WAI PII EPE
LUKUMI
PEPA PIAMO DOKO
Pii atupa wambao kandapenge
Wai Pii Epe Lukumi pepa piamo dokonya baame lao pituu, Isataele dupanya Pyoo Nyingi Akali mende Goteme epena latona leamo doko endakali pitakanya Pyoo Nyingi Akali jilyamona lea-pyaa. Lukumi lao pituu, Kamongo Gotenya Sipitisa dokome Jisasame endakali tipya dupa Wai Pii Epe doko lamaitana lao yapao nyepea-pyaa. Jisasame endakali etete kondo kayao nisilyamopa endakali dupame tama pingimana lea-pyaa. Dopa latala tama pyoo mona yaepeamino pii dupanya longo lao lea-pyaa. Matiame Jisasa mandeamopa tama piamipi, baa kaitinya peamopa tama piamipi dupanya lao pepa pia-pyaa. Lukumi Wai Pii Epe doko pyao pituu, loma singi manapi, Oli Sipitisapi, enda dupame Jisasa nisiami manapi, Goteme koo kunanya nepenge manapi dupanya longo lao atome lea-pyaa. Dee baame pii waka mende aposele dupame kalai piamino dupanya atome lao pepa piaka-pyaa.
Wai Pii Epe Lukumi pepa piamo dokonya pii lyaa dupa:
1:1–4 Pii wambao pepanya piamo dupa
1:5–2:52 Ilisapetame Jone mandipiamopa Matiame Jisasa mandeamo doko
3:1–20 Jone Kaimbu Pingi dokome kalai piamo dupa
3:21–4:13 Jisasa kaimbu nyepeamopa Sataneme makande piamo doko
4:14–9:50 Jisasame Galili katao kalai piamo dupa
9:51–19:17 Jisasame Galili yakinatala Jetusaleme peamo doko
19:28–23:56 Jisasame Jetusaleme katao kalai piamo dupa
24:1–53 Jisasa baa endakali dupame kandeaminopa malunya sakatao katapala kaitinya peamo doko
1Lukumi Tiopilasanya pii pepa pyakamaiyamo doko
1 Tiopilasa,* 1:1-2 Ap 1:1* 1:1-2 Jo 15:27; Ap 1:8,21; 1 Ko 15:3; Ep 3:7; 1 Jo 1:1 emba akali etete epe! Wamba naimanya kainanya kalai tata sakateamo dupa Gotenya pii lamaingi akali mendapuame lengeme kandatala dupanya lao leaminopa naimame siama. Dee akali longo dupame dokaitanya pii sepala tolao setalanya pepa dupa pyao makande piami-pyaa. 3 Pii* 1:3-4 Jo 20:31 wamba pepa pyanya seteamino dupanya kiningi pii dupa embame masokondape pipi lao nambame kandeamino endakali dutupa deaka pisoo sepa sepa petala pii mendenya pali pali pitame latala tolasakatoo lao embanya pepa dake pyakondape pyoo pyekelyo.
Ilisapetame Jone manditana lao enjele mendeme leamo doko
5 Jutia* 1:5 1 Ktl 24:10; Mt 2:1 yuu dokonya akali Etote lenge mende katea-pyaa. Baa akali andake kiŋi joo kateamo gii dokopa, pitisa Sakataya lenge mende katea-pyaa. Baa pitisa tata Apaisa lenge dokonya mende-pyaa. Baanya etanenge Ilisapeta lenge dokonya yumbange takangepi dupa pitisaka katengema-pyaa. 6 Dolapome Gotenya mana setapae dupa tolao minao pitipala mana tolatae dupa pitaka watao minao pii mendaipi mende yalala nayao payambinopa Kamongo dokome kapana lao masia-pyaa. 7 Enda* 1:7 Jen 18:11; Isi 13:2-5; 1 Sam 1:5-6 Ilisapeta doko ingi pyakilyiamosa dolapome wane mende namandyuu pituu wambake jiambi-pyaa.
