WAI PII EPE

MAKEME

PEPA PIAMO DOKO

Pii atupa wambao kandapenge

Makeme Wai Pii Epe dake tee pyao pituu, “Jisasa Kataisa Gotenya Ikiningi doko kandao Wai Pii Epe tee piamo dokona,” lea-pyaa. Makeme Jisasanya lao lao pituu, baa pupu lapae dokome pupu lao kalai dupa pingina lea-pyaa. Baame endakali dupa pii lamaiyoo enjele koo dupa ita minatala endakali dupanya koo dupa kunao nepao piana leamo dupa naimame silyamano. Dopana, naimame baanya pupu lapaepi kalaipi dupa kandamana. Dee wamba Jisasame kalai piamo dupa kandatala baa watao payamino endakali dupame kandakondape pyoo kandeami.

Makeme Jisasanya kalai piamo longo dupa atome lao pepa pyao pituu Jisasame pii leamo dupa longo lao pepa napia-pyaa. Dopa petala baame etao dosa Jisasanya yandapipi dupame ita pokonya pyao yukualanya pituu Jisasa-kisa opale piamipi, baa kumiapi, dee malunya sakateapi dutupame lao etasia-pyaa.

Wai Pii Epe Makeme pepa piamo dokonya pii lyaa dupa:

1:1–13 Wai Pii Epe tee pingi doko

1:14–9:50 Jisasame Galili katao kalai piamo dupa

10:1–52 Jisasame Galili yakinatala Jetusaleme peamo doko

11:1–15:47 Jisasame Jetusaleme katao kalai piamo dupa

16:1–8 Jisasa malunya dee sakateamo doko

16:9–20 Endakali dupame Jisasa kandena lao katapala kaiti-kisa peamo doko

1

Jone Kaimbu Pingi dokome pii lamaiyamo doko

(Mt 3:1-12; Lu 3:1-9,15-17; Jo 1:19-28)

1 Jisasa* 1:1 Mk 10:29; Lu 1:19 Kataisa Gotenya Ikiningi doko kandao Wai Pii Epe tee piamo doko.

2 Potopesa* 1:2 Mal 3:1; Mt 11:10; Lu 7:27 Aisayanya buku dokonya dapa lao pyatae silyamo:

“Kandeleno! Nambame nambanya wai minao paenge akali doko

embanya wambao pekena latopa

embanya kaita doko depa lanya setakata.

3 Endakali* 1:3 Ais 40:3; Jo 1:23 napalenge yuu dokonya akali mendeme katapala wii lao,

‘Kamongonya kaitini doko depa lanya setakamaiyepape!

Baanya kaitini dupa tolasakamaiyepape,’ lea-pyaana,” lapae silyamo.

4 Dopaka* 1:4 Jo 1:6; Ap 13:24; 19:4 pyoo Jone Kaimbu Pingi dokome endakali napalenge yuu dokonya ipao katapala, “Endakali dupanya koo dupa kunanya nepekena lao nyakama mona kapilyetala kaimbu nyalapape,” lao lamaiyoo katea-pyaa. 5 Dopa* 1:5 Mt 3:6 piamopa Jutia yuu doko pitakanya tangepi Jetusaleme tange dupa pitakapi baa kateamo dokonya ipupala nyakamanya koo pingi dupa lao panata piaminopa, baame endaki Jotane dokonya dupanya kaimbu pyata pyakamaiya-pyaa.

6 Jone* 1:6 2 Kiŋ 1:8; Mt 11:8 baa yonge pee piamo doko mena kamele itimi wasepae pyoo, matapu mena pulumakao yanungimi wasepae pyoo katea-pyaa. Nee neamo dupa pauyombopi ambulya kakasa lingi dupapi dupa nao katea-pyaa. 7 Baame* 1:7 Jo 1:15,27; Ap 13:25 endakali dupa pii lamaiyoo pituu dapa lea-pyaa: “Akali etete pupu lapae namba ita minao doko maita pyao epelyamo. Nambame pongatala baanya moko pee pingi kende dolapo tata lakamaipenge namba epe daa. 8 Nambame* 1:8 Jo 1:26,33; Ap 1:5; 11:16 nyakamanya kaimbu endakimi pyekelyona, baame Oli Sipitisa dokome nyakamanya kaimbu pyakatana,” lea-pyaa.

Joneme Jisasanya kaimbu pyakamaiyamo doko

(Mt 3:13–4:11; Lu 3:21-22; 4:1-13)

9 Gii* 1:9 Jo 1:29-34 dokopa Jisasa baa Galili yuu dokonya Nasatete katao epeamopa Joneme endaki Jotane dokonya kaimbu pyakamaiya-pyaa. 10 Kaimbu pyatakamaiyamopa baame endaki doko yakinatala ketae pyakalyulu petala kandeamopa kaiti doko saa papa laloo petala Oli Sipitisa doko yaka maileo joo baa-kisa epea-pyaa. 11 Kaiti-kisa* 1:11 Jen 22:2; Wee 2:7; Ais 42:1; Mt 3:17; 12:18; 17:5; Mk 9:7 katao pii mende lea dokome, “Emba nambanya Ikiningi etete mona setenge dokona, embame nambanya mona epe palisekelenona,” lea-pyaa.

12 Dokopa Oli Sipitisa dokome endakali napalenge mendasa baa pena lao pyasia-pyaa. 13 Baa* 1:13 Wee 91:11-13 endakali napalenge yuu dokonya kote kingi ita kitomende kateamopa, Sataneme baa minao makande pia-pyaa. Baa mena yakapi kapua dupa-pipa tole kateamopa enjele dupame baa nisiami-pyaa.

Jisasame wapaka nyingi akali kitomende epena leamo doko

(Mt 4:12-22; Lu 4:14-15; 5:1-11)

14 Jone* 1:14 Mk 6:17 anjeteamino dokopa Jisasame Galili yuu dokonya ipupala Gotenya Wai Pii Epe doko lamaiya-pyaa. 15 Baame* 1:15 Mt 3:2; Lo 1:1; Ga 4:4; Ep 1:10 lao pituu, “Yuu gii doko indupa etete ipatelyamo. Goteme isingi doko tengesa petelyamona, nyakama mona kapilyetala Wai Pii Epe doko masoo minalapa!” lea-pyaa.

16 Jisasa baa endaki Galili pete lemba dokonya pao pituu Saimonepa Saimone kaiminingi Endutupame wapaka nyingi mandi mende endaki pete dokonya pyandao wapaka nyoo kateambino kandea-pyaa. Akali dolapome wapaka nyoo pisinisa pingimba-pyaa. 17 Jisasame* 1:17 Mt 13:47 dolapo lamaiyoo, “Nambame nyilyambo endakali lanyingi akali injisotona, nyilyambome namba watao ipupa,” lea-pyaa. 18 Gii dokopaka akali dolapome wapaka nyingi dupa yakinatala baa watao peambi-pyaa.

19 Baa dee kuki ulipisale pupala akali Sepete ikiningi Jemesa dokopa baanya kaiminingi Jone dokopa dolapome sipinya pituu nyilyambonya wapaka nyingi mandi dupa wasoo peteambino kandea-pyaa. 20 Kandatala baame dolapo epena lea-pyaa. Dokopa dolapome nyilyambonya takange Sepete doko kalai akali dupa-pipa sipi dokonya yakinatala baa watao peambi-pyaa.

Akali enjele koo paleta doko

(Lu 4:31-37)

21 Dupa* 1:21 Mt 4:13 yuu taono Kapaneame dokonya peami-pyaa. Pao pyakamatala baame Sambasa gii dokonya losuu anda dokonya kolandatala endakali dupa mana lamaiya-pyaa. 22 Baame* 1:22 Mt 7:28-29 mana leamo dupa sepala endakali dupa walu lao paka kayami-pyaa. Doko mana setapae masingi akali dupame mana lengemali pyoo baame mana laa naenya, baa-kisa pupu lapae singi joo mana lea-pyaa. 23 Gii* 1:23-24 Mt 2:23; 8:29; Mk 5:7; Jo 6:69; Ap 3:14 dokopa nyakamanya losuu anda dokonya akali enjele koo paleta mende peteamo dokome ae lao lao pituu, “Nasatete tange Jisasa, emba Gotenya akali epe etete doko kalyeno nambame kandengena, embame naima aipa pyaa epepe? Embame naima minao koyasala epepe?” lea-pyaa. 25 Dokopa* 1:25 Mk 1:34 Jisasame baa pyalanya lao, “Embame embanya nengekaita lyokatala akali dake yakinatala puu!” lea-pyaa. 26 Dopa* 1:26 Mk 9:26 leamopa enjele koo dokome akali doko minao walu lasia-pyaa. Dopa petala ae andake mende latala akali doko yakinatala pea-pyaa. 27 Dopa* 1:27 Mk 4:41 piamopa endakali dupa pitakame mona andapala mende lamai lamai pyoo, “Doko aipa pilya kanjemape? Doko mana enenge mende lamo! Mana doko pupu lapae singi mende lamo! Baame enjele koo dupame mende pina lelyamopa lelyali pingima lamona,” leami-pyaa. 28 Dokopa* 1:28 Mt 4:24 Jisasanya lao pii atome doko Galili yuu doko pitakanya taya-pyaa.

Jisasame endakali yaina pyapae longo saka niamo doko

(Mt 8:14-17; Lu 4:38-41)

29 Jisasa* 1:29 Mk 7:24; 13:3 Saimone Endutu Jemesa Jonepi akali dutupame losuu anda doko yakinatala Saimone Endutupanya andaka peami-pyaa. 30 Pao pyakamalu piamino dokopa endakali dupame Saimonenya enda imange doko yonge itaita piamosa yaina siamo doko Jisasa lamaiyami-pyaa. 31 Lamaitiaminopa baame enda doko siasa pupala baanya kinginya minatala sakatasia-pyaa. Dokopa yonge itaita piamo doko mee jeteamopa enda dokome dokaitanya nee yangakamaiya-pyaa.

32 Yuu kualanya niki landa piamopa endakali mendapuame endakali yaina pyapae dupa pitakapi dee enjele koo paletapi dupa laminao baa kateasa epeami-pyaa. 33 Endakali yuu taono doko tange dupa pitaka anda kambu dokonya kapatae kateami-pyaa. 34 Endakali* 1:34 Mt 8:4; 9:30; 12:16; 17:9; Mk 3:12; 9:30; Lu 5:14; 8:56; 9:21 yaina tata wakale wakaleme pyapae longo dupa baame mee injisakamaiya-pyaa. Dee baame enjele koo longo dupa watao pyakamaiya-pyaa. Enjele koo dupame baa kandengema dokonyana dupame pii mende lena lao kayala naya-pyaa.

Jisasame Galili yuu dokonya pii lamaiyamo doko

(Lu 4:42-44)

35 Yongama* 1:35 Mt 14:23; 26:36; Mk 6:46; Lu 3:21 yuu yongalanya iminjetae kateamopa Jisasa baa sakatao kamanda pyakalyetala endakali napalenge yuu mendenya pupala dokonya loma soo katea-pyaa. 36 Dokopa Saimone mauwapi dee baa-pipe awapa kateami dupame baa kutao peami-pyaa. 37 Pao kandatala baa lamaiyoo, “Endakali pitakame emba kutilyaminona,” leami-pyaa. 38 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nambame yuu taono yakane tengesa silyamo dokaitanya apata pii lamaitoo dupanya mendakaita muaa. Namba tenge dokonyaka epeona,” lea-pyaa. 39 Dopa* 1:39 Mt 4:23; 9:35; Lu 4:14-15,44; 8:1; Jo 18:37 latala baame Galili yuu doko pitakanya pao nyakamanya losuu anda kateamo dupanya pii lamaiya-pyaa. Dee enjele koo dupa watao pyakamaiyaka-pyaa.

Jisasame akali kopetali mende mee jakamaiyamo doko

(Mt 8:1-4; Lu 5:12-16)

40 Akali kopetali mende Jisasa kateasa ipao luma lakapala baa lamaiyoo, “Embame nambanya kopetali doko mee jakatoo lao maseteno kandao doko, kapa pao mee jakalapenona,” lea-pyaa. 41 Dokopa* 1:41 Mk 5:30 Jisasame akali doko kondo kayapala kingimi watandatala baa lamaiyoo, “Nambame emba mee jipili lao masilyona, emba mee jaa!” lea-pyaa. 42 Dopa lalu piamopa akali dokonya kopetali yaina doko mee jia-pyaa. 43 Dokopa* 1:43-44 Lep 14:1-32; Mk 1:34; 3:12; 7:36; Lu 17:14 Jisasame kyoto joo baa lamaiyoo, “Kandeleno! Embame endakali mendaipi mende lamaiya naenya, pitisa dokome emba kandena puu! Dopa petala emba mee jilino doko dokaitame kandena laitaka pyoo wamba Moseseme mana seteamoli pyoo opale mende Gote lao kundi maiyalena,” lea-pyaa. 45 Jisasame dopa leamoaka doko, baame pupala pii dokonya longo lao lao taya-pyaa. Dopa piamo dokonya Jisasame yuu taono mendenya kapa pao panao dee napea-pyaa. Baa endakali napalenge yuu dupanya katea-pyaa. Dopa piamopa yuu dupa pitakanya katao endakali dupa baa kateasa ipata piami-pyaa.

2

Jisasame akali papa tambotae mende mee jina leamo doko

(Mt 9:1-8; Lu 5:17-26)

1 Gii mendatupa pateamopa maitakao Jisasame baa yuu taono Kapaneame dokonya dee pilyia-pyaa. Dokopa baa andaka kalyamo lapae doko siami-pyaa. 2 Sepala* 2:2 Mk 3:20; 6:31 dokopa endakali longo ipao kapeaminosa panda nasia-pyaa. Anda kamapi dupanya apata panda nasiaka-pyaa. Dopa piamopa baame dokaita pii lamaiya-pyaa. 3 Baa kateamo dokonya akali papa tambotae mende akali kitomendeme soo epeami-pyaa. 4 Panda tumbiamosa dupame akali doko Jisasa kateamo dosa soo ipupenge nanjia-pyaa. Dopa pianya Jisasa kateamo dosa anda doko tungupala akali papa tambotae doko lapa tokonya paleta isa pyandeami-pyaa. 5 Dokopa* 2:5 Mt 8:10; Lu 7:48 Jisasame akali kitomende dokaitanya masoo miniamino doko kandatala, akali papa tambotae doko lamaiyoo, “Wane, embanya koo dupa kunanya nepekelyona,” lea-pyaa. 6 Dokonya* 2:6-7 Ais 43:25; 1 Jo 1:9 mana setapae masingi akali mendapua peteamino dupame nyakamanya mona koko masoo pituu, “Baame aipuma dopa lelya kanjemape? Baame Gote kilya kandao lelyamo. Apimi kapa pao koo dupa kunao nepakamailyona latape? Goteme iki kapa pao koo dupa kunao nepakamailyona lapengena,” lao masiami-pyaa. 8 Dopa lao masiamino dokopaka masiamino doko Jisasa baanya moname masetala dokaita lamaiyoo, “Aipuma nyakamame nyakamanya moname dopa lao masilyamipi? 9 Akali papa tambotae dake kandao anduku laa nayapengepe? Akali dakenya koo dupa kunao nepakamailyona lapenge dokope, pande baa sakatatala baanya lapa toko doko nyoo soo kaita pena lapenge dokope? 10 Dopaka doko, Endakalinya Ikiningi dokome isa yuu dakenya katao endakali dupanya koo dupa kunanya nepenge pupu lapae doko baa-kisa singi lamo lao kanjepalena,” lea-pyaa. Dopa latala baame akali papa tambotae dapa lamaiya-pyaa. 11 “Emba sakata! Sakatatala embanya lapa toko doko nyoo soo andaka puu lelyona,” lea-pyaa. 12 Dopa* 2:12 Mt 9:33 leamo dokopa akali dokome pupae sakatatala endakali dupa pitakanya enomba dokonya baanya lapa toko doko nyoo soo kamanda pea-pyaa. Dopa piamosa endakali dupa pitakame doko kandao mona andapala Gote lao lalyoo, “Wamba naimame opale mende etete nakandeamana,” leami-pyaa.

Jisasame akali Lipai epena leamo doko

(Mt 9:9-13; Lu 5:27-32)

13 Jisasa* 2:13 Mk 4:1 baa endaki pete lemba dokonya deaka pea-pyaa. Dokopa endakali kambu doko pitaka baa kateamo dokonya epeaminopa baame dokaita mana lamaiya-pyaa. 14 Lamaitala* 2:14 Jo 1:43 baa kaita pao pituu Aopiasa ikiningi Lipai lenge doko takisa nyingi anda dokonya peteamo kandatala baa lamaiyoo, “Embame namba watao ipu,” lea-pyaa. Dokopa baa sakatatala Jisasa watao pea-pyaa.

15 Maitakao* 2:15 Mk 7:24 Jisasa baa Lipainya andaka nee nao peteamo dokonya takisa nyingi akalipi mana koo minao paenge longo mendapuame Jisasapi baanya disaipelepi dupa-pipa awapa nee nao peteami-pyaa. Doko, dokaita longome baa watao peami-pyaa. 16 Patasi* 2:16 Mt 11:19; Lu 15:1-2; Ap 23:9 dupanya mana setapae masingi akali dupame kandeaminopa mana koo minao paenge endakalipi takisa nyingi akalipi dupa-pipa baame nee nao peteanya baanya disaipele dupa pisoo, “Baame takisa nyingi akalipi mana koo minao paenge endakalipi dupa-pipa nee nao pituu kalyamo doko aipuma pilyape?” leami-pyaa. 17 Dopa leamino doko Jisasame sepala dokaita lamaiyoo, “Endakali yaina napingi dupa dokosaa katatasa pupenge nanjilyamo. Endakali yaina pyapae dupa pupenge jilyamo. Nambame endakali tolatae dupa epena laanya naepeo. Endakali mana koo minao paenge dupa epena laanya epeona,” lea-pyaa.

Nee nanenya kaenge dokonya Jisasa pisiamino doko

(Mt 9:14-17; Lu 5:33-39)

18 Jonenya disaipele dupapi akali Patasi dupapi dupame Gote lao masalanya nee nanenya kayapala mee kateami-pyaa. Dopa piaminopa endakali dupame ipao Jisasa pisoo, “Jonenya disaipele dupapi Patasi dupanya disaipele dupapi dupame nee nanenya kayapala mee kalyamino doko, aipuma embanya disaipele dupame nee nanenya kayala naelyamipi?” leami-pyaa. 19 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Akali mendeme enda kelyapala watapae pyao baanya kaita miningi dupa-pipa awapa kalyamo gii dokopa baanya kaita miningi dupame nee dokonya nanenya kapa pao kaengemape? Daa, enda kelelyamo akali doko dupa-pipa kalyamo dokopa dupame nee nanenya kapa pao kayala naengema. 20 Dopaka* 2:20 Lu 17:22 doko, yuu gii mende ipatamo dokopa enda kelenge akali doko dupanya kainanya nyokonyetatamopa dupame nee nanao katatamina,” lea-pyaa.

21 “Endakali mendaipi mendeme lapalapa kangupae enenge mendeme yonge pee wambatae mendenya tii telya dokonya kii pimbala naenge. Endakali mendeme dopa pitamo kandao doko, enenge doko inungunyetala wambatae doko kangutamopa tii andake tata. 22 Dee endakali mendaipi mendeme waene enenge doko mena meme yanungimi penge wasepae wambatae dupanya kambuoo pisala naenge. Mendeme dopa pitamo kandao doko, waene dokome bolo lapala penge dupa polata. Dopa pitamopa waenepa pengepa lapota koyata. Dopaka doko, waene enenge doko penge enengenyaka pisepengena,” Jisasame lea-pyaa.

Sambasa giinya kalai pimape napimape lao pisiamino doko

(Mt 12:1-8; Lu 6:1-5)

23 Jisasa* 2:23 Dit 23:25 baa Sambasa gii mendenya wiisa ee kaina mendenya kaita peamopa, baanya disaipele dupame baa-pipa awapa pao pituu wiisa dii dupa kii lao nyepa nyepa+ 2:23 nyepa nyepa Juta dupanya mana mendeme wiisa ee kainanya kaitini singi dupanya kaita endakali dupa payao pituu wiisa dii dupa kii lao nyepa nyepa pyoo paengema-pyaa.pyoo peami-pyaa. 24 Dopa piaminopa, Patasi dupame baa lamaiyoo, “Kanau! Sambasa gii dokonya daa latae singi mana doko aipuma akali dakaitame minilyamipi?” leami-pyaa. 25 Dokopa* 2:25-26 1 Sam 21:1-6* 2:25-26 Lep 24:5-9; 2 Sam 8:17 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Dapitimi piamo doko nyakamame pepanya itaki napiamipi? Wamba akali Apayata doko pitisa mupa joo kateamo dokopa Dapitipi baa-pipa awapa kateamino akali dupapi nee daa jiamosa lopo kayapala Dapitimi Gotenya losuu anda dokonya kolandatala betesa Gotenya lao setapae pitisa dupame iki napenge dupa nyepala baa-pipa awapa kateamino dupa maiyoo nea-pyaana,” lea-pyaa. 27 Dopa* 2:27 Eke 23:12; Dit 5:14 latala baame dokaita dee lamaiyoo, “Goteme endakali lao masetala Sambasa gii doko setea-pyaa. Sambasa gii doko lao masetala endakali wapuala naya-pyaa. 28 Tenge dokonya, Endakalinya Ikiningi dokome Sambasa gii doko apata isoo kalyamoakana,” Jisasame lea-pyaa.

3

Akali kingi kumapae doko

(Mt 12:9-14; Lu 6:6-11)

1 Yuu mende Jisasa baa Jutamanya losuu anda dokonya deaka peamopa akali kingi kumapae mende dokonya petea-pyaa. 2 Endakali* 3:2 Lu 11:54 mendapuame baa kosimi lamana latala baame akali doko Sambasa gii dokonya mee injisilyape lao isokondape pyoo peteami-pyaa. 3 Jisasame akali kingi kumapae doko lamaiyoo, “Emba sakatatala kaina angenya ipao kata,” lea-pyaa. 4 Dopa* 3:4 Lu 14:3 latala baame endakali dupa lamaiyoo, “Sambasa gii dokonya koo pipenge doko kapa pelyape, pande epe pipenge doko kapa pelyape? Dee endakali pyao kumasepenge doko kapa pelyape, pande pyoo nyepenge doko kapa pelyape? lea-pyaa. Dopaka doko, dokaita ema napiami-pyaa. 5 Baame* 3:5 Jo 11:33; Ep 4:18 dokaita kandayoko lao kandatala imbu kaya-pyaa. Dokaitame nyakamanya mona kana jiaminosa baame dokaita kandao mona kenda kaya-pyaa. Dopa petala akali kingi kumapae doko lamaiyoo, “Embanya kingi tinoka,” lea-pyaa. Baanya kingi doko tinokateamopa dee auu pia-pyaa. 6 Dopa* 3:6 Mt 22:15-16; Mk 12:13 piamopa Patasi dupame pupae kamanda pupala Kiŋi Etote tata dupa-pipa Jisasa aipa petala pyao kumasemape lao kambuiyami-pyaa.

