От Матфея

Пинилӷӣт Уңипат Иисус Христосымың Аюқылӷӣт Матфейем Игақыхкӣ

Сивунӷи Иисус Христосым

¹Укуңӯт ныңлъюгутыт, сивунӷи Иисус Христосым. Тагика̄гуқ Давидым ныңлъюгутаңаның. Давид, Авраамынкуның пиңӯқ.

²Авраам атака̄ Исаакым,

Исаак атака̄ Иаковым,

Иаков атака̄т Иудалъю аңлыгуткулъҳӣт,

³Иуда атака̄к Фаресылъю, Зарамлъю (На̄ңат Фамарь),

Фарес атака̄ Есромым,

Есром атака̄ Арамым,

⁴Арам атака̄ Аминадавым,

Аминадав атака̄ Наассоным,

Наассон атака̄ Салмоным,

⁵Салмон атака̄ Воозым, (Воозым на̄ка̄ Раав).

Вооз атака̄ Овидым, (Овидым на̄ка̄ Руфь),

Овид атака̄ Иессейем,

⁶Иессей атака̄ Умӣлгым Давидым.

Давид атака̄ Соломоным. (Соломоным на̄ка̄ Урия нулиҳқысяқаңа.)

⁷Соломон атака̄ Ровоамым,

Ровоам атака̄ Авиям,

Авия атака̄ Асам,

⁸Аса атака̄ Иосафатым,

Иосафат атака̄ Иорамым,

Иорам атака̄ Озиям.

⁹Озия атака̄ Иофамым,

Иофам атака̄ Ахазым,

Ахаз атака̄ Езекиям,

¹⁰Езекия атака̄ Манассиям,

Манассия атака̄ Амосым,

Амос атака̄ Иосиям.

¹¹Иосия атака̄т, Иехониялъю аңлыгуткулъҳгӣт алъхықа̄гут тама̄ни Иудеит тугулюки агля̄тақңатки Вавилонымун.

¹²Киңуңаның агля̄тылъҳита Вавилонымун,

Иехония атака̄ Салафиилым,

Салафииль атака̄ Зоровавелым,

¹³Зоровавель атака̄ Авиудым,

Авиуд атака̄ Елиаким,

Елиаким атака̄ Азора,

¹⁴Азор атака̄ Садокам,

Садок атака̄ Ахимым,

Ахим атака̄ Елиудым,

¹⁵Елиуд атака̄ Елеазарым,

Елеазар атака̄ Матфаным,

Матфан атака̄ Иаковым,

¹⁶Иаков атака̄ Иосифым.

Иосиф угӣка̄ Мариям.

Мария на̄ка̄ Иисусым.

Иисус Мессияңӯқ.

¹⁷Сивунӷи Иисус Христосым хўатытут: 14ңука̄гут киңунқулъҳӣт Авраамымың Давидымун. 14ңука̄гутлъю киңунқулъҳӣт Давидымың кынляңа Иудеит тугулюки агля̄тылъҳитнун Вавилонымун. Та̄хкын Вавилонымун агля̄тылъҳитның 14ңука̄гутлъю киңунқулъҳӣт кынляңа Христосым алъхылъҳанун.

Алъхылъҳа Иисус Христосым

¹⁸Иисус Христос алъхықа̄гуқ хўатын: на̄ңа Мария а̄ңӷутңўа̄қақ Иосифымун, иўырңа ныңуӷутылъҳилъюкык Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам қумиңыстыка̄. ¹⁹Угикаҳқа̄н Иосифым кынқигныӷутминың кайңуся̄кныӷмың Мария пилюку, аксяқлъюку пыхнақыхка̄. ²⁰Сюмыҳтаӷа̄ткумалюку таўатын пилъыҳқани, Атанӷым яқулган алӣӷвиклъюку қаваңукун пика̄: «Иосиф, Давидым киңунӷа, алиңыхпынаң нулиҳқигу Мария қаюҳлъяк Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам ақсяңыстыкақа̄. ²¹Иӷныңнақңӯқ; атиӷнакын Иисусымың қаюҳлъяк лъми юни югулияҳқақӣ сыӷлыҳқылъҳитның».

²²Қамахлъюни таўатын аныҳтыка̄гуқ апыӷӣӷналюку Атанӷым акузиткыхка̄ ӯкналиқистыкун хўатын:

²³«Аӷнаӷақ югым атуқылъҳилъкаңа қумиңлюни, иӷныңылъықуқ.

А̄тқысяҳқақа̄ Еммануил» хўатын писиқ: «Кияӷнық хўаңкунъилңуқ».

²⁴Ынка̄м Иосиф таҳтуӷлюни Атанӷым яқулган писқылъҳатун пикақ. Мария нулиҳқыхка̄, ²⁵иўырңа атуқумаңилъкаңа кынляңа иӷныңылъҳанун. Та̄хкын Иосифым Иисусымың атиқа̄.

Иӷалықыта̄ӷның Лӣткаҳлъягыт Ысҳаӷьяҳтуқаңат Иисус

¹Иисус алъхыӷақңан Вифлеемыми Иудеямылңуӷми, Ирод умӣлгулӷӣ. Алъхылъҳан киңуңаның иӷалықыта̄ӷның лӣткаҳлъягыт асиваӷмың ка̄ткат Иерусалимымун. ²А̄пқуӷўа̄қат: «На̄гу таӷнуҳақ алъхылӷӣ умӣлгат Иудеит? Иӷалықыта̄ӷа ысҳа̄ма̄ҳпут асиваӷмылъюку ынка̄м манигуӷьяҳтуӷақаҳпут».

³Умӣлгым Иродым нагақуӷлюку тыхылъҳӣҳлъякақ, қамахтыңъўа̄ӷлютыңлъю Иерусалимыӷмӣт малигулъютың. ⁴Тахсиқлъиҳтыӷлюки қамахлъюки первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның а̄птыкӣ: «Нани Христос алъхыӷьяҳқа̄ўа?»

⁵Кӣмсиқа̄т: «Вифлеемыми Иудеямылңуӷми. Ӯкналиқистым хўатын игақыхкақа̄:

⁶“Лъпык Вифлеем, Иудамылңуқ,

иглыӷутистыяхӣтның Иудам укавантылъыҳпига̄нӷитутын,

қаюҳлъяк лъпынун тагинақңӯқ иглыӷутиста,

иглыӷутияҳқақ юмның Израилыӷмӣның”».

⁷Та̄хкын Иродым аксяқлъюку тахсиқлъиқӣ иӷалықыта̄ӷның лӣткаҳлъягыт, лӣгикналюку қавңақ алӣӷьюхўа̄қа̄таңа иӷалықыта̄қ. ⁸Та̄хкын пикӣ: «Вифлеемымун аӷуляқлъюси ынңа̄талъ иваҳтыху таӷнуҳақ. На̄лъкыхкуфсигу уңипа̄сяҳтуӷнакыфсиңа, хўаңалъю манигуӷьяҳтуҳлъықақа».

^9-10Таўатын умӣлгым пийистың иглыҳтыкат. Ысҳаӷля̄тақа̄т ата̄сиқ та̄на иӷалықыта̄қ асиваӷмылъюку, ынка̄м ынңа̄талъ қуятыҳлъякат. Малихтыка̄т кынляңа аӷулӣлъҳанун таӷнуҳа̄м ныңан қӯлңани. ¹¹Итыӷлютың мыңтыӷамун ысҳақа̄т таӷнуҳақ, на̄ңалъю Мария. Сыгысқуҳқӯлъютың манигуқа̄т. Та̄хкын ақыфтаӷа̄тың қылъпыҳлъюки тунқуқа̄т тунусямың: золотамың, ладанымың, смирнамың.

¹²Та̄хкын Кияӷныӷым қаваңукун йиткӣ Иродымун утыӷнифқӣта писқылъюки ынка̄м агляқат нунамыхнун алъятхун тумытхун.

Иосифынкут Қималъҳат Египетмун

¹³Иӷалықыта̄ӷның лӣткаҳлъягыт аӷуляқсята, қаваңукун Атанӷым яқулган алӣӷвиклъюку Иосиф пика̄: «Макылъютын таӷнуҳақлъю на̄ңалъю анагутикык Египетмун. Таўа̄нлъыҳатын утыӷнӣсқылъымнун кынляңа қаюҳлъяк Иродым иваҳтыснақа̄ таӷнуҳақ туқутысналюку».

¹⁴Ынка̄м унугми таўани Иосифым макылъюни аӷуляқуткакык таӷнуҳақлъю на̄ңалъю Египетмун. ¹⁵Таўа̄нтыкақ кынляңанун Иродым туқулъҳанун.

Ынка̄м апыӷӣқа̄гуқ Атанӷым акузиткыхка̄ ӯкналиқистыкун хўатын:

«Туқлъюқақақа иӷнықа тагисқылъюку Египетмың».

Таӷнуҳаӷның Туқуқулъҳат

¹⁶Иродым лӣгиксямигу иӷалықыта̄ӷның лӣткаҳлъягнун пӯҳсиманилюни сякшитыҳлъякақ. Та̄хкын пилъюўаҳтыт каяхтыкӣ Вифлеемымун, увитаңанунлъю туқуқӣсқылъюки қамахлъюки мыкылӷӣҳа̄т алъхынҳаҳаӷның, ма̄лӷугыгнун аюмиқулъыҳтуткалӷӣнун кынляңа. Тама̄кут таӷнуҳа̄т накмикыхкақӣ қаюҳлъяк иӷалықыта̄ӷым алъхылъҳаның ма̄лӷугуҳлъыҳӣк аюмиқулъҳык, иӷалықыта̄ӷның лӣткаҳлъягыт апылъҳитни.

¹⁷Таўатын пилъыҳқун ӯкналиқистым Иеремиям ӯкналиқылъҳа апыӷӣқақ:

¹⁸«Рамами нагақуқа̄т лыӷаҳлъяга̄тақ.

Рахилыңуфтуқ қиялӷӣ авақутаминун,

рыпалъ илютуҳсяӷьяҳқа̄ҳа̄хпынани,

қаюҳлъяк қамахлъютың туқуляӷа̄ткат».

Иосифынкут Утыӷнилӷӣт Израилмун

¹⁹Иосифылъю Египетымылъюки Ирод туқукақ, қаваңукун Атанӷым яқулган алӣӷвикыхка̄ Иосиф ²⁰пика̄: «Макылъютын таӷнуҳақлъю на̄ңалъю утыӷнӣтикык Израилымун, қаюҳлъяк туқутинақсялӷӣт таӷнуҳаӷмың туқуляӷа̄сима̄т». ²¹Ынка̄м Иосифым макылъюни таӷнуҳақлъю, на̄ңалъю агля̄ткақи Израилмун.

^22-23Иўырңа Иосифым нагақуӷлюку нутаӷақ умӣлга Иудеям, Архелайеңунилюку Иродым иӷныӷа, алиңыхкақ таўавык агляныӷмың. Қаваңукун Кияӷныӷым уңипа̄тка̄ Иосиф Иудеитыфқа̄н писқылъюку, ынка̄м Назаретымун агляқат Галилеямылңуӷмун. Тама̄нтыкат ӯкналиқистыт хўатын пилъҳат, апыӷӣӷысқылъюку: «Мессия Назаретыӷмӣңуяҳқа̄гуқ».

Иоанным Крестителым Уңипақилъҳа

¹Та̄кўаниңани Иоанн Крестителым агляӷлюни килга̄ңанун Иудеям, пӣнлиқақ уңипақимың. ²Хўатын пикақ: «Авутыҳқылъюси та̄қитык сыӷлыҳқынъыӷмың, қаюҳлъяк Атаныҳпагулъҳа Қилягым ка̄сяҳтӯма̄қ». ³Иоанныңӯқ ӯкналиқистым Исаиям акузиткыхка̄ хўатын пӣқңами:

«Килга̄ни кина акилӷӯгақуқ хўатын:

“Ята̄ҳқитыху Атанӷым тӯмкаҳқа̄,

таклъяӷрукыхсяҳтыху иглыӷавихка̄!”»

⁴Иоанным а̄ткӣ верблюдым мылъқўа̄ның улима̄ӷыт, мықамың тафсилюни, нықыклъюни саранчамыңлъю мёдымыңлъю. ⁵Югыт агляҳтӯткат лъңанун Иерусалимымыңлъю, Иудеямыңлъю, увитаңаныңлъю Кӣўым Иорданым. ⁶Сыӷлыҳқылъытың қайвиҳқынӷатки, Иоанным крестиӷықыхкаңи Иорданыгни.

⁷Иоанным ысҳаӷлюки Фарисеилӷутытлъю, Саддукеилӷутытлъю тагилӷӣт лъңанун крестиӷысқылъютың пикӣ: «Лъпыси нымыӷьяни! Китум анагысқиси Кияӷныӷым нанқихтылъыҳқа̄ның ка̄нъақылӷӣмың? ⁸Сивуклъюси пинитун пилъыҳпысигун ипапиҳқитыху сыӷлыҳқылъыҳпысиның авутыҳқылъыҳси. ⁹Хўатынңам сюмыҳтаӷаҳпынаси: “Кияӷныӷым нанқихна̄нӷитӣлъю қаюҳлъяк киңунқӣлъю Авраамым”. Уңипа̄тамси Кияӷныӷым Авраам киңуныңлъя̄нъаяӷа̄ ма̄кын уйӷагның! ¹⁰Хўа̄ ма̄тын қалъқалимаяқлъыхӣнаҳлъютың аюқут уқфигыт акўӣтхун. Қамахлъютың уқфигыт пинилӷӣмың пӣтыстинӷилңӯт кыплъюки, кынӷыгнун милю̄сяҳқа̄гут. ¹¹Мыҳқун крестиӷаӷӣқуңа авутыҳкыхканун сыӷлыҳқылъыӷмыхның. Иўырңа тагияҳқам киңумның крестиӷылъықӣси Аглыӷналӷӣгныңлъю Таӷныӷагның, кыныӷмыңлъю. Аҳтуӷьяҳқа̄нӷитыҳлъяхтуқ хўаңамның, рыпалъ талўа камыхкык тугумӣқыпагниңитахка. ¹²Та̄на тагияҳқақ нанқихтияқлъыхӣна̄гуқ. А̄фсяҳқақӣ пинилӷӣт югыт сыӷлыӷның, катам пӣтысӣӷаҳтым пыкутаминың малъӣлъҳатун зернот. Кахпаглюки зернот малъяқ тама̄на милю̄сяҳқақа̄ қа̄мьяҳқа̄нӷилңӯгнун кынӷыгнун».

Крестиӷылъҳа Иисусым

¹³Та̄хкын Иисус Галилеямың тагикақ Иорданыгнун, Иоаннымун крестиӷысқылъюни. ¹⁴Иўырңа Иоанным акузинъақуткыхкақсяқаңа хўатын: «Хўаңа лъпык крестиӷьяҳқақсяӷаҳпыңа. Сяңавык хўаңамнун тагизин?»

¹⁵Иўырңа Иисусым пика̄: «Лыган ся̄қсин крестиӷыңа қаюҳлъяк таўатын пикумтуң апыӷӣҳлъықаҳпуң Кияӷныӷым пиюкылъҳа».

Ынка̄м Иоанным крестиӷыка̄.

¹⁶Иисус крестиӷьятни мыӷмың а̄ныхкақ. Та̄хкын қиляк қылъпыӷлюни ысҳақакык Кияӷныӷым Таӷныӷакык укилӷӣк голубытун аюқлъютык, ынка̄м лъңакун налюкак. ¹⁷Та̄хкын ма қилягмың пикақ: «Унаңӯқ пиниқыхкаҳлъяка Иӷнықа, ыфқуқыпихтақа».

Туӷныӷа̄м Сыӷлыҳқыснақуткыхкаңа Иисус

¹Та̄хкын Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам аӷуляқутка̄ Иисус килга̄нун, Туӷныӷаӷмун сыӷлыҳқыснақуткысқылъюку. ²40 аӷнық, 40 унук Иисус ныӷумаңилңуқ; та̄хкын та̄кут аӷныӷыт киңуңитның игатақақ. ³Та̄хкын Туӷныӷа̄м такулюку пика̄: «Кияӷныӷым Иӷнықңукаңатын, нықңуҳтысқики тама̄кут уйӷагыт».

⁴Иўырңа Иисусым пика̄:

«Акузитыт Игақыхкат пика̄гут:

“Ю̄к кияҳна̄нӷитуқ нықңинаҳаҳқун,

иўырңа кияҳсяҳқа̄гуқ тамаҳа̄кун Кияӷныӷым акузитаңакун”».

⁵Та̄хкын Туӷныӷа̄м Иисус агля̄тка̄ Иерусалимымун, Аглыӷналӷӣмун Ныҳлъягмун. Таўани Храмым ӯсқалъҳакун ныкывыслъюку ⁶пика̄: «Кияӷныӷым Иӷнықңукаңатын, қытхыӷи тысямавык; қаюҳлъяк Акузитыт Игақыхкат пика̄гут:

“Кияӷныӷымңуқ яқулыгминун пақнасиҳтысяҳтуҳлъықа̄тын;

ӣхмыхның нуқнықылъықа̄тын лю̄рақ итыгаҳтын уйӷаҳқӯнъаюката”».

⁷Иисусым пика̄: «Иўырңа Акузитыт Игақыхкат хўатынлъю пика̄гут:

“Атанық Кияӷныӷын нанӷӣқухпына̄н сясқылъюку лъңан пиюкылъқынӷилъкаңаның”».

⁸Та̄хкын Туӷныӷа̄м Иисус маю̄лъюку ӯсқапихлъыӷӣмун на̄йӷамун кылгуткӣ қамахтыңъўа̄ӷлюки атаныҳпагулъҳи нунам, пиниӷналъыҳлъягилъю. ⁹Ынка̄м пика̄: «Қамахтыңъўа̄ӷлюки ма̄кут тӯнылъықанка лъпынун, сыгысқуҳлъютын манигуӷьяқувңа».

¹⁰Та̄хкын Иисусым пика̄: «Туӷныӷақ, иқитын! Акузитыт Игақыхкат хўатын пика̄гут:

“Манигуӷьяҳқақан Атанық Кияӷныӷын, лъңина̄гуқлъю қыпҳа̄сяҳқан!”»

¹¹Та̄хкын Туӷныӷа̄м унисягу Иисус, яқулгыт афлъыңаксяҳтуқа̄т.

Иисусым Пӣнлиқаңа Уңипақилъыни Галилеями

¹²Иисусым нагақуӷлюку Иоанн анусимиңлъяӷвигмынъилюку, Галилеямун утыӷниқақ. ¹³Назаретымың агляқақ Капернаумымун тама̄нъалюни. Капернаум ысныңанитуқ На̄йвам Галилеям, нунами Завулонылъю, Неффалимылъю киңунӷита кияҳфигитни. ^14-15Иисусым таўатын пилъыӷмикун апыӷӣқа̄ ӯкналиқистым Исаиям ӯкналиқылъҳа. Қавңарухлъяк Исаиям ӯкналиқуткыхкақӣ югыт кияҳлъыҳӣт нунахкыни Завулонылъю, Неффалимылъю. Та̄кук нунак на̄йвам туңаңанилңӯк, налъяңани Кӣўым Иорданым, Галилеямылңуӷми язычнигыт кияҳфигитни! ¹⁶Исаиям пикақыхкаңи хўатын:

«Тама̄кут кияҳлъыҳӣт сыӷлыҳқылъҳым мамлыҳқыстылъҳани ысҳа̄сяҳқа̄гут ниӷухлъягмың.

Алиңылъҳита туқумың лъяңақа нунаңат ся̄пңалӷӣ таӷныӷаңутылъҳаның туқулъҳым.

Иўырңа ма̄тын аҳтаӷа̄тақӣ».

¹⁷Галилеямун утыӷнилъыӷминың кынлыклъюку Иисусым пӣнлиқа̄ уңипақилъыни: «Авутыҳқылъюси сыӷлыҳқынъаниҳтык, қаюҳлъяк Атаныҳпагулъҳа Қилягым ка̄сяҳтӯма̄қ».

Иисусым Тахсиқаңи Стамат Иқалъинӣҳтыт

¹⁸Иисусым иглыӷуткылъюку ысныңани На̄йвам Галилеям, ысҳақакык аңлыгуткулъҳӣк, Симонынкуңуфтук (а̄тҳан а̄лъҳа Петр), Андрейемлъю. Иқалъинӣлӷӣк ныгаҳпахтын милю̄тақлъюку на̄йвамун. ¹⁹Та̄хкын Иисусым пикақӣ: «Малихтыңъа, апыҳтуҳлъықамси иқалъинӣҳтыңуҳтысқылъюси югнуң». ²⁰Таўаниңинақ ныгаҳпатың унилъюки малихтыка̄т.

²¹Та̄ганиқа̄ӷақ ысҳақақит аңлыгуткулъҳӣк, Иаковым, Иоанным иӷныӷык Зеведейем. Аңьямыхни атакулъҳӣт ныгаҳпатың иля̄ҳтуӷақыфтӣт. Иисусым туқлъюқакык. ²²Таўаниңинақ аңьяҳтык унитка̄к атайыклъю ынка̄м Иисус малихтыка̄к.

Иисус Апыҳтуӷилӷӣлъю, На̄лъҳуқулӷӣлъю

²³Иисус иглыӷакақ тамаңи Галилеями, синагогаңитни апыҳтуӷӣқлъюни. Нани алңунак уңипақақ Пинилӷӣның Уңипа̄мың Атаныҳпагулъҳым, на̄лъҳуқуқақ тамаҳа̄ның ақниӷныӷныңлъю, қинуюгныңлъю. ²⁴Уңипақ миңитка̄лӷӣ на̄лъҳуқулъҳа тамаҳа̄ни Сириями. Ынка̄м югыт тагитка̄т лъңанун қамахлъютың қинуюлӷӣт, алъяҳӣна̄ӷның ақниӷнылгыт, икфиқңалӷӣт, туӷныӷалгыт, сяюхпахтақаюгыт, унӣқатлъю. Қамахлъюки Иисусым на̄лъҳуткӣ. ²⁵Угля̄пихлъыҳӣми малихтыка̄т Галилеямың, Десятиградиямың, Иерусалимымың, Иудеямың ынка̄м Иорданымлъю иңлюңаның та̄хкын.

Иисус Апыҳтуӷилӷӣ Қымими

¹Иисусым ысҳаӷлюки юлӷутыҳлъягыт малигулъҳӣт, қымимун маюӷлюни ақумыхкақ. Малихся̄ҳтыми такуляӷа̄сятни, ²апыҳтуӷикақ:

³«Тама̄кут лӣсимакилӷӣт аклъюкиңалъыӷмыхның Кияӷныӷым каюсилъҳаның қуястылъылгӯт, қаюҳлъяк юкӣ Атаныҳпагулъҳан Қилягым.

⁴Тама̄кут қивӷулӷӣт қуястылъылгӯт, қаюҳлъяк Кияӷныӷым илютуҳсяӷьяҳқақӣ.

⁵Тама̄кут қусывыгңалӷӣт қуястылъылгӯт, қаюҳлъяк Кияӷныӷым тӯньяҳқақа̄ нуна лъңитнун.

⁶Тама̄кут атуқиюпихлъыҳӣт Кияӷныӷым пиюкылъҳаның қуястылъылгӯт,

қаюҳлъяк Кияӷныӷым тӯньяҳқақӣ пиюкылъҳитның.

⁷Тама̄кут наңлъыхталӷӣт қуястылъылгӯт,

қаюҳлъяк Кияӷныӷым наңлъыгьягусяҳқақӣ.

⁸Тама̄кут умьюгақыхтат қуястылъылгӯт,

қаюҳлъяк ысҳаӷьяҳқақа̄т Кияӷнық.

⁹Тама̄кут ныкыхмылъыңыстикаюгыт югның қуястылъылгӯт,

қаюҳлъяк Кияӷныӷым авақутақнияҳқақӣ.

¹⁰Тама̄кут амью̄ткылъыңылӷӣт атуқутмыхның Кияӷныӷым пиюкылъҳа,

қа̄ткутңатмыхның қуястылъылгӯт,

қаюҳлъяк юкӣ Атаныҳпагулъҳан Қилягым.

¹¹Қуястылъылгӯси югыт сыӷлықӯқаңиси, амью̄ткыхкаңиси, иқлъыңиқуткыхкаңиси малихся̄ҳтыңутыхпысиның хўаңамнун. ¹²Ынңа̄талъ қуяҳлъяхтык қаюҳлъяк қилягми пама акилыҳтӯсяҳқалыхлъягӯси. Амынқун, ныӷиӷлюку ӯкналиқистыт амью̄ткыхкӣт катам ма̄тын амью̄ткылъҳистун лъпыси».

Таӷьюқлъю, Ниӷуклъю

¹³«Таӷьюстун аюқуси нунам югани. Иўырңа таӷьюқ таӷьюӷниңӣскуни, алъя натын таӷьюӷниҳсяҳқа̄нӷитуқ. Атӯнаниҳлъықуқ сямун алңунак ынка̄м ыхлъықуқ та̄хкын югыт тутма̄сҳақылъықа̄т.

¹⁴Ниӷугыстун аюқуси нунам югани. Ныҳлъяк қымим қа̄йңанилңуқ талюӷңаяҳқа̄нӷитуқ. ¹⁵Талўа китум алңунак кынылӷутак кумаҳлъюкык сягныӷмун асиңӣнъа̄нӷита̄к. Итупилъ қӯлвақун лъилъықа̄к ниӷугутысқылъюкык тамаҳа̄нун илюңанилңуӷнун. ¹⁶Таўатыҳпигақ ниӷухси кӯкхутыстыху югнун ысҳӣсқылъюку аныӷныҳқилъыҳси, ынка̄м усюқнакаңат Атази қилягмылңуқ».

Апыҳтӯсяқыхкаңи Лӣлиҳтӯсят

¹⁷«Сюмыҳтаӷа̄ткыхпынаңа та̄қысяҳтӯнилюки атуқныӷмың Моисейем Лӣлиҳтӯсӣлъю ӯкналиқистытлъю апыҳтӯсӣт. Тагиңӯңа апыҳтӯткынъалюки ипа сямың писиҳпига̄таңи. ¹⁸Ипа пӣмси, қилягылъю нунамлъю кынлытҳӯтылъҳыхкынун кынляңа, талўа сясқувыгаҳақ алъяңуҳна̄нӷитуқ Лӣлиҳтӯсянилңуқ кынляңа қамахлъютың Лӣлиҳтӯсянилңӯт апыӷӣлъҳитнун. ¹⁹Ынка̄ңам китум алңунак қа̄ткынӷилъкумигу ата̄сиқ Лӣлиҳтӯсяқ, апыҳтӯсяқыхкумигулъю югнун қа̄ткыфқа̄н писқылъюку, Кияӷныӷым пилъықа̄ укалиҳпига̄нилюку Атаныҳпагулъҳани Қилягым. Нақамынрақ китум алңунак қа̄ткыхкумики Лӣлиҳтӯсят, апыҳтуқумикилъю иляңи югыт қа̄ткысқылъюки, Кияӷныӷым пилъықа̄ а̄ңьяҳқа̄нилюку Атаныҳпагулъҳани Қилягым. ²⁰Ынка̄м уңипа̄тамси, итыӷна̄нӷитуси Атаныҳпагулъҳанун Қилягым, ўыткуқун қа̄ткутңа̄ӷатаӷақуфси Кияӷныӷмун, апыҳтуӷикаюгның Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеиныңлъю».

Юхталъықлъю, Сякшитылъықлъю

²¹«Нагақуқақаҳси сивунысиңуқ уңипа̄ткақӣт: “Юхтаҳпынаси. Кина алңунак юхталӷӣ нанқихсяқлъыгӯқ аӷью̄ӷьяҳқа̄люни”. ²²Иўырңа хўаңа пӣмси, китум алңунак угумиягускумигу юлгутни, нанқихтивигмун агляҳсяқлъыгӯқ. Китум алңунак пикумигу юлгутни: “Уюқ налъюҳлъяк”, агӷистынун агляҳсяқлъыгӯқ. Китум алңунак сясӣнӷинъикумигу юлгутни, агляҳсяқлъыгӯқ кумаӷулӷӣмун геенамун. ²³Ынка̄ңам аҳқыфигыгни Кияӷныӷмун тӯнинақумалютын тунусяҳпының, нықа̄скувгу сюгахсиманилюку юлгутын, ²⁴тунусян унилъюку илялӣӷьяҳтуӷнакын. Та̄хкын тагилютың тунусян тӯнакын Кияӷныӷмун.

²⁵Китум авуткумакаңатын сыӷлытун пиманилюни, илялӣӷаҳнакын агля̄сималютын нанқихтивигмун, лю̄рақ авуткистыхпык тӯнаюкаңатын нанқихтистымун. Та̄хкын нанқихтистым кылыңакистымун анусимиңлъяҳтыснаюкаңатын. ²⁶Ипа пӣмкын, анусимиңлъяҳтысимакаңатын а̄на̄нӷитутын кынляңа нанқихтистым лъивикысқылъҳа қамахлъюку лъивикыхкувгу».

Гылгаӷнӣҳтыснанилъық

²⁷«Нагақуқақаҳси хўатын пилъық:

“Гылгаӷнӣҳпынаси”.

²⁸Иўырңа хўаңа пӣмси, китум алңунак ысҳаӷлюку аӷнақ қилӣқыхкумигу та̄ўа гылгаӷнӣӷӯқ қамагун илюмикун. ²⁹Ынка̄м аӷынқигныӷым ийыхпык сыӷлыҳқыстыкаңатын, ӣклъюку ыхнакын! Итагнаӷьяҳқа̄гуқ югусин налиӷныӷитыӷңа̄ӷми, ӣңунаӷми геенамун милю̄тылъыҳқа̄ның. ³⁰Аӷынқигныӷым ӣхыхпык сыӷлыҳқыстыкаңатын, кыплъюки ыхнакытын! Пиниӷатаӷаӷьяҳқа̄гуқ югусин налиӷныӷитыӷңа̄ӷми, ӣңунаӷми геенамун пилъыҳқа̄ның».

Пылъҳутутыснанилъық

³¹«Нагақуқақаҳси хўатын пилъық:

“Китум алңунак нулӣни пыхтыкумигу, игаңлъя̄нъакаңа кылгутусиҳқамың пыхсиманилюку”.

³²Иўырңа хўаңа пӣмси, югым нулӣни пыхсяҳқақынӷита ўыткуқун гылгаӷнӣқан. Гылгаӷнӣнӷитыӷңа̄н пыхтыкумигу, гылӷаӷнӣҳтыслъықа̄ алъяның югмың угӣқан. Китум нулиҳкыхкумигу, та̄на ю̄к лъңалъю гылгаӷнӣӷулъықуқ».

Акықилъыӷмун Апыҳтӯсяқ

³³«Нагақуқақаҳсилъю сивунысиңуқ уңипа̄ткақӣт: “Акықусян авылӷаҳпына̄н, иўырңа Атаныӷмун акықусян атуқақигу”. ³⁴Иўырңа хўаңа пӣмси, акықихпынаң атуқлъюку Кияӷныӷым а̄тҳа, налиӷмың сякун алңунак. Акықихпынаң қиляхкун қаюҳлъяк ақумутақа̄ Кияӷныӷым иглыӷутилъыӷминун, ³⁵налиӷмың нунакун қаюҳлъяк итыгаӷӣтақа̄ Кияӷныӷым, налиӷмың Иерусалимыкун қаюҳлъяк ныҳлъяка̄ Умӣлыхпахлъягым. ³⁶Акықихпынаңлъю на̄сқуҳпыгун қаюҳлъяк талўа ата̄сиҳақ нуяқ қатыҳтысна̄нӷитан налиӷмың тагныҳтысна̄нӷитан. ³⁷Йыӷлыги лыган “а̄ңӷа̄си”, налиӷмың “нака̄ҳа̄си”. Сяңўа̄т иляскуфсики та̄кугнун Туӷныӷаӷмың пиңӯт».

Акинӣҳтыснанилъық

³⁸«Нагақуқақаҳси хўатын пилъық:

“Кина ӣйңиқувгу лъпыклъю ӣйңиӷьяҳқа̄гутын. Китум хӯтңа муӷугаҳтыкувгу лъпыклъю хутын муӷугаҳсяҳқа̄гуқ”.

³⁹Иўырңа хўаңа пӣмси, сыӷлытун пистыси акитыхпынаки. Китум қасяҳтыкаңатын улъюңахпыгун иңлюңалъю тӯнакын. ⁴⁰Ынка̄м китум агля̄скаңатын нанқихтистымун, хатыхкын лъми пиналюкык қа̄слъихкынлъю тӯнакыхкын лъңанун. ⁴¹Китум алңунак қылӷускагу акмахтани иглыӷутысқылъюку ата̄симун километрамун, алъя ата̄сиқ километра илянъакын. ⁴²Китум сямың туңсиӷвикыхкаңатын, тӯнакын. Китум сямың навӷаӷвикыхкаңатын, навӷинъакын».

Пиниқлъюки Угумикыстыси

⁴³«Нагақуқақаҳси хўатын пилъық:

“Пиниқлъюки илякумта̄си, угумиклъюки угумикилӷӣт лъпысинун”.