8 Yuu mende Sakatayanya kalai pingi gii doko epeamopa, Gote lao tama pyoo pitisa kalai doko pyaanya katea-pyaa. 9 Kateamopa* 1:9 Eke 30:7 pitisa dupame makande pingili pyoo petala baa yapao nyepeaminopa Sakatayame Gote tama pyoo ita dii tunduma pipae mendapua tunduma pina lao Kamongo dokonya losuu anda andake dokonya yangala pea-pyaa. 10 Sakatayame ita dii dupa tunduma pina lao Gote lao yangengeli pyoo yangeamo gii dokopa endakali kamanda kambu pyao kateamino dupa pitakame loma soo kateami-pyaa. 11 Sakatayame* 1:11 Mt 1:20; Lu 2:9; Ap 5:19 kandeamopa Kamongonya enjele mende ipupala tunduma pingi yangenge olata toko kingi tolae-kaita singi dokonya ipao katea-pyaa. 12 Kateamopa* 1:12 Lu 1:29-30,65; 2:9-10; 4:36; 5:8-10,26; 7:16; 8:25,33-37,56; 9:34,43; 24:37; Ap 2:43; 3:10; 5:5,11; 10:4; 19:17 Sakatayame baa kandatala walu lao etete paka kaya-pyaa. 13 Dokopa* 1:13 Lu 1:30,60,63; 2:10 enjele dokome baa lamaiyoo, “Sakataya, emba paka nakayape! Embame mende Gote-kisa tee lao loma sipino doko baame sepelyamona, embanya enda Ilisapeta dokome wane ane mende manjakatana, embame wane doko kenge Jone lape. 14 Emba* 1:14 Lu 1:58; 10:17,21 mona yaepao eteke kayao katate. Wane doko mandipatamopa, endakali longo dupame mona yaepatamiaka. 15 Baa* 1:15 Nam 6:2-3; Mt 11:18; Lu 7:33; Ga 1:15 Kamongonya enomba dokonya andake joo katata. Baa bia akipi waenepi dupa etete nanao katata. Baa endanginya ingiandaka pititamopa Oli Sipitisa doko tee pyao baa-kisa tumbasalanya ipata. 16 Dopa* 1:16 Lu 1:76 pitamopa baame Isataele endakali longo dupanya mona sakatasakamaitamopa dupame nyakamanya Kamongo Gote doko lao masetami. 17 Oli* 1:17 Mal 3:1; 4:5-6; Mt 11:14; 17:10-13 Sipitisa dokome Ilainja-kisa pupu lao epeamoli pyoo baa-kisa ipatamopa baame Kamongo doko ipatana lao baa wambata. Wambatala baame wanepi takangepi waka joo katenge dupa nyoo pyaseta. Baame Gotenya pii watao minala naenge dupame mana tolao minao paenge endakali dupame masingimali pyoo masina lao minao kapilyeta. Baame endakali dupa depa lakamaitamopa dokaitame Kamongo dokonya depa latae endakali joo katatamina,” enjele dokome dopa lea-pyaa.
18 Dopa* 1:18 Jen 15:8; 18:11; Lu 1:34 leamopa Sakatayame enjele doko lamaiyoo, “Embanya pii leeno doko aipa petala nambame kiningina lao masotope? Namba akali wambake. Nambanya enda dokonya ee kana longo dupa patayakana,” lea-pyaa. 19 Dokopa* 1:19 Dan 8:16; 9:21; Mt 18:10; Ip 1:14 enjele dokome baa lamaiyoo, “Namba Gepetiele lenge! Namba Gotepa awapa katenge! Gote tangeme embanya pii wai epe dake nambame minakao langya puu lapumosa epelyo. 20 Dopana,* 1:20 Mt 8:10; Lu 1:45 embame nambanya pii doko kiningi lamo lao masala nayaleno dokonya emba pii laa nayao nengekaita lyokatae katao pii lalo dutupa kiningi jetamo gii doko kandao nyete. Pii dutupanya gii doko ipatamopa angi jetana,” enjele dokome dopa lea-pyaa.
21 Endakali kateamino dupame Sakataya malisoo kateami-pyaa. Sakataya baa losuu anda andake dokonya aki mendeme minanjipumosa yapa naepelyape lao longo lao masiami-pyaa. 22 Maitakao Sakataya kamanda epeamopa baanya nengekaita lyokeamosa endakali dupame baa losuu anda andake dokonya mendita mende kandalame lamo lao masiami-pyaa. Dokopa baame pii mende nalenya nengekaita lyokatae katao kingimiaka makande pia-pyaa.
23 Dokopa losuu anda andake dokonya Sakatayanya kalai pingi gii doko etapeamopa baa andaka pilyia-pyaa. 24 Pilyeteamopa maitakao baanya enda Ilisapeta dokonya inginya wane tee piamopa kana yuungi dupanya andaka yalo petae pitipala pii dapa lea-pyaa: 25 “Namba* 1:25 Jen 30:23; Ais 4:1 wane namandipala endakali dupanya enombanya elya nyingi doko Goteme koe pyekeana,” Ilisapetame lea-pyaa.
Enda Matiame Jisasa manditana lao enjele Gepetieleme leamo doko
26 Ilisapeta* 1:26 Dan 8:16; Ip 1:14 doko wane tongata pituu kana tokange pateamopa Goteme enjele Gepetiele doko Galili yuu dokonya yuu taono Nasatete lenge dokonya pena lea-pyaa. 27 Yuu* 1:27 Mt 1:16,18; Lu 2:5 dokonya enda mapuakae mende akali Josepe lenge dokonya nyetana latae doko pii lamaiya pena lea-pyaa. Josepe doko Kiŋi Dapiti lenge dokonya tatanya mandipae-pyaa. Enda mapuakae doko kenge Matia lenge-pyaa. 28 Enjele* 1:28 Isi 6:12; Lus 2:4 Gepetiele dokome Matia peteamo andaka dokonya kolandatala baa lamaiyoo, “Emba mona yaepao pitipi! Kamongo dokome emba kandao mona epe palyetelyamo. Baa embapa awapa kalyambinona,” lea-pyaa. 29 Enjele dokome Matianya mona epe palisoo pii dutupa leamopa, Matiame mona andao etete walu lao pii doko aipale mende langilyape lao masia-pyaa.
30 Dokopa* 1:30 Lu 1:13 enjele dokome baa lamaiyoo, “Matia, emba paka nakayape! Goteme emba kandao mona epe palyetelyamo. 31 Kandeleno,* 1:31 Ais 7:14; Mt 1:21-23; Lu 2:21 embanya inginya wane ane mende palitamopa mandipala embame baa kenge Jisasa late.
