа̄та!»

³⁰Иисусым пика̄ Петр: «Ипа уңипа̄тамкын, унукун петухым қалӷилъыни алӷиҳтыстыхпына̄н налъюнқылъықаҳпыңа кытхўылъ пиңаюның».

³¹Иўырңа Петырым сягиқыпихлъюни пика̄: «Қайўа туқулгусиӷьяӷңа̄мкын, налъюнқынъа̄нӷитамкын!» Иляңиталъю қамахлъютың таўатын пика̄т.

Иисус Юӷалӷӣ Гефсиманиями

³²Ка̄лъютың таўавык атилъқылӷӣмун Гефсиманиямың, Иисусым пикӣ малихся̄ҳтыни: «Ақумитык та̄хун, юӷа̄малюңа».

³³Петырлъю, Иаковлъю ынка̄м Иоаннылъю кылъқыхкӣ. Та̄хкын Иисус алиңрӯҳлъякыстақақлъю, сыӷлылӣҳлъякыстақақлъю. ³⁴Ынка̄м пикӣ: «Уңувасихка қивӷуҳлъягӯқ рыпалъ туқуяҳқа̄ҳлъюңа. Таўанлъюси кылыңалгусиҳтыңъа».

³⁵Тазиңапиҳқа̄ӷлюни, нунамун сикмӯлъюни юӷақақ пилъыҳқалгукуми икфиқусиҳқани атуқыфқа̄н пиналюку. ³⁶Пикақ: «Авва, Ата̄й, сяңўа̄ қамахлъюку пияҳқақан. Аўӣтигу уна қаю̄сиқ хўаңамның, иўырңа хўаңа пиюкылъқа авылӷаӷлюку лъпык пиюкылъҳын пигу».

³⁷Та̄хкын такуяқминики пиңают малихся̄ҳтыни, қава̄фтут. Петр пика̄: «Симон, қава̄зӣн? Ата̄сиҳақ афлъю тыҳуматкынъыӷмың аҳтуҳсигӯ?» ³⁸Та̄хкын пикӣ: «Кылыңатык, юӷаҳтык, нанӷӣқулъыңынӷитысқылъюси. Ипапыста̄қ таӷныӷак пияҳқа̄ӷңа̄ӷмык иўырңақун югусиқ кая̄туқ».

³⁹Тазиңавык аглянқихлъюни юӷақақ та̄кут ата̄сит акузиткылъюки. ⁴⁰Такунқихсяқминики малихся̄ҳтыни, та̄ўа қава̄тңуфтут, қаюҳлъяк қавам сякниқыстыкаңи. Кукшиқыхкатлъю сямың пилъыҳқамың. ⁴¹Пиңайӣткун такулюки пикӣ: «Та̄ўа қава̄ўақыстык, мыӷна̄лӣқыстык? Таўатынңам! Та̄ўа афлъю ка̄туқ, Иӷныӷа Югым увыҳпагусяҳқа̄ҳтуқ сыӷлыҳқыстынун. ⁴²Ныкывитык, иглыҳтылъта. Ысҳақаҳтыхуқун, ука увыҳпақутистыка!»

Иисус Тугукаңат

⁴³Иисус паниның акузималюку, Иуда ка̄ткақ, қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыт иляңат. Юлӷутыт малихтыка̄т, иляңи сявихпалиӷлютың, иляңи анагуталиӷлютың. Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, сӣванлъыӷытлъю каяхтыкӣт малихтысқылъюку Иуда. (Та̄на Иуда қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыт илякыхкаңат.) ⁴⁴Увыҳпагутистым пикақыхкаңи: «Ю̄к на̄ӷьяҳқақа тугунакыси, ынка̄м аӷуляқунъакыси кылыңакистылиӷлюку».

⁴⁵Иудам ка̄туткылъюку нагныӷвиклъюку Иисус пика̄: «Апыҳтуӷиста!» Та̄хкын на̄қа̄. ⁴⁶Ынка̄м Иисус тугулюку нуқнықа̄т. ⁴⁷Иўырңа ата̄сим таўанлыңӯм сявихпани нусюглюку первосвященнигым қыпҳаҳтыля̄ӷа сигутңиӷаҳтыка̄. ⁴⁸Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Тугуяҳтуӷыстыңъа̄ сявихпахтӯмаҳпыси, анагутаҳтӯмаҳпыси никимқун ўаяӷнӣҳтыстун аюқлъюңа? ⁴⁹Аҳутаңа тамаҳа̄н апыҳтуӷӣқуңа Храмыми тугуңигатаҳпысиңа. Иўырңа таўатын пилъыҳпысигун Акузитыт Игақыхкат пилъҳит апыӷӣҳтыстаси».

