От Луки

Пинилӷӣт Уңипат Иисус Христосымың Аюқылӷӣт Лукам Игақыхкӣ

^1-2Аңылъымни Феофил Углялӷӣм югым игақуқақӣт таўатын пилъҳыт акулымнъи. Игақуқӣт та̄куңӯт ата̄сит нагақуқапут ысҳапаканың таўатын пилъҳистун има пӣнлилъҳитның. Лъңиталъю қыпҳа̄ткақа̄т Кияӷнық уңипақылъыӷмыхтыхун уңипақ Христосымың аюқылӷӣ. ³Нагаткақанка апылъҳит, атиҳтуӷўа̄қақанкалъю игақулъҳит пӣнлилъҳитның. Ынка̄м игақуӷьюганка лъпынун таўатытңўа̄ӷлюки пилъҳистун. ⁴Таўатын лӣсимакылъықатын ипаңутаңи тама̄кут апыҳтӯткат лъпынун.

Иоанным Крестителым Алъхылъҳан Апылъҳа

⁵Ирод умӣлъкыңъулюку Иудеям, тама̄нтыфтуқ священник, а̄тҳа Захария. Қыпҳалгуткыхкаңи священнигыт атилъқылӷӣт Авия священнигыт. Нулиҳан а̄тҳа Елизаветаңӯқ, Аароным киңунӷан священнигым панига. ⁶Кияӷныӷмун ылъқуӷутңалютык кияҳта̄ӷык. Қа̄ткыпихтыкаңик Атанӷым қылӷусӣлъю, Лӣлиҳтӯсӣлъю, авутңинъалютык. ⁷Та̄ўаңинақ таӷнуҳӣлңӯк, қаюҳлъяк Елизавета қумиңыпагниңилңуқ, таўавыклъю қамахлъютык сӣванлъыӷуҳтыкак.

⁸Ата̄сими аӷныӷми, Захария, қыпҳа̄малӷӣ Храмыми, қаюҳлъяк Авиям священнигыт қыпҳалъыҳқа̄т ка̄лъҳӣ. ⁹Наңаӷныӷмың пилъҳистун священнигыт атыҳтӣра̄лъыҳқун накмикыхка̄т Захария. Ынка̄м итыӷлюни Атанӷым Храмыңанун паныӷрыӷақақ фимиамымың. ¹⁰Таўани афлъюңани фимиамымың паныӷрыӷалъҳым, қакма юлӷутыҳлъягыт юӷа̄тыт. ¹¹Таўани Атанӷым яқулган алӣӷвикыхка̄ ныкывӷаӷми аӷынқигныӷанилъюни аҳқыфиган фимиамым. ¹²Захария упуқақ ысҳаӷьямигу яқулык, алиңрӯҳлъякақлъю. ¹³Иўырңа яқулгым пика̄: «Алиңыхпынаң Захария, юӷаҳтын нагақулъыңума̄т. Нулӣҳпык Елизаветам иӷныңунъақңўа̄тын, атиҳлъықан Иоаннымың. ¹⁴Ынка̄м қуяҳлъяхлъықутын, углямлъю қуякылъықа̄т алъхылъҳа, ¹⁵қаюҳлъяк лъңа қыпҳаҳтыкыҳлъяхлъықа̄ Атанӷым. Мыӷьяҳқа̄нӷитуқ виномың, налиӷмың сю̄мналӷӣмың ақимлымың, имиӷңаяҳқа̄гуқлъю Аглыӷналӷӣгның Таӷныӷагның талўа алъхылъҳилъюни. ¹⁶Израилыӷмӣлӷутытлъю утыҳтысқуҳлъықӣ Атаныӷмун Кияӷныӷитнун. ¹⁷Лъңа сивуклъюни қыпҳаҳлъықуқ, та̄хкын Атанық қыпҳаҳлъықуқ. Лъңа ата̄сигның таӷныӷалгулъықуқлъю, аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылгулъықуқлъю ӯкналиқистытун Илиятун. Атанун сюмыҳтаӷа̄ткысягутыслъықӣ авақутӣт, қа̄ткусигалңӯтлъю налъҳусяӷнақңўӣ пыҳқинылъыӷмун Кияӷныӷым ылъқуӷутңалъҳанун. Ынка̄м ята̄ҳқылъықӣ югыт Атанӷым тагилъыҳқа̄нун».

¹⁸Захариям пика̄ яқулык: «Натын лӣсимакылъықсикун апылъҳын? Нанывгаҳлъягума̄ңа, нулиҳқалъю аӷналъқўа̄лӷӣ».

¹⁹Яқулгым пика̄: «Гавриилыңӯңа, ныкывӷалӷӣ Кияӷныӷым наю̄тңалъҳани. Лъпынун каяхта̄гуңа, уңипа̄сяҳтӯгамкын хўакын пинилӷӣмың уңипа̄мың. ²⁰Нагатаҳтын, та̄ўа акузинаниӷнақутын кынляңаңын а̄пылъимни лъпынун апыӷӣҳтӯтылъҳитнун, қаюҳлъяк ухпықынӷилъкытын акузитынка, апыӷӣӷьяҳқат пилъыҳқӣт ка̄ската».

²¹Югыт утақӣлӷӣт Захариямың сюмыҳтаӷақат сяңами мулю̄ҳлъягутаңа Храмыми. ²²А̄ньялӷӣми алыҳқуҳпагниңиткӣ, ынка̄м лӣгикыхка̄т ысҳаўа̄ӷуманилюку Храмыми. ²³Ынка̄м қыпҳалъыни апыӷӣӷьямигу ныминун агляқақ.

²⁴Мулюнӷитуқ та̄кут аӷныӷыт киңуңитның нулиҳа Елизавета қумиңыхкақ, ынка̄м талъимат танқит а̄наниқақ хўатын пимаӷми: ²⁵«Қынўатлъю Атанӷым наңлъыгьягута̄ңа, иқита̄ кайңусяӷа̄тылъқа таӷнуҳаңынӷитылъымның».

Иисусым Алъхыӷнақылъҳан Апылъҳа

²⁶Аӷвинлӣтаңани танқим Кияӷныӷым каяхтыка̄ яқулык Гавриил Назаретымун, Галилеямылңуӷмун. ²⁷Югмун атуқысимаңилңуӷмун аӷнаӷаӷмун, а̄ңӷутнуқамун Иосифымун, киңунӷанун Давидым. Югмун атуқысимаңилңӯм аӷнаӷа̄м а̄тҳа Марияңуфтуқ. ²⁸Яқулгым такулюку пика̄: «Ныкыхмылъық лъпынилъи! Атанӷым накмикума̄тын аӷнат акулңитның».

²⁹Иўырңа Мариям сыӷлылӣӷуткыҳлъяка̄ нагалъюку таўатын пилъҳа, сюмыҳтаӷа̄ткыхка̄лъю сяңами таўатын қуякутни. ³⁰Яқулгым пика̄: «Алиңыхпынаң Мария, қаюҳлъяк ыфқуӷнаҳтутын Кияӷныӷми. ³¹Нагатаҳтын, та̄ўа қумиңнақңӯтын, иӷныңылъықутын ынка̄м атиҳлъықан Иисусымың. ³²А̄ңылъықуқ, атиӷьяҳқа̄гуқлъю Иӷныӷа Кияӷныҳлъягым; ынка̄м Атанӷым Кияӷныӷым умӣлгуҳтыслъықа̄ сивунӷатун Давидытун. ³³Иглыӷутилъықуқ Иаковым киңунӷитның Израилыӷмӣның қӯнпырухлъяк; Атаныҳпагулъҳалъю кынлыңитуқ».

³⁴Мариям пика̄ яқулык: «Натын уна пияҳқа̄ўа югмун атуқысигалңӯңа?»

³⁵Яқулгым пика̄: «Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам такулъықа̄тын, ынка̄м Кияӷныӷым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳан таӷныӷаңулъҳӣстун алъкўа̄ҳлъықа̄тын. Та̄на апалъюқлъюку таӷнуҳақ аглыӷнаҳлъықуқ а̄тқысяҳқақа̄лъю Кияӷныӷым Иӷныӷа. ³⁶Нагатаҳтын, илякўа̄ӷын Елизавета, аӷналъқўа̄ҳлъяглюни қумиңума̄қ, иӷныңнақңӯқ. Уна хўа̄ аӷвинлӣтка̄ танқиқ, пӣқсяқаңат аваңинъилюку, ³⁷қаюҳлъяк Кияӷныӷми сяңўа̄ қамахлъюни пияқнӣтуқ».

³⁸Мариям пика̄: «Та̄ўа хўаңа, Атанӷым қыпҳаҳтыка̄ңа; лыган таўатын пинақнилъыҳпытун апыӷӣҳа̄қ». Та̄хкын яқулгым унитка̄.

Мария Ля̄лиҳлъыҳӣ Елизаветамун

³⁹Мулюнӷитуқ Мария, ята̄ҳқылъюни та̄юҳқымъың агляқақ ныҳлъягмун, акулңитнилңуӷнун қымилӷутңан Иудеям. ⁴⁰Мария ка̄лъюни Захариянкунун итыӷлюни қуякыхка̄ Елизавета. ⁴¹Лыган Елизаветам нагақуӷа̄ Мариям қуякилъҳа, таӷнуҳақ қумига қапшагаҳтыкақ, Аглыӷналӷӣмлъю Таӷныӷам имиқа̄ Елизавета, ⁴²игляхтулюни пикақ: «Қуястыка̄гутын акулңитни аӷнат, қуястыка̄гуқлъю таӷнуҳақ иӷнияҳқан! ⁴³Қӯлвалъыңыпыста̄ҳтуңа қаюҳлъяк Атаныӷма на̄ңан ля̄лиҳфикыхкаңаңа! ⁴⁴Лыган қуякилъҳын нагақуӷақа, таӷнуҳақ қама қуям қапшагаҳтуқ. ⁴⁵Қуянаҳалык Атанӷым акузитаңа ухпықыхкын апыӷӣҳлъықнилюку лъпынун!»

Мария Иляга̄ткун Усюқилӷӣ

⁴⁶Мария пикақ:

«Уңувасигма усюқа̄ Атанық,

⁴⁷таӷныӷахкалъю қуяҳлъягӯк Кияӷныӷми, Югулиӷистымни,

⁴⁸қаюҳлъяк лъңан ысҳаӷлюңа накмика̄ңа,

укалиҳпигақ қыпҳаҳтыни.

Хўакын кынлыклъюку югым киңулӣӷа̄м қамахлъюни атиӷьяҳқақа̄ңа қуястыка̄люңа,

⁴⁹қаюҳлъяк Аҳтуӷьяҳқа̄нӷитыҳлъягым Кияӷныӷым апыӷӣӷутыҳлъяга̄ңа. А̄тҳа аглыӷнаҳтуқ.

⁵⁰Наңлъыкақа̄ ю̄к қамахтыңъўа̄ӷлюку лъңаның талъюқилӷӣ, киңулӣӷаӷның тӯңлиҳӣтнун.

⁵¹Икнақыпихлъыӷӣкун аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъыӷмикун кая̄лъқақӣ қука̄юхлъыҳӣт сюмыҳтаӷалъыӷмыхтыхун.

⁵²Умӣлыхлъягыт атыҳтақӣ ақумутӣтның, ынка̄м қӯлваӷақӣ укалиҳпига̄т.

⁵³Ияталӷӣт нықнилӷӣмың кыпсюҳтақӣ, ынка̄м аклъюңилңӯт аӷуляқыстақӣ аваңунаки.

⁵⁴Каюсиӷақӣ қыпҳаҳтыни Израилыӷмӣт, қаюҳлъяк наңлъыхталӷӣ,

⁵⁵Авраамымунлъю, киңунӷанунлъю қӯнпырухлъяк акықылъыӷмитун сивуныпут».

⁵⁶Мариям наюқыхка̄ Елизавета пиңают танқит, та̄хкын ныминун агляқақ.

Алъхылъҳа Иоанным Крестителым

⁵⁷Елизаветам иӷнилъыҳқа̄ ка̄лъюни, иӷныңыхкақ. ⁵⁸Увилиӷныӷиталъю, налъықлъӣталъю нагақуӷлюку Атанӷым наңлъыкыҳлъялъҳа Елизавета, қуякусяҳтуқа̄т. ⁵⁹Пиңаюның иңлюлык аӷнық атуӷлюку югыт тагиляӷа̄ткат обрезаналюку таӷнуҳақ, атиӷнақсяӷа̄тлъю Захариямың, атаңан а̄тҳаның. ⁶⁰Иўырңа на̄ңан пикӣ: «Нака̄, а̄тҳа Иоанныңӯқ».

⁶¹Югыт пика̄т: «Налиҳӣт налъықлъиҳатын та̄хкын а̄тҳитут». ⁶²Та̄хкын апақумың атаңа а̄птыка̄т китумың атиӷнақутаңа.

⁶³Захария игаӷьяҳқамың туңсиӷлюни, игақыхка̄: «А̄тҳа Иоанныңӯқ». Таўанлыңӯт қамахлъютың алъя̄ҳлъюхўаӷьюкат. ⁶⁴Таўаниңинақ Захария акузияқлъыгуҳтыкақ, усюқыхка̄лъю Кияӷнық. ⁶⁵Қамахлъютың увилиӷныӷит талъюӷьюкат. Иудеями уңипақ миңитка̄т югнун тама̄ни кияҳлъыҳӣнун акулңитни қымит. ⁶⁶Қамахлъютың нагақӯткат таўатын пилъыӷның сюмыҳтаӷа̄ткылъюки пикат: «Таӷнуҳақ уна сястыңунақңўа̄туқ аңликуми?» Қаюҳлъяк ипа налъюнӣтка̄лӷӣ Атанӷым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳа лъңанилңуқ.

Захариям Ӯкналиқылъҳа

⁶⁷Иоанным атаңа Захария, Алыӷналӷӣм Таӷныӷам имиӷлюку ӯкналиқыхкақ:

⁶⁸«Йықай усюқылътыху Атанық Кияӷныӷа Израилым, қаюҳлъяк итымусяҳтуӷӣ юни.

⁶⁹Ята̄ҳқутӣлъю Югулиӷистыҳлъягмың, қыпҳаҳтыми Давидым киңунӷаның.

⁷⁰Таўатын ныӷиӷлюку акықика̄гуқ аглыӷналӷӣтхун ӯкналиқистымикун,

⁷¹югулияҳқа̄люта аңуямнъың, тамаҳӣтныңлъю угумикистымнъың.

⁷²Нагныӷуткақа̄ наңлъыхталъыни сивунымнъун, апыӷӣҳлъықнилюкулъю аглыӷналӷӣ акықусяни.

⁷³Акықусяңлъяқа̄гуқ сивунымнъун Авраамымун.

⁷⁴Акықӣлъю югулилъықнилюта аңуямнъың, ынка̄м қыпҳа̄лъықаҳпут алиңыхпына̄мта аңуямнъың,

⁷⁵тӯнңўа̄ӷлюта лъңанун, қа̄ткулъюталъю пиюкылъҳанун уңувалъыҳпут қамахтӣлюку.

⁷⁶Ынка̄м лъпык таӷнуӷамни, атиӷьяҳқа̄гутын ӯкналиқистыңа А̄ңыпихлъыҳӣм Кияӷныҳлъягым.

Каяхнақңўа̄тын сивутҳулъюку Атанық ята̄ҳқысқылъюки югыт тугуклъӣсқылъюку тагикан.

⁷⁷Уңипа̄лъықа̄тын Кияӷныӷым юги югулилъыӷмың сыӷывутилъҳакун сыӷлыҳқылъҳитның,

⁷⁸қаюҳлъяк Кияӷныҳпут наңлъыхтаҳлъяхтуқ.

Каяхлъықа̄ Югуӷлиӷиста, лъңа сиқинӷым пӣтыкысталъҳатун аюқсяҳқа̄гуқ

⁷⁹қилягмың кукыхналюки тама̄кут кияҳлъыҳӣт таӷныӷаңутылъҳанилңӯт туқулъҳым,

маӷьяҳқуӷналюта тӯмңанун ныкыхмылъҳым».

⁸⁰Таӷнуҳақ аңликақ, икнақуҳтыкақлъю таӷныӷамикун. Килга̄ниткақ кынляңа уңипаӷьяҳтулъыӷминун Израилыӷмӣнун.

Алъхылъҳа Иисусым

¹Киңуңаның Иоанным алъхылъҳан, тама̄ни пилъыӷни Римым Умӣлыхпига̄н Августым, қылъқа̄ ю̄к қамахтыңъўа̄ӷлюку, а̄тҳит игақыстысяҳтӣсқылъюки игалӷутмикун. Таўатын пистыкӣ кысналюки югыт угляҳталяңит иглыӷуткаминилңӯт нунани. ²Та̄на сивулиҳпига̄лӷӣ югмың кыстилъық, Квириний правителкыңъулюку Сириям. ³Қамахтыңъўа̄ӷлютың югыт лъмың катам алъхыӷвигмыхнун агляҳтӯткат атытың игақысқылъюки.

⁴Назаретымың, Галилеямылңуӷмың, Иосифылъю аӷуляқыхкақ Вифлеемымун, Иудеямылңуӷмун, умӣлгым Давидым алъхыӷвиганун. Тама̄вык пика̄лӷӣ қаюҳлъяк киңунқыхкаңа Давидым. ⁵Иосифым атыни игақыстысяҳтуқа̄, нулӣҳқани Мария кылъқылъюку, ақсялӣҳлъюни аюқылӷӣ. ⁶Тама̄нсималюкык иӷнияҳқа̄ҳтыкақ. ⁷А̄нтыка̄ иӷнықсюхўа̄ни, ынка̄м қӣпаӷаҳқун ю̄ңӣлъюку, аҳсюка̄ ныҳқуситагныкун, қаюҳлъяк ныкаҳқӣлңӯк ақылъқалӷутами.

Пынъӣӷнӣҳтытлъю, Яқулгытлъю

⁸Унугми таўани, нунивагми пынъӣӷнӣҳтыт афлъыңакиңулӷӣт пынъӣӷмыхның. ⁹Атанӷым яқулган алӣӷвикыхкӣ, ниӷуҳқылъҳанлъю Атанӷым кукыхтыкӣ, ынка̄м алиңрӯӷутыҳлъякат. ¹⁰Яқулгым пикӣ: «Алиңыхпынаси нагатаҳтык, пинилӷӣмың уңипа̄мың тагитақамси қуянапихлъыҳӣмың югнун тамаҳа̄нун. ¹¹Аӷныӷми хўани лъпысинун алъхыӷақуқ Югулиӷиста, ныҳлъягани Давидым, Христосыңӯқ Атанық. ¹²Хўатын лӣсимакылъықаҳси; ысҳаҳлъықаҳси таӷнуҳақ қӣпаӷаҳқун ю̄ңӣлъюни, аҳсюгңа̄қ ныҳқуситагныкун».

¹³Нӯскаган илятқаҳта̄ткат яқулыгмун қилягым пилъюўаҳтылӷутыҳлъяги яқулылӷутыт, усюқыхка̄т Кияӷнық, пикат:

¹⁴«Усюқнаҳалык Кияӷныӷмун,

қилягым ӯсқалъыҳпига̄нилңуӷмун,

ныкыхмылъылгулитлъю нунамылңӯт ыфқуқыхкӣ!»

¹⁵Яқулгыт маюҳтӯсята қилягмун, пынъӣӷнӣҳтыт лъңитның пикат: «Вифлеемымун ысҳаӷьяҳтӯлътыху таӷнуҳақ алъхылӷӣ, Атанӷым лӣсимакыстыкаңа хўаңкунъун». ¹⁶Ынка̄м аглярахкӣӷлютың ысҳақӣт Мариялъю, Иосифылъю, таӷнуҳақлъю аҳсюгңалӷӣ ныҳқуситагни. ¹⁷Пынъӣӷнӣҳтыт ысҳаӷьямыхтыху таӷнуҳақ, тамаңанун а̄пқа̄т тама̄на яқулгым апылъҳа лъмыхнун. ¹⁸Пынъӣӷнӣҳтыт уңипақылъҳитның нагақӯлъҳӣт қамахлъютың алъя̄ҳлъюхўаӷьюкат. ¹⁹Иўырңа Мариям қа̄лъкаҳпынани илюмикыхкӣ тама̄кут пилъҳыт, аўын сюмыҳтаӷа̄ткақыхкаңи. ²⁰Пынъӣӷнӣҳтыт утыӷниқат усюқума̄н, қӯлвама̄н Кияӷнық, қаюҳлъяк нагақуқа̄тлъю ысҳақа̄тлъю яқулгым апылъҳатун аюқыхкақ.

Иисус Атӣткаңат

²¹Пиңаюның иңлюлык аӷнық атуӷлюку, таӷнуҳақ обрезаниян атиқа̄т, Иисусымың. Яқулгым тӯныхка̄ атық Мариямун сялин қумиңылъҳилъюку.

Мариям, Иосифым Агля̄скаңак Иисус Храмымун

²²Моисейем Лӣлиҳтӯся̄н қылылъҳатун пылюңиҳсялъыҳқа̄к ка̄ткақ. Ынка̄м Иерусалимымун агля̄тка̄к таӷнуҳақ Атаныӷмун тӯналюку. ²³Лӣлиҳтӯся̄ни Атанӷым игақңа̄қ: «Тамаҳаӷми аӷнам иӷнықсюхўа̄ӷа а̄фсяҳқа̄гуқ Атаныӷмун». ²⁴Атанӷым Лӣлиҳтӯся̄н қылӷутылъҳатун аҳқуткысяҳқа̄лӷӣк: «ма̄лӷук горлицык, налиӷмың ма̄лӷук голубыңиӷа̄к».

²⁵Иерусалимымытыфтуқ ю̄к, а̄тҳа Симеон. Қа̄ткутңалӷӣлъю, манигӯткаюклъю Кияӷныӷмун. Утақӣңулӷӣ Кияӷныӷмун югулисқылъюки Израилыӷмӣт. Аглыӷналӷӣк Таӷныӷак лъңанилңӯк. ²⁶Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам акықыхка̄ туқуна̄нӷинъилюку кынляңа ысҳалъыҳқа̄нун Мессия Атанӷым акықусяқыхка̄. ²⁷Таӷныӷам маӷьяҳқулъҳакун итыӷьяҳтуқақ Храмымун. Лӣлиҳтӯсят писқылъҳистун аңаюқахкынка таӷнуҳақ Иисус итҳутка̄к Храмымун. ²⁸Симеоным тугулюку таӷнуҳақ игамсиқаюгвикыхка̄ Кияӷнық, пикақ:

^29-30«Атанық, йықай ма̄тын қыпҳаҳтын аӷуляқыстигу ныкыхмылъюку,

қаюҳлъяк акықылъыҳпытун,

хўаңа катам ийыгымның ысҳаӷақа каяхтыкан Югулиӷистыңулюку.

³¹Ята̄ҳқыхкақан югнун тамаҳа̄нун ысҳӣсқылъюку.

³²Ниӷугӯқ язычнигнун лӣгикыстилӷӣ Кияӷныӷмың,

лъңа апалъюқлъюку юхтын Израилыӷмӣт қӯлвалъыңыҳлъяхлъықут».

³³Та̄хкын таӷнуҳа̄м атаңанлъю, на̄ңанлъю сяӷӣӷаягутка̄к таўатын акузиткысягу. ³⁴Симеоным Кияӷныӷмун туңсӣткакык қуястысқылъюкык. Ынка̄м на̄ңа Мария пика̄: «Нагатаҳтиңа, уна таӷнуҳақ Кияӷныӷым накмикыхкақа̄. Иляңи Израилыӷмӣлӷутыт нанқихлъықӣ аӷью̄ӷьяҳқа̄люки, иляңи югулияҳқа̄люки. Кияӷныӷым каяхтыңъўа̄ лъңанун уңипаҳтыңулюку, иўырңа юлӷутыт иҳсякылъықа̄т, ³⁵ынка̄м таўатын пилъыӷмыхтыхун лӣтыслъықӣт аксяқңалӷӣт сюмыҳтаӷалъытың. Ынка̄м лъпык Мария, қивӷум кагимлъықа̄к уңувасихкын, катам таўатын сявихпагым ка̄пылъҳатун».

³⁶Та̄ўалъюңуқ ӯкналиқиста аӷнақ, а̄тҳа Анна, Фануилым панига, Асирым рамкыни пи. Аӷналъқўа̄ӷуфтуқ, угилгука̄фтуқ ма̄ӷраӷвинлык аюмиқулъық. ³⁷Та̄хкын угиңӣтылъыӷминың 84ңуҳтыкаңи аюмиқулъҳыт. Аўын тагӣқылӷӣ Храмымун, аӷныӷуяӷңа̄н, унугуяӷңа̄н Кияӷнық манигуӷақыхкаңа, постақлъюнилъю, юӷаӷақлъюнилъю. ³⁸Таўани ата̄сими афлъюми, Аннам такулюки Кияӷнық игамсиқаюгвикыхка̄. Таӷнуҳақ акузиткыхка̄ тамаҳӣтнун утақӣлӷӣнун Мессиямың, лъңанун итымутысқылъюку Иерусалим.

Утыӷнилъық Назаретымун

³⁹Иосифым, Мариямлъю қамахлъюки апыӷӣӷьямыгныки Атанӷым Лӣлиҳтӯсӣта писқылъҳит, утыӷниқак Назаретымун, Галилеямылңуӷмун. ⁴⁰Таӷнуҳақ аңликақ, икнақуҳтыкақлъю, имиӷңаӷми пыҳқинылъыӷмың; Кияӷныӷым каюсиқа̄лъю, қуястыка̄лъю.

Мыкылӷӣқ Иисус Храмыми

⁴¹Аюмиқулъық тамаҳа̄н аңаюқакык Иерусалимтақылӷӣт, нықынӷаҳқылъҳанун Пасхам. ⁴²Иисусым уксюҳтуляңа қуля ма̄лӷугуҳсян, пӣқылъыӷмыгытун нықынӷаҳқылъыӷмун пикак кылъқылъюку Иисус. ⁴³Нықынӷаҳқылъық апыӷӣӷьян утыӷниқак, иўырңа мыкылӷӣқ Иисус уныхтыкақ Иерусалимыми. Аңаюқахкынка налъюкыхкаңак. ⁴⁴Сюмыӷмыхни иглыӷалгутыгмыгнинъилюку аӷнылъқусиқ иглыҳтыкақ. Та̄хкын ивақа̄т илякўа̄ӷмыгнилъю, илякумта̄ӷмыгнилъю. ⁴⁵На̄лъкынӷисямыхтыху Иерусалимымун иваӷьяҳтуқа̄к. ⁴⁶Пиңают аӷныӷыт атуӷлюки на̄лъкыхка̄т увитаңанилъюку Храмым, ақумлюни апыҳтуӷистыт акулңитни, нагатақыфтӣлъю, а̄пқуӷа̄ӷақыфтӣлъю. ⁴⁷Қамахлъютың нагатулъҳӣт лъңаның сяӷӣӷаягутка̄т лӣгикиңалъҳаныңлъю, кӣмсиҳтуӷилъҳаныңлъю. ⁴⁸Аңаюқахкынка ысҳаӷлюку сяӷӣӷаягутка̄к. На̄ңан пика̄: «Иӷнымни, ысҳақаҳқуң, сяңан хўатын аныҳсикут? Атахпыклъю, хўаңалъю ынңа̄талъ иванӷӣӷутамкын, рыпалъ пыңгӣлъютын».

⁴⁹Кӣмсиқакык: «Сяңан иваӷыстына? Налъюкыстыхӯ Атама мыңтыӷа̄нисяҳқапыста̄ӷулӷӣңа?» ⁵⁰Иўырңа лӣгикумаңилъкаңат сямың таўатын пиңутаңа. ⁵¹Та̄хкын малихлъюкык утыӷниқақ Назаретымун, қа̄ткутңака̄лӷӣлъю ылъкыхкынун. На̄ңан тама̄на қамахлъюку умьюгаӷмикыхка̄.

⁵²Иисус аңлиткылъюку пыҳқинӷуҳтыкақ, ыфқуӷнаҳтыңъинақақ Кияӷныӷмилъю, югнилъю.

Уңипақилъҳа Иоанным Крестителым

¹Акимига̄ҳтыңъукаңа аюмиқулъық иглыӷутилъҳан Тиверий Кесарым, Понтий Пилат, правителыңулюку Иудеямун. Ынка̄м Ирод, иглыӷутистыңулӷӣ Галилеямун, аңлыгутаңалъю Филипп, иглыӷутистыңулӷӣ Итуреянкугнун, Трахонитынкугнун. Лисанийлъю иглыӷутистыңулӷӣ Авилинеямун. ²Анналъю, Каиафаналъю первосвященнигукагук. Тама̄ни пилъыӷми, Кияӷныӷым алыҳқуқа̄ Иоанн килга̄нисималюку. Иоанн иӷнықыхкаңа Захариям. ³Та̄хкын Иоанн иглыҳтыкақ увитаңани Кӣўым Иорданым, уңипақикақ югнун пыхлъюки сыӷлыҳқылъҳит крестиӷысқылъюки, ынка̄м сыӷывутылъыңылъықнилюки сыӷлыҳқылъҳитның. ⁴Игақңака̄лӷӣт игатхун акузитаңи ӯкналиқистым Исаиям хўатын:

«Ма акилӷӯгақуқ килга̄ни хўатын;

“Ята̄ҳқитыху тӯмкаҳқа̄ Атанӷым,

таклъяҳтыху тӯмкаҳқа̄.

⁵Қамахлъюни сюқлъюнық имиҳлъықуқ, қамахлъютыңлъю на̄йӷат, қымит асиваҳлъықут, ынка̄м агуҳпӣра̄ӷыт тумыт таклъяӷрукхӯлъықут, тӯмлъюгмылңӯтлъю тӯмкхўа̄уҳлъықӣ.

⁶Қамахлъюни югым ысҳаҳлъықа̄ Кияӷныӷым югулиӷилъҳа югның!”»

⁷Та̄хкын юлӷутыҳлъягыт тагиляӷа̄ткат лъңанун крестиӷысқылъютың. Иоанным пикӣ: «Лъпыси нымыӷьяни! Китум кылыңася̄ҳтиси анагысқылъюси Кияӷныӷым аӷью̄ӷилъыҳқа̄ның ка̄нъақылӷӣмың? ⁸Кияҳта̄лъыҳпыси ипапиҳқылъигу авутыҳқума̄си сыӷлыҳқылъыҳпысиның. Сюмыҳтаӷаҳпынаси итагнаӷнилюси Кияӷныӷми қаюҳлъяк Авраамым киңунқыхкаңиси. Уңипа̄тамси, Кияӷныӷым уйӷагыт ма̄кут таӷнуҳаңлъяӷнаяӷӣ Авраамымун. ⁹Талўа ма̄тын қалъқалима уқлъӣлъюни аюқуқ кыпналюки уқфигыт акўӣтхун. Қамахлъюни уқфик пинилӷӣмың пӣтыстинӷилңуқ кыплъюни кынӷыгнун милю̄сяҳқа̄гуқ». ¹⁰Юлӷутыҳлъягыт а̄птыка̄т: «Сянақыстаңам?» ¹¹Кӣмсиқӣ: «Ма̄лӷугыгның қа̄слъилгукувык, алыҳқык тӯнакыхкын аваңилңуӷмун югмун, ынка̄м нықылгукувык таўатынлъю пилӷа̄тын». ¹²Иляңилъю налогмың қырңуҳтистыт тагилютың крестиӷыстыкат лъңанун. А̄птыка̄т: «Апыҳтуӷиста, хўаңкута сянақыста?» ¹³Кӣмсиқӣ: «Туўа̄қитыху на̄мигинаҳақ налогылъық, ўата тугутыхпынаси». ¹⁴Пилъюўаҳтытлъю а̄птыка̄т: «Хўаңкутамӣи, сянақыста?» Кӣмсиқӣ: «Акықсяхтыхпынаки югыт лъңитнун манилитысқылъюси налиӷмың тымңи авуткыхпынаки. Итагнақақитыки акилыҳтӯсяҳпыси аңталяңит».

¹⁵Югыт сиӷималютың лъӣқат, қамахлъютыңлъю сюмыҳтаӷа̄ткыхка̄т Иоанн, Христосыңунаюкан. ¹⁶Ынка̄м Иоанным пикӣ: «Тагияҳқақ та̄на аҳтуӷьяҳқа̄нӷитыҳлъяхтуқ хўаңамның, ынка̄м хўаңа пининӷитңўа̄ҳтуңа итымсяҳқа̄люки сиңӣ. Крестиӷӣқуңа мыҳқун, иўырңа лъңан крестиӷылъықӣси Аглыӷналӷӣгның Таӷныӷагның, кыныӷмыңлъю. ¹⁷Тугумӣлгӯқ пыкутамың малъӣӷналюки пшеницат. Та̄хкын пшеницат кахпахлъықӣ, иўырңа малъят паныҳлъықӣ қа̄мьяҳқа̄нӷилңӯгныкун кынӷыгныкун».

¹⁸Иоанным уңипа̄симаңинақӣ югыт натын алъяңуҳнақысқылъюки кияҳта̄лъҳит, лъңитнун уңипақиңулюни Пинилӷӣның Уңипаның. ¹⁹Иўырңа Иоанным аӷью̄ӷмикақыхкаңа правитель Ирод, қаюҳлъяк тугукақыхкаңа Иродиада, аңлыгутми Филиппым нулиҳа. Аӷью̄ӷмика̄лъю Ирод сыӷлытун пилъҳаның апалъюқлъюку. ²⁰Та̄хкын Ирод ўата сыӷлыӷатаӷатун пикақ анусимиңлъяҳтыстыка̄ Иоанн.

Крестиӷылъҳа Иисусым

²¹Киңуңитның қамахлъютың югыт крестиӷыстылъҳита, Иисусылъю крестиӷыстыкақ. Иисус юӷа̄малюку, қиляк қылъпықақ, ²²та̄хкын Аглыӷналӷӣк Таӷныӷак сюңаӷьюкыхталютык укикақ лъңанун. Қилягмың ма пикақ: «Иӷнықамкын, пиниқыпихкамкын, ыфқуқыпихтамкын».

Иисусым Сивунӷи

²³Иисусым пӣнлиӷақңамигу қыпҳақани, ынтақун ю̄к мальӷук қуля сипнықлъюкуңук уксюҳтуляңа. Югыт сюмыҳтаӷа̄ткыхка̄т иӷнықнилюку Иосифымун.