⁴⁴Иўырңа хўаңа пӣмси: “Пиниқлъюки угумикилӷӣт лъпысинун, юӷа̄ткақитыкилъю амью̄ткистыси Кияӷныӷмун қуястысқылъюки”. ⁴⁵Таўатын пикуфси югни лӣсимакылъықӣси авақутақутлъюси Атахпыси қилягмылңуӷмун. Ю̄к тамаҳа̄н таўатыҳлъюўа̄қ пӣқа̄. Сиқиныни пӣтыстақа̄ сыӷлыӷнунлъю пинилӷӣнунлъю. Таўатыҳпигақ ыслъялъюгуҳтыстақа̄ қа̄ткуткаюгнунлъю қа̄ткусигалңуӷнунлъю. ⁴⁶Кияӷныӷым акилыҳтуҳлъықисӣи пиниқистыңинаҳаси пиниқыхкуфсики? Талўа налогмың қырңуҳтистыт пиниқақӣт пиниқистытың. ⁴⁷Ынка̄м илякумтаҳӣнаси қуяка̄тақуфсики, натын алъяңулъықытси иляңитның югни? Талўа манигӯсигалңӯт Кияӷныӷмун қуякақӣт илякумта̄тың! ⁴⁸Лъпыси авақутақңутаңаның Атахпыси қилягмылңӯм пиниҳтык таўатыҳпигақ Атахпыси пинилъҳатун».

Апыҳтӯсяқ Тӯнилъыӷмың Аклъюмалӷӣнун

¹Иисусым апыҳтӯсяни нагныӷуткӣ: «Ўатаҳлъяк пинитун пилъыси ысҳаҳсяқыхпынаки. Ысҳаҳсяқыхкуфсики Атахпыси қилягмылңӯм акилыҳтуӷна̄нӷитӣси.

²Ынка̄м тӯникувык аклъюмалӷӣнун, пинӣюгныӷыстун пихпынаң. Қалӷиҳтаҳтыстикаюгӯт тӯнивагилгамың ысҳӣсқылъютың. Таўатын пӣқут, синагоганилъю, тумынилъю усюқысқылъютың. Ипа уңипа̄тамси акилыҳтӯсяңўа̄ӷлютың аюқут. ³Иўырңа тӯникувык аклъюмалӷӣнун, кина алңунак уңипа̄тыхпына̄н, ⁴китумун алңунак налъюкысқылъюку тӯнӣлъҳын. Атахпык ысҳапагақа̄тын ынка̄м акилыҳтуҳлъықа̄тын».

Апыҳтӯсяқ Юӷалъыӷмың

⁵«Юӷаныҳпысини пинӣюгныӷыстун пихпынаси. Юӷаӷьюныҳтӯт ныкывӷаӷмың синагоганилъю, тумынилъю ысҳӣсқылъютың югнун. Ипа уңипа̄тамси акилыҳтӯсяңўа̄ӷлютың аюқут. ⁶Иўырңа юӷаӷнақныҳпыни, итыӷлютың ныхпынун ӯмгулъютын юӷаӷақи Атахпынун алӣнъыӷилгуӷмун. Атахпык лӣсимака̄ аксяқлъюку сялъҳын ынка̄м акилыҳтуҳлъықа̄тын.

⁷Юӷаныҳпысини Кияӷныпигмун манигӯсигалңуӷыстун пихпынаси. Юӷаныӷмыхни утыҳпахтаӷақӣт акузитыт сямың писӣнӷилңӯт. Сюмыӷмыхни акузилъыҳлъягмыхтыхун кӣмсиҳлъықнилюки юӷалъытың пӣқӣт. ⁸Лъңистун аюқыхпынаси қаюҳлъяк Атахпыси лӣсимака̄ аклъюкыхкаҳси, талўа а̄птыстыхпынаси.

⁹Ынка̄м хўатын юӷаӷақитык:

“Хўаңкута Атавут қилягмылңуқ памани,

аглыӷналӷӣ а̄тҳын қӯлвалъыңли.

¹⁰Юӷаҳтукут Атаныҳпагулъҳын тагисқылъюку,

пиюкылъҳынлъю апыӷӣӷысқылъюку нунами хўани,

катам қилягмылңуӷыстун.

¹¹Ныӷьяҳқалитақыҳтикут аӷныӷми хўани.

¹²Сыӷывутаҳтики сыӷлыҳқылъыпут,

сыӷывусималюки сыӷлытун пистыпут.

¹³Нанӷӣқулъыңыстыхпына̄мта,

иўырңа югуликут та̄хкын Сыӷлыӷмың.

Атаныҳпагулъық, аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъық, ниӷуҳқылъық,

лъпык пикатын қӯнпырухлъяк. Аминь”.

¹⁴Сыӷывускуфсики сыӷлытун пистыси, Атахпыси қилягмылңӯм сыӷывулъықӣси. ¹⁵Иўырңа сыӷывунъыӷилъкуфсики сыӷлытун пистыси, Атахпыси сыӷывунъа̄нӷитӣ сыӷлыҳқылъыси».

Апыҳтӯсяқ Посталъыӷмың

¹⁶«Постаныҳпысини ӣлъқысюгниҳқыхпынаси пинӣюгныӷыстун. Аӷмигигатут, мысю̄наңигатут лӣгикысқылъютың постаңунилютың. Ипа уңипа̄тамси, акилыҳтӯсяңўа̄ӷлютың аюқут. ¹⁷Постаныҳпыни аӷмигақилъю, мысю̄на̄қилъю, ¹⁸иляхпынун налъюкысқылъюку посталъҳын. Иўырңа Атахпык алӣнъыӷилңӯм лӣсимака̄ ся̄қутын ынка̄м акилыҳтуҳлъықа̄тын».

Қилягмылңӯт Аклъюңит

¹⁹«Нунами хўани кахпахпынаси аклъюңимың қаюҳлъяк киңугымлъю, анаҳта̄лъҳымлъю на̄фқылъықӣ, тыглыгнӣҳтытлъю на̄фқӣлютың тыглыхлъықут. ²⁰Иўырңа лъпысиның катам қилягми кахпагитык аклъюңимың қаюҳлъяк молыңитуқ, анаҳта̄ңитуқ на̄фқӣяҳқамың, тыглыӷнӣҳтыңитуқлъю на̄фқӣлютың тыглыгуӷьяҳқамың. ²¹Сюмыҳтаӷа̄ткумаңинаҳлъықаҳси аклъюңихпысинун кахпагвихси».

Югусим Ниӷуга

²²«Ийык кынылӷутастун аюқук югусимун. Ӣскыхтыкувык ӣңунаӷми югусин ниӷухлъягулъықуқ, ²³иўырңа ийылъюгмыскувык ӣңунаӷми югусин мамлыхлъягулъықуқ. Ынка̄м ниӷук илюхпынилңуқ мамлыгукуми, ынңа̄талъ мамлыпихтуқ!»

Кияӷныӷынкук, Манинкук

²⁴«Китум алңунак қыпҳа̄нъа̄нӷита̄к ма̄лӷук умӣлгык. Ма̄лӷугыгның умӣлылгукуми угумикылъықа̄ ата̄сиқ, пиниқылъықа̄ иляңа. Қа̄ткутңалъықуқ ата̄симун, пикаткынъа̄нӷита̄ иляңа. Ынка̄м пиниқна̄нӷитаҳси Кияӷнық пиниқумалюку мани.

²⁵Тама̄кын апалъюқлъюку уңипа̄тамси, нулъқавӣӷуткыхпына̄н уңвалъыҳси, сямың ныӷылъыҳқаҳси, мыӷылъыҳқаҳси, налиӷмың сямың а̄тылъыҳқаҳси. Сюмыҳтаӷақаҳтыкқун, уңувалъық мыгнунаӷатаӷаҳтуқ нықмың, югусиқлъю мыгнунаӷатаӷаҳтуқ а̄тканың. ²⁶Ысҳақаҳтыкиқун қаўа̄гыт, пӣтысиӷӣгатут, унатӣгатут, кахпагиңигатут. Нақамлъю Атахпыси қилягмылңӯм ныҳқақӣ! Лъпыси мыгнунаӷатаӷанӷитсӣ қаўа̄гның? ²⁷Налиҳпыси нулъқавӣгуткылъюку уңувалъыни та̄куҳлъықагӯ?

²⁸Сяңан нулъқавӣхтақыстык а̄сяҳқамың? Ысҳақаҳтыкиқун пӣтысиӷа̄т пӣтылъҳит, қыпҳӣгатут талўа а̄ткаңлъӣгатут лъңитның. ²⁹Уңипа̄тамси талўа Соломон аклъюңиҳлъягмини а̄сигатуқ пӣтысиӷаӷыстун пиниҳтуткалӷӣмың. ³⁰Кияӷныӷым а̄сиҳтуӷақӣ выга̄ӷыт, иўырңа ага уна̄ми қӯкақӣт. Кияӷныӷым а̄сиҳтуқаюгукаки выӷа̄гыт, а̄сиҳтуӷатаӷаӷна̄нӷитисӣ лъпыси? Ухпыӷьюкыхтуси қилъыҳқыста̄пигуси! ³¹Тама̄кын апалъюқлъюку нулъқавӣхтыхпынаси хўатын: “Сямың ныӷнақыста?” налиӷмың: “Сямың мыӷнақыста?” налиӷмың: “Сямың а̄нъақыста?” ³²Язычнигыт тама̄на нулъқавӣгуткақа̄т. Атахпыси қилягмылңӯм лӣсимакӣ қамахлъюки аклъюкыхкаси. ³³Тама̄кын апалъюқлъюку кияҳтылъыҳпысини мыгнуналъыҳпига̄ҳтыстыки Кияӷныӷым Атаныҳпагулъҳалъю, пиюкылъҳалъю. Таўатын пикуфси Кияӷныӷым тӯнылъықӣ қамахлъюки аклъюкыхкаси. ³⁴Нулъқавӣгуткыхпына̄н уна̄милъыҳқақ, қаюҳлъяк уна̄мим сыӷлылӣӷи итагнаӷьяҳқа̄гут таўавык аӷныӷмун. Сыӷлылӣқ пикаюгӯқ аҳутаңа тамаҳа̄н, иля̄ӷатаӷаҳпына̄н уна̄мим сыӷлылӣлъыҳқа̄ның».

Нанқихтиснанилъық

¹Иисусым апыҳтӯсяни нагныӷуткӣ: «Нанқихтихпынаси иляхпысиның ынка̄м Кияӷныӷым нанқихныӷилъиси, ²қаюҳлъяк Кияӷныӷым нанқихлъықӣси таўатыңўа̄қ нанқихтилъыҳпысистун иляхпысиның. Атуқылъықӣлъю лъпысинун ата̄сит тама̄кут пикаси иляхпысинун. ³Сяңан ысҳаҳсигу юлгутыхпык ӣсқуӷутңа, лъпык катам ӣсқуӷутын унаҳсиҳлъяк авылӷаӷлюку? ⁴Сялӷӣмың юлгутын пизигу: “Ынта̄а ӣсқуӷутңиқаӷлякын”, лъпык паниның ӣсқуӷутылгулютын унаҳсиҳлъягмың? ⁵Уюқ пинӣюгнық! Сивуклъюку унаҳсиҳлъяк ийыхпының нусюглюку ынңа̄талъ хўатыҳлъюўа̄қ ысҳаӷлюку юлгутын ӣсқуӷутңиӷнакын».

Лыгасӣӷўаҳтынун Апыҳтӯсяқыхпынаки Кияӷныӷым Акузитаңи

⁶Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Лыгасӣӷўаҳтынун апыҳтӯсяқыхпынаки Кияӷныӷым Акузитаңи, қаюҳлъяк қикмистунлъю, куругаӷыстунлъю аюқут. Сяңўа̄т аглыӷналӷӣт тӯныхпынаки қикминун лю̄рақ сюӷугнаюкаңиси. Акитуқат сюңа̄т милю̄тыхпынаки куругаӷнун, лю̄рақ тутма̄сҳақнаюкатки».

А̄птылъық, Иваӷилъық, Тыңлюхтулъық

⁷«А̄птык, алъхыӷулъықуси; иваӷитык, на̄лъкулъықуси; тыңлюхтуҳтык амихкун, қылъпыӷулъықӣси. ⁸Қаюҳлъяк кина алңунак а̄плъыҳӣ, алъхыӷусяҳқа̄гуқ; кина алңунак иваӷилӷӣ, на̄лъкусяҳқа̄гуқ, кина алңунак тыңлюхтулӷӣ амихкун, қылъпыӷулъықа̄. ⁹Китум югым иӷныни туңсиқан нықыкшаңлъямың, тӯнылъықагӯ уйӷагмың? ¹⁰Налиӷмың туңсиқан иқалъюгмың, тӯнылъықагӯ нымыӷьямың? ¹¹Сыӷлыӷуӷңа̄ҳпыси, авақутаси тӯньяҳқақаси пинилӷӣмың тунусямың. Атази қилягмылңуқ тӯниюгатаӷаӷлюни аюқуқ пинилӷӣмың тунусямың тама̄кунун а̄плъыҳинун лъңанун.

¹²Ынка̄м юлгутыхпысинун пинитун пистысюкуфси, лъпысилъю пинитун пӣқитыки. Таўатын апыҳтуӷиңӯт Моисейем Лӣлиҳтӯсӣлъю, ӯкналиқистытлъю игақыхкӣт».

Кахпыста̄ҳақ Амик

¹³Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Итыҳтык кахпыста̄ҳаҳқун амихкун. Амик геенамун аюқылӷӣ нуқутӯқ, тӯмкыхтуқлъю ынка̄м угляқ та̄кўагун иглыҳтақуқ. ¹⁴Иўырңа амик уңувалъыӷмун аюқылӷӣ кахпыста̄ҳа̄гуқ, тӯмлъюгмытуқлъю ынка̄м қафсинкӯраҳа̄м на̄лъкақӣ тумыт уңувалъыӷмун аюқылӷӣт».

Натын Лӣгикылъыҳқӣ Ӯкналиқистысиӷўа̄ӷыт

¹⁵«Кылыңалюси ӯкналиқистысиӷўа̄ӷның. Такулъықӣси пынъӣҳсюгниҳқылъютың, та̄ўаңинақ угиҳсялӷӣстун ама̄стун аюқут. ¹⁶Лӣгикылъықаси наңаӷныӷитхун лӣгикылъыҳпысистун уқфигыт сямың пӣтыстилъҳитхун. Сикуҳлъюгыт пӣтыстиңигатут виноградымың налиӷмың смоквамың, таўатыҳпигақ сыӷлыӷыт югыт пинитун пиңигатут. ¹⁷Уқфик пинилӷӣ пӣтыстияҳқа̄гуқ пинилӷӣмың, та̄ўаңинақ уқфик сыӷлық пӣтыстияҳқа̄гуқ сыӷлыӷмың. ¹⁸Уқфик пинилӷӣ пӣтыстина̄нӷитуқ сыӷлыӷмың, уқфик сыӷлық пӣтыстина̄нӷитуқ пинилӷӣмың. ¹⁹Ынка̄м алңунак уқфик пӣтыстинӷилңуқ пинилӷӣмың кыплъюни кумаҳсяҳқа̄гуқ. ²⁰Ынка̄ңам таўатытылъҳитхун лӣгикылъықаси ӯкналиқистысиӷўа̄ӷутаңи».

Итыӷьяҳқат Атаныҳпагулъҳанун Қилягым

²¹Иисусым апыҳтӯсяни нагныӷуткӣ: «Иляңи югым хўаңамнун малихся̄ҳтыкнӣқут ынка̄м пӣқа̄тңа: “Атанқамкын” иўырңа итыӷна̄нӷитут Атаныҳпагулъҳанун Қилягым. Тама̄куңина̄т атуқилӷӣт пиюкылъҳаның Атама қилягмылңӯм итыӷьяҳқа̄гут Атаныҳпагулъҳанун Қилягым. ²²Нанқихтилъҳым Аӷныӷани, углям пияҳқақа̄ңа хўатын: “Атанық, Атанық! Атыҳпыгун Кияӷныӷым уңипа̄ а̄пқақаҳпут. Атыҳпыгун а̄нысқуқақапут туӷныӷа̄т углялӷӣның югның. Атыҳпыгун алъя̄ҳлъюхўаҳтӣӷа̄тақа̄гукут угляӷңа̄н!” ²³Иўырңа хўатын пилъықанка: “Налъюкңўа̄ӷамси, иқитык хўаңамның, сыӷлытун пистыни”».

Аюгилңуқ Тунымақ

²⁴«Кина алңунак нагалъҳӣ апыҳтуӷилъымнун, қа̄ткыхкумики пыҳқинылӷӣтун юхтун аюқуқ мыңтыӷаңлъяқақ уйӷагым қа̄йңакун. ²⁵Ыслъялъюгуҳтыҳлъягьялӷӣми, кӣўыт улывумаӷмың, ануқлъиҳлъягьялӷӣмилъю, таўалъӣма мыңтыӷақ ӯлъҳумаңилңуқ қаюҳлъяк уйӷахкун ныкыфтыка̄лӷӣ.

²⁶Иўырңа кина алңунак нагатыӷңа̄ӷми апыҳтуӷилъымнун, қа̄ткынӷилъкумики, налъюқатун юхтун аюқуқ мыңтыӷаңлъяқақ қына̄ҳлъюхкун. ²⁷Ыслъялъюгуҳтыҳлъягьялӷӣми, кӣўыт улывумаӷмың, ануқлъиҳлъягьялӷӣмилъю, ага мыңтыӷақ ӯлъқақ на̄вңўа̄ӷлюни».

Иисус Апыҳтуӷилӷӣ Аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюни

²⁸Иисус тама̄кын апыҳтуӷиныӷмың та̄қсян, юлӷутыҳлъягыт сяӷӣӷаюкат, ²⁹қаюҳлъяк апыҳтуӷикақ аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюни, апыҳтуӷикаюгыстун Лӣлиҳтӯсямың пихпынани.

Иисусым На̄лъҳускаңа Проказалык

¹Иисус қымимың укигьян, юлӷутыҳлъягым малихтыка̄. ²Та̄хкын ю̄к, проказалык, тагилюни лъңанун, сыгысқуҳфиклъюку, пика̄: «Атанық, пиюкылъқыхкувңа, укмаңиқаӷңа».

³Ынка̄м Иисусым таўавык ся̄флъюку пика̄: «Пиюкылъқақа, укмаңӣҳтын!» Таўаниңинақ проказаңӣткақ. ⁴Та̄хкын Иисусым пика̄: «Ўатаҳлъяк кина алңунак уңипа̄тыхпына̄н на̄лъҳутылъыҳпының, йыӷлыги агля̄ священнигмун ысҳаӷлигу на̄лъҳутылъҳын. Та̄хкын аҳқыша̄ҳа̄тын Моисейем Лӣлиҳтӯся̄н писқылъҳатун ипапиҳқысқылъюку на̄лъҳутылъҳын».

Иисусым На̄лъҳускаңа Римым Умӣлўа̄ӷан Қыпҳаҳтыңа

⁵Та̄хкын Иисус Капернаумымун пикақ. Ка̄тақуқлъю, Римым умӣлўа̄ӷан такулюку каюсӣтаҳтысқылъюни пика̄: ⁶«Атанық, хўаңкунъи қыпҳаҳтыка, унӣӷума̄қ, икфиқыҳлъягӯқ».

⁷Иисусым пика̄: «На̄лъҳусяҳтуӷнақақа».

⁸Иўырңа умӣлўа̄ӷым пика̄: «Атанық, итагнанӷитуңа лъпынун итыӷвиксяҳқа̄люңа мыңтыӷамнун. Лыган таўанлъютын на̄лъҳутысқигу қыпҳаҳтыка ынка̄м на̄лъҳулъи. ⁹Қылӷикаюгмың умӣлылгӯңа ынка̄м хўаңалъю қылӷақанка пилъюўаҳтынка. Ата̄сиқ қылъқумкун: “Аӷуляқи” ага аӷуляқылъықуқ. Иляңа хўатын пикумкун: “Таги” тагилъықуқ. Қыпҳаҳтыка қылъқумкун: “Уна пӣҳтигу”, ага пилъықа̄».

¹⁰Иисусым нагалъюку сяӷӣӷаюкақ, ынка̄м югыт малигулъҳӣт лъңанун пикӣ: «Ипа уңипа̄тамси, налъя̄сигатуңа китумың алңунак Израилыӷмӣмың, ӯтун юхтун ухпықиныҳтуткалӷӣмың. ¹¹Уңипа̄тамси, асиваӷмыңлъю, пакфалъямыңлъю юлӷутыт тагиляӷа̄сяҳқа̄гут Атаныҳпагулъҳанун Қилягым. Таўани ақумӯлъютың ныӷылгусиҳлъықӣт сивуныпут Авраамылъю, Исаакылъю ынкам Иаковым. ¹²Иўырңа тама̄кут Атаныҳпагулъыӷмысяҳқа̄ялӷӣт а̄нысяҳқа̄гут мамлыхлъягмун, таўани ынңа̄талъ қия̄ӷўаҳлъяхлъықут хутытың тышқита̄хта̄мӣта авутыҳқым аңталяңаның». ¹³Та̄хкын Иисусым пика̄ умӣлўа̄қ: «Агляҳа̄тын, ухпықилъыҳпытун апыӷӣҳлъықуқ».

Ынка̄м таўаниңинақ умӣлўа̄ӷым қыпҳаҳтыңа на̄лъҳуткақ.

Иисусым На̄лъҳускаңи Юлӷутыт

¹⁴Иисус Петырынкунун пилюни, ысҳақа̄ аӷнақ Петырым сякиңа қаваӷвигмытыфтуқ пуқлъыӷалюни. ¹⁵Ся̄фсяқминигу ӣхакун пуқлъыӷаңӣткақ, ага макылъюни кыпсӣқука̄.

¹⁶Иӷивгаӷьягу Иисусымун тагиқӯткӣт туӷныӷалгыт илюмыхтыхун ынка̄м а̄нысқуқӣ туӷныӷӣт акузилъыӷмикун, қамахлъюкилъю қинуюгыт на̄лъҳуткӣ. ¹⁷Таўатын пикақ апыӷӣӷналюку ӯкналиқистым Исаиям хўатын пилъҳа:

«Тугукақӣ қинуюлъыпут,

иқиткақӣ ақниӷныпут».

Иисусымун Малихся̄ҳтыңуҳсюлӷӣк

¹⁸Иисусым ысҳаӷлюки увитминилңӯт юлӷутыҳлъягыт, ята̄ҳқысқыхкӣ на̄йвам иңлюңанун аӷвиӷналютың. ¹⁹Та̄хкын апыҳтуӷикаюгым Лӣлиҳтӯсямың такулюку пика̄: «Апыҳтуӷиста, малихлъықамкын натмун алңунак пикувык».

²⁰Иисусым пика̄: «Кавӣӷыт рӣхтылгӯт, қаўа̄гыт уңлютылгӯт, иўырңа Иӷныӷа Югым иңаҳфигитақуқ».

²¹Иляңан малихся̄ҳтыңан пика̄: «Атанық, малихлъықамкын иўырңа сивуклъюку атака̄ лъивыӷьяҳтуқаӷлякун».

²²Иўырңа Иисусым пика̄: «Малихтиңа. Тама̄кут малигусюнӷилңӯт хўаңамнун туқука̄гут таӷныӷамыхтыхун; лъивыӷлитки туқумаслъӣтың».

Иисусым Амсянаҳтыстыкаңа На̄фқылъыҳлъяк

²³Та̄хкын Иисус аңьямун ӯхсян малихся̄ҳтыңилъю ӯхлъыӷа̄ткат. ²⁴Пуглылъҳита кӣңуңӣҳа̄ның ыслъя нӯскахлъяган на̄фқыҳлъякақ, на̄йвақлъю имаҳлъюгуҳтыҳлъягумаӷми, рыпалъ аңьяқ имиӷа̄тақыхка̄. Иўырңа Иисус қава̄лӷӣ. ²⁵Малихся̄ҳтыт такулюку таҳтуҳтыка̄т хўатын пима̄н: «Атанық, югуликут! Туқуляӷа̄нъақукут!»

²⁶Иисусым пикӣ: «Сяңафси алиңыстык? Ухпықилъыҳқыста̄пигӯси!» Та̄хкын ныкывлюни иныҳтыкакык ануқалъю, имаҳлъюгытлъю ынка̄м амсянаҳлъюгуҳтыкақ.

²⁷Қамахлъютың сяӷӣӷаюкат. Хўатын пикат: «Натылңӯўа ю̄к уна? Талўа ануқымлъю, имаҳлъюгытлъю қа̄ткыхкаңат!»

Иисусым На̄лъҳускык Туӷныӷалгык

²⁸Иисусылъю ка̄сямың иңлюңанун на̄йвам, агляқат Гадараӷмӣт нунаңитнун. Та̄хкын ма̄лӷук югык туӷныӷалгык илюмыгныгун тагилютык лъивыӷның налъяқа̄к Иисус. Сю̄хлъюхлъягык рыпалъ кина алңунак та̄хун тӯмкун иглыҳсигалңуқ. ²⁹Лыган ысҳаӷлюку Иисус акилӷӯкак: «Сянақсикут, Иӷныӷани Кияӷныӷым? Икфиқыснақсикут пилъыҳқақ ка̄тыстыхпына̄н?»

³⁰Та̄ўаңуқ қантаӷани куругалӷутыт, ныӷақыфтут. ³¹Туӷныӷа̄т манигӯтыпихлъютың Иисус пика̄т: «А̄ныстыкуфкут, куругаӷнун итыӷа̄тыснакыфкут».

³²Ынка̄м Иисусым пикӣ: «А̄нлыӷа̄тык!» А̄нлыӷа̄лъютың куругаӷнун итыӷа̄ткат. Ага куруга̄т паңалгуткат аситмун на̄йвамун нагныӷлютың мыӷми туқуляӷа̄ткат.

³³Куругаӷның афлъыңакилӷӣт қима̄гӯткат нымун. Таўани а̄пқахкыт сяматкык туӷныӷалгуялӷӣк илюмыгныгун, сяматаңилъю куругалӷутыт. ³⁴Ынка̄м қамахтыңъўа̄ӷлютың тама̄кумӣт ысҳаӷьяҳтӯтка̄т Иисус. Ысҳаӷьямыхтыху манигӯтыпихлъютың аӷуляқысқыхка̄т нунамыхның.

Иисусым На̄лъҳускаңа Унӣқақ

¹Та̄хкын Иисус аңьямун ӯхлъюни иңлюңанун на̄йвам аӷвиқақ. Ынка̄м Капернаумымун агляқақ ныминун. ²Иляңита югыт лъңанун тагитка̄т унӣқақ ю̄к алъиӷа̄кун. Иисусым лӣгиклъюки ухпықилъыҳтулңит, пика̄ унӣқақ: «Иӷнымни, қуя! Сыӷлыҳқылъыҳтын сыӷывутут».

³Та̄хкын иляңи апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның сюмыҳтаӷақат: «Уна ю̄к сыӷлыҳқыҳлъяхтуқ. Кияӷныӷуюхтуқ сыӷывутилъыӷмикун сыӷлыҳқылъыӷның!»

⁴Иисусым лӣсимаклъюки сюмыҳтаӷалъҳит, пикӣ: «Сяңан сыӷлыӷмың сюмыҳтаӷаӷыстык? ⁵Налиқ акузилъық пияқнӣта: “Сыӷлыҳқылъыҳтын сыӷывутут” налиӷмың: “Макылъютын пиюги”? ⁶Лӣгикыснақамси Иӷныӷа Югым сыӷывутилъыҳқалгутаңа сыӷлыҳқылъыӷмың нунами хўани». Ынка̄м унӣқақ ю̄к пика̄: «Макылъютын, алъиӷан тугулюку, агля̄!»

⁷Ю̄к макылъюни агляқақ. ⁸Юлӷутыт ысҳапаглюку талъюӷьюкат, усюқыхка̄т Кияӷнық таўатылңуӷмың аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылискаңи югыт.

Иисусым Туқлъюқаңа Матфей

⁹Та̄м киңуңаның Иисусым иглыӷуткылъюку ысҳақа̄ налогмың қырңуҳтистыңа, ақумлюни қыпҳаӷвигмини; Матфейеңуфтуқ. Пика̄: «Малихтиңа».

Ынка̄м Матфейем ныкывлюни малихтыка̄.

¹⁰Мулюхпынатың Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт ныӷьяҳтуқат Матфейенкунун. Ныӷӯсималюки налогмың қырңуҳтистылӷутытлъю, сыӷлыҳқыстылӷутытлъю ақумлютың Иисусылъю ныӷылгусиқӣт. ¹¹Иляңита Фарисеит ысҳаӷлюку ныӷылгусӣӷилӷӣ, малихся̄ҳтыңи а̄птыкӣт: «Сяңан апыҳтуӷистывси ныӷылгусиҳтаки налогмың қырңуҳтистытлъю, сыӷлыҳқыстытлъю?»

¹²Иисусым нагалъюки кӣмсиқӣ: «Югунқыхтат аӷалъыхтаҳсюӷнӣтут, тама̄куңина̄т қинуюлӷӣт. ¹³Лӣсяҳтуҳтыху сямың писӣтаңа уна Акузитнилңуқ Игақыхкақ хўатын пилӷӣ: “Пиюкынӷитанка аҳқутыси, итупилъ наңлъыхтаҳтысюгамси”. Тагиңунӷитуңа тахсиӷналюки ылъқуӷутңалӷӣт, иўырңа тагиңӯңа тахсиӷналюки сыӷлыҳқыстыт».

А̄пқуӷа̄лъық Посталъыӷмың

¹⁴Та̄хкын Иоанным Крестителым малихся̄ҳтыңита такулюку Иисус а̄птыка̄т: «Сяңан хўаңкуталъю Фарисеитлъю аўын постақыста, нақам малихся̄ҳтытын постахпынатың?»

¹⁵Иисусым кӣмсиқӣ: «Нулиҳтуӷьяҳқам тахсиқлъиқӣ қивӷуңаяҳқа̄ўа̄т таўанлъюку нулиҳтуӷнақылӷӣ? Йыӷлыгилъю! Иўырңа пилъыҳқақ ка̄сяҳқа̄гуқ нулиҳтуӷнақылӷӣ лъңитның иқитыстыкумыхтыху, ынңа̄талъ тама̄ни аӷныӷни посталъықут».

Иисусым Апыҳтӯсӣ Илясяҳқа̄нӷитут Иудеит Апыҳтӯсӣтнун

¹⁶Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Китум алңунак иля̄ӷна̄нӷита̄к а̄ткалюгык нутаӷамың лӣқныӷмың. Иля̄лъық қылъюҳтыкуми пӣгулъықуқ, ынка̄м пӣлъық сюлъывылъықуқ. ¹⁷Талўа китум алңунак виноӷраӷаӷмың имиӷна̄нӷита̄ аўатаҳпалюк қаюҳлъяк аўатаҳпалъюк имиқуми а̄фкаӷлюни имӣӷулъықуқ. Ынка̄м аўатаҳпалъюк атӯяҳқа̄наниҳлъықуқ. Иўырңа аўатаҳпаграӷақ имиқуми виноӷраӷаӷмың қырңа̄гмык на̄вна̄нӷитук».

Иисусым На̄лъҳутилъҳалъю, Уңуваҳтилъҳалъю

¹⁸Паниның Иисус акузималюку Иудеит иглыӷутистыңат итыӷлюни сыгысқуҳлъюни мануңакун пика̄: «Паника хўа̄ туқунҳа̄гуқ, иўырңа такулюку ся̄фтыкувгу уңуваҳлъықуқ».

¹⁹Ынка̄м Иисусым ныкывлюни малихтыка̄, малихся̄ҳтыңилъю малигуткат.

^20-21Агля̄малюки, қинуюлӷӣм аӷнам такука̄ Иисус тунутаңаның. Қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку аюмиқулъық кӣтылъқуңигалңуқ. Хўатын сюмыҳтаӷақақ: «Ся̄фтықыҳсяқумкун а̄тка̄кун, на̄лъҳунъаяҳтуңа». Ынка̄м ся̄фтыка̄ аткуя̄ӷан кынӣкун.

²²Иисусым қӣвуткылъюку ысҳаӷлюку аӷнақ пика̄: «Панимни алиңыхпынаң! Ухпықилъыҳпыгун на̄лъҳутутын». Ага аӷнақ на̄лъҳуткақ.

²³Та̄хкын Иисусым ка̄лъюни иглыӷутистынкунун, ысҳақӣ туқӣлӷӣни қалӷиҳтаҳтытлъю, юлӷутытлъю қия̄ӷӯатыҳлъялӷӣт. ²⁴Таўавык пикӣ: «А̄нлыӷа̄тык! Аӷнаӷаҳақ туқулъҳитуқ қава̄гуқ!»

Иўырңа ныңляқыхка̄т. ²⁵А̄нлыӷа̄тысята, итыӷлюни Иисусым тугука̄ ӣхакун, ынка̄м аӷнаӷаҳақ уңувақақ. ²⁶Ынка̄м та̄на алъя̄ҳлъюхўаҳтилъық уңипақыхка̄т тамаңани.

Иисусым На̄лъҳускык Ая̄как Югык

²⁷Та̄хкын Иисус аӷуляқыхкақ нымың. Ая̄как югык малихся̄қа̄к, акилӷӯма̄гмык хўатын: «Иӷныӷани Давидым, наңлъыгьягутикуң!»