⁵⁰Та̄хкын қамахлъютың малихся̄ҳтыт унилъюку, қимагӯткат.

⁵¹Нукалъпигам малихтыка̄ Иисус қӣпаӷаӷмың сяпутақӣнаӷлюни. Тугукақсяқаңат ⁵²иўырңа сяпутани унитқаҳлъюку қимакақ амсикаӷми.

Иисус Агӷистынун Агля̄скаңат

⁵³Та̄хкын Иисус агля̄тка̄т Первосвященнигым мыңтыӷа̄нун. Первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның қамахлъютың таўантулъҳӣт. ⁵⁴Уявақа̄нлъюни Петырым малихся̄қа̄ Иисус дворыңанун Первосвященнигым мыңтыӷа̄н. Таўани кылыңакистыт акулңитхун ақумлюни уӷухсиқақ кынӷым мануңани. ⁵⁵Первосвященнигытлъю қамахлъютыңлъю агӷистыт туқутысюпихтыкаңат Иисус. Ынка̄м тахсиқлъиӷақлъюки югыт а̄пҳысқыхка̄т Иисус сямың анахусиматаңа. Иўырңа на̄лъкусимаңилңӯт туқутусиҳқамың, ⁵⁶қаюҳлъяк угляпихлъыҳӣт тымңи иқлъыңиқуткыхка̄т Иисус, а̄пқӣтлъю алъякулъҳӣт.

⁵⁷Та̄хкын иляңи югыт ныкывлютың иқлъыңиқуткыхка̄т Иисус, пикат: ⁵⁸«Нагаткақаҳпут хўатын пилӷӣ: “Уна Храм югыт улима̄ӷат на̄фқылъықақа. Ынка̄м пиңают аӷныӷыт атуӷлюки алъяның ныкыфтилъықуңа югым улима̄қынӷилъкаңаның!”» ⁵⁹Талўа та̄кутлъю апылъҳит алъякуткат.

⁶⁰Первосвященнигым сивуңитхун ныкывлюни а̄птыка̄ Иисус: «Авуткилъҳитнун сямың пияҳқӣсӣн?»

⁶¹Иўырңа Иисус қа̄лъка̄маңилңуқ, кӣмсӣмаңилъкаңа. Первосвященнигым а̄плъя̄тақа̄: «Христосыңузӣн, Иӷныӷа Манигуӷақыхкымта?»

⁶²Иисусым кӣмсиқа̄: «Та̄наңӯңа. Ысҳаҳлъықаҳси Иӷныӷа Югым ақумгалӷӣ аӷынқигныӷакун Аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылгым. Ысҳаҳлъықаҳсилъю тагилӷӣ қилягым қиляўа̄ӷитхун!» ⁶³Первосвященнигым а̄ткани пӣглюки пикақ: «Лӣсимакыстыңисяӷңа̄мта лъӣҳтукут! ⁶⁴Нагатаҳси сыӷлытун акузилӷӣ, Кияӷныӷунилӷӣ. Натын лъпыси агӷиткыстыху?» Агӷилъҳат ата̄сӣҳтыкақ, қамахлъютың туқусяҳқа̄ника̄т.

⁶⁵Та̄хкын иляңита қысиқука̄т Иисус, хина̄ ся̄плъюку тыңлюхпага̄тақа̄т. А̄птыка̄т: «Ӯкналиқистыңукувык, уңипа̄тикут китум тыңлюхтатын?» Та̄хкын кылыңакистыт тугулюку қасяҳта̄тақа̄т.

Петырым Налъюнқыхкаңа Иисус

⁶⁶Петр паниның қакма мануӷамылъюку, ата̄сиқ аӷнаӷақ первосвященнигым қыпҳаҳтыңа тагикақ. ⁶⁷Ысҳақа̄ Петр уӷухсилӷӣ. Лӣсюқсямигу пика̄: «Лъпыклъю Иисусымыткаюгӯтын Назаретыӷмӣми».