Иосиф, иӷнықыхкаңа Илим,

²⁴Или, иӷнықыхкаңа Матфатым,

Матфат, иӷнықыхкаңа Левийем,

Левий, иӷнықыхкаңа Мелхим,

Мелхи, иӷнықыхкаңа Ианнайем,

Ианнай, иӷнықыхкаңа Иосифым,

²⁵Иосиф, иӷнықыхкаңа Маттафим,

Маттафи, иӷнықыхкаңа Амосым,

Амос, иӷнықыхкаңа Наумым,

Наум, иӷнықыхкаңа Еслим,

Если, иӷнықыхкаңа Наггейем,

²⁶Наггей, иӷнықыхкаңа Маафым,

Мааф, иӷнықыхкаңа Маттафим,

Маттафи, иӷнықыхкаңа Семеим,

Семеи, иӷнықыхкаңа Иосифым,

Иосиф, иӷнықыхкаңа Иудам,

²⁷Иуда, иӷнықыхкаңа Ионнаным,

Ионнан, иӷнықыхкаңа Рисам,

Риса, иӷнықыхкаңа Зоровавелым,

Зоровавель, иӷнықыхкаңа Салафиилым,

Салафииль, иӷнықыхкаңа Нирим,

²⁸Нири, иӷнықыхкаңа Мелхим,

Мелхи, иӷнықыхкаңа Аддим,

Адди, иӷнықыхкаңа Косамым,

Косам, иӷнықыхкаңа Елмодамым,

Елмодам, иӷнықыхкаңа Ирым,

²⁹Ир, иӷнықыхкаңа Иосиевым,

Иосиев, иӷнықыхкаңа Елиазерым,

Елиазер, иӷнықыхкаңа Иоримым,

Иорим, иӷнықыхкаңа Матфатым,

Матфат, иӷнықыхкаңа Левийем,

³⁰Левий, иӷнықыхкаңа Симеоным,

Симеон, иӷнықыхкаңа Иудам,

Иуда, иӷнықыхкаңа Иосифым,

Иосиф, иӷнықыхкаңа Иоанным,

Ионан, иӷнықыхкаңа Елиакимым,

³¹Елиаким, иӷнықыхкаңа Мелеам,

Мелеа, иӷнықыхкаңа Маинаным,

Маинан, иӷнықыхкаңа Маттафам,

Маттафа, иӷнықыхкаңа, Нафаным,

Нафан, иӷнықыхкаңа Давидым,

³²Давид, иӷнықыхкаңа Иессейем,

Иессей, иӷнықыхкаңа Овидым,

Овид, иӷнықыхкаңа Воозым,

Вооз, иӷнықыхкаңа Салмоным,

Салмон, иӷнықыхкаңа Наассоным,

³³Наассон, иӷнықыхкаңа Аминадавым,

Аминадав, иӷнықыхкаңа Админым,

Админ, иӷнықыхкаңа Арним,

Арни, иӷнықыхкаңа Есромым,

Есром, иӷнықыхкаңа Фаресым,

Фарес, иӷнықыхкаңа Иудам,

³⁴Иуда, иӷнықыхкаңа Иаковым,

Иаков, иӷнықыхкаңа Исаакым,

Исаак, иӷнықыхкаңа Авраамым,

Авраам, иӷнықыхкаңа Фаррам,

Фарра, иӷнықыхкаңа Нахорым,

³⁵Нахор, иӷнықыхкаңа Серухым,

Серух, иӷнықыхкаңа Рагавым,

Рагав, иӷнықыхкаңа Фалекым,

Фалек, иӷнықыхкаңа Еверым,

Евер, иӷнықыхкаңа Салам,

³⁶Сала, иӷнықыхкаңа Каинаным,

Каинан, иӷнықыхкаңа Арфаксадым,

Арфаксад, иӷнықыхкаңа Симым,

Сим, иӷнықыхкаңа Нойем,

Ной иӷнықыхкаңа Ламехым,

³⁷Ламех, иӷнықыхкаңа Мафусалым,

Мафусал, иӷнықыхкаңа Енохым,

Енох, иӷнықыхкаңа Иаредым,

Иаред, иӷнықыхкаңа Малелеилым,

Малелеил, иӷнықыхкаңа Каинаным,

³⁸Каинан, иӷнықыхкаңа Еносым,

Енос, иӷнықыхкаңа Сифым,

Сиф, иӷнықыхкаңа Адамым,

Ынка̄м Адам иӷнықыхкаңа Кияӷныӷым.

Туӷныӷа̄м Сыӷлыҳқыснақуткыхкаңа Иисус

¹Та̄хкын Иисус, Аглыӷналӷӣгның Таӷныӷагның ыслъықңалӷӣ, утыӷниқақ Кӣўыгның Иорданыгның, ынка̄м Таӷныӷам аӷуляқутка̄ килга̄нун. ²Туӷныӷа̄м сыӷлыҳқыснақуткыхка̄ югык мальӷугык аӷнық. Тама̄ни аӷныӷни Иисус ныӷумаңилңуқ. Та̄кут аӷныӷыт киңуңитның игатаҳлъякақ.

³Туӷныӷа̄м пика̄: «Кияӷныӷым Иӷнықңукаңатын, уна уйӷак нықнъуҳтыстигу».

⁴Иисусым пика̄: «Акузитыт Игақыхкат пика̄гут: “Ю̄к кияҳна̄нӷитуқ нықңинаҳаҳқун”».

⁵Та̄хкын Туӷныӷа̄м маю̄тка̄ ӯсқапихлъыҳӣмун, натыңӣҳақ кылгувикыхка̄ нунам атаныҳпагулъҳитның. ⁶Пика̄: «Лъпынун тӯнылъықанка қамахлъюки тама̄кут атаныҳпагулъҳыт, аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳытлъю. Қамахлъютың хўаңамнун тагивақа̄гут ынка̄м китумун алңунак тӯнъюкыхкамнун тӯнылъықанка. ⁷Манигуӷьяқувңа қамахлъюки лъпык пина̄яӷатын».

⁸Иисусым пика̄: «Акузитыт Игақыхкат пика̄гут:

“Манигуӷьяҳқақан Атанық Кияӷныӷын,

лъңина̄гуқлъю қыпҳа̄сяҳқан”».

⁹Та̄хкын Туӷныӷа̄м агля̄тка̄ Иерусалимымун, ныкывыстыка̄ Храмым ӯсқалӷакун. Пика̄: «Кияӷныӷым Иӷнықңукаңатын, қытхыӷи тысямавык, ¹⁰қаюҳлъяк Акузитыт Игақыхкат пика̄гут:

“Кияӷныӷымңуқ яқулыгминун пақнасиҳтысяҳтуҳлъықа̄тын!”

¹¹Пика̄гутлъю:

“Ӣхмыхның нуқнықылъықа̄тын,

лю̄рақ итыгаҳтын уйгаҳқӯнъаюката”».

¹²Иисусым пика̄: «Акузитыт Игақыхкат пика̄гут:

“Атанық Кияӷныӷын нанӷӣқухпына̄н сясқылъюку лъңан пиюкылъқынӷилъкаңаның”».

¹³Та̄хкын Туӷныӷа̄м апыӷӣӷьямики сыӷлыҳқыстинақуткылъыни Иисусымун, унитка̄ кынляңа алъя пилъыҳқаңылъыҳқаминун.

Иисусым Пӣнлиқаңа Уңипақилъыни Галилеями

¹⁴Та̄хкын Иисус утыӷниқақ Галилеямун аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюни Аглыӷналӷӣгныкун Таӷныӷагныкун. Тамаҳа̄ни нунани югыт уңипақыхка̄т. ¹⁵Апыҳтуӷӣқылӷӣлъю синагогаңитни, қамахлъютыңлъю югыт усюқыхка̄т.

Назаретыӷмӣт Иҳсякыхкаңат Иисус

¹⁶Та̄хкын Иисус аңливигминун Назаретымун пикақ. Субботаңуҳсягу пӣқылъыӷмитун синагогамун агляқақ. Ныкывыхкақ атиҳтуӷналюни Акузитның Игақыхканың. ¹⁷Тӯныхка̄т ӯкналиқистым Исаиям ига̄ның. Қылъпыҳтыкӣ хўатын игақңалӷӣмун:

¹⁸«Атанӷым Таӷныӷакык хўаңамнитуқ,

қаюҳлъяк накмикыхкақа̄ңа Пинилӷӣның Уңипаның уңипақисқылъюңа аклъюмалӷӣнун.

Каяхта̄ңа анусимиңлъяӷат итымутысқылъюки,

ая̄катлъю ысҳа̄сягутысқылъюки,

амьюқыта̄ткысилӷӣтлъю итымутысқылъюки амьюқыта̄ткистыңитның.

¹⁹Апыӷьяҳтӣсқа̄лъю аюмиқулъық ка̄нъилюку Атанӷым югулиӷилъыҳқа̄лъю қуястилъыҳқа̄лъю югның».

²⁰Атиҳтуныӷмың апыӷӣӷьямики игат тӯныхкӣ афлъыңакистымун та̄хкын ақумыхкақ. Синагогамылңӯт қамахлъютың ысҳапахтӯтка̄т сямың пилъыҳқа̄ның. ²¹Пикӣ: «Аӷныӷми хўани, нагасимаҳси укут Акузитыт Игақыхкат а̄пқа̄т апыӷӣҳтуқ».

²²Акузиныӷмың та̄қсян қамахлъютың нагалъҳӣт ыфқуқыхкӣт акузилъҳи, сяӷӣӷаягуткӣтлъю акузитаңи наңлъыхталъылгунилюки. А̄пқуӷа̄ӷуткат: «Уна Иосифым иӷнықынӷитагӯ?»

²³Иисусым пикӣ: «Налъюнықнаңуна̄н хўаңамнун апыҳлъықаҳси хўатын пилъық: “Аӷалъыхтақ, лъпынун на̄лъҳутын”. Нагақуқақапут Капернаумыми пикаҳтын, ма̄нилъю аңливихпыни тама̄кут пӣҳтики, ынка̄м ухпықылъықамкын Мессияңунилютын». ²⁴Пикӣлъю: «Ипа пӣмси, ӯкналиқиста тугуклъиҳтыңитуқ лъми катам аңливигмини. ²⁵Иўырңа ипа уңипа̄тамси, Израилыми, Илия кияҳтыңъулюку, угиңиӷаҳтӯқ. Тама̄ни пилъыӷни ыслъялъюгуҳныӷитка̄гуқ пиңают аюмиқулъҳыт, аӷвинлык танқит илялъюки, ынка̄м нықаңисяхлъяка̄гуқ тамаҳа̄ни нунаңани Израилым. ²⁶Иўырңа Кияӷныӷым Илиямун каюсиӷьяҳтӣсқылъҳитӣ налиҳӣнӣт угиңиӷат Израилымылңӯт. Йыӷлыги каюсӣсяҳтӣсқыхкақа̄ язычник угиңиӷақ, кияҳлъыҳӣ Сарептами, Сидонымылңуӷми. ²⁷Ынка̄млъю Израилыми прокаженныхтумақ, кияҳтылъҳани ӯкналиқистым Елисейем. Налиҳӣнӣт укмаңилъҳитутлъю, на̄лъҳутылъҳитутлъю, иўырңақун язычник Нееман, Сирияӷмӣ».

²⁸Қамахлъютың синагогамылңӯт сякшитыҳлъякат нагасямыхтыху Иисусым таўатын пилъҳа. ²⁹Та̄хкын ныкывӯлъютың, аягаҳта̄ма̄н ныҳлъягмың а̄нутка̄т. Та̄на ныҳлъягат қымикун ныкыфтыка̄лӷӣ ынка̄м аӷуляқутка̄т қымим қагуӷруганун сӣңналюку тысямавык. ³⁰Иўырңа акулңитхун наӷуҳқуӷлюки аӷуляқыхкақ.

Иисусым А̄ныстыкаңа Туӷныӷақ Югмың

³¹Та̄хкын Иисус тысямавык Капернаумымун пикақ, ныҳлъягмун Галилеямылңуӷмун. Субботами апыҳтуӷималюку, ³²сяӷӣӷаягутка̄т апыҳтуӷилъҳа, қаюҳлъяк апыҳтуӷикақ аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюни Кияӷныӷмың. ³³Синагогамытыфтуқ ю̄к илюмикун туӷныӷалык. Игляхтупихлъюни акилӷӯмың пикақ: ³⁴«Авылӷаҳқут! Иисус Назаретыӷмӣ, сянақсикут? На̄фқысяҳтӯзикӯт? Лӣсимакамкын кинаңутын, Аглыӷналӷӣка̄тын Кияӷныӷым».

³⁵Иўырңа Иисусым аӷью̄қа̄: «Қалъыхпынаң лъңаның а̄ни!» Туӷныӷа̄м иқуслъюку мануңитхун, ақниҳқыхпына̄н а̄ныхкақ.

³⁶Қамахлъютың югыт сяӷӣӷаюгумаӷмың пикат: «Аҳтуӷьяҳқа̄нӷитаҳалык акузитаңи! Пилъыҳқалиӷлюнилъю аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюни қылыӷьяқминики туӷныӷа̄т лыган а̄нлыӷа̄тут!» ³⁷Иисусым таўатын пилъҳа уңипақыхка̄т нани алңунак тама̄ни.

Иисусым На̄лъҳускаңи Юлӷутыт

³⁸Иисус ныкывлюни, синагогамың а̄нлюни, Симонынкунун агляӷлюни ӣтқақ. Симоным сякиңа аӷнақ пуқлъыӷаҳлъяк, ынка̄м на̄лъҳутаҳтысқыхка̄т лъңанун. ³⁹Такулюку қаваӷвиганун ныкывӷаӷми қуляңиӷлюку пуқлъыӷаңа ыфлъықуқа̄ ынка̄м пуқлъыӷаңӣткақ. Таўаниңинақ макылъюни кыпсӣқукӣ.

⁴⁰Сиқинық тывӣмалюку, Иисусымун югыт тагиқӯткӣт қинуюгңалӷӣт алъя̄ҳӣнаӷның ақниӷныӷның. Қамахлъюки ся̄фтақлъюки на̄лъҳуқуқӣ. ⁴¹Туӷныӷа̄тлъю а̄нлыӷа̄ткат югның акилӷӯмаӷмың: «Лъпык Кияӷныӷым Иӷнықа̄тын!» Иўырңа аӷью̄қӣ, акузиснаниқӣлъю қаюҳлъяк лӣсимакыхкаңат лъңа Христосыңулӷӣ.

Иисус Уңипақилӷӣ Синагоганъи

⁴²Аҳсягу Иисус килга̄нун пикақ. Югыт иваӷьяҳтуӷлюку, на̄лъкысямыхтыху аӷуляқыснаниқа̄т. ⁴³Иўырңа пикӣ: «Уңипақыпыста̄ӷьяҳтуӷнақңўа̄қа Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым иляңитнунлъю ныҳлъягнун, қаюҳлъяк та̄на апалъюқлъюку каяхтыка̄гуңа».

⁴⁴Ынка̄м уңипақимаңинақақ синагогаңитни Иудеям.

Иисусым Малихся̄ҳтыксюхўа̄ӷи

¹Ата̄сими аӷныӷми, На̄йвам Геннисаретым ысныңани, Иисус ныкывӷаңулюку югыт каңлъюқаҳтыка̄т наганъалюки Кияӷныӷым Акузитаңи. ²Ысҳақакык ма̄лӷук аңьяк ысными сяюгңалӷӣк. Нақам югит иқалъынӣҳтыт авӣтыфтут, уӷвуӷьяҳтӯмакаңит ныгаҳпатың. ³Ӯхлъюни Симоным аңья̄кун, аўаваҳқа̄ӷутысқыхкақ ыснымың. Та̄хкын ақумлюни аңьякун югыт апыҳтуқӣ. ⁴Апыҳтуӷиныӷмың та̄қсями, Симон пика̄: «Ӯсқалъҳанун аўаваӷлютын ныгаҳпахтын атыҳтики на̄птысқылъюки».

⁵Симоным пика̄: «Югунӣқ, унулъқусиқ иқалъинӣҳта̄яҳтукут сякыңылъҳитукут! Иўырңа каяхтыкывңа ныгаҳпагыт атыӷнақанка». ⁶Лыган атыҳтӣт на̄пқаӷӣҳлъякат рыпалъ пӣгуқыстаӷлютың лъӣқат. ⁷Аңьям а̄лъҳанилңӯт илятың апақӣт каюсиӷьяҳтӣсқылъютың. Ка̄систың аңьяк имиқахкыт ыслъықаӷаҳлъюкык рыпалъ калыфқаҳтыкат. ⁸Иўырңа Симон Петырым ысҳаӷьямигу алъя̄ҳлъюхўаҳтилъық, Иисусым сивуңакун нӣнӷулъюни пика̄: «Атанық, хўаңамнитыхпынаң қаюҳлъяк сыӷлыҳқыстыңӯңа!»

⁹Симонылъю юкулъҳӣт сяӷӣӷаюкат на̄пқаӷӣлъыӷмыхның, ¹⁰қыпҳалгуткыклъю Иаковым, Иоанным, Зеведейем иӷныӷык.

Иисусым пика̄ Симон: «Алиңыхпынаң, хўакын кынлыклъюку югмың на̄псягунъақңӯтын».

¹¹Аңьяк қӯтмун сяюглюкык, униткӣт сяңўа̄т қамахлъюки ынка̄м малихтыка̄т Иисус.

Иисусым Укмаңиқаңа Ю̄к Прокаженныелык

¹²Иисус иляңитнисималюку ныҳлъягыт, ю̄к тама̄нтыфтуқ ынңа̄талъ прокаженнылыхлъяк. Ысҳаӷьямигу Иисус, сивуңакун нӣнӷуткақ манигӯтыпихлъюни пика̄: «Атанық, пиюкылъқыхкувгу укмаңиӷңа».

¹³Иисусым ныңуглюни ся̄фсима̄н пика̄: «Пиюкылъқақа; укмаңӣҳтын». Таўаниңинақ проказаңӣткақ. ¹⁴Иисусым иныҳтыңъўа̄қа̄: «Кина алңунак уңипа̄тыхпына̄н, иўырңа агля̄ священнигымун ювӷӣӷысқылъютын. Та̄хкын аҳқыша̄ҳа̄тын Моисейем қылӷутылъҳатун ипапиҳқысқылъюку укмаңӣҳтылъҳын».

¹⁵Иўырңа Иисус ўатақа̄ӷақ уңипақыхка̄т тамаҳа̄ни, ынка̄м юлӷутыҳлъягыт такуляӷа̄симаңинақа̄т наганъалюку, на̄лъҳутысқылъютыңлъю ақниӷныӷмыхның. ¹⁶Иўырңа килга̄нун аўын аӷуляқақылӷӣ юӷаӷналюни.

Иисусым На̄лъҳускаңа Унӣқақ Ю̄к

¹⁷Ата̄сими аӷныӷми, Иисус апыҳтуӷималюку, таўани ақумгатңуфтут Фарисеитлъю, апыҳтуӷикайгытлъю Лӣлиҳтӯсяның. Та̄кут тагиляӷа̄тка̄фтут тамаҳӣтның Галилеям ныңитның, Иудеям ныңитның, Иерусалимымыңлъю. Атанӷым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳа на̄лъҳутимун лъңанилңуқ. ¹⁸Иляңита югыт тагитка̄т лъңанун унӣқақ ю̄к алъиӷа̄кун. Мыңтыӷамун итҳутфихкамың иваӷикат, Иисусым мануңакун лъиналюку. ¹⁹Иўырңа итҳунъыӷмың аҳтуқа̄т қаюҳлъяк югыт каңлъю̄тңаҳлъягулӷӣт, ынка̄м мыңтыӷам қа̄йңанун маю̄тка̄т. Таўани кровлям иляңи иқиқуӷлюки, рыӷиӷулъюку укихтыка̄т алъиӷа̄кун акулңитнун югыт мануңанилңӯт Иисусым. ²⁰Лӣсимакыхкаңи ухпықилъылгулӷӣт ынка̄м ю̄к пика̄: «Сыӷывутанка сыӷлыҳқылъыҳтын».

²¹Апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеитлъю умьюгамыхтыхун а̄пқуӷа̄ӷуткат: «Кинаңа̄ўа уна ю̄к Кияӷныӷукалъҳӯӷунилӷӣ? Кияӷныҳӣна̄гуқ сыӷывутияҳқақ сыӷлыҳқылъыӷның».

²²Иисусым лӣсимакыхкаңи сюмыҳтаӷалъҳит ынка̄м а̄птыкӣ: «Сяңан таўатын сюмыҳтаӷаӷыстык? ²³Наликык хўатын пилъҳык пияқнӣтак: “Сыӷлыҳқылъыҳтын сыӷывутут”, налиӷмың: “Макылъютын пиюги”? ²⁴Иўырңа лъпысинун лӣсимакысюгақа Иӷныӷа Югым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылгӯқ нунами сыӷывутияҳқа̄люни сыӷлыҳқылъыӷның». Та̄хкын пика̄ унӣқа̄ялӷӣ ю̄к: «Уңипа̄тамкын, макытын, тугулюку алъиӷан, лъпысинун агля̄!»

²⁵Юлӷутыт ысҳа̄манӷитни таўаниңинақ ю̄к макылъюни, алъиӷани тугулюку лъмыхнун агляқақ, усюқума̄н Кияӷнық. ²⁶Қамахлъютың юлӷутыт сяӷӣӷаюхлъякат, усюқыхка̄тлъю Кияӷнық, пикат: «Аӷныӷми хўани ынңа̄талъ ысҳапахтукут алъя̄ҳлъюхўаӷмың!»

Иисус Малихтысқылӷӣ Левийемун

²⁷Таўатын пилъҳыт киңуңитның, Иисус навык пилюни ысҳақа̄ налогмың қырңуҳтиста, а̄тҳа Левий. Ақумгафтуқ налогмың қырңуҳтивигмини, пика̄: «Малихтиңа». ²⁸Ныкывлюни сяңўа̄ қамахлъюку унилъюку малихтыка̄.

²⁹Та̄хкын мулюнӷитуқ Левийям лъмыхни нықынӷаҳқутыҳлъяка̄ Иисус. Таўантыфтут налогмың қырңуҳтистылӷутытлъю, иляңитлъю югыт, ақумылгусиқӣт қаюӷвигми. ³⁰Фарисеитлъю, апыҳтуӷистыңитлъю Лӣлиҳтӯсят қикыҳқукат малихся̄ҳтыңанун: «Сяңан ныӷылгусиӷақыстыкилъю, мыӷылгусиӷақыстыкилъю налогмың қырңуҳтистытлъю, сыӷлыҳқыстытлъю?»

³¹Иисусым пикӣ: «Югунқыхтат аӷалъыхтаҳсюӷнӣтут иўырңақун тама̄кут қинуюлӷӣт. ³²Тагиңунӷитуңа тахсиқлъиӷналюки ылъқуӷутңалӷӣт югыт. Иўырңа тагиңӯңа сыӷлыҳқыстыт авутыҳқылъюки сыӷлыҳқынъанӣсқылъюки».

Иисусым Апыҳтӯсяқыхкаңа Посталъық

³³Иляңита югыт Иисус пика̄т: «Иоанным малихся̄ҳтыңи аўын постақутлъю, юӷаӷақутлъю. Фарисеитлъю малихся̄ҳтыңит таўатын пӣқут. Иўырңа лъпык малихся̄ҳтытын ныӷақутлъю, мыӷақутлъю».

³⁴Иисусым а̄птыкӣ: «Ныңуҳнақылӷӣк ақылъқӣк посталъықа̄т нулиҳтуӷнақылӷӣ лъңитнилъюку? ³⁵Иўырңа пилъыҳқақ ка̄лъықуқ нулиҳтуӷнақылӷӣ лъңитның иқилъықа̄т, ынңа̄талъ таўани посталъықут».

³⁶Ынка̄млъю Иисусым уңипаӷа̄ткӣ: «Китум алңунак икувикна̄нӷита̄к қа̄слъиӷраӷа̄к, иля̄ӷналюкык қа̄слъилюгык. Таўатын пикумикык пӣхлъықа̄к қа̄слъиӷраӷа̄к ынка̄м нутаӷақ иля̄ӷутка̄ алъяңумиӷулъықуқ. ³⁷Налиӷмың китум алңунак аўатаҳпалюгыт имиӷна̄нӷитӣ виноӷраӷаӷмың. Имиқумики аўатаҳпалюгыт қӯпаҳлъықут ынка̄м виноӷраӷақ сякусӣқылъықуқ. Аўатаҳпалюгытлъю атӯяҳқа̄наниҳлъықут. ³⁸Итупилъ виноӷраӷақ кӯвьяҳқа̄гуқ аўатаҳпаграӷаӷмун! ³⁹Кина алңунак винолюгмың мыӷлюни, мыӷьюгна̄нӷитуқ виноӷраӷаӷмың қаюҳлъяк хўатын пияҳқа̄гуқ: “Винолъюк нықниӷатаӷаҳтуқ виноӷраӷаӷмың”».

А̄пқуӷа̄лъық Субботамың

¹Субботам аӷныӷани, Иисус иглыҳтыкақ пшеницат пӣтфигитхун. Малихся̄ҳтыңи икутақлъютың пшеницам пӣтутаңаның, ӣхмыхның миңўа̄гақлъюки қантӣт икуӷналюки ныӷыхкӣт пӣтутыт. ²Иляңита Фарисеит пикӣт: «Таўатын пияҳқа̄нӷитуси. Лӣлиҳтӯсямнъи ӣнӷутңа̄қ Субботами сяӷналъыҳқақ».

³Иисусым пикӣ: «Атиҳтӣгастыхӯ Давидым пилъҳа игатаӷақңами, та̄кутлъю лъңанилңӯт? ⁴Итыӷлюни Скиниямун тугулюку нықыкшаңлъяқ тӯныхкақ Кияӷныӷмун, икулъюни ныӷыхка̄гуқ, ныӷыстыкақӣлъю юни. Лӣлиҳтӯсямта пилъҳани китум алңунак ныӷьяӷақынӷита̄ нықыкшаңлъяқ иўырңақун священнигыт».

⁵Та̄хкын пикӣ: «Иӷныӷа Югым Атанқа̄ Субботам».

Ю̄к Ӣхылык Унӣқамың

⁶Иляңани Субботам, Иисус итыӷлюни синагогамун апыҳтуӷикақ. Таўантыфтуқ ю̄к аӷынқигныӷыт ӣхи унӣқа̄т. ⁷Иляңита апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеитлъю рӣрңиңўа̄қа̄т Иисус на̄лъҳутинаюкан Субботами анахунилюку пияҳқа̄люку. ⁸Иўырңа лӣсимакутминың сюмыҳтаӷалъҳит, ю̄к ӣхылык унӣӷңалӷӣмың пика̄: «Таги хўавык ныкывьяҳта̄». Ныкывлюни тазиңавык агляқақ. ⁹Та̄хкын Иисусым пикӣ: «А̄птаҳлъямси, Лӣлиҳтӯсямта сясқилъю Субботами? Пинитун писқинкӯт налиӷмың сыӷлытун? Югулиӷисқинкӯт уңувалъыӷмың налиӷмың туқутисқилъю?» ¹⁰Қамахлъюки ысҳаҳтыӷлюки, ю̄к пика̄: «Ӣхытын ныңугутики». Ӣхыни ныңугутӣ, ага на̄лъҳуткат.

¹¹Ынка̄м угумиягутыҳлъяглюку Иисус агӷиткыхка̄т сяналюку.

Иисусым Накмикыхкаңи Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюку Апостолыт

¹²Таўани пилъыӷми Иисус на̄йӷамун маюқақ юӷаӷналюни. Унулъқусиқ юӷақақ Кияӷныӷмун. ¹³Аҳсягу туқлъюӷлюки малихся̄ҳтыни, та̄куның накмӣқақ қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку ынка̄м атиқӣ апостолыт. ¹⁴А̄тҳит: Симонңуқ, (Иисусым атиқа̄ Петырымың), Андрейеңуқ аңлыгутаңа, Иаковыңуқ, Иоанныңӯқ, Филиппыңуқ, Варфоломейеңуқ, ¹⁵Матфейеңуқ, Фомаңуқ, Иаковыңуқ иӷныӷа Алфейем, Симоныңуқ атылык Зилотымың, ¹⁶Иудаңуқ, иӷныӷа Иаковым, Иуда Искариотлъю, увыҳпагутистыңуҳтыкақ.

Иисус Апыҳтуӷилӷӣлъю, На̄лъҳуқулӷӣлъю

¹⁷Иисусылъю апостолыкулъҳӣт укиглютың на̄йӷамың, лъӣвнықыхтылъҳакун нунам ныкывӷалгусиқӣ малихся̄ҳтылӷутыҳлъяни. Юлӷутыҳлъягыт тагиляӷа̄ткат тама̄ҳа̄ның Иудеям, Иерусалимымыңлъю, ысныхкыныңлъю Тирылъю, Сидонылъю. Нагасяҳтӯтка̄т, на̄лъҳутысқылъютыңлъю ақниӷныӷмыхның пикат. ¹⁸На̄лъҳуқуқӣлъю тама̄кут туӷныӷа̄т сыӷлылӣҳқыстыкӣт. ¹⁹Қамахлъютың юлӷутыҳлъягыт ся̄фнақуткыхка̄т Иисус, қаюҳлъяк лъңаның аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъық а̄нңулӷӣ ынка̄м қамахлъютың на̄лъҳуқӯткат.

Қуялъҳылъю, Қивӷулъҳылъю

²⁰Та̄хкын Иисусым ысҳаҳтыӷлюки малихся̄ҳтыни пикӣ:

«Лъпыси аклъюмалӷӣни қуяслъылгӯси,

қаюҳлъяк Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым лъпыси пикаҳси!

²¹Лъпыси игаталӷӣни қуяслъылгӯси,

қаюҳлъяк кыпсюӷьяҳқа̄гуси.

Лъпыси қиялӷӣни қуяслъылгӯси,

қаюҳлъяк ныңляӷьяҳқа̄гуси!

²²Қуяслъылгӯси югыт угумикынӷиси,

иҳсякынӷиси, сыӷлықӯнӷиси, сыӷлыӷуникаңисилъю.

Таўатын пӣқӣси қаюҳлъяк малихся̄ҳтыкыхкаңиси Иӷныӷан Югым!

²³Таўатын пикаңиси ынңа̄талъ қуялӷа̄си, қытхыӷақлъюси қуям аңталяңаның, қаюҳлъяк қилягми акилыҳтӯсялыхлъягӯси. Амынқун сивунӷани, сивунӷита амьюқыта̄ткыхкақыхкаңит ӯкналиқистыт.

²⁴Иўырңа сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси аклъюңилңуӷни, қаюҳлъяк хўани уңувалъыӷми кияҳлъя̄тақулъыҳси та̄наңина̄гуқ пикаҳқаҳси!

²⁵Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси кыпсюӷңалӷӣни ма̄тын, қаюҳлъяк игатиқылъықуси!

Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси ныңлялӷӣни ма̄тын, қаюҳлъяк қия̄ӷўаҳлъяхлъықуси!

²⁶Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси қамахлъютың югыт итагнатун акузиткыхкаңиси,

қаюҳлъяк сивунӷита таўатыҳпигақ акузиткыхкақӣт ӯкналиқистысиӷўа̄ӷыт».

Пиниқлъюки Угумикистыси

²⁷«Иўырңа хўаңа пӣмси нагалъҳӣни: Пиниқлъюки аңуяси, пинитун пӣқитыки угумикистыси. ²⁸Қуястысқақитыки Кияӷныӷмун тама̄кут уйваляӷистыси, юӷа̄ткақлъюкилъю амьюқыта̄ткистыси. ²⁹Китум алңунак улъюңахпыгун қасяҳтыкаңатын, иңлюңалъю қасяҳтыснакын. Китум алңунак қа̄слъихкын тугукакык, хатыхкынлъю лъңанун писқынъакыхкын. ³⁰Қамахлъюки туңсиӷнӣлӷӣт тӯнақитыки. Китум тугувикумакаңиси сяӷьяхпысиның, выҳтыхпынаки. ³¹Юлгутыси пӣқитыки таўатын писқысюлъыҳпысистун лъпысинун.

³²Пиниқистыңинаси пиниқнақңукуфсики, сиӷимахпынаси қуястылъыӷмың алъхыӷутылъыҳқаҳпысиның. ³³Пинитун пистыңинаси пинитун пинақңукуфсики, сиӷимахпынаси қуястылъыӷмың алъхыӷутылъыҳқаҳпысиның. Талўа сыӷлыҳқыстыт таўатын пӣқут. ³⁴Навӷиткуфсики тама̄кут сюмыҳпысини выӷутияҳқат, сиӷимахпынаси қуястылъыӷмың алъхыӷутылъыҳқаҳпысиның. Талўа сыӷлыҳқыстыт навӷитӣқут сыӷлыҳқыстынун, тама̄кут навӷақат выӷутақӣт навӷатың алмысиқлъюки аңталңит. ³⁵Иўырңа пиниқлъюки аңуяси, пинитун пӣқитык, навӷитӣқитыклъю, сиӷимакыхпынаки выӷутылъыҳқӣт. Акилыҳтӯсяҳқалыхлъягӯси, авақутӣстунлъю Кияӷныҳлъягым пилъықуси, қаюҳлъяк наңлъыхтаҳтуқ игамсиқаюгигалңуӷнунлъю, сыӷлытунлъю пистынун. ³⁶Наңлъыхтаҳтык катам таўатын Атахпыси наңлъыхталъҳатун».

Нанқихтиснанилъық

³⁷«Нанқихтыхпынаки юлгутыси, ынка̄м Кияӷныӷым нанқихныӷилъықӣси. Анахунъихпынаки килъю ынка̄м Кияӷныӷым анахунъинӷилъиси. Сыӷывутӣқитык ынка̄м Кияӷныӷым сыӷывулъықӣси. ³⁸Тӯнӣқитык юлгутыхпысинун ынка̄м Кияӷныӷым тӯнылъықӣси. Тӯныхкани лъпысинун кыныхтақлъюки, уфсюгутақлъюки, ныкыхсяӷўа̄ҳлъықӣ, ўата иля̄ӷатаӷаҳлъықӣ тывуӷаслъюки кыниси. Таўатын тӯнилъыҳпысистун Кияӷныӷым тӯнылъықӣси».

³⁹Та̄хкын Иисусым уңипаӷа̄ткӣ: «Ая̄кам югым маӷьяҳқуҳлъықагӯ ая̄кақ ю̄к? Маӷьяҳқуқумигу ля̄гўа̄ӷмун калыфкахта̄лъықук. ⁴⁰Игаӷьяҳта а̄ңатаӷанӷитуқ апыҳтуӷистыминың. Иўырңа игаӷьяҳта пыҳқиҳтыңъўа̄қуми, апыҳтуӷистымитун лъӣҳлъықуқ.

⁴¹Сяңан ысҳаҳсигу юлгутыхпык ӣсқуӷутысқуҳа̄, ысҳаҳпына̄н лъпык катам ӣсқуӷутын унаҳсиҳлъяк? ⁴²Сяңан юлгутын пизигу: “Ӣсқуӷутңиқаӷлякын” лъпык паниның ӣсқуӷутылиӷлютын унаҳсиҳлъягмың? Уюқ пинӣюгнық! Сивуклъюку унаҳсиҳлъяк ийыхпыңның нусюглюку, ынңа̄талъ хўатыҳлъюўа̄қ ысҳаӷлюку юлгутыхпык ӣйңа ӣсқуӷутңиӷнакын».

Уқфиклъю, Пӣтыстыкӣлъю

⁴³«Уқфик пинилӷӣ пӣтыстиңигатуқ сыӷлыӷмың. Уқфик сыӷлық пӣтыстиңигатуқ пинилӷӣмың. ⁴⁴Уқфик натылңӯтаңа лӣгиксяҳқа̄гуқ пӣтыстыка̄кун. Сикуҳлъюгыт пӣтыстиңигатут смоквамың, налиӷмың ныӷьяҳқа̄нӷилңӯт нунивахсыӷат пӣтыстиңигатут виноградымың. ⁴⁵Пинилӷӣ ю̄к атуқӣқуқ пинилӷӣмың илюмикыхкаминың, иўырңа сыӷлық ю̄к атуқӣқуқ сыӷлыӷмың илюмикыхкаминың. Ю̄к акузикаюгӯқ илюмикыхкаминың».

Мыңтыӷаңлъяҳтык

⁴⁶«Сяңан туқлъюӷыстыңъа: “Атанық, Атанық?” нақам писқылъҳынка атуқыхпынаки? ⁴⁷Кина алңунак тагилюни хўаңамнун, нагалъюки акузитынка қа̄ткыхкаки, уңипа̄лъықамси натытуляңаның. ⁴⁸Юхтун мыңтыӷаңлъялӷӣтун аюқуқ. Нуна сямавырухлъяк ля̄глюку уйӷагмун, тунымиӷлюку та̄хун ныкыфлъықа̄ мыңтыӷақ. Кӣўык улывыҳлъяглютык таўалъӣма мыңтыӷақ қапшахтылъҳилъкаңа қаюҳлъяк уйӷагмың тунымиӷлюни ныкыфтыка̄лӷӣ. ⁴⁹Иўырңа китум алңунак нагалъюки акузитынка, қа̄ткынӷилъкумики юхтун аюқуқ тунымаңуна̄н мыңтыӷаңлъялӷӣтун. Кӣўык улывыҳлъяглютык ага мыңтыӷақ на̄фқыҳлъяка̄».