²⁸Ага мыңтыӷамун итыӷьян малихтыка̄к, ынка̄м Иисусым а̄птыкӣ: «Ухпықыстынъа̄ на̄лъҳутилъыҳқақа?»

Кӣмсиқа̄к: «А̄а Атанық!»

²⁹Та̄хкын Иисусым ийңитхун ся̄флъюкык пикақ: «Ухпықилъыҳпытыгытун апыӷӣӷли». ³⁰Ынка̄м ысҳаӷьягуткак. Иисусым иныҳтыңъўа̄ӷак: «Уңипаҳпынаси китумун алңунак».

³¹Иўырңа навык пиныӷмыгни а̄пҳақыхкаңӣт Иисусым апыӷӣқа̄ лъмыгнун.

Иисусым На̄лъҳускаңа Акузиңигалңуқ Ю̄к

³²Та̄кук югык аӷуляқумалюкык, Иисусымун тагитка̄т ю̄к акузиңигалңуқ қаюҳлъяк илюмикун туӷныӷалык. ³³Лыган Иисусым туӷныӷақ а̄ныста̄, ю̄к ага акузикақ. Ынка̄м юлӷутыт сяӷӣӷаюгулъютың хўатын пикат: «Хўатылңуӷмың алъя̄ҳлъюўаҳтилъыӷмың ысҳа̄сигатукут Израилыми!»

³⁴Иўырңа Фарисеит пикат: «Умӣлгита туӷныӷа̄т аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылисима̄т а̄нысқӣсқылъюку туӷныӷаӷның».

Иисусым Наңлъыгьягускаңи Югыт

³⁵Та̄хкын Иисус иглыҳтыкақ тамаҳа̄ни Галилеями, апыҳтуӷимаӷми синагогаңитни, уңипақимаӷмилъю Пинилӷӣның Уңипа̄мың Атаныҳпагулъҳым. На̄лъҳуқуқӣ қамахлъюки ақниӷнылгытлъю, қинуюлӷӣтлъю. ³⁶Ысҳаӷлюки юлӷутыҳлъягыт наңлъыгьягуткӣ, қаюҳлъяк сыӷлылӣӷңаҳлъягыт, каютңунатың; пынъӣӷыстун пынъӣӷниҳтыңилңуӷыстун. ³⁷Та̄хкын малихся̄ҳтыни пикӣ: «Углялӷӣм югым ухпықсюгақӣт Пинилӷӣт Уңипат. Тама̄куңӯт успутңалӷӣт нунивахсыӷанун унатаӷьяқлъыхӣна̄ҳтыкат. Та̄ўаңинақ паляпигӯт қыпҳаҳтыт. ³⁸Ынка̄ңам юӷаҳтык Атанӷанун унатаӷьяҳқат, каяхтисқылъюку қыпҳаҳтыкаҳқамың унатаӷьяҳқа̄нун».

Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюку Апостолыт

¹Иисусым қырңуҳлъюки қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни, аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиткӣ а̄ныстияҳқа̄люки туӷныӷаӷның, на̄лъҳутияҳқа̄люки тамаҳа̄ның ақниӷныӷныңлъю, қинуюгныңлъю. ²Укуңӯт қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку апостолыт: сивулиқ, Симон (алъя атылык Петырымың), Андрей (аңлыгутаңа), Иаков Иоанн (Зеведейем иӷныӷык), ³Филипп, Варфоломей, Фома, Матфей (налогмың қырңуҳтистыңуялӷӣ), Иаков (иӷныӷа Алфейем), Фаддейенлъю, ⁴Симонылъю Зилот ынка̄м Иуда Искариотлъю (увыҳпагутияҳқақ Иисусымың).

Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюку Апостолыт Қыпҳақаҳқа̄т

⁵Иисусым, та̄кут қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку апостолыт каяхтыкӣ қылӷӯмӣта: «Язычнигытлъю, Самарияӷмӣтлъю нунаңитнун пифқа̄фси. ⁶Йыӷлыги Израилыӷмӣнун пикатык қаюҳлъяк ифлъякастун пынъӣӷыстун аюқут. ⁷Навык алңунак пиныҳпысини хўатын уңипаӷақитык: “Атаныҳпагулъҳа Қилягым ка̄сяҳтӯма̄қ!” ⁸Қинуюгыт на̄лъҳутыки, туқукат уңуваҳтыки, проказалгыт на̄лъҳутыки, туӷныӷа̄тлъю а̄нысқуҳтыки югның. Акиңуна̄н алъхыӷутка̄гуси, ынка̄м акиңуна̄н тӯнитык. ⁹Кылъқыхпынаси манимың: золотамың, серебромың, талўа медмың. ¹⁰Кылъқыхпынаси акмахтамың, симӣткаҳқамың, камыгмың талўа аявӣӷмың, қаюҳлъяк қыпҳаҳта аклъюкыхка̄ның тӯньяҳқа̄гуқ.

¹¹Селениянун налиӷмың нунаҳаӷмун ка̄нъыҳпысини иваӷӣқитык китумың пинилӷӣмың ынка̄м лъңанитақитык кынляңа аӷуляқсяҳқа̄ҳтылъыҳпысинун. ¹²Ӣтқуфси мыңтыӷа̄нун қуястақитыки таўанлыңӯт хўатын: “Кияӷныӷым ныкыхмылъҳа лъпысинилъи”. ¹³Упуӷаскаңиси, қуястилъыҳси таўантыснакыси. Иўырңа упуӷанъыӷилъкаңиси, қуястилъыҳси выҳнакыси. ¹⁴Китум алңунак упуӷанъыӷилъкаңиси налиӷмың наганъыӷилъкаңиси, а̄нуткылъюку мыңтыӷамың налиӷмың аӷуляқуткылъюку нунаҳаӷмың, итыгаҳпыси пагуляңи уфсюгунъакыси. ¹⁵Ипа уңипа̄тамси, Нанқихтилъҳым Аӷныӷани, Содомыӷмӣтлъю, Гоморраӷмӣтлъю аӷью̄лъыҳқыста̄ҳа̄яҳқа̄гут та̄хкын юганың!»

Апостолыт Амьюқыта̄ткысилъыҳқа̄т

¹⁶«Укуҳси! Каяхтыкумси пынъӣӷыстун қуңаңитнилңуӷыстун ама̄стун лъӣӷлықуси ынка̄м пыҳқинӷулюси нымыӷьястун, ныкыхмылъюси голубистун. ¹⁷Кылыңалюси, қаюҳлъяк югыт тугулюси агля̄лъықӣси агӷистынун, кахсягмихлъықӣсилъю синагогамыхни. ¹⁸Хўаңа апалъюқлъюңа, ныкывыслъықӣси сивуңитхун иглыӷутистытлъю, умӣлгытлъю. Ынка̄м лӣгикысяҳқа̄ҳлъықаҳпысиңа лъңитнунлъю, язычнигынунлъю. ¹⁹Нанқихтыстымун агля̄скаңиси, тыгиҳлъҳпынаси натын акузилъыҳқаҳпысиның, налиӷмың сямың пилъыҳқаҳпысиның. Акузияҳқа̄ҳтыкуфси акузиткаҳқалгулъықуси. ²⁰Акузитыт лъпыси пикынӷитаси қаюҳлъяк Атахпыси Таӷныӷакык акузилъықук лъпысигун.

²¹Югыт лъмың катам аңлыгутытың туқутыслъықӣт, ататлъю авақутатың таўатын пияҳқақӣт. Авақутат аңуйӣлъюки аңаюқатың туқутыслъықӣт. ²²Хўаңамның апалъюқлъюси югым қамахлъюни угумикылъықӣси. Иўырңа нуқынъыҳтуқат кынляңа кынлымун югулилъыңьяҳқа̄гут. ²³Такукаҳпысини амью̄ткыхкаңиси, иляңанун нунамун қимаха̄си. Ипа уңипа̄тамси, қамахна̄нӷитаси Израилым нунаӷи, сивуңани Иӷныӷан Югым тагилъыҳқа̄н.

²⁴Малихся̄ҳта қа̄сҳутиңанӷитуқ апыҳтуӷистыминың, талўа қыпҳаҳта қа̄сҳутиңанӷитуқ умӣлыгминың. ²⁵Итагнаӷияҳқа̄гуқ малихся̄ҳта апыҳтуӷистымитун лъӣқуми, қыпҳаҳталъю умӣлыгмитун лъӣқуми. На̄сқӯтилӷӣ ныңлъюгутминың, Веельзевулымың атӣмакатху, ныңлъюгутаңи сыӷлыӷатаӷа̄люки атиӷьяҳқақӣт.

²⁶Ынка̄м аликыхпынаки тама̄кут амьюқытаҳтыт. Сяңўа̄ алңунак налъюкыхкақ лӣтысяҳқа̄гуқ, қамахлъюнилъю аксяқыхкақ қайвиҳқысяҳқа̄гуқ. ²⁷Лъпысинун сяңўа̄т а̄пқанка апыӷьяҳқақаси тамаңанун. Сигутқӯткыхканка лъпысинун, уңипақсяҳқақаси мыңтыӷат қа̄йңитның.

²⁸Ынка̄м аликыхпынаки югыт туқутикаюгыт югусиҳӣнаӷмың иўырңа туқутина̄нӷитут уңувасимың. Итупилъ аликитыху Кияӷнық, қаюҳлъяк геенами на̄фқӣяҳқа̄гуқ тамаҳа̄хкының югусимыңлъю уңувасимыңлъю. ²⁹Монетамың тукфиӷьяҳқақахси қаўа̄ха̄к, нақамлъю а̄лъҳа ифкақан Атахпыси лӣсимака̄. ³⁰Иўырңа лъпыси афлъыңакатаӷаӷлюси аюқӣси, қаюҳлъяк талўа нуяҳпыси угляҳталңи лӣсимакӣ. ³¹Ынка̄м алиңыхпынаси, Атахпыси мыгнукатаӷаӷӣси қаўа̄хаӷның!»

Тугуклъиӷилъық Налиӷмың Иҳсякилъық Христосымың

³²«Китум алңунак уңипа̄скаки югыт, хўаңамнун пикнилюни, хўаңалъю Атака̄ қилягмылңуқ уңипа̄лъықақа хўаңамнун пикнилюку. ³³Иўырңа китум алңунак уңипа̄скаки югыт хўаңамнун пикынӷинъилюни хўаңалъю Атака̄ қилягмылңуқ уңипа̄лъықақа хўаңамнун пикынӷинъилюку».

Иисус Ныкыхмылъыңыстияҳтӯнӷитуқ

³⁴Иисусым паниның алыҳқуқӣ: «Сюмыҳтаӷаҳпынаси ныкыхмылъыңыстияҳтӯнилюңа нунам юганун. Йыӷлыгилъю! Ныкыхмылъыңыстияҳтӯнӷитуңа, та̄ўаңинақ пилъюгутыстияҳтӯгуңа. ³⁵Тагиңӯңа югмун аңуялӣтысқылъюку атаңа, аӷнамун аңуялӣтысқылъюку на̄ңа, ука̄ӷанун аңуялӣтысқылъюку сякиңа аӷнақ. ³⁶Ынка̄м ю̄к ныңлъюгутаңита аңуялӣлъықа̄т.

³⁷Китум алңунак пиниқыхкумигу атани налиӷмың на̄ни пакихулъюку хўаңамның, хўаңа пикыпагниңитақа. Китум алңунак пиниқыхкумигу иӷныни налиӷмың панини пакихулъюку хўаңамның, хўаңа пикыпагниңитақа. ³⁸Китум алңунак қақӯрани тугуюнӷилъкумигу малихна̄нӷита̄ңа, ынка̄м хўаңамни итагнанӷитуқ. ³⁹Китум алңунак уңувалъыни лъңанун пикниқумигу ифлъяяҳқақа̄. Иўырңа китум алңунак уңувалъыни пыхтыкумигу хўаңа апалъюқлъюңа алъхыҳсяҳқақа̄ уңувалъыпик».

Акилыҳтӯсят

⁴⁰«Китум алңунак упуӷаскаңиси, хўаңалъю упуӷалъықа̄ңа, ынка̄м китум алңунак упуӷаскумиңа, упуӷалъықа̄ каяхтистыка. ⁴¹Китум алңунак упуӷаскумигу ӯкналиқиста ӯкналиқистыңутаңаның, акилыҳтӯсяңылъықуқ ӯкналиқистытун. Китум алңунак упуӷаскумигу ылъқуӷутңалӷӣ ю̄к ылъқуӷутңатаңаның, акилыҳтӯсяңылъықуқ ылъқуӷутңалӷӣтун юхтун. ⁴²Китум алңунак ныңлыкыхлъыҳӣмың мыҳсикумигу укалиҳпигақ малихся̄ҳтыка апалъюқлъюку малихся̄ҳтыкутымның, ипа пӣмси акилыҳтӯсяңыпыста̄ӷьяҳқа̄гуқ».

Иоанным Крестителым Малихся̄ҳтыни Иисусымун Пистыкаңи

¹Иисусым қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни апыӷӣӷьямики апыҳтуӷаныӷмың, тама̄кын аӷуляқыхкақ иляңитнун нунаӷнун апыҳтуӷиналюнилъю, уңипақиналюнилъю.

²Анусимиңлъяӷвигмылъюни Иоанным Крестителым нагақуӷлюку Христос ся̄қутаңа, иляңи малихся̄ҳтыни каяхтыкӣ Иисусымун. ³А̄птыка̄т Иисус: «Лъпыңўа̄ тагинақника̄т, налиӷмың кина тагияҳқа̄ўа̄?» ⁴Иисусым кӣмсиқӣ: «Уңипа̄сяҳтуҳтыху Иоанн нагаткаҳпысиныңлъю, ысҳақаҳпысиныңлъю: ⁵аяка̄ялӷӣт ысҳаӷьягутут, пиюгигасялӷӣт пиюгьягутут, проказалгуялӷӣт на̄лъҳутут, тӯслъяӷьялӷӣт нагақӯсягутут, туқука̄ялӷӣт уңуваҳтут, аклъюмалӷӣнунлъю Пинилӷӣт Уңипат уңипақут. ⁶Кина алңунак ухпықинанинӷилъкуми хўаңамның қуястыка̄гуқ!»

Иисусым А̄пқаңа Иоанн Югнун

⁷Ага Иоанным малихся̄ҳтыңи аӷуляқсята, Иисусым акузиткыхка̄ Иоанн юлӷутнун: «Килга̄нун пӣқңафси, сяңўа̄ ысҳаӷьяҳтуӷыстыху? Выга̄қ ануқым уфсюгускаңа̄? ⁸Сяқустыгми? Ысҳаӷналюкӯ а̄ткақыхтақ ю̄к? Тама̄кын а̄ткақылӷӣт кияҳтақут умӣлгыт мыңтыӷӣтни! ⁹Сяңўа̄ми ысҳаӷьяҳтуӷыстыху? Ӯкналиқиста̄? А̄а, уңипа̄тамси, ысҳақаҳси Иоанн ӯкналиқистыңина̄нӷитуқ. Мыгнунаӷатаӷаҳтуқ ¹⁰қаюҳлъяк лъңаңӯқ Акузитыт Игақыхкат а̄пқа̄т хўатын:

“Кияӷнық пӣқ, Сивухпыни каяхлъықақа уңипаҳтыка,

ята̄ҳқысяҳтӣсқылъюку тӯмкаҳқан”.

¹¹Ипа уңипа̄тамси, Иоанн Крестителым мыгнуналъыҳпига̄гуқ югның алъхықаӷьяхаӷның. Иўырңа кина алңунак укалиҳпигақ Атаныҳпагулъҳани Қилягым Иоаннымың мыгнунаӷатаӷаҳтуқ. ¹²Иоанн Крестителым уңипақиюха̄лъҳаның хўавымун кынляңа, сю̄хлъюгыт ўаяӷнақуткақа̄т Атаныҳпагулъҳа Қилягым. ¹³Қамахлъютың ӯкналиқистытлъю, Моисейемлъю Лӣлиҳтӯсӣта ӯкналиқуткыңъўа̄т Атаныҳпагулъҳа Қилягым кынляңа Иоанным тагилъҳанун. ¹⁴Иоанныңӯқ ӯкналиқистыт ӯкналиқуткыхка̄т тагинақнилъыӷмыхтыхун Илия. Ухпықсюкуфсигу ӯкналиқылъық, Иоанн Илияңӯқ. ¹⁵Сигутылгӯси, нагатык!

¹⁶Ма̄тын кияҳлъыҳӣт югыт сямун успунъақсиңи? Таӷнуҳа̄ӷыстун аюқут ақумӯлъютың акилъпыгаӷвигни, наӷа̄лгутмыхнун акилӷӯлъҳӣт хўатын:

¹⁷“Қалӷиҳта̄тамси, тукалыганӷитуси!

Қийиқутукут, қийиқынӷитуси!”

¹⁸Иоанн тагӣқңами постақуқ, мыӷигатуқлъю виномың, ынка̄м югыт хўатын пика̄гут: “Туӷныӷалгӯқ”. ¹⁹Иӷныӷа Югым тагӣқңами, ныӷылгусиӷақӣ, мыӷылгусиӷақӣлъю югыт, ынка̄м югыт хўатын пика̄гут: “Ю̄кқун та̄на ысҳақаҳтыху! Ныӷытупихтуқ, мыӷытупихтуқ, илякумта̄қа̄тлъю налогмың қырңуҳтистыңита, сыӷлыҳқыстытлъю!” Нақамлъю Кияӷныӷым пыҳқинылъҳа ипапиҳқыңъа̄қ сялъҳакун».

Иисусым Аӷью̄қаңи Авутыҳқылъҳилңӯт Югыт

²⁰Иисусым алъюлъюки алъя̄ҳлъюхўаҳтилъыни атуқыхкақӣ Хоразиными, Вифсаидами ынкам Капернаумымилъю. Иўырңа югит авутыҳқылъютың та̄қылъҳилңӯт сыӷлыҳқынъыӷмың ынка̄м Иисусым аӷью̄ӷмикӣ. ²¹Пикӣ: «Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси, Хоразиныӷмӣни! Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси, Вифсаидаӷмӣни! Лъпысини алъя̄ҳлъюўаҳтилъыҳлъягыт апыӷӣқат пика̄яқата Тирымилъю, Сидонымилъю, ныӷипихлъютың югит авутыҳқылъютың сыӷлыҳқынъаниӷнаяҳтут. Тама̄кын апалъюқлъюку сювиналӷӣмың қӣпаӷаҳқамың а̄лъютың ақумнаяҳтут панытылъыҳтыхун. ²²Ипа уңипа̄тамси, Нанқихтилъҳым Аӷныӷани Тирыӷмӣтлъю, Сидоныӷмӣтлъю аӷьюлъыҳқыста̄ҳа̄яҳқа̄гут лъпысиның! ²³Ынка̄м лъпыси, Капернаумыӷмӣни! Қайўа аңлистыҳлъягьяӷңа̄ҳпыси лъпысиның катам рыпалъ сюмыҳпысини усюқылъыңылъықнилъюси қилягми, йыӷлыги укихлъықӣси геенамун. Алъя̄ҳлъюхўаҳтилъыҳлъягыт пика̄яқата Содомыми, паниның аӷныӷми хўани ныкывӷанаяҳтуқ! ²⁴Иўырңа уңипа̄тамси Нанқихтилъҳым Аӷныӷани Кияӷныӷым наңлъыкатаӷаӷьяҳқақӣ Содомыӷмӣт пакихулъюки лъпысиның!»

Хўаңамнун Тагилюси Мыӷна̄литык

²⁵Та̄хкын Иисус пикақ: «Ка̄й Ата, Атанқа̄тын қилягымлъю, нунамлъю! Игамсиқаюгвикамкын қаюҳлъяк лӣтка̄нӷилңуӷнун лӣтыстыкақан ипапиҳқылъық ӣқан лӣтканыңлъю, пыҳқиныӷныңлъю. ²⁶А̄а, Ата̄й, ыфқуқылъыҳпытун пика̄гутын.

²⁷Атама тагивақақа̄ сяңўа̄ қамахтыңъўа̄ӷлюку. Китум алңунак налъюка̄ Иӷнық, иўырңақун Атам. Китум алңунак налъюка̄ Ата, иўырңақун Иӷныӷым, ынка̄м Иӷныӷым накмикыхкаминун лӣтыслъықа̄ Ата.

²⁸Тагитык хўаңамнун қамахлъюси уӷлыӷилӷӣни, уқихтуқамыңлъю акмалыхлъягни, мыӷна̄лислъықамси. ²⁹Ӣсқаӷмӣтахка а̄лъюкык лӣтивикитыңъа, қаюҳлъяк якумаңинъыӷитуңа, илюка қусывыгңа̄қ. Ынка̄м мыӷна̄лилъықуси уңувасиҳпысинун. ³⁰Ӣсқаӷмӣтахка пияқнӣтук, акмакалъю уқыңыста̄ҳа̄гуқ».

А̄пқуӷа̄лъық Субботамың

¹Та̄хкын Субботам аӷныӷани Иисус иглыҳтыкақ пшеницам пӣтфигакун. Малихся̄ҳтыңи игатақат ынка̄м пшеницамың қысюгутақлъютың ныӷыхкат. ²Фарисеит ысҳаӷлюки малихся̄ҳтыт пшеницамың қысюгута̄талӷӣт, Иисус пика̄т: «Ӣи, Субботами малихся̄ҳтытын қыпҳаҳтут, Лӣлиҳтӯсяқ на̄фқа̄т!»

³Иисусым пикӣ: «Атиҳтӯмаңистыхӯ Давидылъю юкулъҳӣт сяка̄таңи иятаӷақңамың? ⁴Ӣтқа̄гуқ скиниямун ынка̄м юкулъҳӣт ныӷыхкақа̄т нықыкшаңлъяқ Кияӷныӷмун тӯныхкақ. Таўатын пилъыӷмыхтыхун Лӣлиҳтӯсяқ на̄фқыхкақа̄т қаюҳлъяк священнигыт ныӷьяҳқақсяқаңат. ⁵Атиҳтӣгастыхулъю Лӣлиҳтӯсянилңуқ священнигыт Храмыми қыпҳаныӷмыхни Субботами на̄фқақыхкаңат Субботам Лӣлиҳтӯся̄? Нақамлъю священнигыт анахусигатут. ⁶Уңипа̄тамси, хўа̄нтуқ Храмыми кина а̄ңатаӷалӷӣ. ⁷Акузитни Игақыхкани Кияӷнық пика̄гуқ: “Наңлъыхтӣсқысюгамси юлгутыхпысинун пакихулъюку аҳқутыхпысиның”. Та̄кут акузитыт лӣгикңўа̄ӷьяқуфсики сямың пикатаңи, нанқихнаянӷитаси аӷью̄ӷьяҳқа̄люки анахутылъҳилңӯт, ⁸қаюҳлъяк Иӷныӷа Югым, Атанқа̄ Субботам».

Ю̄к Ӣхылык Унӣқамың

⁹Та̄кын Иисус агляӷлюни синагогаңитнун ӣтқақ. ¹⁰Та̄ўаңуқ ю̄к ӣхан иңлюңа унӣқат. Иляңита югыт таўанлыңӯт а̄птыка̄т Иисус на̄лъкыфикналюку анахутылъыӷмың: «Лӣлиҳтӯсямнъи итагнаҳта̄а на̄лъҳутилъыҳқақ Субботами?»

¹¹Иисусым кӣмсиқӣ: «Налиҳпыси пынъӣӷа калыфкахсяқан ля̄ўа̄ӷмун Субботами, нусюгнаяӷыстыхӯ? ¹²Ю̄к мыгнунаӷатаӷаҳтуқ пынъӣӷмың! Ынка̄м Лӣлиҳтӯсяни итагналӷӣңӯқ пинитун пилъыҳқақ Субботами». ¹³Та̄хкын ю̄к унӣӷңалӷӣмың ӣхылык пика̄: «Ныңугутики ӣхытын». Ӣхыни ныңугуткӣ, ага на̄лъҳуткат, иңлюмыгыстун лъӣқат. ¹⁴Та̄хкын Фарисеит а̄нлютың агӷисяҳтуқат натын туқунъалюку Иисус.

Кияӷныӷым Накмикыхка̄ Қыпҳаҳта

¹⁵Иисусым лӣсимаклъюку агӷилъҳат, аӷуляқыхкақ. Юлӷутыҳлъягыт малихлъыӷа̄тка̄т, ынка̄м на̄лъҳуқуқӣ қинуюлӷӣт қамахлъюки, ¹⁶иныҳтыкӣлъю уңипақыфқа̄ми писқылъюни. ¹⁷Таўатын пилъыӷмикун апыӷӣқа̄ Кияӷныӷым пилъҳа ӯкналиқистыкун Исаиякун хўатын:

¹⁸«Уна ысҳа накмикыхкақа̄ қыпҳаҳтыңулюку.

Пиниқыхкақа уңувасигма ыфқуқыпихта̄. Таӷныӷахка лъңакун ныкыхлъықахка.

Уңипа̄лъықӣ язычнигыт таўатыҳлъюўа̄қ нанқихтилъыҳқамның тамаҳа̄нун югнун.

¹⁹А̄ҳтӣра̄ӷна̄нӷитуқ налиӷмың акилӷӯна̄нӷитуқ,

тумыни игляхтупихлъюни акузина̄нӷитуқ.

²⁰Ӣкна̄нӷита̄ выга̄қ улъыӷңалӷӣ,

қа̄мьяҳтӯңыстақак кынылӷутак қа̄мнъа̄нӷита̄к.

Таўатын пияҳқа̄гуқ кынляңа қамахлъюни ю̄к хўатын пиюглюни лъӣқан,

Кияӷныӷым нанқихтылъҳа югның авутаңитуқ.

²¹Ынка̄м Кияӷныӷым накмикыхка̄кун язычнигыт сиӷималъықут».

Иисусынкук, Веельзевулынкук

²²Та̄хкын Иисусымун тагитка̄т ю̄к ая̄кақ, акузиңигалңуқ қаюҳлъяк илюмикун туӷныӷалык. Иисусым на̄лъҳутка̄ ынка̄м акузиягуткақлъю ысҳа̄сягуткақлъю. ²³Юлӷутыҳлъягыт сяӷӣӷаюхлъякат рыпалъ лъңитның а̄пқуӷа̄ӷуткат хўатын: «Уна Давидым Иӷнықынӷитагӯ?»

²⁴Фарисеит нагалъютың пикат: «Югның а̄ныстақӣ туӷныӷа̄т қаюҳлъяк атуқңукаңа аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳа Веельзевулым, иглыӷутистыңат Туӷныӷа̄т».

²⁵Иисусым лӣсимакыхкаңи сюмыҳтаӷалъҳит ынка̄м пикӣ: «Алңунак атаныҳпагулъық а̄фқӯлъюни пилъюгускуми, на̄вылъықуқ. Танымлъықа ныҳлъягыт налиӷмың ныңлъюгутыт а̄фқӯлъютың пилъюгускумың, қырңаӷмынъа̄нӷитут. ²⁶Таўатыҳпигақ Туӷныӷа̄м а̄ныстыкумигу Туӷныӷақ, та̄ўа лъңаның пилъюўа̄гуқ ынка̄м атаныҳпагулъҳа кынлытҳӯлъықуқ. ²⁷А̄нысқӯңукума туӷныӷаӷның Веельзевулкун, натынми юхпыси а̄нысқуӷақатки туӷныӷа̄т? Ынка̄м юси нанқихтистыкылъықаси. ²⁸Иўырңа Кияӷныӷым Таӷныӷахкынка аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳакун а̄нысқӯңукума туӷныӷаӷның, та̄ўа та̄м ипапиҳқа̄ Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым ка̄сима̄қ лъпысинун.

²⁹Кина алңунак итыӷьюкуми икнақылӷӣм югым мыңтыӷа̄нун тыглыгуӷналюни сяӷьяңаның, сивуклъюку ю̄к асиҳқысяҳқақа̄. Та̄хкын ўаяҳтыҳлъықӣ сяӷьяңи.

³⁰Кина алңунак хўаңамнинъыӷилңуқ кипулъхина̄ҳтыкақа; китум алңунак қырңуҳтилгусинӷилъкумиңа миңитистыңӯқ. ³¹Тама̄кын апалъюқлъюку уңипа̄тамси югыт сыӷывутылъыңьяҳқа̄гут алңунак сыӷлыҳқылъыӷмыхның, алңунаклъю сыӷлықӯлъыӷмыхның. Иўырңа китум алңунак сыӷлықӯқумикык Аглыӷналӷӣк Таӷныӷак, сыӷывутылъыңна̄нӷитуқ. ³²Китум алңунак кипулъыгмун сямың пикумигу Иӷныӷа Югым, сыӷывутылъыңьяҳқа̄гуқ. Иўырңа китум алңунак кипулъыгмун сямың пикумикык Аглыӷналӷӣк Таӷныӷак, сыӷывутылъыңна̄нӷитуқ ма̄тын кияҳта̄лъыӷми, налиӷмың тӯңлиҳа̄ни».

Уқфигым Пӣтыстыкӣ

³³«Уқфик афлъыңакыхкақ пинилӷӣңӯқ, пӣтыстыкӣ пиниҳтут. Уқфик афлъыңакылъҳилңуқ сыӷлыӷӯқ, пӣтыстыкӣ сыӷлыӷӯт. Пӣтыстилъҳакун лӣсимакылъықаҳси уқфигым натытуляңа. ³⁴Укуҳси нымыӷьяни! Натын акузӣқыстык пинилӷӣмың сыӷлыӷуӷңа̄ҳпыси? Сяңўа̄ алңунак югым илюңанилңуқ а̄ныхка̄югӯқ акузилъҳакун. ³⁵Пинилӷӣ ю̄к пинилӷӣмың илюмикилӷӣ пинилӷӣмың а̄ныстикаюгӯқ. Сыӷлық ю̄к сыӷлыӷмың илюмикилӷӣ сыӷлыӷмың а̄ныстикаюгӯқ.

³⁶Уңипа̄тамси, Нанқихтилъҳым Аӷныӷани югыт апыӷьяҳқапыста̄қӣт Кияӷныӷмун қамахлъюки сыӷлыӷыт акузитыт атуқыхкатың сяңита атуқуматаңи. ³⁷Қаюҳлъяк Кияӷныӷым нанқихлъықа̄тын акузитыхпыгун. Акузитыхпык ипапиҳқылъықа̄тын авутңинъилютын налиӷмың нанқихлъықа̄тын аӷью̄ӷьяҳқа̄лютын».

Иглыӷутистыт Алъя̄ҳлъюхўаҳтитысқылӷӣт

³⁸Та̄хкын иляңита апыҳтуӷистыңита Лӣлиҳтӯсям, иляңиталъю Фарисеит пика̄т Иисус: «Апыҳтуӷиста, алъя̄ҳлъюхўаҳтилӷӣтын ысҳапагьюўамкын лӣгикналюку аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳын Кияӷныӷмың пиңутаңа».

³⁹Иўырңа Иисусым пикӣ: «Аӷныӷым ӯм юги сыӷлыҳқумаңӯт, ата̄сӣӷныӷилңӯт Кияӷныӷмун. Нақам алъя̄ҳлъюхўаҳтитысқут хўаңамнун. Йыӷлыгилъю! Та̄наңинаҳақ алъя̄ҳлъюхўаҳтилъық ысҳаҳлъықаҳси Кияӷныӷым алъя̄ҳлъюхўа̄ҳтилъҳа Ионамун. ⁴⁰Иона иқалъюгрухлъягым ақсяқҳўанитка̄гуқ пиңают аӷныӷыт, пиңают унугыт. Таўатыҳпигақ Иӷныӷа Югым сямансяҳқа̄гуқ нунами пиңают аӷныӷыт, пиңают унугыт. ⁴¹Нанқихтилъҳым Аӷныӷани Кияӷныӷым нанқихтыкаңиси лъпыси кияҳлъыҳӣни аӷныӷми хўани, Ниневияӷмӣт ныкывлютың анахунъилъықӣси аӷью̄ӷьяҳқапыста̄ӷунилюси. Ӯкналиқиста Иона уңипаӷьян Ниневияӷмӣт авутыҳқылъютың сыӷлыҳқынъаниқа̄гут. Иўырңа лъпыси авутыҳқылъюси сыӷлыҳқынъанилъҳитуси қайўа нагаткақыӷңа̄ҳпысигу кина а̄ңатаӷалӷӣ Ионамың. ⁴²Нанқихтилъҳым Аӷныӷани Кияӷныӷым нанқихтыкаңиси лъпыси кияҳлъыҳӣни аӷныӷми хўани, акивақым царицаңан ныкывлюни нанқихсяҳқа̄нилъықӣси. Тагика̄гуқ уяваҳпанилңуӷмың ныминың наганъалюку Соломоным пыҳқиныҳлъяк апыҳтуӷилъҳа. Иўырңа кина а̄ңатаӷалӷӣ Соломонымың хўа̄нтуқ, таўалъӣма иҳсякақаҳси».