⁶⁸Иўырңа мысиӷақақ: «Налъюкақа̄ сямың пӣқсин талўа лӣгикынӷитақа сямың пикатын». Та̄хкын Петр агляӷақуқлъю амигмун а̄налюни, петух қалӷиқақ.

⁶⁹Аӷнаӷа̄м қыпҳаҳтым ысҳаӷьямигу алъямың таўанлыңӯт пикӣ: «Уна ю̄к та̄кут иляка̄т!» ⁷⁰Иўырңа Петр мысиӷаӷля̄тақақ.

Мулюнӷитуқ ныкывӷалъҳӣт пика̄т Петр: «Мысиӷаҳпагниңитутын, та̄кут иляка̄тын қаюҳлъяк лъпыклъю Галилеяӷмӣңӯтын».

⁷¹Та̄хкын Петырым сӣңвалъяӷмың пикӣ: «Иқлъыңиқңукума Кияӷныӷым аӷью̄ӷлиңа! Налъюкақа̄ ю̄к акузиткыхкыси!» ⁷²Лыган ныпӣҳтуқ петухым қалӷилъыни алӷиқа̄. Таўани Петырым нықа̄тка̄ Иисусым хўатын пилъҳа: «Петухым қалӷилъыни алӷиҳтыстыхпына̄н налъюнқылъықаҳпыңа кытхўылъ пиңаюның». Та̄хкын қия̄ӷўаҳлъякақ.

Пилатым А̄пқуӷа̄қаңа Иисус

¹Аҳтаӷақӣнаӷьягу первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, қамахлъютыңлъю агӷистыт қырңуӷуткат агӷинъалютың. Та̄хкын Иисус асиҳқыслъюку агля̄лъюку Пилатымун, тӯныхка̄т лъңанун. ²Пилатым а̄птыка̄: «Иудеит умӣлъката̄н?» Иисусым кӣмсиқа̄: «Лъпык ысҳа умӣлгуникывңа».

³Первосвященнигыт угля̄пихлъыҳӣның алъя̄ҳӣнаӷның анахуника̄т. ⁴Пилатым а̄плъя̄тақа̄: «Кӣмсӣткаҳқӣсӣн? Наганъыӷисикӣ угля̄пихлъыҳӣның алъя̄ҳӣнаӷның анахунъикаңатын?»

⁵Иўырңа Иисус сямың пимаңиткақ ынка̄м Пилат сяӷӣӷаюкақ.

Пилатым Туқутыснақыхкаңа Иисус

⁶Тамаҳа̄ни Пасхам Нықынӷаҳқылъҳани, Пилатым а̄ныстақыхкаңа ата̄сиқ анусимиңлъяӷақ югыт накмикыхка̄т. ⁷Та̄ўаңуқ Варавва анусимиңлъяӷвигмылңуқ, малигулъюни иляңитнун югнун юхтаӷа̄тақақ сыӷлылӣҳқӣҳлъягми. ⁸Юлӷутыт тагилютың Пилатымун а̄ныстысқыхка̄т ата̄сиқ анусимиңлъяӷақ таўатын пӣқылъҳатун. ⁹А̄птыкӣ: «А̄ныстысюгыстыхӯ Иудеит Умӣлгат?» ¹⁰Пилатым лӣсимакңўа̄қаңи первосвященнигыт ақинаклъюку Иисус тагитңукаңат лъңанун.

¹¹Первосвященнигыт а̄ҳқутақыхкӣт юлӷутыт Варавва а̄ныстысқылъюку авылӷаӷлюку Иисус. ¹²Пилатым юлӷутыт а̄плъя̄тақӣ: «Сянақсикунми умӣлъкынъӣқыхкыси Иудеянун?»

¹³Акилӷӯкат: «Қақӯраҳтыстигу!»

¹⁴Пилатым а̄птыкӣ: «Сяңан, сямың сыӷлыӷмың пима̄?» Иўырңа игляхта̄ӷалъютың акилӷӯкат: «Қақӯраҳтыстигу!»

¹⁵Ынка̄м Пилатым ыфқуҳсюглюки юлӷутыт, а̄ныстыка̄ Варавва. Та̄хкын Иисус кахсягмихтыслъюку тӯныхка̄ пилъюўаҳтынун қақӯрӣсқылъюку.