Иисусым На̄лъҳускаңа Сотнигым Қыпҳаҳтыңа

¹Иисусым алыҳқуныӷмың апыӷӣӷьямики югыт агляқақ Капернаумымун. ²Та̄ўаңуқ сотник қыпҳаҳтыля̄лык, мыгнукумта̄ӷа, ынрақлъю қинуюхлъякақ рыпалъ туқуяҳтуңыстаӷлюни. ³Сотнигым нагақуӷлюку Иисус, кывгақыхкӣ Иудеит сӣванлъыӷит на̄лъҳусяҳтуқӣсқылъюку қыпҳаҳтыля̄ни. ⁴Иисусымун ка̄сямың наңлъыхсипихлъютың пика̄т: «Сотнигым каюткысюпихта̄тын. Ю̄к та̄на кывгақӣлӷӣ пиниҳлъяхтуқ каюсиӷьяҳқапигӯқ, ⁵қаюҳлъяк пиниқыпихтӣ юпут, синагогаңлъяқақӣлъюлъю».

⁶Ынка̄м Иисусым малихтыкӣ. Ка̄сяҳтуӷақутлъю мыңтыӷамун сотнигым илякумта̄ӷминун уңипа̄сяҳтӣсқыхка̄ хўатын: «Атанық, нагныӷнақыхпынаң қаюҳлъяк итагнанӷитуңа лъпынун итыӷвиксяҳқа̄люңа мыңтыӷамнун. ⁷Тама̄кын апалъюқлъюку хўаңамның такупагниңитамкын. Лыган таўанлъютын на̄лъҳутысқигу қыпҳаҳтыка ынка̄м на̄лъҳулъи. ⁸Хўаңалъю умӣлылгӯңа қылӷикаюгмың ынка̄м асиңанитуңа умӣлыгма. Пилъюўаҳтынка асимнитут, ата̄сиқ қылъқумкун: “Аӷуляқи” ага аӷуляқылъықуқ. Иляңа пикумкун: “Таги” тагилъықуқ. Қыпҳаҳтыка қылъқумкун: “Уна пӣҳтигу”, ага пилъықа̄».

⁹Иисусым нагалъюку таўатын пилъҳа, алъя̄ҳлъюўаӷьягутка̄ ынка̄м юлӷутыҳлъягыт малихтилӷӣт лъңаның пикӣ: «Уңипа̄тамси, налъя̄таҳсигатуңа китумың алңунак талўа Израилыми, ӯтун юхтун ухпықилъыҳтуткалӷӣмың».

¹⁰Кывгат утыӷниӷлютың сотнигымым мыңтыӷа̄нун ысҳақа̄т қыпҳаҳтыля̄ӷа на̄лъҳутңўа̄ӷлюни.

Иисусым Уңуваҳтыкаңа Угиңиӷам Иӷныӷа

¹¹Уна̄миңани Иисус агляқақ ныҳлъягмун атилъқылӷӣ Наин, малихся̄ҳтыңиталъю, юлӷутыҳлъягытлъю малихтыка̄т. ¹²Ка̄тақуқлъю итыӷвиганун ныҳлъягым, югыт а̄нутақыфта̄т туқукақ ю̄к лъивыӷналюку. Угиңиӷам кызымаҳа̄фтуқ иӷныӷа, ынка̄м ныҳлъягым юлӷутңан малихлъыӷа̄тақыфта̄т аӷнақ. ¹³Атанӷым ысҳаӷлюку аӷнақ наңлъыгьягулъюку пика̄: «Қияхпынаң». ¹⁴Та̄хкын такулюку ся̄фтыкакык кывгусик ынка̄м кывгистыт аӷулӣқат. Та̄хкын туқукақ пика̄: «Нукалъпигақ, уңипа̄тамкын, уңува̄!» ¹⁵Туқукақ ақумлюни акузиңина̄маӷми пикақ ынка̄м Иисусым пыхтыка̄ на̄ңанун. ¹⁶Қамахлъютың юлӷутыҳлъягыт талъюӷьюгутыҳлъякат, усюқыхка̄тлъю Кияӷнық, пикат: «Ӯкналиқистыҳлъягым ка̄симилъю!» Хўатынлъю пикат: «Кияӷныӷым каюсиӷьяҳтуӷӣ юни!» ¹⁷Та̄на уңипақ миңитка̄т Иудеялъқа̄ӷаӷми, увитаңанилңуӷнунлъю нунанун.

Иоанным Крестителым Кывгақыхкык Югык Иисусымун

¹⁸Иоанным малихся̄ҳтыңита лъңанун апыҳтықӣт қамахлъюки Иисусым апыӷӣҳтуқӣ. ¹⁹Ынка̄м Иоанным ма̄лӷухӣна̄к малихся̄ҳтыгни тахсиӷлюкык кывгақыхкакык Атаныӷмун, а̄птысқылъюку хўатын: «Лъпыңўа̄ тагинақника̄т, налиӷмың сиӷимакылътыхӯ кина алъя тагияҳқақ?»

²⁰Югык ка̄лъютык Иисус пика̄т: «Иоанным Крестителым кывгақӣнкуң а̄птысқылъютын хўатын: “Лъпыңўа̄ тагинақника̄т, налиӷмың сиӷимакылътыхӯ кина алъя тагияҳқақ?”»

²¹Таўани пилъыӷми Иисусым на̄лъҳуқуқӣ юлӷутыт қинуюгитның, ақниӷныӷитның, туӷныӷа̄т югыт илюңитның а̄ныстақлъюки, ая̄катлъю ысҳа̄сягутыстақлъюки. ²²Ынка̄м кывгак кӣмсиқакык: «Агляӷлюси Иоаннымун уңипа̄тыху ысҳапакаҳпытыгныңлъю, нагаткаҳпытыгныңлъю. Ая̄кат ысҳа̄сягутут, пиюгигасялӷӣт пиюгьягутут, проказалгуялӷӣт укмаңӣҳтӣ, тӯслъяӷьялӷӣт нагақӯсягутут, туқука̄ялӷӣт уңуваҳтыстут уңувалъыӷмун, аклъюмалӷӣнунлъю Пинилӷӣ Уңипақ уңипақуқ. ²³Қуястыка̄гуқ китум алңунак та̄қынӷилъкумиңа ухпықныӷмың!»

²⁴Иоанным кывгакык аӷуляқсягта, Иисусым акузиткыхка̄ Иоанн юлӷутыҳлъягнун: «Килга̄нун пӣқңафси, сяңўа̄ ысҳаӷыстыху? Выга̄қ ануқым уфсюгускаңа̄? ²⁵Сяңўа̄ ысҳаӷьяҳтуқақыстыху? Ю̄к а̄шаӷңалӷӣ? Таўатын а̄шаӷңалӷӣтлъю, аклъюңитыҳлъягытлъю кияҳтақут умӣлгыт ныңитни. ²⁶Сяңўа̄ ысҳаӷьяҳтуқақыстыху? Ӯкналиқиста̄? А̄а, уңипа̄тамси, ысҳақаҳси ӯкналиқистының а̄ңатаӷаҳтуқ. ²⁷Иоанныңӯқ Акузитыт Игақыхкат а̄пқа̄т:

“Кияӷнық пӣқ, Сивухпыни каяхлъықақа уңипаҳтыка ята̄ҳқысқылъюку тӯмкаҳқан”.

²⁸Уңипа̄тамси, югьяхаӷның алъхыӷақылӷӣның Иоанн а̄ңылъыҳпига̄гуқ. Иўырңа кина алңунак укалиҳпигақ Атаныҳпагулъҳани Кияӷныӷым Иоаннымың а̄ңатаӷаҳтуқ».

²⁹(Қамахлъютың тама̄кут югыт, талўа налогмың қырңуҳтистыт, нагасямыхтыки Иисусым апыҳтуӷилъҳи тугуклъиӷӣт Кияӷныӷым қылӷусӣ ылъқуӷутңанилюки. Таўатын пика̄гут қаюҳлъяк сивунӷани тугуклъиқақыхкаңит Иоанным апыҳтуӷилъҳи. Ынка̄м Иоаннымун крестиӷыстыка̄лӷӣт. ³⁰Иўырңа Фарисеитлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның тугуклъӣмаңитӣт Иоанным апыҳтуӷилъҳи, ынка̄м лъңанун крестиӷысюгумаңитут. Таўатын пилъыӷмыхтыхун иҳсякыхкақа̄т Кияӷныӷым успықылъҳа лъмыхнун.) ³¹Иисусым пикӣ: «Ма̄тын кияҳлъыҳӣт югыт тугуклъиӷинӷилңӯт апыҳтуӷилъымнун, сямун иңлюнъақсиңи? Натытат? ³²Таӷнуҳаӷыстун аюқут ақумӯлъютың акилъпыгаӷвигни, илятың акилӷӯкаңит хўатын:

“Қалӷиҳта̄тамси, тукалыганӷитуси! Қийиқутукут, қийиқынӷитуси!”

³³Лъпыси ма̄тын кияҳлъыҳӣни та̄кустун таӷнуҳаӷыстун аюқуси. Иоанн Крестителым тагӣқңами нықыкшаңлъяҳтӯмаңитуқлъю, мыӷумаңитуқлъю виномың ынка̄м пика̄гуси: “Туӷныӷалгӯқ”. ³⁴Иӷныӷа Югым тагилюни, ныӷылгусиӷӣқлъю, мыӷылгусиӷӣқлъю югның ынка̄м пика̄гуси: “Ю̄кқун та̄на ысҳақаҳтыху! Ныӷывалъю̄гуқ, мыӷывалъю̄гуқ, илякумта̄қа̄тлъю налогмың қырңуҳтистыт, сыӷлыҳқыстытлъю!” ³⁵Нақамлъю тама̄кут апыҳтӯся̄мның тугуклъиӷилӷӣт кияҳлъықут пинитун. Таўатын пилъҳым ипапиҳқылъықа̄ апыҳтӯткыхкақа Кияӷныӷым пыҳқинылъқа̄!»

Иисус Симонынкунилңуқ Фарисейеми

³⁶Ата̄сим Фарисейем Иисус ныӷьяҳтӣсқыхка̄ лъмыхнун. Ынка̄м Фарисейенкунун агляӷлюни ақумыхкақ ныӷналюни. ³⁷Тама̄нтыфтуқ ныҳлъягми аӷнақ сыӷлыҳқыста. Нагақуӷьямигу Иисус ныӷақнилюку Фарисейенкуни, кылъқыхкакык алавастрык ақимлыӷутак акитупихлъыҳӣмың тыпыңлъя̄симың ималгык. ³⁸Итыӷлюни ныкывыхкақ тунутаңакун Иисусым итыга̄н. Қияткылъюку қуниминың аӷистыкӣ итыгӣ, ынка̄м нуяминың сяңиҳқуқӣ. Та̄хкын на̄ӷақлъюки, аңиҳыхкӣ тыпыңлъя̄симың. ³⁹Ныӷьяҳтӣсқикам Фарисейем ысҳапаглюку сюмыҳтаӷақақ: «Уна ю̄к ӯкналиқистыңуяқуми, лӣсимакнаяӷа̄ аӷнақ кинаңутаңа, сястыңутаңалъю ся̄фқуӷа̄лӷӣ лъңаның, қаюҳлъяк сыӷлыҳқыстыңӯқ».

⁴⁰Иисусым пика̄: «Симон, уңипа̄таҳсюгамкын сямың». Симоным а̄птыка̄: «Апыҳтуӷиста, сямың?»

⁴¹Иисусым пика̄: «Ма̄лӷук югык навӷа̄малӷӣк манимың навӷитикаюгмың. А̄лъҳа навӷақақ ю̄к ма̄лӷук қуля сӣпнықлъюку динарийемың, иляңа ю̄к ма̄лӷук қуля сӣпнықлъюку динарийемың. ⁴²Налиҳӣна̄хкынка лъивикыпагниңитка̄к навӷатын ынка̄м навӷитикам пуйгусқыхкӣ навӷалъҳит. Налихкынка югык пиниқатаӷаҳлъықагу?»

⁴³Симоным кӣмсиқа̄: «Ынтақун а̄ңлюку навӷитка̄н». Иисусым пика̄: «Ылъқуӷаҳтан». ⁴⁴Та̄хкын қӣвлюку аӷнақ Симон пика̄: «Ысҳаҳсигӯ уна аӷнақ? Ӣтҳақңама хўавык мыӷмың тӯнылъҳитаҳпыңа итыганка уӷвӣсқылъюки. Иўырңа ӯм аӷнам итыганка уӷвуӷӣ қуниминың, сяңихтақлъюки нуяминың. ⁴⁵Упуӷасимаңитаҳпыңа на̄ӷмың, иўырңа ӣтҳутминың аӷнам аӷулӣӷунъыӷитӣ на̄ӷминыӷмың итыганка. ⁴⁶На̄сқуқа мысӣӷмың кӯвикылъҳитан, иўырңа лъңан итыганка кӯвикӣ тыпыңлъя̄симың. ⁴⁷Уңипа̄тамкын, сыӷывутылъыңут сыӷлыҳқылъылӷутыҳлъяги, тама̄кын апалъюқлъюку пиниқылъылыхлъягӯқ. Таўатыҳпигақ кина алңунак сыӷывутылъыңывлыӷақақ пиниқылъывлыӷалъха̄гуқ».

⁴⁸Та̄хкын Иисусым аӷнақ пика̄: «Сыӷлыҳқылъыҳтын сыӷывутылъыңума̄т».

⁴⁹Та̄хкын қаюӷвигыгни лъңаның ақумгалгусиӷилӷӣт а̄пқуӷа̄ӷуткат: «Кинаңа̄ўа уна сыӷывутӣқылӷӣ сыӷлыҳқылъыӷның?»

⁵⁰Иисусым аӷнақ пика̄: «Ухпықилъыҳпык югулилъыңыста̄тын, агля̄ ныкыхмылъылиӷлютын».

Аӷнат Малигулъҳӣт Иисусымун

¹Мулюхпынани Иисус иглыҳтыкақ ныҳлъягнунлъю, ныңӣҳаӷнунлъю. Уңипақикақ Пинилӷӣның Уңипаның Атаныҳпагулъҳаның Кияӷныӷым аюқылӷӣмың. Қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малиҳся̄ҳтыңита малихтыка̄т, ²иляңилъю аӷнат малигуткат. Аӷнаның а̄нысқуқақыхкаңи туӷныӷа̄т, на̄лъҳуқуқақыхкаңилъю ақниӷныӷитның. Та̄куңуфтут Мария Магдалаӷмӣ (лъңаның а̄ныстыкақыхкаңи ма̄ӷраӷвинлык туӷныӷа̄т), ³Ионна, Сусанна, иляңилъю аӷнат. Та̄кут аӷнат пикатуталмыхның каюсӣтақыхкаңит Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт. (Ионнам угиңа Хуза, афлъыңакистыңуфтуқ Иродым мыңтыӷа̄ның).

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Пӣтысиӷаҳта

⁴Ныҳлъягның тамаҳӣтның юлӷутыҳлъягыт тагиляӷа̄ткат Иисусымун. Қырңуӷутыҳлъягьята уңипаӷа̄ткӣ: ⁵«Пӣтысиӷаҳта пӣтысиӷаӷьяҳтуқақ пӣтысиӷаӷвигминун. Милю̄қуӷьяқминики пӣтутыт иляңи тыкиткат тумытхун ынка̄м югыт тутма̄сҳақыхкӣт; та̄хкын қаўа̄гыт тагилютың ныӷыхкӣт. ⁶Иляңи пӣтутыт тыкиткат уйӷахтуқакун нагуялӷӣмың палиқат, қаюҳлъяк сюнаңа юкутанъыӷилңуқ. ⁷Иляңи пӣтутыт тыкиткат сикуҳлъюхтуқакун, сикуҳлъюгыт малигулъютың нагуялӷӣмың пӣтфигиқӣт. ⁸Ынка̄м иляңи пӣтутыт тыкиткат сюнакыхтакун, пӣтыстикат пинилӷӣның нунивахсыӷаӷның. Тамаҳаӷмың тама̄кут ю̄к талъиматкаҳта̄н пӣтутыңақут». Иисусым акузилъыни та̄қниқӣ: «Сигутылгӯси, нагатык!»

Уңипаӷа̄тыт Апалъӣт

⁹Малихся̄ҳтыңита а̄птыка̄т Иисус сямың писӣтаңа та̄на уңипаӷа̄н. ¹⁰Кӣмсиқӣ: «Кияӷныӷым накмикумӣси лӣгикысқылъюки талюӷңалӷӣт ипапилъҳи Атаныҳпагулъыӷми. Иўырңа иляңитни югни уңипаӷа̄тңина̄ўақут. Ынка̄м ысҳа̄тыӷңа̄ӷмың ысҳа̄сигатут, нагатыӷңа̄ӷмың лӣгикигатут».

Иисусым Лӣгикыстыкаңа Уңипаӷа̄тни Пӣтысиӷаҳта

¹¹«Та̄на уңипаӷа̄н хўатын писӣгуқ: Пӣтутыт Кияӷныӷым акузиткӣ. ¹²Пӣтутыт тыкиткат тумытхун иңлютңа̄т нагатканун Кияӷныӷым акузитаңаның. Та̄хкын Туӷныӷа̄м тагилюни туга̄қӣ акузитыт илюңитның ухпықифқӣталъю, югулилъыңыфқӣталъю писқылъюки. ¹³Пӣтутыт тыкиткат уйӷахтуқакун успутңа̄т нагатканун Кияӷныӷым акузитаңаның. Нагалъюки акузитыт қуякусиқлъюки тугуклъиӷақӣт, иўырңа қамавырухлъяк илюмыхнун итыҳтысигатӣт. Ухпықӣҳлъютың, иўырңа нанӷӣқулъыңныӷмыхни ухпықинаниӷақут. ¹⁴Пӣтутыт тыкиткат сикуҳлъюхтуқакун успутңа̄т нагатканун Кияӷныӷым акузитаңаның. Иўырңа сюмыӷьялилъю, аклъюңилъю, тыӷигна̄нлъю уңувалъҳым пӣтфигиӷақӣ, ынка̄м пӣтыстыкӣт аңтанӣсигатут. ¹⁵Ынка̄м пӣтутыт тыкиткат сюнакыхтакун успутңа̄т нагатканун Кияӷныӷым акузитаңаның. Нықамикақӣтлъю пинилӷӣкун ипапиҳқыңъалӷӣкун илюмыхтыхун. Нагныӷақут қа̄ткылъюки акузитаңи ынка̄м пӣтыстыкастун аюқут пӣтысқуҳлъялӷӣт пинилӷӣның».

Сягныӷым Асиңани Кынылӷутак

¹⁶«Китум алңунак кынылӷутак кумаҳлъюкык сягныӷым асиңанун лъина̄нӷита̄к, налиӷмың қаваӷвигым асиңанун. Итупилъ қӯлвақун лъилъықа̄к, итылӷӣнун ниӷук ысҳӣсқылъюку. ¹⁷Қаюҳлъяк сяңўа̄ алңунак ӣӷңалӷӣ Кияӷныӷым алӣҳсяҳқақа̄, сяңўа̄лъю алңунак ся̄пңалӷӣ қа̄йңанун лъӣҳтыслъықа̄. ¹⁸Ынка̄м нагатңўа̄ҳтык. Китум алңунак лӣгикыхкумики апыҳтӯсянка лӣгикылъыңатаӷаҳлъықуқ. Иўырңа китум алңунак лӣгикынӷилъкумики апыҳтӯсянка талўа лӣгикникӣ иқилъықӣт».

Иисусым На̄ңалъю, Аңлыгутаңилъю

¹⁹Та̄хкын Иисусым на̄ңанлъю, аңлыгутаңиталъю такука̄т, иўырңа ка̄нъыӷмың аҳтуқа̄т қаюҳлъяк юлӷутыҳлъягыт каңлъюқаҳлъюку аюқыхкаңат. ²⁰Китум уңипа̄тка̄: «На̄нлъю, аңлыгутытынлъю қакма ныкывӷата̄ӷутақут, ысҳаӷьюгақа̄тын».

²¹Иўырңа пикӣ: «На̄калъю, аңлыгутынкалъю тама̄куңӯт нагалъҳӣт акузитаңаның Кияӷныӷым, қа̄ткыхкаңитлъю».

Иисусым Амсянаҳтыстыкаңа На̄фтыҳлъяк

²²Ата̄сими аӷныӷми Иисусым малихся̄ҳтыни пикӣ: «На̄йвам иңлюңанун аӷвӣлъта». Аңьямун ӯҳқӯлъютың аӷуляқыхкат. ²³Тыля̄наңамалюки Иисус қавақақ. На̄йвами ануқлъӣтыҳлъякӣ, аңья̄тлъю мыӷым имиӷа̄тақыхка̄ ынка̄м якуӷнӣҳлъякат. ²⁴Малихся̄ҳтыңита такулюку таҳтуҳлъюку пика̄т: «Югунӣқ, Югунӣқ, туқуляӷа̄нъақукут!»

Иисусым макылъюни иныҳтыкӣ ануқалъю, имаҳлъюгытлъю ынка̄м на̄ңыхкат, амсянаҳтыңъина̄маӷми пикақ. ²⁵А̄птыкӣ: «Сяңама ухпықынӷитыстыңъа?» Иўырңа алиңыңулӷӣтлъю, алъяҳлъюхўаӷьюгулӷӣтлъю ынка̄м лъңитның илятың а̄пқуӷа̄ӷуткӣт: «Кинаңа̄ўа уна ю̄к, талўа иныҳтыкаңи ануқалъю, имаҳлъюгытлъю ынка̄м лыган қа̄ткыхкаңат?»

Иисусым На̄лъҳускаңа Ю̄к Илюмикун Туӷныӷалык

²⁶Та̄хкын ка̄ткат Герасеиӷмӣт нунаңитнун, на̄йвам иңлюңанилңуқ Галилеямың. ²⁷Лыган Иисус қӯтмун ӯхтуқ, налъяқа̄ ю̄к илюмикун туӷныӷаҳтуқақ, нымың пиңуфтуқ. Пилюгугигалңуқ қавңаҳа̄ның, кияҳсигалңуқлъю мыңтыӷани нақам лъивыӷнитақылӷӣ. ^28-29Иисусым қылъқа̄ туӷныӷақ лъңаның а̄нысқылъюку. Та̄хкын ю̄к араӷа̄таҳлъяглюни сикмӯткақ мануңакун, манигӯтыпихлъюни игляхтупихлъюни пика̄: «Иисус, Иӷныӷа Қулиҳпигаҳлъягым Кияӷныӷым, сянақсиңа? Манигӯтыпихтуңа икфиқыстыфқа̄ма писқылъюңа». Таўатын пика̄ қаюҳлъяк Иисусым қылъқаңа югмың а̄нысқылъюку туӷныӷақ. (Угляӷңа̄н туӷныӷа̄м тугуҳлъягақыхкаңа. Югыт кылыңакақсяқаңат, қӣпшаӷутныңлъю асиҳтақсяқаңит ӣхилъю, итыгӣлъю, иўырңа сякықуӷақыхкаңи. Ынка̄ңам туӷныӷа̄м килга̄нун аӷуляқыстыка̄.)

³⁰Та̄хкын Иисусым а̄птыка̄: «Кинаңузин?» Кӣмсиқа̄: «А̄тқақа: “Угляҳлъяк!”» қаюҳлъяк туӷныӷалӷутыҳлъягыт итыӷукақыхкаңат. ³¹Та̄кут туӷныӷа̄т Иисусымун а̄пуқӯсимаңинақат агляҳтыстыфқа̄мың Безднамун писқылъютың. ³²Та̄ўа қымим миңлыңани куругалӷутыҳлъягыт ныӷӯтақыфтут. Туӷныӷа̄т а̄пуқӯткат Иисусымун куругаӷнун итыҳтысқылъютың ынка̄м итыӷа̄тыстыкӣ. ³³Та̄хкын туӷныӷа̄т югмың а̄нлыӷа̄лъютың итыӷа̄ткат куругаӷнун. Куруга̄т пынъанун паңалгулъютың на̄йвамун ифкақулъютың туқуляӷа̄ткат.

³⁴Куруга̄т афлъыңакистыңита ысҳапаглюку таўатын пилъық, қимагӯлъютың уңипақыхка̄т ныҳлъягми, увитаңанилңуӷнилъю нунани. ³⁵Та̄хкын югыт ысҳаӷьяҳтӯтка̄т сяңўа̄ сяматаңа. Ка̄лъютың Иисусымун ысҳақа̄т ю̄к туӷныӷӣӷулъюни. Ақумгафтуқ Иисусым мануңани пилюгугўа̄ӷлюни, умьюгакыклъю на̄лъҳутңўа̄ӷлютык ынка̄м алиңрӯӷутыҳлъякат. ³⁶Тама̄кут ысҳапакат уңипақыхка̄т ю̄к илюмикун туӷныӷаҳтуҳлъягьялӷӣ натын на̄лъҳутка̄таңа. ³⁷Та̄хкын қамахлъютың югыт Герасеиӷмӣт нунаңитнилңӯт аӷуляқыскыхка̄т Иисус, қаюҳлъяк алиңрӯӷутыҳлъягулӷӣт. Ынка̄м Иисусылъю аңьямун ӯхлъыӷа̄лъютың аӷуляқыхкат. ³⁸Ю̄к туӷныӷаҳтуҳлъягьялӷӣ а̄пуқӯтка̄ялӷӣ Иисусымун малигунъалюни, иўырңа Иисусым аӷуляқысқыхка̄. Пика̄: ³⁹«Утыӷниӷлютын ныхпынун, а̄пҳгу натын аңка̄н Кияӷныӷым апыӷӣлъҳа лъпынун». Ынка̄м лъмыхнун агляӷлюни тамаҳа̄ни ныҳлъягым а̄пқа̄ Иисусым апыӷӣлъҳа лъңанун.

Аӷнаӷа̄млъю Уңуваҳтылъҳа, Аӷна̄млъю На̄лъҳутылъҳа

⁴⁰Иисус утыӷниӷьян юлӷутыҳлъягыт упуӷатка̄т қаюҳлъяк утақаңукаңат. ⁴¹Та̄хкын ю̄к атылык Иаирымың тагикақ, иглыӷутистыңа синагогам. Иисусым мануңакун нӣнӷулъюни манигӯткақ лъмыхнун пӣҳтысқылъюку, ⁴²қаюҳлъяк кызымаҳақ панига, қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку уксюҳтуткалӷӣ, туқунақңуфтуқ.

Агля̄малюку юлӷутыҳлъягыт каңлъюқаҳтыка̄т Иисус. ⁴³Акулңитнитыфтуқ аӷнақ а̄хтуқа̄та̄фтуқ қуля ма̄лӷук сӣпңа̄н аюмиқулъыӷни. Маниңӣткақ лъивикӯсяқныӷмың аӷалъыхтанун, нақамлъю китум алңунак на̄лъҳутыпагниңитка̄. ⁴⁴Тунутаңаның Иисус такулюку аткуя̄ӷан кынӣн ысныңакун ся̄фтыка̄, ынка̄м кӣтңина̄маӷми пикақ. ⁴⁵Иисусым а̄птыкӣ: «Китум ся̄фтаңа?» Қамахлъютың мысиӷаӷьята, Петырым пика̄: «Югунӣқ, юлӷутыҳлъягыт каңлъюқаҳлъютын аюқа̄тын». ⁴⁶Иўырңа Иисусым пикӣ: «Китум ся̄фта̄ңа, қаюҳлъяк лъпыкақа аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъық а̄нылӷӣ хўаңамның». ⁴⁷Аӷнақ пиялӷӣми аксяқфигитыфтуқ ынка̄м уңылыхсимаӷми тагикақ. Иисусым сивуңакун нӣнӷулъюни, юлӷутыт нагасиманӷитни уңипа̄тка̄ сяңан ся̄фтылъыӷминың, таўаниңинақлъю на̄лъҳутылъыӷминың. ⁴⁸Иисусым пика̄: «Панимни, ухпықилъыҳпык на̄лъҳутыста̄тын, агля̄ ныкыхмылъылиӷлютын».

⁴⁹Сялин Иисус акузималюку, иглыӷутистынкуның ю̄к тагилюни Иаир пика̄: «Панигын туқума̄қ, Апыҳтуӷиста қинуюхтыхпына̄нңам».

⁵⁰Иўырңа Иисусым нагалъюку, пика̄ Иаир: «Алиңыхпынаң. Та̄ўаңинаҳақ ухпыӷи, пинӣҳна̄ӷа̄».

⁵¹Иисус мыңтыӷамун ка̄сями китумун алңунак итылгусиҳтысимаңилңуқ. Иўырңақун итыҳтыстыкӣ Петырылъю, Иоаннылъю, Иаковылъю, таӷнуҳа̄млъю атаңа, на̄ңалъю. ⁵²Қамахлъютың югыт қия̄ӷӯатыҳлъягулӷӣт аӷнаӷаҳаӷмун туқулӷӣмун. Иўырңа Иисусым пикӣ: «Қияхпынаси қаюҳлъяк туқулъҳитуқ, қаваӷақуқ».

⁵³Ныңляқыхка̄т лӣсимаклъюку туқука̄таңа. ⁵⁴Иўырңа тугулюку ӣхакун туқлъю̄ма̄н пика̄: «Таӷнуҳақ, макытын». ⁵⁵Аӷнаӷаҳақ уңуваӷлюни, ныкывыхкақ. Иисусым каягутка̄ сямың ныӷыстысқылъюку. ⁵⁶Аңаюқакык сяӷӣӷаюкак, иўырңа иныҳтыкакык кина алңунак уңипа̄тыфқа̄н писқылъюку таўатын пилъыӷмың.

Иисусым Каяхтыкаңи Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюку Малихся̄ҳтыни

¹Иисусым туқлъюқӣ қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни. Қырңуӷусята аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиқуқӣлъю, пилъыҳқалиқуқӣлъю югның а̄ныстысқылъюки қамахлъюки туӷныӷа̄т, на̄лъҳутысқылъюкилъю ақниӷныӷыт. ²Та̄хкын уңипақияҳтӣсқыхкӣ Атаныҳпагулъҳаның Кияӷныӷым, на̄лъҳуқӣсқылъюкилъю қинуюлӷӣт. ³Пикӣ: «Иглыӷалъыҳпысинун сямың алңунак кылъқыхпынаси. Аявӣңунаси, ақыфтаӷа̄ңунаси, нықңунаси, маниңунаси, талўа кылъқыфқа̄фси симӣткаҳқамың ха̄тмың. ⁴Кинкунун алңунак итыӷлюси упуӷаскаңиси таўанлъыҳа̄си кынляңа аӷуляқылъыҳқаҳпысинун. ⁵Ынка̄м килъю упуӷанъыӷилъкаңиси, аӷуляқныҳпысини нымың та̄хкын, тука̄тақитыки пагуляңи итыгаҳпыси. Таўатын пикуфси лӣсимакылъықа̄т кылыңася̄ӷилъыҳси Кияӷныӷым аӷью̄лъыҳқа̄ның».

⁶Малихся̄ҳтыт аӷуляқлъютың ныңӣҳа̄т такӯкақӣт, уңипақикат Пинилӷӣның Уңипаның, на̄лъҳуқуқатлъю тамаҳӣтни.

Иродым Кукшагьягускаңа Иисус

⁷Иродым иглыӷутистыңан Галилеям, нагақуӷлюки Иисусым алъя̄ҳлъюхўаҳтилъҳи тыхылъҳӣқақ, қаюҳлъяк иляңита югыт пикаңат Иоанн Креститель уңува̄манилюку туқулъыӷмың. ⁸Паниның иляңита пика̄т Илияңунилюку, ынка̄м иляңита пика̄т налиқ аюмиҳтақ ӯкналиқиста уңува̄манилюку. ⁹Ирод пикақ: «Иоанн на̄сқўиҳтыстыкақақа, иўырңа кинаңа̄ўақа ю̄к нагақуӷақыхкыхка таўатын пӣқылӷӣ?» Ынка̄м Иродым ысҳаӷьюка̄ Иисус.

Иисусым Ныӷыстилъҳа 5,000ның Сӣпңалӷӣның Югның

¹⁰Апостолыт утыӷниӷлютың, Иисус уңипа̄тка̄т апыӷӣӷутылъыӷмыхның. Аӷуляқуткӣ ныҳлъягмун Вифсаидамун лъңина̄налютың. ¹¹Юлӷутыт на̄нтуляңа лӣгиксямыхтыху малихтыка̄т. Ка̄сята қуяклъюки лъңитнун акузиткыхка̄ Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым, на̄лъҳутысюлӷӣтлъю на̄лъҳуқуқӣ.

¹²Хўаникуягу, қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыңита такулюку пика̄т: «Ма̄на па̄ҳқитуқ ынка̄м юлӷутыт агляҳтӯтысқики қантаӷанлыңуӷнун ныңӣҳаӷнунлъю, пӣтысиӷаҳтынунлъю. Тама̄ни тукуҳқаңнаяҳтутлъю, ныӷьяҳқаңнаяҳтутлъю».

¹³Иўырңа Иисусым пикӣ: «Лъпыси сямың ныӷьяҳқалитыки».

Пика̄т: «Лыган та̄ўа талъимат нықыкшагыт, иқалъюгыклъю на̄мапагниңитут хўатын угляҳқакалӷӣнун югнун. Ўыткуқун навык нықыңьяҳтуҳтысюкуфкут та̄ўа ныҳқынъаяӷапут қамахлъюки». ¹⁴Таўанлыңӯт ынтақун 5,000ңӯт югыт, кысюткыхпынаки аӷнатлъю, таӷнуҳа̄тлъю. Малихся̄ҳтыни пикӣ: «Ақумӯтысқитыки қырңақаҳтӣта, югык маӷук қуля сипнықлъюкуңўа̄қлъюки». ¹⁵Малихся̄ҳтыт писқылъыӷмыгыстун қамахлъюки ақумӯтыстыкӣт. ¹⁶Та̄хкын Иисусым тугулюки талъимат нықыкшагыт, иқалъюгыклъю қилягмун сивухлъюни, игамсиқаюгвикыхка̄ Кияӷнық. Та̄хкын ӣхминың а̄вӷуӷлюки тӯныхкӣ малихся̄ҳтыминун уйыхтысқылъюки югнун. ¹⁷Қамахлъютың ныӷӯткат кыпсю̄лъютың. Малихся̄ҳтыт тугуляӷлюки сӣпныӷит имиҳтуқӣт қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку корзинат.

Петырым Иисус Христосыңуникаңа

¹⁸Ата̄сими аӷныӷми Иисус лъңинаӷми юӷалӷӣ. Малихся̄ҳтыңи қантаӷанлыңӯт ынка̄м а̄птыкӣ: «Югыт кинаңунилюңа пӣқатңа?» ¹⁹Кӣмсиқа̄т: «Иоанныңунӣқа̄тын Крестителым, иўырңа иляңита Илияңунӣқа̄тын. Ынка̄м иляңита пӣқа̄тын налӣт аюмиҳтақ ӯкналиқиста уңувақақ».

²⁰А̄птыкӣ: «Лъпысими кинаңунӣқыстыңъа?» Петырым кӣмсиқа̄: «Христосыка̄тын Кияӷныӷым».