32 Baa* 1:32 Mt 9:27* 1:32 2 Sam 7:12,13,16; Ais 9:7 kenge soo katata.
Baanya kenge doko Etete Ketae Katenge dokonya Ikiningina latami.
Kamongo Goteme wane dokonya yumbange Dapitinya isingi kalai doko wane doko maita.
33 Baame* 1:33 Dan 2:44; 7:14; Mai 4:7; Mt 28:18 kiŋi joo Jekope tata doko koteaka lao tanga tangapi isoo katata.
Isoaka katao kayala nayatana,” enjele dokome dopa lea-pyaa.
34 Dopa* 1:34 Lu 1:18 leamopa Matiame enjele doko lamaiyoo, “Namba akali mendepa tole napilyo doko embame pii leeno doko aipa petala kiningi jetape?” lea-pyaa. 35 Dokopa* 1:35 Mt 1:20; 4:3; Ap 3:14 enjele dokome Matia lamaiyoo,
“Oli Sipitisa doko emba-ketae ipata.
Etete Ketae Katenge pupu lapae dokome emba isoo katata.
Goteme wane epe etete doko embanya inginya palyetakatamopa,
embame manditino doko kandao kenge Gote Ikiningi latami.
36 Embanya kaiingi Ilisapeta lenge enda wambake kandapino dokonya inginya wane ane mende pilyamo. Wamba ingi pyakilyetae wane namandipengena lengema kandapino doko indupa wane tongata pitipumopa kana tokange patelyamo. 37 Goteme* 1:37 Jen 18:14; Jet 32:27; Mt 19:26; Lo 4:21 kalai mendaipi mende pyanya kokala naenge daape!” enjele dokome dopa lea-pyaa. 38 Dopa leamopa Matiame baa lamaiyoo, “Namba Kamongo dokonya kendemane endana, embame pii leeno doko namba-kisa epekena kapa lumuna,” lea-pyaa. Dopa lateamopa enjele dokome Matia yakinatala baa pea-pyaa.
Matiame enda Ilisapeta kanja peamo doko
39 Maitakao Matia sakatatala Jutia yuu dokonya yuu manda singi dupanya taono mendenya yapa pea-pyaa. 40 Pao pyakamatala baa Sakatayanya andaka kolandatala baanya kaiingi Ilisapeta kandao, “Auu pyoo petelepe?” lao pisia-pyaa. 41 Matiame* 1:41 Lu 1:15 baa pisiamo doko Ilisapetame siamo gii dokopaka Ilisapetanya ingi dokonya wane peteamo doko ema pia-pyaa. Dokopa Oli Sipitisa dokome ipao Ilisapetanya mona sakatasoo tumbalu pia-pyaa. 42 Dokopa* 1:42 Dit 28:4; Isi 5:24; Lu 11:27-28 Ilisapetame pii mende puu lao dapa lea-pyaa: “Goteme emba auu pisipumosa embame enda dupa pitaka ita minilino. Embanya inginya wane tee pilyamo doko Gotenya auu pipae. 43 Namba enda epe api kaita nambanya Kamongo dokonya endangi dokome namba kanja epepe? 44 Embame namba kandao pii lapino doko kaleme sipupa nambanya wane inginya pitipumu dokome mona etete yaepao ema pyuu petelyamo. 45 Kamongonya* 1:45 Lu 1:20; Jo 20:29 pii emba-kisa epeamo dupa tenda kiningi jetana lao masoo minapino dokonya emba mona yaepao pilyenona,” Ilisapetame dopa lea-pyaa.
Matiame wee leamo doko
46 Dokop* 1:46-47 Ais 61:10* 1:46-47 1 Sam 2:1-10* 1:46-47 Apa 3:18; 1 Ti 2:3; Ta 2:10; Ju 25 Matiame lao pituu,
“Nambanya moname Kamongo doko lao tama pilyo.
Goteme namba pyoo nyilyamo doko lao masetala mona etete yaepelyo.
48 Namba* 1:48 Jen 30:13; 1 Sam 1:11; Lu 1:25; 11:27 baanya kendemane enda kenge nasingi doko kondo kaya.
Indupapi tangapi endakalinya mandipaenya mandipae dupa pitakame namba Goteme mona yaepasiana latami.
49 Gote* 1:49 Wee 111:9; 126:3 etete pupu lapae dokome namba-kisa kalai andake doko piana baa eteteaka epe.
50 Endakalinya* 1:50 Wee 103:13,17 mandipaenya mandipae baa andanda semaiyoo paliuu pelyami dupa baame kondo kayao katenge.
51 Baa* 1:51 2 Sam 22:28; Wee 89:10; 138:6; Ese 17:24 pupu lapae dokome kalai andake mende pia.
Nyakama tangeme alyasale joo kalyamano lao masingi endakali dupa baame watao nepa nepa pia-pyaa.
52 Baame* 1:52 Jop 5:1; 12:19; Wee 147:6 kiŋi pupu lapae dupa isa pyandatala,
kenge nasingi endakali dupa minalyia.
53 Opale* 1:53 1 Sam 2:5; Wee 34:10; 107:9 daa jilya endakali dupa epeme kapa pisetala,
opale longo silya endakali dupa mee pena lao watao pingi.