Пилъюўаҳтыт Лыгасӣӷўа̄ткыхкаңат Иисус

¹⁶Пилъюўаҳтыт итҳутка̄т Иисус умӣлгым мыңтыӷа̄нун (атилъқылӷӣ Претория). Та̄хкын пилъюўаҳтылӷутытың қырңуҳтыкӣт. ¹⁷Иисусымун а̄тыстыкахкыт ысныгрукыхтак аткуя̄ӷык. Сикуҳлъюгмың қаҳпаңлъяӷлюку а̄тыстыка̄т на̄сқўакун. ¹⁸Та̄хкын лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т: «Қӯлваӷамкын лъпык Умӣлгат Иудеит!» ¹⁹Унаҳсӣӷўаӷмың на̄сқўакун анагулыӷлюку, қысиқулюку, мануңакун сыгысқуҳлъютың қуңуҳфикыхка̄т. ²⁰Лыгасӣӷўа̄ткынъыӷмың та̄қсямыхтыху ысныгрукыхтак аткуя̄ҳӷык матаҳлъюкык лъңан катам а̄ткӣ а̄тыстыкӣт. Та̄хкын а̄нутка̄т қақӯраӷналюку.

Иисус Қақӯрақаңат

²¹Тумыни та̄кўани налъяқа̄т ю̄к, а̄тқылӷӣ Симонымың, Киринеяӷмӣ, атаңат Александрым, Руфым. Накын қантаӷаның тагиңуфтуқ Иерусалимымун. Пилъюўаҳтыт қылӷутка̄т Симонымун уямигысқылъюку Иисусым қақӯра̄. ²²Иисус агля̄тка̄т Голгофамун. (Голгофа хўатын писӣгуқ: «Югым На̄сқўан Ныңа».) ²³Таўани тӯныхка̄т виномың смирнамың акумыхкамың, иўырңа Иисусым иҳсякыхка̄. ²⁴Та̄хкын пилъюўаҳтыт қақӯраӷьямыхтыху атыҳтӣра̄ӷулъюки а̄ткӣ тугуляқӣт.

²⁵Қақӯрақақыхкаңат уна̄ңулюку стаманың иңлюлыккылъя̄гми. ²⁶Қақӯра̄кун ныкыхтыка̄т авуткилъыҳтың игақңалӷӣ хўатын: «УМӢЛГАТ ИУДЕИТ».²⁷Ма̄лӷуклъю ўаяӷнӣҳтык қақӯрақахкыт, ата̄сиқ Иисусым аӷынқигныӷакун, а̄лъҳа сяӷумигныӷакун. ²⁸Акузитыт Игақыхкат хўатын пилъҳат апыӷӣҳтуқ: «Илялъкӣткақыхкаңат сыӷлытун пистынун».

²⁹Югыт наӷуҳлъыҳӣт на̄сқутың уфсюгусимӣта лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т Иисус: «Сыӷлыҳалык, лъпык! Храм на̄фқылъюку ныкыфсяҳқақңукувгу пиңают аӷныӷыт атуӷлюки, ³⁰сяңан югулилютын лъпынун қақӯрамың укигнаниҳсин?»

³¹Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т Иисус, илятың пикӣт: «Югулӣқӣ иляңит нақам лъңаның катам югулипагниңитуқ! ³²Христос, Умӣлга Израилым, укигли ма̄тын қақӯрамың, ынка̄м ысҳапаглюку ухпықылътыху». Қақӯралгутыхкынкалъю сыӷлықӯқа̄к.

Туқулъҳа Иисусым

³³Та̄хкын қамахлъюни нуна мамлыҳқўа̄кақ аӷныӷым қука̄ның кынляңа пиңаюнункылъя̄гмун. ³⁴Таўани пиңаюмикылъя̄гми Иисус акилӷӯҳлъякақ: «Элои, Элои, лама савахфани?» хўатын писиқ: «Кияӷнымни, Кияӷнымни, сяңама унисиңа?»

³⁵Иляңита югыт ныкывӷалъҳӣт нагалъюку пикат: «Нагатаҳтыкқун, Илия туқлъюӷаӷа̄!» ³⁶Ю̄к ата̄сиқ ақфақуқақ мысиқаюгмың. Та̄хкын ныплъюку қуўа̄лӷӣмун виномун унаҳсӣӷўаҳқун ныкыхлъюку ныңугутка̄ Иисусымун мылюгрӣсқылъюку. Пикақ: «Ўӣнтаку, ысҳапака̄лътыху Илиям ӣксяҳтуӷақся̄ӷа̄ қақӯрамың!»