Иисусым Акузиткыхкаңа Икфиқылъыҳқанилъю, Туқулъыҳқанилъю

²¹Иўырңа Иисусым иныҳтыңъўа̄қӣ уңипа̄тыфқа̄н кина алңунак писқылъюку. ²²Пикӣ: «Иӷныӷа Югым углялӷӣмың икфиқыпыста̄ӷьяҳқа̄гуқ, иҳсяксяҳқақа̄тлъю сӣванлъыӷыт, первосвященнигыт, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның. Та̄хкын туқулъықа̄т, иўырңа пиңайӣтаңани аӷныӷым уңуваҳлъықуқ».

²³Та̄хкын қамахлъюки пикӣ: «Китум алңунак малихсюкумиңа, лъми катам пиюкылъыни пыхлъюки, аҳутаңа тамаҳа̄н тугулюку қақӯрани, малихлъиңа. ²⁴Ынка̄м китум алңунак пыхныӷилъкумигу уңувалъыни, ифлъяяҳқақа̄. Иўырңа китум алңунак пыхтыкумигу уңувалъыни хўаңа апалъюқлъюңа, югулилъықа̄. ²⁵Сяңўа̄ югым алъхыҳлъықагу ӣңуна̄н нуна пилӣлъюку ифлъякумигу налиӷмың на̄фқыхкумигу уңувалъыни? ²⁶Китум алңунак кайңукыхкаңаңа, акузитынкалъю, Иӷныӷан Югым кайңукылъықа̄ тагикуми ниӷуҳқылъыӷмикун, ниӷуҳқыңъалъҳитхунлъю Атам, аглыӷналӷӣтлъю яқулгыт. ²⁷Иўырңа ипа уңипа̄тамси, иляси ныкывӷалъҳӣт хўани туқуяҳқа̄нӷитут кынляңа ысҳалъыӷмыхнун Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым».

Иисусым Алъяңуӷныӷа

²⁸Таўатын Иисус акузилюни, пиңаюның иңлюлык аӷныӷыт атуӷлюки, кылъқыхкӣ Петырылъю, Иоаннылъю, Иаковылъю. Маюқат на̄йӷамун юӷаӷналюни. ²⁹Юӷа̄малюку, хина̄ алъяңуҳтыкақ, а̄ткӣлъю қатыракхӯақат ниӷугракыхтун. ^30-31Та̄хкын алӣӷаҳтыкак ма̄лӷук югык ниӷугулъютык қилягым ниӷуҳқылъҳакун, Моисейенкуңуфтуқ, Илияңуфтуқ. Алыҳқуӷақыфта̄т Иисус туқулъыҳқа̄ның Иерусалимыми; таўатын туқукуми апыӷӣҳлъықа̄ Кияӷныӷым успықылъҳа. ³²Петырым қаванӷа̄тыҳлъякат, иўырңа таҳтуӷлютың ысҳақа̄т Иисусым ниӷуҳқылъҳа, югыклъю ныкывӷалгуткык. ³³Югык унитақа̄клъю Иисус, Петырым пика̄: «Югунӣқ, итагнапихтуқ хўа̄нлыңӯкут! Пиңают азигутат ныкыфнақапут: лъпынунлъю, Моисейемунлъю, Илиямунлъю». (Петр акузикақ налъюклъюку сямың пӣқутни.)

³⁴Сялин акузималюку қилягўа̄қ алӣӷлюни ся̄пыхкӣ. Малихся̄ҳтыт алиңыхкат қилягўа̄ӷым ся̄псистың. ³⁵Қилягўа̄ӷмың мым пикӣ: «Уна Иӷнықақа, накмикыхкақа̄! Нагатақитыху!» ³⁶Ма ныпӣӷьялӷӣми Иисус лъңина̄фтуқ. Малихся̄ҳтыт сямың пимаңилңӯт, ысҳақаҳтыңлъю а̄пҳумаңилъкаңат китумун алңунак.

Иисусым На̄лъҳускаңа Мыкылӷӣқ Илюмикун Туӷныӷалык

³⁷Уна̄миңани на̄йӷамың укигьялӷӣмың юлӷутыҳлъягыт Иисус утақа̄қыфта̄т. ³⁸Юлӷутыҳлъягыт акулңитның ю̄к акилӷӯкақ: «Апыҳтуӷиста, манигӯтуңа лъпынун иӷнықа ысҳақӣсқылъюку қаюҳлъяк кызымаҳа̄лӷӣ авақутақа. ³⁹Илюмикун туӷныӷалӷӯқ, тугупихныӷминигу араӷа̄таҳқақа̄, сяюхпахтаҳтысима̄н кынляңа қа̄нӷа пӯхлъӣҳқылъҳанун. Ақниҳқыҳлъягақа̄, унитылъқуңигата̄лъю. ⁴⁰Малихся̄ҳтыхпынун а̄ныстаҳтысқумаяӷақа иўырңа пипагниңита̄т».

⁴¹Иисусым пикӣ: «Кӣ, лъпыси югни ухпылъҳитусилъю, сыӷлыӷўа̄ӷӯсилъю! Натын тахка̄н лъпысининъақсиңа ухпықысқылъюңа?» Та̄хкын ю̄к пика̄: «Иӷныӷын тагитигу хўавык».

⁴²Тагималюку туӷныӷа̄м улъыҳлъюку сяюхпахтаҳтыстыка̄. Иўырңа Иисусым қылъқа̄ туӷныӷақ а̄нысқылъюку, ынка̄м на̄лъҳулъюку мыкылӷӣқ атаңанун тӯныхка̄. ⁴³Қамахлъютың югыт сяӷӣӷаягутка̄т аҳтуӷьяҳқа̄нӷитылъыҳлъяга Кияӷныӷым.

Иисусым Акузиткылъя̄тақаңа Туқулъыҳқани

Паниның югыт сяӷӣӷаюгумалюки тамаҳа̄ның Иисусым апыӷӣлъҳаның, малихся̄ҳтыни пикӣ: ⁴⁴«Нагатңўа̄ҳтык, пуйгухпына̄н уна: Иӷныӷа Югым увыҳпагутылъыңнақңӯқ та̄хкын югыт тугулъықа̄т». ⁴⁵Иўырңа лӣгикумаңилъкаңат таўатын пилъҳа қаюҳлъяк умьюгӣт лӣгиксяҳқа̄наниҳқыхка̄лӷӣт. Тытука̄т а̄пныӷмың сяңами таўатын акузилъҳаның.

Кина Аңылъыҳпига̄ўа?

⁴⁶Та̄м киңуңаның малихся̄ҳтыт а̄ҳтӣра̄ӷуткат налиҳтың аңылъыҳпига̄яҳқа̄таңа. ⁴⁷Иўырңа Иисусым лӣсимакыхкӣ сюмыҳтаӷалъҳит. Ынка̄м тугулюку таӷнуҳақ ся̄ӷўмикун ныкывыстыка̄. ⁴⁸Пикӣ: «Китум алңунак атымкун тугуклъиқумигу уна таӷнуҳақ, тугуклъиҳлъықа̄ңа. Ынка̄м китум алңунак тугуклъиқумиңа, тугуклъиҳлъықа̄ каяхтистыка. Кина алңунак укалиҳпигақ акулыхпысинилңуқ, аңылъыҳпига̄гуқ».

Лъпысинун Кипулъхина̄нӷилңуқ Лъпысинун Аюқуқ

⁴⁹Иоанным пика̄: «Югунӣқ, ысҳа̄ма̄ҳпут ю̄к атыҳпыгун а̄нысқулӷӣ туӷныӷаӷның. Ынка̄м иныҳсима̄ҳпут қаюҳлъяк хўаңкунъун илятңанӷилңуқ».

⁵⁰Иисусым пика̄: «Иныҳтыхпына̄н қаюҳлъяк кина алңунак лъпысинун кипулъхига̄лңуқ лъпысинун аюқуқ».

Самарияӷмӣт Тугуклъиӷьюнӷилъкаңат Иисус

⁵¹Туӷа̄ӷьян Иисусым қилягмун маюлъыҳқани, қакиқниқыпихтыкақ Иерусалимынъалюни. ⁵²Каяхтыкӣ иляңи уңипаҳтыт иглыҳтыкыстӣсқылъюки сивумини. Самариямун пикат ныкаҳқаңусяҳтуӷналюку. ⁵³Иўырңа Самарияӷмӣт упуӷанъыӷитка̄т қаюҳлъяк Иерусалимымун манигӯсяҳтӯлӷӣ. ⁵⁴Малихся̄ҳтыхкынка Иаковым, Иоанным ысҳапаглюки югыт иҳсякыхкаңат Иисус, а̄птыка̄т: «Атанық, Кияӷныӷмун туңсӣтылътыкӣ қилягмың укихтысқылъюку кынық паныҳтысқылъюки?»

⁵⁵Иисусым қӣвлюни аӷью̄қӣ. ⁵⁶Та̄хкын иляңанун ным агляқат.

Иисусымун Малихся̄ҳтыңуҳсюлӷӣт

⁵⁷Тумытхун иглыҳсималюки югым Иисус пика̄: «Малихлъықамкын навык алңунак пикувык».

⁵⁸Иисусым пика̄: «Кавӣӷыт рӣхтылгӯт, қаўа̄гыт уңлютылгӯт, иўырңа Иӷныӷа Югым ныкаҳқӣтуқ». ⁵⁹Та̄хкын иляңа ю̄к Иисусым пика̄: «Малихтиңа».

Иўырңа югым пика̄: «Атанық, малихлъықамкын иўырңа сивуклъюку атака̄ қуңуӷьяҳтуӷнақақа».

⁶⁰Иисусым пика̄: «Тама̄кут туқукат қуңуӷлитки туқумастӣӷыт. Иўырңа лъпык, аӷуляқлъютын уңипақсяҳтуҳу Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым».

⁶¹Иляңан югым пика̄: «Атанық, малихлъықамкын иўырңа сивуклъюки нымӣнка уңипа̄сяҳтуқаӷнақанка».

⁶²Иисусым пика̄: «Кина алңунак пӣтысиӷаӷвигмини пыксиҳқималюни нунамың қӣва̄тақуми утыӷмун итагнаӷна̄нӷитуқ Атаныҳпагулъҳанун Кияӷныӷым».

Иисусым Каяхтыкаңи Ю̄к Пиңаю Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюкуӷьягыт Малихся̄ҳтыт

¹Та̄м киңуңаның, Атанӷым малихся̄ҳтыминың накмикыхкӣ ю̄к пиңаю қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюкуӷьягыт югыт. Такӯӷаӷьяҳқаминун каяхтыкӣ малӷукаҳтӣта иглыҳтыкыстӣсқылъюки. ²Пикӣ: «Углялӷӣм югым ухпықсюгақӣт Пинилӷӣт Уңипат. Тама̄куңӯт успутңалӷӣт нунивахсыӷанун унатаӷьяқлъыхӣна̄ҳтыкат. Та̄ўаңинақ паляпихтут қыпҳаҳтыт. Ынка̄ңам юӷаҳтык Атанӷанун унатаӷьяҳқат каяхтисқылъюку қыпҳаҳтыкаҳқамың унатаӷьяҳқа̄нун. ³Аӷуляқитык! Та̄ўа каяхтамси пынъӣӷаӷа̄стун аюқлъюси қуңаңитнун ама̄т. ⁴Кылъқыхпынаси манимың, ақыфтаӷа̄ӷмың, симӣткаҳқамың камыгмың. Тумыни аӷулӣӷлюси кима̄ўисиҳтуҳпынаси алыҳқуӷьяҳқа̄люки югыт. ⁵Итыныҳпысини мыңтыӷа̄нун, сивуклъюси хўатын пӣқитыки: “Кияӷныӷым ныкыхмылъылисилъи!” ⁶Мыңтыӷам юган упуӷаскаңиси ныкыхмылъылиӷлюни та̄ўа Кияӷныӷым ныкыхмылъылилъықӣ. Иўырңа упуӷанъыӷилъкаңиси, Кияӷныӷым ныкыхмылъылгусна̄нӷитӣ. ⁷Таўантақитык ата̄сими мыңтыӷами, ныӷақлъюки сяңўа̄т упуӷатусӣт. Таўатын пӣқитык қаюҳлъяк қыпҳаҳта акилыҳтӯсяңақуқ қыпҳалъыӷминун. Тукуҳпысиның а̄нақлъюси кинкунун нӯхта̄таҳпынаси. ⁸Ка̄нъыҳпысини нынун, тугуклъиқаңиси упуӷатусӣт нықыт ныӷақитыки. ⁹На̄лъҳуқуҳтыки қинуюхтӣӷит, хўатынлъю пӣқлъюки: “Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым хўа̄ ма̄нтуқ”. ¹⁰Иўырңа ка̄нъыҳпысини нынун, тугуклъинӷилъкаңиси, тӯмңитнун агляӷлюси юхтуқами хўатын пилӷа̄си: ¹¹“Талўа нунаҳпыси пагуляңа итыгамтыхун нывыхкақ па̄лъхаҳпут. Таўатын пӣқут кылгувикналюки анахулъҳит иҳсякылъыҳпысигун Кияӷныӷым уңипа̄. Иўырңа нықамикитыху Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым хўа̄ ма̄нтуқ!” ¹²Уңипа̄тамси, Нанқихтилъҳым Аӷныӷани Содомыӷмӣт аӷью̄лъыҳқыста̄ӷа̄яҳқа̄гут та̄м ным юганың».

Иисусым Кылыңася̄қаңи Ухпықа̄нӷилңӯт

¹³«Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси, Хоразиныӷмӣни! Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси, Вифсаидаӷмӣни! Лъпысини алъя̄ҳлъюўаҳтилъыҳлъягыт апыӷӣқат пика̄яқата Тирымилъю, Сидонымилъю, югит авутыҳқыхка̄наяҳтут сыӷлыҳқынъаниӷнаяҳтут. Тама̄кын апалъюқлъюку а̄лъютың сювиналӷӣмың қӣпаӷаҳқамың ақумнаяҳтут панытылъыҳтыхун. ¹⁴Нанқихтилъҳым Аӷныӷани Тирыӷмӣтлъю, Сидоныӷмӣтлъю аӷью̄лъыҳқыста̄ӷа̄яҳқа̄гут лъпысиның. ¹⁵Ынка̄м лъпыси, Капернаумыӷмӣни! Қайўа аңлистыҳлъягьяӷңа̄ҳпыси лъпысиның катам, рыпалъ сюмыҳпысини усюқылъыңылъықнилюси қилягми, йыӷлыги укихлъықӣси геенамун!»

¹⁶Малихся̄ҳтыни Иисусым пикӣ: «Китум алңунак нагаскумиси, нагалъықа̄тңа хўаңа. Китум алңунак иҳсякыхкумиси, иҳсякылъықа̄тңа хўаңа, ынка̄м китум алңунак иҳсякыхкумиңа, иҳсякылъықа̄т каяхтистыка».

Утыӷнилъҳат Ю̄к Пиңаю Қуля Ма̄лӷук Сӣпнықлъюкуӷьягыт Малихся̄ҳтыт

¹⁷Тахталми та̄кўани ю̄к пиңаю қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюкуӷьягыт малихся̄ҳтыт утыӷниқат қуяҳлъягумаӷмың. Иисус пика̄т: «Атанық, талўа туӷныӷа̄т қа̄ткақӣлъю атыҳпыгун қылынымтыки!»

¹⁸Иисусым пикӣ: «А̄а, ысҳа̄ма̄қа Туӷныӷақ, қилягмың ифкалӷӣ ниӷухпахтастун. ¹⁹Нагатык! Аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылисима̄мси тӯтысқылъюки нымыӷьят, скорпионыт, кая̄лъқысқылъюкилъю қамахлъюки аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳи аңуягым. Ынка̄м ся̄м алңунак ақниҳна̄нӷитӣси. ²⁰Итагналӷӣңӯқ қуялӷӣси қаюҳлъяк туӷныӷа̄т қа̄ткыхкаңиси, иўырңа қуя̄ӷатаӷаҳтык қаюҳлъяк атыси игақылӷӣт қилягми».

Иисус Қуяҳлъялӷӣ

²¹Таўани пилъыӷми Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам Иисус қуястыка̄. Пикақ: «Ата̄й, Атанӷа қилягымлъю нунамлъю, игамсиқаюгвикамкын! Лъпык тама̄кут талюҳтатын пыҳқинылӷӣныңлъю, лӣтканыңлъю, нақам лӣтыстатын таӷнуҳаӷыстун аюқылӷӣнун. А̄а, Ата̄й, та̄наңӯқ пиюкылъҳын».

²²Та̄хкын Иисусым пикӣ югыт: «Атама тӯнума̄ңа сямың тамаҳа̄ның. Китум алңунак налъюка̄ Иӷнық кинаңутаңа, иўырңақун Атам. Китум алңунак налъюка̄ Ата кинаңутаңа, иўырңақун Иӷныӷым. Иӷныӷымлъю лӣтыслъықа̄ Ата китумун алңунак накмикыхкаминун». ²³Та̄хкын қӣвлюки малихся̄ҳтыни, лъңинӣт пикӣ: «Қуястыка̄гуси ысҳа̄лъҳӣси сямың ысҳақаҳпысиның! ²⁴Уңипа̄тамси, ӯкналиқистылӷутытлъю, умӣлгытлъю ысҳаӷьюкӣт ысҳаӷаси, ысҳа̄маңилъкаңит. Нагақуӷьюкӣт нагақуӷаси, нагақӯмаңилъкаңит».

Уңипаӷа̄н Наңлъыхталӷӣ Самарияӷмӣ

²⁵Апыҳтуӷикаюгым Лӣлиҳтӯсяның такулюку анагвигиӷналюку а̄птыка̄: «Апыҳтуӷиста, натын сялюңа алъхыҳнаяҳсикун кынлыңилңуқ уңувалъық?»

²⁶Иисусым кӣмсиқа̄: «Сяңўа̄ Лӣлиҳтӯсяни игақңа̄? Натын лӣгикақсики атиҳтуныҳпыки?»

²⁷Югым кӣмсиқа̄: « “Пиниқсяҳқақан Атанық Кияӷныӷын, қамахлъюку илюхпыгун, қамахлъюку уңувасиҳпыгун, қамахлъюку икнақылъыҳпыгун, қамахлъюку умьюгаҳпыгун”. Ынка̄м: “Пиниқсяҳқақан юлгутын лъпынун катам пиниқылъыҳпытун”».

²⁸Иисусым пика̄: «Ылъқуӷаҳтан. Таўатын пи ынка̄м кынлыңилңуӷмың уңувалъыңылъықутын».

²⁹Иўырңа апыҳтуӷикаюк Лӣлиҳтӯсяның лӣгикысюкақ Иисусымун қа̄ткутңўа̄ӷлюни аюқнилюни Лӣлиҳтӯсянун, ынка̄м а̄птыка̄: «Кинаңа̄ўа юлгутка?»

³⁰Иисусым кӣмсиқа̄: «Та̄ўаңуқ ю̄к Иерусалимымың укикақ Иерихонымун. Ўаяӷнӣҳтыт сюӷуглюку, қысюгуӷлюки а̄ткӣ, анагулыӷлюку. Та̄хкын туқутывзиӷлюку унитка̄т. ³¹Ынрақлъю священник та̄кўагун тумытхун иглыҳтыкақ. Иўырңа ысҳаӷьямигу ю̄к наӷуҳтыка̄ тумыт иңлюңитхун. ³²Мулюхпынани Левит ка̄лъюни, ысҳаӷлюку, лъңанлъю наӷуҳтыка̄ тумыт иңлюңитхун. ³³Иўырңа Самарияӷмӣ, та̄кўагун тумытхун иглыӷаңулӷӣ. Ка̄лъюку ысҳаӷьямигу наңлыгьягутка̄. ³⁴Такулюку кӣңи мысӣӷмыңлъю, виномыңлъю уӷвуҳтыӷлюки, қантаҳтуқӣ. Та̄хкын осёлыминун қа̄клъюку агля̄тка̄ ақылъқалӷутамун, таўани афлъыңакыхка̄. ³⁵Уна̄миңани тугулюкык ма̄лӷук динарийек, тӯнуткылъюкык ақылъқалӷутам афлъыңакистыңанун пика̄: “Афлъыңакаҳтигу. Каюсӣтаӷа̄макувгу утыӷниқума лъивикылъықамкын”».

³⁶Та̄хкын Иисусым а̄птыка̄: «Сюмыҳпыни та̄куның пиңаюның налӣт юлгутыпӣгуфта югмун ўаяӷнӣҳтыт амью̄ткыхкӣтнун?»

³⁷Апыҳтуӷикаюгым Лӣлиҳтӯсяның кӣмсиқа̄: «Та̄наңӯқ наңлъыкикақ югмун». Иисусым пика̄: «Аӷуляқлъютын, лъпыклъю таўатын пи».

Иисусым Ля̄лиҳфикыхкык Марфанкук, Мариянкук

³⁸Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт иглыӷуткылъюку ка̄ткат ныңӣҳаӷмун. Тама̄нтыфтуқ аӷнақ, а̄тҳа Марфа, Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт упуӷаткӣ лъмыхнитысқылъюки. ³⁹Аңлыгутаңан а̄тҳа Марияңуфтуқ; ақумлюни Иисусым итыга̄н мануңакун нагатка̄ апыҳтуӷилӷӣ. ⁴⁰Иўырңа Марфам ята̄ҳқутыҳлъягукаңи ақылъқани ныӷьяҳқамың, ынка̄м Иисус такулюку пика̄: «Атанық, ўа̄кынӷисигӯ аңлыгутма лъңинаӷма қыпҳаҳтыстыкаңаңа? Каюсӣтысқаҳтиңа!»

⁴¹Атанӷым пика̄: «Марфа, Марфа, углялӷӣмың сюмыӷьялӣқутынлъю, сыӷлылӣӷақутынлъю ⁴²иўырңа ата̄сиҳа̄гуқ аклъюналӷӣ. Мариям накмикума̄ та̄на пинилъҳа, лъңаның иқисяҳқа̄нӷитуқ».

Иисус Апыҳтуӷилӷӣ Юӷалъыӷмың

¹Ата̄сими пилъыӷми нани Иисус юӷа̄малӷӣ, та̄қақуқлъю юӷаныӷмың, ата̄сим малихся̄ҳтыңан пика̄: «Атанық, апыҳтуқаҳқут юӷалъыӷмың, катам Иоанным апыҳтулъҳатун юӷалъыӷмың малихся̄ҳтыни».

²Иисусым пикӣ: «Хўатын юӷаӷақитык:

“Ата̄й, аглыӷналӷӣ а̄тҳын қӯлвалъыңли,

юӷаҳтукут Атаныҳпагулъҳын тагисқылъюку.

³Аҳутаңа тамаҳа̄н ныӷьяҳқалитықаҳтикут.

⁴Сыӷывутаҳтики сыӷлыҳқылъыпут қаюҳлъяк сыӷывутақапут қамахлъюки сыӷлытун пистыпут.

Нанӷӣқулъыңыстыхпына̄мталъю”».

⁵Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Илякумта̄лгуяқувык унугым қука̄ни мыңтыӷа̄нун пилютын, туңсиӷьяқувык: “Илякумта̄мни, пиңаюның нықыкшаңлъяҳӣсӣн? ⁶Илякумта̄қа иглыӷалӷӣ ка̄туқ, лъңанун ныӷьяҳқақшахӣтуңа”. ⁷Қамакын илякумта̄ҳпык кӣмсиӷьяқумитын: “Қинуюхтыхпынаңа. Амик маҳқатңа̄қ, таӷнуӷақулъҳӣни иңаҳқӯсима̄кут. Макытыпагниңитуңа тӯньяҳқа̄лютын сямың алңунак”. ⁸Уңипа̄тамси, қайўа илякумта̄қыӷңа̄ӷмитын макынъа̄нӷитуқ тӯньяҳқа̄лютын сямың. Иўырңа макылъықуқ тӯналютын аклъюкыхкаҳпының қаюҳлъяк сягиқыҳлъягулӷӣтын. ⁹Ынка̄м хўаңа уңипа̄тамси, а̄птык, алъхыӷулъықуси; иваӷитык, на̄лъкулъықуси; тыңлюхтуҳтык амихкун, қылъпыӷулъықӣси. ¹⁰Қаюҳлъяк кина алңунак а̄плъыҳӣ, алъхыӷусяҳқа̄гуқ; кина алңунак иваӷилӷӣ, на̄лъкусяҳқа̄гуқ, кина алңунак тыңлюхтулӷӣ амихкун, қылъпыӷулъықа̄. ¹¹Налиҳпыси атани, иӷныҳпык иқалъюгнӣӷвиксяқаңатын, йыӷлыги тӯнаяҳсигӯ нымыӷьямың? ¹²Налиӷмың иӷныҳпык манигнӣӷвиксяқаңатын, тӯнаяҳсигӯ скорпионымың? ¹³Сыӷлыҳқыстыңуӷңа̄ҳпыси, лӣсимакаси пинилӷӣмың тӯнилъыӷмың авақутаҳпысинун. Ата қилягмылңуқ тӯнӣӷатаӷаӷьюглюни аюқуқ Аглыӷналӷӣгның Таӷныӷның тама̄кунун а̄плъыҳӣнун!»

Иисусынкук, Веельзевулынкук

¹⁴Ата̄сими аӷныӷми Иисусым а̄ныстыка̄ туӷныӷақ югмың. Туӷныӷа̄м ю̄к акузисигалъкаңа. Туӷныӷақ а̄ньян, ю̄к акузиягуткақ ынка̄м қамахлъютың югыт таўанлыңӯт сяӷӣӷаягутка̄т. ¹⁵Иўырңа иляңита югыт пика̄т: «А̄ныстӣқуқ туӷныӷаӷның аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳакун Веельзевулым, туӷныӷа̄т иглыӷутистыңитхун».

¹⁶Иляңита югыт анагнӣлъқавигиӷналюку Иисус, алъя̄ҳлъюхўаҳтисқыхка̄т кылгувикысқылъютың Кияӷныӷмун каяхтыкақутаңа. ¹⁷Иўырңа Иисусым лӣсимакыхкаңи сюмыҳтаӷалъҳит ынка̄м пикӣ: «Алңунак атаныҳпагулъық а̄фқӯлъюни пилъюгускуми, на̄вылъықуқ. Ныңлъюгутыт а̄фқӯлъютың пилъюгускумың, қырңаӷмынъа̄нӷитут. ¹⁸Ынка̄м Туӷныӷа̄м атаныҳпагулъҳанилңӯт а̄фқӯлъютың пилъюгускумың, Туӷныӷа̄м атаныҳпагулъҳа кынлытҳӯлъықуқ. Лъпыси а̄нысқуӷнӣқаҳпысиңа туӷныӷаӷның аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳакун Веельзевулым, иўырңа анахутуси. ¹⁹А̄нысқӯңукума туӷныӷаӷның Веельзевулкун, натынми иляхпыси а̄нысқуӷақатки туӷныӷа̄т? Ынка̄м иляхпыси нанқихлъықӣси анахунъилюси. ²⁰Иўырңа Кияӷныӷым аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳакун а̄нысқӯңукума туӷныӷаӷның, та̄ўа та̄м ипапиҳқа̄ Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым ка̄сима̄қ лъпысинун.

²¹Икнақылӷӣм югым гӯтутытуқам кылыңакыхкумигу мыңтыӷани, қамахлъютың сяӷьяңи пақнӣсяҳқа̄гут. ²²Иўырңа икнақатаӷалӷӣм югым сюӷукумигу кая̄лъқылъықа̄. Ынка̄м тугуляҳлъықӣ ныӷьюкумта̄ӷи гӯтутаңи, уйыхлъықӣлъю сяӷьяңи.

²³Кина алңунак хўаңамнинъыӷилңуқ кипулъхина̄ҳтыкақа; китум алңунак қырңуҳтилгусинӷилъкумиңа миңитистыңӯқ».

Утыӷнилъҳа Туӷныӷа̄м

²⁴«Туӷныӷақ югмың а̄ныхкуми, иглыҳлъықуқ мықшахӣлңуӷми нунами, иваӷилъықуқ мыӷна̄ливихкамың. На̄лъкунъыӷисями пикақ: “Кияҳфиксяқымнун утыҳнақуңа”. ²⁵Ка̄сялӷӣми, а̄лъхўа̄ӷлюни, миңлъыхтыңъўа̄ӷлюни аюқыфтуқ. ²⁶Та̄хкын а̄нлюни тагиткӣ ма̄ӷраӷвинлык туӷныӷа̄т лъңаның сыӷлыӷатаӷалӷӣт. Итыӷа̄лъютың югмун таўантыкат. Ынка̄м та̄на ю̄к сивунӷаның ўатақа̄ӷақ сыӷлыӷўа̄ӷуҳтыкақ».

Қуялъыпӣк

²⁷Таўатын Иисус пиян, юлӷутыҳлъягыт акулңитның аӷнам игляхтупихлъюни пика̄: «Қуястыка̄гуқ аӷнақ иӷнилютын мамаҳтикақ лъпынун!»

²⁸Иўырңа Иисусым пика̄: «Итупилъ, қуястаӷақа̄гут тама̄кут Кияӷныӷым акузитаңи нагалъюки қа̄ткыхкаңит!»

Югыт Ысҳа̄сюлӷӣт Алъя̄ҳлъюхўаҳтилъыӷмың

²⁹Юлӷутыт нуляңинаӷьята Иисусым пикӣ: «Аӷныӷым ӯм юги сыӷлыҳқумаңӯт. Нақам алъя̄ҳлъюхўаҳтитысқут хўаңамнун. Йыӷлыгилъю! Та̄наңинаҳақ алъя̄ҳлъюхўаҳтилъық ысҳаҳлъықаҳси Кияӷныӷым алъя̄ҳлъюхўа̄ҳтилъҳа Ионамун. ³⁰Катам таўатын Кияӷныӷым атуқылъҳатун алъя̄ҳлъюхўаҳтилъық Ионамун кылыңася̄ӷналюки Ниневияӷмӣт, таўатын Кияӷныӷым атуқсяҳқақа̄ алъя̄ҳлъюхўаҳтилъық Иӷныӷанун Югым кылыңася̄ӷналюки аӷныӷым ма̄тын юги. ³¹Нанқихтилъҳым Аӷныӷани Кияӷныӷым нанқихтыкаңиси лъпыси кияҳлъыҳӣни аӷныӷми хўани, акивақым царицаңан ныкывлюни анахутңанилъықӣси аӷью̄ӷьяҳқапыста̄ӷунилюси. Тагика̄гуқ уяваҳпанлыңуӷмың ныминың наганъалюку Соломоным пыҳқинылъҳа. Иўырңа кина а̄ңатаӷалӷӣ Соломонымың хўа̄нтуқ, таўалъӣма иҳсякақаҳси. ³²Нанқихтилъҳым Аӷныӷани, Кияӷныӷым нанқихтыкаңиси лъпыси кияҳлъыҳӣни аӷныӷми хўани, Ниневияӷмӣт ныкывлютың анахунъилъықӣси аӷью̄ӷьяҳқапыста̄ӷунилюси. Ӯкналиқиста Иона уңипаӷьян, Ниневияӷмӣт авутыҳқылъютың сыӷлыҳқынъаниқа̄гут. Иўырңа лъпыси авутыҳқылъюси сыӷлыҳқынъанӣмаңитуси, қайўа нагаткақыӷңа̄ҳпысигу кина а̄ңатаӷалӷӣ Ионамың!»

Ниӷуга Югусим

³³«Китум алңунак кынылӷутак кумаҳлъюкык ӣӷна̄нӷита̄к налиӷмың сягныӷмун асиңӣнъа̄нӷита̄к. Итупилъ лъилъықа̄к қӯлвақун итылӷӣнун ысҳӣсқылъюку ниӷук. ³⁴Ийыхкын кынылӷутастун аюқук югусиҳпынун. Ӣскыхтыкувык ӣңунаӷми югусин ниӷухлъягулъықуқ, иўырңа ийылъюгмыскувык ӣңунаӷми югусин мамлыхлъягулъықуқ. ³⁵Тама̄кын апалъюқлъюку кылыңакигу ниӷук илюхпынилңуқ мамлыгуҳтыстыхпына̄н. ³⁶Ӣңунаӷми югусин ыслъықңакуми ниӷугмың налиӷныҳа̄ мамлыңуна̄н, та̄ўа кӯкхулъықутын ниӷугракытун катам кынылӷутак кӯкхутылъҳыхкытун лъпынун».

Иисусым Анахуникаңи Фарисеитлъю, Апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның

³⁷Иисус акузиныӷмың та̄қсян, Фарисейем лъмыхнун ныӷьяҳтӣсқыхка̄. Ынка̄м итыӷлюни ақумыхкақ қаюӷвигыгни. ³⁸Фарисейем ысҳаӷлюку сяӷӣӷаягутка̄ ӯҳтунӷилңуқ ныӷылъыҳқами сивуңани. ³⁹Ынка̄м Атанӷым пика̄: «Лъпыси Фарисеини, сяңихтақаси қа̄йңи қаю̄сиҳпысилъю, сягныҳпысилъю, иўырңа илюхпысигун нукыхнаҳтуси, ыслъықңа̄си пакигныӷмыңлъю, сыӷлыӷмыңлъю. ⁴⁰Лӣгикигатңўа̄ҳтуси! Кияӷныӷым улима̄қынӷитагӯ югусим қа̄йңалъю, илюңалъю? ⁴¹Итупилъ тӯнитык аклъюмалӷӣнун илюхпысиның ынка̄м қайысилъю, илюсилъю иқаңӣтңўа̄ҳлъықӣ.

⁴²Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси Фарисеини! Тӯнақаси қуляҳқылъыси Кияӷныӷмун, талўа мятаси, рутаси, алңунаклъю нықым нықниҳся̄таңи. Иўырңа авылӷасиңўа̄ӷақаҳси пинитун пилъық юлгутыхпысинун, пиниқиңалъықлъю Кияӷныӷмун. Та̄кук пияҳқапыста̄қахси малигулъюкык тӯнилъыҳпысистун қуляҳқылъыҳпысиның.

⁴³Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси Фарисеини! Синагоганъи ақумьюныҳтӯси а̄ңўа̄ӷыт ақумутӣтхун. Акилъпыгаӷвигнилъю қуякысюгақуси а̄ңўа̄ӷулюси. ⁴⁴Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси! Лыганқун налъюнӣӷумаңилңуӷыстун лъӣвӷыстун аюқуси югыт ысҳӣгалъкаңит. Қа̄йңитхун пиюныӷмыхтыки укмаңӣнъаниӷақут».

⁴⁵Ата̄сим апыҳтуӷикаюгым Лӣлиҳтӯсяның пика̄: «Апыҳтуӷиста, таўатын пилъыҳпык кайңуся̄кӣлъю!»

⁴⁶Иисусым пика̄: «Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпысилъю апыҳтуӷикаюгни Лӣлиҳтӯсяның! Апыҳтуӷилъыси пияқнапихтут югнун қа̄ткысяҳқа̄лютың. Уқихтуқастун акмагыстун аюқут югнун акмахтыстақыхкыси, нақамлъю талўа ата̄сиқ иӷныӷўа̄ҳси атуқигатаҳси каюсӣнъалюки акмагитның. ⁴⁷Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси! Пиниӷнаҳсяӷақаси лъӣвӷит қӯлваӷналюки ӯкналиқистыт сивуныҳпыси туқуқуқӣт. ⁴⁸Таўатын пилъыҳпысигун кылгутңўа̄ҳси итагнақилъыҳси сивуныҳпыси пилъҳитнун. Лъңита туқуқуқӣт ӯкналиқистыт, лъпыси пиниӷнаҳсяӷақаси лъӣвӷит. ⁴⁹Тама̄кын апалъюқлъюку пыҳқинылъыӷмикун Кияӷнық пика̄гуқ: “Каяхфикылъықанка ӯкналиқистыныңлъю, апостолыңаныңлъю, туқулъықӣт иляңи, амьюқыта̄ткылъықӣт иляңи”. ⁵⁰Ынка̄ңам аӷныӷни ма̄тын кияҳлъыҳӣт аӷью̄ӷьяҳқа̄гут апалъюқлъюки сивунӷита туқуқуқақыхкаңит қамахлъюки ӯкналиқистыт нунам улимаюхўа̄лъҳаның, ⁵¹та̄хкын има Авелым туқутылъҳаның Захариям туқутылъҳанун. Захария туқуткақыхкаңат акулыхкыни аҳқыфигымлъю, Аглыӷналӷӣмлъю Ныңан. А̄а, уңипа̄тамси, кияҳлъыӷӣт аӷныӷни ма̄тын аӷью̄лъыңьяҳқа̄гут таўатын пилъыӷнун.