54 Baame* 1:54-55 Jen 12:3; 13:15; 17:7; 18:18; 22:17; Wee 98:3; Ais 41:8; Mai 7:20 naimanya yumbange dupapi, Apotakame dokopi,
Apotakamenya mandipaenya mandipae palitami dupa pitakapi dupa nisotona leamoli pyoo,
baanya kondo kaenge mana doko kame sala nayao kalai akali Isataele dupa nisoo kateana,” lao Matiame wee joo lea-pyaa.
56 Dopa latala baa Ilisapetapa kana tepomapi mende pitipala baanya andaka pilyia-pyaa.
Ilisapetame Jone Kaimbu Pingi doko mandeamo doko
57 Indupa enda Ilisapetanya wane mandipenge gii doko epeamopa, wane ane mende mandea-pyaa. 58 Enda* 1:58 Lu 1:14 dokonya makisa katengepi palupi dupame wane doko manjomo lapae sepala Kamongo dokome baa etete kondo kayalame lumu lao Ilisapeta mona yaepeamoliaka piami-pyaa.
59 Koto* 1:59 Jen 17:10-12; Lep 12:3; Lu 2:21 kalange pateamopa koto tukulapo dokonya wane ŋaŋa dokonya elya pingi kambu kepakamaipenge gii doko epea-pyaa. Dokopa endakali dupame limbatala wane doko baanya takangenya kenge lengeli pyoo, “Sakataya lamana.” leami-pyaa. 60 Dopa leaminoaka doko, endangi dokome dokaita lamaiyoo, “Daa, wane doko kenge Jone lamanana!” lea-pyaa. 61 Dopa leamopa dokaitame baa lamaiyoo, “Embanya apangepi kaiingipi kenge doko lenge mende nakatengena,” leami-pyaa. 62 Dopa latala kingimiaka makande pyoo takange doko pisoo pituu, “Embame wane doko kenge api lakamili lao masilipi?” leami-pyaa. 63 Dopa* 1:63 Lu 1:13 leaminopa takange dokome pepa pingi selesa mende peena lao kingimi makande pia-pyaa. Selesa mende maitiaminopa pepa pyao pituu, “Wane dokonya kenge Jonena,” lao baame pepa pia-pyaa. Dopa lao pepa piamopa endakali dupame kandatala mona andeami-pyaa. 64 Gii dokopaka pupae lao Sakatayanya nengekaita dee lumbiamopa baame Gote lao tama pia-pyaa. 65 Dokopa baanya makisa katenge endakali dupame paka kayami-pyaa. Jutia yuu manda dupanya katenge endakali pitakame Sakatayapi enda wanepi dutupanya lao pii longo lao tayami-pyaa. 66 Lao* 1:66 Lu 1:80; Ap 11:21 tayamino doko siamino endakali dupa pitakame dapa lao masiami-pyaa: Kamongo dokome wane doko pupu lao nisoo katapalumuna lao masetala lao pituu, “Tenda wane doko aipale joo katata lusilyamape?” leami-pyaa.
Sakatayame pii mende panao leamo doko
67 Oli Sipitisa doko ipao wane dokonya takange doko-kisa tumbiamopa, baame potopesa joo dapa lea-pyaa:
68 “Naimame* 1:68 Wee 41:13; 72:18; 106:48; Lu 7:16 Isataele dupanya Kamongo Gote doko lao tama pyoo katamana.
Baanya endakali dupa kii tamao pyoo nyalanya epea.
69 Baame* 1:69-70 Wee 18:2; 132:17 baanya potopesa etete epe tee pyao kateamino dupa lungu piamopa leamoli pyoo,
naimanya Pyoo Nyingi Akali pupu lapae doko katena lea.
Akali doko Gotenya kalai akali Dapiti tata dokonya katena lea.
71 Akali* 1:71 Wee 106:10; 136:24 ongome naimanya yandapipi dupapi naima etete auu nakaenge dupapi dupanya kingilyaka naima pyoo nyia.
72 Baame* 1:72 Jen 17:7; Lep 26:42; Wee 105:8; 106:45 naimanya yumbange dupa kondo kayapala pii etete epe lao seteamo doko masetayaka katea-pyaa.
73 Baame* 1:73 Jen 22:16-18; Wee 105:9; Mai 7:20 naimanya yumbange Apotakame doko-kisa pii lalu lao lelyona leamoli pyoo naima-kisa pitoo lao pilyamo.
74 Baame naima indupa paka nakayao baanya kalai pyakalapale lao
yandapipi dupanya kinginya naima pyoo nyilyamo.
75 Naima* 1:75 Ta 2:12-14 katatamano gii doko pitaka etete epe tolatae joo
baanya enombasa katao baame leamoli pyoo pyoo katatama.
76 Wane,* 1:76 Ais 40:3; Mal 3:1; 4:5; Mt 3:3; 11:10; 16:14; Lu 7:26; Ap 13:25 emba Gote Etete Ketae Katenge dokonya potopesana latami.
Emba wambao pupala Kamongo doko epena lao kaitini dupa depa lakamaiti.
77 Dopa* 1:77 Jet 31:34; Mk 1:4 pitinopa Kamongo dokome baanya endakali dupanya koo dupa kunanya nepao pyoo nyingina lao
embame endakali dupa mana lamaiti.
78 Naimanya* 1:78 Ais 60:1-2; Mal 4:2; Ep 5:14; 2 Pi 1:19 Gote dokome endakali eteteaka kondo kaelyamo dokonya-kaita
Kamongo dokome endakali pyoo nyingi.