Endakali kambu longome Jisasa watao peamino doko

7 Jisasapi* 3:7-8 Mt 12:15-16; Lu 6:17-19* 3:7-8 Mt 4:25; 11:21 baanya disaipele dupapi endaki pete dokonya peami-pyaa. Galili tange kambu longo mendeme baa watao peami-pyaa. Dee Jutia tangepi, Jetusaleme tangepi, Itumia tangepi, endaki Jotane yangitena tangepi, Taya tangepi, Saitone tangepi dupame baame pilyamo lapae dupa sepala baa kateamo dokonya kambu longo dupa epeami-pyaa. 9 Dopa* 3:9 Mk 4:1; Lu 5:1-3 piaminosa endakali kambu dokome baa katao tambukinatamini latala sipi yakane mende baanya disaipele dupame depa lanya setekena lea-pyaa. 10 Baame* 3:10 Mt 14:36; Mk 5:29; 6:56 endakali yaina pyapae longo mee injisiamo dokonya endakali yaina pyapae dupa pitakame baa watandamana latala tuu tuu lao epeaminosa lea-pyaa. 11 Enjele* 3:11 Mt 8:29; Lu 4:41 koo dupame baa kandatala, baa kateamo dosa tombauli sepala puu lao ae lao, “Emba Gote Ikiningina,” lata piami-pyaa. 12 Dokopa* 3:12 Mt 12:16; Mk 1:34,45 baame kyoto joo dokaita lamaiyoo, “Nyakamame namba lao panala nayalapape eteteaka daana,” lea-pyaa.

Akali aposele kingi ita mende-kisa dee lapoma dupa

(Mt 10:1-4; Lu 6:12-16)

13 Jisasa* 3:13 Mt 5:1 baa yuu manda mendenya pea-pyaa. Pupala akali mendapua baame yapao nyotoo lao masiamo dupa epena leamopa dupa baa kateamo dokonya epeami-pyaa. 14 Epeaminopa* 3:14 Mk 6:7 baame akali kingi ita mende-kisa dee lapoma baa-pipa tole katamana lao makande pia-pyaa. Dee akali dutupame pii lamaiya pena latona lao makande pia-pyaa. 15 Baame dupa pupu lapae maitopa enjele koo dupa watao pyatamina lao masetala dopa pia-pyaa. 16 Baame* 3:16 Mt 16:18; Jo 1:42* 3:16 Ap 1:13 akali kingi ita mende-kisa dee lapoma dutupa makande petala Saimone kandao kenge Pita lea-pyaa. 17 Dee* 3:17 Lu 9:54 baame Sepete ikiningi Jemesapa Jonepa dolapo kandao kenge Boanesisa lea-pyaa. Dokonya tenge doko dolapo kaiti toka lelyamo dokonya ikiningi. 18 Baame Endutupi, Pilipapi, Batolomyupi, Matyupi, Tomasapi, Aopiasa ikiningi Jemesa dokopi, Tatiasapi, Saimone+ 3:18-19 saimone Kenge Saimone doko Iputu pii lao Saimone Kenanayosa lenge. Gitiki pii lao Saimone Selote lenge. Kenge dolaponya tenge doko baame Gotepi Gotenya mana makandepi etete watao minawanimi kumingi. Lu 6:15 doko kandape.kenge mende Kenanayosa lengema dokopi, Jisasa enge nyiamo akali Jutasa Isaketiote dokopi dutupa makande pia-pyaa.

Jisasapa Belesapulupa

(Mt 12:24-32; Lu 11:14-23; 12:10)

20 Dopa* 3:20 Mk 2:1; 6:31; 7:17 petala Jisasa baa andaka epea-pyaa. Dokopa endakali kambu mende deaka ipao kambu piaminosa Jisasa baa baanya disaipele dupa-pipa nee napenge nanjia-pyaa. 21 Dopa* 3:21 Mk 3:31-35; Jo 10:20 pilyamo lapae doko baanya palu dupame sepala baa kii minao nyala epeami-pyaa. Doko, endakali dupame, “Baa kyekelyamona,” leaminosa dopa piami-pyaa. 22 Mana* 3:22 Mt 9:34; 10:25 setapae masingi akali Jetusaleme katao lanao epeamino dupame lao pituu, “Belesapulu doko baa-kisa palelyamo. Dee enjele koo dupa isingi doko mambele baame enjele koo dupa watao pilyamona,” leami-pyaa. 23 Dopa leaminopa baame dokaita epena latala kongali mendapua dapa lamaiya-pyaa. “Sataneme Satane tange aipa petala kapa pao watao pyatape? 24 Yuu dupanya kiŋi mendeme isingi tata mende wakale pyoloo petala yanda pitambino kandao doko, tata doko kapa pao auu pyoo nakatata. 25 Anda mendenya palu dupa wakale pyoloo petala yanda pitamino kandao doko, anda doko kapa pao auu pyoo nakatata. 26 Dee Satane dokome baa tangeaka wakale pyoloo petala yanda pitamo kandao doko, baa kapa pao kalya nayata. Daa, baa etata.

27 “Dopaka* 3:27 Ais 49:24-25 doko, endakali mendeme akali pupu lapae dokonya andaka kolandatala baanya pinju dupa kapa pao pyao nanyeta. Dopa pyaanya tamo kandao doko, wambao akali pupu lapae doko kendeme yaki pinya setapala dokopa baanya andaka pinju setamo dupa pyao nyeta. 28 Kiningi nambame nyakama langilyona, endakali dupanya koo dupa pitakapi Gote kandao lamba lenge dupa pitakapi dupa Goteme kunanya nepakamaita. 29 Dopaka* 3:29 Lu 12:10 doko, endakali mendeme Oli Sipitisa kandao lamba latamo kandao doko, tendapi baanya koo doko baa-kisa etete seta. Baanya koo doko tenda tendapi soaka patana,” lea-pyaa. 30 Baa-kisa enjele koo mende palelyamona leamino dokonya baame dopa lea-pyaa.

Jisasanya endangi dokopi kaiminingi dupapi

(Mt 12:46-50; Lu 8:19-21)

31 Jisasanya* 3:31 Mk 6:3; Jo 2:12; Ap 1:14 endangi kaiminingipi dupa ipao kamanda katapala baa kamanda epena lao mendapuame lanyala pena leami-pyaa. 32 Endakali baa kakopao peteamino dupame Jisasa lamaiyoo, “Yaa, embanya endangi kaiminingipi dupa ipao kamanda katapala emba kutilyaminona,” leami-pyaa. 33 Jisasame yanu pyao, “Nambanya endangi doko apipi? Nambanya kaiminingi dupa apitupape?” lea-pyaa. 34 Jisasame baa kakopao peteamino dupa kandayoko lao kandatala, “Datupa nambanya endangipi kaiminingipina, kanjepape. 35 Goteme masingili pingima endakali dupa nambanya kaiminingipi, pimalengepi, endangipina,” lea-pyaa.

4

Akali mendeme ee wai lyandeana lao kongali pii doko

(Mt 13:1-9; Lu 8:4-8)

1 Paa* 4:1 Mk 2:13; 3:7-9; Lu 5:1-3 mendepa deaka Jisasame endaki pete singi dosa endakali dupa mana lamaiyoo katea-pyaa. Endakali eteteaka longo mendapua ipao baa kateamo dosa kambu piami-pyaa. Dopa piaminosa baa sipi mendenya pyakalyetala ongonya peteamopa sipi doko endakinya sia-pyaa. Dopa piamopa endakali doko pitaka endaki pete lemba dokonya kateami-pyaa. 2 Dokopa* 4:2 Mt 13:34; Mk 4:33-34 baame kongali lao endakali dupa mana longo lao dapa lamaiya-pyaa: 3 “Nyakamame salapape! Akali mendeme ee wai lyandala pea-pyaa. 4 Pupala lyandeamopa yangi kaitininya pea-pyaa. Peamo dupa yaka dupame ipupala nao eteami-pyaa. 5 Yangi kana-kisa yuu epao napalengenya pea-pyaa. Yuu epao napalenge dokonyana wai dupa pupae langa lea-pyaa. 6 Langa leamoaka doko, niki teamo dokome pyao nea-pyaa. Dupa pingi pyalakao napiamosa sapuiya-pyaa. 7 Yangi lyiki tenge palengenya pea-pyaa. Lyiki dupa andapala ee wai dupa kuii pyambea-pyaa. Dopa piamopa dii namandea-pyaa. 8 Dopaka doko, yangi lyandeamo dupa yuu epenya pupala langa lao andapala dii mandea-pyaa. Yangimi kingi ita tepoma, yangimi kingi ita tokange, yangimi andate mendai lao mandea-pyaana,” lea-pyaa. 9 Dopa latala baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama kalekaita singi dupame pii doko salapapena!” lea-pyaa.

Jisasame kongaliaka lao pii lamaiyamo dokonya tenge doko

(Mt 13:10-17; Lu 8:9-10)

10 Maitakao* 4:10 Mk 7:17 Jisasa baa iki kateamopa akali kingi ita-kisa dee lapoma dupapi dee endakali baa-pipa tole kateamino dupapimi kongali pii dupanya baa pisiami-pyaa. 11 Dokopa* 4:11 Lo 16:25; 1 Ko 5:12-13; Kl 4:3-5; 1 Te 4:12; 1 Ti 3:7 baame dokaita lamaiyoo, “Goteme baanya isingi dokonya yalo petae doko nyakama laitaka petelyamo. Dopaka doko, netesa endakali dupame dupa pitaka kongaliaka silyamino.

12 Dupame* 4:12 Ais 6:9-10; Jo 12:40; Ap 28:26-27 kandokondape pitamiaka doko, angi doko nakandena lawapi,

dupame sokondape pitamiaka doko, angi doko masala naena lawapi,

dupame mona kapilyetaminopa Goteme nyakamanya koo pingi dupa kunanya nepakamaitone latala dopa pilyamona,” lea-pyaa.

Akali mendeme ee wai lyandeana lao kongali leamo dokonya tenge doko

(Mt 13:18-23; Lu 8:11-15)

13 Jisasame* 4:13 Jo 12:16 dokaita lamaiyoo, “Nyakamame kongali pii dake masala naelyamino doko, aipa petala kongali pii waka dupa pitaka masetamipi? 14 Ee wai lyandala peamo akali dokome Gotenya pii doko lyandelyamo. 15 Endakali mendapua wai yangi kaitininya peamo dopalema. Endakali dopale dupame pii doko sepelyamino gii dokopaka Sataneme ipupala pii nyakama-kisa ee wai joo lyandatae silyamo doko nyoo nepenge. 16 Dopaka pyoo endakali yangi dupa ee wai kana palenge yuunya peamo dopalema. Dupame pii doko sepala mona yaepao lee mendai nyingima. 17 Dopaka doko, dupame moname auu pyoo masala nayao gii kuki iki katengema. Dupame pii doko watao minilyaminosa, dupa minao kenda pisowapi watao pyawapi pingima. Dopa pilyaminopa yapa yakinengema. 18 Dee* 4:18 Mt 26:31 endakali yangi mendapua ee wai lyiki tenge palengenya peamo dopalema dupame pii doko singima. 19 Singimaka* 4:19 Mt 19:23-24 doko, isa yuunya auu pyoo katapu laka lao nea kaenge dupapi, munipi oapi dupa auu kaengepi, dee opale waka nyipu laka lao masingi dupapi dupame pii doko pyalya minilyamo dokopa endakali dupame kapa pao dii namandengema. 20 Dopaka doko, endakali yangi dupa ee wai yuu epenya peamo dopalema. Dupame pii doko sepala nyoo minatala dii mandengema. Yangimi kingi ita tepoma, yangimi kingi ita tokange, yangimi andate mendai lao mandengemana,” Jisasame dopa lea-pyaa.

Lama kaiyepae mende sanga napingina leamo doko

(Lu 8:16-18)

21 Dopa* 4:21 Mt 5:15; Lu 11:33 latala baame dokaita lamaiyoo, “Endakali mendeme lama kaiyepae mende titopene penge kokopi palenge toko pundipundipi dupanya setalanya minao epengepe? Daa, setapenge panda dokonya setalanya minao epenge. 22 Doko,* 4:22 Mt 10:26; Lu 12:2 opale yalo petae silyamo dupa panatae seta. Opale sanga pyatae silyamo dupa lopalyetae seta. 23 Nyakama* 4:23 Mt 11:15; Mk 4:9 kalekaita singi tamo kandao doko, pii doko salapapena!” lea-pyaa.

24 Dopa* 4:24 Mt 7:2; Lu 6:38 latala dee baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame pii silyamino doko masokondape pyepape. Nyakamame endakali mende-kisa mana minataminoli pyoaka Goteme nyakama-kisa minata. Dee mana mendapua baame waipa soo minataka. 25 Opale* 4:25 Mt 13:12; 25:29; Lu 19:26 singi endakali doko konda pyoo maita. Opale nasingi endakali doko-kisa setamo dolapo nyokonyetana,” lea-pyaa.

Ee wai andengepa makande pyoo kongali leamo doko

26 Dopa* 4:26 Mt 13:24-30 latala dee baame dapa lea-pyaa: “Goteme isingi doko akali mendeme ee wai yuunya lyandenge dopale. 27 Baame* 4:27 Je 5:7 lyandatala kuka luu palipa yuu yongelyamopa sakatata pilyamopa ee wai doko langa latala andenge. Dopa pilyamopa baame aipa petala langa lao andelyape lao nakandenge. 28 Wambao yoko pingi. Dopa petala mange pyakalyingi. Mange ongonya dii lyoo wambu pingi. 29 Wambu* 4:29 Joe 3:13; Pa 14:15-16 petala napenge gii doko epelyamopa akali dokome uaa pepo dokome lyingina,” lea-pyaa.

Masete diipa makande pyoo kongali pii doko

(Mt 13:31-35; Lu 13:18-19)

30 Jisasame dokaita dapa lao pisia-pyaa. “Naimame Goteme isingi doko aipalena lamape? Aki mendepa makande pyoo kongali lamape? 31 Doko masete+ 4:31 masete Juta dupame nee tende pisingi masete lenge mende pokengema. Dokonya dii doko awa dii jepayaka doko, andelyamopa endakali nyoo kuki ana pyandenge.dii dopale. Endakali mendeme masete wai doko yuunya lyandenge. Isa yuu dakenya ee wai waka dupa pitakame ita minao masete dii doko etete yakane mende. 32 Dii* 4:32 Dan 4:9-18 doko lyandataesa langa latala andao ee wai waka eenya pokatae dupa pitaka ita miningi. Dokonya wangya dupa andake jilyamopa luu lelya dupanya yaka dupame kapa pao anda pingimana,” lea-pyaa.

33 Baame kongali pii dopale dupa longo lao endakali dupame sepenge jiali pyoo lamaiyoo katea-pyaa. 34 Baame* 4:34 Jo 16:25 pii mende mee lamaiya nayao kongali lawaka lamaiya-pyaa. Dopa petala baanya disaipele dupa iki kateamino dokopa kongali dupa pitakanya tenge dupa lamaita pia-pyaa.

Jisasame poo andake kaena leamo doko

(Mt 8:23-27; Lu 8:22-25)

35 Gii* 4:35 Mt 8:18 dokondinaka alemandi Jisasame baanya disaipele dupa lamaiyoo, “Naima endaki pete dakenya omotena muaa,” lea-pyaa. 36 Dopa leamopa dupame endakali kambu doko yakinatala Jisasa sipi peteamo dokonya peteta laminao peami-pyaa. Dee sipi waka mendatupa apata tole peamiaka-pyaa. 37 Peaminopa poo andake mende leamopa endaki buli piamo dokome tandyuu sipi dokonya kolandea-pyaa. Dopa petala sipi doko endakimi tumbalanya pia-pyaa. 38 Jisasa baa sipi ongonya maitakaita sanda mendenya aiyomba setapala palipia-pyaa. Palipiamopa dupame baa pyale tatala, “Mana Lenge Akali, naima kumalanya pilyamano doko embame angi mende daana lao masilipi?” leami-pyaa. 39 Dokopa baame sakatatala poo doko kaena lea-pyaa. Endaki pete doko lamaiyoo, “Emba yatu laa! Ema napinya mee saa!” lea-pyaa. Dokopa poo doko yatu leamopa endaki kuki emapi mende napia-pyaa. 40 Dokopa* 4:40 Mt 8:10 baame dokaita lamaiyoo, “Aipuma nyakama paka kaelyamipi? Nyakamame masoo minatala naelyamipi?” lea-pyaa. 41 Akali* 4:41 Mk 1:27 dupa etete paka kayapala nyakamalapo lao pituu, “Poopa endakipa dolapome pii sakamaingimba lamo doko akali dake api laa kanjemape?” leami-pyaa.

5

Jisasame akali mendenya enjele koo watao pyakamaiyamo doko

(Mt 8:28-34; Lu 8:26-39)

1 Dokopa dokaita endaki pete dokonya omotena pupala Getasa tangemanya yuu dokonya peami-pyaa. 2 Jisasa* 5:2 Mk 1:23 baa sipi doko yakinatala peamopa akali enjele koo paleta mendeme endakali malu kananda dupanya katao ipao baa kandanyulu pia-pyaa. 3 Baa endakali malu dupanya palenge-pyaa. Endakali mendaipi mendeme kapa pao baa anjala naengema-pyaa. Nili kendepi kapa daaka-pyaa. 4 Paa longosa dupame baa kingipi mokopi dupa ŋili kendepi anengapupi dupame anjeta pilyaminopa anengapu dupa pindanya nepatala ŋili kende dupa takyoo nepenge-pyaa. Dopa pilyamopa endakali mendaipi mendeme kapa pao baa minao tambo lasapenge nanjingi-pyaa. 5 Kuka kotakapi koteaka lao baa endakali malupi yuu mandapi dupanyaka paliuu katenge-pyaa. Baame puu lao ae lao katao baanya yonge doko tange kaname konjeta pingi-pyaa.

6 Jisasa londatili kateamopa baame kandatala alo pyao ipupala baa kateamo dosa luma lakea-pyaa. 7 Dopa* 5:7 Mk 1:24; Ap 16:17; Ip 7:1 petala baame puu lao ae latala, “Jisasa emba Gote Etete Ketae Katenge dokonya Ikiningi, embame namba aipa pitipi? Nambame Gotenya kenge doko lao embame namba tanda andake nandipoko,” lea-pyaa. 8 Doko, Jisasame baa lamaiyoo, “Enjele koo, embame akali dake yakinatala kamanda ipu,” leamosa dopa lea-pyaa.

9 Dokopa Jisasame baa pisoo, “Emba kenge apipi?” lea-pyaa. Dopa leamopa akali dokome yanu pyao, “Naima longo dokonya nambanya kenge Longo lengena,” lea-pyaa. 10 Dopa* 5:10 Mt 12:45; Lu 11:26; 8:2 latala Jisasame enjele koo dutupame yuu dake yakinatala pena laa naena lao baame kongo lea-pyaa.

11 Mena elyambu mende yuu manda kilikili dokonya nao kateami-pyaa. 12 Dokopa enjele koo dupame Jisasa kandao, “Naima mena dupanya koko landa pyamana dupa kalyamino dokonya pupa lapoko,” leami-pyaa. 13 Dopa leaminopa Jisasame pena kaya-pyaa. Dokopa enjele koo dupame akali doko yakinatala mena dupa-kisa pao landa piami-pyaa. Dopa peteaminopa mena elyambu doko alo pyao pao papatale mendenya pyakatala endaki pete dokonya tumbitambi napala kumiami-pyaa. Mena dupa taosene lapoma jowapi mende-pyaa. 14 Dopa piamopa mena setao katenge akali dupa paka pupala yuu taono dokonyapi mee yuupi dupanya pao lamaiyami-pyaa. Dokopa endakali dupame piamo doko kanja epeami-pyaa. 15 Dupa Jisasa kateamo dokonya ipupala kandeaminopa wamba enjele koo longo paleta katenge akali doko indupa yonge pee dupa pyoo mona paliuu peteamo kandatala paka kayami-pyaa. 16 Piamo doko lengeme kandeamino endakali dupame enjele koo paleta akali doko-kisa piamo dokonya lawapi dee mena dupanya lawapi endakali epeamino dupa lamaiyami-pyaa. 17 Dokopa dupame Jisasa baa nyakamanya yuu doko yakinatala pena lao kongo leami-pyaa. 18 Dopa leaminopa baa sipi ongonya pyakalyiamopa wamba enjele koo paleta kateamo dokome baa apata buaako lea-pyaa. 19 Dopa* 5:19 Mk 1:34 leamopa Jisasame ongonya ŋee nalea-pyaa. Nee nalenya baa lamaiyoo, “Embame embanya andaka emba palu dupa katatamisa puu. Pupala Kamongo dokome embanya pyakalamo dupapi dee emba kondo kayalamo dokopi dutupa dupa lamaipina,” lea-pyaa. 20 Dopa* 5:20 Mt 4:25; Mk 7:31 leamopa akali dokome pupala baa-kisa Jisasame piamo dupa pitaka Dekapolisa yuu dokonya panao lamaiya-pyaa. Dopa piamopa endakali dupa pitakame sepala mona andeami-pyaa.

Jaitasa wanengepa Jisasanya yonge peenya watandeamo enda dokopa

(Mt 9:18-26; Lu 8:40-56)

21 Jisasa* 5:21 Mk 2:13 baa sipi dokonya pituu endaki pete dokonya yangitena dee pilyia-pyaa. Endaki pete lemba dokonya endakali kambu andake mendeme ipao baa kateasa limbiami-pyaa. 22 Dokopa* 5:22 Lu 13:14; Ap 13:15; 18:8-17 Jutamanya losuu anda isingi akali dupanya mende Jaitasa lenge doko epea-pyaa. Ipao Jisasa kandatala baanya moko kateamo dosa tombauli sepala, kyoto joo dapa lao Jisasa-kisa tee lea-pyaa: “Nambanya wanenge doko kumalanya pilyamona, baa mee jetala saka pena embame ipao baa kingimi watandatalena,” lea-pyaa. 23 Dopa* 5:23 Mt 8:3; Mk 6:5; 7:32; 8:23; Ap 9:17; 28:8 leamopa Jisasa baa-pipa awapa peambi-pyaa.