Утыӷнилъҳа Туӷныӷа̄м

⁴³«Туӷныӷақ югмың а̄ныхкуми иглыҳлъықуқ мықшахӣлңуӷми нунами, иваӷилъықуқ мыӷна̄ливихкамың. Иўырңа на̄лъкунъыӷисями, ⁴⁴пикақ: “Кияҳфиксяқымнун утыҳнақуңа”. Ка̄сялӷӣми па̄ҳқитыфтуқ, а̄лъўа̄ӷлюни, миңлъыхтыңъўа̄ӷлюни аюқыфтуқ. ⁴⁵Та̄хкын а̄нлюни тагиткӣ ма̄ӷраӷвинлык туӷныӷа̄т лъңаның сыӷлыӷатаӷалӷӣт. Итыӷа̄лъютың югмун таўантыкат. Ынка̄м та̄на ю̄к сивунӷаның ўатақа̄ӷақ сыӷлыӷўа̄ӷуҳтыкақ. Таўатыҳпигақ аюқсяҳқа̄гут сыӷлыӷыт югыт кияҳлъыҳӣт ма̄тын, ўатақа̄ӷақ сыӷлыӷуҳтаӷаӷьяҳқа̄гут сивунӷани пилъыӷмыхның».

Иисусым На̄ңалъю, Аңлыгутаңилъю

⁴⁶Паниның Иисусым алыҳқӯмалюки югыт, Иисусым на̄ңалъю, аңлыгутаңилъю ка̄лъютың мануӷами алыҳқуӷьюка̄т. ⁴⁷Ынка̄м китум уңипа̄тка̄: «Ӣи, қакма на̄нлъю, аңлыгутытынлъю, алыҳқуӷьюгақа̄тын».

⁴⁸Иисусым а̄птыка̄: «Кинаңа̄ўа на̄ка? Кинкуңа̄ўат аңлыгутынка?» ⁴⁹Та̄хкын кыниӷлюки малихся̄ҳтыни, пикақ: «Та̄куңӯт на̄калъю, аңлыгутынкалъю! ⁵⁰Кина алңунак Атама қилягмылңӯм пиюкылъҳатун пикуми, аңлыгуткақа, наякақа, на̄кақалъю!»

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Пӣтысиӷаҳта

¹Таўани ата̄сими аӷныӷми Иисус а̄нлюни мыңтыӷамың, на̄йвам ысныңакун ақумлюни апыҳтуӷикақ. ²Юлӷутыҳлъягыт каңлъюқаҳсятни, аңьямун ӯхлъюни ақумыхкақ, ынка̄м юлӷутыҳлъягыт ыснымыткат. ³Уңипаӷа̄тытхун алъя̄ҳӣнаӷмың апыҳтуқӣ. Пикӣ: «Пӣтысиӷаҳта пӣтысиӷаӷвигминун агляӷлюни, ифкаҳқуқақ пӣтутның. ⁴Пӣтысиӷаӷвигмини ифкаҳқиялӷӣми пӣтутның, иляңи тумытхун тыкиткат, ынка̄м қаўа̄гыт тагилютың ныӷуқӣт. ⁵Иляңи пӣтутыт тыкиткат уйӷагаҳтуқакун сюнапагилңуҳқун. Таўаниңинақ пӣткат қаюҳлъяк сюнаңа угмыста̄ҳақ. ⁶Иўырңа сиқинық пӣсялӷӣми ма̄тныӷан паныҳтыкӣ қаюҳлъяк акупагилңӯт. ⁷Иляңи пӣтутым тыкиткат сикуҳлъюхтуқакун, сикуҳлъюгыт пӣсялӷӣмың пӣтфигиқӣт пӣтутыт. ⁸Иўырңа иляңи пӣтутыт тыкиткат сюнакыхтакун пӣтыстикат зерномың, иляңи 100, иляңи 60, иляңи 30. ⁹Сигутылгӯси, нагатык!»

Уңипаӷа̄тыт Апалъӣт

¹⁰Та̄хкын малихся̄ҳтыңита такулюку Иисус а̄птыка̄т: «Сяңан уңипаӷа̄тмың атуқақсин апыҳтуныҳпыки югыт?»

¹¹Иисусым кӣмсиқӣ: «Лъпысинун Кияӷныӷым лӣтыстыкақа̄ талюӷңалӷӣ ипапиҳқылъҳа Атаныҳпагулъҳан Қилягым, иўырңа лъңитнун лӣтысимаңита̄. ¹²Ынка̄м ю̄к лӣгикылъыңыхкақ, ўатақа̄ӷақ лӣгикылъыңатаӷаӷьяҳқа̄гуқ, иўырңа ю̄к лӣгикылъыпагилңуқ лӣгикылъҳа иқилъықуқ. ¹³Тама̄кын апалъюқлъюку апыҳтуӷақанка уңипаӷа̄тытхун, қаюҳлъяк ысҳа̄тыӷңа̄ӷмың ысҳа̄сигалңӯт, нагатыӷңа̄ӷмың нагақӣгалңӯт, талўа лӣгикигалңӯт. ¹⁴Ынка̄м лъңитхун Исаиям ӯкналиқуткилъҳа апыӷӣҳтуқ. Та̄хун ӯкналиқылъҳакун Кияӷнық пика̄гуқ:

“Лъңит нагатыпыста̄ҳлъықут та̄ўаңинақ лӣгикна̄нӷитӣт;

ысҳа̄тыпыста̄ҳлъықут, та̄ўаңинақ лӣгикна̄нӷитӣт ысҳақатың,

¹⁵қаюҳлъяк лъңита умьюгӣт пиныҳлъюхтыка̄гут.

Сигутңит тусяқныҳлъю̄хтыка̄гут, ийытыңлъю қуныҳтыкақӣт.

Таўатылңӯнӷисяқумың ӣймыхның ысҳа̄нъаяҳтут,

сигутмыхның нагақӯнъаяҳтут, умьюгамыхтыхун лӣгикнаяҳтут,

ынка̄м қӣвнаяҳтут хўаңамнун на̄лъҳутысқылъютың”.

¹⁶Иўырңа қуянаҳалык лъпыси! Ийыси ысҳа̄тақут, сигутысилъю нагақӯтақут. ¹⁷Ипа уңипа̄тамси, ӯкналиқистылӷутытлъю, юлӷутаңанлъю Кияӷныӷым, ысҳаӷьюкақсяӷӣт ысҳақаси, иўырңа ысҳа̄маңитӣт. Нагақуӷьюкақсяӷӣтлъю нагақуқаси, иўырңа нагақӯмаңитӣт».

Иисусым А̄пқаңа Уңипаӷа̄ткыхкани Пӣтысиӷаҳта

¹⁸«Нагатыху сямың пӣқутаңа уңипаӷа̄ткыхкақа пӣтысиӷаҳта. ¹⁹Пӣтутыт тумыт ся̄ӷўитхун тыкиткат успутңа̄т китумун алңунак нагақӯлъҳӣмун уңипа̄мың Атаныҳпагулъыӷмың аюқылӷӣмың. Лӣгикынӷилъкагу уңипақ Туӷныӷа̄м тагилюни ўаяҳлъықа̄ тыкитка̄ялӷӣ илюңакун. ²⁰Тама̄кут пӣтутыт уйӷахтуқакун сюнакун тыкиткат успутңа̄т китумун алңунак нагақӯлъҳӣмун уңипа̄мың, таўаниңинақ уңипақ тугуклъиқа̄ қуякусиқлъюку. ²¹Иўырңа уңипақ илюңани мулюмаңилңуқ қаюҳлъяк акуңылъҳилңуқ. Ынка̄м сыӷлылӣӷьялӷӣми налиӷмың амьюқыта̄ткылъыңьялӷӣми, апалъюқлъюку уңипақ таўаниңинақ ухпықинаниҳтуқ. ²²Тама̄кут пӣтутыт сикуҳлъюхтуқакун сюнакун тыкиткат успутңа̄т китумун алңунак нагақӯлъҳӣмун уңипа̄мың, та̄ўаңинақ тыхылъҳӣлъҳан кияҳта̄ӷусиҳқамың, аклъюңиӷиюлъыҳлъяганлъю пӣтфигиӷақа̄ уңипақ. Тама̄кын апалъюқлъюку пӣтыстиңигатуқ. ²³Тама̄кут пӣтутыт тыкиткат сюнакыхтакун успутңа̄т югнун нагақӯлъҳӣнунлъю лӣгикилӷӣнунлъю уңипа̄мың. Ынка̄м пӣтысқуӷақут иляңи 100, иляңи 60, иляңи 30».

Иисусым Уңипа̄ӷа̄ткыхкаңа Плевелы

²⁴Та̄хкын Иисусым а̄пқа̄ иляңа уңипаӷа̄н лъңитнун, пикӣ: «Атаныҳпагулъҳа Қилягым юхтун пӣтысиӷақатун пинилӷӣмың пӣтутмың пӣтысиӷаӷвигмини аюқуқ. ²⁵Унугми ата̄сими қавасималюки, аңуяга тагилюни пӣтысиӷақақ плевелымың акулңитхун пшеницат, та̄хкын аӷуляқыхкақ. ²⁶Нунивахсыӷат пӣсялӷӣмың, пшеницат акумлютың плевелымың аюқыфтут. ²⁷Пӣтысиӷаҳта қыпҳаҳтылӷутңан такулюку а̄птыка̄т: “Атанық, пинилӷӣмыңми пӣтутмың пӣтысӣӷаҳсин пӣтысиӷаӷвихпыни; накын плевелыт пӣт?” ²⁸Югым кӣмсиқӣ: “Аңуягым таўатын пикақӣ”. А̄птыка̄т: “Плевелыт икӯлътыкӣ?” ²⁹Кӣмсиқӣ: “Нака̄, қаюҳлъяк плевелыт икуқуфсики қымалъ пшеницатлъю илялъкӣлъықаси. ³⁰Қырңӣта пшеницатлъю, плевелытлъю нагустыки кынляңанун унаталъыҳқамун. Ынан унатаӷьяҳқа̄ҳтыката унатаҳтыт уңипа̄нъа̄ӷанка плевелыт сивукысқылъюки, қыпуӷлюки паныҳсяҳқа̄люки. Ынка̄м пшеницат унатаҳтыслъюки кахпахтысна̄ӷанка кахпагвимнун”».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Горчицам Пӣтутаңа

^31,32Алъямың Иисусым а̄пқа̄ уңипаӷа̄н: «Атаныҳпагулъҳа Қилягым пӣтутңатун горчицам аюқуқ. Пӣтутым мыкыста̄лъыҳпигақа̄, иўырңа югым пӣтысиӷаныӷминигу пӣтысиӷаӷвигмикун нунивахсыӷаӷьяхаӷның а̄ңылъыҳпига̄каюгӯқ. Уқфигуҳныӷани қаўа̄гыт тагилютың авая̄кун уңлюсӣқут».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Закваска

³³Алъямың Иисусым а̄пқа̄ уңипаӷа̄н: «Атаныҳпагулъҳа Қилягым закваскатун аюқуқ. Аӷнам тугулюку акӯтускаңа авляўаҳлъягмун, ынка̄м акӯтаҳлъяга ҳӯҳтыстыҳлъяка̄».

Иисусым Атуқыхкаңи Уңипаӷа̄тыт

³⁴Иисусым апыҳтуныӷминики юлӷутыҳлъягыт қӯнпың атуқақӣ уңипаӷа̄тыт. Ипапыста̄қ сяңўа̄ қамахлъюку апыҳтӯсяқыхка̄ уңипаӷа̄тытхун аюқуқ. ³⁵Таўатын пика̄лӷӣ апыӷӣӷналюку ӯкналиқистым пилъҳа:

«Уңипаӷа̄тыт атуқылъықанка алыҳқуқумки.

Уңипа̄лъықанка Кияӷныӷым лӣтысимаңилъкаңаның има улимаюха̄лъҳаның нуна».

Иисусым А̄пқаңи Уңипаӷа̄ткыхкани Плевелыт

³⁶Та̄хкын Иисусым унилъюки юлӷутыт ӣтқақ мыңтыӷамун. Малихся̄ҳтыңита такулюку а̄птыка̄т: «Сямың писӣгўат уңипаӷа̄ткыхкаҳтын плевелыт пӣтысиӷаӷвигмылңӯт?»

³⁷Иисусым кӣмсиқӣ: «Ю̄к пӣтысиӷақақ пинилӷӣмың пӣтутмың, Иӷнықа̄ Югым; ³⁸пӣтысиӷаӷвик нунаңӯқ; пинилӷӣт пӣтутыт югӯт Атаныҳпагулъҳым пикӣ; плевелыт югӯт Туӷныӷа̄м пикӣ. ³⁹Аңуяк пӣтыстикақ плевелымың Туӷныӷа̄гуқ. Унаталъық нунам кынлытҳӯтылъқа̄, унатаҳтыт яқулгӯт. ⁴⁰Унаталъыӷми плевелыт қырңуҳлъюки паныҳтақӣт. Таўатыҳпигақ кынлытҳӯтылъҳани нунам, югыт Туӷныӷа̄м пиңи қырңуҳлъюки паныҳсяҳқа̄гут. ⁴¹Иӷныӷа Югым яқулыгминың каяхтияҳқа̄гуқ иқитысқылъюки Атаныҳпагулъыӷминың қамахлъюки сыӷлыҳқуситлъю, сыӷлытунлъю пистыт. ⁴²Ынка̄м кынӷыгнун милю̄лъықӣт, таўани қия̄ӷўаҳлъяхлъықут, хутытың тышқита̄хта̄мӣта. ⁴³Та̄хкын Кияӷныӷым юги кӯкхулъықут сиқиныҳтун Атаныҳпагулъҳани Атамың. Сигутылгӯси, нагатык!»

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Ӣӷңалӷӣ Аклъюңи

⁴⁴«Атаныҳпагулъҳа Қилягым аклъюңистун аюқуқ ӣӷңалӷӣ пӣтысиӷаӷвигми. Югым на̄лъкылъюки ӣнқихтыкӣ. Қуям аңталяңаның, аӷуляқлъюни қамахлъюки сяӷьяни акиклъюки, та̄хкын та̄на пӣтысиӷаӷвик тукфиқа̄».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Жемчуг

⁴⁵«Хўатытуқлъю Атаныҳпагулъҳа Қилягым: тукфиҳтуҳта иваӷилӷӣ пинӣпихлъыҳӣмың жемчугымың тукфиӷьяҳқамың. ⁴⁶На̄лъкунъыӷмини пинӣпихлъыҳӣмың акитуқамың, акикуӷақа̄ қамахлъюку сяӷьяни, тукфиӷналюку та̄на жемчуг».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Ныгаҳпак

⁴⁷«Атаныҳпагулъҳа Қилягым, ныгаҳпахтунлъю аюқуқ. Иқалъинӣҳтыт ныгаҳпахтың на̄йвамун атыҳлъюку аҳқылъя̄қут ынка̄м алъя̄ҳӣнаӷмың иқалъюхтыҳлъягақут. ⁴⁸Ныгаҳпак сяюглюку қӯтмун, ақумлютың иқалъюгыт авуӷақӣт, пинилӷӣт канаҳсимӣта қалътанун, ынка̄м сыӷлылъҳи ыхтақӣт. ⁴⁹Таўатысяҳқа̄гуқ кынлытҳӯтылъҳани нунам. Яқулгыт тагилютың авуҳлъықӣт сыӷлыӷыт югыт пинилӷӣның. ⁵⁰Ынка̄м сыӷлыӷыт кынӷыгнун милю̄лъықӣт, таўани қия̄ӷўаҳлъяхлъықут, хутытың тышқита̄хта̄мӣта».

Нутаӷатлъю, Ныӷиҳтатлъю Апыҳтӯсят

⁵¹Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ малихся̄ҳтыни: «Қамахлъюки тама̄кут лӣгикыстыкӣ?» Кӣмсиқа̄т: «А̄а». ⁵²Та̄хкын пикӣ: «Тамаҳаӷми апыҳтуӷикаюк Лӣлиҳтӯсяның апыҳтуқақ Атаныҳпагулъҳаның Қилягым хўатылңӯгуқ: мыңтыӷалык ю̄к нусюгралӷӣ кахпагвигминың нутаӷамыңлъю, ныӷиҳтамыңлъю».

Назаретыми Иҳсякыхкаңат Иисус

⁵³Иисус та̄қсями апыҳтуӷиныӷмың уңипаӷа̄тның аӷуляқыхкақ. ⁵⁴Агляӷлюни ныминун апыҳтуӷиян синагогаңитни, югыт сяӷӣӷаягутка̄т. Лъмыхның а̄пқуӷа̄ӷуткат: «Накын пыҳқинылъыңа? Накынлъю аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъыңа алъя̄ҳлъюхўаҳтимун? ⁵⁵Иӷнықынӷитагӯ плотникым? Мария на̄кынӷитагӯ, ӯк аңлыгуткынӷитакӣ Иаковлъю, Иосифылъю, Симонлъю ынка̄м Иудалъю? ⁵⁶Наягилъю ма̄нъыӷита̄т? Накын лӣтылъыңыҳлъяхталъю, аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъыңалъю?» ⁵⁷Ынка̄м тугуклъиӷьюнӷитка̄т.

Иисусым пикӣ: «Нани алңунак югыт сӣвакақа̄т ӯкналиқиста иўырңақун лъңан катам нунаңанилъю ныңлъюгутаңанилъю». ⁵⁸Тама̄ни алъя̄ҳлъюхўаҳтипагумаңилңуқ қаюҳлъяк ухпықынӷилъкаңат.

Туқулъҳа Иоанным Крестителым

¹Тама̄ни пилъыӷми Иродым, иглыӷутистыңан Галилеям, нагақуқа̄ Иисусым апыҳсыӷӯмалъҳа. ²Иродым қыпҳаҳтыни пикӣ: «Ипа уна Иоанныңӯқ Крестителым, уңува̄ма̄қ. Ысҳаҳуқун аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылык алъя̄ҳлъюхўаҳтилъыӷмун».

^3-5Қавңанҳақ Иродым туқутыстыкақыхкаңа Иоанн Крестителым, қаюҳлъяк Иоанным уңипа̄ткақыхкаңа: «Қа̄ткунъыӷитутын Лӣлиҳтӯся̄мнъун тугулъыҳпыгун Иродиада, аңлыгутыхпык нулиҳа». (Иродиадам угиксяқаңа Филипп, Иродым уюӷа̄.) Иоанным уңипа̄тылъҳа апалъюқлъюку Иродым тугусқыхка̄ Иоанн, асиҳқылъюку анусимиңлъяӷвигмун канаҳтысқылъюку. Иродым туқутысюгуяқаңа Иоанн, нақам аликыхкӣ Иудеит сыӷлылӣҳқӣнаюката қаюҳлъяк ухпықықкаңат Иоанн ӯкналиқыстыңунилюку.

⁶Та̄хкын Иродым алъхыӷвиган аӷныӷани, Иродиадам панига тукалыгақақ Иродымлъю ақылъқитлъю сивуңитни. Ынңа̄талъ Ирод ыфқуӷьюхлъякақ, ⁷рыпалъ акықыхка̄: «Ипапыста̄қ сямың алңунак туңсиқувык тӯнылъықамкын».

⁸На̄ми каяхтылъҳатун пика̄: «Хўа̄ ма̄тын тагиваҳу қаю̄таӷра̄хкун лъилюку на̄сқўа Иоанным Крестителым».

⁹Умӣлык қивӷукақ иўырңа акықика̄тминың ақылъқами сивуңитни пиюкылъҳа каягутка̄. ¹⁰Ынка̄м Иродым анусимиңлъяӷвигми Иоанным на̄сқўа кыпыстыка̄. ¹¹На̄сқуқ қаю̄таӷра̄хкун лъилюку тӯныхка̄т аӷнаӷаӷмун, ынка̄м на̄минун агля̄тка̄. ¹²Иоанным малихся̄ҳтыңи тагилютың югусӣ лъивыӷьяҳтуқа̄т. Та̄хкын Иисус уңипа̄сяҳтуқа̄т.

Иисусым Ныӷыстилъҳа 5,000ның Сӣпңалӷӣның Югның

¹³Иисусым нагақуӷьямигу уңипақ, аңьямун ӯхлъюни аӷуляқыхкақ па̄ҳқилъҳанун лъңинаҳа̄налюни. Иўырңа юлӷутыт нагақуӷьямыхтыху нымыхның малихтыка̄т пиюгмың. ¹⁴Иисус қӯтмун ӯхлъюни ысҳаӷлюки юлӷутыҳлъягыт наңлъыгьягутыҳлъякӣ, ынка̄м на̄лъҳуқуқӣ қинуюлъҳит.

¹⁵Хўаникуягу малихся̄ҳтыңита такулюку пика̄т: «Хўаникўа̄, ма̄на па̄ҳқитуқ; агляҳтӯтысқики нынун лъңитның нықыңысқылъюки».

¹⁶Иисусым пикӣ: «Ма̄нлъит. Лъпыси ныӷьяҳқалитыки».

¹⁷Пика̄т: «Хўа̄ лыган талъиматха̄гут нықыкшагыт, иқалъюха̄клъю».

¹⁸Иисусым пикӣ: «Тагитыки хўавык». ¹⁹Та̄хкын юлӷутыт ақумӯтысқыхкӣ выга̄ҳқун. Тугулюки талъимат нықыкшагыт, иқалъюха̄клъю, сивухлъюни қилягмун Кияӷнық игамсиқаюгвикыхка̄. Ӣхминың а̄вгуӷлюки нықыкшагыт, малихся̄ҳтыминун тӯныхкӣ уйыхтысқылъюки юлӷутнун. ²⁰Қамахлъюни ныӷӯткақ кыпсю̄лъюни. Та̄хкын малихся̄ҳтыт тугукӣт қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку корзинат ыслъықңалӷӣт кагимлыӷитның нықыкшагыт сӣпныӷыт. ²¹Ынтақун 5,000ңӯт югыт ныӷӯткат, аӷнатлъю, таӷнуҳа̄тлъю кысюткыхпынаки.

Иисус Пиюлӷӣ Мыҳқун

²²Та̄хкын Иисусым малихся̄ҳтыни каяхтыкӣ аңьякун аӷвиқыстӣсқылъюки на̄йвам иңлюңанун, лъңан агляҳтӯтысималюки юлӷутыҳлъягыт. ²³Юлӷутыҳлъягыт агляҳтӯтысямики лъңинаӷми на̄йӷамун маюқақ юӷаӷналюни. Таўани иӷивгаӷми Иисус лъңина̄малюку, ²⁴аңьят унга на̄йвами аўаваӷлютың, ынңа̄талъ имаҳлъӣқат қаюҳлъяк айгуӷнаӷускаңи. ²⁵Акулыхкыни пиңают аӷвинлыккылъя̄к уна̄ңулюку Иисусым такукӣ малихся̄ҳтыни мыӷым қа̄йңакун пиюгмың. ²⁶Малихся̄ҳтыт ысҳаӷлюку мыҳқун пиюлӷӣ какавнӣқат. Ынка̄м акилӷӯкат: «Таӷныӷа̄гуқ».

²⁷Таўаниңинақ Иисусым пикӣ: «Алиңыхпынаси, Хўаңаңӯңа!»

²⁸Та̄хкын Петырым пика̄: «Атанық, ипа лъпыңукувык тахсиӷңа лъпынун агляӷляңа мыӷым қа̄йңакун».

²⁹Иисусым пика̄: «Таги». Ынка̄м Петр атыӷлюни аңьямың, мыӷым қа̄йңакун пиюгмың агляқақ Иисусымун. ³⁰Иўырңа ануқа лъпыксямигу алиңыхкақ, калывуткылъюку акилӷӯкақ: «Атанық, югулиңа!»

³¹Таўаниңинақ Иисусым акуқаӷлюку пика̄: «Ухпықилъыҳқыста̄пигӯтын! Сяңавык малӷуклъизин?»

³²Аңьямун ӯхтақуклъю ылъма̄рахтыкақ. ³³Ынка̄м аңьямылңӯт манигуқа̄т Иисус. Пика̄т: «Ипапыста̄қ Кияӷныӷым Иӷнықа̄тын!»

Иисусым На̄лъҳускаңи Қинуюгыт Геннисаретыми

³⁴Та̄хкын на̄йвақ аӷвиӷлюку тамлякат Геннисаретыкун. ³⁵Тама̄кумӣт лӣсюқсямыхтыху Иисус, уңипа̄сяҳтӣсқыхкӣт нунаҳаӷмун қинуюхтӣӷит тагитысқылъюки Иисусымун. ³⁶Манигӯтуткӣт қинуюлӷӣт ўаран ся̄фтысқылъюку кынӣкун ынка̄м қамахлъютың тама̄кут ся̄фтилӷӣт на̄лъҳутылъыңыхкат.

Сивулӣӷа̄т Апыҳтӯсӣт

¹Та̄хкын иляңи Фарисеитлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның Иерусалимымың тагилютың а̄птыка̄т Иисус: ²«Сяңамың малихся̄ҳтытын қа̄ткусигатат сивунымта апыҳтӯсӣтнун? Ныӷнақныӷмыхни ӯҳтӣгатут ылъқуӷулъютың апыҳтӯсӣтнун».

³Иисусым а̄птыкӣ: «Сяңан лъпыси қа̄ткигатақыстики Кияӷныӷым қылӷусӣ малихналюки лъпыси катам апыҳтӯсяси? ⁴Кияӷныӷым қылӷусяқа̄: “Қӯлваӷлюкык атанлъю, на̄нлъю”. Хўатынлъю пика̄гуқ: “Китум алңунак атани, налиӷмың на̄ни сыӷлыпыста̄тун акузиткыхкумигу, туқусяҳқа̄гуқ”. ^5,6Иўырңа лъпыси апыҳтуӷӣқуси: “Югым қӯлванӷисяӷңа̄гу атани налиӷмың на̄ни хўатын пикагу”, Каюсӣсяҳқалгӯңа лъпынун, иўырңа тӯна̄нӷитақа қаюҳлъяк акықусяқыхкақақа тӯнылъықнилюку Кияӷныӷмун. Таўатын пилъыҳпысигун пакигақаси Кияӷныӷым Лӣлиҳтӯсӣ апалъюқлъюки лъпыси катам апыҳтӯсяси. ⁷Укуҳси пинӣюгныӷни! Ылъқуҳлъюси хўатын Исаиям ӯкналиқуткыхкақӣси!

⁸Кияӷнық пӣқ: “Укут югыт акузитмыхтыхун қӯлваӷақа̄тңа, нака̄н илюмыхның.

⁹Тымңи манигуӷақа̄тңа қаюҳлъяк апыҳтӯсяқақӣт лӣлиҳтӯсяңлъяқатың,

катам хўаңа Лӣлиҳтӯсяқыпихлъыҳӣстун”».

Югым Нукыхнаҳқусӣ

¹⁰Та̄хкын Иисусым юлӷутыт тахсиӷлюки пикӣ: «Нагалъюңа лӣгикитык! ¹¹Югым сяңўа̄ қаныӷминун канаҳтыка̄ нукыхнаҳқиңигатуқ, иўырңа югым қа̄нӷаның а̄ныхкақ нукыхнаҳқикаюгӯқ».

¹²Та̄хкын малихся̄ҳтыңита такулюку а̄птыка̄т: «Лӣсимакынӷисигӯ Фарисеит анахтыкит таўатын пилъыҳпыгун?»

¹³Иисусым кӣмсиқӣ: «Нунивахсыӷақ қамахлъюку Атама қилягмылңӯм пӣтысиӷа̄маңилъкаңа нусюгьяҳқа̄гуқ. ¹⁴Авылӷақӣнаӷлюки Фарисеит! Ая̄кастун маӷьяҳқуӷӣқут. Югым ая̄кам иляңа ая̄кақ таслъюқумигу, ля̄гўа̄ӷмун калыфкахта̄лъықук».

¹⁵Петырым а̄птыка̄: «Уңипа̄таҳтикут, сямың писӣгўа уңипаӷа̄тын югыт нукыхнаҳқиганъикытын ныӷыхкамыхтыхун?»

¹⁶Иисусым пикӣ: «Лъпысилъю сялин лӣгикинӷисык? ¹⁷Лӣсимакынӷистыхӯ сяңўа̄ алңунак югым қаныӷминун канаҳтыка̄ ақсяқҳўанун пӣқуқ, та̄хкын а̄нақуқ югусӣның? ¹⁸Иўырңа сяңўа̄ қамакын а̄ныхкақ қаныҳқун нукыхнаҳқикаюгӯқ югмың. ¹⁹Қаюҳлъяк югым илюңаның сыӷлық сюмыҳтаӷалъық пика̄югӯт, юхтақ, гылгаӷнӣқ, алъянӣқ, тыглыгнӣқ, иқлъыңиқутки ынка̄м сыӷлықӯқ югның. ²⁰Тама̄кут нукыхнаҳқикаюгыт югның, иўырңа ӯҳтуҳпынани ныӷылъҳым нукыхнаҳқынъа̄нӷита̄ ю̄к».

Аӷнам Ухпықилъҳа

²¹Та̄хкын Иисус аӷуляқыхкақ тама̄кын нунамың туңыхкынун Тирылъю, Сидонылъю. ²²Та̄ўаңуқ Ханааныӷмӣ аӷнақ. Иисус такука̄ акилӷӯмаӷми: «Ка̄й Атанық, Иӷныӷа Давидым, наңлъыгьягутықыҳтиңа! Паника туӷныӷа̄м ӣтҳума̄, сыӷлыӷўа̄ӷӯқ».

²³Иўырңа Иисусым авылӷақӣнақа̄. Малихся̄ҳтыңита такулюку каяхтаӷўа̄қа̄т: «Иқитысқигу! Малихся̄ӷума̄мта акилӷӯгуқ!»

²⁴Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Кияӷныӷым каяхтыкақа̄ңа Израилыӷмӣңинаҳаӷнун, пынъӣӷыстун ифлъякастун аюқылӷӣнун».

²⁵Иўырңа аӷнақ тагилюни Иисусым сивуңакун қуңуҳтуткылъюку пикақ: «Атанық, каюсӣтаҳтиңа!»

²⁶Иисусым пика̄: «Анахутңа̄қ таӷнуҳа̄т нықңит тугулюки қикминун милю̄скумың».

²⁷Аӷнам пика̄: «А̄а, Атанық, талўа югым қикмӣ ифкаҳқылъҳаның ныӷақут».

²⁸Та̄хкын Иисусым пика̄: «Аӷнақ лъпык, ухпықилъыҳтупихтутын! Апыӷӣӷли пиюкылъыҳпытун». Таўаниңинақ панига на̄лъҳуткақ.

Иисусым На̄лъҳускаңа Ю̄к Углялӷӣ

²⁹Та̄хкын Иисус аӷуляқыхкақ тама̄кын нунамың, ысныңакун На̄йвам Галилеям. Қымимун маюӷлюни ақумыхкақ. ³⁰Юлӷутыҳлъягыт такуляӷа̄тка̄т, тагисимӣта Иисусым сивуңанун пиюхпагниңилңӯт, ақниҳтыкат, ая̄кат, акузиңигалңӯт, иляңилъю қинуюлӷӣт. Ынка̄м на̄лъҳуқуқӣ. ³¹Юлӷутыҳлъягыт сяӷӣӷаюкат ысҳапаглюки акузиңигалңӯт акузиягулъҳӣт, ақниҳтыкат на̄лъҳулъҳӣт, пиюхпагниңилңӯт пиюгьягулъҳӣт, ая̄катлъю ысҳа̄сягулъҳӣт. Ынка̄м усюқыхка̄т Кияӷныӷа Израилым.

Иисусым Ныӷыстилъҳа 4,000 Сӣпңалӷӣның Югның

³²Та̄хкын Иисусым малихся̄ҳтыни тахсиӷлюки пикӣ: «Ма̄кут наңлъыгьягутыпихтанка қаюҳлъяк хўаңамнитут пиңают аӷныӷыт, талўа ныӷьяҳқӣтут. Ныӷыстыхпынаки аӷуляқысюнӷитанка, лю̄рақ тумаңани кая̄линаюката».

³³Малихся̄ҳтыңита а̄птыка̄т: «Ма̄ни килга̄ни накын нықыңнақыста на̄маяҳқамың юлӷутыҳлъягнун?»

³⁴Иисусым а̄птыкӣ: «Натын угляҳқака̄н нықыкшаңлгуси?» Кӣмсиқа̄т: «Ма̄ӷраӷвинлыгӯт, қафсинатлъю иқалъюха̄т».

³⁵Ынка̄м Иисусым юлӷутыҳлъягыт қылъқӣ ақумӯтысқылъюки нунакун. ³⁶Та̄хкын тугулюки ма̄ӷраӷвинлык нықыкшагыт иқалъюгытлъю, Кияӷнық игамсиқаюгвикыхка̄. А̄вгуӷлюки тӯныхкӣ малихся̄ҳтыминун ынка̄м уйыхтыкӣт юлӷутыҳлъягнун. ³⁷Қамахлъютың ныӷӯткат кыпсю̄лъютың. Та̄хкын малихся̄ҳтыт сӣпнық қырңуҳлъюку ма̄ӷраӷвинлык корзинат имӣқӣт ыслъықагаҳлъюки. ³⁸Угляҳталяңит ныӷӯткат югыт 4,000ңуфтут, кысюткыхпынаки аӷнатлъю, таӷнуҳа̄тлъю.

³⁹Та̄хкын Иисусым юлӷутыҳлъягыт агляҳтӯтыслъюки лъңитнун лъңа аңьямун ӯхлъюни увитаңанун Магдалам агляқақ.