Dee naimanya Gote dokome endakali eteteaka kondo kaelyamo dokonya-kaita
yuu yongasingi bui dokome naima tii piseta.
79 Goteme* 1:79 Ais 9:2; 11:6; 42:7; 58:8; Mt 4:16; Jo 8:12 naima mona lyuu lao kalyepape lao
bui dokome naima iminjetaenya petenge kumapenge endakali dupa tii pisala ipata,” Sakatayame dopa lea-pyaa.
80 Dokopa* 1:80 Mt 3:1; Lu 2:40,52; 3:1-18 Sakatayanya ikiningi doko andao angi joo mona kyoto jia-pyaa. Dopa pyoo katao Isataele endakali dupame kandapenge gii doko naepeamopa, wambao endakali napalenge yuu mendasa malisoo katea-pyaa.
2Matiame Jisasa mandeamo doko
(Mt 1:18-25)
1 Akali* 2:1 Mt 2:1; Lu 3:1 Okasatasa lenge doko Loma yuu dokonya Kapomanenya Isingi Mupa katao baame yuu pitakanya endakali dupa kenge pepanya setena lao baame pii doko yuu pitakanya wai lao taya-pyaa. 2 Akali Saitiniasa lenge doko Sitia yuu dokonya kapomane andake kateamo gii dokopa, endakali dupanya kenge pepanya kandasoo piami-pyaa. 3 Kenge pepanya setena lao yuu wakale katenge endakali mendai mendai lao dupa nyakama tangenya yuu taono dupanya peami-pyaa. 4 Dokopa* 2:4 1 Sam 16:1-13; Jo 7:42 Josepe baa Dapiti tatanya mandipae dokonyana Galili yuu dokonya taono Nasatete katao, Jutia yuu dokonya Dapitinya taono Beteleme lenge dokonya pea-pyaa. 5 Enda* 2:5 Mt 1:18; Lu 1:27 Matia doko Josepenya nyetana latae peteamo dokonya awapa kenge setambana lao peambi-pyaa. Enda doko wane tongata peteamopa awapa peambi-pyaa. 6 Pao pyakamatala peteambinopa Matia wane maita pia-pyaa. 7 Dokopa* 2:7 Mt 1:25 Matiame baanya wane mupa ane doko mandea-pyaa. Mandipala lapalapame ambo pyapala mena pulumakawanya nee nenge tapoko mendenya setapala isoo petea-pyaa. Endakali opone palenge anda dokonya palipenge panda nasiamosa dopa pia-pyaa.
Enjele dupapi mena sipisipi setao katenge akali dupapi
8 Kuka dokonya yuu dosale mena sipisipi setao katenge akali mendapuame nyakamanya mena sipisipi dupa pau mendenya setao kateami-pyaa. 9 Kateaminopa* 2:9 Eke 24:16; Lu 1:11; Ap 5:19 Kamongonya enjele mende ipupala akali dupa-pipa kalyu pia-pyaa. Kamongonya tii pipae dokome dokaita-kisa tii piyoko leamopa, akali dupame kandatala etete pakame kumiami-pyaa. 10 Dopa* 2:10 Lu 1:12,14 piaminopa enjele dokome dokaita lamaiyoo, “Nyakama paka nakayalapape! Nambame wai pii epe mende minao nyakama langya epelyona salapape! Wai pii epe dokome endakali pitakanya mona etete yaepaseta. 11 Indupa* 2:11 Mt 1:21; 16:16; Jo 4:42; Ap 2:36; 5:31 kuka gii dakepa enda mendeme Dapitinya taono dokonya nyakamanya Pyoo Nyingi Akali doko mandipilyamo. Baa Kataisa. Baa Kamongo doko. 12 Wane* 2:12 1 Sam 2:34; 2 Kiŋ 19:29; Ais 7:14; Lu 1:18-20 doko dapa petae silyamona, nyakamame kandatala baa lamo lao masalamino. Endangi dokome wane doko lapalapa mendeme ambo pyapala mena pulumakawanya nee nenge tapoko mendenya palelyamona kutao pao kanjaminona,” lea-pyaa.
13 Enjele dokome dopa lateamopa dee kaitinya enjele kambu etete andake mendeme yapa ipao baa-pipa tole katapala dokaitame dapa lao Gote tama pyoo wee leami-pyaa:
14 “Gote* 2:14 Ais 9:6; Ese 3:12; Lu 19:38 kaitinya katenge doko lao tama pilyamanona pyepape!
Baame isa endakali dupa etete auu kayao masilyamona,
nyakama mona lyuu lao kalyepape!” lao wee leami-pyaa.