24 Dopa piaminopa endakali longome baa watao pupala katao tambukiniami-pyaa. 25 Enda mende ee kana kingi ita mende-kisa dee lapoma dupanya andaka nao paliti-paliti singi mende katea-pyaa. 26 Enda dokome dokosaa longo dupa-kisa tanda longo nao muni akipi dupa pitaka nepeamoaka doko, kuki yaka nanjoo etete koyamopa petea-pyaa. 27 Enda* 5:27 Mk 6:56 dokome Jisasanya lao pii doko sepala endakali kambu dokonya Jisasanya maita-kaita ipupala baanya yonge pee dokonya kingimi watandea-pyaa. 28 Enda* 5:28 Mt 14:36 dokome, “Nambame baanya yonge peenya iki watandato kandao doko, nambanya yaina doko mee jakalapomona,” lao masetala dopa pia-pyaa. 29 Kinina dokopa lee mendai enda dokonya andaka nao paliti-paliti singi doko yatu lea-pyaa. Dopa piamopa enda dokome baanya yaina doko etalumu lao masia-pyaa. 30 Dokopa* 5:30 Lu 5:17; 6:19 awapa Jisasame baanya pupu lapae mendapua puumu lao sepala endakali kambu kateamino dupa kandapilyetala, “Apimi nambanya yonge peenya kingimi watandelyape?” lea-pyaa. 31 Baanya disaipele dupame yanu pyao, “Emba katao tambukinelyamino endakali kambu doko emba tangeme kandao pituu embame, ‘Apimi namba kingimi watandelyape?’ leepe?” leami-pyaa. 32 Dopa leaminopa apimi pyaape lao kanjanya Jisasame kandayoko lea-pyaa. 33 Dopa piamopa enda dokome baa-kisa piamo dutupa pitaka masetala paka kayao walu lao ipao Jisasanya moko kateamo dosa tombauli sepala baame piamo dupa pitaka panao baa lamaiya-pyaa. 34 Dokopa* 5:34 Mt 8:10; Mk 10:52; Lu 7:50; 17:19 baame enda doko lamaiyoo, “Wanaku, embame masoo minapino dokome emba mee injisetelyamo. Embanya yaina doko mee jilyamona emba mona yaepatala puu,” lea-pyaa.

35 Dopa lao kateamopa Jutamanya losuu anda isingi akali dokonya andaka katao akali mendapuame ipupala, “Embanya wanaku doko kumatalamona, aipa lao Mana Lenge Akali doko minao dee kenda pisetepe?” leami-pyaa. 36 Dopa* 5:36 Mt 8:10 leamino doko Jisasame soo nasili petala losuu anda isingi akali doko lamaiyoo, “Embame paka nakaenya masoo minao katape,” lea-pyaa. 37 Dopa* 5:37 Mk 9:2; 13:3 latala baame endakali pitaka baa watao naepena latala Pitapi, Jemesapi, Jemesa kaiminingi Jonepi dutupa-pipa iki peami-pyaa. 38 Pao losuu anda isingi akali dokonya andaka kolandeami-pyaa. Jisasame kandeamopa endakali dupame pii longo lao ee lao yako lao kateamino kandea-pyaa. 39 Dopa* 5:39 Jo 11:11; Ap 20:10 petala baame andaka kolandatala dokaita lamaiyoo, “Aipuma nyakama pii longo lao ee lao kalyamipi? Wanaku doko kumala nayalamo. Baa luu palelyamona,” lea-pyaa.

40 Dopa leamopa endakali dupame baa kilya kandao gii kayami-pyaa. Dopaka doko, baame dokaita pitaka watao kamanda pyalyetala wanaku dokonya endangi takangepapi dee baa-pipa tole payamino dutupapi dutupa-pipa iki wanaku kumapae doko siamo palo dokonya peami-pyaa. 41 Pupala* 5:41 Lu 7:14; Ap 9:40 wanaku dokonya kinginya minatala baa lamaiyoo, “Talita kumu,” lea-pyaa. Pii doko kapilyoo, “Wanaku, emba nambame sakata lelyona,” lea-pyaa. 42 Dopa leamo dokopa wanaku doko sakatatala paya-pyaa. Dopa piamopa dupame doko kandatala etete walu lao mona andeami-pyaa. Wanaku doko ee kana kingi ita mende-kisa dee lapoma patae-pyaa. 43 Dokopa* 5:43 Mk 1:34,43-44; 7:36 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Endakali mendeme doko setana lamaiya nayalapape,” lao etete kyoto joo lamaiya-pyaa. Dopa latala, “Nyakamame nee mendapua nena maiyepa,” lea-pyaa.

6

Nasatete tange dupame Jisasa kandao mona koo palyiamino doko

(Mt 13:53-58; Lu 4:16-30)

1 Jisasame yuu doko yakinatala baa tangenya yuu tenge dokonya pea-pyaa. 2 Pupala* 6:2 Mt 7:28; Mk 1:21; Jo 7:15 Sambasa gii doko epeamopa baame Jutamanya losuu anda dokonya mana lamaiya-pyaa. Lamaiyamopa pii siamino endakali longo dupame walu latala lao pituu, “Baame mana datupa anjatae nyia laape? Masepae baa maiya lamo doko aipale laa kanjemape? Baame kalai pupu lapae dopale dupa aipa petala pilya kanjemape? 3 Akali* 6:3 Mt 11:6; 12:46; Mk 15:40; Jo 6:42 dake akali kamonda kalai pingi doko daa kandamuape? Baa enda Matia ikiningi, Jemesapi, Josisapi, Jutasapi, Saimonepi dutupanya kaiminingi daape? Baanya pimalenge dupa ae naima-pipa awapa napilyamape?” leami-pyaa. Dopa latala dupame Jisasa kandao mona koo palyiami-pyaa. 4 Dokopa* 6:4 Jo 4:44 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Yuu dupa pitakanya potopesa mende andanda semaingimaka doko, baanya yuu tengepi, baa tatapi, baa palupi dupame iki baa andanda semaiya naengemana,” lea-pyaa. 5 Dokopa* 6:5 Mt 9:35; Mk 5:23; 7:32; 8:23; 1 Ti 4:14 baame kalai pupu lapae mende yuu doo kapa pao napia-pyaa. Dopaka doko, baame endakali yaina pyapae kuki mendatupa-kisa iki kingi setapa pyoo mee injisia-pyaa. 6 Endakali* 6:6 Mt 8:10 dupame masoo minala nayaminosa baa mona andea-pyaa.

Maitakao Jisasa baa yuu taono yakane soo peamo dupanya pao endakali dupa mana lamaiya-pyaa.

Jisasame akali kingi ita-kisa dee lapoma pena leamo doko

(Mt 10:5-15; Lu 9:1-6)

7 Jisasame* 6:7 Mt 10:1; Mk 3:14; Lu 10:1 akali disaipele kingi ita mende-kisa dee lapoma dutupa epena latala enjele koo dupa watao pina lao pupu lasetala dupa lapo lapo lao pena lea-pyaa. 8 Pena* 6:8 Lu 10:4-11 lao pituu dapa pyepape lea-pyaa: “Nyakama kaita patamino dokonya mende naminao pangali iki minao pupape. Nee mende manja nayalapape. Nokaina mandipenge mende manja nayalapape. Muni mende manja nayalapape. 9 Dopaka doko, nyakama moko pee pyoo pupape. Yonge pee lapoma lao pyoo napupape,” lea-pyaa. 10 Dopa latala dee baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama anda mendenya kolandeami kandeno doko, yuu dokonya katataminoli pyoo anda dokonyaka kalyepape. 11 Yuu* 6:11 Mt 10:14; Ap 13:51 mendenya tange endakali dupame nyakama taeme ipamini lamo lao lanyala nayawapi nyakamanya pii doko nasowapi piami kandeno doko, nyakamame yuu doko yakinatala pupape. Pao pituu dupame kandatala masina lao nyakamanya mokonya kuni kungumapi patatamo dupa lyanda lanya nepalapapena,” Jisasame lea-pyaa. 12 Dopa* 6:12 Mt 11:1; Lu 9:6 leamopa dupame pupala endakali dupa mona kapilyina lao pii lamaiyami-pyaa. 13 Pii* 6:13 Je 5:14 lamaiyoo pituu enjele koo longo mendapua watao piami-pyaa. Dee endakali yaina pyapae longo mendapuanya olipi ipange kai latakamaitala yaina dupa mee injisiami-pyaa.

Jone Kaimbu Pingi kumiamo doko

(Mt 14:1-12; Lu 3:19-20; 9:7-9)

14 Jisasanya* 6:14 Lu 9:19 kenge doko yuu dupa pitakanya taya-pyaa. Dopa piamopa Kiŋi Etote dokome Jisasanya lao pii doko sia-pyaa. Dupame lao pituu, “Jone Kaimbu Pingi doko malunya sakatatala kalai pupu lapae dupa pyoo kalyamona,” leami-pyaa. 15 Yangi* 6:15 Mt 16:14; Mk 8:28 dupame lao pituu, “Baa Ilainjana,” leami-pyaa. Yangi dupame, “Baa potopesa kateamino dopale potopesa mendena,” leami-pyaa. 16 Etoteme pii doko sepala lao pituu, “Wamba nambame mange kepeo Jone doko sakatapyana,” lea-pyaa. 17 Wamba* 6:17-18 Lep 18:16* 6:17-18 Ap 24:25 akali Etote dokome baanya kaiminingi Pilipa etanenge Etotiasa lenge doko tondao nyia-pyaa. Dopa piamopa, Joneme Etote lamaiyoo, “Embame embanya kaimininginya etanenge tondao nyilino doko kopeta pilinona,” lea-pyaa. Dopa lati siamosa Etoteme enda Etotiasa doko lao masetala baameaka yanda singi mendapuame Jone doko anjina latala anjingi andaka ŋili kendeme anjinya palyia-pyaa. 19 Doko, enda Etotiasa dokome Jone imbu kayapala pyao kumasalanya piamopa kapa napea-pyaa. 20 Doko,* 6:20 Mt 21:26 Etoteme Jone doko akali tolatae epe etete mende lamo lao kandatala baa paka kayapala auu pyoo isoo katea-pyaa. Baame Jonenya pii dupa sepala epao mona andeamoaka doko, baanya pii doko auu kayao sia-pyaa.

21 Jone pyapenge gii angi mende enda Etotiasa dokome kandao nyia-pyaa. Etotenya mandenge gii doko epeamopa baame akali andake dupapi, yanda singi amii isingi mupa dupapi, Galili tange akali andake dupapi dupanya nee yangakamaiya-pyaa. 22 Dopa piamopa nee nao peteamino dokonya Etotiasa wanenge doko ipao kolandatala lyia-pyaa. Dokopa Etote mauwapi dee baa-pipa awapa nee nao peteamino dupame etete auu kayami-pyaa. Dopa petala Kiŋi Etote dokome wanaku doko lamaiyoo, “Embame opale mende namba-kisa tee lateno doko embame latenoli pyoo nambame emba dyaapona,” lea-pyaa. 23 Baame lao pituu, “Opale mende embame nambame isoo kalyo dokonya yangipa kapa lao tee lateli pyoo kiningi etete nambame dyaapona,” lea-pyaa. 24 Dopa leamopa wanaku doko endangi peteasa pupala endangi pisoo, “Aki mende dina lao tee lawape?” lea-pyaa. Endangimi baa lamaiyoo, “Jone Kaimbu Pingi dokonya aiyomba doko dina lape,” lea-pyaa. 25 Dokopa wanaku dokome pupae yapa kiŋi doko peteasa ipupala, “Embame Jone Kaimbu Pingi dokonya aiyomba doko kepao pelesa mendenya setapala epapuaka dipi laka lao masilyona,” lao tee lea-pyaa.

26 Dopa leamopa kiŋi doko etete mona kenda kaya-pyaa. Dopa piamoaka doko, wambao baame etete kiningi lelyona leamo dokopi dee endakali baa-pipa awapa peteamino dupapi lao masetala wanaku dokonya pii nepala nayatoo lao masia-pyaa. 27 Dopa lao masetala dokopaka yanda singi mendeme Jonenya aiyomba doko kepao nyala pena lea-pyaa. Dokopa yanda singi dokome anjingi andaka pupala Jonenya aiyomba doko kepao nyia-pyaa. 28 Kepao nyepala pelesa mendenya setapala nyoo ipao wanaku doko maiya-pyaa. Wanaku dokome nyoo baanya endangi maiya-pyaa. 29 Dokopa Jonenya disaipele dupame doko sepala baa nyoo pao malu piami-pyaa.

Jisasame akali taosene yuungi dupa nee maiyamo doko

(Mt 14:13-21; Lu 9:10-17; Jo 6:1-13)

30 Kote* 6:30 Lu 9:10; 10:17 mendepa aposele dupa Jisasa kateamo dokonya ipao kambu pyatala nyakamame opale piami dupa pitakapi pii mana lamaiyamipi dupa dopa pipuma lao baa lamaiyami-pyaa. 31 Dokopa* 6:31 Mk 2:2; 3:20 endakali longo dupa pata ipata piaminopa Jisasapi baanya disaipele dupapi nee napenge gii nasia-pyaa. Dopa piamosa baame dokaita lamaiyoo, “Naima iki endakali napalenge yuu mendakaita kuki koto nyemana mona ipupa,” lea-pyaa. 32 Dopa leamopa dokaita sipi mendenya pao pyakalyetala nyakama iki endakali napalenge yuu mendakaita peami-pyaa.

33 Peaminopa endakali longo dupame dutupa lamo lao kandatala yuu taono dupa pitakanya tange endakali dupame mee kaitini alo pyatala nyakama wambao pao kateami-pyaa. 34 Jisasame* 6:34 Nam 27:17; 1 Kiŋ 22:17; 2 Ktl 18:16; Ese 34:5; Mt 9:36; 15:32-39; Mk 8:1-10 netesa pao pyakamatala endakali kambu andake mende kateamino kandea-pyaa. Dokaita sipisipi setao katenge akali mende nakatenge dopale joo kateamino kandatala kondome kumapala baame opale longonya lao mana lamaiya-pyaa. 35 Indupa niki lenge landa pyalanya piamopa baanya disaipele dupame baa kateasa ipupala lao pituu, “Yuu dakenya endakali napalengema lamo. Dee indupa yuu kualanya pilyamoaka. 36 Dopa pilyamona embame dokaita ee silyamo dupanyapi yuu taono yakane soo pelyamo dupanyapi nee akipi tange sambao nama pena laa,” leami-pyaa. 37 Dopaka* 6:37 2 Kiŋ 4:42-44 doko, baame yanu pyao dokaita lamaiyoo, “Nyakamameaka dokaita nee maiyepa,” lea-pyaa. Dokaitame baa lamaiyoo, “Naimame pupala muni kina andate lapoma dupame betesa sambapala endakali datupa nena lao maimape?” leami-pyaa. 38 Dopa leaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Betesa akipate silyape lao kanja pupa,” lea-pyaa. Dokaitame kandatala baa lamaiyoo, “Betesa yuungi wapaka lapoma pyoo silyamona,” leami-pyaa.

39 Baame disaipele dupa lamaiyoo, “Tanu dupanya endakali dupa pitaka wakale wakale lao kambu pyao petena laapa,” lea-pyaa. 40 Dokopa endakali dupa andate mendai lawapi kingi ita yuungi lawapi kambu pyao peteami-pyaa. 41 Dopa* 6:41 Mk 7:34; 14:22; Lu 24:30-31 piaminopa baame betesa yuungi wapaka lapoma pyoo siamo dutupa nyepala kaiti-kisa kandalyetae katao yaka pilino lea-pyaa. Yaka pilino latala baame betesa dutupa konjepala baanya disaipele dupame mokosoo maina lao maiya-pyaa. Dopa petala baame wapaka lapoma dolapo endakali dupa pitakanya konjakamaiyaka-pyaa. 42 Dopa piamopa dokaita pitakame nao tiaka kayami-pyaa. 43 Dokopa disaipele dupame betesapi wapakapi konjepae kakana siamo dupa nyoo baseketa mandi kingi ita-kisa dee lapomanya mandyuu tumbasiami-pyaa. 44 Nee neamino akali dupa taosene yuungimi neami-pyaa.

Jisasa endaki ketae moko katao payamo doko

(Mt 14:22-33; Jo 6:15-21)

45 Dokopa* 6:45 Lu 9:10 Jisasame baanya disaipele dupa sipi dokonya pyakalyina latala endaki pete ongonya yangitena Betesaita yuu ongonya wambao pao katena latala baame endakali dupa pena lea-pyaa. 46 Baame* 6:46 Mk 1:35; Lu 5:16; 6:12; 9:28 endakali dupa pena lao lasa latala baa loma salanya yuu manda mendenya pea-pyaa. 47 Pupala Jisasa baa iki katea-pyaa. Yuu kuala epeamopa sipi doko endaki pete kaina dokonya pea-pyaa. 48 Dokopa* 6:48 Mk 13:35 poo andake mende paanya peamino dokaita-kaita lao epeamosa dokaitame lekeleke tao endaki tandyuu peamino Jisasame kandea-pyaa. Kandatala yuu yongalanya pee payamopa baa endaki pete ketae dokonya moko katao ipupala dokaita nyoo maita pyalanya pia-pyaa. 49 Baa* 6:49 Lu 24:37 endaki pete ketae dokonya moko katao payamo kandatala dupame timango mende lamo lao masetala ae leami-pyaa. 50 Dokaita* 6:50 Mt 9:2 pitakame baa kandatala pakame kumiami-pyaa.

Dokopa yapa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Namba kalyona, nyakama paka nakaenya, mona palyepa!” lea-pyaa. 51 Dopa* 6:51 Mk 4:39 latala dokaita sipinya peteamino dokonya pyakalyiamopa poo leamo doko yatu lea-pyaa. Dopa piamopa dokaitame etete mona andeami-pyaa. 52 Dupame* 6:52 Mk 4:13; 8:17 betesa neamino tenge doko masala nayao mona pyakilyia-pyaa.

Jisasame Genesatete yuu dokonya yaina dupa mee jakamaiyamo doko

(Mt 14:34-36)

53 Dokopa dupa endaki pete dokonya yangi-kaita pupala Genesatete yuu ongonya sipi doko minao seteami-pyaa. 54 Dupame sipi doko yakinatala epeaminopa endakali dupame pupae Jisasa epelyamo lao kandeami-pyaa. 55 Baa lamo lao kandatala endakali dupame yuu doo siamo dupa pitakanya alo pyao pupala endakali yaina pyapae dupa lapa tokonya setapala soo epeami-pyaa. Baa dosa kalyamo leamili pyoo soo ipata piami-pyaa. 56 Baa* 6:56 Mt 9:20; 14:36; Mk 3:10; 5:27-28; Ap 5:15 yuu taono andakepi yakanepi mee yuupi dupanya peamoli pyoo endakali dupame endakali yaina pyapae dupa lapa tokonya setapala soo ipupala kamapi dupanya setapa piami-pyaa. Dopa petala baanya yonge pee ketae pingi londe dokonya puna dosa iki watandenalena lao kyoto joo leami-pyaa. Baanya yonge peenya watandeamino endakali dupa pitakanya yaina dupa mee jeta piami-pyaa.

7

Yumbangeme mana seteamino dupa

(Mt 15:1-9)

1 Akali Patasipi mana setapae masingi akali mendapuapi Jetusaleme katao epeamino dupame Jisasa kateamo dokonya kambu piami-pyaa. 2 Dopa* 7:2 Lu 11:38 petala baanya disaipele dupanya mendapuame kingi kaimala pipaeme mee nee neamino kandeami-pyaa. Dopa piamino dokome disaipele dupame kingi kaimbu pyala nayao mee nee nelyamino lao panea-pyaa.

3 Doko,* 7:3 Jo 2:6; Ga 1:14 Patasipi dee Juta endakali dupa pitakapimi nyakamanya yumbangenya mana dupa watao nee nalanya kingi kaimbu+ 7:3 kingi kaimbu Juta dupame kingi kaimbu pilyami doko kaimala pipae dupa walya pyao nepelyamanona lao masoo pingima-pyaa.pyaokondape petala nee nengema-pyaa. 4 Dupame* 7:4 Mt 23:25; Lu 11:39 kamapisa pao ipupala kaimbu pyala naelyamino doko mee nee nala naengema-pyaa. Dee dupame yumbangenya mana longo mendapua nyiamino dupa watao minao kapo pengepi, endaki pengepi, disa kapaeme wasepaepi dupa kaimbu pingima-pyaa.

5 Patasi dupapi mana setapae masingi akali dupapimi Jisasa pisoo, “Embanya disaipele dupa kingi kaimbu pyala nayao mee nee nelyamino doko, mana wambatae naimanya yumbangeme seteamino dupa dupame aipuma watao minala naelyamipi?” leami-pyaa. 6 Dopa* 7:6 Lu 12:1* 7:6 Ais 29:13 leaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Wamba potopesa Aisayame nyakama minakasingima akali dupa makande pyokondape pyoo dapa lea pyaa:

‘Endakali tata dakeme kambumi namba lalyingimaka doko, nyakamanya moname namba-pipa kopala naengema.

7 Dupame endakalinya mana setapae dupa mana lao pituu,

“Dake Gotenya mana setapaena,” lengema.

Dopa latala dupame namba mee ambe tama pingimana,’ lapae silyamo.

8 Nyakamame Gotenya mana setapae dupa nepatala endakalinya mana dupa watao minao kalyaminona,” Jisasame lea-pyaa.

9 Dee baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame nyakama tangenya mana dupa watao minamana latala Gotenya mana setapae dupa waa katao angoelyamino. 10 Moseseme* 7:10 Eke 20:12; 21:17; Lep 20:9; Dit 5:16 lao pituu, ‘Embanya endangi takangepa dolapo andanda semaiyoo katape.’ Dee, ‘Endakali mendeme baanya endangi tamopi takange tamopi mende kandao pii koo latamo doko baa kumina lao pyao kumasepengena,’ lea-pyaa. 11 Dopaka doko, endakali mendeme baanya endangi takangepi mende kandao, ‘Wamba nambame emba nisoo oapi dioliaka doko, indupa nambame Gote maitapuna,’ latamopa nyakamame baanya endangi takangepi mende nisala naena lao daa lengema. 13 Nyakamame nyakamanya mana wambatae dupa watao mana lapimino dokome Gotenya pii doko mee injisingima. Dee nyakamame mana opale longo minilyaminoakana,” Jisasame lea-pyaa.