⁵²Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯси лъпыси лӣсималъылыхлъягни Лӣлиҳтӯсяның! Аӷуляқусима̄ҳси қипытақ қылъпыӷусиҳқақ амиганун лӣсималъҳым Кияӷныӷмың аюқылӷӣ; лъпыси итыӷьюгигатуси ынка̄м тама̄кут итыӷнақылӷӣт аӷулӣҳтақаси».

⁵³Иисус иқисян апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеитлъю угумиягутыҳлъяка̄т. Та̄хкын кынляңа сыӷлықӯҳлъягьягутка̄тлъю, а̄пқуӷўа̄ҳта̄ка̄тлъю пияқналӷӣның, ⁵⁴сямың писқылъюку анагңалӷӣмың анагвигиӷналюку.

Кылыңася̄лъық Пинӣюхтылъыӷмың

¹Таўатын пималюки тысячанылӷутыт югыт қырңуӷуткат, рыпалъ илятың тӯтқаҳтақлъюки пикӣт. Иисусым сивуклъюки малихся̄ҳтыни пикӣ: «Кылыңалюси Фарисеит закваскаңитның. Пинӣюхтылъҳат пӣқақа. ²Сяңўа̄ ся̄пыхкақ ся̄путӣӷьяҳқа̄гуқ. Қамахлъюни аксяқыхкақ қайвиҳқысяҳқа̄гуқ. ³Сямың пилъыси аксяқлъюку нагақуӷьяҳқақӣт қагани. Сяңўа̄тлъю сигутқӯткыхкаси ӯмгулъюси ными уңипақсяҳқа̄гут тамаңани».

Аликсяҳқақаҳси Кияӷнық

⁴«Уңипа̄тамси илякумта̄мни, аликыхпынаки тама̄кут туқутикаюгыт югусимың, иўырңа та̄м киңуңаның алъя сяна̄нӷитӣси. ⁵Иўырңа кылыңася̄ӷнақамси китумың аликсяҳқамың. Аликитыху Кияӷнық, туқускумиси аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылгӯқ милю̄сяҳқа̄люси геенамун. А̄а, уңипа̄тамси аликитыху!

⁶Талъимат қатыӷьӣӷаҳа̄т акикыхкаюгунӷита̄т ма̄лӷугыгнун монетагнун? Таўалъӣма налиҳӣнӣт Кияӷныӷым пуйгуна̄нӷитӣ. ⁷Талўа нуяҳпыси угляҳталяңи Кияӷныӷым лӣсимакӣ. Алиңыхпынаси, Кияӷныӷым мыгнукатаӷаӷӣси қатыӷьӣӷалӷутның пакихулъюси».

Тугуклъиӷилъық Налиӷмың Иҳсякилъық Христосымың

⁸«Ынка̄м уңипа̄тамси, китум алңунак уңипа̄скаки сивуңитни югыт хўаңамнун пикнилютың, Иӷныӷанлъю Югым пикнилъықӣ сивуңитни Кияӷныӷым яқулылӷутаңан. ⁹Иўырңа китум алңунак уңипа̄скаки сивуңитни югыт хўаңамнун пикынӷинъилютың, Иӷныӷан Югым пикынӷинъилъықӣ сивуңитни Кияӷныӷым яқулылӷутаңан.

¹⁰Китум алңунак сыӷлытун акузиткыхкумигу Иӷныӷа Югым, Кияӷныӷым сыӷывусяҳқақа̄. Иўырңа китум алңунак сыӷлытун акузиткыхкумикык Аглыӷналӷӣк Таӷныӷак, Кияӷныӷым сыӷывунъа̄нӷита̄.

¹¹Агля̄скаңиси синагоганъун, сивуңитнун правителыт, налиӷмың иглыӷутистыт тыхылъҳӣҳпынаси натын кӣмсилъыҳқаҳпысиның, налиӷмың сямың пилъыҳқаҳпысиның. ¹²Таўани пилъыӷми Аглыӷналӷӣм Таӷныӷам акузиткаҳқалилъықӣси сямың пилъыҳқамың».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Налъю̄қақ Аклъюңилңуқ Ю̄к

¹³Юлӷутыҳлъягыт акулңитның югым Иисус пика̄: «Апыҳтуӷиста, аңлыгутка уңипа̄таҳтигу, атамтаңуқ унитка̄ның сяӷьямың ныңитаҳлъиңа».

¹⁴Иўырңа Иисусым а̄птыка̄: «Югми хўани, китум нанқихтистыңлъяҳтаңа, налиӷмың ныңиҳқистыңлъяҳтаңа лъпытыгнун?» ¹⁵Та̄хкын қамахлъюки пикӣ: «Кылыңалюси алъя̄ҳӣнаӷмың пакигнӣҳтылъыӷмың, қаюҳлъяк югым уңувалъыҳпига̄ сяӷьӣҳтылъыҳқун аюқынӷитуқ».

¹⁶Та̄хкын Иисусым уңипаӷа̄ткӣ: «Ю̄к аклъюңилңуқ нуналгуфтуқ пӣтыстиҳлъякаюгмың. ¹⁷Сюмыҳтаӷақақ: “Натын сянақсиңа? Пӣтыстыҳлъякамнун кахпагвигитуңа”. ¹⁸Лъминың кӣмсиқақ, Хўатын пинақуңа. Кахпагвигынка ифкаҳқуӷлюки, а̄ңатаӷалӷӣның кахпагвихканың ныкыфқуӷнақуңа. Ынка̄м қамахлъюки зернонка, сяӷьянкалъю кахпахлъықанка. ¹⁹Та̄хкын пилъықуңа уңувасимнун: “Уңувасимни, кахпагиҳлъяхтуңа аюмиқулъылӷутнун! Та̄ўа сянаниӷнақуңа, ныӷақлъюңа, мыӷақлъюңа, пиниӷью̄хнақуңа!” ²⁰Иўырңа Кияӷныӷым пика̄: “Уюқ налъю̄қақ! Унукун уңувасин туқунақңӯқ. Кахпахлъякаҳтын тама̄кут китум пикнақаки?”» ²¹Иисусым та̄қниқӣ: «Та̄тун юхтун аюқут тама̄кут сямың тамаҳа̄ның кахпагилӷӣт лъмыхнун катам, иўырңа Кияӷныӷми аклъюмалӷӣңӯт».

Ныӷьюкилъық Кияӷныҳқун

²²Та̄хкын Иисусым малихся̄ҳтыни пикӣ: «Тама̄кын апалъюқлъюку уңипа̄тамси, нулъқавӣӷуткыхпына̄н уңувалъыҳси, сямың ныӷылъыҳқаҳси, налиӷмың сямың а̄тылъыҳқаҳси. ²³Уңувалъық мыгнунаӷатаӷаҳтуқ нықның, югусиқлъю мыгнунаӷатаӷаҳтуқ а̄тканың. ²⁴Ысҳақаҳтыкиқун мытыҳлъюгыт, пӣтысиӷӣгатут, налиӷмың унатӣгатут, налиӷмың кахпагиңигатут, нақамлъю Кияӷныӷым ныҳқақӣ. Лъпыси мыгнунаӷатаӷаҳтуси қаўа̄гның! ²⁵Ынка̄м налиҳпыси нулъқавӣӷуткылъюку уңувалъыни та̄куҳтырыгаҳлъықагӯ? ²⁶Нулъқавӣӷым уйгувлыӷаӷна̄нӷитутаңаның уңувалъық, сяңанңам сяңўа̄т алңунак нулъқавӣӷуткақыстыки? ²⁷Ысҳақаҳтыкиқун пӣтысиӷа̄т нагулӷӣт, қыпҳӣгатут налиӷмың а̄ткаңлъӣгатут лъңитның. Иўырңа уңипа̄тамси, талўа Соломон, аклъюңитыҳлъягмини а̄симаңитуқ пӣтысиӷаӷыстун пиниҳтуткалӷӣмың. ²⁸Кияӷныӷым а̄сиҳтуӷақӣ выга̄ӷыт пӣтфигмыхнилңӯт аӷныӷми таўани, иўырңа уна̄миңани қӣтақӣт. Кияӷныӷым а̄сиҳтӯңукаки выга̄ӷыт, лъпыси а̄сиҳтуӷатаӷаӷна̄нӷитисӣ? Ухпықилъыҳқыста̄пигӯси! ²⁹Сюмыҳтаӷа̄маңинаҳпынаси сямың ныӷылъыҳқаҳпысиныңлъю мыӷылъыҳқаҳпысиныңлъю. Нулъқавӣӷуткыхпынаки тама̄кут, ³⁰қаюҳлъяк ухпықиңигалңӯт Кияӷныӷмың нулъқавӣӷуткақӣт тама̄кут. Атахпыси лӣсимакӣ аклъюкыхкаси. ³¹Тама̄кын апалъюқлъюку кияҳтылъыҳпысини мыгнуналъыҳпига̄ҳтыстыкык Кияӷныӷым Атаныҳпагулъҳалъю, пиюкылъҳалъю. Таўатын пикуфси Кияӷныӷым тӯнылъықӣ қамахлъюки аклъюкыхкаси».

Қилягмылңӯт Аклъюңит

³²«Алиңыхпынаси пынъӣҳамни, қаюҳлъяк Атахпыси қуякусиқлъюку тӯньюгақа̄ лъпысинун Атаныҳпагулъық. ³³Сяӷьяси акиклъюки манилитыки аклъюмалӷӣт. Ынка̄м лъпыси кахпагилъықуси аклъюңихпысиның қилягми. Таўатын пикуфси қилягми ақыфтаӷа̄лгулъықуси на̄вьяҳқа̄нӷилңуӷмың. Таўани аклъюңиси на̄ңьяҳқа̄нӷилңӯт, тыглыгнӣҳтытлъю тугуна̄нӷитӣт, молытлъю на̄фқынъа̄нӷитӣт. ³⁴Аклъюңиси на̄нтыката сюмыҳтаӷалъысилъю таўанлъықут».

Иисусым Апыӷӣҳсӣсқыхкаңи Тагилъыҳқаминун

³⁵«Сямун тамаҳа̄нун ятаҳқыңъўа̄ӷлюси, а̄ткаси а̄сяқлъыхӣна̄ӷлюки, кынылӷутаси кумаҳтыңъўа̄ӷлюки. ³⁶Таўатын пикуфси қыпҳаҳтыстун аюқылъықуси утақӣлӷӣт умӣлыгмыхның утыӷнилъыҳқа̄ның ныңуӷутылъҳым нықынӷаҳқылъҳаның. Ынка̄м ка̄лъюни тыңлюхтуқан қылъпыӷутқаҳлъықа̄т. ³⁷Қуянапихтут қыпҳаҳтыт тыҳумаӷмың апыӷӣӷўа̄ӷлютың аюқылӷӣт умӣлгита ка̄скумики! Ипа уңипа̄тамси, умӣлгым қыпҳаҳтыни ақумӯтыслъюки қаюӷвикыгныкун, та̄хкын кынигни тафсӣлъюкык кыпсӣқулъықӣ нықмың. ³⁸Тагӣқлъилъю унугым қукаҳтыстыхпына̄н налиӷмың унугым қука̄н киңуңаның. Иўырңа қакун алңунак тагикуми тама̄кут қыпҳаҳтыт апыӷӣӷўа̄қат қуястылъылгуяҳқа̄гут. ³⁹Иўырңа лӣсимаклъюку уна, мыңтыӷалгым лӣсимаксяқумигу қакун тыглыгнӣҳтым тагилъыҳқа̄, унинъа̄нӷита̄ мыңтыӷани тыглыӷнӣҳта на̄фқулъюни итыӷнаюкан. ⁴⁰Лъпысилъю апыӷӣҳсяӷўа̄ӷлюси пикатык қаюҳлъяк Иӷныӷа Югым тагияҳқа̄гуқ ўа̄кынӷилъҳаӷулъюни».

Ата̄сӣӷмылңуқлъю, Ата̄сӣӷмынъыӷилңуқлъю Қыпҳаҳта

⁴¹Петырым а̄птыка̄: «Атанық, уңипаӷа̄н а̄пқан, хўаңкунъун пиңўа̄, налиӷмың тамаҳа̄нун?»

⁴²Атанӷым кӣмсиқа̄ хўатын: «Кинаңа̄ўа ата̄сӣӷмылңуқ, пыҳқинылӷӣ қыпҳаҳта? Та̄наңуяҳқа̄гуқ умӣлган иглыӷутистыңлъяқа̄ қыпҳаҳтыминун, нықылита̄тӣсқылъюкилъю аҳутаңа тамаҳа̄н. ⁴³Та̄на қыпҳаҳта қуястылъыңьяҳқа̄гуқ, умӣлгым ка̄лъюни ысҳақумигу қылылъыӷмитун пилӷӣ. ⁴⁴Ипа уңипа̄тамси, та̄на қыпҳаҳта умӣлган иглыӷутистыңлъяӷьяҳқақа̄ сяминун тамаҳа̄нун. ⁴⁵Иўырңа та̄на қыпҳаҳта сюмыҳтаӷа̄макуми хўатын: “Умӣлъка мулю̄қ тагихпынани”, ынка̄м қывутқуӷьягулъықӣ қыпҳаҳтыт югытлъю, аӷнатлъю. Ныӷақлъюни, мыӷақлъюни, сю̄мақлъюнилъю пилъықуқ. ⁴⁶Та̄хкын умӣлга ка̄лъықуқ налъютҳа̄ӷулъюни, сиӷимакынӷилъкаңани аӷныӷым. Ынка̄м умӣлгым аӷью̄ӷмихта̄ҳлъяхлъықа̄, илятыслъықа̄лъю ата̄сӣӷныӷилңуӷнун. ⁴⁷Қыпҳаҳта апыӷӣҳсялъҳилңуқ налиӷмың умӣлыгми пиюкылъҳатун пиюнӷилңуқ анагулылъыңыҳлъяхлъықуқ. ⁴⁸Иўырңа қыпҳаҳтым налъюкыхкумигу сясқысюлъҳа умӣлыгми, анахутка̄яӷңа̄ӷми аҳся̄н аюқлъюку анагулылъыңылъықуқ. Ю̄к тӯнылъыңыҳлъякақ сямың, сяяҳқаҳтулъықуқ; ю̄к ўата тӯнылъыңыҳлъякақ сямың, ўатақа̄ӷақ сяяҳқаҳтуҳлъяхлъықуқ».

Иисус А̄фқымыра̄ӷутыстилӷӣ

⁴⁹«Тагика̄гуңа кыныӷмың милюӷналюку нуна, хўа̄туқ ма̄тын кумалӷӣ! ⁵⁰Иўырңа та̄м сивуңани крестиӷьяҳқа̄гуңа икфиқылъыҳқунлъю, туқулъыҳқунлъю. Ынка̄м сыӷлылӣҳлъягӯңа кынляңа крестилъыӷма апыӷӣлъҳанун. ⁵¹Сюмыҳпысини тагинъилюңа ныкыхмылъыӷмың пистыңъа̄ нунамун? Йыӷлыгилъю, уңипа̄тамси, а̄фқӯтыстияҳтӯгуңа. ⁵²Хўакын кынлыклъюку ныңлъюгуткулъҳӣт талъимат а̄фқӯлъықут апалъюқлъюңа хўаңа. Пиңают кипулъхина̄ҳлъықахкыт ма̄лӷук, ынка̄м ма̄лӷук кипулъхина̄ҳлъықӣк пиңают. ⁵³Лъңит а̄фқымыра̄ӷулъықут; атам кипулъхина̄ҳлъықа̄ иӷныни, ынка̄м иӷныӷым кипулъхина̄ҳлъықа̄ атани. На̄м кипулъхина̄ҳлъықа̄ панини, ынка̄м паниган кипулъхина̄ҳлъықа̄ на̄ни. Аӷнам кипулъхина̄ҳлъықа̄ ука̄ни, ынка̄м ука̄ӷан кипулъхина̄ҳлъықа̄ аӷнақ сякини».

Иисусым Кылыңася̄қаңи Нагатыстыни

⁵⁴Та̄хкын Иисусым юлӷутыҳлъягыт пикӣ: «Ысҳақуфсигу қилягўа̄қ маюлӷӣ пакфалъямылъюку, таўаниңинақ пилъықуси: “Ыслъялъюгуҳнақа̄” пинақнилъыҳпысистун пилъықуқ. ⁵⁵Ануқа икыва̄ҳтыкан, пилъықуси: “Пуқлъяҳқўа̄нақа̄” пинақнилъыҳпысистун пилъықуқ. ⁵⁶Лӣсимакисиӷўа̄лӷӣни лъпыси! Нунамлъю, қилягамлъю ныкыгныӷа ысҳаныҳпысигу, ыслъям натытуляңа лӣсимакақаҳси. Сяңанңам лӣсимаксюнӷистыки ма̄тын сяңўа̄т сялъҳыт сямың писӣтаңи?»

Иисусым Апыҳтӯсяқыхкаңа Қаниқутылъҳым Налъҳусялъҳа

⁵⁷«Сяңан лӣгикигастыху лъпысиның катам сяңўа̄ пинитун пилъҳутаңа? ⁵⁸Авуткистыхпык нанқихтивигмун агля̄сималютын, тумыми та̄кўани ка̄тфагилгафтык налъҳусяӷнакын қаниқутылъыҳтык. Пинӷилъкувык иҳсяхпыгун агля̄лъықа̄тын нанқихтистымун. Ынка̄м нанқихтистым тӯнылъықа̄тын умӣлўа̄ӷмун анусимиңлъӣсқылъютын. ⁵⁹Уңипа̄тамкын, а̄на̄нӷитутын кынляңа киңулиҳпигақ манин лъивикӯсяқылъыҳпынун».

Авутыҳқылъюси Сыӷлыҳқынъаниҳтык

¹Тама̄ни пилъыӷни иляңи югыт тама̄нтыфтут, уңипа̄тка̄т Иисус Пилатымун туқутысиманилюки иляңи Галилеяӷмӣт аҳқыша̄ӷумалюки Кияӷныӷмун. А̄ўитлъю акумутысиманилюки а̄ўитнун тыӷикусят. ²Иисусым а̄птыкӣ: «Сюмыҳпысинӣ та̄кут Галилеяӷмӣт сыӷлыҳқыңъа̄ӷатаӷаҳпыта̄т иляңитның Галилеяӷмӣның қаюҳлъяк таўатын туқутка̄лӷӣт? ³Уңипа̄тамси, нака̄! Авутыҳқылъюси сыӷлыҳқынъанӣмакуфси та̄ўа қамахлъюси лъпысилъю туқулъықуси лъңистун. ⁴Нықамикынӷистыкӣ Силоамыми қуля пиңаюның иңлюлык югыт башням улъыӷвиклъюки туқуқуқӣ? Сюмыҳпысинӣ та̄кут сыӷлыҳқыңъа̄ӷатаӷаҳта̄т Иерусалимыми кияҳлъыҳӣның? ⁵Уңипа̄тамси, нака̄! Авутыҳқылъюси сыӷлыҳқынъанӣмакуфси та̄ўа қамахлъюси лъпысилъю туқулъықуси лъңистун».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Смоквам Уқфига Пӣтыстинӷилңуқ

⁶Та̄хкын Иисусым уңипаӷа̄ткӣ: «Югым пӣтысиӷаҳтыстыка̄ смоквам уқфига виноградымун пӣтысиӷаӷвигмини. Ысҳаӷьяҳтуӷақыхкаңа пӣтыстиманаюкан, иўырңа аваңитақылӷӣ. ⁷Ынка̄м пӣтысиӷаҳтыни пика̄: “Ӣи, пиңаюни аюмиқулъыӷни ысҳаӷьяҳтуӷақсяӷақа уқфик пӣтыстиманаюкан иўырңа аваңитақуқ. Кыпигу! Пӣтфигилъҳа̄кун”. ⁸Иўырңа пӣтысиӷаҳтым пика̄: “Югунӣқ, ўӣн хўани аюмиқулъыӷми авылӷаҳу. Увитаңа ля̄гнақақа, ынка̄м катагуӷвикылъықақа пӣнъа̄симың. ⁹Аюмиқун пӣткӯмакуми пиниҳлъықуқ, ынан пӣтыстинӷилъкан, кыпыснакын”».

Субботами Иисусым На̄лъҳускаңа Аӷнақ

¹⁰Та̄хкын ата̄сими Субботам аӷныӷани, синагогами Иисус апыҳтуӷикақ. ¹¹Таўантыфтуӷңуқ аӷнақ қуля пиңаюның иңлюлык аюмиқулъыӷни туӷныӷа̄м кая̄лыҳқыхка̄. Пакыгңастыка̄ ынка̄м таклъяӷрукыхлъюни ныкывигалңуқ. ¹²Иисусым ысҳаӷьямигу тахсиӷлюку пика̄: «Аӷнақ, итымутамкын кая̄лыҳқыңъылъыҳпының». ¹³Та̄хкын ся̄фтыка̄, ынка̄м таклъяӷрукхӯтңина̄маӷми пикақ, усюқикақлъю Кияӷныӷмың.

¹⁴Синагогам иглыӷутистыңан угумиягутка̄ Иисус қаюҳлъяк на̄лъҳутилӷӣ Субботами. Ынка̄м пикӣ югыт: «Аӷвинлыгӯт аӷныӷыт қыпҳаӷвихкапут, ынка̄м тагӣқитык та̄куни аӷныӷни на̄лъҳутысқылъюси, нака̄н Субботами!»

¹⁵Атанӷым пика̄: «Уюқ пинӣюгнық! Субботами, тамаҳаҳпыси вола налиӷмың осёлыси итымулъюки мыӷысяҳтуӷақаси. ¹⁶Уна аӷнақ киңунқа̄ Авраамым, Туӷныӷа̄м асиҳқыхкақа̄ қуля пиңаюның иңлюлыгни аюмиқулъыӷни. Ипапыста̄қ анахутылъҳунӷитуқ итымутылъыҳқа̄ Субботами!» ¹⁷Иисусым таўатын пийистың, қамахлъютың аңуяги кайңуюгуткат. Ынка̄м қамахлъютың югыт қуятыҳлъякат пиниӷракыхтаның апыӷӣқа̄ның.

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Горчицам Пӣтутаңа

¹⁸Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ: «Натыта Кияӷныӷым Атаныҳпагулъҳа? Сямун иңлюнъақсикун? ¹⁹Горчицам пӣтутаңатун аюқуқ, югым тугулюку пӣтысиӷақаңа пӣтысиӷаӷвигмикун. Нагуялӷӣми уқфигуҳтыкақ, ынка̄м авая̄кун қаўа̄гыт уңлюсикат».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Закваска

²⁰Алъямың Иисусым а̄птыкӣ: «Сямун иңлюнъақсикун Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым? ²¹Закваскатун аюқуқ аӷнам акӯтутақыхкаңа авляўаҳлъягмун, ынка̄м акӯтаҳлъяк ҳӯҳтыстыҳлъяка̄».

Кахпыста̄ҳақ Амик

²²Иисус агля̄ткылъюку Иерусалимымун, апыҳтуӷимаӷми пикақ нынилъю, ныңӣҳаӷнилъю. ²³Китум а̄птыка̄: «Атанық, палясқуҳа̄ўа̄т югыт югулияҳқат?»

Иисусым кӣмсиқӣ: ²⁴«Сягиқлъюси итыӷнақитык кахпыста̄ҳаҳқун амихкун. Уңипа̄тамси, угля̄пихлъыӷӣт югыт итыӷнақуткулъықут, та̄ўаңинақ итыҳпагниңитут. ²⁵Мыңтыӷам юган макылъюни амик умыгьяҳтуҳлъықа̄. Ынка̄м тысқакмани ныкывӷалъықуси, тыңлюхтуҳлъықусилъю хўатын пимаҳпыси: “Атанық, қылъпыӷутаҳтикут!” Кӣмсиҳлъықӣси: “Налъюкамси, налъюкақалъю накын пиңустык”. ²⁶Та̄хкын пилъықаҳси: “Ныӷылгусиӷақамкынлъю, мыӷылгусиӷақамкынлъю, апыҳтуӷика̄гутынлъю тумымнъи”. ²⁷Иўырңа пиля̄таҳлъықӣси: “Уңипа̄тамси, налъюкамси, налъюкақалъю накын пиңустык. Иқилъяӷа̄тык хўаңамның лъпыси сыӷлытун пистыни!” ²⁸Та̄хкын қия̄ӷўаҳлъяхлъықуси, хутысилъю тышқита̄хта̄мӣта. Таўатын пилъықуси ысҳақуфсики Авраамылъю, Исаакалъю, Иаковылъю, қамахлъюкилъю ӯкналиқистыт. Лъңит Атаныҳпагулъҳанилъықут Кияӷныӷым, иўырңа лъпыси ыслъятмун милю̄лъықӣси! ²⁹Ынка̄м югыт тагилъықут асиваӷмың, пакфалъямың, айўа̄ның, икываӷмың. Та̄хкын ақумылъықут қаюӷвигыгни Атаныҳпагулъҳани Кияӷныӷым. ³⁰Нагатаҳтыкқун, тама̄кут укалӣт мыгнунаҳсяҳқа̄гут, ынка̄м мыгнуналӷӣт укалӣҳсяҳқа̄гут».

Иисусым Пиниқылъҳа Иерусалимымун

³¹Таўани пилъыӷми иляңита Фарисеит такулюку Иисус пика̄т: «Ма̄кын иқилъютын натмун аӷуляқи қаюҳлъяк Иродым туқутыстысюгақа̄тын».

³²Иисусым пикӣ: «Уңипа̄сяҳтуҳтыху та̄на кавӣқ: “Нагатын, аӷныӷми а̄нысқӯгуңа туӷныӷаӷның, на̄лъҳуқӯгуңалъю қинуюлӷӣның. Уна̄милъю таўатыҳпигақ пилъықуңа. Та̄хкын пиңая̄ни аӷныӷым қыпҳақақа апыӷӣҳлъықақа”. ³³Нақамлъю иглыҳсяҳқапыста̄ӷӯңа аӷныӷми, уна̄ми, аўакаӷа̄нилъю, қаюҳлъяк итагнанӷитуқ ӯкналиқиста туқусяҳқа̄люни нани алңунак иўырңақун Иерусалимыми.

³⁴Ка̄й Иерусалим, Иерусалим! Туқуқуқақатын ӯкналиқистыт, милюҳпага̄таӷлюкилъю туқуқуқақатын Кияӷныӷым каяхтыкӣ лъпынун. Угля̄пихлъюку қырңуҳсюгақсяӷанка юхтын хўаңамнун, катам таўатын қаўа̄гым яқугми асиңанун қырңуҳтылъҳатун ама̄ӷани. Иўырңа таўатын пистысимаңитаҳпыңа! ³⁵Нагатын, мыңтыӷа̄н па̄ҳқӣлъықа̄ қаюҳлъяк Кияӷныӷым унинъақа̄тынлъю, пақнӣҳсяӷнаниӷнақа̄тынлъю. Уңипа̄тамкын, ысҳаӷна̄нӷитаҳпыңа кынляңа хўатын пилъыҳқаҳпынун: “Кияӷныӷым қуяслъигу тагилӷӣ а̄тҳакун Атанӷым!”»

Иисусым На̄лъҳускаңа Қинуюлӷӣ Ю̄к

¹Ата̄сими Субботами, Иисус ныӷьяҳтуӷьян ата̄симун иглыӷутистыңитнун Фарисеит, таўанлыңӯт югыт рӣрңиңўа̄қа̄т. ²Иисусым мануңанитыфтуқ ю̄к, иӷукыклъю, талъикыклъю пӯвңалӷӣк. ³Иисусым алыҳқуқӣ апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның, Фарисеитлъю, а̄птыкӣ: «Лӣлиҳтӯсямта̄ на̄лъҳутисқинкӯт Субботами, налиӷмың писнаниҳтинкӯт?» ⁴Иўырңа ныпӣӷўа̄ӷуткат. Та̄хкын ся̄флъюку ю̄к на̄лъҳулъюку, агляҳтыстыка̄. ⁵Та̄хкын а̄птыкӣ: «Налиҳси иӷнылгукуми, налиӷмың волылгукуми, Субботами мыҳтаӷвигмун ифкақан, таўаниңинақ сяюгнаяҳтагӯ Субботаңуӷңа̄н?» ⁶Та̄ўа кӣмсиҳпагниңитка̄т.

Иисусым Апыҳтӯсяқыхкаңа Қусывыгңалъық

⁷Иисусым ысҳақӣ иляңи ақылъқат ақумӯлъҳӣт а̄ңўа̄ӷыт ақумутӣтхун. Ынка̄м уңипаӷа̄ткӣ: ⁸«Тахсиқлъилъыңыхкувык ныңуҳнақылӷӣк нықынӷаҳқылъҳыхкынун, ақумыфқа̄вык пилӷа̄тын а̄ңўа̄ӷыт ақумутӣтхун, кина тахсиқлъиқа̄наюкан а̄ңўа̄ӷатаӷалӷӣ лъпынун. ⁹Тахсиқлъиӷикам лъпык тагилюни хўатын пилъықа̄тын: “Ақумыстигу та̄на ақумвихпыгун”. Ынңа̄талъ таўани кайңуюхлъықутын нӯхтыкувык укаванлыңӯм ақумутахкынун. ¹⁰Иўырңа тахсиқлъиқаңатын, ақумьяҳтуҳа̄тын ақумутам укавантылъҳанун. Тахсиқлъиҳтыхпык тагилюни пилъықа̄тын: “Илякумта̄мни, ақумьяҳта̄ а̄ңўа̄ӷуҳтыкат ақумутӣтнун”. Ынңа̄талъ қӯлвалъыңылъықутын ақылъқалӷутыт ысҳа̄манӷитни. ¹¹Тамаҳаӷмың лъңитның а̄ңўа̄ӷуҳтыкат қусывыхтылъыңьяҳқа̄гут, иўырңа тамаҳаӷмың лъңитның қусывыхлъыҳӣт, та̄ўа а̄ңўа̄ӷуҳтылъыңьяҳқа̄гут».

¹²Та̄хкын Иисусым тахсиқлъиҳтыни пика̄: «Ныӷьяҳтӣсқикувык тахсиқлъифқӣта илякумта̄ҳтын, аңлыгутытын, илякўа̄ҳтын, налиӷмың аклъюңилңӯт увилиӷныҳтын, қаюҳлъяк утыӷмун лъңиталъю лъмыхнун ныӷьяҳтӣсқынъаюкаңатын. Таўатын пикуфки акиткалъҳӯҳлъықа̄тын. ¹³Иўырңа нықынӷаҳқыстинақңукувык, тахсиқлъиӷнакытын аклъюмалӷӣт, югусӣт налиӷныҳлъюгмылңӯт, иӷулъюгмылңӯт, ая̄катлъю. ¹⁴Ынка̄м қуястылъыңылъықутын қаюҳлъяк тама̄кут акитыпагниңита̄тын. Кияӷныӷым акилыҳтуҳлъықа̄тын уңуваҳтыкумики қа̄ткутңалӷӣт югыт».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Нықынӷаҳқылъыҳлъяк

¹⁵Қаюӷвигыгни ата̄сим ақумгалӷӣм нагалъюку Иисус пика̄: «Қуястыка̄гут ныӷьяҳтуӷьяҳқат нықынӷаҳқылъҳанун Атаныҳпагулъҳан Кияӷныӷым!»

¹⁶Иўырңа Иисусым пика̄: «Ю̄к нықынӷаҳқинақумалӷӣ, угляқлъю тахсиқлъиқа̄. ¹⁷Нықыт апыӷӣӷьята, қыпҳаҳтыни каяхтыка̄ хўатын пияҳтӣсқылъюки тахсиқлъиқани: “Тагиляӷа̄тык, ныӷьяқлъыхӣна̄ҳтукут!” ¹⁸Иўырңа қамахлъютың тахсиқлъиқӣ апҳусӣӷуткат. Сивулӣм қыпҳаҳта пика̄: “Пӣтысиӷаӷвиңума̄ңа, ысҳаӷьяҳтупыста̄ӷнақңўа̄қа. Умӣлгын уңипа̄нъакын, қивӷукақаңуқ ныӷьяҳтуҳпагниңилңӯңа!” ¹⁹Тӯңлиҳа̄н пика̄: “Талъимат иңлюкулъҳӣт волыт тукфӣма̄нка, нанӷӣқуяҳтуӷнақақанка қыпҳалъыхтулңит. Умӣлгын уңипа̄таҳнакын, қивӷукақаңуқ ныӷьяҳтуҳпагниңилңӯңа”. ²⁰Ынка̄м иляңан пика̄: “Нулиҳтунҳа̄гуңа, ынка̄м ныӷьяҳтуҳпагниңитуңа”. ²¹Қыпҳаҳтым тагилюни умӣлыгминун а̄пқӣ сямың пилъҳит. Та̄хкын умӣлгым сякшитыҳлъягумаӷми қыпҳаҳтыни пика̄: “А̄нқаҳлъютын ныҳлъягым тӯмңитның тагиқӯтики аклъюмалӷӣт, югусӣт налиӷныҳлъюгмылңӯт, ая̄кат, иӷулъюгмылңӯт”. ²²Мулюхпынани қыпҳаҳтым пика̄: “Югунӣқ, қылылъыҳпытун апыӷӣҳтуқ, иўырңа паниның ныкаҳқаҳлъягӯқ”. ²³Умӣлгым пика̄: “А̄нлютың ныҳлъягмың тумынилңӯт югыт тагиляӷа̄тысқики ынка̄м мыңтыӷақа ыслъықаӷаҳлъи. ²⁴Уңипа̄тамси, тама̄кут тахсиқлъиқақсяқынка ныӷна̄нӷитут нықынӷаҳқусимның”».

Малихся̄ҳтыңулъық

²⁵Юлӷутыҳлъягыт малихлъыӷа̄тка̄т Иисус. Қӣвлюки пикӣ: ²⁶«Кина алңунак тагилӷӣ хўаңамнун малихся̄ҳтыкна̄нӷитақа ўыткуқун пиниқатаӷақумиңа пакихулъюңа атаминың, на̄миның, нулӣӷминың, авақутаминың, аңлыгутминың, наягминың, лъңаның лъю катам. ²⁷Китум алңунак лъми катам қақӯрани уяминӷилъкумигулъю, малихтыкумиңалъю, малихся̄ҳтыкыпагниңитақа». ²⁸Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Налиҳси башняңлъяӷьюгукуми, сивуклъюни ақумлюни акитуляңа нарақылъықа̄ на̄маяҳқа̄наюкан манини. ²⁹Нарақынӷилъкумигу манини, тунымаңлъяӷлюку башня пыхлъықа̄. Ынка̄м югыт ысҳаӷлюку ныңляӷьюхся̄ткылъықа̄т. ³⁰Пилъықут: “Ӯм югым пӣнлиӷлюку ныкыфтыкани та̄қыпагниңита̄”». ³¹Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ: «Сянаяҳтатуқ умӣлык иляңан умӣлгым сюӷугнақңукаңатни? Сивуклъюни ақумаҳлъюни акузимҳуткынъаяӷа̄ иляминун кая̄лъқӣяҳқа̄наюками 10,000мың пилъюўаҳтылиӷлюни, пилъюўаӷьяӷьяқумигу умӣлык 20,000мың пилъюўаҳтылык. ³²Иўырңа кая̄лъқӣпагниңилъкуми, та̄хкын умӣлык сялин уявантыҳлъяглюку каяхлъықӣ акузистыкаҳқани лъңанун. Хўатын пияҳтӣсқылъықа̄: “Сясқысюхсикут ныкыхмытунъалюта?”» ³³Иисусым нагныӷуткӣ: «Ынка̄м уна сюмыхтаӷа̄ткитыху, китум алңунак пыхсюнӷилъкумики қамахлъюки лъми пини, малихся̄ҳтыкыпагниңитақа».