15 Dopa latala kaiti-kisa pateaminopa, sipisipi setao katenge akali dupame lao pituu, “Mende pyomo lao Kamongome naima langyomo doko Beteleme dokonya yapa kanja muaa,” lao mende lamai lamai piami-pyaa. 16 Dopa petala dupame Beteleme dokonya yapa pupala Matia Josepepa dolapopi dee wane doko mena pulumakawanya nee nenge tapoko mendenya siamo dokopi dutupa kutao pao kandeami-pyaa. 17 Dupame* 2:17 Lu 2:10-12 kandatala enjele dokome wane dokonya lao pii lamaiyamo siamino dupa lao paneami-pyaa. 18 Lao paneaminopa pii doko siamino endakali dupa pitaka mona andeami-pyaa. 19 Dopaka* 2:19 Jen 37:11; Lu 2:51 doko, Matiame sepala pii dutupa pitaka baanya monanya nene yapao masoo petea-pyaa. 20 Wamba* 2:20 Lu 1:64; 2:28-38; 5:26; 7:16; 13:13 enjele dokome akali mena sipisipi setao katenge dutupa kandao lamaiyamoli pyoo angi kandatala siamino dupapi kandeamino dupapi dutupa pitaka lao masetala Gote lao lalyoo tama pyoo pilyiami-pyaa.
21 Koto* 2:21 Lep 12:3; Mt 1:21,25; Lu 1:31,59 gii tukulapo dokonya wane dokonya elya pingi kambu kepakamaipenge gii doko epea-pyaa. Dokopa wane dokonya elya pingi kambu kepatakamaitala wane doko kenge Jisasa leami-pyaa. Wamba Matianya inginya wane napeteamopa enjele mendeme kenge lena leamo dokoaka leami-pyaa.
Wane Jisasa mandyuu losuu anda andake dokonya peambino doko
22 Kamongonya* 2:22-23 Lep 12:1-8* 2:22-23 Eke 13:2,12,15 mana setapae dupanya dapa lao pepa pyapae singi-pyaa: “Enda mendeme wane mupa doko ane mende mandea kandeno doko, Kamongo dokonyana lao manjepape!” latae singi-pyaa. Dopa lapae singili pyoo Jisasanya endangi takangepame Kamongome mana setapae Mosese maiyamo dupa watao minao wane endangipa dolaponya kaimala pipae walya pyao nepala pupenge gii doko epeamopa, dolapome wane Jisasa doko Kamongo doko maiyanya mandyuu Jetusaleme yuu dokonya peambi-pyaa. 24 Dee* 2:24 Lep 5:7; 12:8 Kamongonya mana setapae dupanya dapa lapae singi-pyaa: “Yaka imi lapoma maiyepape! Daa tamo kandao doko, yaka maileo yakane mendalapo maiyepape!” lapae singi-pyaa. Dopa lapae singiliaka pyoo dolapome Kamongo lao tama pyoo epe mendalapo kundi joo maiyanyaka peambi-pyaa.
25 Gii* 2:25 Ais 40:1; 49:13; 42:1; Lu 2:38; 23:51 dokopa akali Simione lenge mende Jetusaleme yuu dokonya katea-pyaa. Baa akali epe tolatae joo katao Gote lao tama pyoo katenge-pyaa. Akali mendeme Isataele endakali dupa mona yaepasoo kii tamao nyala ipatana lao malisoo katelyamopa Oli Sipitisa doko baa-kisa katenge-pyaa. 26 Oli* 2:26 Lu 23:35 Sipitisa dokome wambao Simione doko kandao dapa lamaiya-pyaa: “Emba yapa kumala nayate. Kamongo dokonya Kataisa doko kandatala kumatena,” lea-pyaa. 27 Yuu mende Oli Sipitisa dokome akali Simione dokonya mona sakatasiamopa baa losuu anda andake dokonya pea-pyaa. Gii dokopa Jisasanya endangi takangepame Kamongonya mana seteamoli pyoo losuu anda andake dokonya wane doko mandyuu peambiaka-pyaa. 28 Peambinopa* 2:28 Lu 2:20 Simione dokome wane doko kopyoo nyepala Gote lao tama pyoo dapa lea-pyaa:
29 “Kamongo, embame leenoli pilino doko namba embanya kendemane doko mona lyuu lasetala yakinape.
30 Naima* 2:30 Ais 40:5; 52:10; Lu 3:6; Ta 2:11 pyoo nyetamo doko nambanya lengeme kandatelyo.
31 Pyoo nyingi doko endakali pitakanya enombanya panateleno.
32 Baa* 2:32 Ais 42:6; 49:6; Jo 8:12; Ap 13:47; 26:23 tii pipae dokome endakali tata waka dupa tii pisoo
emba tata Isataele dupa kamongaseta.”
Simioneme wane doko lao masetala pii dutupa lao Gote tama pia-pyaa.
33 Baame pii dutupa lateamopa wane dokonya endangi takangepa dolapome sepala moname longo lao masoo peteambi-pyaa. 34 Dokopa* 2:34-35 Ais 8:14; Jet 15:10; Mt 21:42; Lu 7:23; 12:51-53; 1 Ko 1:23; 1 Pi 2:8* 2:34-35 Jo 3:19; 9:39; 19:25-27; Ip 12:3 Simioneme wane Jisasapi endangi takangepi dutupa Goteme auu pisina lao loma setakamaitala, Jisasanya endangi Matia doko lamaiyoo, “Kandeleno, Isataele endakali longo dupa wane dake-kisa kapa pao lombapae setaminopa dee longo dupame sakatatamina lao Goteme baa panasetelyamo. Dokonya endakali longo dupame nyakamanya masingi yalo petae katenge dupa panasoo tanga lataminopa, itate mendeme embanya mona doko yangatana,” Simioneme lea-pyaa.