Endakali koyasingi mana doko

(Mt 15:10-20)

14 Dokopa Jisasame endakali kambu piamino dupa baa kateamo dokonya dee epena latala lamaiyoo, “Nyakama pitakame pii nambame lelyo dake sepala masokondape pyepape! 15 Opale* 7:15 Ap 10:14-15 kamanda silya mende endakali mende-kisa landa pilya dokome kapa pao baa minao koyasala naenge. Endakali mende-kisa opale koko palelya mende kamanda epelya dokome baa minao koyasingi.

16 [Nyakama kalekaita singi tamo kandao doko, pii doko salapapena!” Jisasame lea-pyaa.]

17 Jisasame* 7:17 Mk 4:10 endakali kambu doko yakinatala andaka kolandeamo dokopa baanya disaipele dupame pii kongali leamo dokonya baa tipa piami-pyaa. 18 Dopa* 7:18 Mk 4:13* 7:18 Ap 10:9-16; Lo 14:14; 1 Ko 10:25-27; Kl 2:16,21-22; Ta 1:15 piaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame apata masala naengemakape? Opale kamanda singi doko pitaka endakali mende-kisa landa pyatala endakali doko kapa pao koyasala naenge doko nyakamame masala naelyamipi? 19 Doko, mona koko landa pyala naenya, inginya landa pyatala ii anda dokonya pengena,” lea-pyaa. (Dopa leamo dokome nee tata dutupa pitaka auu pisoo lea-pyaa.)

20 Dopa* 7:20 Lo 1:28-31; Ga 5:19-21 latala dee baame lao pituu, “Opale endakali koko paliuu kamanda epenge dokome endakali doko koyasingi. 21 Endakali* 7:21-23 Jet 17:9* 7:21-23 Mt 6:23 dupanya monanya paliuu masingi koo datupa kamanda epenge: endakalipi nyele-nyele paengepi, pake nengepi, endakali pyao kumasingipi, kepo kolengepi, oapi nyipu laka lao masingipi, koo pingipi, minakasingipi, luiyawaka paengepi, opale lengeme kandatala putiti kaengepi, lamba lengepi, alyasale joo kalyo lao masingipi, kyakaenge mana miningipi koo dutupa pitaka monanya paliuu kamanda ipupala endakali dupa koyasingina,” Jisasame lea-pyaa.

Enda mendeme masoo miniamo doko

(Mt 15:21-28)

24 Dopa* 7:24 Mk 1:39; 2:15; 9:33; 10:10 latala baame yuu doko yakinatala yuu taono Taya dokonya yuu siamo dupanya pea-pyaa. Pupala baa anda mendenya kolandatala endakali mendeme baa nakandamili lao masia-pyaa. Dopa lao masiamoaka doko, baa kapa pao yalo pipenge nanjia-pyaa. 25 Dokopa enda mendeme Jisasa dokonya pelyamo leamino sepala yapa anda dokonya kolandatala baanya moko siamo dosa tombauli sia-pyaa. Enda dokonya wanenge doko-kisa enjele koo mende palenge-pyaa. 26 Enda doko Gitiki pii lenge Pinisia enda Sitia tange mende-pyaa. Enda dokome baanya wanenge-kisa enjele koo palenge doko Jisasame watao pyakamaina lea-pyaa. 27 Dopa leamopa Jisasame enda doko lamaiyoo, “Naimame wanenya nee dupa nyepala pyale lao yana dupa maitamanopa auu napitana wambao wane dupa nee nao tiaka kayatena kaya,” lea-pyaa. 28 Enda dokome yanu pyao baa lamaiyoo, “Akali Andake, embame kini leeno. Dopaka doko, wane dupame nee nao katai pyao nepelyamino dupa yana toko pundipundi kalyami dupame nyoo nengemakana,” lea-pyaa. 29 Dokopa Jisasame enda doko lamaiyoo, “Embame dopa lao pii leeno ongonya enjele koo dokome embanya wanenge doko yakinatala patelyamona emba andaka puu,” lea-pyaa. 30 Enda dokome andaka pupala baanya wanenge doko tokonya paliuu siamo kandea-pyaa. Enjele koo dokome wanaku doko yakinatala patea-pyaa.

Jisasame akali kembau mumaa mende nisiamo doko

31 Dee* 7:31 Mt 15:29-31 baa yuu taono Taya dokonya yuu siamo dupa yakinatala Saitonepa Dekapolisapa yuu dolaponya-kaita pao endaki Galili pete dokonya pilyia-pyaa. 32 Dokopa* 7:32 Mk 5:23; 6:5; 1 Ti 4:14 endakali mendapuame akali kembau mumaa mende baa kateamo dokonya laminao ipupala baame kingimi minina leami-pyaa. 33 Dopa* 7:33 Mk 8:23; Lu 4:40; 13:13 piaminopa Jisasame endakali kambu doko yakinatala akali doko iki laminao umbisale pupala baanya kingi kondenge dolapo akali dokonya kale kaita pyandakamaiya-pyaa. Dopa petala sopokali tasoo nepatala kekenya watandakamaiya-pyaa. 34 Dopa* 7:34 Mk 6:41; Jo 11:41 petala kaiti-kisa kandalyetae katao mona ŋee latala, “Epata,” lea-pyaa. Epata doko kapilyoo lumba lea-pyaa. 35 Dopa leamopa akali dokonya kalekaita dolapo lumbapa keke doko lee mendai tolata piamopa baame pii tolao lea-pyaa. 36 Dopa* 7:36 Mk 1:34,44-45; 5:43 piamo doko endakali dupame endakali mendaipi mende lamaiya naena lao baame kyoto joo daa lea-pyaa. Dopa leamoaka doko, dupame lamaima-lamaima pyoo lamaiyoo tayami-pyaa. 37 Endakali* 7:37 Ais 35:5; Mt 9:33; 15:31; Mk 9:25 dupame walu lao mona andapala lao pituu, “Baame dupa pitaka auu pyoo pilyamo. Kale kembau dupame pii sina latala dee mumaa dupame pii lena lelyamona,” leami-pyaa.

8

Jisasame akali taosene kitomende nee maiyamo doko

(Mt 15:32-39)

1 Gii* 8:1 Mt 14:13-21; Mk 6:32-44; Lu 9:11-17; Jo 6:5-13 dokopa endakali kambu andake mende deaka ipao kateaminopa dupanya nee natami nasia-pyaa. Dokopa Jisasame baanya disaipele dupa epena latala dapa lamaiya-pyaa: 2 “Endakali dakaita namba-pipa yuu gii tepoma katapumano doko, indupa dupa nee natami nasilyamo dokonya dupa kondome kumilyo. 3 Dupa nee nanao nambame mee nyakamanya andaka pena latopa yangi dupa tependa tangena lawambe latala kaitinisa lombapae setamina,” lea-pyaa. 4 Disaipele dupame baa lamaiyoo, “Endakali napalenge yuu dakenya naimame nee anjatae kapa pao nyepala endakali dakaita tiaka nao nena lao maitamape?” leami-pyaa. 5 Baame dokaita pisoo, “Nyakamanya betesa akipate silyape?” lea-pyaa. Dupame, “Kalange silyamona,” leami-pyaa. 6 Dopa leaminopa baame endakali kambu doko isa petena lea-pyaa. Dopa latala betesa kalange dutupa nyepala Gote lao yaka pilino latala konjia-pyaa. Konjepala baanya disaipele dupame mokosoo maina lao maiya-pyaa. Maiyamopa baanya disaipele dupame endakali kambu peteamino dupanya mokosoo maiyami-pyaa. 7 Dupanya wapaka yakane kuki mendatupa apata siaka-pyaa. Baame dutupa Gote lao yaka pilino latala dutupa apata mokosoo maina lea-pyaa. 8 Endakali dokaitame nao tiaka kayateaminopa konjepae kakana siamo dupa baseketa mandi kalangenya mandyuu tumbasiami-pyaa. 9 Endakali dupa taosene kitomende jowapi mende-pyaa. Dupa nee napeaminopa baame pena lea-pyaa. 10 Dopa latala baanya disaipele dupa-pipa sipi mendenya pyakalyetala yuu taono Dalamanutatena peami-pyaa.

Kongali mende pina leamino doko

(Mt 16:1-4)

11 Dokopa* 8:11 Mt 12:38; Lu 11:16 Patasi dupame ipupala Jisasa pii yanda pimaiyami-pyaa. Dupame baa minao makande pyoo baame kaitinya-tae kongali mende pina leami-pyaa. 12 Dopa* 8:12 Mt 12:39; Lu 11:29 leaminopa Jisasame etete mona ŋee latala, “Aipuma endakali indupa palelyamino dupame kongali mende pii lelyamipi? Nambame nyakama kiningi langilyona, endakali indupa palelyamino dupa kongali mende laitaka napitowana,” lea-pyaa. 13 Dopa latala baame dokaita yakinatala sipi dokonya dee pyakalyetala endaki pete dokonya yangitena pea-pyaa.

Patasi dupapi Etote mauwapinya iisa jepae mana dupa

(Mt 16:5-12)

14 Dokopa disaipele dupame betesa namandyuu kame setala peami-pyaa. Sipi peteamino dokonya betesa mende nasiamopa mendai iki sia-pyaa. 15 Jisasame* 8:15 Mk 6:14; 12:13; Lu 12:1 dokaita kyoto joo lamaiyoo, “Kandeleno! Patasi dupapi dee Etote mauwapinya iisa dupame nyakama koyasetamina wandyuu kalyepape!” lea-pyaa. 16 Dopa leamopa dupame betesa nasiamo tenge dokonya nyakamalapo leami-pyaa.

17 Dopa* 8:17 Mk 4:13; 6:52 leamino doko Jisasame kandatala dokaita lamaiyoo, “Nyakamame aipuma betesa nasilyamo lao mende lamai lamai pilyamipi? Nyakama mona napalengepe? Nyakamame masala naelyamipi? Nyakama mona pyakilyetae kalyape? 18 Nyakama* 8:18 Ais 6:9-10; Jet 5:21; Ese 12:2; Mt 13:10-15; Mk 4:12; Ap 28:26 lenge tenge dokome nakandelyamipi? Nyakama kale katenge dokome nasilyamipi? Nyakamame kame setelyamipi? 19 Nambame betesa yuungi nyepala akali taosene yuungimi nena lao konjakamaiyo ongonya konjepae kakana siamo dupa nyakamame baseketa mandi akipatenya mandyuu tumbasiamipi?” Jisasame lea-pyaa. Dupame baa lamaiyoo, “Kingi ita mende-kisa dee lapomanyana,” leami-pyaa. 20 Jisasame* 8:20 Mk 8:6-9 dokaita lamaiyoo, “Nambame betesa kalange nyepala endakali taosene kitomendeme nena lao konjakamaiyo dokonya konjepae kakana siamo dupa nyakamame baseketa mandi akipatenya mandyuu tumbasiamipi?” lea-pyaa. Dopa leamopa dokaitame, “Mandi kalangenyana,” leami-pyaa. 21 Dopa leaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama masetala naelyamiakape?” lea-pyaa.

Jisasame akali lenge monda mende lenge tasiamo doko

22 Dokopa* 8:22 Mk 5:30; 6:45* 8:22 Mk 10:46-52; Jo 9:1-7 dupa Betesaita yuu dokonya epeami-pyaa. Epeaminopa endakali dupame akali lenge monda mende baa kateamo ongonya laminao ipupala baame watandena leami-pyaa. 23 Jisasame* 8:23 Mk 5:23; 7:33; Jo 9:6; 1 Ti 4:14 akali lenge monda doko kii nyepala yuu taono yakane doko yakinatala kii minao mendasale pea-pyaa. Pupala baame akali dokonya lenge dolaponya sopokali tasinya pisetala, baanya kingi dolapome baa minia-pyaa. Dopa petala, “Embame opale mende kandelepe?” lao baa pisia-pyaa. 24 Dopa leamopa baa lenge talyetala, “Nambame endakali dupa kandelyo. Dupa ita mendapua kaita paele pipiminopa kandelyona,” lea-pyaa. 25 Dokopa* 8:25 Mt 8:3 Jisasame akali dokonya lenge dolapo deaka kingimi minia-pyaa. Dopa piamopa akali dokome kandokondape pyoo kandea-pyaa. Baanya lenge dee auu pyoo tapala baame dupa pitaka auu pyoo kandea-pyaa. 26 Dopa* 8:26 Mk 1:34; 7:36 piamopa Jisasame akali doko andaka pena latala lao pituu, “Emba yuu taono yakane dokonya napupi,” lea-pyaa.

Pitame Jisasa kandao emba Kataisana leamo doko

(Mt 16:13-20; Lu 9:18-21)

27 Jisasapi* 8:27 Jo 6:66-69 baanya disaipele dupapi Sisatia Pilipae yuu dokonya yuu taono yakane dupanya peami-pyaa. Pao pituu Jisasame baanya disaipele dupa pisoo, “Endakali dupame namba kandao apina lengemape?” lea-pyaa. 28 Dopa* 8:28 Mk 6:14-15; Lu 9:7-8 leamopa dupame yanu pyao, “Yangimi emba kandao Jone Kaimbu Pingi dokona lengema. Yangimi Ilainjana lengema. Yangimi potopesa dupanya mendena lengemana,” leami-pyaa. 29 Dopa* 8:29 Jo 6:68-69 leaminopa Jisasame dokaita pisoo, “Dopaka doko, nyakamame namba kandao apina lengemape?” lea-pyaa. Dopa leamopa Pitame yanu pyao, “Emba Kataisa dokona,” lea-pyaa. 30 Dopa* 8:30 Mk 1:34; 9:9 leamopa Jisasame dokaita kyoto joo lamaiyoo, “Nyakamame namba dokona lao endakali mendaipi mende lamaiya nayalapapena,” lea-pyaa.

Jisasame baa kumatapa dee sakatatapa dolaponya leamo doko

(Mt 16:21-28; Lu 9:22-27)

31 Jisasame* 8:31 Mk 9:9-10,31-32; 10:32-34 baanya disaipele dupa panao lamaiyoo, “Endakalinya Ikiningi dokome tanda longo lao napenge. Isingi akalipi, pitisa mupapi, mana setapae masingi akalipi dupame baa daa latala pyao kumasetami. Dopa petataminopa koto teponya baa dee sakatatana,” lea-pyaa. 32 Jisasame pii dutupa panao lea-pyaa. Dopa leamopa Pitame baa laminao umbisale pupala pyalanya lea-pyaa. 33 Dopa* 8:33 Mt 4:10 leamoaka doko, baame kapilyetala baanya disaipele dupa kandatala Pita pyalanya lao, “Satane, emba nao puu! Embame Gotenya masingi doko masala naenya endakalinya masingi doko masilinona,” lea-pyaa.

34 Dopa* 8:34 Mt 10:38-39; 16:24-28; Lu 9:23-27; 14:26-27 latala baame endakali kambu dokopi baanya disaipele dupapi epena lea-pyaa. Epena latala dokaita lamaiyoo, “Endakali mendeme namba watao payatoo lao masetamo kandao doko, baame baa tange kame setala baanya ita poko doko nyoo soo namba watao paena. 35 Endakali* 8:35 Lu 17:33; Jo 12:25 mendeme baa tange isoo auu pyoo katapu laka lao masetamo kandao doko, baa alu pita. Dopaka doko, endakali mendeme nambapa Wai Pii Epe dokopa lao masetala baa tange kame setamo kandao doko, baa auu pyoo katata. 36 Doko, endakali mendeme yuunya oapi dupa pitaka nyoo setao katapala baa koyatamo kandao doko, oapi dupa pitakame aipa petala baa nisetape? 37 Dee aki mendeme baa tange kapa pao kii tamao nyepengepe? 38 Endakali* 8:38 Mt 10:33; Lu 12:8-9 kepo kolenge koo pingi palelyamino dupanya mendeme nambapi nambanya piipi dupanya elya kayatamo kandao doko, Endakalinya Ikiningi doko Takangenya tii pipae dokonya tambetambe enjele etete epe dupa-pipa tole ipatamo dokopa baame apata endakali doko kandao elya kayatana,” Jisasame lea-pyaa.

9

1 Dopa* 9:1 Mt 10:23; Mk 13:30; Lu 21:32; 22:18; Lo 1:4 latala baame dee dokaita lamaiyoo, “Nambame nyakama kiningi langilyona, endakali ae kalyamino datupanya mendapua kumapala nayataminopa Goteme pupu lapae dokome panao isala ipatamo kandatamina,” lea-pyaa.

Jisasa waka jiamo doko

(Mt 17:1-13; Lu 9:28-36)

2 Koto* 9:2 Mk 5:37; 13:3 tokange pateamopa Jisasame Pitapi, Jemesapi, Jonepi dutupa laminao yuu manda ketae mendenya pupala nyakama iki kateami-pyaa. Kateaminopa dutupanya enombasa Jisasa baa waka jia-pyaa. 3 Baanya* 9:3 Mt 28:3; Mk 16:5 yonge pee dupa etete kyoo lao lenge lipilipi pia-pyaa. Isa yuu angenya yonge pee akipi kaimbu pingi endakali mendeme baanya yonge pee kyoo leamo dopale joo kaimbu pyao kyoo lasala naengema. 4 Dokopa akali Ilainjapa Mosesepa ipupala Jisasa-pipa awapa pii lao kateaminopa dutupame kandeami-pyaa. 5 Kandatala Pitame Jisasa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, naima angenya katapumanopa auu pilyamona, naimame aiyaa anda tepoma pimana. Mende embanya, mende Mosesenya, mende Ilainjanyana,” lea-pyaa. 6 Doko,* 9:6 Mk 14:40 nyakama paka kayamino dokomena, Pitame pii leamo doko aipa lelyope lao masala nayao lea-pyaa. 7 Dopa* 9:7 Dit 18:15; Mt 3:17; Mk 1:11; Lu 3:22; Jo 12:28-29; Ap 3:22; 2 Pi 1:17-18 leamopa kopa mendeme ipupala dokaita sanga pia-pyaa. Kopa dokonya-kaita pii mende lao epea dokome, “Doo kalyamo doko nambanya Ikiningi etete mona setenge dokona, nyakamame baanya pii doko sakamaiyepape!” lea-pyaa. 8 Dokopa dupame pupae kandayoko lao kandeaminopa endakali mendaipi mende nakandao Jisasa iki nyakama-pipa awapa kateamo kandeami-pyaa.

9 Dokaita* 9:9 Mt 12:16; Mk 1:34; 5:43; 7:36; 8:30-31 yuu manda dokonya katao lanao ipao pituu Jisasame kyoto joo dutupa lamaiyoo, “Nyakamame kanjimino doko endakali mende lamaiya nayalapape. Dopaka doko, Endakalinya Ikiningi doko malunya sakatatamopa endakali dupa lamaipenge jetana,” lea-pyaa. 10 Baame pii leamo doko dupame watao minatala nyakamalapo mende pisa pisa pyoo, “Malunya dee sakatenge doko aki laape?” leami-pyaa. 11 Dopa* 9:11 Mal 4:5; Mt 11:14 petala dupame baa pisoo, “Mana setapae masingi akali dupame aipuma, ‘Ilainja wambao ipupengena,’ lengemape?” leami-pyaa. 12 Baame* 9:12 Wee 22:1-18; Ais 53:3; Mk 8:31; 9:31; 10:33 yanu pyao dokaita lamaiyoo, “Dupa pitaka dee katengeli pina lao tolasalanya Ilainja doko wambao ipupenge. Dopaka doko, pii pepa pyapae singi dokonya, ‘Endakalinya Ikiningi doko tanda longo lao natana, dee angi mende daana latala koo jinya nepatamina,’ lapae silyamo doko aipa lao silya kanjemape? 13 Dopaka* 9:13 1 Kiŋ 19:2,10; Mt 11:14 doko, nambame nyakama langilyona, Ilainja doko ipatea. Ipateamopa endakali dupame baa kandao pii pepa pyapae silyamoli pyoo baa-kisa pyuani kayamino dupa pitaka piamina,” Jisasame lea-pyaa.

Jisasame enjele koo paleta wane mende mee injisiamo doko

(Mt 17:14-21; Lu 9:37-43)

14 Dutupa disaipele yangi dokaita kateamisa pilyiaminopa endakali kambu andake mendeme disaipele dokaita katao kakopeaminopa, mana setapae masingi akali mendapua-pipa pii yanda pyoo kateamino kandeami-pyaa. 15 Endakali kambu piamino dupa pitakame Jisasa epeamo kanju petala mona andao walu leami-pyaa. Dopa petala dupame alo pyao baa tengesa ipupala yaka epene lamo leami-pyaa. 16 Dokopa baame pii lao pituu, “Nyakama aipuma pii yanda pilyamipi?” lea-pyaa. 17 Endakali kambu kateamino dupanya mendeme yanu pyao, “Mana Lenge Akali, enjele koo mendeme nambanya wane doko mumaa injisingi dokonya baa emba katapisa laminao epo. 18 Enjele koo dokome baa minao lungu pilyamoli pyoo lombapae singi. Dopa pilyamopa wane doko nengekaita kambuapupuaka mandyuu, nenge kitakato lao, kingi mokopi tinokao tuii lenge. Nambame embanya disaipele dupame enjele koo watao pyakamaina laloaka doko, dupame kapa pao watao pyala nayalaminona,” lea-pyaa.