Алъя̄ҳлъюхўаҳтисқылъық

¹Та̄хкын иляңи Фарисеитлъю, Саддукеитлъю тагикат Иисусымун анагнӣлъқавигиӷналюку. Ынка̄м алъя̄ҳлъюхўаҳтисқыхка̄т ысҳа̄сиҳқа̄люку аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳа Кияӷныӷмың пиңутаңа. ²Иўырңа Иисусым кӣмсиқӣ: «Сиқинық тывиӷьяҳтуңыстанӷани ыслъя кавиӷругунӷани пӣқуси: “Уна̄ми пиниӷнақуқ”. ³Сиқинық пӣтыкыстанӷани қиляга кавиӷругунӷанилъю, қилягӣнӷанилъю пӣқуси: “Аӷныӷми ыслъя сыӷлыӷунақуқ”. Ысҳапаглюку қиляга лӣсимакақаҳси ыслъя натынъақутаңа. Иўырңа ысҳапаныҳпысики сялъҳыт аӷныӷни ма̄ни лӣгикыпагниңитаси сямың писӣтаңи. ⁴Аӷныӷым ӯм юги сыӷлыҳқумаңӯт, ата̄сӣӷныӷилңӯт Кияӷныӷмун, нақам алъя̄ҳлъюхўаҳтитысқут хўаңамнун. Йыӷлыгилъю! Та̄наңинаҳақ алъя̄ҳлъюхўаҳтилъық ысҳаҳлъықаҳси Кияӷныӷым алъя̄ҳлъюхўа̄ҳтилъҳа Ионамун».

Та̄хкын Иисусым унилъюки аӷуляқыхкат.

Иисусым Кылыңася̄қаңи Малихся̄ҳтыни

⁵Малихся̄ҳтыкулъҳӣт иңлюңанун на̄йвам ка̄лъютың, малихся̄ҳтыт пиялӷӣмың пуйгумалӷӣт нықыкшагмың кылъқыхпынатың. ⁶Иисусым пикӣ: «Кылыңалюси Фарисеитлъю, Саддукеитлъю закваскаңитның».

⁷Лъмыхның акузимҳуткыхка̄т: «Таўатын пӣқ қаюҳлъяк кылъқынӷилңӯкут нықыкшагмың».

⁸Иисусым лӣсимакыхкаңи сямың пикатаңи ынка̄м пикӣ: «Лъпыси югни, ухпықилъыҳқыста̄пигӯси! Сяңафси нықыкшаңлъӣгаси? ⁹Та̄ўа лӣгикигатсӣ? Нықамикынӷистыкӣ талъимат нықыкшагыт а̄вгуқанка 5,000 югнун, қафсингутаңилъю корзинат сӣпныӷмың имиқаси ыслъықаӷаҳлъюки? ¹⁰Та̄кутлъю нықамикынӷистыкӣ ма̄ӷраӷвинлык нықыкшагыт 4,000 югнун ныӷыстыканка, қафсингутаңитлъю корзинат сӣпныӷмың имиқаси ыслъықаӷаҳлъюки? ¹¹Натын сяңан лӣгикынӷитыстыху нықыкшаңлъя̄нӷилңуқ акузиткыхкыхка? Кылыңалюси Фарисеитлъю, Саддукеитлъю закваскаңитның!»

¹²Та̄хкын малихся̄ҳтыт лӣгикыхка̄т сямың пӣқутаңа. Закваскаңунӷитыфтуқ нықыкшаңлъямылңуқ кылыңася̄ӷуткыхка̄, иўырңа кылыңасқақыфтӣ апыҳтӯсӣтның Фарисеитлъю, Саддукеитлъю.

Петырым Иисус, Христосыңуникаңа

¹³Та̄хкын Иисус ка̄сями туңаңанун Кесария Филипповам, а̄птыкӣ малихся̄ҳтыни: «Югыт кинаңунӣқатху Иӷныӷа Югым?»

¹⁴Кӣмсиқа̄т: «Иляңи пӣқут Иоанныңунилюку Крестителым, иляңита Илия, паниның иляңита Иеремияңунӣқа̄т налиӷмың налӣт ӯкналиқистыт».

¹⁵А̄птыкӣ: «Лъпысими кинаңунӣқыстыңъа?»

¹⁶Симон Петырым кӣмсиқа̄: «Христосыңӯтын, Иӷныӷа уңувалӷӣм Кияӷныӷым».

¹⁷Иисусым пика̄: «Қуястылъылгӯтын, Симон, иӷныӷа Ионам! Қаюҳлъяк югмың лӣсимаңитан, Атама қилягмылңӯм лъпынун лӣтыстыкақа̄. ¹⁸Ынка̄м пӣмкын, Петырыңӯтын, Уйӷак. Хўагун уйӷахкун ныкыфлъықақа юӷаӷвика, туқулъҳым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳан кая̄лъқысяҳқақынӷитңхўа̄ӷа̄. ¹⁹Лъпынун тӯнылъықанка қипыти Атаныҳпагулъҳан Қилягым. Сяңўа̄ алңунак асиҳтыкувгу нунами хўани, асиҳсяҳқа̄гуқ қилягмилъю. Сяңўа̄ алңунак итымускувгу нунами хўани, итымусяҳқа̄гуқ қилягмилъю».

²⁰Та̄хкын Иисус малихся̄ҳтыминун апыҳтыснаниӷўа̄қақ китумун алңунак Христосыңунилюни.

Иисусым А̄пқаңа Икфиқлъюни Туқулъыҳқани

²¹Та̄хкын кынляңа Иисусым лӣгикыснақыхкӣ малихся̄ҳтыни, Иерусалимтыпыста̄ӷьяҳқа̄нилюни, таўани алъя̄ҳӣнакун икфиқыслъықнилюни Старейшинынун, первосвященнигнун, апыҳтуӷикаюгнунлъю Лӣлиҳтӯсямың. Уңипа̄ткӣ туқусяҳқа̄нилюни та̄хкын пиңая̄ни аӷныӷым Кияӷныӷмун уңуваҳсяҳқа̄нилюни.

²²Петырым иқитулъюку аӷью̄нӣқа̄: «Атанық, Кияӷныӷым писна̄нӷита̄тын! Таўатын пина̄нӷитутын!»

²³Иисусым қӣвлюку Петр пика̄: «Туӷныӷақ, иқитын хўаңамның! Амигиӷаҳпыңа, қаюҳлъяк сюмыҳтаӷалъҳын югым сюмыҳтаӷалъқа̄, Кияӷныӷым сюмыҳтаӷалъқынӷита̄!»

²⁴Та̄хкын Иисусым малихся̄ҳтыни пикӣ: «Китум алңунак малихсюкумиңа, лъми катам пиюкылъыни пыхлъюку, қақӯрани уямиглюку малихлъиңа. ²⁵Қаюҳлъяк китум алңунак уңувалъыни лъңанун катам пикникумигу ифлъяяҳқақа̄. Китум алңунак пыхтыкумигу уңувалъыни хўаңа апалъюқлъюңа алъхыҳлъықа̄. ²⁶Сяңўа̄ңам югым пиниҳқусиқылъықагу пилӣлъюку нунаҳлъяк, ифлъякумигу уңувасигни? Та̄ўа аваңитуқ выҳтусиҳқамың уңувасигминун. ²⁷А̄пҳанка тама̄кут лъпысинун қаюҳлъяк Иӷныӷа Югым тагияҳқа̄гуқ Атаминың аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюни яқулыхтӯмаӷми. Та̄хкын тамаҳа̄ ю̄к налъяңиҳтуҳлъықа̄ апыӷӣӷутылъҳатун. ²⁸Ипа уңипа̄тамси, хўа̄нлыңӯт иляхпыси уңувалъыӷмыхни ысҳаӷьяҳқақа̄т Иӷныӷа Югым тагилӷӣ Умӣлгулюни».

Иисусым Алъяңуҳлъыӷа

¹Аӷвинлык аӷнық атуӷлюку, Иисусым кылъқыхкӣ Петр, Иаковылъю ынка̄м Иоанным, аңлыгуткулъҳӣк, маю̄ткӣ ӯсқалӷӣмун на̄йӷамун лъңинӣта. ²Ӣйңитның та̄хкын Иисус алъяңуҳтыкақ: хина̄ кӯкхуткақ сиқиныҳтун, а̄ткӣлъю қатыӷракхӯҳтыкат ниӷугыстун. ³Та̄хкын малихся̄ҳтыт ысҳақахкыт Моисейемлъю, Илиямлъю алӣӷлютык алыҳқуқаңак Иисус. ⁴Ынка̄м Петырым пика̄ Иисус: «Атанық, итагнапихтуқ хўа̄нтылъыҳпут! Пиюкылъқыхкувгу ныкыфлъяңи пиңают азигутат, лъпынунлъю, Моисейемунлъю, Илиямунлъю».

⁵Сялин акузималюку, қилягўа̄ӷым ниӷугракыхтам ся̄пыхкӣ, ынка̄м қиляўа̄ӷмың мым пикӣ: «Уна Иӷнықақа, пиниқыпихтақа, ыфқуқыпихтақа, нагатақитыху!»

⁶Малихся̄ҳтыт нагалъюку ма, алиңрӯӷым аңталяңаның нӣнӷуткат нунамун. ⁷Та̄хкын Иисусым такулюки ся̄флъюки, пикӣ: «Ныкывитык, алиңыхпынаси!» ⁸Сивухсялӷӣмың Иисусыңинаҳақ ысҳақа̄т.

⁹Укигуткылъюку на̄йӷамың Иисусым иныҳтыңъўа̄қӣ: «Китумун алңунак апыӷьяқуна̄н ысҳаӷўа̄лъық пинакыси кынляңа Иӷныӷа Югым уңуваҳтыкан туқулъыӷмың».

¹⁰Та̄хкын малихся̄ҳтыт а̄птыка̄т Иисус: «Сяңан апыҳтуӷистыңита Лӣлиҳтӯсят пӣқатху Илия сивуклъюни тагипыста̄ӷьяҳқа̄нилюку?»

¹¹Иисусым кӣмсиқӣ: «Ипа Илия тагипыста̄ӷьяҳқа̄гуқ, ынка̄м сяңўа̄ қамахтыңъўа̄ӷлюку налъҳусянқихлъықа̄. ¹²Иўырңа уңипа̄тамси Илия тагиңўа̄қа̄гуқ, иўырңа югыт кинаңутаңа налъюкыхкақа̄т, пиюкылъыӷмыгыстунлъю пикақа̄т. Таўатыҳпигақ Иӷныӷа Югым икфиқыслъықа̄т».

¹³Та̄хкын малихся̄ҳтыт лӣгикыхка̄т Иоанн Крестителым акузиткақыфта̄.

Иисусым На̄лъҳускаңа Мыкылӷӣқ Туӷныӷа̄м Ӣтқа̄

¹⁴Юлӷутыҳлъягнун утыӷниӷьята, югым такулюку Иисус, ага сыгысқуҳтыңъина̄маӷми мануңакун пикақ. ¹⁵Пика̄: «Атанық, иӷнықа наңлъыгьягутаҳтигу! Сяюхпахталгӯқ, ынңа̄талъ икфиқңӯқ. Аўын кынӷыгнун ӯлъҳаҳтақуқ налиӷмың мыҳқӯтақуқ. ¹⁶Малихся̄хтыхпынун тагисяӷақа, иўырңа на̄лъҳутыпагниңитка̄т».

¹⁷Иисусым пикӣ: «Лъпыси югни, ухпықилъҳитусилъю, сыӷлыӷўа̄ӷӯсилъю! Натын тахка̄н лъпысининъақсиңа ухпықысқылъюңа? Мыкылӷӣқ хўавык тагитыху!» ¹⁸Иисусым аӷью̄қа̄ туӷныӷақ, та̄хкын а̄ныхкақ мыкылӷӣӷмың ынка̄м таўаниңинақ на̄лъҳуткақ мыкылӷӣқ.

¹⁹Та̄хкын Иисус лъңина̄ҳсян малихся̄ҳтыңита такулюку а̄птыка̄т: «Сяңан хўаңкута а̄нысныӷмың аҳтуӷыстыху туӷныӷақ?»

²⁰Иисусым кӣмсиқӣ: «Қаюҳлъяк ухпықилъыҳқыста̄ҳа̄лӷӣси. Ипа уңипа̄тамси, ухпықилъылгуяқуфси горчицам пӣтутысқуҳан аңталңатун, уна на̄йӷақ пикуфсигу: “Иңавык нӯхтын!” нӯхнаяҳтуқ. Ынка̄м сяңўа̄ алңунак аҳтуӷнаянӷитаҳси!» ²¹Иўырңа таўатылңуқ туӷныӷақ юӷаҳӣнаҳқунлъю, посталъыҳқунлъю а̄нысяҳқақаҳси.

Иисусым Акузиткынқихтыкаңа Туқулъыҳқани

²²Малихся̄ҳтыт қырңуӷусята Галилеями Иисусым пикӣ: «Иӷныӷа Югым тугулюку тӯнылъықа̄т югнун, ²³ынка̄м туқулъықа̄т. Иўырңа пиңайӣтаңани аӷныӷым уңуваҳтысяҳқа̄гуқ».

Та̄хкын малихся̄ҳтыт қивӷуҳлъякат.

Иисусым, Петырым Лъивикыхкат Храмым Налога

²⁴Та̄хкын Иисус малихся̄ҳтыкулъҳӣт Капернаумымун тагията, Храмым налогмың қырңуҳтистыңита такулюку Петр а̄птыка̄т: «Апыҳтуӷистызи Храмым налоганың лъивикӣқа̄?»

²⁵Петырым кӣмсиқӣ: «А̄а, пӣқуқ». Петр итыӷьян мыңтыӷамун Иисусым алыҳқуӷьюхўа̄қа̄: «Симон, натыта лъпык сюмыҳпыни? Кинкуңўа̄қат нунат умӣлгита лъивикистақыхкаңит алъя̄ҳӣнаӷмың налогмың? Нуналгутмыхның пӣқа̄т налиӷмың накумӣның?»

²⁶Петырым кӣмсиқа̄: «Накумӣның».

Иисусым пика̄: «Ынка̄м умӣлгыт югит лъивикина̄нӷитут. ²⁷Иўырңа сыӷлыӷьюхсюнӷитапуң налогмың қырңуҳтистыт. Ынка̄м нулюӷья̄ на̄йвамун иқалъюхтақсюха̄ҳпык қа̄нӷани на̄лъкылъықан мани. Тугулюку лъивикусяҳтуӷнакыфкуң».

Кина Аңылъыҳпига̄ўа?

¹Та̄м киңуңина̄ның малихся̄ҳтыт Иисусымун тагилютың а̄птыка̄т: «Атаныҳпагулъҳани Қилягым кина аңылъыҳпига̄ўа?»

²Иисусым тахсиӷлюку таӷнуҳақ ныкывыстыка̄ қукӣтхун. ³Пикӣ: «Ипа уңипа̄тамси, итыӷна̄нӷитңўа̄ҳтуси Атаныҳпагулъҳанун Қилягым ўытқукун таӷнуҳаӷыстун лъӣқуфси. ⁴Кина алңунак укалӣҳлъыҳӣ ӯтун таӷнуҳаҳтун, аңылъыҳпига̄гуқ Атаныҳпагулъҳани Қилягым. ⁵Китум алңунак атымкун тугуклъиныӷминигу хўатылңуқ таӷнуҳақ, хўаңа тугуклъиӷақа̄ңа. ⁶Иўырңа китум алңунак сыӷлыҳқыстыкагу налӣт мыкыста̄ҳа̄т ухпықиңалӷӣт хўаңамның, итагнаӷнаяҳтуқ ю̄к қа̄мқаҳфиклъюку уяқўаҳкун уйӷахлъягмың калыфсяқумыхтыху ӯсқалъҳанун кылъӣм».

Якуӷналъҳа Сыӷлыҳқылъҳым

⁷«Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯт югыт қаюҳлъяк нунами хўани нанӷӣқулъыҳтупихтут сыӷлыҳқылъыӷмун. Нанӷӣқулъҳыт сыӷлыҳқистимун пияҳқа̄гут, иўырңа сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯқ кина сыӷлыҳқыстилӷӣ югның!

⁸Ӣхыхпык налиӷмың итыгаҳпык сыӷлыҳқыстыкаңатын, кыплъюки ыхнакытын! Итагнаӷатаӷаӷнаяҳтутын кынлыңилңуӷмун уңувалъыӷмун ӣтқувык, ӣхитыӷңа̄ҳпык налиӷмың итыгӣтыӷңа̄ҳпык милю̄тылъыҳқаҳпының кынлыңилңӯгнун кынӷыгнун, иңлюхтун ӣхылиӷлютын налиӷмың итыгалиӷлютын. ⁹Ийыхпыклъю сыӷлыҳқыстыкаңатын ипуглюку ыхнакын! Итагнаӷатаӷаӷнаяҳтутын кынлыңилңуӷмун уңувалъыӷмун ӣтқувык иңлюпигақ ӣскылъюку, милю̄тылъыҳқаҳпының кынӷанун геенам иңлюхтун ийылгулютын.

¹⁰Ўатаҳлъяк, укалиқыхпынаки налиҳӣнӣт укут мыкыстаҳа̄т. Уңипа̄тамси, қилягми яқулгита қӯнпың Атама қилягмылңӯм хина̄ ысҳаӷақа̄т. ¹¹Иӷныӷа Югым тагика̄гуқ югулиналюки ифлъякат».

Уңипаӷа̄ткыхкақ Ифлъякақ Пынъӣқ

¹²«Сюмыҳпысини сянаяҳта ю̄к ю̄к талъимат пынъӣлык, ата̄сиқ аӷуляқсяқан? Иваӷьяҳтуӷнаяҳтагӯ аӷуляқыхкақ унилъюки 99 пынъӣни қыминилъюки? ¹³Ипа пӣмси, на̄лъкыхкумигу қуякыҳлъягьяҳқақа̄ пакихулъюку 99ының аӷуляқумаңилңуӷның. ¹⁴Таўатыҳпигақ Атахпыси қилягмылңӯм пиюкылъқынӷита̄ налиҳӣнӣт ма̄кут мыкыстаҳа̄т ифлъясқылъюки».

Ухпықа̄лгутым Анахутылъҳа

¹⁵«Ухпықа̄лгутыхпык сыӷлытун пикаңатын, лъңина̄ҳалюку уңипа̄нъакын анахутылъҳаның. Нагаскумитын та̄ўа илялӣӷунъықихлъықутык. ¹⁶Иўырңа нагасюнӷилъкаңатын, такунқихнакын кылъқылъюку ата̄сиқ налиӷмың ма̄лӷук ухпықа̄лгутык лӣсимакыстыңулюкык сямың пилъыҳпытыгның. Таўатын пилӷа̄тын қаюҳлъяк Акузитыт Игақыхкат апыҳтӯсяқа̄т ма̄лӷук налиӷмың пиңают лӣсимакистыт ипапиҳқысяҳқақа̄т анахутылъық. ¹⁷Иўырңа нагасюнӷилъкаки апыӷнакыси юӷаӷвигым югитнун. Нагасюнӷилъкаки талўа юӷаӷвигым юги, кияӷунъакыси язычнигыңулӷӣстун, налогымыңлъю қырңуҳтистыңулӷӣстун.

¹⁸Ипа уңипа̄тамси, сяңўа̄ алңунак асиҳтыкуфсигу нунами хўани, асиҳсяҳқа̄гуқ қилягмилъю. Сяңўа̄ алңунак итымускуфсигу нунами хўани, итымусяҳқа̄гуқ қилягмилъю.

¹⁹Иляңаныңлъю уңипа̄нъақамси, нунами хўани ма̄лӷугулютык итагнақутңукуфтык а̄пналютык сямың алңунак, Атама қилягмылңӯм апыӷӣҳлъықа̄ лъпытыгнун. ²⁰Қаюҳлъяк ма̄лӷуха̄т налиӷмың пиңаюха̄т қырңуӷуската хўаңа атымкун, акулңитнисяҳқа̄гуңа».

Уңипаӷа̄ткыхкақ Сыӷывутинӷилңуқ Қыпҳаҳта

²¹Та̄хкын Петырым такулюку Иисус а̄птыка̄: «Атанық, ухпықа̄лгутма сыӷлытун пимаңинақаңаңа натын угляҳқака̄н сыӷывусяҳқақсикун? Кытўылъ ма̄ӷраӷвинля̄к?»

²²Иисусым кӣмсиқа̄: «Ма̄ӷраӷвинлыхӣнақ сыӷывусяҳқақынӷитан, иўырңа 70 х 7. ²³Таўатын пӣмкын қаюҳлъяк Кияӷныӷым иглыӷутилъҳа Атаныҳпагулъҳани Қилягым хўатытуқ: Умӣлгым қыпҳаҳтыми игӣт ювӷӣӷьяҳтуқӣ ысҳаӷналюки асыңытуляңит. ²⁴Ӣўынлъю игӣт ювӷӣӷақӣ, умӣлыгмун итҳутка̄т қыпҳаҳта асыңылык 10,000 манимың. ²⁵Таўатын аңка̄н маниңилңуқ лъивикӯсяҳқамың асыңыминун. Ынка̄м умӣлгым акикысқыхкӣ лъңа, нулиҳа, авақутӣ, сяӷьяңилъю лъивикӯся̄люки асыңыңанун. ²⁶Иўырңа қыпҳаҳта сикмӯлъюни умӣлыгми мануңакун манигӯтыпихлъюни пика̄: “Утақӣгаҳтын! Лъивикна̄ӷақа қамахтыңъўа̄ӷлюку!” ²⁷Умӣлгым наңлъыгьягулъюку пуйгусқыхка̄ асыңыңа ынка̄м а̄ныстыка̄.

²⁸Та̄хкын та̄на қыпҳаҳта а̄нлюни налъяқа̄ қыпҳаҳтылгутни ю̄к талъимат манимың асыңыкақ. Акуқаӷлюку уяқхўакун пика̄: “Лъивикиңа асыңыхпының!” ²⁹Қыпҳалгутаңан сикмӯлъюни наңлъыхсипихлъюни пика̄: “Утақӣгаҳтын, лъивикылъықамкын”. ³⁰Иўырңа югым нагасимаңилъкаңа, йыӷлыги анусимиңлъяҳтыстыка̄ кынляңа асыңыңа лъивикылъҳанун. ³¹Иляңита қыпҳаҳтыт ысҳапаглюку таўатын пилъҳа, сыӷлыӷьягутыҳлъяглюку умӣлыгмыхнун апыӷьяҳтуқа̄т. ³²Ынка̄м умӣлгым қыпҳаҳта та̄на тахсиқлъиӷлюку пика̄: “Уюқ сыӷлыпыста̄қ қыпҳаҳта! Лыганңам сыӷывутамкын асыңыҳлъяхпының, қаюҳлъяк наңлъыхсилӷӣтын. ³³Қыпҳалгутын наңлъыгьягусяқлъыгыстун катам хўаңа наңлъыгьягутылъымтун лъпык!” ³⁴Умӣлгым сякшитыпихлъюни та̄на қыпҳаҳта агля̄тыстыка̄ амью̄ткистынун анусимиңлъяӷвигмылңуӷнун кынляңа қамахтыңъўа̄ӷлюку асыңыңа лъивикылъҳанун.

³⁵Ысҳа таўатыҳпигақ Атама қилягмылңӯм қамахлъюси пияҳқӣси, қамакын илюхпысиның сыӷывунъыӷилъкуфсики юлгутыси».

А̄пқуӷа̄лъҳыт Пылъҳутутылъыӷмың

¹Иисусым тама̄кут апыҳтӯсяқныӷмың та̄қсямики аӷуляқыхкақ Галилеямың, нунаңанун Иудеям, иңлюңанилңуӷмун Кӣўым Иорданым. ²Юлӷутыҳлъягыт малихлъыӷа̄тка̄т ынка̄м таўани на̄лъҳуқуқӣ қинуюгыт.

³Иляңита Фарисеит такулюку анагнӣлъқавигиӷналюку а̄птыка̄т: «Лӣлиҳтӯсямнъи итагнаҳта̄ югым пыхтыкумигу нулӣни сяңўа̄ алңунак апалъюқлъюку?»

⁴Иисусым кӣмсиқӣ: «Атиҳтӣгастыкӣ Акузитыт Игақыхкат хўатын пилъҳит: “Пӣнлиӷьюхўа̄лъыӷми Кияӷнық юңлъяӷақңами улимакақыхкык югылъю, аӷна̄млъю”?» ⁵Ынка̄м пикӣ: «Та̄на апалъюқлъюку югым атанилъю, на̄нилъю унилъюкык, нулиҳқулъҳӣк қырңуӷулъықук, ынка̄м ата̄сӣҳлъықук югусӣк. ⁶Ынка̄ңам ма̄лӷугунаниҳтук, ата̄сӣҳтук югусӣк. Тама̄кын апалъюқлъюку Кияӷныӷым қырңуӷутыстыкакык йықай югым пылъҳутутысныӷилъикык».

⁷Фарисеит а̄птыка̄т: «Сяңанми Моисейем Лӣлиҳтӯсялитилъю югмун игалитысқылъюку нулиҳа пыхтухсиҳқамың, а̄нысима̄нлъю?»

⁸Иисусым кӣмсиқӣ: «Моисейем пыхтысяҳқа̄ҳтыстыкақӣ нулӣси қаюҳлъяк пиныҳлъюгулӷӣси. Иўырңа пӣнлиӷьюха̄лъыӷмың Кияӷныӷым таўатытысяҳқа̄нӷинъилюку пикақсяӷа̄. ⁹Ынка̄м хўаңа пӣмси, югым пыхсяҳқақынӷита̄ нулӣни ўыткуқун гылӷаӷнӣқан. Пыхтыкумигу сямың алъяның апалъюлиӷлюни, нулиҳтунқихтыкуми гылгаӷнӣӷулъықуқ нулиҳқынҳамикун».

¹⁰Малихся̄ҳтыңита пика̄т: «Та̄наңинаҳа̄кан апалъюқ югым пыхтусиҳқа̄ нулӣӷминун, ю̄к нулиҳтунӷитыӷңа̄ӷми итагнаӷнаяҳтуқ».

¹¹Иўырңа Иисусым пикӣ: «Та̄на апалъюқ тамаҳаӷми тугуклъиӷна̄нӷита̄т, иўырңа Кияӷныӷым иляңитнун тугуклъиӷьяҳқа̄ҳтыстыкақа̄. ¹²Иляңи югыт нулиҳтӣгатут алъхықа̄тмыхның евнухыңъулютың. Иляңи нулиҳтӣгатут қаюҳлъяк югыт евнухыңлъяқақӣт. Паниның иляңи евнухыңўа̄қут пиниӷатаӷатун қыпҳа̄нъалюку Кияӷнық Атаныҳпагулъҳани Қилягым. Китум алңунак та̄на тугуклъиӷьяҳқақыхкумигу, тугуклъиӷлигу».

Иисусылъю, Таӷнуҳа̄тлъю

¹³Та̄хкын таӷнуҳа̄т тагиткӣт Иисусымун ся̄флъюки юӷа̄ткысқылъюки. Та̄ўаңинақ малихся̄ҳтыт иныҳтыкӣт тагитистыңит таӷнуҳа̄т. ¹⁴Иўырңа Иисусым пикӣ: «Йықай таӷнуҳа̄т тагилит хўаңамнун. Иныҳтыхпынаки, қаюҳлъяк Атаныҳпагулъҳа Қилягым таӷнуҳаӷыстун аюқылӷӣт пика̄т».

¹⁵Ынка̄м ся̄фтақлъюки қуястыкӣ, та̄хкын аӷуляқыхкақ.

Аклъюңилңуқ Нукалъпигақ

¹⁶Та̄хкын югым такулюку Иисус а̄птыка̄: «Апыҳтуӷиста, сяңўа̄ пинилӷӣ пияҳқақсикун алъхыӷутусиҳқа̄люку кынлыңилңуӷмың уңувалъыӷмың?»

¹⁷Иисусым пика̄: «Сяңан а̄псиңа сяңўа̄ пинӣтаңа? Ата̄сиҳа̄гуқ пинилӷӣ. Кынлыңилңуӷмың уңувалъыңьюкувык қа̄ткики Кияӷныӷым қылӷусӣ».

¹⁸Нукалъпигам а̄птыка̄: «Накут?»

Иисусым кӣмсиқа̄: «Юхтаҳпынаң. Гылгаӷнӣҳпынаң. Тыглыхпынаң. Иқлъыңиқуткихпынаң. ¹⁹Қӯлваӷлюкык атанлъю, на̄нлъю. Пиниқлъюки юлгутытын пиниқылъыҳпытун лъпынун».

²⁰Нукалъпигам пика̄: «Қамахлъюки та̄кут қа̄ткақанка. Сяңўа̄лъю пияҳқақсикун?»

²¹Иисусым кӣмсиқа̄: «На̄михтыңъўа̄ӷьюкувгу Кияӷныӷым писқылъҳа лъпынун, агляӷлютын қамахлъюку сяӷьян акиклъюку, акиңа тама̄на аклъюмалӷӣнун тунқуӷнакын. Ынка̄м қилягми аклъюңилгулъықутын, та̄хкын тагилютың малихнакывңа».

²²Нукалъпигам нагалъюку, аӷуляқыхкақ ӣлъқыпихлъюни қаюҳлъяк аклъюңитыпихлъыҳӣ.

²³Та̄хкын Иисусым малихся̄ҳтыни пикӣ: «Ипа пӣмси, пияқнаӷьяҳқа̄гуқ аклъюңилңуӷмун югмун итылъыҳқа̄ Атаныҳпагулъҳанун Қилягым. ²⁴Уңипа̄нъақлъя̄таӷамси иляңаның, пияқнӣсяҳқа̄гуқ верблюдым сюфлъюӷутылъыҳқа̄ сикӯм ӣйңакун, аклъюңилңӯм югым итылъыҳқа̄ның Атаныҳпагулъҳанун Кияӷныӷым».

²⁵Малихся̄ҳтыт нагасямыхтыху таўатын пилъық сяӷӣӷаюхлъягумаӷмың пикат: «Кинаңам югулилъыңылъықа?»

²⁶Иўырңа Иисусым таўавыҳлъюўа̄қ ысҳаӷлюки пикӣ: «Югыт пияҳқақынӷилъкаңит, Кияӷныӷым пияҳқақӣ».

²⁷Та̄хкын Петырым пика̄: «Ысҳақаҳқутқун, сяңўа̄ қамахлъюку унилъюку малихтыкақамкын. Сяңўа̄ңам алъхыҳлъықыстыху?»

²⁸Иисусым пикӣ: «Ипа пӣмси, нутаӷами нунами Иӷныӷа Югым ақумылъықуқ умӣлгусигныкун ақумутагмикун ниӷуҳқылъыӷмини. Та̄хкын лъпысилъю малигуткани хўаңамнун ақумлюси қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку умӣлгым ақумутӣтхун, иглыӷутилъықуси қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку рамкыни Израилым. ²⁹Ынка̄м хўаңа апалъюқлъюңа килъю алңунак унискумыхтыки мыңтыӷатың, аңлыгутытың, наятың, ататың, на̄тың, авақутатың, налиӷмың пӣтысиӷаӷвитың, нулялъықут ю̄к талъиматалъпаглюку. Кынлыңилңуӷмыңлъю уңувалъыӷмың алъхыӷулъықут. ³⁰Иўырңа а̄ңылӷӣлӷутыт укалӣҳлъықут ынка̄м укаванлыңӯт аңылъҳуҳлъықут».

Уңипаӷа̄ткыхкат Қыпҳаҳтыңи Пӣтысиӷаӷвигым

¹Паниның Иисусым пикӣ: «Атаныҳпагулъҳа Қилягым юхтун аюқуқ виноградымың пӣтысиӷаӷвилык. Уна̄ңулюку а̄нлюни тугуля̄сяҳтуқақ қыпҳаҳтыкаҳқамың пӣтысиӷаӷвигминун. ²Аӷныӷмун таўавык итагнақыхкӣ акилыҳтуӷналюки ата̄сикаҳта̄н динарийемың, та̄хкын қыпҳаӷьяҳтыстыкӣ. ³Стаманың иңлюлык кылъя̄гми а̄нықихлъюни ысҳақӣ югыт ныкывӷата̄ӷулъҳӣт сяхпынатың акилъпыгаӷвигми. ⁴Ынка̄м пикӣ: “Лъпысилъю пӣтысиӷаӷвимнун қыпҳаӷьяҳтык, акилыҳтуӷна̄ӷамси қыпҳалъыҳпысистун”. ⁵Ынка̄ңам қыпҳаӷья̄ткат. Та̄хкын аӷныӷым қука̄нилъю, пиңаюмилъю кылъя̄гмилъю таўатын пиля̄тақақ. ⁶Ӣўынлъю талъиматни кылъя̄гми, акилъпыгаӷвигмун пикақ, та̄ўаңуқ паниның югым иляңи ныкывӷата̄ӷақыфтут. А̄птыкӣ: “Сяңафси хўа̄нтақыстык аӷнылъқусиқ сяхпынаси?” ⁷Кӣмсиқа̄т: “Қаюҳлъяк китум алңунак тугунӷилъкаңилъю қыпҳаҳтыңулюта”. Ынка̄м пикӣ: “Нақам лъпысилъю қыпҳаӷьяҳтык пӣтысиӷаӷвимнун”.