³⁷Та̄хкын Иисус араҳлъяглюни туқукақ.

³⁸Храмымылңуқ сяфка̄ӷун малӷуҳқыхкақ, пӣкақ пикыхкын канавык. ³⁹Пилъюўаҳтыт умӣлўа̄ӷита қақӯрам мануңанилңӯм, ысҳапагьямигу Иисус таўатын туқулӷӣ, пикақ: «Ипапыста̄қ уна ю̄к Иӷнықума̄гу Кияӷныӷым!»

⁴⁰Аӷнам иляңи уяваның ысҳапакат. Таўантыфтут Мария, Магдалаӷмӣ, Саломиялъю, Мариялъю на̄ңат уюқлъӣм Иаковым, Иосийемлъю. ⁴¹Иисус, Галилеямылъюку та̄кут аӷнат малихся̄қақыхкаңатлъю, каюсӣткақыхкаңатлъю. Иляңилъю аӷналӷутыт таўанлыңӯт, малигулъютың лъңанун Иерусалимыткат.

Лъивылъҳа Иисусым

^42-43Та̄ўаңуқ ю̄к, а̄тқылӷӣ Иосифымың Аримафеяӷмӣ, сӣвакумта̄қ иляңат агӷистыт. Лъңанлъю утақаңукаңа пӣнлилъыҳқа̄ Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым. Хўаникуягу, Ята̄ҳқылъҳым Аӷныӷани, сивуңӣҳа̄ни Субботам, тытугнаниӷлюни Пилатымун пилюни туңсиқа̄ Иисусым югусӣ. ⁴⁴Пилатым сяӷӣӷаягутка̄ нагақуӷлюку Иисус туқулӷаҳтӯманилюку. Ынка̄м пилъюўаҳтыт умӣлўа̄ӷат тахсиӷлюку а̄птыка̄: «Лъя̄ӷа̄н Иисус туқулӷаҳтӯма̄?» ⁴⁵Умӣлўа̄ӷмың лӣгиксямигу Иисусым туқулъҳа, Иосифымун тугусқыхка̄ югусӣ. ⁴⁶Ынка̄м Иосиф тукфиӷияҳтуқақ қатылӷӣмың қӣпаӷаӷмың лъивыӷьяҳқанун атуқақыхкымыхның. Та̄хкын ӣклъюку югусӣ қақӯрамың, ӣмгутка̄ қӣпаӷаҳқун. Та̄ўаңуқ уйӷагрукута̄ҳлъяк сяниминың илютмун ля̄кақ лъӣвӷулюни. Таўавык югусиқ канаҳтыка̄. Та̄хкын уйӷагрухлъяк улъҳитаҳтақа̄ лъӣвӷым па̄йңанун. ⁴⁷Мариям Магдалаӷмӣм, Мариямлъю Иосийем на̄ңан ысҳапака̄к нагун Иисус лъиматаңа.

Иисусым Уңувалъҳа Туқулъыӷмың

¹Суббота алъпагьян Мария, Магдалаӷмӣ, Мариялъю на̄ңа Иаковым, Саломиялъю, тыпыңлъя̄сиңыхкат Иисусым югусӣ аңиҳналюку. ²Сивулӣм аӷныӷани неделям, уна̄ңупихлъюку сиқинық пӣтыкыста̄люку лъивыҳтыкат. ³Тумыми та̄кўани а̄пқуӷўа̄ӷуткат: «Китумңам улъҳитаҳта̄нъақилъю уйӷахлъягмың лъӣвӷым па̄йңанилңуӷмың?» ⁴Та̄хкын сивухсялӷӣмың уйӷахлъяк аўитңўа̄ӷлюни аюқыфтуқ. ⁵Лъивыӷмун итыӷлютың ысҳақа̄т нукалъпигақ қатылӷӣмың аткуя̄лык ақумгалӷӣ аӷынқигныӷани. Аӷнат ынңа̄талъ сяӷӣӷаюкат.