19 Dopa leamopa Jisasame lao pituu, “Kanau! Masoo minala naengema endakali nyakama! Oo koto koto ongo namba nyakama-pipaka tole katatama laape? Nyakamame nambaka nenge nyoo katatami laape? Nyakamame baa laminao namba kalyo asa ipupa,” lea-pyaa. 20 Dupame wane doko laminao baa kateasa epeami-pyaa. Dopa piaminopa enjele koo dokome Jisasa kanju katao wane doko minao walu lasiamopa nengekaita kambuapupuaka mandyuu alemale lao lombapae sia-pyaa. 21 Jisasame takange doko tipa pyoo, “Gii andukupa wane dake tee pyao dopa piape?” lea-pyaa. Baame yanu pyao, “Koosa tee pyao pia. 22 Paa longosa enjele koo dokome baa soo itatenya yangata endakinya soo pyandata pyoo kumasalanya pingina, embame opale mende kapa pao piti tamo kandao doko, naima kondo kayao nisepe,” lea-pyaa. 23 Jisasame* 9:23 Mt 17:20; 21:21; Mk 11:22-24; Lu 17:6 baa lamaiyoo, “‘Embame opale mende kapa pao piti tamo kandao doko,’ leeno doko masoo miningi endakali dokome dupa pitaka kapa pao pingina,” lea-pyaa. 24 Dopa* 9:24 Mt 8:10; Lu 17:5 leamopa wane dokonya takange dokome ae latala, “Nambame masoo minilyoaka doko, kuki masoo minilyo dokonya embame nisepe,” lea-pyaa. 25 Dopa* 9:25 Mk 7:37 leamopa endakali kambu dupame yapa ipao Jisasa baa katao kakopeamino kandatala baame enjele koo doko pyalanya lao, “Emba enjele koo mumaa kembau dokome wane dake yakinatala puu lelyona, emba baa-kisa dee naipupi,” lea-pyaa. 26 Dopa* 9:26 Mk 1:26 leamopa enjele koo dokome puu lao ae latala, wane doko minao etete walu lasetala baa yakinatala pea-pyaa. Peamopa wane doko kumapae joo sia-pyaa. Dopa piamosa endakali longome, “Baa kumatelyamona,” leami-pyaa. 27 Dopaka* 9:27 Mt 8:15; Mk 8:23 doko, Jisasame wane dokonya kinginya minatala minalyiamopa wane doko sakatao toya katea-pyaa.

28 Jisasa andaka kolandeamopa baanya disaipele dupa baa-pipa iki katao baa pisoo, “Aipuma naimame enjele koo doko kapa pao watao pyala nayalamape?” leami-pyaa. 29 Dopa leaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Enjele koo tata dopale doko loma singisa iki kapa pao yakinatala pengena,” lea-pyaa.

Jisasame baa kumatapa dee sakatatapa dolaponya lapo pyoo leamo doko

(Mt 17:22-23; Lu 9:43-45)

30 Jisasapi* 9:30 Jo 7:1 baanya disaipele dupapimi yuu doko yakinatala Galili yuu dokonya-kaita peami-pyaa. Pao pituu endakali mendeme nakandapya laka lao Jisasame masia-pyaa. 31 Doko,* 9:31 Mk 8:31; 10:32-34 baame baanya disaipele dupa mana lamaiyoo pea-pyaa. Baame dokaita lamaiyoo, “Akali mendeme Endakalinya Ikiningi doko enge nyepala endakali dupa laitaka pilyamona, dupame baa pyao kumasetami. Dopa pitaminoaka doko, koto teponya dee malunya sakatatana,” lea-pyaa. 32 Dopaka* 9:32 Lu 9:45; 18:34; Jo 12:16 doko, pii leamo doko disaipele dupame masala nayapala baa pisalanya paka kayami-pyaa.

Api alyasale joo kalyape leamino doko

(Mt 18:1-5; Lu 9:46-48)

33 Dokaita* 9:33 Mk 7:24 Kapaneame yuu dokonya epeami-pyaa. Ipao andaka kolandatala baame dutupa pisoo, “Nyakamame kaitinisa aki mendenya laloo pyoo lao ipamipi?” lea-pyaa. 34 Dopa* 9:34 Lu 22:24 leamopa dupa ema napiami-pyaa. Doko, kaitinisa ipao pituu nyakamanya api alyasale joo kalyape lao laloo pyoo epeamino dokonya ema napiami-pyaa. 35 Dokopa* 9:35 Mt 20:25-27; 23:11; Mk 10:43-44; Lu 22:24-26 baa isa pitipala baanya disaipele kingi ita mende-kisa dee lapoma dutupa epena latala lamaiyoo, “Enomba nyoo katapuli lao masetamo endakali dokome baa etete maita-kaita katapala endakali dupa pitakanya kalai akali joo katapengena,” lea-pyaa. 36 Dopa* 9:36-37 Mk 10:16* 9:36-37 Mt 10:40; 18:5; Lu 10:16; Jo 12:44; 13:20 latala baame wane koo mende lanyepala dokaitanya kaina dokonya katasia-pyaa. Dopa petala baame wane doko kopinyetala dokaita lamaiyoo, “Endakali mendeme namba lao masetala wane koo dapale mende lanyilyamo dokome namba lanyingiaka. Namba lanyilyamo dokome namba lanyala naenge. Daa, namba puu leamo doko lanyingina,” lea-pyaa.

Endakali mendeme yandapipi nanjoo kalyamo doko naima tata joo katenge

(Lu 9:49-50)

38 Joneme* 9:38 Nam 11:28 baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, akali mendeme embanya kenge doko lao enjele koo dupa watao pyapumopa naimame kandatala baa naima watao napaenge dokonyana baanya kalai doko kaena lao daa lapumana,” lea-pyaa. 39 Dopaka* 9:39 Ap 3:16; 1 Ko 12:3 doko, Jisasame baa lamaiyoo, “Nyakamame baanya kalai doko kaena lao daa nalalapape! Doko, endakali mendeme nambanya kenge doko lao kalai pupu lapae mende pilyamo dokome kapa pao namba kandao yapa pii koo laa naenge. 40 Endakali* 9:40 Mt 12:30; Lu 11:23 mendeme naima yandapipi nanjoo kalyamo doko naima tata joo katenge. 41 Nambame* 9:41 1 Ko 3:23 nyakama kiningi langilyona, nyakama Kataisanya joo katataminosa endakali mendeme nyakama endaki penge mendenya nalapale lao ditamo endakali dokonya yole doko eteteaka kapa pao alu napita.

Koo pina lao mapisingi mana dupa

(Mt 18:6-9; Lu 17:1-2)

42 “Endakali mendeme namba lao masoo miningi wane koo datupanya mendeme koo pina lao mapisetamo doko, baa etete koyata. Baame dopa pitame lao kana etete andake mende mangenya anjetala solowata pete andake dokonya soo pyandamili kandao doko, baa kuki yaka jipyali. 43 Embanya* 9:43 Mt 5:30 kingi mendeme emba koo pyaale lao mapisia kandeno doko, kepanya nepape. Emba kingi tanoma kateta lete etete katenge dokonya pateno doko, auu pyoo katate. Emba kingi lapota kateta itate konjala naenge yuu koo ongonya pateno doko, auu pyoo nakatate. 44 [Yuu koo ongonya endakali dupa-kisa nene anda pilyamo dupa pyoo yapa etala naenge. Itate doko tao yapa konjala naengeaka.] 45 Dee embanya moko mendeme emba koo pyaale lao mapisia kandeno doko, kepanya nepape. Emba moko tanoma kateta lete etete katenge ongonya pateno doko, auu pyoo katate. Emba moko lapota kateta yuu koo dokonya soo pyandatamo doko, auu pyoo nakatate. 46 [Yuu koo ongonya endakali dupa-kisa nene anda pilyamo dupa pyoo yapa etala naenge. Itate doko tao yapa konjala naengeaka.] 47 Embanya* 9:47 Mt 5:29 lenge dokome emba koo pyaale lao mapisia kandeno doko, lukunya nepape. Emba lenge mendai iki tao Goteme isingi dokonya pateno doko, auu pyoo katate. Emba lenge lapota tapeta yuu koo dokonya soo pyandatamo doko, auu pyoo nakatate. 48 [Yuu* 9:48 Ais 66:24 koo ongonya endakali dupa-kisa nene anda pilyamo dupa pyoo yapa etala naenge. Itate doko tao yapa konjala naengeaka.]

49 “Aipi* 9:49 Lep 2:13; Mt 5:13; Lu 14:34-35; Lo 12:18; Kl 4:6; 1 Te 5:13 neenya katenge dokaita joo itate doko endakali dupa pitaka-kisa ipata. 50 Aipi doko epeaka doko, tende napitamopa nyakamame dee aipa petala tenda pisepengepa? Nyakama aipi katatae joo mona setaloo pyoo kalyepape,” Jisasame lea-pyaa.

10

Enda watao pingi dokonya Jisasame leamo doko

(Mt 19:1-12; Lu 16:18)

1 Jisasame* 10:1 Lu 9:51; Jo 10:40-41; 11:7 Kapaneame yuu doko yakinatala Jutia yuu dokonyapi dee endaki Jotane yangitenapi pea-pyaa. Dokopa endakali kambu mendeme deaka ipao baa kateamo dokonya kambu piami-pyaa. Dopa piaminopa baame pingiliaka pyoo endakali dupa deaka mana lamaiya-pyaa. 2 Dopa piamopa Patasi mendapuame ipupala baa minao makande pyoo lao pituu, “Akali mendeme baanya enda doko pena lao watao pyatamopa naimanya mana setapae dupanya kapa patape napatape?” leami-pyaa. 3 Dopa leaminopa baame yanu pyao dokaita lamaiyoo, “Wamba Moseseme nyakamame aipa pyepape lea-pyaape?” lea-pyaa. 4 Dupame* 10:4 Dit 24:1-4; Mt 5:31 lao pituu, “Akali mendeme baanya enda doko watao pyao pituu watao pilyona lao pepa mende pyapala watao pyatamo doko Moseseme kapana lea-pyaana,” leami-pyaa. 5 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame tuu-tuu piaminosa mana doko nyakamanya pepa pyanya setekea-pyaa. 6 Dopaka* 10:6 Jen 1:27; 5:2 doko, Goteme tee pyao yuupi kaitipi wasiamo dokopa endapi akalipi lao wasia-pyaa. 7 Tenge* 10:7 Jen 2:24; Ep 5:31 dokonya akalimi baanya endangi takangepa yakinatala, baanya etanengepa kopatambi. 8 Dopa pitamopa dolapo yonge mendai joo pititambi. Dolapo lapoma joo napetenya, yonge mendai joo pititambi. 9 Dopana, Goteme nyoo pyasetae doko endakalimi wakale pyoloo napipengena,” Jisasame lea-pyaa.

10 Dopa* 10:10 Mk 7:24 lateamopa baanya disaipele dupame pii leamo dokonya deaka andaka Jisasa pisiami-pyaa. 11 Dokopa* 10:11 Mt 5:32; Lu 16:18; 1 Ko 7:10-11 baame dokaita lamaiyoo, “Akali mendeme baanya etanenge doko watao pyapala enda waka mende lanyetamo dokome enda wambatae doko lyaa minata. 12 Dee* 10:12 Lo 7:2-3 enda mendeme baanya akalingi doko yakinatala akali waka patamo kandao doko, kepo kolawaka nyetana,” lea-pyaa.

Wane wanakupi dupa-kisa Jisasame kingi seteamo doko

(Mt 19:13-15; Lu 18:15-17)

13 Jisasa kateamo dokonya endakali mendapuame wane wanakupi koo dupa baame watandena lao laminao epeami-pyaa. Dopaka doko, disaipele dupame dokaita pyalanya leami-pyaa. 14 Dokopa Jisasame kandatala imbu kayapala dokaita lamaiyoo, “Wane wanakupi koo dupa epekena kaita lyokala nayakalapa! Doko, Goteme wane wanakupi dapale joo kalyamino endakali dupa isoo kalyamo. 15 Nambame* 10:15 Mt 18:3 nyakama kiningi langilyona, wane wanakupi koo dupame nyakama Goteme isina lao katengemali pyoo endakali mende nakatatamo kandao doko, baa kapa pao Goteme isina lao nakatatana,” lea-pyaa. 16 Dopa* 10:16 Mk 9:36 latala baame wane wanakupi koo dupa kopinyetala kingimi auu pisia-pyaa.

Akali kamongo mende

(Mt 19:16-30; Lu 18:18-30)

17 Dopa* 10:17 Lu 10:25 petala baa paanya kaitini nyiamopa akali mendeme alo pyao ipao baa kandao luma lakapala baa pisoo, “Mana Lenge Akali Epe, namba lete etete katatopa lao aipa pyuape?” lea-pyaa. 18 Jisasame baa lamaiyoo, “Aipuma embame namba kandao epena leepe? Endakali mendaipi mende epe daa. Gote baa iki epe. 19 Mana* 10:19 Eke 20:12-16; Dit 5:16-20; 24:14; Je 5:4 setapae dupanya, ‘Embame endakali pyao kumasala nayape. Embame kepo kolala nayape. Embame pake nala nayape. Embame endakali mende minakasalanya sambo laa nayape. Embame endakali mendenya opale mende sambo lao pyalya lao nyakamaiya nayape. Embanya endangi takangepa dolapo andanda semaiyoo katapena,’ lapae silyamo dutupa embame masilinona,” lea-pyaa. 20 Akali dokome baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, wamba namba wane kolesa pituu mana setapae dutupa pitaka watao minio doko minawaka kalyona,” lea-pyaa. 21 Dopa* 10:21 Mt 6:20; 10:38; Mk 8:34; Lu 12:33; Ap 2:45; 4:34-35 leamopa Jisasame akali doko kandokondape petala auu kaya-pyaa. Dopa petala baa lamaiyoo, “Emba mendai iki mende daa jilyamona, emba pupala embanya oapi dupame muni nyepala endakali tipya dupa maipi. Dopa pitinopa embanya epe dupa kaitinya sakatana, embame namba watao ipupi,” lea-pyaa. 22 Dopa leamopa baanya oapi etete longo singi dokonyana, mona etete kenda kayapala lengelyaapi kumao kayapala pea-pyaa.

23 Dopa* 10:23 Pot 11:28; Mk 4:19; 1 Ti 6:17 piamopa Jisasame kandayoko lao baanya disaipele dupa kandatala lamaiyoo, “Kamongo dupa Goteme isina lao kalyanya etete lekeleke tatamina,” lea-pyaa. 24 Dopa leamo doko baanya disaipele dupame sepala mona andeami-pyaa.

Dokopa Jisasame deaka dokaita lamaiyoo, “Wane paluma, endakali dupa Goteme isina lao kalyanya eteteaka lekeleke tengema. 25 Mena kamele mendeme kepo tii mendenya kolandalanya lekeleke tapyaliaka doko, kamongo mendeme Goteme isina lao kalyanya etete lekeleke tapyalina,” lea-pyaa. 26 Dokopa disaipele dupame pii dutupa soo etete walu latala, nyakamalapo mende lamai lamai pyoo, “Dopa tamo kandao doko, api kapa pao pyoo nyepae katatape?” leami-pyaa. 27 Dopa leaminopa Jisasame dokaita kandatae soo yanu pyao, “Endakalimi kapa daaka doko Gote kapa. Goteme dupa pitaka kapa pao pingina,” lea-pyaa.

28 Pitame* 10:28 Mk 1:16-20 baa lamaiyoo, “Kandeleno, naimame dupa pitaka yakinatala emba watao payatelyamanona,” lea-pyaa. 29 Jisasame* 10:29-30 Mt 6:33 lao pituu, “Nambame nyakama kiningi langilyona, nambapa dee Wai Pii Epe dokopa lao masetala endakali dupame nyakamanya anda tamopi, kaiminingi tamopi, pimalenge tamopi, endangi tamopi, takange tamopi, wane tamopi, ee tamopi dupa yakineamino dupame indupa gii dakepa andapi, kaiminingipi, pimalengepi, endangipi, wanepi, eepi dupa andate mende lao nyoo kalyamino. Dee endakali mendapuame dupa watao pilyaminoaka. Dopa petala yuu enenge setamo dokonya lete etete katatami. 31 Dopaka* 10:31 Mt 20:16; Lu 13:30 doko, endakali enomba nyoo katenge longo dupa maita-kaita katatami. Maita-kaita katenge longo dupa enomba nyoo katatamina,” Jisasame dopa lea-pyaa.

Jisasame baa kumatapa dee sakatatapa dolaponya tepo pyoo leamo doko

(Mt 20:17-19; Lu 18:31-34)

32 Yuu* 10:32 Jo 11:16 mende Jisasapi baanya disaipele dupapi Jetusaleme pao pituu Jisasa baa wambea-pyaa. Dokopa disaipele dupame mona andeaminopa, dee endakali waka baa watao peamino dupa paka kayamiaka-pyaa. Dopa piaminopa baame akali kingi ita-kisa dee lapoma dutupa dee lanyepala baa-kisa pitamo dupa dokaita lamaiya-pyaa. 33 “Kandeleno!* 10:33 Mk 8:31; 9:12,31 Naima indupa Jetusaleme pelyamano. Akali mendeme Endakalinya Ikiningi doko enge nyepala pitisa mupapi mana setapae masingi akalipi dupa laitaka pyaapomo. Dokopa dupame baa kosa lao pyao kumasemana latala endakali tata waka dupanya kingilyaka maitami. 34 Dopa* 10:34 Mk 14:65; 15:19,26-32 pitaminopa dupame baa kandao lamba lao sopakalimi pyao konjame pyao petala angi pyao kumasetami. Dopa petataminopa koto tepo patatamopa dee sakatatana,” Jisasame lea-pyaa.

Jemesa Jonepame Jisasa-kisa tee leambino doko

(Mt 20:20-28)

35 Akali Sepete ikiningi Jemesapa Jonepame ipupala Jisasa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, nalimbame emba-kisa mendita mende tee lambana embame latambanoliaka pyoo pipi laka lao masilyambanona,” leambi-pyaa. 36 Baame dolapo lamaiyoo, “Nambame nyilyambo aipa pipi laka lao masilyambipi?” lea-pyaa. 37 Dokopa* 10:37 Mt 19:28; Lu 22:30 dolapome baa lamaiyoo, “Emba embanya tii pipae dokonya ipatenopa nalimbanya mende embanya kingi tolae-kaita kalyepa mende koya-kaita kalyepa lapena,” leambi-pyaa. 38 Dopa* 10:38 Mk 14:36; Lu 12:50; Jo 18:11 leambinopa Jisasame dolapo lamaiyoo, “Nyilyambome lelyambino doko masokondape napilyambino. Nambame kapo penge nelyo dokonya nyilyambome kapa pao natambipi? Nambame kaimbu nyilyo dokonya nyilyambome kapa pao nyetambipi?” lea-pyaa. 39 Dolapome* 10:39 Ap 12:2; Pa 1:9 baa lamaiyoo, “Nalimba kapana,” leambi-pyaa. Jisasame dolapo lamaiyoo, “Kini, nambame kapo penge nelyo dokonya nyilyambome natambiaka. 40 Nambame kaimbu nyilyo dokonya nyilyambome nyetambiaka. Dopaka doko, nambanya kingi tolae-kaita katena lengepi koya-kaita katena lengepi doko nambanya kalai daa. Goteme katatamina lao yapao nyiamo endakali dupa katatamina,” lea-pyaa.

41 Dopa* 10:41 Lu 22:24-27 pilyambino lapae doko disaipele kingi ita dutupame sepala Jemesa Jonepa dolapo imbu kayami-pyaa. 42 Dopa piaminopa Jisasame dokaita epena latala lamaiyoo, “Endakali tata dupanya yuu isingi akali kenge singi kalyamino dupame nyakamanya endakali dupanya alyasale joo katengema doko nyakamame masilyamino. Dee dupanya akali andake dupame nyakamanya pii watao minakena lao kyoto jingima doko nyakamame masilyaminoaka. 43 Dopaka* 10:43 Mt 23:11; Mk 9:35 doko, nyakamame dopa napinya nyakamanya mende akali andake joo katapuli lao masetamo kandao doko, nyakamanya kalai akali joo katapenge. 44 Dee nyakamanya mende enomba nyoo katapuli lao masetamo dokome endakali pitakanya kendemane joo katapenge. 45 Doko,* 10:45 1 Ti 2:5-6 Endakalinya Ikiningi dokome baanya kalai pyekena lao naepenya, baame endakali dupa nisalanya epea. Baame endakali dupa kii tamao nyalanya baa tangeme kumala epeana,” lea-pyaa.

Jisasame akali lenge monda mende lenge tasiamo doko

(Mt 20:29-34; Lu 18:35-43)

46 Dokopa* 10:46 Mk 8:22-26 dokaita yuu taono Jeteko dokonya epeami-pyaa. Jisasapi baanya disaipele dupapi, dee endakali kambu andake mendepimi Jeteko yuu doko yakinatala peaminopa, Timiasa ikiningi Batimiasa lenge akali lenge monda muni akipi tee lao petenge doko kaitinisa petea-pyaa. 47 Baame* 10:47 Mt 9:27; 15:22 Nasatete tange Jisasa doko ipao kalyamo lapae sepala baame puu lao ae lao, “Dapiti Yumbange Jisasa, embame namba kondo kaya,” lea-pyaa. 48 Dopa leamopa endakali longo dupame baa pii kaena lao pyalanya leami-pyaa. Dopaka doko, baame etete puu lao ae lao, “Dapiti Yumbange, embame namba kondo kaya,” lea-pyaa. 49 Dopa leamopa Jisasa baa ipao katapala, “Baa epena laapa,” lea-pyaa. Dopa leamopa endakali dupame akali lenge monda doko epena latala lamaiyoo, “Baame emba ipu lelyamona mona yaepatala sakata!” leami-pyaa. 50 Dokopa baanya yonge pee ketae pingi doko lyokanya pyale latala pupae sakatao Jisasa kateamo dokonya pea-pyaa. 51 Dokopa* 10:51 Jo 20:16 Jisasame baa lamaiyoo, “Nambame embanya aipa pyakapili lao masilipi?” lea-pyaa. Akali lenge monda dokome baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, namba lenge dee tapuli lao masilyona,” lea-pyaa. 52 Dopa* 10:52 Mt 8:10; 9:22; Mk 5:34; Lu 7:50; 8:48; 17:19 leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Embame masoo minapino dokome embanya lenge dee auu pisilyamona, puu!” lea-pyaa. Dopa leamo dokopaka akali dokonya lenge auu pyoo talu pia-pyaa. Dopa peteamopa baame Jisasa peamo ongonya watao pea-pyaa.

11

Kiŋi dupame pengemali pyoo Jisasa Jetusaleme peamo doko

(Mt 21:1-11; Lu 19:28-40; Jo 12:12-19)

1 Dupa Jetusaleme tengesale pao pituu, Olipimanda yuu dokonya taono Betepasipa Betanipa singi dolaponya peami-pyaa. Dopa petala Jisasame baanya disaipele dupanya lapoma wambao pena lea-pyaa. 2 Pena latala baame dolapo lamaiyoo, “Yuu taono yakane nyilyambonya enomba-kaita omo silyamo ongonya pupala mena dongi yakane wamba endakali mende napetea mende anjetae katatamopa pupae kanjambinona, doko liangao minao ipupape. 3 Endakali mendeme nyilyambo langyoo, ‘Aipuma dopa pilyambipi?’ lea kandeno doko, ‘Kamongo dokome kalai mende dongi dakeme pipenge jilyamona, petala dee yapa pealapomona,’ laapape,” lea-pyaa.