36 Gii* 2:36 Jas 19:24; Ap 21:9; 1 Ti 5:9 mendai dokopaka potopesa enda Ana lenge mende petea-pyaa. Baa Asaa tata akali Panyuele dokonya wanenge enda wambake etete mende-pyaa. Baa wamba mapuakaesa akali nyepala akalingipa awapa ee kana kalange pitipiambinopa akalingi kumia-pyaa. 37 Akalingi* 2:37 1 Ti 5:5 kumapeamopa baa walyakae ee kana kingi ita tukulapo-kisa dee kitomende pituu, losuu anda andake doko yakinala nayao petenge-pyaa. Kuka kotakapi baame Gotenya kalai pyakamaiyoo loma soaka pituu nee nanenge gii epelyali pyoo nanao petenge-pyaa. 38 Matiapi,* 2:38 Ais 52:9; Lu 2:20; 9:31,51; 13:22,33; 18:31; 19:11,28; 24:21,47 Josepepi, wane dokopi losuu anda andake dokonya kateamino gii dokopaka baa dutupa kateamino tengesa dosa ipupala Gote lao tama pima-pima pia-pyaa. Jetusaleme dokonya Pyoo Nyingi Akali doko malisoo kateamino endakali dutupa pitaka enda Aname wane dokonya lao pii lamaiya-pyaa.
Maita Josepepame Jisasa mandyuu yuu Nasatete pilyiambino doko
39 Endangi* 2:39 Mt 2:23; Lu 4:16 takangepa dolapome Kamongo dokome pii lao seteamo mana dupa pitaka minao etapala, Galili dokonya pao nyilyambonya yuu taono Nasatete lenge dokonya andaka pilyiambi-pyaa. 40 Dokonya* 2:40 Isi 13:24; 1 Sam 2:26; Lu 1:80; 2:52 katao wane doko andapala angi jia-pyaa. Baame manapi masingipi longo lao nyoo kateamopa Goteme baa auu kaya-pyaa.
Wane kole Jisasa losuu anda andake dokonya kateamo doko
41 Ee* 2:41-42 Eke 12:1-27; 23:14-17; Dit 16:1-8,16 kana dii lao Jisasanya endangi takangepa dolapome Napinya Kayamo Gii epe dokonya Jetusaleme yuu dokonya pengembali pyoo, Jisasa baa ee kana kingi ita mende-kisa dee lapoma katapeamopa gii epe dokonya Jetusaleme pengemali pyoo awapa peami-pyaa. 43 Maitakao Napinya Kayamo Gii doko etapeamopa wane Jisasa doko Jetusaleme dokonya mee katea-pyaa. Baanya endangi takangepame wane doko Jetusaleme mee kalyamona lao masala nayao andaka pilyoo peambi-pyaa. 44 Dolapome wane doko endakali dupa-pipa awapa pao pimina lao masiambi-pyaa. Dopa lao masoo pupala alemandi dokonya nyilyambonya palupi kaita miningipi dupa-pipa wane doko awapa pao kalyamipi lao kutiambi-pyaa. 45 Kutao kayapala Jetusaleme dokonya kutala pilyiambi-pyaa. 46 Yuu gii tepo dokonya dolapome losuu anda andake kame dokonya kolamatala, baame mana lenge akali dupanya kainanya pituu dupanya pii dupa sepapu piseta pyoo peteamo kandeambi-pyaa. 47 Akali* 2:47 Lu 4:22; Jo 7:15,46 dupa pitakame baanya masepaepi pii yanu piapi dupa sepala moname longo lao masiami-pyaa. 48 Endangi* 2:48 Mt 12:48; Mk 3:31-35 takangepame walu lao baa kandeambi-pyaa. Kandatala endangi dokome Jisasa lamaiyoo, “Wane, embame aipuma nalimba kandao dopa pyepe? Embanya takangepa nalimbame mona etete kenda kayao emba kutao katapumbana,” lea-pyaa. 49 Dokopa* 2:49 Jo 2:16 Jisasame dolapo lamaiyoo, “Aipa lao masetala namba kutao katambipi? Nambame nambanya Takangenya anda dakenya pititina lao nyilyambome masala nayapimbipi?” lea-pyaa. 50 Dopa leamopa dolapome baanya pii leamo dokonya tenge masala nayambi-pyaa.
51 Dokopa* 2:51 Jen 37:11; Lu 2:19; 4:16 baa dolapo-pipa andaka pupala dolaponya pii watao minao katea-pyaa. Dopa piamopa Matiame Jisasanya piipi manapi dutupa pitaka monanya nene yapao masoo petea-pyaa. 52 Jisasa* 2:52 1 Sam 2:26; Pot 3:4; Lu 1:80; 2:40 baanya masingi epepi yongepi lapotanya andama-andama pyoo katea-pyaa. Dopa pyoo katao Gotepi endakalipinya enombasa baa koteaka lao akali epe doko katea-pyaa.