⁸Иӷивгаӷьягу пӣтысиӷаӷвилгым пика̄ қыпҳаҳтыт на̄сқӯтистыңат: “Қыпҳаҳтыт туқлъюҳтыӷлюки акилыҳтуҳтыҳқи киңулиӷның сивулиӷнун”. ⁹Талъимами кылъя̄гми қыпҳаӷья̄ткат тагиляӷа̄сямың акилыҳтӯсяңыхкат динарийякаҳта̄н. ¹⁰Ынка̄м сивулӣт қыпҳаҳтыт акилыҳтӯсяңатаӷаӷнақнилютың пика̄ялӷӣт, иўырңа тагиляӷа̄сялӷӣмың лъңитлъю акилыҳтӯсяңыхкат динарийкаҳта̄н. ¹¹Акилыҳтӯсяңьямың қивра̄ӷутка̄т пӣтысиӷаӷвигым юга. ¹²Пика̄т: “Киңулӣлюки тугукаҳтын қыпҳаҳтут ата̄сиҳаӷмун афлъюмун. Хўаңкута уӷлыӷӣҳтукут пуқлъяҳлъягми аӷнылъқусиқ, иўырңа акилыҳтуӷатын хўаңкутыстун аңка̄н”. ¹³Иўырңа югым пика̄ ата̄сиқ: “Нагатаҳтын, илякумта̄мни, пӯҳныӷитамкын. Итагнақыхкақан қыпҳаӷналютын ата̄сиҳаӷмун динарийемун. ¹⁴Ынка̄м тугулюку акилыҳтӯсян агля̄. Акилыҳтуӷьюганка киңулӣт югыт тугуканка акилыҳтӯсяҳпытун аңка̄н. ¹⁵Пиюкылъымтун маника атуӷьяҳқақақа. Ақиназӣн иӷлыгитутымның?”»

¹⁶Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Ынка̄м тама̄кут киңулӣт сивулӣҳсяҳқа̄гут, сивулӣт киңулӣҳсяҳқа̄гут».

Пиңайӣткун Иисусым А̄пқаңа Туқулъыҳқани

¹⁷Иисусым Иерусалимымун маю̄ткылъюку юлӷутның а̄футкӣ қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни алыҳқуӷна̄люки. ¹⁸Пикӣ: «Нагатык, Иерусалимымун маюӷнақукут. Таўани Иӷныӷа Югым тӯнылъықа̄т первосвященнигынунлъю, апыҳтуӷикаюгнунлъю Лӣлиҳтӯсяның ынка̄м нанқихлъюку туқусяҳқа̄нилъықа̄т. ¹⁹Та̄хкын язычнигнун тӯнылъықа̄т. Таўани лыгасӣӷўа̄ткылъықа̄т, кахсягмихлъықа̄т, қақӯраҳлъықа̄тлъю. Иўырңа пиңайӣтаңани аӷныӷым уңуваҳтысяҳқа̄гуқ».

На̄м Туңсилъҳа

²⁰Та̄хкын Зеведейем иӷныӷыхкынка на̄ңат тагикақ Иисусымун иӷныӷыгни кылъқылъюкык. Мануңакун сыгысқуҳтыкақ а̄пфикналюку.

²¹Иисусым а̄птыка̄: «Сямың пӣқсин?» Аӷнам кӣмсиқа̄: «Акықӣңа Атаныҳпагулъыҳпыни иӷныӷыхка ақумыснакыхкын а̄лъҳа аӷынқигныҳпыгун, иляңа сяӷумигныҳпыгун».

²²Иўырңа Иисусым пикӣ: «Лӣгикынӷитаҳси сяңутаңа туңсиқаҳси. Мыӷвикнаяӷыстыхӯ қаю̄сиқ мыӷьяҳқақа?»

Кӣмсиқа̄к: «Пияқлъыгӯкуң».

²³Иисусым пики: «Қайўа қаю̄симның мыӷылъықутык, иўырңа хўаңаңунӷитуқ накмӣӷьяҳқақ кимлъю ақумьяҳқа̄ткык аӷынқигнымкунлъю, сяӷумигнымкунлъю. Атама ята̄ҳқыхкақа̄к та̄кук ақумвихкак накмикыхкаминун».

²⁴Та̄кут иляңита қуля малихся̄ҳтыт нагақуӷьямыхтыкык сяматкык аңлыгуткулъҳӣк угумиягуткахкыт. ²⁵Та̄хкын Иисусым туқлъюӷлюки малихся̄ҳтыни, пикӣ: «Лӣсимакаси язычнигыт иглыӷутистыңита атанӷутақӣт ютың, а̄ңўа̄ӷуҳтыкатлъю югита юкыҳқуткақӣт. ²⁶Иўырңа лъпыси таўатысяҳқа̄нӷитуси. Налиҳси иглыӷутистыңуюкуми қыпҳаҳтыңуҳлъи лъпысинун. ²⁷Налиҳси а̄ңылъыҳпига̄юкуми қыпҳаҳтыля̄ӷуҳсяҳқа̄гуқ лъпысинун, ²⁸катам таўатын Иӷныӷан Югым пилъҳатун. Тагимаңитуқ қыпҳа̄тысқылъюни иўырңа тагика̄гуқ қыпҳа̄тиналюни, тӯналюкулъю уңувалъыни навыҳқылъисиқналюку угляпихлъыҳӣнун югнун».

Иисусым На̄лъҳускык Ая̄как Югык

²⁹Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт Иерихонымың аӷуляқумалюки юлӷутыҳлъягым малихтыка̄т Иисус. ³⁰Та̄ўаңуқ тумыт сяниңитни ая̄как югык ақумлютык. Нагақуӷьямыгныгу Иисус наӷуҳнилюку акилӷӯкак: «Атанық, Иӷныӷани Давидым, наңлъыгьягутаҳтикуң!»

³¹Юлӷутым иныҳтыкакык, ныпӣӷысқылъюкык. Иўырңа қывӯтаӷалъюку ўата акилӷӯкак: «Атанық, Иӷныӷани Давидым, наңлъыгьягутаҳтикуң!»

³²Ынка̄м Иисусым аӷулӣӷлюни туқлъюӷлюкык а̄птыкакык: «Сясқылъютык пӣқыстык хўаңамнун?»

³³Кӣмсиқа̄к: «Атанық, ийыпут ысҳаҳтыстаҳтики!»

³⁴Иисусым наңлъыгьягулъюкык ӣйңит ся̄фтыкӣ. Таўаниңинақ ысҳа̄сягуткак ынка̄м малихтыка̄т.

Иисусым Ка̄тылъҳа Иерусалимымун

¹Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт туӷа̄ӷьялӷӣмың Иерусалимымун, ка̄тка̄т Виффагиямун Елеоным найӷаҳанун. Таўани каяхтыкакык ма̄лӷук малихся̄ҳтыгни иглыҳтыкыстӣсқылъюкык. ²Хўатын пики: «Иңавык нынун агляӷлютык таўаниңинақ ысҳаҳлъықаҳтык пытугңалӷӣ осёл нуӷалык. Итымлъюкык тагинъакыхси хўаңамнун. ³Китум алңунак сямың пикаңистык, хўатын пинакыси: “Атанӷым аклъюка̄к”. Таўаниңинақ тагитыслъықа̄к хўаңамнун».

⁴Хўатын пика̄фтуқ апыӷӣӷналюку ӯкналиқистым пилъҳа:

⁵«Уңипа̄сяҳтуҳқи, Сионыӷмӣт:

“Ысҳақаҳтыхуқун, умӣлыхпыси такўа̄қӣси.

Қусывыгңа̄қ осёлыкун иглыҳтақуқ,

осёлым нуӷа̄кун”».

⁶Ынка̄м малихся̄ҳтык иглыҳтыкыстаӷлютык сивуңитни, Иисусым писқылъҳатун пикак. ⁷Осёл нуӷаҳтӯма̄н тагитка̄к Иисусымун. Қа̄слъӣт а̄ткатың матаҳлъюки тыӷикусяк қа̄йңитхун лъикӣт. Та̄хкын Иисус ақумыхкақ. ⁸Юлӷутыҳлъягым тумытхун а̄ткатың ся̄хтыкӣт, ынка̄м иляңи уқфигым авая̄ның икутақлъютың тумыт лъиляҳтуӷвикыхкӣт. ⁹Юлӷутыӷлягыт Иисусым сивуңанилңӯтлъю, киңуңанилңӯтлъю акилӷӯткат:

«Усюқнаҳалык Иӷныӷа Давидым!

Кияӷныӷым қуяслъигу тагилӷӣ а̄тҳакун Атанӷым!

Усюқилъық қилягмылңуӷмун!»

¹⁰Иисус итыӷьян Иерусалимымун, қамахлъютың Иерусалимыӷмӣт кагайгунъықыхся̄ткат хўатын пимаӷмың: «Кинаңа̄ўа уна ю̄к?»

¹¹Иисусым малихтыстыңита юлӷутыҳлъягыт кӣмсиқӣт: «Иисусыңӯқ, ӯкналиқиста, Назаретымың Галилеямылңуӷмың пиңӯқ».

Иисус Храмымун Пилӷӣ

¹²Иисус Храмымун итыӷлюни а̄нысқуқӣ қамахлъюки тукфиҳтулӷӣтлъю, акикулӷӣтлъю. Та̄хкын манимың навыҳқуҳтытлъю қаюӷвигит улъыҳқуқӣ, ақумутӣтлъю қаўа̄гмың акилъпыгаҳтыт. ¹³Ынка̄м пикӣ:

«Игақңа̄қ Акузитни Игақыхкани:

“Мыңтыӷама атилъқысяҳқақа̄, Юӷаӷвик”.

Иўырңа лъпыси ӣӷаӷвигуҳтаҳси тыглыгнӣҳтынун!»

¹⁴Та̄хкын ая̄катлъю, иӷулъюгмылңӯтлъю такука̄т Иисус Храмымун, ынка̄м на̄лъҳуқуқӣ. ¹⁵Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның ысҳапаглюки алъя̄ҳлъюхўаҳтилъҳи Иисусым, нагалъюкилъю таӷнуҳа̄т Храмыми акилӷӯлӷӣт хўатын: «Усюқилъық Иӷныӷанун Давидым!» ынңа̄талъ угумиюкат.

¹⁶Ынка̄м Иисус а̄птыка̄т: «Наганъыӷисикӣ таӷнуҳа̄т сямың пикатаңи?»

Иисусым кӣмсиқӣ: «А̄а, нагатанка. Атиҳтӣгастыхӯ Акузитыт Игақыхкат пилъҳит:

“Қа̄нӷитхун таӷнуҳа̄тлъю, алъхынҳаҳа̄тлъю ята̄ҳқыхкақан усюқилъық лъпынун катам?”»

¹⁷Та̄хкын Иисусым унилъюки, Иерусалимымың Вифанияткақ қаваӷналюни тама̄ни.

Иисусым Палиҳтыстыкаңа Уқфик

¹⁸Иисус уна̄ңулюку утыӷнӣткылъюку Иерусалимымун игатақақ. ¹⁹Тумыт ся̄ӷўитни ысҳақа̄ смоквам уқфига. Такулюку пияқминигу қуқуңара̄ӷина̄фтуқ смокваңунани. Ынка̄м уқфик таўавык пика̄: «Алъямыңлъю пӣтыстина̄нӷитутын». Таўаниңинақ уқфик палиқақ.

²⁰Малихся̄ҳтыт таўатын пилӷӣ ысҳапаглюку, сяӷӣӷаюгуткылъюку а̄птыка̄т: «Натын уқфик сюкатыпихлъюни палиҳта?»

²¹Иисусым кӣмсиқӣ: «Ипа пӣмси, малӷуклъилъңуна̄н ухпықилъылгукуфси, хўаңамтун пилъықуси, ысҳапалъыҳпысистун смоквам уқфига. Таўатыңинақ пина̄нӷитуси талўа уна на̄йӷақ каяхтыкуфсигу: “Ӣклъютын лъпынун мыӷмун милю̄тын”, лыган пилъықуқ. ²²Сямың алңунак а̄птыкуфси юӷакун ухпықилъылгукуфси алъхыӷусяҳқа̄гуси».

Иглыӷутистыт А̄пқуӷа̄қаңат Иисус

²³Иисус ка̄лъюни Иерусалимымун Храмымун ӣтқақ. Апыҳтуӷималюку, первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю такулюку а̄птыка̄т: «Уңипа̄тикут китум қылыҳтатын таўатын писқылъютын, налиӷмың китум қылылъҳакун таўатын пиңузин?»

²⁴Иисусым кӣмсиқӣ: «Хўаңалъю а̄пнақамси. Кӣмсиқуфсиңа хўаңалъю уңипа̄лъықамси китумун қылӷуматка. ²⁵Китум қылыҳтагу Иоанн крестиӷаӷисқылъюку? Кияӷныҳта̄ўа̄ налиӷмың югмың пиңўа̄?»

Та̄хкын лъңитның акузимҳуткат: «Сямың пинақыстыху? Кӣмсиқумтыху Кияӷныӷмың пиңунилюку, хўатын пилъықӣлъю: “Сяңанңам ухпықынӷистыху Иоанн?” ²⁶Иўырңа: “Югмың пиңуникумтыху”, қымалъ юлӷутыт сялъықӣлъю, қаюҳлъяк қамахлъютың ухпықыхка̄т Иоанн ӯкналиқистыңунилюку». ²⁷Ынка̄м кӣмсиқа̄т Иисус: «Налъюкаҳпут».

Иисусым пикӣ: «Хўаңалъю уңипа̄нъа̄нӷитамси китумун қылылъыңыхка̄тка таўатын пилъымнун».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкык Югым Иӷныӷык

²⁸Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ: «Натын уна сюмыҳтаӷа̄ткылъықыстыху? Югңуқ та̄ўа ма̄лӷугыгның иӷнылык. Сивулиӷмун пилюни пика̄: “Иӷнымни, аӷныӷми хўани виноградымың пӣтысиӷаӷвимнун қыпҳаӷьяҳа̄тын!” ²⁹Иӷныӷан пика̄: “Ўӣн пиюнӷитуңа”. Иўырңа аӷныӷми та̄кўани авутыҳқылъюни қыпҳаӷьяқақ. ³⁰Та̄хкын тӯңлиҳа̄нун иӷныӷми пилюни, таўатыҳпигақ пика̄. Иӷныӷан пика̄: “А̄а, пилъықуңа”, иўырңа пимаңилңуқ». ³¹Иисусым а̄птыкӣ: «Налӣм иӷныӷан қа̄ткыхкақагу атани?»

Кӣмсиқа̄т: «Сивулӣм».

Ынка̄м Иисусым пикӣ: «Уңипа̄тамси налогмың қырңуҳтыстытлъю, аӷнатлъю акикикаюгыт югусимыхның сивухпысини итыӷа̄тңӯт Атаныҳпагулъҳанун Кияӷныӷым. ³²Иоанным Крестителым уңипа̄сяҳтуқақӣси натын кияҳтылъыҳқамың Кияӷныӷым пиюкылъҳатун, иўырңа ухпықумаңитаҳси. Нақам налогмың қырңуҳтистытлъю, аӷнатлъю акикикаюгыт югусимыхның ухпықыхкақа̄т. Талўа киңуңаның ысҳапакақыӷңа̄ҳпысики ухпықыхкаңат Иоанн, паниның лъпыси авутыҳқылъюсилъю сыӷлыҳқынъанилъҳитуси, ухпықумаңитаҳсилъю».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңи Сыӷлыӷыт Пӣтысиӷаҳтыт

³³Иисусым пикӣ: «Иляңа уңипаӷа̄н нагатыху. Та̄ўаңуқ ю̄к пӣтысиӷақақ виноградымың нунамикун. Миңлъюлюку, ля̄гуткакык виноградымун қагыҳқӯсик, ныкыфтыка̄лъю ӯсқалӷӣ кылыңакивихкақ. Та̄хкын навӷитка̄ виноградымың пӣтысиӷаӷвини пӣтысиӷаҳтынун афлъыңакысқылъюку. Та̄хкын лъңа иляңанун нунам агляқақ. ³⁴Сяӷнаяҳқа̄ҳсята виноградыт, пӣтысиӷаӷвилгым қыпҳаҳтыни каяхтыкӣ ныңини ақфасқылъюки. ³⁵Иўырңа пӣтысиӷаҳтыт акуқаӷлюки қыпҳаҳтыт, ата̄сиқ анагулыҳта̄ка̄т, иляңа туқутка̄т, пиңая̄т милюҳпага̄таҳӣнақ туқутка̄т. ³⁶Қыпҳаҳтыми иляңи каяхлъя̄тақӣ, сивулиӷның угляӷатаӷаӷлюки, лъңитлъю таўатыңўа̄қ пиля̄тақӣт. ³⁷Қынўат иӷныни каяхтыка̄ лъңитнун, хўатын пимаӷми: “Ипапыста̄қ сӣвакылъықа̄т иӷнықа”. ³⁸Иўырңа пӣтысиӷаҳтыт ысҳаӷлюку пӣтысиӷаӷвилгым иӷныӷа хўатын пикат: “Ӯм иӷныӷан пилӣлъықа̄ уна нуна атани туқукан. Туқускумтыху хўаңкута пилӣлъықаҳпут уна виноградымың пӣтысиӷаӷвик”. ³⁹Ынка̄ңам акуқаӷлюку, пӣтысиӷаӷвигмың милю̄лъюку туқутка̄т».

⁴⁰Иисусым а̄птыкӣ: «Пӣтысиӷаӷвилгым тагикуми сялъықаки пӣтысиӷаҳтыт?»

⁴¹Первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю кӣмсиқа̄т: «Сыӷлыпыста̄тун туқулъықӣ та̄кут сыӷлыӷыт югыт. Та̄хкын навӷилъықа̄ пӣтысиӷаӷвини алъянун пӣтысиӷаҳтынун. Сяӷналъыҳқақ ка̄скан ныңӣлъықа̄т».

⁴²Иисусым пикӣ: «Атиҳтӣгастыкӣ Акузитыт Игақыхкат хўатын пилъҳит?

“Уйӷак та̄на мыңтыӷаңлъяҳтыт иҳсякыхка̄т мыгнуналъыҳпига̄ҳтыка̄гуқ уйӷак.

Та̄на Атанӷым пилъқа̄, ураң пинилъыҳпига̄гуқ хўаңкунъун!”

⁴³Ынка̄ңам уңипа̄тамси, Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым лъпысиның аўисяҳқа̄гуқ, ынка̄м тӯньяҳқа̄гуқ югнун пӣтыстияҳқанун плодыңаның Атаныҳпагулъҳым». ⁴⁴«Кина алңунак та̄хун уйӷахкун иқукуми, пылимьяҳқа̄гуқ. Кина алңунак та̄м уйӷагым ифкаӷвикыхкумигу сифта̄ҳқылъықа̄».

⁴⁵Первосвященнигытлъю, Фарисеитлъю нагалъюки Иисусым уңипаӷа̄таңи лӣгикыхка̄т Иисусымңуқ лъңит акузиткақыфтӣ. ⁴⁶Ынка̄м тугуюкақсяқаңат, иўырңа алиңыхкат юлӷутыҳлъягның қаюҳлъяк ухпықыхкаңат Иисус ӯкналиқистыңунилюку.

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Ныңуҳнақылӷӣм Нықынӷаҳқылъҳа

¹Та̄хкын Иисусым апыҳтуӷля̄тақӣ та̄кут югыт уңипаӷа̄тытхун. Пикақ: ²«Атаныҳпагулъҳа Қилягым хўатытуқ, умӣлгым иӷныни ныңуҳнақылӷӣ ята̄ҳқутка̄ нықынӷаҳқунъалюку. ³Қыпҳаҳтыни каяхтыкӣ уңипа̄сяҳтӣсқылъюки тахсиқлъиқат ныңуӷутым нықынӷаҳқылъҳанун тагиляӷа̄тысқылъюки, иўырңа тагиюнӷиткат. ⁴Та̄хкын умӣлгым пикӣ иляңи қыпҳаҳтыни: “Уңипа̄сяҳтуҳтыки тахсиқлъиқанка нықынӷаҳқылъымнун, ныӷьяҳқанңуқ апыӷӣҳтут. Туқутӣҳтысима̄нка юхта̄ныӷның тыӷикусяның, қуўинталӷӣныңлъю нуӷаӷның. Ынка̄м сяңўа̄ қамахлъюни апыӷӣҳтуқ. Тагилинңуқ ныңуӷутым нықынӷаҳқылъҳанун!” ⁵Иўырңа ақылъқаҳқат тахсиқлъиқӣт ўа̄кумаңилңӯт. Йыӷлыги навык сяяҳтӯткат, ата̄сиқ пӣтысиӷаӷвигминун пикақ, иляңа акилъпыгаӷвигмун, ⁶умӣлгым қыпҳаҳтыңи иляңита акуқаӷлюки сякусӣқлъюки туқуқуқӣт. ⁷Умӣлык сякшитыҳлъякақ ынка̄м пилъюўаҳтыни каяхтыкӣ. Туқуқуқӣт юхтақат, кумаҳтыка̄тлъю ныңат. ⁸Та̄хкын қыпҳаҳтыни пикӣ: “Ныңуҳнақым нықынӷаҳқусиҳқӣ апыӷӣҳтут. Ақылъқаңлъяқақсяқынка сыӷлытун пика̄тмыхның тагипагниңитут. ⁹Ынка̄ңам а̄нлюси тумынун налъяқаси қамахлъюки югыт нықынӷаҳқысяҳтӣсқитыки”. ¹⁰Қыпҳаҳтыт а̄нлютың тумыни қамахлъюки налъяқатың сыӷлыӷуяӷңа̄та, пиниӷьяӷңа̄та ныӷьяҳтӣсқыхкӣт, ынка̄м ныңуӷутфик ыслъықаӷаҳтыкақ.

¹¹Умӣлгым ысҳаӷьяҳтуӷьяқминики ақылъқат, ысҳақа̄ ю̄к а̄симаңилңуқ ныңуҳнақылӷӣм а̄тка̄мың. ¹²Ынка̄м а̄птыка̄: “Илякумта̄мни, натын итыҳсин ныңуҳнақылӷӣм а̄тка̄мың а̄тыхпынаң?” Югым кӣмсиҳпагниңитка̄. ¹³Та̄хкын умӣлгым қыпҳаҳтыт пикӣ: “Ӣхилъю, итыгӣлъю асиҳлъюки қагавык мамлыгмун милю̄тыху, таўани югыт қиялъықут хутытыңлъю тышқита̄хтаҳлъықӣт”».

¹⁴Иисусым та̄қниқӣ акузилъыни хўатын: «Угляпыста̄қ тахсиқлъиқа̄ӷңа̄н, иўырңа паляҳа̄гут накмикыхка̄т».

А̄пқуӷўа̄лъық Налогмың

¹⁵Та̄хкын Фарисеит унилъюку Иисус агӷиткат натын анагнӣлъқавигиӷналюку Иисус акузилъҳакун. ¹⁶Ынка̄м каяхтыкӣт иляңи малихся̄ҳтытын, иляңилъю Иродианыт Иисусымун. Хўатын пика̄т: «Апыҳтуӷиста, лӣсимакамкын акузӣқутын ипаңулюку. Апыҳтӯсянлъю натын Кияӷныӷым кияҳтысқысюлъҳа ипаңӯқ. А̄ңўа̄ӷуяӷңа̄та, укавансяӷңа̄та паниның апыҳтуӷақатын таўатыҳпигақ. ¹⁷Ынка̄м уңипа̄таҳтикут натын сюмыҳтаӷалъыҳпының. Кияӷныӷым Лӣлиҳтӯся̄ни ылъқуӷутңа̄ лъивикилъыҳқаҳпут налогмың Кесарымун? Лъивикилъта̄а налиӷмың пинӷитылъта?»

¹⁸Иисусым лӣсимакыхкӣ сыӷлытун пиюгукаңат, ынка̄м пикӣ: «Пинӣюгныӷни лъпыси! Сяңама анагнӣлъқавигиӷнақуткыстыңъа? ¹⁹Кылгувикитыңъа манимың налогмун лъивикисиҳқамың».

Ынка̄м тагитка̄т манимың. ²⁰Та̄хкын а̄птыкӣ: «Китум хинақагу уна? Китум а̄тқагу уна?»

²¹Кӣмсиқа̄т: «Кесарым».

Ынка̄ңам Иисусым пикӣ: «Тӯнитыки Кесарымун тама̄кут Кесарым пиңи, тӯнитыки Кияӷныӷмун тама̄кут Кияӷныӷым пиңи».

²²Нагасямыхтыху сяӷӣӷаюкат та̄хкын унилъюку аӷуляқыхкат.

Саддукеит Анагнӣлъқавигиӷнақуткыхкаңат Иисус

²³Таўани аӷныӷми Саддукеит а̄псяҳтуқа̄т Иисус. Тама̄куңӯт ухпықиңигалңӯт туқукат уңуваҳтыкаюгутаңи. ²⁴Пика̄т: «Апыҳтуӷиста, Моисейем Лӣлиҳтӯсӣ пика̄гут: “Ю̄к нулиҳтуӷлюни туқукан авақутихпынани, аңлыгутаңан тугуяҳқақа̄ угиңиӷақ авақутинъалюку аңлыгутни туқукақ”. ²⁵Ма̄нсяҳтут ма̄ӷраӷвинлык югыт аңлыгуткулъҳӣт. Нуйыклъиқ нулиҳтуӷлюни авақутихпынани туқука̄гуқ. Ынка̄м нулиҳа аңлыгутаңан тугука̄. ²⁶Тӯңлиҳа̄лъю аңлыгутаңа туқӯқ авақутихпынани. Ынка̄м пиңая̄н аңлыгутаңан туга̄ та̄на аӷнақ. Қамахлъютың туга̄қлъюку туқуляӷа̄тут авақутихпынатың. ²⁷Киңулӣлюни аӷнақ туқука̄гуқ. ²⁸Уңипа̄таҳтикут, уңуваҳтӯтылъҳым аӷныӷани китум аӷнақ нулиҳқылъықагу, қамахлъютыңқун тугукақыхкаңат?»

²⁹Иисусым кӣмсиқӣ: «Анахутңа̄си қаюҳлъяк лӣгикигатаси Акузитыт Игақыхкат, талўа аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳа Кияӷныӷым. ³⁰Туқукат уңуваҳтӯскумың ныңуӷусяҳқа̄нӷитут, яқулгыстун қилягмылңуӷыстун. ³¹Атиҳтӣгастыхӯ Кияӷныӷым апылъҳа лъпысинун туқукат уңуваҳтӯтылъыҳқӣтның? Хўатын пика̄гуқ:

³²“Кияӷнықа̄ңа Авраамым, Кияӷнықа̄ңа Исаакым, Кияӷнықа̄ңалъю Иаковым”.

Кияӷнық Кияӷнықа̄т уңувалӷӣт, нака̄н туқукат».

³³Иисусым апыҳтуӷилъҳа юлӷутыҳлъягыт нагалъюку, сяӷӣӷаягутыҳлъяка̄т.

Аңылъыҳпигақ Лӣлиҳтӯсяқ

³⁴Фарисеит нагақуӷьямыхтыки Саддукеит Иисусымун ныпӣҳқўа̄нилюки қырңуӷуткат. ³⁵Ата̄сим Фарисеим апыҳтуӷистыңан Лӣлиҳтӯсят а̄пқуӷа̄қа̄ Иисус анагнӣлъқавигиӷналюку. ³⁶Хўатын а̄птыка̄: «Апыҳтуӷиста, натуңа̄ўа аңылъыҳпигақ Лӣлиҳтӯсяни?»

³⁷Иисусым кӣмсиқа̄: «“Атаным Кияӷныӷа пиниқсяҳқақан қамахлъюку илюхпыгун, қамахлъюку уңувасиҳпыгун, қамахлъюку умьюгаҳпыгун”. ³⁸Та̄на аңылъыҳпига̄гуқлъю, мыгнуналъыҳпига̄гуқлъю Лӣлиҳтӯсяқ. ³⁹Тӯңлиҳа̄ аңылъыҳпигақ Лӣлиҳтӯсяқ сивулиҳтун аюқуқ: “Пиниқсяҳқақатын юлгутытын пиниқылъыҳпытун лъпынун катам”. ⁴⁰Та̄кук Лӣлиҳтӯсяк туныма̄гук тамаҳӣтнун Лӣлиҳтӯсянунлъю, апыҳтӯсӣтнунлъю ӯкналиқистыт».

А̄пқуӷўа̄лъық Христосымың

⁴¹Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ Фарисеит қырңуӷутңамалюки: ⁴²«Натын сюмыҳтаӷа̄ткақыстыху Христос? Китум иӷнықагу?»

Кӣмсиқа̄т: «Иӷнықа̄ Давидым».

⁴³Иисусым а̄птыкӣ: «Сяңанңам Давидым акузӣқңами Аглыӷналӷӣгныкун Таӷныӷагныкун атиҳтагу: “Атаныӷмың”? Хўатын пика̄лӷӣ:

⁴⁴“Атанӷым пӣ Атанқа, Ақуми аӷынқигнымкун,

кынляңа аңуяхтын итыгаҳпык асиңанун лъӣҳтылъымнун”.

⁴⁵Давидым атӣмакагу: “Атаныӷмың” натын иӷнықагу?»

⁴⁶Налиҳӣнӣта̄ Фарисеит кӣмсиҳпагниңитка̄т Иисус. Та̄хкын кынлыклъюку китум алңунак тытугьягутка̄т а̄пныӷмың.

Иисусым Кылыңася̄ӷускаңи Апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеиныңлъю

¹Та̄хкын Иисусым пикӣ юлӷутытлъю, малихся̄ҳтынилъю: ²«Апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеитлъю ақумга̄т Моисейем ақумута̄кун. ³Тама̄кын апалъюқлъюку қа̄ткақитыки қамахлъюки апыҳтӯсӣт лъпысинун, иўырңа лъңита сялъҳит малихтыхпынаки. Сясқақӣси нақам лъңита пиңигатӣт. ⁴Апыҳтуӷилъҳит Лӣлиҳтӯсяның пияқнапихтут югнун қа̄ткысяҳқа̄лютың. Апыҳтӯсӣт уқихтуқастун акмагыстун аюқут акмахтыстақыхкаңит югнун, нақамлъю талўа ата̄сиҳақ иӷныӷўа̄ҳтың атуқигата̄т каюсӣнъалюки акмагитның.

⁵Қамахлъюки пинитун пилъытың пӣқӣт ысҳаҳсяқналюки югнун. Талъимыхтыхунлъю, қагумыхтыхунлъю қилъҳутақӣт патыҳта̄ӷалъюки сялңаўа̄ҳа̄т Акузитның Игақыхканың ималгыт, қа̄слъимыңлъю қуӷалъкутӣт та̄клъюки улима̄қӣт. ⁶Нықынӷаҳқымъи, ақумьюныҳтӯт а̄ңўа̄ӷуҳтыкат ақумутӣтхун, синагоганилъю таўатылңуҳтыхун ақумьюныҳтӯт. ⁷Қӯлваҳтысюгақут акилъпыгаӷвигни, атӣсқысюгақутлъю: “Апыҳтуӷистымың”. ⁸Иўырңа лъпыси атиҳтыстыхпынаси: “Апыҳтуӷистымың” қаюҳлъяк ата̄сӣгуқ Апыҳтуӷистызи, аңлыгуткулъҳӣстун аюқуси. ⁹Кина алңунак атиҳпына̄н: “Атамың” нунами хўани, қаюҳлъяк ата̄сӣгуқ Атази қилягмылңуқ. ¹⁰Талўа китумун алңунак атиҳтыстыхпынаси: “Иглыӷутистымың” қаюҳлъяк ата̄сӣгуқ иглыӷутистызи, Христосыңӯқ. ¹¹Та̄на аңылъыҳпигақ қыпҳаҳтыкаҳқақаҳси. ¹²Кина алңунак лъңаның аңлистыкуми қусывыхтысяҳқа̄гуқ, ынка̄м кина алңунак лъңаның қусывыхтыкуми аңлистылъыңьяҳқа̄гуқ».

Иисусым Пинӣюгныӷуникаңи Апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның Фарисеитлъю

¹³«Иўырңа сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеинилъю! Пинӣюгныӷӯси! Ӯмгутақаси итыӷнақылӷӣт Атаныҳпагулъҳанун Қилягым. Лъпыси катам ӣтҳигатуси, аӷулӣҳтақасилъю итыӷьюлӷӣт!

¹⁴Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеинилъю! Пинӣюгныӷӯси! Ысҳаӷля̄тақулюки угиңиӷат мыңтыӷӣӷақаси. Та̄хкын пиниӷнилюси писқылъюси та̄клъюку юӷаӷақуси. Тама̄кын апалъюқлъюку аӷью̄лъыңыҳлъягьяҳқа̄гуси!

¹⁵Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеинилъю! Пинӣюгныӷӯси! Иглыӷа̄қуси кылъӣкунлъю, қӯткунлъю иваӷналюку ата̄сиқ ю̄к ухпыҳнъалюку лъпысистун. Та̄хкын апыҳтӯсяси ухпықыхкаки апыҳтӯсяҳпыси агляҳтысяҳқа̄ҳлъықа̄ геенамун, ынка̄м лъпыси аӷью̄лъыҳпысиның малӷуҳқыңъа̄н аӷью̄лъыңьяҳқа̄гуқ!