4 Dolapome* 11:4 Mk 14:16 pupala dongi yakane doko kaitini lemba dokonya anda kambu mendenya anjetae kateamo kandatala liangeambi-pyaa. 5 Dosa akali kateami mendapuame dolapo pisoo, “Mena dongi yakane doko aipa pyaanya liangekelyambipi?” leami-pyaa. 6 Dolapome Jisasame leamoli pyoo dokaita lamaiyambi-pyaa. Dokopa dokaitame yakana latala nyoo pena kayami-pyaa. 7 Akali dolapome mena dongi doko Jisasa kateamo dokonya minao ipupala nyalambonya yonge pee ketae pingi dupa dongi maita dokonya lyokanya setapeambinopa Jisasa baa dokonya ketae petea-pyaa. 8 Endakali longo dupame nyakamanya yonge pee ketae pingi dupa kaitini dokonya kuiyoo seteami-pyaa. Yangi dupame itai dupanya yoko dupa yandao kaitini dokonya kuiyoo seteami-pyaa. 9 Dee* 11:9 Wee 118:25-26; Mt 21:15; 23:39 endakali dupa wambata maita pyata pyoo pao pituu puu lao dapa lao wee leami-pyaa.

“Embame pyoo nyoo katape!

Akali epelyamo dake auu pisetaena,

Kamongo Goteme epena lapumopa epelyamo!

10 Wamba* 11:10 2 Sam 7:16 Dapitimi naimanya yumbange dupa isoo kateamoli pyoo,

indupa Kataisame naima isoo kalyanya epelyamo doko Goteme auu pisetae!

Etete Ketae Kaitinya Katenge,

embame pyoo nyoo katapena,” leami-pyaa.

11 Dopa* 11:11 Mt 21:17; Lu 21:37 leaminopa Jisasame pao Jetusaleme ongonya pyakamatala losuu anda andake kame dokonya kolandatala dokonya siamo dupa pitaka kandayoko lao kateamopa niki lenge landa pyalanya pia-pyaa. Dokopa baanya akali kingi ita mende-kisa dee lapoma dutupa-pipa Betani yuu dokonya peami-pyaa.

Jisasame piki ita mende kandao leamo doko

(Mt 21:18-19)

12 Taita* 11:12 Lu 13:6-9 dopa pyoo Betani yuu ongonya katao epeaminopa Jisasa baa lopo kaya-pyaa. 13 Dopa petala piki ita mende yoko pyoo tependale kateamo kandatala dii lilyape lao kanja pea-pyaa. Pao kandeamopa dii nalyoo yoko iki pyoo katea-pyaa. Doko, gii dokopa piki dii nalyingi. 14 Jisasame* 11:14 Mk 11:20 piki ita doko lamaiyoo, “Tenda tendapi endakali mendaipi mendeme embanya dii doko dee nala nayapengena,” lea-pyaa. Dopa leamo doko baanya disaipele dupame siami-pyaa.

Jisasa losuu anda andake dokonya peamo doko

(Mt 21:12-17; Lu 19:45-48; Jo 2:13-22)

15 Dokaita Jetusaleme pupala Jisasa baa losuu anda andake kame dokonya pea-pyaa. Dopa petala baame topo setao peteamino endakali dupapi sambao kateamino endakali dupapi dupa watao pyapala, muni aloo pingi akali dupanya tepolo tokopi yaka maeleome topo nyingi akali dupanya petenge tokopi dupa lokalyinya nepea-pyaa. 16 Baame losuu anda andake kame dokonya endakali mendeme pinju akipi soo napena lao daa lea-pyaa. 17 Dopa* 11:17 Ais 56:7; Jet 7:11 latala baame dokaita mana lamaiyoo, “Pii pepa pyapae singi dokonya, ‘Nambanya anda doko endakali tata dupa pitakanya loma singi anda latamina,’ lapae nasilyape? Dopaka doko, nyakamame anda dake pake nao makongao paenge endakali dupa yalo pingi kananda injisetelyaminona,” lea-pyaa. 18 Dopa* 11:18 Mk 14:1 leamo doko pitisa mupapi mana setapae masingi akali dupapimi sepala, “Jisasa aipa pyoo pyao kumasemape,” leami-pyaa. Endakali kambu kateamino dupa pitakame baame mana leamo doko sepala mona andeaminosa baa paka kayami-pyaa. 19 Yuu* 11:19 Lu 21:37 alemanjiamopa Jisasapi baanya disaipele dupapimi yuu taono doko yakinatala peami-pyaa.

Piki ita sapuiamo dokonya tenge doko

(Mt 21:20-22)

20 Taita* 11:20 Mk 11:14 dopa pyoo yongama wamba kaita dokonya pao pituu kandeaminopa piki ita doko tengenya pituu sapuoo pao mangenya tuu latae katea-pyaa. 21 Pitame doko kandao masetala Jisasa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, kuaka embame piki ita doko-kisa pii kenda pipae lanya setapino doko sapupya lamo kanda,” lea-pyaa. 22 Dopa leamopa baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame Gote lao masoo minalapape. 23 Nambame* 11:23 Mt 17:20-21; Lu 17:6; 1 Ko 13:2 nyakama kiningi langilyona, endakali mendeme yuu manda dake kandao, sakatatala solowata pete andake ongonya mangala pena latala, mona lapo palyala naenya, kini dopa pyaapomona lao masoo minao katatamo kandao doko, kini angi jakamaita. 24 Tenge* 11:24 Mt 7:7-11; Jo 11:22; 14:13-14; 16:23 dokonya minao nambame nyakama langilyona, nyakamame opale nyemana lao loma soo tee latamino dupa pitaka nyetamana lao masoo minao kalyepape. Dopa pitaminopa kini angi jakata. 25 Nyakamame* 11:25 Mt 5:23-24; 18:35* 11:25 Mt 6:14-15 toya katao loma soo pituu, nyakamanya Takange kaitinya katenge dokome nyakamanya koo dupa kunanya nepekena lao endakali mendeme nyakama-kisa koo pitamo dokonya yanu dupa kayalapape. 26 [Nyakamame endakali mendenya koo pingi yanu dupa kayala nayatamino kandao doko, nyakamanya Takange kaitinya katenge dokome nyakamanya koo dupa kunanya nepakala nayatakana,”] Jisasame lea-pyaa.

Kalai datupa apimi emba diape lao pisiamino doko

(Mt 21:23-27; Lu 20:1-8)

27 Dokaita* 11:27-28 Jo 2:18 Jetusaleme dokonya deaka ipupala Jisasa baa losuu anda andake kame dokonya paya-pyaa. Dopa piamopa pitisa mupapi, mana setapae masingi akalipi, isingi akalipi dupame baa kateasa ipupala lao pituu, “Embame apinya pii minao kalai datupa pilipi? Apimi kalai datupa emba-kisa seteape?” leami-pyaa. 29 Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nambame nyakama pii mende pisilyoakana, nyakamame yanu pyakatamino kandao doko, nambame kalai datupa dokonya pii minao pilyona lao nyakama langitoaka. 30 Joneme kaimbu pyakamaiyamo doko apimi pina leape? Goteme pina leape, pande endakalimi pina leamipi? Namba yanu pyao langyepana,” lea-pyaa. 31 Dopa leamopa dokaitame pii doko sepala nyakamalapo lao pituu, “Naimame, ‘Goteme pina leana,’ latamano kandao doko, ‘Aipuma nyakamame Jonenya pii doko masoo minala nayamipi?’ lata. 32 Dopaka doko, ‘Endakalimi pina leamina,’ lamape?” leami-pyaa. Doko, endakali dupa pitakame Jone doko potopesa kiningina lao masoo kateaminosa dokaitame endakali kambu dupa paka kayami-pyaa. 33 Dopa petala dupame Jisasanya pii yanu pyakamaiyoo, “Naimame masala naelyamanona,” leami-pyaa. Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Doko tamo doko, nambame kalai pilyo datupa dokonya pii minao pilyo lao nyakama langya nayatoakana,” lea-pyaa.

12

Getepe ee mende isoo kateamina lao kongali pii leamo doko

(Mt 21:33-46; Lu 20:9-19)

1 Jisasame* 12:1 Ais 5:1-2 kongali lao pii mende dokaita dapa lamaiya-pyaa: “Akali mendeme getepe ee mende kakopatala pokea-pyaa. Dopa petala baame getepe dii lyao indyalanya yuli mende lakea-pyaa. Dee isoo pititamo anda ketae mende piaka-pyaa. Dopa petala baame akali mendapuame ee doko isakao katena latala, baa yuu londati mendakaita pao katea-pyaa. 2 Dopa petala getepe wambu pingi gii doko ipateamopa, baame baanya kendemane mendeme ee isakamaingi akali dupa kateamisa pupala getepe dii mendapua lyao peekena lao nyakala pena lea-pyaa. 3 Peamopa dupame baa minatala pyao indyepala mee pilyina leami-pyaa. 4 Dopa peteaminopa akali ee tange dokome dee kendemane mende pena lea-pyaa. Dopa piamopa ee isakamaingi akali dupame kendemane doko aiyomba pyao lombapala baa-kisa mana koo elya pipae mendapua miniami-pyaa. 5 Dokopa baame dee kendemane mende pena lea-pyaa. Doko dupame kumi pyao kumasiami-pyaa. Dee baame kendemane longo pena lateamopa yangi dupa dokaitame pyao indyepala yangi kumi pyao kumasiami-pyaa. 6 Dopa* 12:6 Mt 3:17 peteaminopa akali dokonya ikiningi mendai baanya mona setenge doko iki katea-pyaa. Dopa piamopa akali dokome, “Nambanya ikiningi doko andanda semaitamina,” lao masetala, dokome ete pyoo dupa kateamisa pena lea-pyaa. 7 Pena leamoaka doko, ee isakamaingi akali dupame nyakamalapo lao pituu, ‘Wane dakeme takangenya moya nyepengena, yapa pyao kumasema! Pyao kumasetala baanya ee moya nyepenge dake naima nyetamana,’ leami-pyaa. 8 Dopa* 12:8 Ip 13:12 latala dupame baa minatala pyao kumasiami-pyaa. Pyao kumasetala soo kamalyatena pyale leami-pyaa.

9 “Dopana, akali getepe ee tange dokome aipa pitape? Baame ipupala ee isakamaingi dokaita pyao kumasetala, getepe ee doko akali waka mendapuame isoo katekena lata. 10 Dopana,* 12:10 Ap 4:11; 1 Pi 2:7* 12:10 Wee 118:22-23 nyakamame pii pepa pyapae singi dake itaki pyala nayamipi?

‘Anda pingi akali dupame anda pingina daa latala nepeamino doko pingina mupa jetea.

11 Kamongome dopa pipumu doko naimame kandamanopa auu etete pilyamona,’

lapae silyamona,” Jisasame lea-pyaa. 12 Dopa* 12:12 Mk 11:18 lamaiyamopa dokaitame, “Pii kongali doko naima kandao lalumuna,” lao masetala, baa anjemana lao kaita kutiaminoaka doko, endakali kambu kateamino dupa paka kayapala baa yakinatala peami-pyaa.

Muni takisa dupa pyakamaipengepe kayapengepe lao Jisasa pisiamino doko

(Mt 22:15-22; Lu 20:20-26)

13 Jisasame* 12:13 Mk 3:6; Lu 11:54 pii mende latamo dokonya baa mangenya minamanalena latala akali Patasi mendapuapi Kiŋi Etote tata mendapuapi baa kateamo dokonya pena leami-pyaa. 14 Akali dupame ipupala baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, emba pii kiningi lenge akalina, embame endakali dupa paka nakayapala itange kandao mokosala naenge. Daa, embame kiningi pii lao Goteme endakali dupame pipimili lao masingili pyoo mana lamailino lao masilyamano. Dopana, naimanya mana setapae dupanya aipa lapae silyape? Kapomane Isingi Mupa dokonya takisa dupa naimame pyakamaipengepe, pande kayapengepe?” leami-pyaa. 15 Dopa lao baa minakasalanya piamino kandatala baame dokaita lamaiyoo, “Aipuma nyakamame namba minao makande pilyamipi? Muni konde mende kandatoo nyoo peyalapa,” lea-pyaa. 16 Dopa leamopa dokaitame muni konde mende maitiaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Muni dakenya endakali lengelyaapi wasetae kalyamopi kenge pyatae kalyamopi doko apinyape?” lea-pyaa. Dopa leamopa dokaitame baa lamaiyoo, “Kapomane Isingi Mupa dokonya kalyamona,” leami-pyaa. 17 Dopa* 12:17 Lo 13:7 leaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Opale Kapomane Isingi Mupa dokonya dupa tange maiyakamaiyepape. Dee opale Gotenya dupa Gote tangeaka maiyakamaiyepape,” lea-pyaa. Jisasame dopa leamopa dokaitame baa kandao mona andeami-pyaa.

Endakali kumapae dupa dee sakatatamipi lao Jisasa pisiamino doko

(Mt 22:23-33; Lu 20:27-40)

18 Dokopa* 12:18-19 Ap 23:8* 12:18-19 Dit 25:5 akali Satyusi mendapuame Jisasa kateamo dokonya epeami-pyaa. Akali dupame endakali kumapala dee sakatala naengena lengema-pyaa. Akali dupame ipupala Jisasa pisoo, “Mana Lenge Akali, wamba Moseseme naimanya mana mende dapa lao pepa pyanya setekea-pyaa: ‘Akali mende wane manja nayao mee kumatamo kandao doko, baanya kaiminingi dokome enda walyakae doko pisetala wane manditamo dupa kaiminingi kumapae dokonya manjakamaitana,’ lapae silyamo. 20 Gii mendepa akali mendenya ikiningi kalange kateami-pyaa. Dutupanya mupa dokome enda nyepala wane manja nayao mee kumia-pyaa. 21 Dopa piamopa kaiminingi laponge dokome enda doko pisia-pyaa. Dopa petala baame wane mende manja nayao mee kumia-pyaa. Kaiminingi teponge dokome mendai dopaka pia-pyaa. 22 Dopaka pyoo kaiminingi kalange dutupa pitakame enda dokoaka nyepala wane mende manja nayawaka mee kumiami-pyaa. Dokaita kumao ete dokonya enda doko kumia-pyaa. 23 Dopana, endakali kumapae sakatapenge gii dokonya sakatatamino dokopa enda doko akali apinya etanenge joo pititape? Doko, akali kaiminingi kalange dutupa pitakame enda mendai dokoaka nyiami-pyaana,” akali Satyusi dupame dopa leami-pyaa.

24 Dopa leaminopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame pii pepa pyapae singi doko masala nayao Gotenya pupu lapae doko masala nayawaka pingima tenge dokonya nyakamame etete kopeta lelyamino. 25 Endakali kumapae dupa dee sakatatamino gii dokopa akali enda nyala nayao enda akali napao kaitinya enjele dupa katengemali pyoo katatami. 26 Nyakamame* 12:26 Eke 3:2,6 ikililyambu maunya ita teana lao Moseseme pii pepa piamo doko itaki pyala nayamipi? Endakali kumapae sakatatami dokonya Goteme Mosese lamaiyoo dapa lea-pyaa: ‘Namba Apotakamepi, Aisakepi, Jekopepi dupanya Gote dokona,’ lea-pyaa. 27 Nyakamame etete kopeta lelyamino. Gote baa endakali lete katenge dupanya Gotena, kumapae dupanya daana,” Jisasame lea-pyaa.

Mana setapae dupanya mupa doko

(Mt 22:34-40; Lu 10:25-28)

28 Mana* 12:28 Lu 10:25-28 setapae masingi akali dupanya mende dosa kateamo dokome Satyusi dupame Jisasa pii yanda pimaiyamino doko sepa dee Jisasame dokaitanya pii auu pyoo yanu piamo doko kandata pia-pyaa. Dopa petala baame Jisasa pisoo, “Mana setapae dupa pitakanya anduku mupa joo silyape?” lea-pyaa. 29 Jisasame* 12:29 Dit 6:4-5 yanu pyao pituu, “Mana setapae mupa doko dake: ‘Nyakama Isataele endakali dupame salapape! Naimanya Kamongo Gote baa Kamongo mendai iki doko kalyamo. 30 Embame embanya Kamongo Gote auu kayao katao embanya monapi, imambupi, masingipi, pupu lapaepi dutupa pitaka baa maitae katape.’ 31 Mana* 12:31 Lep 19:18; Lo 13:9; Ga 5:14; Je 2:8 setapae laponge doko dake: ‘Embame emba tange auu kaengeli pyoo embanya endakali yango doko auu kayao katape.’ Dolapo ita minao mana setapae dupanya waka mende alyasale joo nasilyamona,” Jisasame lea-pyaa.

32 Dopa* 12:32 Dit 4:35; Ais 45:21; Lu 20:39 leamopa mana setapae masingi akali dokome baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, yaka leeno. Baa mendai iki kalyamona, waka mende nakalyamona, kiningi leeno. 33 Kamongo* 12:33 1 Sam 15:22; Wee 40:6-8; Ais 6:4; Osi 6:6; Emo 5:21; Mai 6:6-8; Mt 9:13 Gote auu kayao katao monapi, masingipi, pupu lapaepi dutupa baa maitae katenge dokopa dee tange auu kaengeli pyoo endakali yango doko auu kaenge dokopa dolapo etete alyasale. Dolapome opale mende Gote lao kundi maiyoo tao molyina lao pyao yangenge dokopa opale mende mee kundi maingi dokopa dolapo etete ita miningina,” lea-pyaa. 34 Akali* 12:34 Lu 20:40 dokome masokondape petala yanu piamo kandatala Jisasame baa lamaiyoo, “Emba Goteme isina lao kalyanya petelenona,” lea-pyaa. Dopa lateamo dokopa endakali dupa pitakame baa pii mende dee pisalanya paka kayami-pyaa.

Kataisa doko apipi lao pisiamo doko

(Mt 22:41-46; Lu 20:41-44)

35 Jisasame losuu anda andake kame dokonya mana lamaiyoo katao endakali dupa pisoo, “Mana setapae masingi akali dupame Kataisa doko kandao aipa petala Dapiti Yumbangena lelyamipi? 36 Oli* 12:36 Wee 110:1; Ap 2:34; Ip 1:13 Sipitisame lungu piamopa Dapiti tangeme dapa lea

‘Kamongo Gote dokome nambanya Kamongo doko lamaiyoo,

“Emba nambanya kingi tolae-kaita katape.

Katatenopa nambame embanya yandapipili dupa embanya moko pundipundi ongonya katena lato,” leana,’ lea-pyaa.

37 Dapiti tangeme baa kandao, ‘Kamongona,’ lea-pyaana, aipa petala baa Dapiti yumbange jilyape?” Jisasame lea-pyaa. Endakali kambu andake mende kateamino dupame Jisasanya pii leamo doko auu kayao siami-pyaa.

Mana setapae masingi akali dupa wandyuu kalyepape leamo doko

(Mt 23:1-36; Lu 11:37-54; 20:45-47)

38 Jisasame dokaita mana lamaiyoo dapa lea-pyaa. “Nyakama aopyoo latala mana setapae masingi akali dopale jetamane lao kandao wandyuu kalyepape. Dupame yonge pee londe dupa auu kayao pyoo payao kamapi dupanya nyakama lasa lapimi laka lao masingima. 39 Dupame losuu anda dupanya enomba nyoo pilyanya etete auu kaengema. Nee andake nelyami dupanya petenge toko enomba nyoo dupanya pilyanya auu kaengema. 40 Dupame enda walyakae dupanya anda yuupi dupa minamao nyepakamaitala, endakali dupame nyakama epepe lao masina latala loma londe pyoo singima. Goteme dupa-kisa kenda pipae etete andake mende setatana,” lea-pyaa.

Enda walyakae mendeme Gotenya lao epe mende pyasakamaiyamo doko

(Lu 21:1-4)

41 Dopa* 12:41 2 Kiŋ 12:9; Jo 8:20 latala Jisasa baa losuu anda andake dokonya muni pyasingi penge singi dokonya yangitena-kaita pao pitipala, endakali kambu dokome aipa pyoo muni pyasingi penge ongonya pyasilyamipi lao kandatae petea-pyaa. Endakali kamongo longo dupame muni longo lao pyasiami-pyaa. 42 Dopa piaminopa enda walyakae tipya mendeme ipupala muni etete yakane lapoma pyasia-pyaa. Dolapo pyasetala muni toya mendai iki joo. 43 Dokopa* 12:43 2 Ko 8:12 Jisasame baanya disaipele dupa epena latala lamaiyoo, “Nambame nyakama kiningi langilyona, enda walyakae tipya dokome muni pyasingi penge dokonya muni longo lao pyasoo endakali waka muni pyasalamino doko pitaka ita minao pyasalamo. 44 Endakali dokaita pitakame nyakamanya muni sipumu dupanya kakana nyoo pyasalamino. Dopaka doko, enda dokome baa daa jipumopa baa-kisa sipumu doko pitaka pyasalamo. Baa tange nao pitipenge doko pitaka pyasalamona,” Jisasame dopa lea-pyaa.

13

Losuu anda andake doko kalunya nepatamina Jisasame leamo doko

(Mt 24:1-2; Lu 21:5-6)

1 Jisasame losuu anda andake kame doko yakinatala peamopa baanya disaipele dupanya mendeme baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, kana yale domopapi anda yale petae kalyamo domopapi kanda!” lea-pyaa. 2 Dopa* 13:2 Mk 14:58; 15:29; Lu 19:44; Jo 2:19; Ap 6:14 leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Anda yale dupa embame kandelepe? Ae kaname petae kalyamo datupanya mendaipi mende kalyamoli petae katena lao kayala nayao, pitaka kalunya nepatamina,” lea-pyaa.

Kenda pipae longo dupa ipatana Jisasame leamo doko

(Mt 24:3-14; Lu 21:7-19)

3 Jisasa* 13:3 Mk 1:29; 5:37; 9:2 baa Olipimanda yuu dokonya losuu anda andake doko katenge dokaita-kaita kandatae petea-pyaa. Dopa piamopa Pitapi, Jemesapi, Jonepi, Endutupi dutupame elyakao baa dapa lao pisiami-pyaa: 4 Embame* 13:4 Lu 17:20 laleno dutupa andukupa pitana lao lalepe? Kongali aki mende pitamopa naimame kandatala dutupa pitaka angi jalanya tengesa petelyamona lao masetama laape? Embame naima langi,” leami-pyaa.