Сясӣнӷилңуқ Таӷьюқ

³⁴Иисусым та̄қниқӣ: «Таӷьюқ пиниҳтуқ, иўырңа таӷьюӷниңӣскуми алъямыңлъю таӷьюӷниӷунъа̄нӷитуқ. ³⁵Та̄ўа пиниӷна̄нӷитуқ сюнамун, налиӷмың пӣнъа̄сӣлюни пӣтысиӷаӷвигмун, ынка̄м югыт ыхлъықа̄т. Нагатык, сигутылгӯси!»

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Ифлъякақ Пынъӣқ

¹Ата̄сими аӷныӷми, налогмың қырңуҳтистылӷутытлъю, иляңилъю сыӷлыҳқыстылӷутыт нагася̄ткат Иисусымун. ²Фарисеитлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның қикыҳқукат: «Ӯм югым тугуклъиӷақӣ сыӷлыҳқыстыт, ныӷылгусиӷақӣлъю».

³Ынка̄м Иисусым уңипаӷа̄ткӣ: ⁴«Налиҳси ю̄к талъиматмың пынъӣлгуяқуми, ата̄сиқ ифлъяяқумигу, сянаяҳта? Унилъюки ю̄к стамат стаманың иңлюлык сӣпнықлъюки пынъӣни ныӷумалюки выга̄ҳтуқами, иваӷьяҳтуӷнаяӷа̄ ифлъякақ пынъӣни кынляңа на̄лъкылъыӷминун. ⁵На̄лъкысямигу, қуяпихлъюни уямика̄. ⁶Лъмыхнун ка̄лъюни тахсиқлъиқӣ илякумта̄ни, увиқлъинилъю пикӣ: “Қуялгусиқаҳтыңъа, қаюҳлъяк на̄лъкақа пынъӣқа ифлъяка̄ялӷӣ!” ⁷Уңипа̄тамси, таўатыҳпигақ қилягми қуякатаӷаҳлъықа̄т ата̄сиқ сыӷлыҳқыста авутыҳқылъюни сыӷлыҳқынъанилӷӣ, пакихулъюку та̄куның ю̄к стамат стаманың иңлюлыӷьягның пинилӷӣның югның авутыҳқысяҳқа̄нӷилңуӷның».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Ифлъякақ Монета

⁸Та̄хкын Иисусым иляңаның уңипаӷа̄ткӣ: «Аӷнақ қуляӷьяк серебромың монеталгуяқуми, ата̄сиқ ифлъяяқумигу, сянаяҳта? Кынылӷутак кумаҳлъюкык мыңтыӷани алъыгнаяӷа̄ иваӷиңўа̄ӷумаӷми кынляңа на̄лъкылъыӷминун. ⁹На̄лъкысямигу тахсиқлъиқӣ илякумта̄ни, увиқлъинилъю пикӣ: “Қуялгусиқаҳтыңъа, қаюҳлъяк на̄лъкақа монетака ифлъякақсяқыхка!” ¹⁰Уңипа̄тамси, таўатыҳпигақ Кияӷныӷым яқулги қуя̄қут ата̄сиқ сыӷлыҳқыста авутыҳқылъюни сыӷлыҳқынъанилӷӣ».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Иӷныӷым Сякусӣқилъҳа Уңувалъыӷминың

¹¹Та̄хкын Иисусым иляңаның уңипаӷа̄ткӣ: «Та̄ўаңуқ ю̄к ма̄лӷугыгның иӷнылык. ¹²Уюқлъӣм иӷныӷан пика̄ атани: “Ата̄й, сяӷьяхпының тӯниңа ныңиҳқамның”. Ынка̄м атаңан тӯныхкакык иӷныӷыгни ныңиҳқахкының. ¹³Мулюнӷитуқ, уюқлъӣм иӷныӷан акикуӷлюки ныңини аӷуляқыхкақ уяванлыңуӷмун нунамун. Тама̄ни манини сякусӣқлъюку, ¹⁴сяқшахӣӷуткақ. Ынрақлъю тама̄на нуна нықаңисяхлъягуҳтыкақ ынка̄м нӯҳтыҳлъягуҳтыкақ. ¹⁵Ынка̄м қыпҳаӷьяқақ югмун тама̄нлыңуӷмун; та̄хкын югым қыпҳақалитка̄ ныҳқистыңулюку куругаӷның. ¹⁶Игатам аңталяңаның куруга̄т ныҳқуткӣтның ныӷьяӷңа̄ӷми лъӣқақ, китумлъю алңунак ныӷьяҳқалисигалъкаңа. ¹⁷Қынўатлъю лӣся̄ӷақақ: “Паныӷниқумалюңа ма̄ни, қамахлъютың атама акилыҳтуӷлютың қыпҳаҳтыңи ныӷақут кыпсю̄лъютың, масисю сӣптӣгақут! ¹⁸Агляӷнақуңа атамнун хўатын пиналюку, Ата̄й, сыӷлыҳқума̄ңа Кияӷныӷмунлъю, лъпынунлъю. ¹⁹Иӷныӷулюңаңам пияҳқа̄наниӷңа. Акилыҳтуқаюгыстун қыпҳаҳтыхпытун лъӣҳтыстиңа”. ²⁰Ынка̄м ныкывлюни атаминун агляқақ. Иўырңа сялин уяванлъюку атаңан ысҳақа̄. Наңлъыгьягутыҳлъяглюку ақфа̄снақ пайыӷлюку қытқаҳлъюку на̄қа̄. ²¹Иӷныӷан пика̄: “Ата̄й, сыӷлыҳқума̄ңа Кияӷныӷмунлъю, лъпынунлъю. Иӷныӷулюңаңам пияҳқа̄наниӷңа”. ²²Иўырңа атаңан пикӣ қыпҳаҳтыни: “Ӯкук, пинилъыҳпига̄к аткуя̄ӷык тагилъюкык а̄тыстыкык, аляңқуӷӣтиҳтыхулъю, камыхтыхулъю. ²³Ынка̄м қуўинталъҳаның каум туқутӣӷутыху. Нықынӷаҳқыҳлъягнақукут қуяҳлъягым аңталяңаның, ²⁴қаюҳлъяк иӷнықа уна туқука̄ялӷӣ, уңува̄ма̄қ; ифлъяка̄ялӷӣ на̄лъкума̄қ”. Ынка̄м нықынӷаҳқыҳлъякат.

²⁵Таўани пилъыӷми, нуйыклъиқ иӷныӷа пӣтысиӷаӷвигмылңуқ. Мыңтыӷамун ка̄сяҳтуӷлюни нагақуқӣ айңанаңалӷӣтлъю, тукалыгалӷӣтлъю. ²⁶Ата̄сиқ қыпҳагата туқлъюӷлюку а̄птыка̄ ся̄қутаңи. ²⁷Қыпҳаҳтым пика̄: “Уюӷа̄н ка̄сима̄қ. Атахпык туқутӣӷутысима̄ қуўинталъҳаның каум қаюҳлъяк ка̄лъҳӣ яйўа̄сың пиниӷлюни”. ²⁸Аныңа̄ сякшиткақ, итыӷьюгумаңиткақлъю. Атаңан а̄нвиклъюку ӣтҳысқуӷа̄қа̄. ²⁹Иўырңа атани пика̄: “Аюмиқулъылӷутни қыпҳа̄тыҳлъягамкын, қа̄ткынӷисигатанка қылӷуткаҳтын. Таўалъӣма козлёнока̄ӷаӷмың туқутӣӷусигатаҳпыңа илякумта̄қулъҳӣни нықынӷаҳқысқылъюта. ³⁰Иўырңа ӯм иӷныҳпык сякусӣқыхкақа̄ манин аӷнанун югусимыхның акикикаюгның. Ынка̄м утыӷниӷьян хўа̄ лъпык туқутӣӷутыстан қуўинталъҳаның каум!” ³¹Атаңан пика̄: “Иӷнымни, қӯнпың лъпык хўаңкунъитақутын. Қамахлъюки сяӷьянка лъпык пикатын. ³²Иўырңа қуялюта нықынӷаҳқыңъӯкут, қаюҳлъяк уна уюӷа̄н туқука̄ялӷӣ, уңува̄ма̄қ; ифлъяка̄ялӷӣ на̄лъкума̄қ”».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Ата̄сӣӷныӷилңуқ Умӣлгутилӷӣ

¹Та̄хкын Иисусым уңипаӷа̄ткӣ малихся̄ҳтыни: «Та̄ўаңуқ аклъюңилңуқ ю̄к қыпҳаҳтылгуфтуқ, умӣлгутистыңлъяқа̄ сяӷьяминун. Ата̄сими аӷныӷми китум уңипа̄симакаңа аклъюңилңуқ ю̄к умӣлгутистыңлъяқа̄нун сякусӣқнилюки сяӷьяңи. ²Ынка̄м тахсиӷлюку пика̄: “Сяманилютын нагақуӷақсикын? Умӣлгутинаниӷнақутын сяӷьямнун. Ынка̄ңам хўаңамнун тагитики игаҳтын; ювӷӣӷнақанка”. ³Та̄на ю̄к сюмыҳтаӷақақ: “Умӣлыгма та̄қыста̄ңа қыпҳақамның. Сянақсиңаңам? Кая̄тыпихтуңа ля̄гмун, кайңуюгақуңалъю туңсиӷнӣлъыҳқамның. ⁴Қыпҳақӣӷускума паниның югнун тугуклъиҳтысюхтуңа лъңитнун”. Ынка̄м таўатын пикақ. ⁵Тахсиқлъиқӣ ата̄сикаҳтӣта асыңылгыт умӣлыгминун. Сивулиқ а̄птыка̄: “Натын аңка̄н асиңылгузин умилымнун?” ⁶Кӣмсиқа̄: “ю̄к талъиматңӯт ақимлыӷутаҳлъягыт маслиным мысӣӷаның ималгыт”. Та̄хкын пика̄: “Тугулюку асыңыхпык ига̄, ақумқаҳлъютын игақигу ю̄к ма̄лӷук қуля сӣпнықлъюку”. ⁷Та̄хкын иляңа а̄птыка̄: “Лъпык натын аңка̄н асиңылгузин?” Кӣмсиқа̄: “ю̄к талъимат мераңӯт пшеницат” Та̄м югым пика̄: “Тугулюку асыңыхпык ига̄, игақигу ю̄к стамат”. ⁸Умӣлган усюқыхка̄ ата̄сӣӷныӷилңуқ қыпҳаҳтыни пыҳқиниқылъҳаның. Ипаңӯқ ӯм нунам юги илямыхның акилъпыганыӷмыхни, тукфиҳтуныӷмыхни, пыҳқиниқатаӷаӷақут ниӷугмылңуӷның югның. ⁹Уңипа̄тамси, нунамылңуқ аклъюңиси каюсӣтусиқитыху югнун илякумта̄ңлъя̄сӣлюку лъпысинун. Та̄хкын туқукуфси аклъюңиси унилъықаси, ынка̄м упуӷатылъыңылъықуси кынлыңилңуӷнун ныкаҳқанун. ¹⁰Кина алңунак ата̄сӣӷмыскуми сяяҳқасқуҳаӷминун, ата̄сӣӷмылъықуқлъю сяяҳқалӷутминун. Кина алңунак ипапиҳқигалъкуми сяяҳқасқуҳаӷминун, ипапиҳқынъа̄нӷитуқлъю сяяҳқалӷутминун. ¹¹Ата̄сӣӷмысимаңилъкуфси атуқақңафсики аклъюңит нунамылңӯт, китумңам ныӷьюкулъықаки лъпысинун аклъюңипӣгыт? ¹²Ынка̄м ата̄сӣӷмысимаңилъкуфси килъю пиңитнун, китумңам тӯнылъықӣси лъпыси пихпысиның? ¹³Қыпҳаҳтым қыпҳа̄нъа̄нӷита̄к ма̄лӷук умӣлгык. Ма̄лӷугыгның умӣлылгукуми угумикылъықа̄ а̄лъҳа, пиниқылъықа̄ иляңа, налиӷмың қа̄ткылъықа̄ а̄лъҳа, сӣвакна̄нӷита̄ иляңа. Пиниқна̄нӷитахси қырңа̄хкынка Кияӷныӷылъю, манимлъю».

Иисус Апыҳтуӷилӷӣ Иляңаныңлъю Сялъыӷның

¹⁴Фарисеит маниюныҳпалъю̄т нагасямыхтыху тама̄на қамахлъюку, лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т Иисус. ¹⁵Иўырңа Иисусым пикӣ: «Лъпыси пиниҳсюгниңлъяӷақуси югыт ысҳа̄манӷитни, иўырңа Кияӷныӷым лӣсимакӣси ипа натытулыси илюхпысигун. Сяңўа̄т югыт мыгнукыхкӣт сятңунӷитут Кияӷныӷым ысҳа̄манӷани.

¹⁶Кияӷныӷым югнун тӯныхкақӣ Лӣлиҳтӯсятлъю, ӯкналиқистытлъю игақыхкӣт атуқысқылъюки кынляңа Иоанным Крестителым тагилъҳанун. Та̄м киңуңаның Пинилӷӣт Уңипат Атаныҳпагулъҳаның Кияӷныӷым аюқылӷӣт уңипақиңӯт. Ынка̄м қамахлъютың югыт қывӯтыпихлъютың итыӷнақуткыҳлъяка̄т. ¹⁷Иўырңа пияқнаӷатаӷаҳтуқ иқитылъыҳқа̄ ата̄сиқ тагнықшаҳақ Лӣлиҳтӯсяның, қилягылъю, нунамлъю авӣӷутылъыҳқахкының.

¹⁸Китум алңунак пыхлъюку нулӣни, алъяның нулиҳтуқуми гылӷаӷнӣҳлъықуқ. Китумлъю алңунак тугукумигу пыхтыкақ аӷнақ гылӷаӷнӣҳлъықуқ».

Аклъюңилңуқлъю, Ю̄к Лазарылъю

¹⁹Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Та̄ўаңуқ аклъюңилңуқ ю̄к пилюгугңалӷӣ акитупихлъыҳӣның а̄тканың. Аҳутаңа тамаҳа̄н нықым акитулъҳина̄ның ныӷақылӷӣ сӣптӣҳлъягақлъюни. ^20-21Та̄ўалъюңуқ аклъюмалӷӣ ю̄к а̄тҳа Лазарь. Аҳутаңа тамаҳа̄н тагитақыхкаңат аклъюңилңӯм мыңтыӷа̄нун лъӣқлъюку ыслъяклъиӷныӷакун амихлъяган. Китумун ныӷыстысюпихтақсялӷӣ ифкаҳқылъыӷмың асиңанилңуӷмың қаюӷвикган аклъюңилңӯм. Увиңа алъқўа̄ӷңалӷӣ укиқылъыӷмың ынка̄м қикмит тагилютың алюңрақақыхкаңит. ²²Тахталми аклъюмалӷӣ ю̄к туқукақ, ынка̄м яқулгыт агля̄тка̄т Авраамым ная̄нун. Аклъюңилңуқлъю ю̄к туқуян лъӣфқа̄т. ²³Адыми аклъюңилңуқ ю̄к икфиқыҳлъягуфтуқ. Қӯлмун ысҳаӷьялӷӣми, уяваҳпанлъюкык ысҳақакык Авраамылъю, Лазарылъю ся̄қўлиқулъютык. ²⁴Ынка̄м аклъюңилңуқ ю̄к акилӷӯкақ: “Ата̄й, Авраам, наңлъыгьягутықыҳтиңа! Каяхтигу Лазарь, иӷныӷўа̄ни ныплъюку мыӷмун улюка ныңлыкыхсяҳтуқаӷлигу, қаюҳлъяк кынӷым икфиқыстыҳлъягўа̄ңа!” ²⁵Иўырңа Авраамым пика̄: “Иӷнымни, нықамикан нунами кияхта̄ҳулютын пинилӷӣмың пилгука̄лӷӣтын, Лазарь пилгумалюку сыӷлыӷмың. Иўырңа ма̄тын итагнаӷилъыңума̄қ, лъпык икфиқыҳлъягумалютын. ²⁶Та̄м ся̄ӷўакун, акулымнъитуқ а̄ңыпихлъыҳӣ аӷвиӷьяҳлъяк. Ынка̄м укыхкын кина аӷвиҳпагниңитуқ лъпысинун, та̄хкын кина аӷвиҳпагниңитуқ хўаңкунъун”. ²⁷Аклъюңилңӯм югым пика̄: “Нақам Ата̄й, туңсиӷвикаҳлъякын, Лазарь каяхтаҳтигу атама мыңтыӷа̄нун, ²⁸қаюҳлъяк талъиматның аңлыгутылгӯңа. Кылыңася̄ӷьяҳтуӷлики лю̄рақ тагинаюката хўавык икфиқфихлъягмун!” ²⁹Иўырңа Авраамым пика̄: “Игақуқӣт Моисейемлъю, ӯкналиқистытлъю лъңитнитут, лӣтивикнакаңит”. ³⁰Аклъюңилңӯм югым пика̄: “Нака̄н, ата̄й Авраам! Итупилъ китум туқумаслъӣӷның такуяқумики, авутыҳқылъютың сыӷлыҳқынъаниӷнаяҳтут”. ³¹Иўырңа Авраамым пика̄: “Лӣтфикумаңилъкумыхтыки игақуқӣт Моисейемлъю, ӯкналиқистытлъю, талўа ухпыҳтысна̄нӷитӣ туқумаслъӣӷым уңуваӷлюни уңипа̄скумики”».

Сыӷлыҳқылъықлъю, Сыӷывутилъықлъю

¹Иисусым малихся̄ҳтыни пикӣ: «Сыӷлыҳқыстинақуткылъҳыт қӯнпың пияҳқа̄гут. Иўырңа сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯқ та̄на сыӷлыҳқыстинақуткылӷӣ югның. ²Та̄м югым сыӷлыҳқыстыкагу налӣт мыкыста̄ҳа̄т ухпықиңалӷӣт хўаңамның, итагнаӷнаяҳтуқ югыт қа̄мқаҳфиклъюку уйӷахлъягмың уяқҳўакун милю̄сяқумыхтыху кылъӣмун. ³Ынка̄м кылыңалюси! Сыӷлыҳқыснақуткыхпынаки югыт.

Ухпықа̄лгутын сыӷлыҳқыхкан, аӷью̄ӷнакын. Ынка̄м авутыҳқылъюни сыӷлыҳқынъаниқан, сыӷывунъакын. ⁴Ата̄сими аӷныӷми ма̄ӷраӷвинлыгның сыӷлытун пикаңатын, тагӣӷа̄тақанлъю лъпынун ма̄ӷраӷвинлыгның хўатын пимаӷми: “Қивӷукыпихтамкын сыӷлытун пӣӷа̄талъымның”, сыӷывутыпыста̄ӷьяҳқақан».

Ухпықилъық

⁵Апостолыт Атанық пика̄т: «Ухпықилъыҳтуҳтаӷақаҳқут!» ⁶Атанӷым пикӣ: «Ухпықилъылгуяқуфси горчицам пӣтутаңатун аңкалӷӣмың, уна смоковница уқфик хўатын пикуфсигу: “Акуҳтӯмаҳпык ӣклъютын, пӣсяҳта̄ кылъӣкун”, қа̄ткынъаяӷӣси».

Қыпҳаҳтым Қыпҳаӷьяҳқа̄

⁷«Налиҳси қыпҳаҳтылгуяқуми пӣтысиӷаӷвигми нунамун ля̄гўа̄ҳтымың, налиӷмың пынъӣӷмың афлъыңакикаюгмың, утыӷниқан қыпҳаӷвигминың пинаяҳсигӯ: “Ыснываӷаҳлъютын, ныӷи”? ⁸Нака̄! Итупилъ хўатын пилъықан: “Ята̄ҳқигу ныӷьяҳқақа. Симиҳтуӷлютын кыпсӣқуңа ныӷьяҳқамның, мыӷьяҳқамның. Ныныӷмың та̄қыхкума, ныӷумаҳпык, мыӷумаҳпык пилӷа̄тын”. ⁹Умӣлгым игамсиқаюгвикна̄нӷита̄ қыпҳаҳтыни қаюҳлъяк та̄ўара̄ӷинақ қылылъҳатун пӣқылӷӣ. ¹⁰Лъпысилъю таўатытуси. Апыӷӣӷумакуфсики қамахлъюки Кияӷныӷым қылӷуткӣ, хўатын пилъықуси: “Қыпҳаҳтыңина̄гукут; та̄ўара̄ӷинақ қылӷуткаҳӣна̄т пӣқапут”».

Иисусым На̄лъҳускаңи Қуляӷьягыт Проказалгыт

¹¹Иисус Иерусалимымун пикаткылъюку, иглыҳтыкақ акулыхкынкун Самариямлъю, Галилеямлъю. ¹²Ныңӣҳаӷмун ка̄тақуқлъю, қуляӷьягыт югыт проказалгыт налъяка̄т. Уявақа̄нлъютың ¹³акилӷӯкат: «Иисус! Югунӣқ! Наңлъыгьягутаҳтикут!» ¹⁴Ысҳаӷьямики пикӣ: «Агляҳтык священнигынун ювӷӣӷысқылъюси». Иглыҳсималютың на̄лъҳуткат, укмаңӣткат проказамыхның. ¹⁵Та̄хкын ата̄сим ысҳаӷлюку на̄лъҳутылъыни, Иисусымун утыҳлъюни, игляхтулюни усюқыхка̄ Кияӷнық. ¹⁶Иисусым итыга̄н сивуңакун сыкылъюни нунамун игамсиқаюгвикыхка̄. Ю̄к та̄на Самарияӷмӣңуфтуқ. ¹⁷Та̄хкын Иисус пикақ: «Қуляңуяҳтут на̄лъҳутканка. На̄ки стаманың иңлюлгыт югыт? ¹⁸Уна накумӣ, лъңина̄ўа̄ утыҳлъюни усюқияҳтулӷӣ Кияӷныӷмун?» ¹⁹Та̄хкын Иисусым пика̄: «Ныкывлютын иӷлыҳтын, ухпықилъыҳпык на̄лъҳутыста̄тын».

Кияӷныӷым Атаныҳпагулъҳан Тагилъҳа

²⁰Иляңита Фарисеит а̄птыка̄т Иисус қакун Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым тагияҳқа̄таңа. Кӣмсиқӣ: «Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым тагиңӯқ иўырңа югыт ысҳаӷьяҳқақынӷита̄т қаюҳлъяк налъюнӣӷусӣлңуқ. ²¹Ынка̄м кина алңунак хўатын пина̄нӷитуқ: “Ӣи, хўа̄нтуқ!” налиӷмың: “Ысҳа тазигна!” қаюҳлъяк Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым илюхпысинитуқ».

²²Та̄хкын малихся̄ҳтыни пикӣ: «Укыхкуни аӷныӷни тагилӷӣни хўаңамнисюхлъяхлъықуси, Иӷныӷани Югым, ўаран ата̄симун аӷныӷмун, иўырңа та̄на аӷнық ысҳаӷна̄нӷитаҳси. ²³Югыт уңипа̄лъықӣси: “Ӣи, ысҳа тазигна Иӷныӷа Югым!” налиӷмың: “Ӣи, хўа̄нтуқ!” Иўырңа такухпынаки, малихтыхпынаки. ²⁴Катам ниӷухпагӯтылъҳым ниӷухтылъҳатун қиляга иңлюңаның агавык иңлюңанун, таўатысяҳқа̄гуқ Иӷныӷа Югым утыӷниқуми нунамун. ²⁵Иўырңа сивуклъюни, Иӷныӷа Югым углялӷӣмың икфиқыпыста̄ӷьяҳқа̄гуқ, иҳсяксяҳқақа̄тлъю ма̄тын кияҳлъыҳӣт югыт. ²⁶Сивуңани утыӷнилъыҳқа̄н Иӷныӷан Югым, югыт кияҳта̄лъҳит таўатысяҳқа̄гут югыт кияҳтылъҳистун та̄гани аӷныӷни Ной кияҳтыңъулюку. ²⁷Югыт ныӷақлъютың, мыӷақлъютың, ныңуӷутақлъютың, а̄ңггутӣқлъютың пика̄гут кынляңа Нойем ковчегымун итылъҳанун. Та̄хкын улывыҳлъягым туқуқуқақӣ қамахтыңъўа̄ӷлюки. ²⁸Югыт кияҳта̄лъҳит таўатысяҳқа̄гут югыт кияҳтылъҳистун та̄гани аӷныӷни Лот кияҳтыңъулюку. Югыт ныӷақлъютың, мыӷақлъютың, тукфиӷӣқлъютың, акикӣқлъютың, пӣтысиӷаӷақлъютың, ныкыфтӣқлъютың пика̄гут. ²⁹Иўырңа таўани аӷныӷми Лот аӷуляқсян Содомымың, қилягмың ыслъялъюгуҳтыка̄гуқ кыныӷмыңлъю, серамыңлъю, ынка̄м туқуқуқақӣ қамахтыңъўа̄ӷлюки.

³⁰Таўани аӷныӷми Иӷныӷа Югым алӣҳтыкан, югыт кияҳта̄лъҳат алмысиқсяҳқақа̄ югыт кияҳта̄лҳистун сивунӷани. ³¹Та̄м аӷныӷани, ю̄к мыңтыӷам қа̄йңанилңуқ укифқа̄ми пилӷа̄қ мыңтыӷами илюңанун сяӷьяқуналюни. Таўатыҳпигақ пӣтысиӷаӷвигмылңуқ мыңтыӷаминун пифқа̄ми пилӷа̄қ. ³²Нықамикитыху сяка̄таңа Лотым нулиҳа! ³³Ынка̄м китум алңунак пыхныӷилъкумигу уңувалъыни Атаныӷмун, ифлъяяҳқақа̄. Иўырңа китум алңунак пыхтыкумигу уңувалъыни Атаныӷмун, уңувалъыңыпӣхлъықуқ. ³⁴Уңипа̄тамси, Иӷныӷа Югым тагикан, таўани унугми, ма̄лӷук қава̄лъықук ата̄сими қаваӷвигми. А̄лъҳа тугулъықа̄, иляңа уныхлъықа̄. ³⁵Ма̄лӷук аӷнак қырңа̄гмык кагимтилъықук зерномың. А̄лъҳа тугулъықа̄, иляңа уныхлъықа̄. ³⁶Ма̄лӷук югык пӣтысиӷаӷвигмылъықук. А̄лъҳа тугулъықа̄, иляңа уныхлъықа̄».

³⁷Малихся̄ҳтыт а̄птыка̄т: «Атанық, нани тама̄кут пияҳқа̄гўат?»

Иисусым кӣмсиқӣ: «Нани алңунак кымыхкўа̄лгукан қаўа̄хпагыт қырңуҳфикылъықа̄т».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңа Угиңиӷақлъю, Нанқихтисталъю

¹Та̄хкын Иисусым уңипаӷа̄ткӣ малихся̄ҳтыни апыҳтуӷналюки қӯнпың юӷӣсқылъюки ӣлъқаюфқӣта. ²Пикӣ: «Та̄ўаңуқ ныҳлъягми нанқихтиста алиңигалңуқ Кияӷныӷмың, асиста̄ӷақыхкаңилъю югыт. ³Тама̄нтыфтуқлъюңуқ ныҳлъягми угиңиӷақ. Нанқихтиста аўын такқўа̄қыхкаңа хўатын пӣқлъюку: “Налъҳуся̄таҳтиңа аңуйиқылӷӣмың хўаңамнун!” ⁴Нанқихтистым каюсӣсюнӷитыӷңа̄ӷмигу иўырңа тахталми сюмыҳтаӷақақ: “Қайўа аликигатыӷңа̄мкун Кияӷнық, асиста̄ӷақыӷңа̄мкилъю югыт, ⁵каюсӣнъақақа угиңиӷақ қаюҳлъяк қинуюхсимаңинаӷнақа̄ңа. Каюсӣнъыӷилъкумкун қинӯҳнақа̄ңа”».

⁶Та̄хкын Атанӷым нагныӷуткӣ: «Лӣтивикитыху сыӷлыӷым нанқихтистым пилъҳа. ⁷Кияӷныӷым налъҳуся̄сяҳқақӣ накмикыхкани юӷалӷӣт аӷныҳтӯма̄н, унухтӯма̄н. Кияӷнық сюкаңисигатуқ кӣмсиӷилъыӷминун. ⁸Уңипа̄тамси, Кияӷныӷым налъҳуся̄тқаҳсяҳқақӣ. Қайўа̄ Иӷныӷа Югым утыӷниқуми, нунами на̄лъкулъықа̄ ухпықилъылыгмың?»

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкык Фарисейемлъю, Налогмыңлъю Қырңуҳтистылъю

⁹Иисусым уналъю уңипаӷа̄ткыхка̄ югнун сюмыӷмыхни пиниӷнилютың пилӷӣнун, асиста̄ӷӣқлъютыңлъю пилӷӣнун тамаңанун. ¹⁰Пикӣ: «Ма̄лӷук югык Храмымун юӷаӷьяҳтӯмалӷӣк, ата̄сиқ Фарисей, иляңа налогмың қырңуҳтиста. ¹¹Фарисей ныкывлюни лъңаның юӷа̄ткыхкақ: “Кияӷнық, игамсиқаюгвикамкын иляңистун югыт аюқынӷитуңа, ўаяӷнӣҳтыңунӷитуңа, Лӣлиҳтӯсяның на̄фқӣстыңунӷитуңа, гылгаӷнӣҳтыңунӷитуңа, талўа ӯтун налогмың қырңуҳтистытун аюқынӷитуңа. ¹²Неделями ма̄лӷугыгның постақуңа, алъхыӷныӷмалъю қуляҳқылъҳа тӯнақақа”. ¹³Иўырңа налогмың қырңуҳтиста, уяванлъюни ныкывӷаӷми талўа сивухтыхпынани қилягмун, нақам сякимани тыңлюгмигумӣта пикақ: “Кияӷнық, сыӷлыҳқыстыңӯңа. Наңлъыгьягутықаҳтиңа!”» ¹⁴Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Уңипа̄тамси, налогмың қырңуҳтиста ныминун агляқа̄гуқ налъҳусялъыңлюни Кияӷныӷым ылъқуӷутңалъҳанун, нака̄н Фарисей. Қаюҳлъяк кина алңунак лъминың аңлислъыҳӣ укаваҳсяҳқа̄гуқ, ынка̄м кина алңунак лъминың укаваҳлъыҳӣ аңлистылъыңьяҳқа̄гуқ».

Иисусым Қуястыкаңи Таӷнуҳа̄т

¹⁵Та̄хкын иляңита югыт талўа таӷнуҳаҳатың тагиткӣт Иисусымун ся̄флъюки қуястысқылъюки. Та̄ўаңинақ малихся̄ҳтыт ысҳаӷьямыхтыки иныҳтыкӣт аңаюқӣт тагитыфқӣта писқылъюки. ¹⁶Иўырңа Иисусым тахсиӷлюки таӷнуҳа̄т, малихся̄ҳтыни пикӣ: «Йықай таӷнуҳа̄т тагилит хўаңамнун, аӷулӣҳтыфқӣта, қаюҳлъяк Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым таӷнуҳаӷыстун аюқылӷӣт пика̄т. ¹⁷Ипа уңипа̄тамси, китум алңунак тугуклъинӷилъкумигу Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым таӷнуҳаҳтун, итыӷна̄нӷитуқ».

Аклъюңилңӯм Югым А̄пқуӷа̄лъҳа

¹⁸Иляңани пилъыӷми иглыӷутистым Иисус а̄птыка̄: «Пинилӷӣ Апыҳтуӷиста, натын сякума алъхыҳнаяҳсикун кынлыңилңуқ уңувалъық?»

¹⁹Иисусым кӣмсиқа̄: «Сяңама пинилӷӣңунизиңа? Кияӷныҳӣна̄гуқ пинилӷӣ, кина алңунак пининӷитуқ. ²⁰Лӣсимакатын Лӣлиҳтӯсят: “Гылгаӷнӣҳпынаң, Юхтаҳпынаң, Тыглыхпынаң, Иқлъыңиқуткихпынаң, Қӯлваӷлюкык атанлъю, на̄нлъю”».

²¹Югым пика̄: «Аңлинҳа̄тымның има қа̄ткыңъўа̄нка та̄кут қамахлъюки Лӣлиҳтӯсят».

²²Иисусым нагасямигу пика̄: «Ата̄сиқ паниның пияҳқақан. Қамахлъюки сяӷьятын акикуӷлюки, акиңи уйыхнакытын аклъюмалӷӣнун, ынка̄м қилягми аклъюңилгулъықутын. Та̄хкын тагилютың малихтиңа». ²³Иўырңа югым нагалъюку ӣлъқыҳлъякақ, қаюҳлъяк аклъюңитыпихлъыҳӣ.

²⁴Иисусым ысҳапаглюку илъқылӷӣ пикақ: «Пияқнапихтуқ аклъюңилңуӷнун итылъыҳқа̄т Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым! ²⁵Ипа пияқнӣсяҳқа̄гуқ верблюдым сюфлъюӷутылъыҳқа̄ сикӯм ӣйңакун, аклъюңилңӯм югым итылъыҳқа̄ның Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым».

²⁶Тама̄кут нагалъҳӣт а̄птыка̄т: «Кинаңам югулилъыңылъықа?»

²⁷Иисусым кӣмсиқӣ: «Югыт пияҳқақынӷилъкаңит, Кияӷныӷым пияҳқақӣ».

²⁸Та̄хкын Петырым пика̄: «Ӣи! Унилъюки ныпут, малихтамкын».

²⁹Иисусым пикӣ: «Ипа уңипа̄тамси, китум алңунак унискумигу ныни, нулӣни, аңлыгутыни, аңаюқагни, авақутани апалъюқлъюку Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым, ³⁰хўани кияҳта̄лъыӷми алъхыӷутыҳлъягьяҳқа̄гуқ. Ынка̄млъю қилягми кынлыңилңуӷмың уңувалъыңылъықуқ».

Иисусым Пиңайӣткун Акузиткылъя̄тақаңа Туқулъыҳқани

³¹Та̄хкын Иисусым аўӣтутаҳлъюки қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыни пикӣ: «Нагатаҳтык! Иерусалимымун пинақукут. Ӯкналиқистыт игақулъҳит Иӷныӷаның Югым аюқылӷӣт қамахлъютың апыӷӣӷнақңӯт. ³²Иерусалимыми Иудеит иглыӷутистыңита тугулюку тӯнылъықа̄т язычнигнун. Ынка̄м лыгасӣӷўа̄ткылъықа̄т, кайңуся̄кылъықа̄т, қысиқулъықа̄т, ³³кахсягмихлъықа̄тлъю. Та̄хкын туқулъықа̄т, иўырңа пиңайӣтаңани аӷныӷым уңуваҳлъықуқ уңувалъыӷмун». ³⁴Иўырңа малихся̄ҳтыңита лӣгикыпагниңитка̄т қаюҳлъяк сямың пилъҳа хўатыҳлъюўа̄ӷунӷилңуқ лъңитни. Налъюкыхка̄т сяңўа̄ акузиткақутаңа.