¹⁶Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси, ая̄кани иглыӷутистыни! Апыҳтуӷӣқуси хўатын: “Кина хўатын пикуми: ‘Акықӣңа Храмкун’ та̄на пикатңунӷитуқ. Иўырңа кина хўатын пикуми: ‘Акықӣңа золотаңакун Храмым’ пияҳқапыста̄қа̄ акықусяни”. ¹⁷Лъпыси ая̄кани тымңитхўастыни! Наликык мыгнунаӷатаӷаҳтак, золото, налиӷмың Храм аглыӷнаҳтыстилӷӣ золотамың? ¹⁸Апыҳтуӷӣқусилъю хўатын: “Кина хўатын пикуми: ‘Акықӣңа аҳқыфигыгныкун’, та̄на пикатңунӷитуқ. Иўырңа кина хўатын пикуми: ‘Акықӣңа тунусякун аҳқыфигыгнилңуҳқун’, пияҳқапыста̄қа̄ акықусяни”. ¹⁹Ая̄ңаҳа̄лык лъпыси! Наликык мыгнунаӷатаӷаҳтак, тунусяқ налиӷмың аҳқыфигык аглыӷнаҳтыстилӷӣк тунусямың? ²⁰Ынка̄ңам кина акықикуми аҳқыфигыгныкун, акықиңӯқ та̄хунлъю, сякунлъю тамаҳа̄кун аҳқыфигыгнилңуҳқун. ²¹Киналъю акықикуми Храмкун, акықиңӯқ та̄хунлъю, кияҳлъыҳӣкунлъю таўани. ²²Киналъю акықикуми қиляхкун, акықиңӯқ Кияӷныӷым ақумутахкынкунлъю, ақумгалӷӣкунлъю таўани.

²³Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеинилъю! Пинӣюгныӷӯси! Кияӷныӷмун тӯнақаси қуляҳқылъҳи нықмун нықниҳся̄тыт, мятат, укропыт, тминыт. Иўырңа авылӷаӷақаси апыҳтӯсят мыгнунаӷатаӷалӷӣт Лӣлиҳтӯсянилңӯт катам: танӣлъҳитылъық, наңлъыхталъық, ата̄сӣӷмытылъық. Та̄кут атуҳқақсяӷаси авылӷафқӣта иляңилъю Лӣлиҳтӯсят. ²⁴Ая̄кани иглыӷутистыни! Юхтун аюқуси ңӯйңа̄ӷақ мыӷьяҳқаминың иқилъюку та̄хкын верблюд тӯфлъықа̄!

²⁵Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеинилъю! Пинӣюгныӷӯси! Қаю̄сисилъю сягнысилъю қа̄йңи сяңихтақаси, нақам имиӷңа̄т ўаяӷнӣқаҳпысиныңлъю, пакигнӣлъыҳпысиныңлъю. ²⁶Ая̄ңалӷӣ Фарисей! Сивуклъюкык сяңихтикык илюңик қаю̄симлъю сягныӷымлъю ынка̄м қа̄скулъютыклъю укмаңӣлъик!

²⁷Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеинилъю! Пинӣюгныӷӯси! Туқукат сялңагистун аюқуси пӣнықыхкат қатылӷӣмың. Ысҳақа̄лютың қа̄йңи пиниҳалык, иўырңа қама имақут ныҳқуӷругмыңлъю, аӷулъыӷмыңлъю. ²⁸Лъпысилъю таўатытуси. Қайыхпысиның пиниҳсюгниҳлъягыт, иўырңа илюхпысини пинӣюгныӷӯси, апыҳтӯткаси Лӣлиҳтӯсят атуқигатаси».

Иисусым Уңипа̄скаңи Аӷью̄лъыҳқӣтның

²⁹«Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеинилъю! Пинӣюгныӷӯси! Мыңтыӷасқўа̄ңлъяӷақаси лъӣвӷитхун ӯкналиқистыт, пиниӷнаҳсяӷақасилъю лъӣвӷит тама̄кут кияҳтыкат ылъқуӷулъютың Кияӷныӷмун. ³⁰Та̄хкын хўатынлъю пӣқуси: “Ныӷиӷлюку кияҳтыка̄яқумта сивунымнъи, туқуқулгусиӷнаянӷитңўа̄ӷапут ӯкналиқистының”. ³¹Таўатын акузилъыҳпысигун лӣгикыстуси, киңунқынъилюси туқуқуҳтыңитнун ӯкналиқистыт. ³²Ынка̄м ся̄қыстык сивуныҳпыси пӣнлиқа̄т апыӷӣҳтыху. ³³Нымыӷьяни лъпыси, авақутӣтни нымыӷьят! Кияӷныӷым нанқихтыкаңиси аӷью̄ӷьяҳқа̄нилюси, натын анагнақыстыху аӷью̄лъыҳқаҳси геенами? ³⁴Ынка̄м уңипа̄тамси каяхфикамси ӯкналиқистыныңлъю, лӣсималӷӣныңлъю, апыҳтуӷистыныңлъю. Иляңит туқуқуҳлъықаси, иляңит қақӯраҳлъықаси, ынка̄м иляңит синагогахпысини кахсягмихлъықаси, иляңит нунаӷның иляңитнун малиҳқуҳлъықаси. ³⁵Тама̄кын апалъюқлъюку лъпыси Кияӷныӷым аӷью̄ӷьяҳқақӣси туқуқулъҳитнун қамахлъюки кияҳтыкат ылъқуӷулъютың Кияӷныӷмун нунами хўани, Авелымың Захариямун, иӷныӷа Варахиям. Туқуткаҳси акулыхкыни Храмымлъю, аҳқыфигымлъю. ³⁶Ипа уңипа̄тамси, лъпыси уңувалӷӣни ма̄тын Кияӷныӷым аӷью̄ӷьяҳқақӣси тама̄кунун сыӷлытун пилъыӷнун!»

Иисусым Пиниқылъҳа Иерусалимымун

³⁷«Ка̄й, Иерусалим, Иерусалим! Туқуқуқақатын ӯкналиқистыт, милюҳпага̄таӷлюкилъю туқуқуқатын каяхтыканка лъпынун. Угля̄пихлъюку қырңуҳсюгақсяӷанка юхтын хўаңамнун, катам қаўа̄гым қырңуҳтылъҳатун ама̄ӷаҳани яқугми асиңанун, иўырңа таўатын пистысюгумаңитаҳпыңа. ³⁸Ынка̄ңам мыңтыӷа̄н па̄ҳқӣлъықа̄. ³⁹Уңипа̄тамси, хўакын кынлыклъюку ысҳаӷна̄нӷитаҳпысиңа алъя кынляңа хўатын пилъыҳпысинун: “Кияӷныӷым қуяслъигу тагилӷӣ а̄тҳакун Атанӷым”».

Иисусым А̄пқаңа Храмым На̄вылъыҳқа̄

¹Иисус а̄нлюни Храмымың аӷуляқумалюку малихся̄ҳтыңита такулюку кылгуткӣт мыңтыӷат Храмым пиңи. ²Пикӣ: «Ысҳаӷаси тама̄кут мыңтыӷат. Ипа пӣмси, талўа ата̄сиқ уйӷак нымининъа̄нӷитуқ. Қамахлъютың улъыҳқуӷьяҳқа̄гут».

Сыӷлылӣлъҳытлъю, Амьюқыта̄ткылъҳытлъю

³Иисус ақумьян Елеоным найӷаҳакун, малихся̄ҳтыңита такулюку лъңинаҳа̄ма̄ӷлютың а̄птыка̄т: «Уңипа̄тикут, қакун тама̄кут пияҳқа̄ўат? Сяңулъықа лӣсимакусиҳқаҳпут тагилъыҳқаҳпынун, нунамлъю иқухтылъыҳқа̄нун?»

⁴Иисусым кӣмсиқӣ: «Кылыңалюси, китумун алңунак пӯҳтыстыхпынаси. ⁵Қаюҳлъяк угля̄пихлъыӷӣ тагияҳқа̄гуқ атуқлъюку а̄тқа, хўатын пӣқлъютың: “Хўаңа Христосыңӯңа”, пӯҳқуҳта̄яҳқақа̄тлъю юлӷун. ⁶Нагақӯлъықуси пилъюўаның, акусқаҳта̄ткылъҳитныңлъю пилъюўат; алиңыхпынаси қаюҳлъяк тама̄на пияҳқа̄гуқ. Иўырңа сялин иқухнақңунӷитуқ. ⁷Нунат югит пилъюгутулъықут, атаныҳпагулъҳытлъю пилъюгутулъықут, нани алңунак нықаңисяхлъяхлъықуқ, нунат увылыхтаҳлъяхлъықут. ⁸Қамахлъюни тама̄на аӷнам иӷниюкысталъҳатун аюқылъықуқ.

⁹Та̄хкын тама̄на пималюку югыт тугулъықӣси, амьюқыта̄ткылъықӣси, туқулъықӣсилъю. Нунатаҳа̄н тамаҳа̄н рамкыңан угумӣлъықӣси хўаңа апалъюқлъюңа. ¹⁰Ынка̄м Угля̄пихлъыҳӣми ухпықнаниҳлъықа̄тңа, увыҳпагутусягулъықут, угумӣсягулъықутлъю. ¹¹Та̄хкын ӯкналиқистысиӷўа̄лӷутыт тагилютың пӯҳқуҳлъықӣт юлӷутыт. ¹²Сыӷлық нулям аңталяңаның апалъюқлъюку алъюлъютың югыт пиниқинаниҳлъықут. ¹³Иўырңа кина алңунак нуқынъыҳтуқақ кынлымун югулилъыңьяҳқа̄гуқ. ¹⁴Укутлъю Пинилӷӣт Уңипат Кияӷныӷым Атаныҳпагулъҳаның аюқылӷӣт уңипақсяҳқа̄гут нунатаҳа̄ни тамаҳа̄ни рамкыңитнун нагақӣсқылъюки. Та̄хкын нуна иқухлъықуқ».

Иисусым А̄пқаңа Сыӷлылӣлъыҳқаҳлъяк

¹⁵«Йықай атиҳтуҳтым лӣгиклъигу сямың писӣтаңа ӯкналиқистым Даниилым ӯкналиқуткыхка̄. Ӯкналиқуткыхка̄ та̄на аглыӷнӣлңӯгуқ па̄ҳқӣтыстилӷӣ аглыӷналӷӣми ными. Ысҳақуфсигу тысқамани ныкывылӷӣ, ¹⁶Иудеямылңӯт анагнӣҳа̄т на̄йӷанун. ¹⁷Ю̄к мыңтыӷам қа̄йңанилңуқ укиглюни сяӷьяқуфқа̄ми пилӷа̄қ. ¹⁸Ю̄к пӣтысӣӷаӷвигмылңуқ қа̄слъиҳқуфқа̄ми пилӷа̄қ. ¹⁹Тама̄ни аӷныӷни сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯт қумилгыт аӷнат, мамаҳталгытлъю! ²⁰Юӷаҳтык анагнӣфқа̄фси уксюми писқылъюси налиӷмың Субботами, ²¹қаюҳлъяк тама̄ни сыӷлылӣқ ынңа̄талъ сыӷлыҳлъягуҳсяҳқа̄гуқ. Сыӷлыӷатаӷа̄яҳқа̄гуқ сыӷлылӣӷақылъыӷның има пӣнлиӷьюха̄лъҳаның нунам хўавымун кынляңа. Алъямыңлъю таўатылңуқ пина̄нӷитңўа̄ҳтуқ. ²²Тама̄кут аӷныӷыт Кияӷныӷым палялъимаңисяқаки, кина алңунак уңуванаянӷитуқ. Иўырңа апалъюқлъюки накмикыхкани аӷныӷыт палялъияҳқақӣ.

²³Тама̄ни китум алңунак пикаңиси: “Ӣи, Христос хўа̄”, налиӷмың: “Тазиңантуқ!” ухпықыхпына̄н, ²⁴қаюҳлъяк Христосысиӷўа̄ӷытлъю, ӯкналиқистысиӷўа̄ӷытлъю тагилъықут. Алъя̄ҳлъюхўаҳтиҳлъяхлъықут, сяӷӣӷанаҳқыҳлъяхлъықутлъю пӯҳналюки югыт, талўа Кияӷныӷым накмикыхкӣ пӯҳсяқлъыгукумыхтыки. ²⁵Та̄ўа уңипа̄тамси сивутҳулъюку пилъыҳқақ.

²⁶Ынка̄ңам хўатын пикаңиси: “Ӣи, Христос па̄ҳқилъҳанитуқ!” такухпына̄н; налиӷмың хўатын пиката: “Ӣи, мыңтыӷам илюңанитуқ”, ухпықыхпынаки. ²⁷Қаюҳлъяк Иӷныӷа Югым тагикуми таўатысяҳқа̄гуқ ниӷухпагӯтылъыҳтун кӯкхулъықуқ асиваӷмың пакфалъямун.

²⁸Қаўа̄хпагыт қырңуҳтақут нани алңунак кымыхқўа̄лгунӷани».

Тагилъыҳқа̄ Иӷныӷан Югым

²⁹«“Киңуңӣҳӣтның тама̄кут сыӷлылӣлъыҳлъягыт Кияӷныӷым сиқинық мамлыхтыслъықа̄,

танқиқ ниӷугунъаниҳтыслъықа̄, иӷалықыта̄ӷыт ифкақӯтыслъықӣ қилягамың,

аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳыт қилягамылңӯт иглыӷалъҳит алъяңуҳқӯтыслъықӣ”.

³⁰Та̄хкын қилягакун сяңўа̄ алъхыҳлъықуқ лӣсимакусиҳқақ Иӷныӷаның Югым. Та̄хкын қамахтыңъўа̄ӷлютың нунам рамкыңи қивӷум қия̄ӷӯтыҳлъяхлъықут. Ысҳаҳлъықа̄т Иӷныӷа Югым тагилӷӣ қилягўа̄ҳтыхун, аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъыҳтӯмаӷмилъю, ниӷуҳқылъылиҳлъяглюнилъю. ³¹Ынка̄м Иӷныӷан Югым қалӷиҳта̄н қалӷиҳтыстыҳлъякумигу каяхлъықӣ яқулыни навык алңунак қырңуҳтысқылъюки накмикыхкани нунатаҳа̄ның тамаҳа̄ның».

Смоквам Уқфига Лӣтфиксяҳқақ

³²«Лӣтфикитыху уқфига смоквам. Ысҳақуфсики авайӣ унӣлъӣӷалӷӣт, қуқуңӣ пӣтыкысталӷӣт, лӣсимакаҳси кӣгьяҳтуңыстаӷа̄. ³³Таўатыҳпигақ қамахтыңъўа̄ӷлюки а̄пқанка тама̄кут ысҳақуфсики, лӣсимакылъықаҳси лъңа ка̄сяҳтуңыста̄ма̄қ, а̄қун амигмун лъӣӷума̄қ. ³⁴Ипа уңипа̄тамси, ма̄тын уңувалӷӣт туқуляӷа̄тыстыхпынаки қамахлъютың тама̄кут пияҳқа̄гут. ³⁵Қилягалъю, нуналъю авӣӷусяҳқа̄гук, иўырңа хўаңа акузитынка авӣӷунъа̄нӷитут».

Кылыңаклъюку Тагилъыҳқа̄

³⁶«Китум алңунак налъюка̄ та̄м аӷныӷым афлъюңа қакун ка̄сяҳқа̄таңа. Талўа қилягмылңӯт яқулгыт налъюка̄т, Иӷныӷымлъю налъюка̄, Атаңинаҳа̄м лӣсимака̄. ³⁷Катам тама̄ни Нойем кияҳтылъҳани, югыт таўатысяҳқа̄гут Иӷныӷан Югым тагилъыҳқа̄ни. ³⁸Тама̄ни аӷныӷни, сивуңани улывым югыт ныӷақлъютың, мыӷақлъютың, ныңуӷутақлъютың аюқыхкат кынляңа таўавык аӷныӷмун Нойелъю итылъҳитнун ковчегымун. ³⁹Налъюкыхка̄т натысяҳқа̄таңа кынляңа улывылъыӷмун, ынка̄м қамахтыңъўа̄ӷлютың туқуляӷа̄ткат. Таўатыҳпигақ Иӷныӷа Югым тагикан, налъюкылъықа̄т натысяҳқа̄таңа. ⁴⁰Таўани пилъыӷми ма̄лӷук югык пӣтысӣӷаӷвигмыгни қыпҳа̄тык, а̄лъҳа тугулъықа̄, иляңа уныхлъықа̄. ⁴¹Аӷнак кагимтилӷӣк зерномың, а̄лъҳа тугулъықа̄, иляңа уныхлъықа̄.

⁴²Ынка̄ңам кылыңалюси, қаюҳлъяк налъюкңўа̄ӷаҳси нани аӷныӷми Атаныҳпыси тагилъыҳқа̄. ⁴³Налъюнықнӣтуқ, мыңтыӷам юган лӣсимаксяқумигу тыглыгнӣҳтым тагилъыҳқа̄, қаваҳпынани кылыңанаяҳтуқ на̄фқулъюни итыӷнаюкан мыңтыӷаминун. ⁴⁴Ынка̄м тама̄кын апалъюқлъюку лъпысилъю апыӷӣҳсяӷлюси қӯнпың, қаюҳлъяк Иӷныӷа Югым тагияҳқа̄гуқ ўа̄кынӷилъҳаҳлъюси».

Қыпҳаҳта Ата̄сӣӷмылңуқ Налиӷмың Ата̄сӣӷмынъыӷилңуқ

⁴⁵«Кинаңа̄ўа ата̄сӣӷмылңуқ пыҳқинылӷӣ қыпҳаҳта? Та̄наңӯқ умӣлган иглыӷутистыңлъяқа̄ қыпҳаҳтылгутаңанун, нықылита̄тӣсқылъюкилъю аҳутаңа тамаҳа̄н. ⁴⁶Та̄на қыпҳаҳта қуястылъыңьяҳқа̄гуқ умӣлган ка̄лъюни ысҳақумигу қылылъыӷмитун пилӷӣ. ⁴⁷Ипа уңипа̄тамси, та̄на қыпҳаҳта умӣлган афлъыңакистыңлъяӷьяҳқақа̄ сяминун тамаҳа̄нун. ⁴⁸Иўырңа та̄на қыпҳаҳта сыӷлыӷукуми сюмыҳтаӷаҳлъықуқ хўатын: “Умӣлъка тагилӷаҳтуӷна̄нӷитуқ”, ⁴⁹ынка̄м амью̄ткысягулъықӣ қыпҳаҳтылгутни. Илялъықуқлъю сю̄мылӷӣнун, ныӷылгусиӷақлъюки, мыӷылгусиӷақлъюки лъӣҳлъықуқ. ⁵⁰Та̄хкын ата̄сими аӷныӷми умӣлга ка̄лъықуқ қыпҳаҳта ята̄ҳқылъҳилъюкулъю, сиӷимакылъҳилъюкулъю. ⁵¹Ынка̄м умӣлган қывӯлъюку аӷью̄ҳлъықа̄, агляҳтыслъықа̄ пинӣюгныӷнун аӷью̄ӷьяҳқа̄люку малигулъюку. Таўани қийиқылъықут, хутытың тышқита̄хта̄мӣта».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңи Қуляӷьягыт Аӷнаӷа̄т

¹«Таўани пилъыӷми Атаныҳпагулъҳа Қилягым успусяҳқа̄гуқ қуляӷьягнун аӷнаӷаӷнун кылъқылъюки кынылӷутатың па̄йӷилӷӣт нулиҳтуӷнақылӷӣмың. ²Талъимат налъю̄қат талъимат пыҳқинылӷӣт. ³Налъю̄қат кылъқыхкӣт кынылӷутатың уқуҳқаңунаки, ⁴иўырңа пыҳқинылӷӣт кылъқыхкӣт кынылӷутатың уқуҳқалиӷлюки. ⁵Нулиҳтуӷнақылӷӣ мулю̄қақ, қынўат аӷнаӷа̄т қаваӷникат ынка̄м қаватҳуткат.

⁶Унугым қука̄ни кина акилӷӯкақ хўатын: “Ука тагӣқуқ нулиҳтуӷьяҳқақ! А̄нлюси пайыҳтыху!” ⁷Аӷнаӷа̄т таҳтуӷаҳта̄лъютың кынылӷутатың кынӷит налъҳусяқӣт. ⁸Та̄хкын налъю̄қат пикат пыҳқинылӷӣнун: “Уқуҳқалитаҳтикут, кынылӷутапут қа̄мнақут”. ⁹Пыҳқинылъҳита пикӣт: “Сыӷлыҳалык тамаҳамнъун уқуҳқапагитукут, акилъпыгаҳтынун тукфиӷияҳтуҳтык”. ¹⁰Ынка̄м налъю̄қат уқуҳқаңьяҳтӯткат. Авӣсималюки нулиҳтуӷнақылӷӣ ка̄ткақ. Та̄кут ята̄ҳқыңъалӷӣт итылгусиқа̄т ныңуӷутым нықынӷаҳқылъҳанун, ынка̄м амик ӯмка̄т.

¹¹Киңуңаның налъю̄қат аӷнаӷа̄т ка̄лъютың, акилӷӯкат: “Атанық, Атанық! Қылъпыӷутаҳтикут!” ¹²Иўырңа нулиҳтуӷнақылӷӣм кӣмсиқӣ: “Ипа уңипа̄тамси, налъюкамси кинкуңустык”».

¹³Иисусым уңипаӷа̄тни та̄қниқа̄ хўатын: «Ынка̄ңам кылыңатык, қаюҳлъяк налъюкаҳси натуңутаңа аӷнық налиӷмың натуңутаңа афлъю Иӷныӷан Югым тагилъыҳқа̄».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңи Пиңают Қыпҳаҳтыт

¹⁴«Атаныҳпагулъҳа Қилягым успусяҳқа̄гуқ хўавык уңипаӷа̄тмун: Та̄ўаңуқ ю̄к иглыӷанақылӷӣ навык уяванун. Туқлъюқӣ қыпҳаҳтыни авӣлъыӷмини афлъыңакистыңулюки сяӷьяминун. ¹⁵Ата̄симун 5,000 манит тӯныхкӣ, иляңанун 2,000, киңулиӷмун 1,000. Тамаҳӣта тунқуқӣ пилъыхтулңистун. Та̄хкын аӷуляқыхкақ. ¹⁶Ю̄к та̄на 5,000ныңыхкақ, таўаниңинақ аӷуляқлъюни акиксяҳқамың тукфиҳтуқақ. Ынка̄м алъя 5,000 алъхыҳтыка̄. ¹⁷Та̄налъю 2,000ныңыхкақ, алъхыӷуткақ алъя 2,000мың. ¹⁸Иўырңа та̄на 1,000ныңыхкақ а̄нлюни ля̄гулъюки ӣқӣ умӣлыгми маниңи.

¹⁹Мулю̄ҳлъяглюни қыпҳаҳтыт умӣлгат утыӷниӷьями уңипаҳсюқӣ сяматаңи манини. ²⁰5,000ныңыхкам ыснываӷлюни пика̄: “Умӣлымни, тагивақақатын 5,000 манит. Та̄ўа алъя 5,000 алъхыҳсима̄қа̄”. ²¹Умӣлган пика̄: “Сыӷлыҳалык итагнапихтутын, пиниҳтутын ата̄сӣӷмылңуқ қыпҳаҳта! Ата̄сӣӷмытка̄тыхпының паляҳаӷнун афлъыңакистыңуҳтыснақамкын углялӷӣнун. Ӣтҳи қуялгусиӷьяҳтуӷңа!” ²²Та̄хкын 2,000ныңыхкам ыснываӷлюни пика̄: “Умӣлымни, тагивақақатын 2,000 манит. Та̄ўа алъя 2,000 алъхыҳсима̄қа”. ²³Умӣлган пика̄: “Сыӷлыҳалык итагнапихтутын, пиниҳтутын ата̄сӣӷмылңуқ қыпҳаҳта! Ата̄сӣӷмытка̄тыхпының паляҳаӷнун афлъыңакистыңуҳтыснақамкын углялӷӣнун. Ӣтҳи қуялгусиӷьяҳтуӷңа!” ²⁴Та̄хкын 1,000ныңыхкам ыснываӷлюни пика̄: “Умӣлымни, лӣсимакамкын лъпык а̄ҳсяҳқа̄нӷитутын. Унатаӷақутын пӣтысиӷақақынӷилъкыхпының. Қырңуҳтақатын пӣткат пӣтутңит ифкаҳқуқақынӷилъкытың. ²⁵Ынка̄м алиңлюңа ля̄гулъюки манитын ӣқақанка. Аң, та̄ўа лъпык пин”. ²⁶Иўырңа умӣлган пика̄: “Уюқ сыӷлық, иҳсяниталӷӣ қыпҳаҳта! Лъпык пӣҳпыңа унатаӷақнилюңа пӣтысиӷақақынӷилъкымның, қырңуҳтӣқнилюңалъю пӣтканың пӣтутңит ифкаҳқуқақынӷилъкымның. ²⁷Сяңанңам маника канаҳнаниҳсигу снамун? Таўатын пикақсяқувгу, утыӷнилъымни выҳнаяӷақа алъхыӷнылиӷлюку”. ²⁸Та̄хкын умӣлгым қыпҳаҳтыни пикӣ: “Тугулюку 1,000 маниңа, тӯнитыхӯ та̄мун 10,000нылыгмун. ²⁹Тама̄кут пилгыт тӯнатаӷаӷьяҳқа̄гут ынка̄м сӣптӣлъықут. Иўырңа та̄на аваңилңуқ пилъха̄яӷңа̄н иқисяҳқақӣт лъңаның”. ³⁰Та̄хкын умӣлгым пикӣ: “А̄ныстыху та̄на сятңунӷилңуқ қыпҳаҳта қагавык мамлыхлъягмун. Таўани югыт қия̄ӷўаҳлъяхлъықут, хутытыңлъю тышқита̄хта̄мӣта”».

Киңулиқ Нанқихтылъық

³¹«Иӷныӷа Югым тагикуми ниӷуҳқылъыӷмикун, яқулыхтӯмаҳлъягми, та̄хкын ақумылъықуқ ниӷуҳқыңъалӷӣгныкун ақумутагмикун. ³²Сивуңакун қырңуӷутыслъықӣт қамахтыңъўа̄ӷлюки нунам юги. Та̄хкын авуҳлъықӣ, катам пынъӣӷнӣҳтым авулъҳатун пынъӣӷыт козёлының. ³³Пынъӣӷыт аӷынқигныӷминитыслъықӣ, козёлыт сяӷумигныӷмини. ³⁴Та̄хкын Умӣлгым аӷынқигныӷминилңӯт пилъықӣ: “Тагитык, Атама қуястыкӣтни, пилӣтыху Атаныҳпагулъық ята̄ҳқыхка̄қ лъпысинун има нуна улима̄қңан. ³⁵Игатиқңулюңа ныҳқыхкақаҳпысиңа; мықсюгулюңа мыҳсикақаҳпысиңа; алъяныҳта̄люңа упуӷаткақаҳпысиңа. ³⁶Амсикаӷмылъюңа а̄сиҳтуқақаҳпысиңа, қинуюгулюңа ля̄лиҳфикыхкақаҳпысиңа, анусимиңлъяӷа̄люңа ысҳаӷьяҳтуқақаҳпысиңа”. ³⁷Та̄хкын ылъқуӷутңалӷӣт пилъықа̄т: “Атанық, қавңақ игатақңулютын ныӷысикын, налиӷмың мықсюгулютын мыҳсизикын? ³⁸Қавңақ алъяныҳта̄лютын упуӷасикын, налиӷмың амсикаӷмылъютын а̄сиҳтуҳсикын? ³⁹Қавңақ қинуюгулютын, налиӷмың анусимиңлъяӷвигмылъютын ля̄лиҳфиксикын?” ⁴⁰Умӣлгым кӣмсиҳлъықӣ: “Ипапыста̄қ уңипа̄тамси, сяңўа̄ алңунак пикаҳси укалиҳпигаӷнун аңлыгутымнун, хўаңамнун пӣқаси!”

⁴¹Та̄хкын Умӣлгым сяӷумигныӷминилңӯт пилъықӣ: “Лъпысиңӯт Кияӷныӷым аӷью̄ӷьяҳқӣ. Аўӣтык хўаңамның, агляҳтык кынлыңилңӯгнун кынӷыгнун Кияӷныӷым ята̄ҳқыхка̄нун Туӷныӷаӷмунлъю, яқулганунлъю! ⁴²Игатақңулюңа ныӷыстылъҳитаҳпысиңа, мықсюгулюңа мыҳсилъҳитаҳпысиңа, ⁴³алъяныҳта̄люңа упуӷатылъҳитаҳпысиңа, амсикаӷмылъюңа а̄сиҳтӯмаңитаҳпысиңа. Қинуюгулюңалъю, анусимиңлъяӷвигмылъюңалъю ля̄лиҳфикумаңитаҳпысиңа”. ⁴⁴Та̄хкын пилъықа̄т: “Атанық, қавңақ игатиқңулютын, мықсюгулютын, алъяныҳта̄лютын, амсикаӷмылъютын, қинуюгулютын, налиӷмың анусимиңлъяӷвигмылъютын, каюсӣсимаңисикын?” ⁴⁵Та̄хкын Умӣлгым кӣмсиҳлъықӣ: “Ипапыста̄қ уңипа̄тамси, таўатын пинӷитылъыҳпысистун налиҳӣнӣтнун укут укалиҳпига̄т, хўаңа пинӷитақаҳпысиңа”. ⁴⁶Ынка̄м та̄кут агляҳлъықут кынлыңилңуӷмун аӷью̄лъыӷмун, иўырңа ылъқуӷутңалӷӣт агляҳлъықут кынлыңилңуӷмун уңувалъыӷмун».

Туқусюкаңат Иисус

¹Иисусым та̄қсямики апыҳтӯсяқныӷмың тама̄кут, малихся̄ҳтыни пикӣ: ²«Лӣсимакаҳси ма̄лӷук аӷныӷык атуӷлюкык Нықынӷаҳқылъыҳқа̄ Пасхам пинақңӯқ. Ынка̄м Иӷныӷа Югым тӯнылъықа̄т қақӯрӣсқылъюку».

³Таўани аӷныӷми, первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю қырңуӷуткат дворңани Первосвященнигым, Каиафам. ⁴Агӷиткыхка̄т Иисус аксяқлъюклъю тугулюку, туқунъалюку. ⁵Иўырңа пикат: «Нықынӷаҳқымъи пина̄нӷитаҳпут, лю̄рақ югыт сыӷлылӣҳқӣҳлъягнаюката».

Вифаниями Аӷнам Иисус Тыпыңлъяҳқыхкаңа

⁶Иисус Вифаниямытақңами Симонынкуниткақ проказалгуялӷӣми. ⁷Аӷнам такука̄ Иисус, тугумӣқлъюкык алавастрык ақимлыӷутак ималгык акитупихлъыҳӣмың тыпыңлъя̄симың. Ныӷумалюку на̄сқўакун кӯвыхкакык тыпыңлъя̄сик. ⁸Иўырңа малихся̄ҳтыт ысҳаӷлюку таўатын пилӷӣ, угумиягутка̄т хўатын пимаӷмың: «Сяңан сякусӣқакык? ⁹Акикыхкақсяқумикык тыпыңлъя̄сик маниңуткыҳлъяглюкык аклъюмалӷӣнун тунқуӷнаяӷа̄!»

¹⁰Иисусым лӣсимаклъюки сямың пикатаңи пикӣ: «Сяңан сыӷлықӯӷыстыху аӷнақ? Пинӣпихтуқ хўаңамнун таўатын пилъҳа. ¹¹Аклъюмалӷӣт қӯнпың тама̄нсяҳқа̄гут, иўырңа хўаңа қӯнпың лъпысининъа̄нӷитуңа. ¹²Тыпыңлъяҳқылъыӷмикун югусиқа ята̄ҳқыңъўа̄ лъивылъыҳқамнун. ¹³Ипа уңипа̄тамси, нунатаҳа̄ни тамаҳа̄ни нани алңунак уна Пинилӷӣ Уңипақ уңипақныӷмыхтыху, аӷнам таўатын пилъҳа а̄пҳақылъықа̄т югнун нықамикысқылъюку».

Иудам Увыҳпагусюкаңа Иисус

¹⁴Та̄хкын Иуда Искариот иляңат қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыт, первосвященнигнун пилюни, ¹⁵а̄птыкӣ: «Сямың тӯнылъықыстыңъа Иисус лъпысинун тӯныхкумкун?» Ынка̄м кыстулъюку ю̄к қуля сӣпнықлъюку серебромың манимың лъивикыхка̄т. ¹⁶Та̄хкын кынлыклъюку Иуда пилъыҳқаңнақыхкақ увыҳпагунъалюку Иисус.

Ята̄ҳқылъық Пасхам Нықынӷаҳқылъҳанун

¹⁷Сивулиӷми аӷныӷани Нықынӷаҳқылъҳан Закваскалилъҳилъңӯм Нықыкшаңлъям, малихся̄ҳтыт Иисус такулюку а̄птыка̄т: «Нани ята̄ҳқутысюхсин хўаңкунъун Пасхам Нықынӷаҳқылъҳаның ныӷысқылъютын?»