5 Dopa leaminopa Jisasame yanu pyao dokaita lamaiyoo, “Endakali mendeme nyakama minao kyakasetana kandao kalyepape. 6 Endakali* 13:6 Jo 8:24; 1 Jo 2:18 longome namba epele lao ipupala, ‘Namba akali dokona,’ lao endakali longo minao kyakasetami. 7 Yanda* 13:7 2 Te 2:2 andake dupa pitaminopa kiikau latapi, yanda andake dupa pilyamino lapaepi dupa nyakamame setami. Sepala nyakama paka nakayalapape. Dopale dupa ipupengeaka doko, yuu etenge gii doko dokopa ipatala nayata. 8 Akali* 13:8 2 Ktl 15:6; Ais 19:2 tata mendeme tata mende yanda pimaita, kiŋi mendenya isingi tata mendeme kiŋi mendenya isingi tata mende yanda pimaita pitami. Dee yuu wakale wakale dupanya titiwali dupa minata lopo andake dupa sepa pita. Dutupa pitamo doko enda wane maita pyalanya tee pingi dopale joo pita. 9 Dopaka* 13:9 Mt 10:17-22 doko, nyakamame nyakama tange kandao kalyepape. Endakali dupame nyakama anjoo soo kanjole dupa-kisa kosimi laa patami. Dee nyakama losuu anda dupanya pyatamiaka. Nyakamame namba watao payataminosa endakali dupame nyakama kapomane isingi akali andakepi kiŋipi dupanya enombasa laminao pupala katasetaminopa nyakamame dupa nambanya lao pii lamaitami. 10 Wambao Wai Pii Epe doko endakali tata dupa pitaka lamaipenge. 11 Endakali* 13:11 Lu 12:11-12; Jo 14:26; 16:7-11 dupame nyakama anjetala laminao kosa anda ongonya pataminopa nyakamame aipa lamanape lao wambao nea nakayalapape. Kosa lapenge gii ongopa Goteme nyakama pii ditali pyoo laapape. Nyakamame latamino doko nyakama tangeme laa nayatamina, Oli Sipitisame lata. 12 Akali mendapuame nyakamanya kaiminingi etete dupa enge nyepala pyao kumasina lao maitami. Akali mendapuame nyakamanya wane dupa dopaka pitami. Wane mendapuame kandapilyetala nyakamanya endangi takangepi dupa pyao kumasina lao maitamiaka. 13 Nyakamame* 13:13 Jo 15:21 namba watao payataminosa endakali dupa pitakame nyakama kandao etete imbu kaengitami. Dopaka doko, endakali mendeme kyoto joaka katao baa etatamo doko pyoo nyepae katata.

Kenda pipae andake ipatamopa lekeleke tatamina leamo doko

(Mt 24:15-28; Lu 21:20-24)

14 “Koyasingi* 13:14 Dan 9:27; 11:31; 12:11 aii pyapae doko baa nakatapenge panda dokonya katatamo nyakamame kandatami. (Pii dake itaki pyatamo endakali dokome tenge doko masepenge.) Kandatala dokopa Jutia yuu dokonya katatamino endakali dupa yuu manda dupanya paka pyakao pupenge jeta. 15 Endakali* 13:15 Lu 17:31 mende baanya anda patakisa katatamo dokome baanya oapi andakote setamo dupa kolandao nyalanya napupenge jeta. 16 Dee endakali mende eesa katatamo dokome baanya yonge pee ketae pingi doko nyalanya pilyala nayapenge jeta. 17 Enda* 13:17 Lu 23:29 wane tongatapi enda wane andu nengepi dupa gii dokopa etete kondo pita! 18 Kenda pipae dutupa koo kana palitamo dokopa naepena lao loma soo kalyepape. 19 Gii* 13:19 Dan 12:1; Joe 2:2; Pa 7:14; 16:18 dokopa kenda pipae ipatamo dokome yuupi kaitipi tee piamo dokopa pituu indupa tuu lao kenda pipae epea dupa pitaka ita minata. Dee kenda pipae dopale mende tenda tendapi etete naipataka. 20 Kamongome yuu gii dupa kaketala nayali kandao doko, endakali mendaipi mende nakatatama jipyali. Dopaka doko, baame baanya yapao nyepae endakali dupa lao masetala yuu gii dupa kaketatea-pyaa.

21 “Gii* 13:21 Lu 17:23 dokopa endakali mendeme nyakama langyoo, ‘Kataisa doko asa kalyamo kanjepa! Amasa kalyamo kanjepa!’ lea kandeno doko, baame kiningi lelyamona lao nyakamame masala nayalapape. 22 Doko,* 13:22 Dit 13:1-3; Mt 7:15; Jo 4:48; Pa 13:13 sambo mesayapi sambo potopesapi dupa ipupala kongalipi kalai paka pipaepi dupa pitami. Dupame Gotenya yapao nyepae endakali dupa kapa pao minao kyakasepenge jipyali kandao doko kyakasimili. 23 Dopaka* 13:23 Jo 16:4 doko, nyakama kandao kalyepape. Nambame nyakama pitaka ene pimopa langitilyo.

Endakalinya Ikiningi doko dee ipata dokonya Jisasame leamo doko

(Mt 24:29-31; Lu 21:25-28)

24 “Kenda* 13:24-25 Ais 13:10; Ese 32:7; Joe 2:10,31; 3:15; Pa 6:12; 8:12* 13:24-25 Ais 34:4; Joe 2:10; Pa 6:13 pipae ipatamo dupa etapatamopa niki doko iminjoo, kana doko tii napyoo, kaiti-kisa bui katenge dupa kondao isa ipao, kaitinya kuingi dupa ema-ema pyoo pita. 26 Dutupa* 13:26 Dan 7:13-14; Mt 10:23; Mk 14:62; Pa 1:7 petatamopa Endakalinya Ikiningi doko etete pupu lao tii pyoo kopa tambetambe ipatamo endakali dupame kandatami. 27 Dokopa baame enjele dupame baanya yapao nyepae endakali yuunya lita yangi yangipi dupanya katenge dupa nyoo elyambu pyaa pena lata. Dokopa dupame yuu lita ongonya pituu yuu lita yangi-kaita tuu lao nyoo elyambu pitami.

Piki ita dupanya makande doko

(Mt 24:32-35; Lu 21:29-33)

28 “Nyakamame piki ita dupanya makande doko masalapape. Mange dupa kanga latala yoko ŋaŋa pyakalyilyamo doko kandatala nyakamame aiyuu kana palyanya pilyamona lao masingima. 29 Dokotekee joo pitamo dutupa pitaka nyakamame kandatala yuu etalanya tengesa petelyamona lao masalapape. 30 Nambame* 13:30 Mk 9:1 nyakama kiningi langilyo, endakali indupa palelyamino dupa kumao etapala nayataminopa dutupa pitaka pita. 31 Yuupi* 13:31 Mt 5:18; Lu 16:17 kaitipi dupa kapa pao alu pitamoaka doko, nambanya pii dupa kapa pao alu napita.

Depa latae kalyepape leamo doko

(Mt 24:36-44)

32 “Endakali* 13:32 Ap 1:7 mendaipi mendeme yuu etenge gii doko andukupa ipatape kiloko gii andukunya ipatape lao masala naengema. Enjele kaiti-kisa katenge dupame masala naengema. Ikiningi dokome apata masala naengeaka. Takange dokome iki masingi. 33 Nyakama* 13:33 Mt 25:13; Ep 6:18; Kl 4:2; Pa 3:3* 13:33 Lu 12:35-40 kandao isoo kalyepape. Doko, gii doko andukupa ipatape lao nyakamame nakandengema. 34 Doko,* 13:34 Mt 25:14; Lu 19:12-13 akali mendeme baanya anda doko yakinatala yuu waka mendenya pao katenge dopale. Baame baanya kendemane dupame anda doko isoo katekena latala dutupa kalai wakale wakale mokosoo maingi. Dopa petala akali lome kambu isoo katenge dokome lome kambu doko isokondape pyoo katekena latala baa penge. 35 Nyakamame anda tange doko alemandi kone yuu pumbuti yuu pitamopa ipatape, kuka andatombe ipatape, yuu yongalanya mona sakatamopa ipatape, yongama ipatape lao masala naelyamino. Baa yapa ipupala nyakama luu paliuu katatamino kandatana nyakama kandao isoo kalyepape. 37 Nambame nyakama langilyo doko, endakali pitaka kandao lelyona, kandao kalyepapena,” lea-pyaa.

14

Jisasa pyao kumasemana lao kambuiyamino doko

(Mt 26:1-5; Lu 22:1-2; Jo 11:45-53)

1 Napinya* 14:1 Eke 12:1-27; Mt 26:17; Mk 11:18 Kayamo Gii dokopa Isataelemanya betesanya iisa napalyoo nenge gii dokopa dolapo ene ipanya koto lapoma siamopa pitisa mupa dupapi mana setapae masingi akali dupapimi aipa petala Jisasa waa katao anjoo nyepala pyao kumasemape lao kaita kutiami-pyaa. 2 Dopa piaminoaka doko, dee dupame lao pituu, “Aopyoo latala endakali dupame pyao pilya pyana pitamina, gii epe dokonya dopa napimanalena,” leami-pyaa.

Enda mendeme Jisasanya aiyomba kai pyakamaiyamo doko

(Mt 26:6-13; Jo 12:1-8)

3 Jisasa* 14:3 Lu 7:36-50 baa yuu taono Betani ongonya akali kopetali Saimone lenge dokonya andaka nee nao petea-pyaa. Dokopa enda mendeme wele penge yakane mendenya wele kenge nalata lenge muni longome sambenge tunduma pipae etete angi mende tumbatae doko minao Jisasa peteasa epea-pyaa. Dopa petala baame penge doko tambatala wele doko Jisasanya aiyombanya kai lao kai pyakamaiya-pyaa. 4 Dopa piamopa anda ongonya peteami mendapuame enda doko imbu kayapala mende lamai lamai pyoo, “Baame aipuma dopa pyoo wele dake mee maa yangelya kanjemape? 5 Wele dake endakalimi kapa pao sambapiminopa muni kina andate tepoma-kisa dee mendatupa apata nyepala endakali tipya dupa maipenge jipyalina,” leami-pyaa. Dopa latala enda doko pyalanya leami-pyaa. 6 Dopaka doko, Jisasame dokaita lamaiyoo, “Enda dakeme pilyamo doko pina kayalapape. Aipuma kenda pisilyamipi? Baame namba-kisa kalai epe wakane mende pyekelyamo. 7 Endakali* 14:7 Dit 15:11 tipya dupa koteaka lao nyakama-pipa awapa katengemana, nyakamame masetaminoli pyoo dokaita kapa pao nisetami. Dopaka doko, namba nyakama-pipa koteaka lao nakatatama. 8 Baa-kisa* 14:8 Jo 19:40 sipumoli pyoo baame pyekelyamo. Baame namba malu pina lao wambao baame nambanya yonge doko wele kai lao kai pyekelyamo. 9 Nambame nyakama kiningi langilyona, Wai Pii Epe doko yuu dupa pitakanya lamaitaminoli pyoo, endakali dupame enda dake masina lao baame pilyamo dake lao tayatamiakana,” Jisasame lea-pyaa.

Jutasame Jisasa enge nyiamo doko

(Mt 26:14-16; Lu 22:3-6)

10 Disaipele kingi ita mende-kisa dee lapoma dutupanya mende Jutasa Isaketiote dokome Jisasa baa pitisa mupa dupa laitaka pyaanya dokaita kateamisa enge nyala pea-pyaa. 11 Dupame baanya pii doko sepala mona auu kayami-pyaa. Auu kayapala muni mendapua baa maitamana leami-pyaa. Dokopa baame Jisasa dupa laitaka pitoo latala kaitini mende kutao katea-pyaa.

Napinya Kayamo Nee neamino doko

(Mt 26:17-25; Lu 22:7-14,21-23; Jo 13:21-30)

12 Betesanya* 14:12 Eke 12:6,14-20 iisa napalyoo nenge gii mupa Napinya Kayamo dokonya mena sipisipi yakane dupa pingima. Dopa pingima gii doko epeamopa disaipele dupame Jisasa lamaiyoo, “Napinya Kayamo Nee doko emba natale naimame andusa pao depa lakamili lao masilipi?” leami-pyaa. 13 Dopa* 14:13 1 Sam 10:2-5 leaminopa baame baanya disaipele dupanya lapoma pena lao pituu, “Nyilyambo yuu taono Jetusaleme dokonya pupa. Patambinopa akali mendeme penge mendenya endaki kambuoo soo ipao nyilyambo kandanyalapomona, baa patamo ongonya watao pupape. 14 Pao baa anda kolandatamo dokonya nyalambo apata kolandalapape. Kolandatala anda tange doko lamaiyoo, ‘Mana Lenge Akali dokome, “Nambanya disaipele dupa-pipa Napinya Kayamo Nee doko natoo nambanya nee napenge anda palo doko anja kalyape?” lelyamo,’ lamaiyepape. 15 Dokopa baame anda namba pyoo petae ketae mendenya tokopi opale depa latae singi palo andake mende nyilyambo laitaka pyaapomona, naima Napinya Kayamo Nee natamano doko dokonya depa laapapena,” lea-pyaa. 16 Dopa leamopa disaipele dolapo yuu taono Jetusaleme dokonya pao pyakalyetala Jisasame leamoli pyoo kandatala Napinya Kayamo Nee doko depa leambi-pyaa.

17 Maitakao yuu kualanya piamopa Jisasa baa disaipele kingi ita-kisa dee lapoma dupa-pipa epeami-pyaa. 18 Ipupala* 14:18 Wee 41:9 nee nao pituu Jisasame dokaita lamaiyoo, “Kiningi nambame nyakama langilyona, nyakamanya mendeme namba enge nyepala yandapipi dupa laitaka pyaamino. Namba-pipa awapa nee nelyambano dokome dopa pyaapomona,” lea-pyaa. 19 Dopa leamopa dokaitame mona kenda kayapala mendai mendai lawame baa lamaiyoo, “Namba kandao leepe?” laa laa peami-pyaa. 20 Baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama kingi ita mende-kisa dee lapoma dutupanya mende nambapa disanya nee poyao nyilyambano akali dokome dopa pyaapomo. 21 Kini, Endakalinya Ikiningi dokonya lao Gotenya pii pepa pyapae singi dokonya lapae silyamoli pyoo baa kumalapomo. Dopaka doko, Endakalinya Ikiningi doko enge nyilyamo akali doko koyata iki lamo! Akali doko endangimi manja nayali kandao, baa yaka jipyalina,” lea-pyaa.

Jisasame baanya nee doko disaipele dupa maiyamo doko

(Mt 26:26-30; Lu 22:15-20; 1 Ko 11:23-25)

22 Dupa-pipa* 14:22 Mk 6:41; 8:6; Lu 24:30; 1 Ko 10:16 nee nao pituu Jisasame betesa mende nyepala Gote lao yaka pilino latala konjia-pyaa. Konjepala dokaita maiyoo pituu, “Dake nambanya yonge dokona nyalapa,” lea-pyaa. 23 Dopa petala baame kapo penge mende nyepala yaka pilino latala dokaita maiya-pyaa. Maiyamopa dokaita pitakame dokonya neami-pyaa. 24 Baame* 14:24 Eke 24:8; Jet 31:31-34; Sak 9:11; 1 Ko 10:16; Ip 9:20 dokaita lamaiyoo, “Dake nambanya taiyoko dokona endakali dupa pitaka nisoo kai lekelyona, dokome Goteme pii lao seteamo doko angi injisilyamo. 25 Nambame* 14:25 Mt 8:11; Lu 22:18 nyakama kiningi langilyona, getepa ipange dake dee nala nayawaka katao tenda Gotenya isingi panda dokonya getepe ipange enenge doko nato gii dokonya tuu latona,” lea-pyaa. 26 Dopa* 14:26 Jo 18:1-2 lateamopa dokaitame wee mende latao pituu kamanda pyakalyetala Olipimanda dokonya peami-pyaa.

Jisasame Pita kandao embame namba nakandengena laapeno leamo doko

(Mt 26:31-35; Lu 22:31-34; Jo 13:36-38)

27 Dokopa* 14:27 Sak 13:7; Mk 14:50; Jo 16:32 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakama pitakame namba yakinatala lombapae salamino. Doko, Gotenya pii pepa pyapae singi dokonya, ‘Sipisipi setao katenge doko nambame pyatopa, sipisipi dupa polao wakale puu puu pyoo paka patamina,’ lapae silyamo. 28 Dopaka* 14:28 Mt 28:16; Mk 16:7 doko, Goteme namba dee sakatasetatamopa nyakama nyoo maita pyatala Galili yuu dokonya wambatona,” lea-pyaa. 29 Dokopa Pitame Jisasa lamaiyoo, “Yangi dupa pitakame emba yakinatala lombapae setamino kandao, nambame dopa napyapo daana,” lea-pyaa. 30 Dopa* 14:30 Mk 14:66-72; Jo 18:17-18,25-27 leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Nambame emba kiningi langilyona, indupa kuka gii dakenya yaka pauli pii lapo pyoo ene laanya pitamopa, paa tepomasa embame namba nakandengena laapenona,” lea-pyaa. 31 Dokopa* 14:31 Jo 11:16 Pitame etete kyoto joo baa lamaiyoo, “Namba embapa awapa kumatambano doko kapakana, nambame emba nakandengena laa nayalapo etete daana,” lea-pyaa. Dopa leamopa disaipele dupa pitakame dopaka leami-pyaa.

Jisasame Gesemani pao loma siamo doko

(Mt 26:36-46; Lu 22:39-46)

32 Dokopa* 14:32 Jo 18:1; Ip 5:7-8 dokaita yuu Gesemani peami-pyaa. Pupala Jisasame baanya disaipele dupa lamaiyoo, “Nambame loma sotoo nyakama asa pilyepa,” lea-pyaa. 33 Dopa* 14:33-34 Mk 5:37* 14:33-34 Jo 12:27 latala baame Pitapi, Jemesapi, Jonepi dutupa laminao pea-pyaa. Pupala baa mona etete kenda kayapala dokaita lamaiyoo, “Nambanya mona doko etete kenda petala kumapenge julumuna, nyakama asa kandao katamana kalyepape,” lea-pyaa. 35 Dopa latala baa kuki umbisale pao yuunya tombauli sepala loma soo pituu, “Emba kapa pea kandeno doko, indupa gii dakepa namba-kisa pitamo doko napina lape,” lea-pyaa. 36 Baame* 14:36 Mk 10:38; Jo 6:38; 18:11; Lo 8:15; Ga 4:6 loma soo pituu, “Apane, Apane, embame kapa pao dupa pitaka pingi. Embame namba-kisa kenda pipae silyamo dake nyoo nepakape. Dopaka doko, nambame masilyoli napinya, embame masetenoli pipina,” Jisasame lea-pyaa.

37 Dopa lao loma setala ipao kandeamopa disaipele dutupa luu palyasiamisa baame Pita lamaiyoo, “Saimone, emba luu palelepe? Embame gii kuki mende kapa pao kandao isoo nakatalepe? 38 Makande* 14:38 Mt 6:13; Lu 11:4; Lo 7:5 pingi dupanya nyakama pao koyatamane lao kandao isoo loma soo kalyepape. Moname pyuani kaelyamoaka doko, yongeme papa tambuingina,” lea-pyaa. 39 Dopa latala baa deaka pao loma sia-pyaa. Wambao loma soo leamo pii dutupaka lao loma sia-pyaa. 40 Dopa* 14:40 Mk 9:6 latala dee ipao disaipele dupa kandeamopa lemongoti kayapala luu paliuu kateami-pyaa. Dopa petala aipa lamape lao masala nayami-pyaa. 41 Baame dee paa tepo pyoo ipupala dokaita lamaiyoo, “Nyakama mee luaka paliuu koto nyilyamipi? Doko kapa lamo! Kandeleno! Gii doko ipatelyamo. Akali mendeme Endakalinya Ikiningi doko koo pingi endakali dupa laitaka pyaapomona, mona nyakama sakatalapa! Namba enge nyipumu akali doko ipatelyamona, kanjepa!” lea-pyaa.

Jutasame Jisasa dokaita laitaka piamo doko

(Mt 26:47-56; Lu 22:47-53; Jo 18:3-12)

43 Jisasame dopa lao kateamopa baanya disaipele kingi ita-kisa dee lapoma dutupanya mende Jutasa lenge doko epea-pyaa. Baa-pipa awapa endakali kambu mendeme konjuapi kolyepepi dupa minao akali pitisa mupapi, mana setapae masingi akalipi, Jutamanya isingi akalipi dupame pena leaminopa epeami-pyaa. 44 Jisasa enge nyiamo akali dokome endakali kambu doko wambao lamaiyoo, “Nambame akali mende nunu pio kandeno doko, baana, nyakamame baa minatala anjetala kandao isoo laminao pupape,” lea-pyaa. 45 Dopa lamaitala ipao baa Jisasa kateamo ongonya tolao pupala, “Mana Lenge Akali,” lea-pyaa. Dopa latala baa nunu pia-pyaa. 46 Dopa piamopa dokaitame Jisasa minatala anjiami-pyaa. 47 Dopa piaminopa akali mende baapa maki katea mendeme baanya konjua doko kolanyetala pitisa mupa dokonya kendemane mendenya kale doko taka lanya nepea-pyaa. 48 Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame akali pake nao makongao paenge mende anjala epele lao konjuapi kolyepepi dupa minao namba anjala epelyamipi? 49 Koteaka* 14:49 Lu 19:47; 21:37; Jo 18:21 lao namba losuu anda andake dokonya nyakamanya kaina ongonya katao nyakama mana langio dokopa nyakamame namba anjala nayami. Dopaka doko, pii pepa pyapae singi doko angi jilyamona,” lea-pyaa. 50 Dokopa disaipele dupa pitakame baa yakinatala paka pyoo peami-pyaa. 51 Dopa piaminopa akali mendeme Jisasa watao pea-pyaa. Baa lapalapa mende iki petae pea-pyaa. Dopa piamopa dupame baa minatala anjalanya piami-pyaa. 52 Dopa piaminopa baame lapalapa doko kakonya yakinatala papata paka pea-pyaa.