Иисусым Ысҳа̄сягутыстыкаңа Ая̄кақ Туңсиӷраҳта

³⁵Иисус ка̄сяҳтуӷақуқлъю Иерихонымун, ая̄кақ ю̄к ақумгафтуқ тумыт ся̄ӷўитни, туңсиӷралӷӣ. ³⁶Юлӷутыҳлъягыт наӷуҳқа̄лъҳӣт нагасямики, а̄пқуӷа̄қақ сяңўа̄ ся̄қутаңа. ³⁷Уңипа̄тка̄т: «Иисус Назаретыӷмӣ наӷуҳтақуқ».

³⁸Ая̄кақ ю̄к акилӷӯкақ: «Иисус, Иӷныӷа Давидым! Наңлъыгьягутаҳтиңа!» ³⁹Тама̄кут сивулъха̄лӷӣт иныҳтыка̄т ныпӣӷысқылъюку. Иўырңа игляҳта̄ӷалъюни акилӷӯкақ: «Иӷныӷа Давидым, наңлъыгьягутаҳтиңа!»

⁴⁰Иисусым аӷулӣӷлюни тагитыстыка̄, туӷа̄ӷьятни а̄птыка̄: ⁴¹«Сямың сясқылъютын пӣқсин?»

Кӣмсиқа̄: «Атанық, ысҳа̄сягусюхтуңа».

⁴²Иисусым пика̄: «Ысҳа̄сягутын! Ухпықилъыҳпык на̄лъҳута̄тын».

⁴³Таўаниңинақ ысҳа̄сягулъюни малихтыка̄, усюқума̄н Кияӷнық. Қамахлъютың юлӷутыҳлъягыт ысҳаӷьямыхтыху лъңиталъю усюқыхка̄т Кияӷнық.

Иисусынкук, Закхейенкук

¹Иисус ка̄лъюни Иерихонымун акулңакун иглыҳтыка̄. ²Та̄ўаңуқ умӣлгат налогмың қырңуҳтиста, а̄тҳа Закхей, аклъюңилңуқ. ³Ысҳаӷьюка̄ налӣтаңа Иисус, иўырңа амсякаҳтаҳа̄тминың ысҳа̄маңилъкаңа қаюҳлъяк юхтупихлъыҳӣ. ⁴Ынка̄м ақфа̄ткақ сивутҳулъюки юлӷутыт, та̄хкын маюқа̄ смоковница уқфик ысҳаӷналюку Иисус қаюҳлъяк та̄кўагун наӷуҳнақылӷӣ. ⁵Иисус ка̄лъюни уқфигмун, сивухфиклъюку пика̄: «Закхей, ыгмӣнақ укиги қаюҳлъяк аӷныӷми хўани лъпысинитыпыста̄ӷнақңӯңа».

⁶Укигаҳлъюни, лъмыхнун Иисус агля̄лъюку қуякыпихлъюку упуӷатка̄. ⁷Юлӷутыт ысҳапаглюку қамахлъютың акузимлыӷа̄ткыхка̄т: «Сыӷлыҳқыстымун ага ақылъқа̄яҳтуҳтуқ!»

⁸Иўырңа Закхейем ныкывлюни Атанық пика̄: «Атанық, авыхлъюку аклъюңика тӯнақақа аклъюмалӷӣнун. Ынка̄м пӯҳсимакумкун кина ыстамаҳқылъюку выӷулъықақа».

⁹Иисусым пика̄: «Аӷныӷми хўани, ӯм югым ухпықыхкақутминың Кияӷнық, лъңа киңунқа̄ҳтыпӣга̄ Авраамым. Ынка̄м Кияӷныӷым югулӣ мыңтыӷами хўани кияҳлъыҳӣт. ¹⁰Иӷныӷа Югым тагика̄гуқ иваӷиналюни ифлъяканың югулиналюки».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңи Золотат Монетат

¹¹Югыт нагатңукаңат Иисус. Сюмыӷмыхни ка̄скуми Иерусалимымун Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым пӣнлиӷаҳнақнилюку пика̄т. Ынка̄м лӣгикысқылъюки Иисусым уңипаӷа̄ткӣ. ¹²Пикӣ: «А̄ңўа̄қ ю̄к аӷуляқумалӷӣ уяванун нунамун умӣлгуҳналюни, апыӷӣқуми утыӷниӷьяҳқа̄люни. ¹³Аӷуляқфагилгами тахсиҳтыӷлюки қуля қыпҳаҳтыни тунқуқӣ золотамың монетамың. Пикӣ: “Кынляңа утыӷнилъымнун тукфиӷисиқитыкилъю, акилъпыга̄сиқитыкилъю нулястысқылъюку маника”. ¹⁴Иўырңа нуналгутаңита угумикыхкаңат, ынка̄м аӷуляқсян каяхтыкӣт югыт умӣлыхпигаӷмун хўатын писқылъюку: “Та̄на ю̄к умӣлъкысюнӷитаҳпут”.

¹⁵Иўырңа Умӣлыхпига̄м а̄ңўа̄қ ю̄к умӣлгуҳтыстыка̄. Утыӷниӷлюни нунаминун тахсиқлъиқӣ қыпҳаҳтыт манилиткани лӣгикналюки натын аңка̄н алъхыӷусиматаңи.

¹⁶Сивулӣм тагилюни пика̄: “Атанық, та̄хкын тагивақаҳпының алъхыҳсима̄нка қуляӷьягыт золотат монетат”. ¹⁷Умӣлгым пика̄: “Сыӷлыҳалык, пинилӷӣңӯтын қыпҳаҳта! Ата̄сӣӷмытутыхпының сясқуҳаӷмун, иглыӷутистыңлъяӷнақамкын қуляӷьягнун ныҳлъягнун”. ¹⁸Тӯңлиҳа̄н қыпҳаҳтым тагилюни пика̄: “Атанық, та̄хкын тагивақаҳпының алъхыҳсима̄нка талъиматгьягыт золотат монетат”. ¹⁹Умӣлгым пика̄: “Лъпык иглыӷунъақатын талъимат ныҳлъягыт”. ²⁰Та̄хкын пиңая̄т қыпҳаҳтыт тагилюни пика̄: “Атанық, аң, золото монетан, какыхлъюгӣтакун ӣмгулъюку ӣқақақа. ²¹Аликамкын а̄ҳсяҳқа̄нӷитутыхпының. Тугуткаюгӯтын лъпык пикынӷилъкыхпының, сяӷнакаюгӯтынлъю пӣтысиӷақақынӷилъкыхпының”. ²²Умӣлгым пика̄: “Уюқ, сыӷлық қыпҳаҳта. Акузитытын лъпынун нанқихтусиқнақанка. Лӣсимакаҳпыңа а̄ҳсяҳқа̄нӷилңӯгуңа. Тугуткаюгӯңа хўаңа пикынӷилъкымның, унатақаюгӯңалъю пӣтистыкақынӷилъкымның. ²³Сяңанңам маника канаҳнаниҳсигу снамун? Утыӷнилъымни выҳнаяӷақа алъхыӷнылиӷлюку”. ²⁴Та̄хкын ныкывӷалъҳӣт таўани, пикӣ: “Тугулюку лъңаның золото монета тӯнитыхӯ қыпҳаҳтымун қуляӷьяк монеталыгмун”. ²⁵Пика̄т: “Атанық, сӣңынлъю қуляӷьяк монеталгӯқ!” ²⁶Умӣлгым пикӣ: “Уңипа̄тамси, тамаҳаӷми сямың алъхыӷуткақ тӯныхкамның тӯнатаӷаӷьяҳқа̄гуқ. Иўырңа та̄на алъхыӷутылъҳилңуқ, талўа сялгуӷңа̄н лъңаның иқилъықӣт. ²⁷Та̄хкын умӣлык пикақ, На̄ки тама̄кут аңуягынка умӣлгутысюнӷилңӯт хўаңамнун? Тагилъюки хўавык туқуқуҳтыки манумни!”»

Умӣлгулюни Иисус Тагилӷӣ Иерусалимымун

²⁸Уңипаӷаныӷмың апыӷӣӷьями Иисусым сивулъха̄қӣ Иерусалимымун. ²⁹Туӷа̄ӷақа̄лъю Виффагияңук, Вифаниянңкук, Елеоным найӷаҳанилңӯк, ма̄лӷук малихся̄ҳтыгни каяхтыкакык сивулъха̄қыстӣсқылъюкык. ³⁰Пикакык: «Тазиңавык нымун агляҳтык, ӣтҳуткылъюку ысҳаҳлъықаҳтык осёлаӷақ пытугңалӷӣ; китум алңунак иглыӷусиқигалъкаңа. Итымулъюку тагинъакыси. ³¹Китум а̄птыкаңистык: “Сяңан итымутыстыху?” Хўатын кӣмсиӷна̄кыхси: “Атанӷым атуқсюга̄”».

³²Та̄хкын аӷуляқлъютык ысҳа̄ткат Иисусым апылъҳатун аюқлъюку. ³³Итымусималюку осёлаӷақ югита а̄птыкахкыт: «Сяңан осёлаӷақ итымутыстыху?» ³⁴Кӣмсиқа̄т: «Атанӷым атуқсюга̄». ³⁵Ынка̄м Иисусымун тагилъюку, қа̄слъимыхның тыфқуӷвиклъюку осёлаӷақ, та̄хкын Иисус ақумыстыка̄т қа̄йңакун. ³⁶Иглыҳсян, югыт қа̄слъитың ся̄ҳқуқӣт тӯмкаҳқа̄кун. ³⁷Иерусалимымун ка̄сяҳтуӷлюни, ка̄тақа̄лъю укигьяӷақ тумынилңуқ Елеоным найӷаханың, ӣңунаӷмың малихся̄ҳтылӷутыҳлъяги қуятыҳлъягуҳтыкат. Игляхтупихлъютыңлъю усюқыхка̄т Кияӷнық Иисусым алъя̄ҳлъюхўаҳтилъыҳлъяганың ысҳапакамыхның. ³⁸Пикат:

«Кияӷныӷым қуяслъигу Умӣлык тагилӷӣ а̄тҳакун Атанӷым!

Ныкыхмылъық қилягми, усюқнаҳалыклъю Кияӷнық ӯсқалъыҳпигаӷмылңуқ!»

³⁹Та̄хкын иляңи Фарисеит юлӷутнилңӯт пика̄т: «Апыҳтуӷиста, малихся̄ҳтытын ныпӣӷысқики».

⁴⁰Иисусым пикӣ: «Уңипа̄тамси, ныпӣӷңаяқата, уйӷагыт акилӷӯҳлъягнаяҳтут».

Иисусым Қиякыхкаңа Иерусалим

⁴¹Иисус ка̄сяҳтуӷлюни Иерусалимымун, ысҳаӷьямигу қиякыхка̄. ⁴²Пика̄: «Хўа̄ ма̄тын лӣсимакыхкынтуқ сяңутаңа аклъюкыхкан кияҳтысқылъютын ныкыхмылъыӷми! Иўырңа ма̄тын лӣгикыпагниңитан. ⁴³Аӷныӷыт ка̄нъақңӯт аңуяхпык амигӣритаӷвиңлъяҳлъықа̄тын узимун. Аӷулӣҳнақңўа̄т иглыӷалъық итыӷмунлъю, а̄нмунлъю, каңлъюлъықа̄тынлъю узимун. ⁴⁴На̄фқылъықа̄тын, туқуқуҳлъықӣтлъю юхтын миңлъютыхпык илюңанилңӯт, талўа ата̄сиқ уйӷак нымининъанӷитуқ. Тама̄кут қамахлъютың пияҳқа̄гут қаюҳлъяк лӣгикынӷилъкын Кияӷныӷым югулияҳтуқақсяқаңатын!»

Иисус Храмымун Пилӷӣ

⁴⁵Та̄хкын Иисус ӣтҳақңами Храмымун, югыт тукфиҳтулӷӣтлъю, акилъпыгалӷӣтлъю сякшитутыпихлъюки ыслъятмун а̄нысқуқӣ. ⁴⁶Уңипа̄ткӣ: «Игақңа̄қ Акузитни Игақыхкани Кияӷнық пика̄гуқ: “Мыңтыӷақа юӷаӷвигӯқ югнун”, иўырңа лъпыси ӣӷаӷвиңлъяӷаҳси тыглыгнӣҳтынун!»

⁴⁷Аҳутаңа тамаҳа̄н, Иисус апыҳтуӷикақ Храмыми. Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, иглыӷутистыңиталъю югыт агӷиткыңъукаңат натын туқутылъыҳқамың. ⁴⁸Иўырңа туқутыпагниңитка̄т қаюҳлъяк юлӷутыҳлъягыт каңлъюлюку нагатңўа̄ӷутңукаңит апыҳтӯсӣ.

Иглыӷутистыт А̄пқуӷа̄қаңат Иисус

¹Ата̄сими аӷныӷми, Храмыми, Иисус апыҳтуӷималюку югнун, уңипақималюкулъю Пинилӷӣның Уңипаның, первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, сӣванлъықулъютың такука̄т. ²Пика̄т: «Уңипа̄тикут китум қылыҳтатын таўатын писқылъютын, налиӷмың китум қылылъҳакун таўатын пиңузин?»

³Кӣмсиқӣ: «Хўаңалъю а̄птаҳлъямси. Уңипа̄таҳтыңъа, ⁴Иоанным крестиӷаӷилъҳа Кияӷныӷмың пиңўа̄, налиӷмың югның?»

⁵Лъмыхның акузимӷуткылъюку, пикат: «Сямың пинақыста? Кӣмсиқумтыху Кияӷныӷмың пиңунилюку, хўатын пилъықӣлъю: “Сяңанми ухпықынӷитыстыху Иоанн?” ⁶Иўырңа: “Югның пиңуникумтыху”, қамахлъютың югыт милюҳпага̄таҳлъықӣлъю, қаюҳлъяк ухпықңукаңат Иоанн ӯкналиқистыңунилюку». ⁷Ынка̄м кӣмсиқа̄т налъюкнилюку накын пиңутаңа.

⁸Иисусым пикӣ: «Хўаңалъю уңипа̄нъа̄нӷитамси китумың қылылъыңыхка̄тка тама̄вык пикамнун».

Иисусым Уңипаӷа̄ткыхкаңи Сыӷлыӷыт Афлъыңакистыңи Пӣтысиӷаӷвигым

⁹Та̄хкын Иисусым югыт уңипаӷа̄ткӣ: «Ю̄к пӣтысиӷаӷвигмини виноградымың пӣтысиӷа̄малӷӣ. Навӷилъюку афлъыңакистынун та̄хкын иляңанун нунам аӷуляқлъюни мулю̄ҳлъякақ. ¹⁰Виноградыт сяӷнаяҳқа̄ҳсята, қыпҳаҳта кывгақыхка̄ афлъыңакистынун ныңини ақфасқылъюки. Иўырңа афлъыңакистыт қывӯтӣӷлюку аӷуляқыстыка̄т аваңуна̄н. ¹¹Иляңа қыпҳаҳта кывгақыхка̄, лъңалъю қывутӣӷлюку, кайңуся̄клъюку аӷуляқыстыка̄т аваңуна̄н. ¹²Ынка̄м пиңайӣтаңат қыпҳаҳта кывгақыхка̄, та̄на кӣтиқулюку ыслъятмун милю̄тка̄т. ¹³Та̄хкын виноградым пӣтысиӷаӷвиган юга пикақ: “Сянақсиңа? Кывӷақнақақа хўаңа катам пиниқыхкақа иӷнықа, лю̄рақ сӣвакнаюкатху”. ¹⁴Иўырңа афлъыңакистыт ысҳаӷьямыхтыху пикат: “Уна пагитияҳқа̄гуқ хўакын пӣтысиӷаӷвигмың, туқутылътыху ынка̄м пӣтысиӷаӷвик хўаңкута пилӣлъықаҳпут”. ¹⁵А̄ныслъюку пӣтысиӷаӷвигмың туқутка̄т». Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ: «Пӣтысиӷаӷвилгым сялъықакиңам та̄кут афлъыңакистыт? ¹⁶Тагилюни туқуқуҳлъықӣ, ынка̄м пӣтысиӷаӷвини тӯнылъықа̄ иляңитнун». Нагасямыхтыху таўатын пилӷӣ, пика̄т: «Кияӷныӷым таўатылъюку апыӷӣҳтысныӷилъигу!» ¹⁷Иўырңа ысҳа̄макңўа̄ӷлюки а̄птыкӣ: «Уна Акузин Игақыхкақ сямың писӣўа?

“Уйӷак мыңтыӷаңлъяҳтыт иҳсякыхка̄т,

мыгнуналъыҳпига̄ҳтыка̄гуқ уйӷак”.

¹⁸Тамаҳаӷми иқулӷӣ та̄хун уйӷахкун кагимьяҳқа̄гуқ. Иўырңа уйӷагым улъыӷвикыхкумигу кина кагимқылъықа̄ пагуляңулюку».

А̄пқуӷа̄лъық Налогмың

¹⁹Апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның, первосвященнигытлъю лӣгикыхка̄т Иисусымун лъмың акузиткыңъунилютың уңипаӷа̄тмикун. Ынка̄м таўаниңинақ тугуюка̄т иўырңа аликыхкӣт югыт сыӷлылӣҳқӣнаюката. ²⁰Ынка̄м ӣскуҳтыңъўа̄қа̄т Иисус қаюҳлъяк тӯньюкаңат Римым правителыңанун, лъңанун нанқихтысқылъюку. Тама̄кын апалъюқлъюку каяхтыкӣт рӣрңистыт нагатысқылъюку Иисус. Ипапиҳқысиӷўа̄ӷлюки анахутыснақуткысқылъюку Иисус акузилъҳакун. ²¹Та̄кут рӣрңистыт пика̄т: «Апыҳтуӷиста, хўаңкута лӣсимакамкын акузилъыҳтынлъю, апыҳтуӷилъыҳтынлъю ипаңӯт. Атуныңўа̄қ пикаюгӯтын югнун, апыҳтуӷақатынлъю ипалъыӷмың Кияӷныӷым пиюкылъҳаның аюқылӷӣмың. ²²Уңипа̄таҳтикут, Кияӷныӷым Лӣлиҳтӯся̄ни ылъқуӷутңа̄ лъивикилъыҳқаҳпут налогмың Кесарымун? Лъивикилъта̄а налиӷмың пинӷитылъта?»

²³Иўырңа Иисусым лӣсимакыхкаңи пыҳқиниқылъҳит ынка̄м пикӣ: ²⁴«Кылгувикитыңъа монетамың. Китум хина̄лъю, а̄тҳалъю монетамыта?»

Кӣмсиқа̄т: «Кесарым».

²⁵Пикӣ: «Тӯнитыки Кесарымун тама̄кут Кесарым пиңи, ынка̄м тӯнитыки Кияӷныӷмун тама̄кут Кияӷныӷым пиңи».

²⁶Ынка̄м рӣрңистыт Иисус акузилъҳакун анахутыстыпагниңитка̄т югыт сивуңитни. Сяӷӣӷаягулъюки кӣмсӣтаңи, қалъыгнаниқат.

А̄пқуӷа̄лъық Туқукат Уңуваҳтылъҳитның

²⁷Та̄хкын иляңи Саддукеит тагикат Иисусымун. Лъңита ухпықңукаңит туқукат уңуваӷьяҳқа̄нӷинъилюки. ²⁸Пика̄т: «Апыҳтуӷиста, Лӣлиҳтӯсямнъи Моисейем игақыхкақа̄ хўатын, югым аңлыгутаңа нулиҳтуӷлюни туқумакан авақутихпынани, аңлыгутаңан тугуяҳқақа̄ нулиҳқысяқаңа авақутинъалюку аңлыгутни туқукақ. ²⁹Та̄ўаңуқ ма̄ӷраӷвинлык югыт аңлыгуткулъҳӣт. Нуйыклъиқ нулиҳтуӷлюни туқукақ авақутихпынани. ³⁰Тӯңлиҳа̄н тугулюку угиңиӷақ, лъңалъю туқукақ. ³¹Пиңайӣтаңиталъю тугулюку, лъңалъю туқукақ. Қынўат қамахлъютың ма̄ӷраӷвинлыгьягыт аңлыгуткулъҳӣт туқуляӷа̄ткат авақутихпынатың. ³²Киңулӣлюни аӷнақ туқукақ. ³³Қамахлъютыңқун ма̄ӷраӷвинлыгьягыт нулиҳулюку тугукақыхкаңат. Ынка̄ңам китум нулиҳқылъықагу аӷнақ туқукат уңуваҳтӯската?»

³⁴Иисусым пикӣ: «Кияҳта̄лъыӷми ма̄тын югыт нулиҳтуӷақут, аӷнат а̄ңггутақӣт. ³⁵Иўырңа тама̄кут Кияӷныӷым итагнақыхкӣ туқулъыӷмың уңуваҳтӯсяҳқа̄гут, кияҳлъықутлъю нутаӷами нунами, тугутунъа̄нӷитут. ³⁶Таўани уңувалъыӷми яқулгыстун аюқсяҳқа̄гут туқуна̄нӷитут. Авақутақӣ Кияӷныӷым, қаюҳлъяк туқулъыӷмың уңуваҳтыка̄гут. ³⁷Хўатыҳлъюўа̄қ Моисейем ипапиҳқыхкақӣ туқукат уңуваҳсяҳқа̄нилюки. Игатхун игақақңамигу уқфилъыгақ кумаӷуӷңалӷӣ хўатын пика̄гуқ, Атанық “Кияӷнықа̄ Авраамым, Кияӷнықа̄ Исаакым, Кияӷнықа̄ Иаковым”. ³⁸Лъңа Кияӷнықа̄т уңувалӷӣт, қаюҳлъяк лъңани қамахлъютың паниның уңувалӷӣңӯт. Лъңа Кияӷнықынӷита̄т туқукат».

³⁹Иляңита апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның пика̄т: «Апыҳтуӷиста, кӣмсиӷля̄тақўа̄тын». ⁴⁰Та̄хкын тытугьягутка̄т а̄пқуӷа̄ныӷмың.

А̄пқуӷа̄лъық Христосымың

⁴¹Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ: «Сяңанми югыт Христос иӷнықнӣқатху Давидымун? ⁴²Ига̄ни Псалмым Давид пика̄лӷӣ:

“Атанӷым Кияӷныӷым пикақа̄ Атанқа,

Ақуми аӷынқигнымкун,

⁴³кынляңа аңуяхтын асиңӣтылъымнун итыгаҳпык”.

⁴⁴Давидым туқлъюқа̄ “Атаныӷмың” ынка̄м натынми иӷнықылъықагу?»

Иисусым Кылыңася̄ӷускаңи Апыҳтуӷикаюгыт Лӣлиҳтӯсяның

⁴⁵Югыт лъңанун нагатусималюки, Иисусым малихся̄ҳтыни пикӣ: ⁴⁶«Кылыңалюси апыҳтуӷикаюгның Лӣлиҳтӯсяның. Иглыҳсюныҳтӯт а̄лъютың акуҳтуқамың аткуя̄ӷмың, акилъпыгаӷвигнилъю қуякысюгақут а̄ңўа̄ӷуҳтыка̄лютың. Синагоганилъю нықынӷаҳқылӷӣнилъю ақумьюныҳтӯт а̄ңўа̄ӷуҳтыкат ақумутӣтхун. ⁴⁷Ысҳаӷля̄тақулюки угиңиӷат мыңтыӷӣӷақӣт. Та̄хкын пиниӷнилютың писқылъютың та̄клъюку юӷаӷақут. Тама̄кын апалъюқлъюку аӷью̄лъыңыҳлъягьяҳқа̄гут!»

Угиңиӷам Тунуся̄

¹Иисус Храмымысималюни, ысҳапакӣ аклъюңилңӯт тунусямыхның манилӷутагнун канаҳтилӷӣт. ²Та̄хкын ысҳапака̄ аклъюмалӷӣ угиңиӷақ манилӷутагнун канаҳтилӷӣ ма̄лӷугыгның монетаңӣҳа̄гның. ³Иисусым пикӣ: «Ипа уңипа̄тамси, уна аклъюмалӷӣ угиңиӷақ канаҳтиңӯқ угляӷатаӷаӷлюку тама̄куның аклъюңилңуӷның. ⁴Тама̄кут тунқӯгут аклъюңиҳлъягмыхның, иўырңа угиңиӷам аклъюмаҳлъягмини қамахлъюку тӯна̄ кияӷусиҳқақсяқыни».

На̄фқылъыҳқа̄ Храмым

⁵Иляңита малихся̄ҳтыңан акузиткыхка̄т Храм. Пиниӷьягуткӣт пиниӷнаҳлъягыт уйӷагыт, тунусятлъю тӯныхка̄т Кияӷныӷмун пиниӷнаҳся̄сиқыхкӣт Храмымун. Иўырңа Иисусым пикӣ: ⁶«Тама̄кут ысҳаҳтыӷаси, пилъыҳқақ ка̄сяҳқа̄гуқ талўа ата̄сиқ уйӷак таўанлыңуқ нымининъанӷитуқ, қамахлъютың улъыҳқуӷьяҳқа̄гут».

Сыӷлылӣлъҳытлъю, Амьюқыта̄ткылъҳытлъю

⁷Иляңита малихся̄ҳтыңан а̄птыка̄т: «Апыҳтуӷиста, қакун тама̄кут пияҳқа̄ўат? Сяңулъықа лӣсимакусиҳқаҳпут тама̄кут пияҳқа̄ҳтыката?»

⁸Кӣмсиқӣ: «Кылыңатык, пӯҳтыстыхпынаси, қаюҳлъяк угляқ тагинақңӯқ а̄тқа атуқлъюку хўатын пимаӷмың: “Хўаңа Христосыңӯңа!” пӣқылъықутлъю: “Пилъыҳқақ ка̄туқ!” Иўырңа малихсяқунаки. ⁹Какавыхпынаси нагақуқуфсики нунат пилъюгутңунилюки, нуналгуткулъҳӣтлъю пилъюгутңунилюки. Сивуклъюни тама̄на пияҳқапыста̄ӷуқ, иўырңа таўаниңинақ иқухтылъық пина̄нӷитуқ».

¹⁰Та̄хкын пикӣ: «Нунат пилъюгулъықут, атаныҳпагулъҳытлъю пилъюгутулъықут. ¹¹Нани алңунак нунат увылыхтаҳлъяхлъықут, нықаңисяхлъяхлъықут, алъыгвикикаюгытлъю ақниӷныӷыт пилъықут. Югыт ысҳаҳлъықӣт сяңўа̄т қилягами, какава̄таӷналӷӣт, алъя̄ҳлъюхўаӷьюгналӷӣтлъю. ¹²Иўырңа қамахлъюки тама̄кут пистыхпынаки, тугулюси амьюқыта̄ткылъықӣси. Синагоганун агля̄лъюси нанқихлъықӣси ынка̄м анусимиңлъяҳлъықӣси. Агля̄лъықӣси умӣлыгнунлъю правителынунлъю нанқихтысқылъюси хўаңа апалъюқлъюңа. ¹³Та̄на пилъыҳқақаҳси уңипақысқылъюңа хўаңа. ¹⁴Ынка̄ңам сюмыҳтаӷа̄ткыкыстаҳпына̄н сямың пилъыҳқаҳси. ¹⁵Хўаңа акузиткаҳқалилъықамси, пыҳқинылъылилъықамсилъю рыпалъ аңуяхпыси кипулъхина̄ҳпагниңитӣт акузилъыси налиӷмың тымңиңунина̄нӷитӣт. ¹⁶Талўа аңаюқаҳпыси, аңлыгутыхпыси, илякўа̄ҳпыси, илякумта̄ҳпыси увыҳпагулъықӣси иглыӷутистынун, ынка̄м иляси туқулъықӣт. ¹⁷Хўаңа апалъюқлъюңа тамаҳаӷми югым угумикыра̄ҳлъықӣси. ¹⁸Иўырңа на̄сқуҳпысиның ата̄сиқ нуяқ ифлъяна̄нӷитуқ. ¹⁹Ухпықилъыси айыпсюгитыстыкуфсики алъхыҳлъықаҳси уңувалъыҳси».

Иисусым Акузиткыхкаңа Иерусалимым На̄фқылъыҳқа̄

²⁰«Таўани ысҳақуфсигу Иерусалим каңлъюкаңат пилъюўаҳтыт, та̄ўа лӣсимакылъықаҳси қантаӷақун на̄фқылъыҳқа̄. ²¹Та̄хкын Иудеямылңӯт анагнӣҳа̄т на̄йӷанун, Иерусалимымылңӯтлъю аӷуляқылӷа̄т, ыслъята̄нилңӯтлъю итыфқа̄мың пилӷа̄т. ²²Қаюҳлъяк тама̄куни аӷныӷни Кияӷныӷым аӷью̄ҳлъықӣ Иудеит. Ынка̄м ӯкналиқистыт игақуқӣт та̄куның аӷныӷның қамахлъютың апыӷӣҳлъықут. ²³Сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯт қумилгытлъю, мамаҳталгытлъю анагнӣӷнақуткылъыҳқӣт. Сыӷлылӣҳлъягым ка̄нъақңўа̄ Израилым нунаңа қаюҳлъяк Кияӷныӷым аӷью̄ӷнақңўӣ юги. ²⁴Иляңи туқулъықӣт сявихпахкун, иляңи тугулюки аӷуляқулъықӣт тамаңанун нунанун. Ынка̄м язычнигыт кая̄лъқылъықа̄тлъю, иглыӷулъықа̄тлъю Иерусалим, кынляңа пилъыҳқа̄т кынлытҳӯтылъҳанун».

Тагилъыҳқа̄ Иӷныӷан Югым

²⁵«Та̄кўаниңани сяңўа̄т алиңрӯӷналӷӣт пилъықут сиқиныҳқун, танқикун, иӷалықыта̄ҳтыхун. Нунами, нунатаҳа̄ни тамаҳа̄ни югыт алиңрӯҳлъяхлъықутлъю, кукшагьюхлъықутлъю сяңами кылъӣ қалъяҳтылъыҳлъяганыңлъю қагиңуҳтылъыҳлъяганыңлъю. ²⁶Югыт ысҳақумыхтыки аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳыт қилягами қапшаҳқыслъыҳӣт иглыӷныӷмыхның, тыгылъҳӣӷуткыҳлъяхлъықа̄т ся̄қутаңа нуна. Ынка̄м алиңрӯӷым туқура̄хлъықут. ²⁷Та̄хкын ысҳаҳлъықа̄т Иӷныӷа Югым тагилӷӣ қилягўа̄ҳқун аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъылиӷлюнилъю, ниӷуҳқылъылиҳлъяглюнилъю. ²⁸Тама̄на таўатын пикыстақан, ныкывлюси сивухлъыҳа̄си, қаюҳлъяк югулилъыңьяҳтуңыстаҳтуси».

Уқфига Смоквам Лӣтусиҳқақ

²⁹Та̄хкын Иисусым уңипаӷа̄ткӣ: «Ысҳақаҳтыху смоквам уқфига, қамахлъюкилъю уқфилӷутыт. ³⁰Ысҳаныҳпысики қуқуңаңыкыстанӷата, лӣсимакақаҳси кӣгьяҳтулӷӣ. ³¹Таўатыҳпигақ қамахтыңъўа̄ӷлюки а̄пқанка ысҳақуфсики, лӣсимакылъықаҳси Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым ка̄сяҳтуңысталӷӣ. ³²Ипа уңипа̄тамси, ма̄тын уңувалӷӣт туқуляӷа̄тыстыхпынаки қамахлъютың тама̄кут пияҳқа̄гут. ³³Қилягылъю, нунамлъю авӣӷусяҳқа̄гук, иўырңа хўаңа акузитынка авӣӷунъа̄нӷитут».

Кылыңалъыҳқақ

³⁴«Кылыңалюси, аҳсяҳпа̄хтыхпынаси нықынӷаҳқымъың, мыӷӯтылъыӷмың, налиӷмың сюмыӷьялихпынаси нунам пиңаның. Таўатын пикуфси та̄м аӷныӷым ка̄тқаӷнаюкаңиси на̄плъыҳӣстун. ³⁵Та̄на Аӷнық ка̄сяҳқа̄гуқ ӣңунаҳа̄нун югнун нунамылңуӷнун. ³⁶Ынка̄м кылыңатык қӯнпың! Юӷаҳтык анагьяқлъыгысқылъюки тама̄кут қамахлъюки пиката, ныкывьяқлъыгысқылъюси сивуңакун Иӷныӷан Югым».

³⁷Аҳутаңа тамаҳа̄н Иисус апыҳтуӷӣқылӷӣ Храмыми, иўырңа а̄ныӷмини унугми Елеоным найӷаҳанитақылӷи. ³⁸Уна̄ңулюку югыт қамахлъютың агляҳтӯтақылӷӣт Храмымун наганъалюку.

Туқусюкаңат Иисус

¹Ка̄сяҳтӯңулӷӣ «Нықынӷаҳқылъиҳа Закваскалӣмаңилңӯм Нықыкшаңлъям», атилъқылӷӣ Пасхамың. ²Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның агӷиткыңъукаңат натын туқутылъыҳқамың Иисус. Иўырңа агӷиткылъытың лӣсимакысюнӷилъкаңит югнун қаюҳлъяк алиңылӷӣт сыӷлылӣҳқӣҳлъягнаюката.

Иудам Аңыҳқумакыхкаңа Иисус Увыҳпагунъалюку

³Та̄хкын Туӷныӷа̄м ӣтқа̄ Иуда Искариот, илятңалӷӣ қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малиҳся̄ҳтынун. ⁴Ынка̄м алыҳқуӷьяҳтуқӣ первосвященнигытлъю, умӣлўа̄ӷитлъю Храмым кылыңакистыңита натын увыҳпагунъалюку Иисус лъңитнун. ⁵Таўатын пинақылъҳаның қуякат ынка̄м акықыхка̄т манилилъықнилюку. ⁶Иудам итагнақлъюки увыҳпагутилъыҳқаңнақуткыхкақ Иисусымың, иўырңа юхтуқами пиюгумаңилъкаңа.

Иисусым Малиҳся̄ҳтыкык Ята̄ҳқылӷӣк Пасхамун

⁷Аӷнық ка̄ткақ Нықынӷаҳқылъыҳқа̄нун Закваскалӣмаңилңӯм Нықыкшаңлъям. Таўани аӷныӷми тамаҳаӷмың ныңлъюгутыт туқутӣӷақылӷӣт пынъӣӷаӷаӷмың Пасхамун. ⁸Ынка̄м Иисусым пики Петырылъю, Иоаннылъю: «Ята̄ҳқысяҳтуҳтыху Пасхам нықыкаҳқа̄ ныӷӯнъалюта».

⁹А̄птыка̄к: «Нани ята̄ҳқыстысюхсигу?»

¹⁰Кӣмсиқакык: «Нагатаҳтык! Ӣтқуфтык ныҳлъягмун, югым налъяҳлъықӣси тугумӣлгӯқ мылӷутагның. Малигнакыси мыңтыӷамун ӣтқан, ¹¹ынка̄м мыңтыӷам юга пинакыси: “Апыҳтуӷистым а̄пта̄тын, малиҳся̄ҳтыкулъҳӣни натуңа̄ўа ныӷвихкаҳпут Пасхамун?” ¹²Та̄хкын маю̄лъықӣси қымтамун нунатуқамың нылык, ныӷӯтылъыҳқамун атуҳқуақ. Таўани ята̄ҳқилӷа̄тык».

¹³Агляӷлютык пиялӷӣмык сяңўа̄ қамахлъюни Иисусым апылъҳатун аюқыхкақ, ынка̄м ята̄ҳқыхка̄т Пасхам нықыкаҳқа̄.