⁶Нукалъпигам пикӣ: «Сяӷӣӷаюхпынаси, лӣсимакамси ива̄ңўа̄ҳси Иисус Назаретыӷмӣ, қақӯрақа̄ялӷӣ. Хўа̄нъыӷитуқ, уңуваҳтыстыка̄гуқ! Ысҳақаҳтыхуқун, хўагун лъикақсяӷа̄т. ⁷Уңипа̄сяҳтуҳтыки малихся̄ҳтыңи, Петырлъю, ага Галилеямун сивулъха̄ӷума̄қ пинақнилъыӷмитун. Та̄гани ысҳаҳлъықаҳси».

⁸А̄нлютың анагнӣқат лъивыӷмың, қаюҳлъяк кукшагьюгумаӷмың алиңрӯӷулӷӣт, рыпалъ уңылыхлъютың. Талўа кина алңунак сямың пимаңилъкаңат, қаюҳлъяк алиңрӯӷулӷӣт.

Иисусым Алӣӷвикыхкаңа Мария Магдалаӷмӣ

⁹Сивулӣм аӷныӷани неделям, уна̄ңупихлъюку Иисус уңувақа̄лӷӣ туқулъыӷмың. Алӣӷвиксюхўа̄қа̄ Мария Магдалаӷмӣ. (Аӷнамың та̄хкын а̄ныстыкақыхкаңи ма̄ӷраӷвинлык туӷныӷа̄т.)¹⁰Уңипа̄сяҳтуқӣ лъңанисялӷӣт қивӷумалюки, қиямалюки.¹¹Иўырңа уңипа̄систың Иисус уңува̄манилюку туқулъыӷмың, лъңанунлъю ысҳа̄манилюку ухпықумаңилъкаңат.

Иисусым Алӣӷвикыхкык Ма̄лӷук Малихся̄ҳтык

¹²Та̄м киңуңаның Иисусым алъяңулюни алӣӷвикыхкакык ма̄лӷук малихся̄ҳтыгни, навык пималюкык.¹³Утыӷниӷлютык уңипикаткақсяқаңит илятың иўырңа ухпықумаңилъкыхкыт.

Иисусым Алӣӷвикыхкаңи Қуля Ата̄сиқ Сӣпнықлъюку Малихся̄ҳтыни

¹⁴Та̄м киңуңаның Иисусым алӣӷвикыхкӣ қуля ата̄сиқ сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни ныӷӯсималюки. Аӷью̄қӣ ухпықинӷитылъҳитныңлъю, айгуӷикылъҳитныңлъю ысҳа̄ткат лъми уңуваҳтыстылъыӷми киңуңаның.¹⁵Пикӣ: «Аӷуляқлъюси нунатаҳа̄нун тамаҳа̄нун уңипақитыки Пинилӷӣт Уңипат тамаҳа̄нун югнун.¹⁶Кина алңунак ухпықилӷӣлъю, крестилӷӣлъю югулилъыңьяҳқа̄гуқ. Иўырңа кина алңунак ухпықинӷилңуқ аӷью̄лъыңьяҳқа̄гуқ сыӷлыҳқылъыӷминун.¹⁷Ухпықат алъя̄ҳлъюхўаҳтилъықут лӣгикысқылъюку аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъыҳтың Кияӷныӷмың пиңутаңа. Ынка̄м атымкун а̄нысқуҳлъықӣт туӷныӷа̄т югның; акузилъықут алъястун улюстун;¹⁸тугусяӷңа̄ӷмың нымыӷьямың, налиӷмың мыӷьяӷңа̄ӷмың туқуналӷӣмың сяна̄нӷитут; қинуюлӷӣт ся̄фныӷмыхтыки на̄лъҳулъықут».

Иисусым Маюлъҳа Қилягмун

¹⁹Атанӷым Иисусым малихся̄ҳтыни алыҳқуныӷмың та̄қсяки, Кияӷныӷым маюҳтыстыка̄ қилягмун, ынка̄м ақумыхкақ Кияӷныӷым аӷынқигныӷакун.²⁰Та̄хкын малихся̄ҳтыт аӷуляқлъютың тамаңанун уңипақикат Пинилӷӣның Уңипаның. Атанӷым қыпҳалгусиқӣ, ипапиҳқыстыка̄лъю уңипақ алъя̄ҳлъюхўаҳтистылъыӷмикун. Аминь.