Jisasa kosimi leamino doko

(Mt 26:57-68; Lu 22:54-55,63-71; Jo 18:13-14,19-24)

53 Dokopa dupame Jisasa laminao pitisa mupa doko kateasa peami-pyaa. Dopa piaminopa pitisa mupapi, Jutamanya isingi akalipi, mana setapae masingi akalipi dupa ipao kambu piami-pyaa. 54 Dokopa Pitame Jisasa watao tependale joo pea-pyaa. Pupala pitisa mupa dokonya anda kamapisa kolamatala lome kambu isoo katenge dupa-pipa ita mende teamo dokonya endo soo petea-pyaa. 55 Akali pitisa mupapi kanjole dupa pitakapimi Jisasa pyao kumasemana latala baa-kisa tenge mende setame lao kutiami-pyaa. Dopa piaminoaka doko, tenge mende kandao nanyiami-pyaa. 56 Endakali longo mendapuame baa-kisa sambo pii setao kosimi leaminoaka doko, nyakamanya pii doko wakale jetala kapa napea-pyaa. 57 Endakali mendapuame sakatatala baa-kisa sambo pii setao dapa leami-pyaa: 58 “Akali* 14:58 Mk 13:2; 15:29; Jo 2:19-21; Ap 6:14; 2 Ko 5:1 dakeme lao pituu, ‘Nambame losuu anda andake kingimi petae dake lakyepala yuu gii tepomanya waka mende pito doko endakalimi napipenge mende pitona,’ leamopa naimame siamana,” leami-pyaa. 59 Dopa leaminoaka doko, nyakamanya pii doko wakale jetala kapa napeaka-pyaa. 60 Dokopa pitisa mupa dokome dokaitanya kaina dokonya toya katapala Jisasa tipa pyoo, “Pii emba kandao lelyamino dake embame yanu napilino doko, aipa pyoo lelyamipi?” lea-pyaa. 61 Dopa* 14:61 Mk 15:5; Lu 23:9 leamoaka doko, Jisasame yanu pyao pii mende laa naenya ema napia-pyaa. Dokopa pitisa mupa dokome baa dee pisoo, “Emba Gote tama pingima dokonya Ikiningi Kataisa dokope?” lea-pyaa. 62 Jisasame* 14:62 Wee 110:1; Dan 7:13; Mk 9:1; 13:26 lao pituu, “Doko namba. Endakalinya Ikiningi doko Gote etete pupu lapae dokonya kingi tolae dokonya katao kaitinya kopa tambetambe dokonya ipatamopa nyakamame kandatamina,” lea-pyaa.

63 Dopa* 14:63 Nam 14:6; Ap 14:14 leamopa pitisa mupa dokome baa tangenya yonge pee dupa minao lapyepala lao pituu, “Aipuma naimame endakali mendapuanya pii deaka nyetamape? 64 Baame* 14:64 Lep 24:16; Jo 19:7 Gote kilya kandao pii lelyamo doko nyakamame sepelyamino. Sepala nyakamame aipa pima lao masilyamipi?” lea-pyaa. Dopa leamopa dokaita pitakame, “Baa-kisa koo silyamona, baa pyao kumasepenge julumuna,” leami-pyaa. 65 Dopa latala akali mendapuame baa sopokalimi piami-pyaa. Baanya lengelyaapi yaki petala kii momangame piami-pyaa. Dopa petala, “Emba pilyamo doko dokome pilyamo lao naima langipi,” leami-pyaa. Yanda singi kateamino dupame baa kingi kapeme toka lao nyiamiaka-pyaa.

Pitame namba Jisasa nakandengena leamo doko

(Mt 26:69-75; Lu 22:56-62; Jo 18:15-18,25-27)

66 Pita baa anda kamapisa peteamopa pitisa mupa dokonya kalai pyakamaiyoo petenge enda dupanya mende epea-pyaa. 67 Ipupala* 14:67 Mt 2:23 Pita endo soo peteamo doko kandokondape pyoo kandatala baa lamaiyoo, “Emba apata Nasatete tange Jisasa dokopa awapa katengembana,” lea-pyaa. 68 Dopaka doko, Pitame tanga lao lao pituu, “Embame leeno doko namba nakandenge. Namba masala naelyona,” lea-pyaa. Dopa latala baa lome kambusa pea-pyaa. [Dopa piamopa yaka pauli pii mende lea-pyaa.] 69 Dopa piamopa kalai enda dokome baa dee kandatala akali kateamino dupa lamaiyoo, “Baa akali dutupanya mendena,” lea-pyaa. 70 Dopa leamopa Pitame deaka tanga lea-pyaa. Dokopa kuki maitakawale akali kateamino dupame Pita deaka lamaiyoo, “Kini, emba akali dutupanya mende lamo. Emba apata Galili tange lamona,” leami-pyaa. 71 Dokopa Pitame lao pituu, “Nyakamame akali lelyamino doko namba nakandenge mauwana sambo lato kandao doko, Goteme namba pinana,” lea-pyaa. 72 Dopa* 14:72 Mk 14:30 piamopa yaka pauli mendeme dee lapo pyoo pii lea-pyaa. Dokopa Pitame baa Jisasame pii lamaiyamo dake masia-pyaa: “Yaka pii lapo pyoo ene laanya pitamopa, paa tepomasa embame namba nakandengena laapeno,” leamo doko masetala baa auwa pao ee lea-pyaa.

15

Jisasa anjoo soo Pailate kateasa peamino doko

(Mt 27:1-2,11-14; Lu 23:1-5; Jo 18:28-38)

1 Dokopa* 15:1 Mt 26:57; Lu 22:66 Pitisa mupa dupapi, Jutamanya isingi akali dupapi, mana setapae masingi akali dupapi, kanjole dupa pitakapi dutupa yongama wamba kambuiyami-pyaa. Lao kambutala Jisasa anjetala laminao pao Pailate maiyami-pyaa. 2 Dopa piaminopa Pailateme baa pisoo, “Emba Jutamanya Kiŋi dokope?” lea-pyaa. Dopa leamopa baame Pailatenya pii yanu pyakamaiyoo, “Embame latelenona,” lea-pyaa. 3 Pitisa mupa dupame baa-kisa tenge longo seteami-pyaa. 4 Dokopa Pailateme baa dee pisoo, “Kandeleno, dakaitame emba-kisa tenge longo lao setelyamino doko, embame piipi mende yanu pyao nalelepe?” lea-pyaa. 5 Dopa* 15:5 Ais 53:7; Mk 14:61 leamopa Jisasame dee pii mende yanu pyao nalea-pyaa. Dopa piamopa Pailate baa etete mona andea-pyaa.

Jisasa pyao kumasina Pailateme leamo doko

(Mt 27:15-26; Lu 23:13-25; Jo 18:39–19:16)

6 Ee kana dii lao Napinya Kayamo Gii epe doko epelyali pyoo, Pailateme endakali anjetae palelyami dupanya mendai mende endakali dupame mokekena lelyamili pyoo mokata pyakamaingi-pyaa. 7 Gii dokopa akali Batapasa lenge mendepi endakali mendapua-pipame kapomane yanda pimaiyoo endakali mendapua pyao kumasetala anjetae paleami-pyaa. 8 Endakali kambu dupame ipupala Pailateme pandi pyekengeli pyekena lao tee leami-pyaa. 9 Dopa leaminopa Pailateme dokaita pisoo, “Nambame nyakamanya Kiŋi doko mokakapili lao masilyamipi?” lea-pyaa. 10 Pitisa mupa dupame Jisasa tilya maitala baa maiyamino doko masetala dopa lea-pyaa.

11 Dopa* 15:11 Ap 3:13-14 leamoaka doko, pitisa mupa dupame akali Batapasa doko mokekena lamana lao endakali kambu dupanya mona mende pali-pali pyakamaiyami-pyaa. 12 Dopa piaminopa Pailateme dokaita deaka pisoo, “Nyakama Jutamanya Kiŋi lengema dake nambame aipa pyakawape?” lea-pyaa. 13 Dopa leamopa dupame deaka puu lao lao, “Ita pokonya pyao yuka!” leami-pyaa. 14 Dopa leaminoaka doko, Pailateme dokaita lamaiyoo, “Baame koo aki mende piape?” lea-pyaa. Dopa leamopa dokaitame eteteaka puu lao lao, “Baa pyao yuka!” leami-pyaa. 15 Pailateme endakali kambu dupanya mona epe palisakamaitoo lao masetala Batapasa doko mokakamaiya-pyaa. Dopa petala yanda singi dupame Jisasa konjame+ 15:15 konja Jutapi Loma tange dupapi dupame kende mendapua elyambu pyoo minatala puna dupanya kana kuli akipi mendapua anjilyamipi dee puna dupa pongo pongo pilyamipi petala pingima-pyaa.pyapala pyao yukuina lao dokaita maiya-pyaa.

Yanda singi dupame Jisasa minakasoo lamba leamino doko

(Mt 27:27-31; Jo 19:2-3)

16 Dokopa* 15:16 Lu 23:11 yanda singi dupame Jisasa laminao kapomane isingi akali andake petenge anda dokonya kolandatala yanda singi tata doko pitaka ipao kambu pina leami-pyaa. 17 Dupame yonge pee wene pyapaele mende baanya petakamaitala ikililyambu kende mendapua nyoo langapu petala Jisasanya aiyombanya pyakamaiyami-pyaa. 18 Dupame baa minakasoo lalyoo, “Jutamanya Kiŋi, emba auu pyoo katape!” leami-pyaa. 19 Dupame kyoo konjame aiyombanya pyapa sopakalimi pyapa petala baa minakasoo luma lakao baa tama piami-pyaa. 20 Dupame baa minakasoo etapala dokopa yonge pee wene pyapaele wamba pyakamaiyamino doko lyokao nyepala baanya dupa tange pyakamaiyami-pyaa. Dopa petala baa pyao yukualanya laminao peami-pyaa.

Jisasa ita pokonya pyao yukuiyamino doko

(Mt 27:32-44; Lu 23:26-43; Jo 19:17-27)

21 Dokopa* 15:21 Lo 16:13 akali Saimone lenge doko kamalyatena katao yuu taono dokonya paanya epeamopa yanda singi dupame kaitinisa kandanyetala Jisasanya ita poko doko sakamaina leami-pyaa. Akali doko yuu taono Saitini tange Alekesandapa Lupasapanya takange-pyaa. 22 Dokopa dupame Jisasa laminao yuu kenge Golokota lenge dokonya pao pyakameami-pyaa. Kenge Golokota doko kapilyoo Matenakulimanda lengema. 23 Yuu dokonya pupala dupame baa tanda kayatame lao waene mende matasini-pipa pyasilya pyasena petala Jisasa nena lao maiyami-pyaa. Dopa piaminoaka doko, nanenya kaya-pyaa. 24 Dokopa* 15:24 Wee 22:18 dupame Jisasa ita pokonya pyao yukuiyami-pyaa. Yanda singi dupanya apimi Jisasanya yonge pee dupanya mende nyetape lao kana yakane dupa pyasoo male pyoo+ 15:24 male pyoo Naimame opale mende ita minao nyalanya masisa pyao male pingili pyoo yanda singi amii dupame Jisasanya yonge pee nyalanya kana yakane dupa pyasoo ita minao nyiami-pyaa.ita miniamino akali dupame mokosoo nyiami-pyaa.

25 Yongama niki popo pyaa gii ongonya Jisasa pyao yukuiyami-pyaa. 26 Jisasa-kisa tenge seteami pii doko, “Jutamanya Kiŋi dokona,” lao pepa pyatae katea-pyaa. 27 Baa-pipa awapa dee akali pake nao makongao paenge lapoma apata pyao yukuiyami-pyaa. Mende doko baanya kingi tolae-kaita, mende doko koya-kaita yukuiyami-pyaa.

28 [Dopa* 15:28 Ais 53:12; Lu 22:37 piamino dokome pii pepa pyapae singi dokonya, “Mana setapae nepenge endakali dupa-pipa baa pyasoo itaki pyatamina,” lapae singi doko angi jia-pyaa.]

29 Jisasa* 15:29 Wee 22:7; 109:25; Mk 13:2; 14:58; Jo 2:19 pyao yukuotae kateamo dokonya-kaita endakali payamino dupame Jisasa kilya kandao aiyomba ema-ema pyoo dapa leami-pyaa: “‘Losuu anda andake doko lakyepala yuu gii tepoma pitona,’ leeno akali dake! 30 Embame emba tangeme pupu latala ita poko doko yakinatala isa ipu!” lao kaa kaa leami-pyaa. 31 Mendai* 15:31 Wee 22:7-8 dopaka pyoo, akali pitisa mupapi mana setapae masingi akalipi dupame baa lamba lao nyakamalapo lao pituu, “Baame endakali waka dupa nisiamoaka doko, baa tange kapa pao nisala naelyamo. 32 Kataisa doko, naima Isataele dupanya Kiŋi doko, epapu ita poko doko yakinatala isa epena. Dopa pitamopa naimame kandatala baa lao masoo minamanalena,” leami-pyaa. Akali lapoma baa-pipa awapa yukuotae kateambino dolapome apata baa kandao pii koo leambiaka-pyaa.

Jisasa kumiamo doko

(Mt 27:45-56; Lu 23:44-49; Jo 19:28-30)

33 Kotaka* 15:33 Emo 8:9 andawai pungupungu dokonya pituu, yuu doko pitaka kuiyatala kuiyatayaka katao pao alemande kiloko tepo lea-pyaa. 34 Kiloko* 15:34 Wee 22:1 tepo dokonya Jisasame etete puu lao lao, “Eli, Eli, lema sapakatani?” lea-pyaa. Dopa leamo doko kapilyoo, “Nambanya Gote, nambanya Gote, embame namba aipuma yakinelepe?” lea-pyaa. 35 Dopa leamo doko endakali dosa kateamino dupanya mendapuame sepala lao pituu, “Ilainja lao wii lelyamona salapape,” leami-pyaa. 36 Dopa* 15:36 Wee 69:21 latala akali mendeme alo pyao pao koma jepae+ 15:36 koma jepae Koma jepae doko naimanya koma kakataesa palenge dopaleaka doko, koma dake endaki solowatanya koko singi tata mendepale mende-pyaa.mende waene kaa pipae mendenya poyatala itakali mendenya tuku petala Jisasa nena lao makapusakamaiya-pyaa. Dopa petala baame lao pituu, “Ilainjame baa kondao nyala epelyape lao kandamana malisetalapa,” lea-pyaa. 37 Dokopa Jisasame eteteaka puu lao ae latala baa kumia-pyaa.

38 Dokopa* 15:38 Eke 26:31-33; Ip 10:19-20 losuu anda andake dokonya lapalapa pyatu doko ketae ulusa pituu kanguoo yuunya tuu latala lapo pyoloo pia-pyaa. 39 Yanda* 15:39 Mt 4:3; Mk 1:11; 9:7 singi amii isingi akali Jisasanya enomba-kaita kateamo dokome Jisasa dopa pyoo kumiamo doko kandatala, “Kiningi etete, akali dake Gote Ikiningi lamona,” lea-pyaa. 40 Enda* 15:40 Mk 6:3; Lu 8:2-3; Jo 19:25 mendapuame kuki tependale pituu kandatae peteami-pyaa. Dutupanya mende doko Matia Makatala tange dokopi, dee Jemesa muu dokopa Josisapanya endangi Matia dokopi, dee Salomipi dutupame kandatae peteami-pyaa. 41 Wamba Jisasa Galili yuu dokonya kateamo dokopa enda dutupame baa watao pupala baa nisiami-pyaa. Dee enda longo mendapua Jisasa-pipa awapa Jetusaleme lalyoo peamino dupa dosa kateamiaka-pyaa.

Jisasa malu piamino doko

(Mt 27:57-61; Lu 23:50-55; Jo 19:38-42)

42 Yuu* 15:42 Dit 21:22-23 doko kualanya pia-pyaa. Yuu gii doko Sambasanya opale depa lenge kalai gii yuungi mende-pyaa. 43 Dopa pingi dokonyana Josepe Atimatia tange kanjole kenge epe singi mende epea-pyaa. Baame Gotenya isingi doko malisoo katengeaka-pyaa. Baame paka nakayao Pailate peteamo dokonya pupala Jisasa dina lao tee lea-pyaa. 44 Dopa leamopa Pailate dokome baa yapa kumalame lumu lao mona andea-pyaa. Dopa petala yanda singi amii isingi doko epena latala, “Baa kumatalape?” lao pisia-pyaa. 45 Yanda singi isingi dokome Jisasa kini kumatalamona lao lamaitiamo dokopa Josepeme kondao nyina lea-pyaa. 46 Dokopa* 15:46 Ap 13:29 Josepeme lapalapa epe kyoto mende sambapala pao Jisasa kondao isa nyepala lapalapa dokome ambo pia-pyaa. Dopa petala malu pipenge kananda mende tumbinya seteami dokonya setapala kana mende kapilya mina-mina pyoo minao pao malu kambu doko piti pia-pyaa. 47 Enda Matia Makatala tange dokopa Matia Josisa endangi dokopame Josepeme Jisasa seteamo panda doko kandeambi-pyaa.

16

Jisasa malunya sakateamo doko

(Mt 28:1-8; Lu 24:1-12; Jo 20:1-10)

1 Sambasa* 16:1 Lu 23:56; Jo 19:39 gii doko pateamopa Matia Makatala tange dokopi, Matia Jemesa endangi dokopi, enda Salomipi dutupame Jisasa kai pyala mona latala welepi opale tunduma pingi mendapua sambeami-pyaa. 2 Sandeenya yongama wamba niki pyakaya-kaita malu dokonya peami-pyaa. 3 Dupame pao pituu, “Malu kambu dokonya kana piti petae doko apimi kapilya mina-mina pyoo nyakata laape?” lao mende lamai lamai pyoo peami-pyaa. 4 Pupala kandeaminopa kana doko nyoo kapya latae sia-pyaa. Kana doko etete andake mende-pyaa. 5 Enda* 16:5 Mk 9:3 dupame malu dokonya kolandatala akali yonge pee londe kyoo lapae pingi mende kingi tolae-kaita pilya siasa kandatala mona andao walu leami-pyaa. 6 Dopa* 16:6 Mt 2:23 piaminopa baame enda dutupa lamaiyoo, “Nyakama mona andao walu nalalapape. Jisasa Nasatete tange ita pokonya pyao yukuiyamino doko nyakamame kutilyamino. Baa sakatatalame lamo. Angenya nasilyamo. Baa seteamino panda dake kanjepa. 7 Nyakamame* 16:7 Mt 26:32; 28:7; Mk 14:28; Jo 21:1-23 pupala baanya disaipele dupapi Pitapi lamaiyoo, ‘Baa wambao Galili yuu dokonya pelyamo. Wamba baame nyakama langiamoli pyoo nyakamame baa Galili yuu dokonya kandatamina,’ lamaiyepape,” lea-pyaa. 8 Enda dupame kamanda pyakalyetala malu doko yakinatala mona andao walu lao paka peami-pyaa. Dupame paka kayamino dokome endakali mende lamaiya nayami-pyaa.

Jisasa baa Matia Makatala tange dokome kandena lao paneamo doko

(Mt 28:9-10; Jo 20:11-18)

9 [Sandee* 16:9 Lu 8:2 gii dokonya yongama wamba Jisasa sakatatala Matia Makatala tange dokome wambao kandena lao panea-pyaa. Wamba enda doko-kisa enjele koo kalange paleamopa Jisasame watao pyakamaiya-pyaa. 10 Jisasa-pipa* 16:10-11 Mt 28:10; Lu 24:10-11; Jo 20:18 awapa kateamino endakali dupa ee lao yamataka lao peteaminopa, enda dokome pupala dokaita lamaiyoo, “Jisasa lenge tao katamupa nambame kanjona,” lea-pyaa. Dopa leamopa dokaitame sepala pii doko kiningina lao masala nayami-pyaa.

Jisasa baa disaipele lapomame kandena lao paneamo doko

(Lu 24:13-35)

12 Maitakao disaipele dupanya lapoma yuu taono doko yakinatala peambinopa dolapome kandena lao Jisasa waka joo peambino dokonya pea-pyaa. 13 Dolapome pupala disaipele yangi dupa lamaiyambinopa dolapome kiningi lelyambinona lao dupame masala nayamiaka-pyaa.

Jisasa baa disaipele dutupame kandena lao paneamo doko

(Mt 28:16-20; Lu 24:36-39; Jo 20:19-23)

14 Maitakao* 16:14 1 Ko 15:5 akali kingi ita mende-kisa dee mendai dutupa nee nao peteaminopa Jisasa baa dokaitame kandena lao ipao panea-pyaa. Dopa petala baa sakatatala paneamopa kandeamino endakali dupame kiningi lelyaminona lao masala nayamino dokonya dokaita pyalanya lao, “Nyakamame kiningina lao masala naenya, tuu pyoo mona pyakilyoo kalyaminona,” lea-pyaa. 15 Dopa* 16:15 Ais 52:7; Mk 13:10; Lu 24:47; Jo 20:21; Ap 1:8; Kl 1:23* 16:15 Mt 28:18-20 latala baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame yuu dupa pitakanya pupala Wai Pii Epe doko endakali dupa pitaka lamaiyepape. 16 Masoo* 16:16 Ap 2:38 minao kaimbu nyetamo endakali doko Goteme pyoo nyeta. Masoo minala nayatamo endakali doko daa latala watao pyata. 17 Masoo* 16:17 Mt 10:1; Ap 2:4; 8:6-7; 10:46; 14:3 minatamino endakali dupame kongali datupa pitami. Dupame nambanya kenge doko lao enjele koo dupa watao pyatami. Dee pii tata waka dupa latamiaka. 18 Kanopato* 16:18 Lu 10:19; Ap 28:3-6 salenda dupa kingimi minatala koyala nayatami. Tomakai dupa napala kumala nayatami. Endakali yaina pyapae dupa kingimi minataminopa yaina dupa mee jetamina,” lea-pyaa.

Goteme Jisasa kaiti-kisa lanyiamo doko

(Lu 24:50-53; Ap 1:9-11)

19 Kamongo* 16:19 Ap 1:9-11; 2:33-34; 1 Ti 3:16 Jisasame pii dutupa lamaitiamopa Goteme baa kaiti-kisa lanyia-pyaa. Dopa piamopa baa Gotenya kingi tolae-kaita kalyamo. 20 Disaipele* 16:20 Ap 14:3; Ip 2:3-4 dupame yuu dupa pitakanya pupala pii doko lamaiyami-pyaa. Dopa piaminopa Kamongo dokome nyakama-pipa kalai awapa pyoo kongali piamino dupanya baame pii doko angi injisia-pyaa.]