¹⁸Иисусым кӣмсиқӣ: «Иерусалимымун пикатык. Ю̄к тама̄нтуқ; уңипа̄нъакыси: “Апыҳтуӷиста пӣқ, Пилъыҳқақа ка̄нъақуқ. Малихся̄ҳтыкулъҳӣни ныӷнақаҳпут Пасхам Нықынӷаҳқылъҳа лъпысини”».

¹⁹Малихся̄ҳтыт Иисусым писқылъҳатун пикат, Пасхам Нықынӷаҳқылъҳа ята̄ҳқыхка̄т.

²⁰Иӷивгаӷьягу Иисусылъю қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыкулъҳӣт қаюӷвигитңи ақумӯткат ныӷналютың. ²¹Ныӷӯсималюки, Иисусым пикӣ: «Ипа пӣмси, налиҳпыси увыҳпагунъақңўа̄ңа».

²²Малихся̄ҳтыт қивӷуҳлъягумаӷмың тӯңлиқутаӷлютың а̄пта̄тақа̄т: «Атанық, хўаңаңўа̄?»

²³Иисусым кӣмсиқӣ: «Увыҳпагутияҳқақ та̄наңӯқ нықни ныптыкаңа сягныӷмун хўаңамнун малигулъюни. ²⁴Ипапыста̄қ Иӷныӷа Югым туқуяҳқа̄гуқ Акузитыт Игақыхкат пинақнилъҳистун. Иўырңа сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯқ та̄на ю̄к увыҳпагутилӷӣ Иӷныӷаның Югым! Итагнаӷнаяҳтуқ алъхыӷумаңисяқуми!»

²⁵Увыҳпагутистым Иудам а̄птыка̄: «Апыҳтуӷиста, хўаңаңўа̄?»

Иисусым пика̄: «Та̄ўа лъпынун апыҳтутын».

Атанӷым Ныӷыстилъҳа

²⁶Ныӷӯтңулютың Иисусым тугулюку нықыкшаңлъяқ игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық, а̄вгуӷлюку тунқуқӣ малихся̄ҳтыни. Пикӣ: «Тугулюку ныӷитыху, уна югусиқақа».

²⁷Та̄хкын тугулюку қаю̄сиқ виномың ималык игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық тӯныхка̄ лъңитнун. Пикӣ: «Мыӷвика̄таҳтыху қамахлъюси. ²⁸Та̄на а̄кўақа, та̄хун Кияӷныӷым акықуся̄ апыӷӣӷьяҳқа̄гуқ. Туқукума а̄кўа кӯвылъықуқ угляпихлъыҳӣнун югнун сыӷывутусӣлюни сыӷлыҳқылъҳитнун. ²⁹Уңипа̄тамси, виномың алъя мыӷна̄нӷитуңа кынляңа аӷныӷми таўани, виноӷраӷаӷмың мыӷылгусиҳлъықамси Атама Атаныҳпагулъҳани».

³⁰Та̄хкын илягаӷлютың а̄нлютың Елеоным найӷаҳанун пикат.

Иисусым А̄пқаңа Петырымун Налъюнқылъықнилюни

³¹Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Унугми хўани, хўаңа апалъюқлъюңа униқаӷа̄лъықаҳпысиңа, қаюҳлъяк Акузитни Игақыхкани Кияӷнық пика̄гуқ:

“Туқулъықақа пынъӣӷнӣҳта ынка̄м пынъӣӷыт миңиқылъықут”.

³²Иўырңа уңуваҳтыстыкаңаңа туқулъыӷмың сивухпысини агляҳлъықуңа Галилеямун».

³³Петырым пика̄ Иисус: «Апалъюқлъютын лъпык қайўа иляма униқаӷа̄тыӷңа̄тын, хўаңа унинъа̄нӷитңўа̄ӷамкын!»

³⁴Иисусым пика̄: «Ипа уңипа̄тамкын, унукун петух қалӷиҳтыстыхпына̄н, пиңаюның кытўылъ налъюнқылъықаҳпыңа».

³⁵Петырым пика̄: «Қайўа туқумалгусиӷьяӷңа̄мкын, налъюнқынъа̄нӷитамкын».

Малихся̄ҳтытлъю қамахлъютың уңипа̄тка̄т таўатын.

Иисус Юӷалӷӣ Гефсиманиями

³⁶Та̄хкын Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт ка̄ткат таўавык атилъқылӷӣмың Гефсиманиямың. Пикӣ: «Ақумӯтык та̄хун, иңавык юӷаӷьяҳтӯмалюңа». ³⁷Тазиңавык кылъқыхкӣ, Петр, Зеведейемлъю иӷныӷык. Та̄хкын қивӷуҳлъягымлъю, сыӷлылӣӷымлъю ка̄тыкыстақа̄, ³⁸ынка̄м пикӣ: «Қа̄мнака қивӷуҳлъягӯқ, рыпалъ туқуяҳқа̄ҳлъюңа. Таўанлъюси кылыңалгусиҳтыңъа».

³⁹Тазиңапиҳқа̄ӷлюни нунамун сикмӯлъюни юӷақақ: «Атамни, пияҳқа̄кан, мыӷынӷилъяңа хўакын қаю̄симың; иўырңа нака̄н пиюкылъымтун, лъпык пиюкылъыҳпытун пигу».

⁴⁰Та̄хкын Иисусым такуяқминики пиңают малихся̄ҳтыни қава̄фтут. Ынка̄м Петр пика̄: «Кылыңалгусиҳпагниңитыстыңъа̄ ата̄сиқ афлъю? ⁴¹Кылыңатык, юӷаҳтык нанӷӣқулъыңынӷитысқылъюси. Ипапыста̄қ таӷныӷак пияҳқа̄ӷңа̄ӷмык, иўырңақун югусиқ кая̄туқ».

⁴²Алъямың Иисус тазиңавык агляӷлюни юӷақақ: «Атамни, мыӷьяҳқақңукумкун уна қаю̄сиқ лъпык пиюкылъыҳпытун апыӷӣӷли». ⁴³Такунқихсяқминики малихся̄ҳтыни, та̄ўа қава̄тңуфтут, қаюҳлъяк қавам сякниқыстыкаңи.

⁴⁴Иисусым унилъя̄таӷлюки, тазиңани пиңайиқӣ юӷалъыни та̄кут ата̄сит юӷат атуқлъюки. ⁴⁵Та̄хкын малихся̄ҳтыни такулюки пикӣ: «Та̄ўа қава̄тақыстык, мыӷна̄лӣқыстык? Та̄ўа афлъю ка̄туқ, Иӷныӷа Югым увыҳпагусяҳқа̄ҳтуқ сыӷлыҳқыстынун. ⁴⁶Ныкывитык, иглыҳтылъта. Ӣи, ука увыҳпагутистыка».

Тугукаңат Иисус

⁴⁷Иисус паниның акузималюку, Иуда ка̄ткақ, қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыт иляңат. Юлӷутыт малихтыка̄т, иляңи сявихпалиӷлютың, иляңи анагуталиӷлютың. Первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю каяхтыкӣт малихтысқылъюку Иуда. ⁴⁸Увыҳпагутистым Иудам ка̄тфагилгамың иляни сялъыҳқаминың уңипа̄ткақыхкаңи: «Ю̄к на̄ӷьяҳқақа лъңаңӯқ пиюкыхкаҳси. Тугунакыси».

⁴⁹Иудам такўа̄ӷаҳлъюку Иисус пика̄: «Сыӷлыҳалык, Апыҳтуӷиста!» Та̄хкын на̄қа̄.

⁵⁰Иисусым пика̄: «Илякумта̄мни, ага ся̄қсин пилъыҳқан пигу!»

Та̄хкын такулюку Иисус акуқаӷлюку нуқныҳтықа̄т. ⁵¹Таўани налӣта югыт Иисусымылңӯм сявихпани нусюглюку кыпқаҳтыка̄ сигутңа Первосвященнигым қыпҳаҳтыля̄ӷан. ⁵²Та̄хкын Иисусым пика̄: «Сявихпагын канаҳтигу қантанун, қаюҳлъяк қамахлъютың сявихпагмың атуқилӷӣт сявихпахкун туқусяҳқа̄гут. ⁵³Сюмыҳпынӣи Атака̄ каютыңлъяӷна̄нӷинъилюку пизигӯ? А̄птыкумкун таўаниңинақ 72,000ының углялӷӣт яқулылӷутыҳлъягыт пилъюўаҳтыт каяхнаяӷӣ. ⁵⁴Иўырңа таўатын пина̄нӷитуңа қаюҳлъяк Акузитыт Игақыхкат апыӷӣӷьяҳқа̄лӷӣт игақылъыӷмыгыстун».

⁵⁵Та̄хкын Иисусым юлӷутыт пикӣ: «Тугуяҳтуӷыстыңъа̄ сявихпахтӯмаҳпыси, анагутаҳтӯмаҳпыси, никимқун ўаяӷнӣҳтыстун аюқлъюңа? Аҳутаңа тамаҳа̄н ақумлюңа апыҳтуӷӣқуңа Храмыми тугуңигатаҳпысиңа. ⁵⁶Иўырңа қамахлъютың тама̄кут таўатын пиңӯт, апыӷӣӷналюки ӯкналиқистыт игақыхкӣт Акузитни Игақыхкани».

Та̄хкын қамахлъютың малихся̄ҳтыт унилъюку қимагӯткат.

Иисус Агӷистынун Агля̄скаңат

⁵⁷Та̄хкын Иисусым тугустыңита агля̄тка̄т Первосвященнигым, Каиафам, мыңтыӷа̄нун. Таўани апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның, сӣванлъыӷытлъю қырңуӷуткат. ⁵⁸Уявақа̄нлъюни Петырым малихтыка̄ дворыңанун Первосвященнигым мыңтыӷа̄н. Итыӷлюни ақумылгусиқӣ кылыңакистыт ысҳапагналюку Иисус сяяҳқа̄таңат. ⁵⁹Первосвященнигытлъю, қамахлъютыңлъю агӷистыт иқлъыңиқуткыстыңнақуткыхкат Иисус туқутыстыпигыснаӷналюку. ⁶⁰Иўырңа на̄лъкунъыӷмың аҳтуқа̄т. Қайўа углялӷӣм ыснываӷақлъютың а̄пҳа̄таӷьяӷңа̄ӷмыхтыху а̄пқӣт алъякуткат. Қынўатлъю югык ыснываӷлютык ⁶¹пикак: «Уна ю̄к хўатын пика̄гуқ: “Храм на̄фқысяқлъыгўа̄қа ынка̄м ныкыфлъықақа пиңая̄ни аӷныӷым”».

⁶²Та̄хкын Первосвященнигым ныкывлюни а̄птыка̄ Иисус: «Сямың пияҳқӣсӣн югык апылъҳыхкынун?» ⁶³Иўырңа Иисус қа̄лъка̄маңилңуқ. Ынка̄м Первосвященнигым а̄плъя̄тақа̄: «А̄тҳакун Уңувалӷӣм Кияӷныӷым қылӷамкын уңипа̄тикут Христосыңузӣн? Иӷнықа̄тын Кияӷныӷым?»

⁶⁴Иисусым кӣмсиқа̄: «Лъпык пилъыҳпытун аюқуқ. Иўырңа уңипа̄тамси, ӯм киңуңаның ысҳаҳлъықаҳси Иӷныӷа Югым ақумлюни аӷынқигныӷакун Аҳтуӷьяҳқа̄нӷилңӯм, ысҳаҳлъықаҳсилъю тагилӷӣ қиляўа̄ӷитхун қилягам».

⁶⁵Та̄хкын таўатын пиятни Первосвященнигым а̄ткани пӣгӯмӣта пикақ: «Уна ю̄к Кияӷныӷунилюни пилӷӣ! Алъя лӣсимакистыңисяӷңа̄мта пилъта. Лыган хўа̄ нагатаҳси Кияӷныӷунилӷӣ! ⁶⁶Натын лъпыси нанқихтыстыху?»

Кӣмсиқа̄т: «Туқусяҳқа̄ҳсима̄қ».

⁶⁷Та̄хкын хина̄кун қысиқука̄т, тыңлюхпага̄тақа̄тлъю, ынка̄м қасяҳтыстыңита ⁶⁸пика̄т: «Лъпык Христос ӯкналиқутикут! Китум тыңлюхтатын?»

Петырым Налъюнқыхкаңа Иисус

⁶⁹Таўатын та̄кут пималюки дворыми Петр ақумгакақ. Қыпҳаҳтым аӷнаӷа̄м такулюку пика̄: «Лъпыклъю Иисусымытка̄гутын, Галилеяӷмӣми».

⁷⁰Иўырңа Петр мысиӷақақ сивуңитни тама̄кут пика̄: «Налъюкақа̄ сямың пӣқсин». ⁷¹А̄ньян дворым итыӷвиганун иляңан қыпҳаҳтым аӷнаӷа̄м ысҳаӷлюку Петр, таўанлыңӯт пикӣ: «Уна ю̄к Иисусымытка̄гуқ Назаретыӷмӣми».

⁷²Петр мысиӷаӷля̄тақақ: «Ипапыста̄қ пӣмси, Кияӷныӷым а̄тҳакун налъюкңўа̄ӷақа ю̄к».

⁷³Мулюнӷитуқ, югыт ныкывӷата̄ӷулъҳӣт тагилютың, Петр пика̄т: «Ипа иляка̄тын Иисусым малиҳся̄ҳтыңита қаюҳлъяк акузилъҳын Галилеяӷмӣстун аюқуқ!»

⁷⁴Та̄хкын Петырым пикӣ: «Ипапыста̄қ Кияӷныӷым а̄тҳакун уңипа̄тамси налъюкңўа̄ӷақа ю̄к! Иқлъыңиқңукума Кияӷныӷым аӷью̄ӷлиңа!»

Таўаниңинақ петух қалӷиқақ. ⁷⁵Та̄хкын Петырым нықа̄тка̄ Иисусым пилъҳа: «Петух қалӷиҳтыстыхпына̄н пиңаюның налъюнқылъықаҳпыңа». Ынка̄м а̄нлюни қия̄ӷўаҳлъякақ.

Иисус Агля̄скаңат Пилатымун

¹Уна̄ңулюку қамахлъютың первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю агӷиткыхка̄т туқутысналюку Иисус. ²Ынка̄м асиҳқылъюку агля̄лъюку тӯныхка̄т Пилатымун, Римым правителыңанун.

Иудам Туқулъҳа

³Увыҳпагутистым Иудам, лӣгиксяқминики агӷистыт нанқихсимакаңат Иисус туқутысяҳқа̄люку, қымалъ авутыҳқыҳлъякақ. Ынка̄м первосвященнигынунлъю, сӣванлъыӷнунлъю выӷусяҳтуқӣ ю̄к қуля сӣпнықлъюку сереброт манит. ⁴Пикӣ: «Сыӷлыҳқума̄ңа увыҳпагутылъымкун сыӷлыҳқумаңилңуқ ю̄к туқутысқылъюку!»

Пика̄т: «Хўаңкунъун сясӣлъықа? Лъпык таўатын пилъқан!»

⁵Ынка̄м Иудам милю̄ткӣ манит Храмым илюңанун. Та̄хкын аӷуляқлъюни қымиткақ.

⁶Первосвященнигыт сяӷнаткылъюки манит пикат: «Лӣлиҳтӯсямнъи укут манит канаҳсяҳқа̄нӷитут манилӷута̄нун Храмым қаюҳлъяк лъивикӯсяқыхка̄гут туқутусиҳқа̄лютың югмун». ⁷Ынка̄м агӷиткыхка̄т мани тукфиӷисиқналюку нунамун атилъқылӷӣ: «Земля Горшечника» лъивыӷвихка̄люку накӯмӣнун. ⁸Ынка̄м хўавымун кынляңа та̄м нунам атылӣтка̄: «Нунаңа А̄ўым».

^9-10Ныӷиӷлюку ӯкналиқистым Иеремиям ӯкналиқуткыхкақӣ хўатын:

«Иляңита Израилыӷмӣт итагнақыхкақӣт аңталяңит ю̄к қуля сӣпнықлъюку серебро манит, қаюҳлъяк сюмыӷмыхни таўатын акитутканилюку пика̄т.

Та̄хкын та̄кут манит тукфиӷисиқыхкӣт Земля Горшечникамун. Таўатын Атанӷым қылъқақа̄ңа».

Иеремиям ӯкналиқылъҳа апыӷӣҳтыстыкақа̄т первосвященнигыт тукфиӷақңамыхтыху Земля Горшечника.

Пилатым А̄пқуӷа̄қаңа Иисус

¹¹Таўани Иисус ныкывӷалӷӣ сивуңакун Римым правителыңан. Правителым а̄птыка̄: «Иудеит Умӣлъката̄н?»

Иисусым кӣмсиқа̄: «Лъпык таўатынъилюку пӣн». ¹²Иўырңа первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю анахунъиӷңа̄тни, сямың пимаңиткақ.

¹³Та̄хкын Пилатым а̄птыка̄: «Нагасикӣ қамахлъюки анахунъилъҳит?»

¹⁴Иўырңа Иисусым кӣмсӣмаңилъкаңа талўа ата̄симун анахунъилъыӷмун, ынка̄м правитель сяӷӣӷаюхлъякақ.

Иисус Туқутыснақыхкаңат

¹⁵Аюмӣтаңа тамаҳа̄н Пасхам Нықынӷаҳқылъҳани Римым правителыңан итымутақа̄ ата̄сиқ анусимиңлъяӷақ юлӷутыт накмикыхка̄т. ¹⁶Тама̄ни пилъыӷни тама̄нтыфтуқ апыҳсыӷуқ анусимиңлъяӷақ, а̄тҳа Варавва. ¹⁷Ынка̄м юлӷун қырңуҳсян, Пилатым а̄птыкӣ: «Налиқ итымутысюгыстыху Варавва налиӷмың Иисус, атилъқылӷӣ Христосымың?» ¹⁸Пилатым лӣсимакңукаңи Иудеит иглыӷутистыңита ақинаклъюку Иисус тагитңукаңат лъңанун.

¹⁹Пилат ақумгамалюку нанқихтивигми, нулиҳан уңипа̄тысяҳтуқа̄: «Сянақыфқа̄н та̄на сыӷлыҳқылъҳилңуқ ю̄к қаюҳлъяк қаваңуқыхкақақа ынка̄м аӷнылъқусиқ сыӷлылӣӷусиқақа».

²⁰Таўатын пималюку первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю а̄ҳқутақыхкӣт юлӷутыт итымутысқылъюку Варавва, Иисус туқутысқылъюку. ²¹Правителым а̄плъя̄тақӣ юлӷутыт: «Налиқ итымутысюгыстыху лъпысинун?»

Кӣмсиқа̄т: «Варавва!»

²²Пилатым а̄птыкӣ: «Сянақсикунңам Иисус атилъқылӷӣ Христосымың?»

Кӣмсиқа̄т: «Қақӯраҳтыстигу!»

²³Пилатым а̄птыкӣ: «Сяңан? Сяңўа̄ сыӷлық пикақагу?»

Иўырңа игляхта̄ӷалъютың акилӷӯкат: «Қақӯраҳтыстигу!»

²⁴Пилат лӣгиклъюни алъя сяпагниңисями ысҳаӷлюки юлӷутыт сыӷлылӣқысталӷӣт, тугулюкык аӷмигусик ӯҳтуқақ сивуңитни юлӷутыт. Та̄хкын пикӣ: «Хўаңа авутңитуңа туқутылъыҳқа̄нун, лъпыси таўатын пистыңъўа̄ҳси!»

²⁵Юлӷутым ӣңунаҳаӷмың акитка̄т: «Хўаңкута киңунқулъҳӣни авутңулъықукут туқутылъҳанун».

²⁶Та̄хкын Пилатым Варавва итымулъюку, ынка̄м Иисус кахсягмихтыслъюку тӯныхка̄ пилъюўаҳтынун қақӯрӣсқылъюку.

Пилъюўаҳтыт Лыгасӣӷўа̄ткыхкаңат Иисус

²⁷Та̄хкын правителым пилъюўаҳтыңита агля̄тка̄т Иисус қырңуҳта̄ӷвигмыхнун правителым мыңтыӷа̄ни. Таўани илятың қырңуҳлъюки каңлъюка̄т. ²⁸А̄ткӣ матаҳқуӷлюки, кавишакыхтагның аткуя̄ӷыгның а̄тысфикыхка̄т. ²⁹Та̄хкын сикуҳлъюхтуқамың аваямың қаҳпаңлъяӷлюку на̄сқўакун а̄тыстыка̄т. Аӷынқигныӷанлъю ӣхакун тугуслъюку унаҳсӣӷўақ, сыгысқуҳқӯлъютың сивуңакун лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т. Пика̄т: «Қӯлваӷамкын Умӣлгат Иудеит!» ³⁰Та̄хкын қысиқулюку, тугулюку унаҳсӣӷўақ на̄сқўакун анагукат. ³¹Лыгасӣӷўа̄ткынъыӷмың апыӷӣӷьямыхтыху, аткуя̄ӷык матаҳлъюкык лъңан катам а̄ткӣ а̄тысқуқӣт. Та̄хкын қақӯраӷьяҳтуқа̄т.

Иисус Қақӯрақаңат

³²А̄нумалютың ныҳлъягмың ысҳаӷлюку ю̄к, Киринеяӷмӣ, а̄тҳа Симон, қылъқа̄т уямигысқылъюку Иисусым қақӯра̄. ³³Ка̄сямың Голгофамун (Голгофа хўатын писӣгуқ: «Югым На̄сқўан Ныңа»), ³⁴пилъюўаҳтыт Иисусымун тӯныхка̄т мыӷысқылъюку вино сюңаӷнилңуӷмың ақумыхкақ. Иўырңа на̄сӣӷлюку мыӷьюнӷитка̄.

³⁵Пилъюўаҳтыт қақӯраӷьямыхтыху, ныңӣткӣт а̄ткӣ атыҳтӣра̄ӷуткақлъюки. ³⁶Та̄хкын таўани ақумӯлъютың кылыңакыхка̄т. ³⁷На̄сқўан қӯлңакун ныкыхтыка̄т қақӯралъҳанун апалъюқ игақңалӷӣ хўатын: «УНА ИИСУСЫҢӮҚ, УМӢЛГАТ ИУДЕИТ».³⁸Ма̄лӷуклъю ўаяӷнӣҳтык қақӯрақахкыт, а̄лъҳа аӷынқигныӷакун, иляңа сяӷумигныӷакун.

³⁹Югыт наӷуҳлъыҳӣт, лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т Иисус, на̄сқутың уфсюгусимӣта ⁴⁰акилӷӯка̄т: «Лъпык пика̄гутын Храм на̄фқынъақнилюку ынка̄м пиңаюни аӷныӷни ныкыфнықихнақнилюку. Кияӷныӷым Иӷнықңукаңатын лъпынун катам югули, қақӯрамың укиги!»

⁴¹Таўатыҳпигақ Первосвященнигыт, малигулъютың апыҳтуӷикаюгнун Лӣлиҳтӯсяның, сӣванлъыӷнунлъю, лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т: ⁴²«Югулӣқӣ иляңи, нақам лъңаның катам югулипагниңитуқ! Умӣлгукуни Израилыӷмӣнун укигли қақӯраминың ынка̄м ухпықнаяӷаҳпут. ⁴³Ныӷьюкңўа̄ Кияӷнық, пӣқуқлъю Кияӷныӷмун Иӷнықнилюни. Кияӷныӷым пиюкңукумигу югулилигу ма̄тын».

⁴⁴Қақӯралгутыхкынкалъю ўаяӷнӣҳтык лыгасӣӷўа̄ткыхка̄к.

Иисусым Туқулъҳа

⁴⁵Та̄хкын қамахлъюни нуна мамлыҳқўа̄кақ аӷныӷым қука̄ның кынляңа пиңаюмункылъя̄гмун. ⁴⁶Тама̄ни нани пиңаюмункылъя̄гми Иисус акилӷӯҳлъякақ хўатын: «Или, Или, лама савахфани?» Хўатын писиқ: «Кияӷнымни, Кияӷнымни, сяңама унисиңа?»

⁴⁷Иляңита югыт таўанлыңӯт ныкывӷалъҳӣт нагалъюку пикат: «Ӯм югым Илия туқлъюӷаӷа̄». ⁴⁸Таўаниңинақ ю̄к ата̄сиқ ақфақуқақ ныпсягусимың. Та̄хкын ныплъюку қуўа̄лӷӣмун виномун, унаҳсӣӷўаҳқун ныкыхлъюку ныңугутка̄ Иисусымун мылюгрӣсқылъюку.

⁴⁹Иўырңа иляңита пика̄т: «Ўӣнтаку, ысҳапака̄лътыху Илиям югулияҳтуӷнаюкагу!»

⁵⁰Алъямың Иисус араҳлъяглюни пыхтыкакык таӷныӷагни.

⁵¹Таўани пилъыӷми Храмымылңуқ сяфка̄ӷун, пикыхкын канавык пӣкақ малӷуҳқылъюни. Нуна уфсюгусян, уйӷагыт қӯпаҳта̄ткат, ⁵²лъӣвӷыт қылъпыӷаҳта̄ткат, углялӷӣтлъю Кияӷныӷым юги туқуляӷа̄тка̄ялӷӣт уңуваҳтӯткат, ⁵³ынка̄м лъивыӷмыхның а̄нлыӷа̄ткат. Киңуңаның Иисусым уңуваҳтылъҳан агляҳтӯткат Аглыӷналӷӣмун Ныҳлъягмун, таўани юлӷутым ысҳақӣт.

⁵⁴Таўани қақӯраӷвигми, умӣлўа̄ӷылъю пилъюўаҳтыкулъҳӣт кылыңакыхкаңат Иисус, ысҳаӷьямыхтыху нуна қапшахлъялӷӣ, тама̄налъю сяңўа̄ пиян, алиңрӯӷутыҳлъякат. Пикат: «Ипапыста̄қ уна Иӷнықумаяҳтагу Кияӷныӷым!»

⁵⁵Тама̄нтыфтут аӷналӷутыт ысҳапалӷӣт уяваның. Галилеямың малихтыка̄т Иисус каюсӣнъалюки. ⁵⁶Акулңитнитыфтут Мария Магдалаӷмӣ, Мариялъю на̄ңат Иаковым, Иосифым, Зеведейемлъю иӷныӷыхкынка на̄ңат.

Лъивылъҳа Иисусым

⁵⁷Хўаникуягу аклъюңилңуқ ю̄к а̄тҳа Иосиф, Аримафеяӷмӣ, малихся̄ҳтыңа Иисусым ка̄ткақ. ⁵⁸Пилатымун пилюни Иисусым югусӣ туңсиқа̄. Ынка̄м Пилатым қылӷутка̄ югусиқ Иосифымун тӯнысқылъюку. ⁵⁹Ынка̄ңам тугулюку югусӣ, нутаӷаҳлъюхкун қӣпаӷакун ӣмгутка̄. ⁶⁰Та̄хкын лъика̄ лъми лъивыӷраӷаӷмикун, уйӷагрухлъяхкун ля̄хтыстыкамикун сиклъяқумың. Та̄хкын па̄йңанун улъҳитаҳлъюку уйӷахлъяк, апыӷӣӷьями аӷуляқыхкақ. ⁶¹Таўантыфтуқ Мария Магдалаӷмӣ, а̄лъҳалъю Мария лъивыӷмун аюқлъютык ақумгалӷӣк.

Кылыңакыхкаңат Иисусым Лъӣвӷа

⁶²Уна̄миңани киңуңаның Ятаҳқыфигым Аӷныӷан, первосвященнигытлъю, Фарисеитлъю алыҳқуӷьяҳтуқа̄т Пилат. ⁶³Пика̄т: «Югунӣқ, нықамикаҳпут та̄на пӯҳтиста сялин уңувалюни пика̄гуқ: “Пиңают аӷныӷыт атуӷлюки уңуваҳтыслъықуңа”. ⁶⁴Ынка̄ңам каягутигу лъӣвӷа кылыңакңўа̄ӷысқылъюку пиңаюнун аӷныӷнун, лю̄рақ малихся̄ҳтыңита югусӣ тыглыглюку уңипа̄нъаюкатки югыт уңува̄манилюку. Уна иқлъыңақ сыӷлыӷатаӷа̄яҳқа̄гуқ сивулиӷмың».

⁶⁵Пилатым пикӣ: «Кылыңакистылгӯси, ынңа̄талъ кылыңакыстыңъўа̄ҳтыху лъивық».

⁶⁶Ынка̄м лъивыӷмун агляӷлютың маҳқалъюку налъюнӣқа̄т уйӷак қылъпыҳнаюкатху. Та̄хкын қылӷутка̄т пилъюўаҳтынун кылыңакысқылъюку.

Иисусым Уңуваҳтылъҳа

¹Субботам киңуңаның, аҳтаӷаӷақа̄лъю сивулиӷми аӷныӷани неделям, Мария Магдалаӷмӣ, иляңалъю Мариям, лъивық ысҳаӷьяҳтуқа̄к. ²Таўани пилъыӷми нуна қапшахлъякақ қаюҳлъяк Атанӷым яқулга қилягмың укикақ. Лъӣвӷым па̄йңан уйӷага улъҳитаҳтаӷлюку ақумыхка̄. ³Ысҳақа̄люни ниӷухпагӯлъҳӣстун ниӷухтуткаӷми, а̄ткӣлъю қатылӷӣт анигустун. ⁴Кылыңакистыт яқулыгмың алиңрӯқат рыпалъ уңылыхлъютың, туқукастунлъю лъӣқат.

⁵Иўырңа аӷнак яқулгым пики: «Алиңыхпынаси. Лӣсимакамси Иисус иваӷақаҳси, қақӯрақа̄ялӷӣ. ⁶Хўа̄нъыӷитуқ; уңува̄ма̄қ пинақнилъыӷмитун. Тагитык, ысҳаӷьяҳтуҳтыху лъивиксяқаңа. ⁷Ынка̄м уңипа̄тқаҳсяҳтуҳтыки малихся̄ҳтыңи уңува̄манилюку туқулъыӷмың, агалъю сивулъха̄ӷума̄қ Галилеямун. Та̄гани ысҳаҳлъықаҳси! Та̄ўа уңипа̄тамтык».

⁸Ынка̄ңам таўаниңинақ лъивыӷмың аӷуляқыхкақ, алиңума̄гмыклъю, қуяҳлъягума̄гмыклъю, кытанқуснақ уңипа̄сяҳтуқит малихся̄ҳтыңи.

⁹Иисусым алӣӷаҳфиклъюкык пики: «Ныкыхмылъық лъпытыгнилъи». Ынка̄м та̄кук аӷнак такулюку, итыгӣ нуқнықлъюки манигуқа̄к. ¹⁰Та̄хкын Иисусым пики: «Алиңыхпынатык. Уңипа̄сяҳтуҳтыки малиҳся̄ҳтынка аңлыгусӣтканка, Галилеямунңуқ агляӷлит та̄ганиңуқ ысҳаҳлъықа̄тңа».

¹¹Аӷнак иглыҳсималюкык, лъивыӷмылңӯт иляңи кылыңакистыт Иерусалимымун итыӷлютың, первосвященнигнун а̄пқа̄т қамахлъюку тама̄на апыӷӣқақ. ¹²Ынка̄м первосвященнигытлъю, сӣванлъыӷытлъю қырңуҳлъютың агӷиткат. Та̄хкын манилитыҳлъяглюки пилъюўаҳтыт, ¹³пикӣт: «Уңипа̄нъакыси югыт: “Унугми қава̄сималюта малихся̄ҳтыңита тагилютың тыглыгума̄т югусӣ”. ¹⁴Правителым нагақӯмакагу хўаңкута алыҳқуҳлъықаҳпут ынка̄м сыӷлылӣлъыңна̄нӷитуси».

¹⁵Кылыңакистыт мани тугулюку писқылъыӷмыгыстун пикат. Ынка̄м хўавымун кынляңа Иудеит паниның а̄пҳақа̄т Иисусым югусӣ тыглыкақнилюку малихся̄ҳтыңанун.

Иисусым Алӣӷвикыхкаңи Малихся̄ҳтыни

¹⁶Таўатын пималюки, та̄кут қуля ата̄сиқ сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыт агляқат Галилеямун, на̄йӷамун Иисусым писқылъҳатун таўатын. ¹⁷Ысҳаӷьямыхтыху Иисус манигуқа̄т, иўырңа иляңита айгуӷикыхка̄т лъңаңутаңа. ¹⁸Иисусым такулюки пикӣ: «Қамахлъюни аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъық қилягмилъю, нунамилъю хўаңамнун тагивақа̄гуқ. ¹⁹Тама̄кын апалъюқлъюку аӷуляқлъюси қамахлъюки югыт малихся̄ҳтыңлъяҳтыки хўаңамнун, крестиӷаляҳтыки А̄тҳакун Атам, Иӷныӷым, Аглыӷналӷӣмлъю Таӷныӷам. ²⁰Апыҳтӯсяқитыки қа̄ткысқылъюки қамахлъюки қылӷутканка лъпысинун. Лъпысинитыпыста̄ҳлъықуңа қӯнпың кынляңа кынлытҳӯтылъҳанун нунам».