Атанӷым Ныӷыстилъҳа

¹⁴Ныӷвихкақ ка̄сян Иисусылъю, апостолынилъю ихасиҳқӯткат ныӷналютың. ¹⁵Пикӣ: «Ныӷылгуткысюпихтамси Пасхам нықңаның сивутҳулъюку икфиқылъыҳқақа! ¹⁶Уңипа̄тамси, алъя ныӷьяҳқақынӷитақа та̄на кынляңа Атаныҳпагулъыӷмини Кияӷныӷым апыӷӣқагу успықылъыни Пасхамун».

¹⁷Та̄хкын тугулюку қаю̄сиқ, игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық, пикақ: «Тугулюку қаю̄сиқ мыӷвика̄таҳтыху. ¹⁸Уңипа̄тамси, хўакын кынлыклъюку мыӷна̄нӷитақа вино кынляңа Атаныҳпагулъҳа Кияӷныӷым ка̄тылъҳанун».

¹⁹Та̄хкын тугулюку нықыкшаңлъяқ, игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық, а̄вгуӷлюку тунқуқӣ, хўатын пимӣта: «Уна югусиқақа тӯныхкыхка лъпыси апалъюқлъюси. Ныӷақитыху нықамикусӣлюку хўаңамнун». ²⁰Ныныӷмың та̄қсямың таўатыҳпигақ тӯныхкӣ қаю̄симылңуӷмың виномың, хўатын пимӣта: «Уна қаю̄сиқ Кияӷныӷым нутаӷа̄гуқ акықуся̄ а̄мкун, кӯвылӷӣ лъпыси апалъюқлъюси.

²¹Иўырңа нагатык! Увыҳпагутистыка хўа̄нтуқ, ныӷылгусиӷақа̄ңа! ²²Кияӷныӷым таўатын успықылъқа̄ Иӷныӷан Югым туқулъыҳқа̄. Иўырңа сыӷлыӷўа̄ӷунақңӯқ та̄на ю̄к увыҳпагутияҳқақ лъңаның!»

²³Та̄хкын малиҳся̄ҳтыт а̄пқуӷа̄ӷуткат лъңитның налик таўатын пияҳқа̄таңа.

А̄ҳтӣра̄ӷутылъық Аңылъыҳпига̄лъыӷмың

²⁴Та̄хкын малиҳся̄ҳтыт а̄ҳтӣра̄ӷуткат налиҳтың аңылъыҳпига̄яҳқа̄таңа. ²⁵Иисусым пикӣ: «Язычнигыт умӣлгита атанӷутақӣт ютың, иглыӷутистыңитлъю атиҳтысюгақут “Каютңит Югыт” таўатынъыӷитыӷңа̄ӷмың. ²⁶Иўырңа лъпыси таўатысяҳқа̄нӷитуси. Итупилъ акулыхпысини аңылъыҳпига̄т уюқлъиҳпига̄стун лъӣӷлит, ынка̄м иглыӷутиста қыпҳаҳтыстун лъӣӷли. ²⁷Наликык а̄ңатаӷаҳта, ақумгалӷӣ қаюӷвигыгни, налиӷмың кыпсӣқулӷӣ? Ақумгалӷӣ а̄ңатаӷаҳтуқ. Иўырңа акулыхпысини хўаңаңӯқ кыпсӣқулӷӣ лъпысинун.

²⁸Лъпысиңӯт хўаңамниткат нанӷӣҳсяӷалъымни. ²⁹Тама̄кын апалъюқлъюку атаныҳпагулъылитамси катам Атама тагивалъҳатун хўаңамнун. ³⁰Ынка̄м Атаныҳпагулъымни ныӷылъықусилъю мыӷылъықусилъю қаюӷвигымни. Ақумылъықусилъю умӣлгусим ақумутӣтхун нанқихсяҳқа̄люки қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку Израилым рамкыңи».

Иисусым А̄пқаңа Петырым Налъюнқылъыҳқа̄

³¹Иисусым пика̄ Петр: «Симон, Симон! Нагатын! Туӷныӷақ пилъыҳқаңума̄қ Кияӷныӷмың нанӷӣқуналюки ухпықилъыси. А̄фтысюгӣси хўаңамның катам пӣтысиӷаҳтым авулъҳатун малъят пшеницаның. ³²Иўырңа юӷа̄ткума̄мкын Симон, ухпықилъҳын пыхтыфқа̄н писқылъюку. Ынка̄м ухпықынқихтыкувңа, икнақуҳсяӷьяҳқақатын малихся̄ҳтылгутыхпык ухпықилъҳитнын».

³³Петырым пика̄: «Атанық, малихсяқлъыхӣна̄ҳсима̄мкын анусимиңлъяӷвигмун, туқулгусиӷналютынлъю!»

³⁴Иисусым пика̄: «Петр, уңипа̄тамкын, унукун пиңаюның налъюнқылъықаҳпыңа сивуңани петухым қалӷилъыҳқа̄н».

Иисусым Кылыңася̄қаңи Малихся̄ҳтыни

³⁵Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ: «Каяхтақңамси манилӷутаңунаси, ақыфтаӷа̄ңунаси, налиӷмың ка̄мңунаси сямың аклъюмастык?» Кӣмсиқа̄т: «Аклъюмаңитукут».

³⁶Пикӣ: «Иўырңа ма̄тын, кина алңунак манилӷуталгукуми, налиӷмың ақыфтаӷа̄лгукуми кылъқылъи. Кина алңунак сявихпагискуми қа̄слъигни акиклъюкык пикыңли. ³⁷Уңипа̄тамси, игақңа̄қ Акузитни Игақыхкани: “Илялъкӣсима̄т Лӣлиҳтӯсят на̄фқӣстыңитнун”. Та̄на Акузин Игақыхкақ хўаңамның аюқуқ, ынка̄м апыӷӣӷьяҳқа̄ҳтуқ».

³⁸Малихся̄ҳтыт пика̄т: «Ӣи Атанық! Хўа̄ ма̄лӷук сявихпагык». Иисусым пикӣ: «Таўатыңинаӷңам!»

Иисус Юӷалӷӣ Елеоным Найӷаҳани

³⁹Иисусылъю малихся̄ҳтыкулъҳӣт а̄нлютың Иерусалимымың, пӣқылъыӷмыгыстун агляқат Елеоным найӷаҳанун. ⁴⁰Ка̄сямың такукамыхнун пикӣ: «Юӷаҳтык а̄ҳқутақынӷитысқылъюси нанӷӣқулъыӷмун».

⁴¹Уйӷагым милю̄тылъҳан уя̄тулңатун тазиңавык агляқақ унилъюки малихся̄ҳтыни. Ынка̄м сыгысқуҳлъюни юӷақақ: ⁴²«Атамни, пиюкылъқыхкувгу аўӣтигу уна қаю̄сиқ хўаңамның. Иўырңа хўаңа пиюкылъқа авылӷаӷлюку лъпык пиюкылъҳын апыӷӣӷли». ⁴³Қилягмың яқулгым такулюку икнақуҳсяқа̄.⁴⁴Икфиқыҳлъягым аңталяңаның та̄куңинаҳа̄гның юӷақақ, қысиҳтылъҳалъю а̄ўыстун уқлъюҳқақақ нунамун.

⁴⁵Юӷаныӷмың та̄қсями ныкывлюни малихся̄ҳтыминун пиялӷӣми қава̄тңуфтут, қаюҳлъяк қивӷулъҳым паӷьюҳқыхкаңи. ⁴⁶Пикӣ: «Сяңафси қаваӷақыстык? Макылъюси юӷаҳтык а̄ҳқутақынӷитысқылъюси нанӷӣқулъыӷмун».

Тугукаңат Иисус

⁴⁷Иисус акузималюку, Иудам маӷьяҳқуқӣ юлӷутыт лъңанун. (Иуда илятңалӷӣ қуля ма̄лӷук сӣпнықлъюку малихся̄ҳтынун.) Такука̄ Иисус на̄ӷналюку. ⁴⁸Та̄хкын Иисусым а̄птыка̄: «Иуда, на̄ҳсигӯ Иӷныӷа Югым увыҳпагунъалюку аңуяганун?»

⁴⁹Малихся̄ҳтыт Иисусымылңӯт лӣгиклъюку сяңўа̄ сянақутаңа, а̄птыка̄т: «Атанық, пилъюўа̄лътыкӣ сявихпамтыхун?» ⁵⁰Ага налӣта сявихпагминың илыфкаӷаҳтыка̄ аӷынқигныӷан сигутңа қыпҳаҳтыля̄ӷан первосвященнигым.

⁵¹Иўырңа Иисусым пикӣ: «Га̄маңам, таўатынңам пикатык!» Ынка̄м ся̄флъюку қыпҳаҳтыля̄ӷым сигутңа ма̄мыстыка̄.

⁵²Та̄хкын Иисусым а̄птыкӣ первосвященнигыт, умӣлўа̄ӷи Храмым кылыңакистыңита, сӣванлъыӷытлъю ақфа̄ӷилӷӣт лъңаның: «Тугуяҳтӯңустыңъа̄ сявихпахтӯмаҳпыси, анагутаҳтӯмаҳпыси никимқун ўаяӷнӣҳтыңуңа? ⁵³Аҳутаңа тамаҳа̄н лъпысинитақңама Храмыми, тугунақуткумаңитаҳпысиңа. Иўырңа уна афлъюкаҳси, қаюҳлъяк аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъҳа мамлыгым иглыӷутиңӯқ».

Петырым Налъюнқыхкаңа Иисус

⁵⁴Та̄хкын Иисус тугулюку аӷуляқутка̄т, агля̄тка̄т первосвященнигым мыңтыӷа̄нун. Уявақа̄нлъюни Петырым малихтыка̄. ⁵⁵Дворым қука̄ни, кума̄қиямың қырңаӷмың ақумӯткат. Петырлъю акулңитхун ақумыхкақ. ⁵⁶Та̄хкын аӷнаӷа̄м қыпҳаҳтым ысҳаӷьямигу ақумгалӷӣ кынӷыгни, ысҳапахтуӷлюку пикақ: «Уналъю ю̄к лъңаниткаюгӯқ!»

⁵⁷Иўырңа Петр мысиӷақақ: «Аӷнами хўани, налъюкақа̄ кинаңутаңа!»

⁵⁸Мулюхпынани югым ысҳаӷлюку пика̄: «Лъпыклъю налиқа̄тын малихся̄ҳтыңан!» Иўырңа Петырым пика̄: «Югми хўани, малихся̄ҳтыкынӷита̄ңа!»

⁵⁹Та̄хкын ынтақун ата̄сиқ афлъю наӷуҳтақуқлъю иляңан югым сягиқутка̄: «Ипапыста̄қ уна ю̄к лъңанитка̄гуқ, қаюҳлъяк Галилеяӷмӣңӯқ!»

⁶⁰Иўырңа Петырым пика̄: «Югми хўани, сямың пӣқсин налъюкақа̄!» Таўаниңинақ таўатын акузималюку, петух қалӷиқақ. ⁶¹Атанӷым қӣвлюку ысҳақа̄ Петр ийыхкынкун. Та̄хкын Петырым нықаңуқӣ Атанӷым акузитаңи, пикақыхкаңа: «Унукун петух қалӷиҳтыстыхпына̄н пиңаюның налъюнқылъықаҳпыңа». ⁶²Ынка̄м Петр а̄нлюни қия̄ӷўаҳлъякақ.

Иисус Лыгасӣӷўа̄ткыхка̄тлъю, Қывӯтка̄тлъю

⁶³Югыт кылыңакилӷӣт Иисусымың лыгасӣӷўа̄ткыхка̄тлъю, қывӯтка̄тлъю. ⁶⁴Қӣпаӷаӷмың ӣскык ся̄плъюкык тыңлюўа̄та̄тка̄т. Та̄хкын пика̄т: «Ӯкналиқистыңӯтын. Уңипа̄тикут китум тыңлюхтатын?» ⁶⁵Сыӷлықӯҳта̄ка̄тлъю.

Иисус Агӷистынун Агля̄скаңат

⁶⁶Аҳсягу, Иудеит сӣванлъыӷит, первосвященнигыт, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның қырңуӷулъютың, Иисус тагитыстыка̄т. ⁶⁷Пика̄т: «Христосыңукувык уңипа̄тикут». Иўырңа пикӣ: «Уңипа̄скумси, ухпықна̄нӷитаҳпысиңа. ⁶⁸А̄птыкумсилъю кӣмсиӷна̄нӷитаҳпысиңа. ⁶⁹Иўырңа қантаӷақун Иӷныӷа Югым ақумылъықуқ аӷынқигныӷакун Аҳтуӷьяҳқа̄нӷитыҳлъягым Кияӷныӷым».

⁷⁰Қамахлъютың а̄птыка̄т: «Аўӣ, Кияӷныӷым Иӷнықа̄тын?» Кӣмсиқӣ: «Лъпыси та̄наңунӣҳпысиңа».

⁷¹Та̄хкын пикат: «Та̄ўа лӣсимакистысюӷнӣӷутӣлъю! Лъңаның катам нагақуӷаҳпут Кияӷныӷмун Иӷнықнилюни пӣқ».

Иисус Сивуңани Пилатым

¹Та̄хкын қамахлъютың та̄кут агӷистыт ныкывӯлъютың Иисус агля̄тка̄т Пилатым сивуңанун. ²Пилат пика̄т: «Лӣтаҳпут ӯм югым сыӷлытун иглыӷутақыфтӣ юпут. Налогмың лъивикиснаниӷақыфтӣ Кесарымун, лъңаның лъю пӣқуқ Христосыңунилюни, умӣлык».

³Пилатым а̄птыка̄: «Умӣлъката̄н Иудеит?»

Иисусым кӣмсиқа̄: «Лъпык та̄наңунӣҳпыңа».

⁴Та̄хкын Пилатым пикӣ первосвященнигытлъю, юлӷутыҳлъягытлъю: «Уна ю̄к анахутылъҳитуқ».

⁵Иўырңа ўата сягиқутка̄т: «Тамаҳа̄ни Иудеями апыҳтуӷилъыӷмикун сыӷлылӣӷутыстыҳлъягақӣ югыт. Пӣнлиӷлюни Галилеями, хўа̄ ма̄вык ка̄туқ».

Иисус Сивуңани Иродым

⁶Пилатым нагалъюки а̄птыкӣ: «Уна ю̄к Галилеяӷмӣңўа̄?» ⁷Лӣсямигу Иисус, Иродым иглыӷутка̄ның пиңутаңа, агля̄тыстыка̄ Иродымун. Лъңалъю Иерусалимымымылңуқ тама̄ни пилъыӷни. ⁸Иродым ысҳаӷьямигу Иисус, қуяҳлъякақ. Ысҳаӷьюпихтақыхкаңа қаюҳлъяк нагақуӷақыхкаңа, сиӷимакыхка̄лъю алъя̄ҳлъюхўаҳтисқылъюку. ⁹Ынка̄м а̄пқуӷа̄ҳта̄ка̄, иўырңа Иисусым кӣмсӣмаңилъкаңа. ¹⁰Первосвященнигытлъю, апыҳтуӷикаюгытлъю Лӣлиҳтӯсяның ыснываӷлютың угумиюпихлъютың Иисус анахутыҳлъягуманилюку пика̄т. ¹¹Иродылъю пилъюўаҳтыкулъҳӣт асиста̄қа̄т лыгасӣӷўа̄ткума̄н. Та̄хкын а̄тыслъюкык акитупихлъыҳӣк аткуя̄ӷык, ӯтҳутыстыка̄т Пилатымун. ¹²Таўани аӷныӷми Иродылъю, Пилатылъю илялӣӷуткак; сивунӷани аңуякусялӷӣк.

Пилатым Туқусяҳқа̄ҳтыстыкаңа Иисус

¹³Та̄хкын Пилатым қырңуҳтыстыкӣ первосвященнигыт, иглыӷутистыт, югытлъю. ¹⁴Пикӣ: «Хўаңамнун тагитаҳси уна ю̄к қаюҳлъяк сыӷлытун иглыӷутиңуникыси югнун. Сивухпысини а̄пқуӷа̄ӷьяқыхка анахунъилъыҳпысиның, та̄ўа лӣгикақа анахутылъҳитыфтуқ. ¹⁵Талўа Иродым анахунъилъҳита̄ ынка̄м ӯтҳутыста̄ хўаңкунъун. Та̄ўа уна ю̄к аваңитуқ туқусяҳқа̄люни. ¹⁶Ынка̄ңам аӷью̄ӷмихта̄слъюку итымутыслъықақа».

¹⁷Аюмиқулъық тамаҳа̄н Пасхами, пӣқылъыӷмыгыстун Пилатым итымутысяҳқақыхкаңа ата̄сиқ анусимиңлъяӷақ югның.¹⁸Иўырңа қамахлъютың юлӷутыҳлъягыт акилӷӯткат: «Туқутыстигу! Варавва итымутыстигу хўаңкунъун!» ¹⁹(Варавва анусимиңлъяқақыхкаңат қаюҳлъяк илятңака̄лӷӣ сыӷлылӣҳқӣҳлъяк пӣқңан Иерусалимыми, юхталъыӷмунлъю.)

²⁰Алъямың Пилатым пикӣ итымутысюгнилюку Иисус. ²¹Иўырңа югыт акилӷӯкат: «Қақӯраҳтыстигу, қақӯраҳтыстигу!»

²²Пиңайӣткун Пилатым пикӣ: «Сяңан, сямың анахутка̄ўа? А̄пқуӷа̄ӷлюку лӣгиксяқыхка анахутылъҳитыфтуқ туқусяҳқа̄люни. Ынка̄ңам аӷью̄ӷмихта̄слъюку итымутыснақақа».

²³Иўырңа араӷа̄талъҳат игляхтуҳтыңъинақақ Иисус қақӯрӣсқылъюку. Қынўат араӷа̄талъҳат а̄ҳтикақ. ²⁴Ынка̄м Пилатым итагнақыхка̄ югыт пиюкылъҳат. ²⁵Та̄хкын Пилатым а̄ныстыка̄ Варавва югыт пиюкылъҳистун. (Анусимиңлъяқақыхкаңат сыӷлылӣҳқӣлъыӷмунлъю, юхталъыӷмунлъю.) Ынка̄м Иисус пыхтыка̄ югнун пиюкылъҳистун писқылъюку.

Иисус Қақӯрақаңат

²⁶Та̄хкын Римым пилъюўаҳтыңита Иисус а̄нутка̄т. Иглыҳсималютың налъяқа̄т ю̄к, а̄тҳа Симон, Киринеяӷмӣ, тагиңулӷӣ Иерусалимымун та̄гыхкын нунамың. Пилъюўаҳтыт акуқаӷлюку, Иисусым қақӯра̄ ӣсқаӷмихтыслъюку малихтыстыка̄т киңуңаның.

²⁷Юлӷутыҳлъягыт малихтыка̄т Иисус, иляңита аӷнат ӯптыҳлъягумаӷмың қиякыхка̄т. ²⁸Иўырңа Иисусым қӣвлюки пикӣ: «Аӷнӣтни Иерусалимым! Қиякыхпынаңа, иўырңа қиякитык лъпысиның, авақутаҳпысинунлъю. ²⁹Қаюҳлъяк аӷныӷыт ука тагиңӯт югыт пилъықут: “Қуястыка̄гут аӷнат қумиңигалңӯт, таӷнуҳаңигалңӯт, мамаҳтиңигалңӯт!” ³⁰Та̄хкын на̄йӷат пилъықӣт:

“Улъыӷвикикут!” қымитлъю пилъықӣт: “Ся̄пикут!”

³¹Югыт таўатын пикумың уқфик сюңаӷьюгулюку, сяңўа̄ сялъықа кӣнқан?»

³²Тама̄нтыфтуқ ма̄лӷук югык лӣлиҳтӯсямың на̄фқӣкак. Иляңита пилъюўаҳтыт а̄нуткахкыт туқунъалюкык малигулъюкык Иисусымун. ³³Ка̄сямың таўавык атилъқылӷӣмун: «Югым На̄сқўа», таўани қақӯрақа̄т. Та̄куклъю югык лӣлиҳтӯсямың на̄фқӣкак қақӯрақахкыт, ата̄сиқ аӷынқигныӷакун, иляңа сяӷумигныӷакун. ³⁴Иисус пикақ: «Ата̄й, сыӷывутики, қаюҳлъяк на̄лъюкут ся̄қутсың».

Пилъюўаҳтыт атыҳтӣра̄ӷуткылъюки а̄ткӣ ныңӣткӣт. ³⁵Ныкывгаӷмың югыт ысҳапакат. Таўани иглыӷутистыт лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т Иисус хўатын: «Югулӣқӣ иляңи; йықай лъминың югулили Христосыңукуми, Кияӷныӷым Накмикыхка̄!»

³⁶Пилъюўаҳтытлъю лыгасӣӷўа̄ткыхка̄т. Тагитка̄т қуўа̄лӷӣмың виномың, ³⁷пика̄т: «Умӣлъкыңъукаңатын Иудеит, лъпының катам югули!» ³⁸На̄сқўан қӯлңакун ныкыхтыка̄т хўатын игақңалӷӣ: «УНА УМӢЛЪКА̄Т ИУДЕИТ».

³⁹Лӣлиҳтӯсямың на̄фқӣстым а̄лъҳан қақӯралгутаңан лыгасӣӷўа̄ткыхка̄, пика̄: «Христосыңузӣн? Лъпының югули, хўаңкутуңлъю!»

⁴⁰Иўырңа иляңан аӷью̄ӷмика̄: «Аликынӷисигӯ Кияӷнық? Қырңа̄мта пиңаюни та̄хкын ата̄симың аӷью̄лъыңукут. ⁴¹Нақамынрақ хўаңкутуң ылъқуӷулъютуң аӷью̄лъыңукуң, иўырңа уна ю̄к сямың анахусимаңитуқ». ⁴²Та̄хкын Иисус пика̄: «Иисус, нықамикнакывңа Умӣлгулютын тагикувык!»

⁴³Иисусым пика̄: «Ипа уңипа̄тамкын, аӷныӷми хўани хўаңамнилъықутын Райеми».

Иисусым Туқулъҳа

^44-45Аӷныӷым қукаӷақа̄лъю сиқинық кӯкхунаниқақ ынка̄м нуна қамахлъюни мамлыҳқўа̄ҳлъякақ кынляңанун пиңаюмункылъя̄гмун. Сяфка̄ӷунлъю Храмымылңуқ пӣкақ малӷуҳқылъюни. ⁴⁶Та̄хкын Иисус игляхтупихлъюни пикақ: «Ата̄й, таӷныӷахка афлъыңакылъыҳқаҳпынун пыхтахка!» Таўатын пилюни туқукақ.

⁴⁷Пилъюўаҳтыт умӣлўа̄ӷита ысҳапаглюку таўатын пилъық, Кияӷнық усюқыхка̄: «Ипапыста̄қ уна ю̄к пинилӷӣңӯқ!»

⁴⁸Юлӷутыҳлъягыт қырңуӷуткат ысҳапагналютың, ысҳапаглюки таўатын пилъҳыт нымыхнун агляҳтӯткат сякиматың тыңлюгмигумӣта. ⁴⁹Қамахлъютың лӣсимакистыңита Иисусым, аӷнатлъю лъңанун малигуткат Галилеямың, уявақа̄нлъютың ныкывӷаӷмың ысҳапакӣт таўатын пилъҳыт.

Иисус Лъӣфқаңат

^50-51Тама̄нтыфтуқ ю̄к а̄тҳа Иосиф Аримафеямың пиңуфтуқ Иудеямылңуӷмың. Ю̄к пинилӷӣ, малиҳқутақңалӷӣ Лӣлиҳтӯсянун, утақӣңулӷӣлъю Атаныҳпагулъҳанун Кияӷныӷым. Қайўа илятңаӷңа̄ӷми Агӷистынун, итагнақумаңилъкаңи агӷилъҳит, апыӷӣқӣтлъю Иисусымун. ⁵²Та̄м югым Пилатымун туңсиӷьяҳтуқа̄ Иисусым югусӣ. ⁵³Та̄хкын югусӣ қақӯрамың ӣклъюку укихтыка̄. Ӣмгулъюку қӣпаӷаҳқун лёныкун, лъӣфқа̄ ля̄ўа̄қакун уйӷагрухлъяхкун. Та̄на лъивық атуқумаңилңуқ. ^54-56Аӷнат Иисусымун малигуткат Галилеямың, лъивыӷмун малихтыка̄т Иосиф. Таўани ысҳапака̄т натын югусӣ лъика̄таңа. Та̄хкын утыӷниӷлютың ята̄ҳқыхкӣт нықниҳся̄ситлъю, тыпыңлъя̄ситлъю аңиҳунъалюки Иисусым югусӣнун. Аӷнықыхкаңа ята̄ҳқутилъыҳқам Субботамун, хўа̄ Суббота пӣнлиӷнақылӷӣ. Ынка̄м аӷнат мыӷна̄ликат Лӣлиҳтӯсят қылылъҳистун.

Иисусым Уңуваҳтыслъыӷа Туқулъыӷмың

¹Сивулиӷми аӷныӷани неделям, уна̄ңупихлъюку, та̄кут аӷнат лъивыҳтыкат кылъқылъюки ята̄ҳқыхкатың нықниҳся̄сит. ²Лъивыӷмун ка̄сялӷӣмың уйӷахлъяк па̄йңаның улъҳитаӷңафтуқ. ³Итыӷа̄сялӷӣмың авӣтыфтуқ югусӣ Атанӷым Иисусым. ⁴Кукшиқуткумалюку сяматаңа, югык алӣӷаҳтыкак ся̄ӷўитхун, а̄ткӣк ниӷухлъягык. ⁵Аӷнат алиңрӯӷуткат рыпалъ хинатың сыкытыстыкӣт нунамун, югык а̄птыкӣт: «Сяңан иваӷистык уңувалӷӣмың акулңитни туқукат? ⁶Хўа̄нъыӷитуқ; уңуваҳсима̄қ туқулъыӷмың. Амынқун сялин Галилеямылъюни уңипа̄ткақыхкаңиси: ⁷“Иӷныӷа Югым тӯныпыста̄ӷьяҳқақа̄т сыӷлыҳқыстынун қақӯрӣсқылъюку, та̄хкын пиңая̄ни аӷныӷым уңуваҳлъықуқ туқулъыӷмың”».

⁸Та̄хкын аӷнат нықаңуқӣт Иисусым акузитаңи. ⁹Лъивыӷмың утыӷниӷлютың тама̄на қамахлъюку а̄пқа̄т қуля ата̄сиқ сӣпнықлъюку апостолытун, иляңитнунлъю малихся̄ҳтыңитнун. ¹⁰Та̄кут лъивыҳтыкат Мария Магдалаӷмилъю, Ионналъю, Мариялъю на̄ңа Иаковым, иляңилъю аӷнат. Уңипа̄ткӣт апостолыт тама̄кын пилъыӷның, ¹¹иўырңа апостолыт сюмыӷмыхни тымңи пинилюки пикӣт ынка̄м ухпықумаңилъкаңит. ¹²Нақамынрақ Петр ныкывлюни лъивыӷмун кытанқукақ. Ка̄сями лъивыӷмун қиныҳтыкақ, ысҳақӣ қӣпаӷара̄ӷина̄т лёныт лъилютың. Та̄хкын агляқақ сюмыҳтаӷа̄ткума̄н Иисус сяматаңа.

Тумыт Эммаусымун Аюқылӷӣт

¹³Таўани ата̄сими аӷныӷми, ма̄лӷук малихся̄ҳтыкык аӷуляқыхкақ ныңӣҳаӷмун а̄тҳа Эммаус, Иерусалимымың ынтақун қуля атамиқ сӣпнықлъюку километрыңулъӷи. ¹⁴Акузиткыхка̄к қамахлъюку тама̄на таўатын пилъық. ¹⁵Акузиткумалюку тама̄на пилъық, Иисусым ка̄лъюкык иглыӷалӷусиқакык. ¹⁶Иўырңа налъюкыхка̄к кинаңутаңа қаюҳлъяк Кияӷныӷым лӣсюқысныӷилъкаңа. ¹⁷Иисусым а̄птыкӣ: «Иглыӷуткылъюку сяңўа̄ акузиткақыстыху?» Аӷулӣқак, ысҳақа̄лютык қивӷуңаҳлъягык. ¹⁸Та̄хкын а̄лъҳан, Клеопамың атылгим а̄птыка̄: «Лъңина̄зӣн ля̄лиҳтақ Иерусалимымун налъюкилӷӣ тама̄кын апыӷӣқаның акугўа̄қ?»

¹⁹А̄птыкакык: «Сяңўа̄ ся̄?» Кӣмсиқа̄к: «Иисус Назаретыӷмӣ акузикуткақаҳпут. Ӯкналиқистыңуяҳтуқ, қыпҳалъҳилъю, апыҳтуӷилъҳилъю аҳтуӷьяҳқа̄нӷисяҳтут Кияӷныӷмилъю, югнилъю. ²⁰Первосвященнигымталъю, иглыӷутистымталъю тӯныхкақа̄т Римым правителыңанун туқутысқылъюку, ынка̄м қақӯраҳтыстыкақа̄. ²¹Сиӷимакңуяӷаҳпут лъңанун итымунъақнилюку Израиль. Та̄м ся̄ӷўакун, уна аӷнық пиңайӣтка̄ та̄хкын таўатын пилъыӷмың. ²²Иляңита аӷнамта сяӷӣӷаюхсимилъю. Аҳтаӷаӷақа̄лъю лъивыҳлъютың ²³авӣлңа̄макаңат Иисусым югусӣ. Тагилютың а̄пҳа̄т яқулгыгның ысҳаӷўа̄лъыҳтың, яқулгык уңипа̄симакаңит аӷнат уңува̄манилюку. ²⁴Та̄хкын иляпут лъивыҳлъютың а̄пҳа̄т таўатыңўа̄қ аӷнат апылъҳистун, иўырңа ысҳалъҳита̄т Иисус».

²⁵Та̄хкын Иисусым пики: «Налъюҳагуси югыгни! Пияқнаҳалык ухпықинақылъыҳтык ӯкналиқистыт акузиткыхкӣтның. ²⁶Пика̄гут Христос икфиқыпыста̄ӷлюни туқулъықнилюку итыӷвагилгами ниӷуҳқылъыӷминун». ²⁷Ынка̄м Иисусым пӣнлӣсиқлъюки игақуқӣт Моисейемлъю, қамахлъютыңлъю ӯкналиқистыт, лӣгикыстыкакык Акузитның Игақыхканың лъңанун аюқылӷӣның.

²⁸Ка̄сяҳтуқат Эммаусымун, Иисус нагныҳсюгниҳқыхкақ. ²⁹Иўырңа иӷлыклъюку пика̄т: «Хўаңкутыгнитын, хўаникунақа̄ мамлыхнақыхкаңа». Ынка̄м ылъкыгниткақ. ³⁰Қаюӷвигыгни ақумылгусиӷлюкык, нықыкшаңлъяқ тугулюку игамсиқаюгвиклъюку Кияӷнық, икутақлъюкык тӯныхкакык. ³¹Та̄хкын Кияӷныӷым лӣсюқыстыка̄к Иисусыңутаңа, ысҳа̄манӷыхкыныңлъю авӣтқаҳтыкақ. ³²Лъмытыгның пикак: «Қа̄мхунқун қуяҳлъяхтукуң алыҳқуӷақңамикуң тумыми, лӣгикыстақңамикуң Акузитның Игақыхканың!»

³³Таўаниңинақ югык ныкывлютык утыӷниқак Иерусалимымун. Таўани қырңуӷутңафтут қуля ата̄сиқ сӣпнықлъюку малихся̄ҳтыт, тама̄кутлъю лъңитнилңӯт. ³⁴Ка̄сягмык та̄кут уңипа̄ткӣт малихся̄ҳтыт: «Атанық уңувапыста̄ӷума̄қ туқулъыӷмың! Алӣӷвикума̄лъю Симон!»

³⁵Та̄хкын югык а̄пқа̄т тумымылъютык сяңўа̄ сяка̄таңа, натынлъю лӣсюқылъыҳтың Атанық нықыкшаңлъяқ а̄вгуӷақңагу.

Иисусым Алӣӷвикыхкаңи Малихся̄ҳтыни

³⁶Югык уңипамсюкумалюку таўатын пилъық, Иисус лъңа катам ныкывӷафтуқ акулңитни, пикӣ: «Ныкыхмылъық лъпысинилъи!»

³⁷Упуӷлютың алиңрӯқат, сюмыӷмыхни ысҳа̄нъилютың таӷныӷамың пикат. ³⁸Иўырңа Иисусым а̄птыкӣ: «Сяңафси алиңрӯӷыстык? Сяңан айгуӷистык? ³⁹Ысҳақаҳтыкиқун ӣхынкалъю, итыганкалъю - хўаңаңӯңа. Ся̄флъюңа лӣсимакылъықаҳпысиңа, қаюҳлъяк таӷныӷак кымыкшагитуклъю, ныҳқўа̄ӷитуклъю, ысҳаӷаҳпысиңа хўаңа пилгӯңа».

⁴⁰Таўатын пилюки Иисусым кылгувикыхкӣ ӣхыминыңлъю, итыгаминыңлъю. ⁴¹Иўырңа ухпықңўа̄ӷумаңилъкаңат қаюҳлъяк қуяҳлъягулӷӣтлъю, сяӷӣӷаюхлъягулӷӣтлъю. Ынка̄м а̄птыкӣ: «Хўани сямың ныӷьяҳқистык?» ⁴²Тӯныхка̄т га̄қамың иқалъюгмың, ⁴³тугулюку ныӷыхка̄ ысҳа̄манӷитни.

⁴⁴Та̄хкын Иисусым пикӣ: «Лъпысинитңулюңа хўатын уңипа̄ткақамси: Сяңўа̄т қамахлъютың хўаңамның аюқылӷӣт игақыхкат апыӷӣӷьяҳқа̄гут, Моисейем Лӣлиҳтӯся̄нилңӯт, ӯкналиқистыт игақыхкӣтңилңӯт, псалмынилңӯтлъю».

⁴⁵Та̄хкын умьюгӣт лӣгикыстыкӣ Акузитның Игақыхканың. ⁴⁶Пикӣ: «Хўатын игақыхка̄гуқ: “Христос икфиқыпыста̄ӷьяҳқа̄гуқ, та̄хкын пиңая̄ни аӷныӷым уңувапыста̄ӷьяҳқа̄гуқ туқулъыӷмың”. ⁴⁷Хўатынлъю игақыхка̄лӷӣ: “Малихся̄ҳтыңи уңипақилъықут А̄тҳакун, пӣнлиӷлютың Иерусалимымың та̄хкын тамаҳа̄нун рамкынун. Уңипа̄сяҳқақӣт авутыҳқылъюки сыӷлыҳқынъанӣсқылъюки Кияӷныӷмун сыӷывутысқылъюки”. ⁴⁸Лъпыси лӣсимакистыңӯси икфиқылъымнун, туқулъымнун, уңуваҳтыстылъымнун. ⁴⁹Ынка̄м та̄ўа каяхлъықахка Атама акықусякык лъпысинун. Иўырңа утақӣлӷа̄си ма̄ни Иерусалимыми, кынляңа а̄тысфикылъыҳпысинун аҳтуӷьяҳқа̄нӷилъыӷмың қилягмың памакын».

Иисусым Қилягмун Маюлъҳа

⁵⁰Та̄хкын аӷуляқуткӣ уявантуляңатун Вифаниям, таўани ӣхыни ныңугулъюки қуястыкӣ. ⁵¹Қуясималюки униткӣ, Кияӷныӷым қилягмун маю̄тыстыка̄. ⁵²Таўани манигуӷлюку утыӷниқат Иерусалимымун қуялъылиҳлъяглютың, ⁵³ынка̄м ӣўлың Храмымытақылӷӣт Кияӷнық усюқақыхкаңат.