3Jone Kaimbu Pingi dokome wai pii lamaiyamo doko
(Mt 3:1-12; Mk 1:2-8; Jo 1:19-28)
1 Wamba* 3:1 Mt 14:3; 27:2; Lu 9:7; 13:31; 23:1,7 Kapomane Isingi Akali Mupa Taipitiasa lenge dokome Loma yuu doko pitaka ee kana kingi ita mende-kisa dee yuungi dupa isoo kateamopa, akali Pondiasa Pailate lenge doko yuu Jutia dokonya kapomane andake katea-pyaa. Gii dokopaka akali Etote lenge dokome yuu potopinja yakane Galili dokonya kapomanenya isingi akali katea-pyaa. Etotenya kaiminingi Pilipa lenge dokome yuu potopinja yakane Itutiapa Tekonaitasapa dolapo isoo katea-pyaa. Akali Laisaniasa lenge dokome yuu potopinja yakane Apilini doko isoo katea-pyaa. 2 Akali* 3:2-3 Jet 1:2; Osi 1:1; Mt 26:3; Lu 1:80; Jo 11:49; 18:13; Ap 4:6* 3:2-3 Ap 13:24; 19:4 Anasa lenge dokopa Kayapasa lenge dokopa dolapo pitisa mupa kateambiaka-pyaa. Gii dokopa akali Sakataya ikiningi Jone lenge doko endakali napalenge yuu mendasa katea-pyaa. Baame pii lao katena lao Goteme baa pupu lasiamopa, Joneme endaki Jotane duu dokonya yuu singi dupa pitakanya pupala endakali dupa lamaiyoo, “Goteme nyakamanya koo pingi yanu dupa kunanya nepekena lao nyakama mona kapilyetala kaimbu nyalapape!” lao lamaiyoo katea-pyaa. 4 Dopa* 3:4 Jo 1:23* 3:4 Ais 40:3-5 lao katatana lao potopesa Aisayame baanya pepa dokonya dapa lao pyaanya setea-pyaa:
“Endakali napalenge yuu mendasa akali mendeme katapala wii lao,
‘Kamongonya kaitini doko depa lanya setakamaiyepape!
Baanya kaitini dupa tolasakamaiyepape!
5 Yuu manda andakepi yakanepi dupa amao tanapala
yuu yuli dupa kitumalapa!
Kaitini uanga pipae dupa pitaka tolasetala
kana nengenenge katapae singi kaitini dupa pyoo wasalapa!
6 Dokopa* 3:6 Lu 2:30 Goteme endakali dupa pyoo nyalanya
kalai pingi doko endakali pitakame kandatamina,’” dopa lao pepa pyapae sia-pyaa.
7 Dokonya* 3:7 Mt 12:34; 23:33 endakali tata longo dupa Joneme kaimbu pyekena lao ipata piaminopa, baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama kanopato pambeanya mandipae dupa, apimi nyakama Goteme kapa pao imbu kayata doko langipumosa paka kayao wandyalanya epelyamipi? 8 Nyakama* 3:8 Jo 8:33,39; Ap 26:20 mona kapilyetala endakali mona kapilyetae dupame mana miningimali pyoo minalapape! Nyakamame nyakama tangenya mona dokome, ‘Apotakame naimanya takangena,’ lao masala nayalapape. Kana silyamo datupa Goteme kapa pao Apotakamenya wane jina lapyalina lao nambame nyakama langilyo. 9 Uaa* 3:9 Mt 7:19; Ip 6:7-8 doko ita tengenya depa latae sepelyamo. Dii epe manja naenge ita doko pitaka pokanya setapala itatenya soo yangatana,” lea-pyaa.
10 Dopa* 3:10 Ap 2:37 leamopa endakali limbatae peteamino dupame lao pituu, “Dopa tamo doko naimame aipa piamape?” lao piseta piami-pyaa. 11 Pisiaminopa* 3:11 Lu 6:29; 12:33 baame dokaitanya pii yanu pyakamaiyoo, “Endakali mende yonge pee lapoma pyoo katatamopa endakali mende napyoo katatamo kandao doko, pyoo katatamo dokome mende maina! Endakali mende nee nao katatamopa, mende nanao katatamo doko mainakana!” lea-pyaa.
12 Dee* 3:12 Mt 5:46; Lu 7:29 takisa nyingi akali mendapua kaimbu pyekena lao ipupala dupame baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, naimame aipa pimape?” leami-pyaa. 13 Dopa leaminopa baame dupa lamaiyoo, “Nyakamame takisa doko kapomaneme mana seteamoli pyoo nyepala dee mendapua konda pyoo nyala nayalapape!” lea-pyaa. 14 Dee yanda singi amii mendapuame ipupala baa pisoo, “Naimame aipa pimape?” leamiaka-pyaa. Dopa leaminopa baame dupa lamaiyoo, “Nyakamame endakali dupa pyalanya pyoo oapi dupa pake joo nyakamaiya nayalapape! Nyakamame endakali mendenya munipi oapi mende nyakamaiyanya sambo kosa lao paka pisala nayalapape! Dee nyakamame nyakamanya yole nyingi dupa kapana lao masalapapena,” lea-pyaa.
15 Joneme* 3:15 Jo 3:28; Ap 13:25 dopa lao kateamopa endakali dupa pitakame longo lao masetala Jone doko Kataisa taa aipape lao masiami-pyaa. 16 Dopa* 3:16 Jo 1:33; Ap 1:5; 11:16; 19:4 lao masiaminopa Joneme dupa pitaka lamaiyoo, “Nambame nyakama endakimi kaimbu pyekelyoaka doko, akali mende epelyamo dokonya pupu lapae dokome nambanya pupu lapae doko ita miningi. Baanya moko pee pingi kende dolapo tata lakamaipenge namba epe daa. Baame ipupala Oli Sipitisapa itatepa dolapome nyakamanya kaimbu pyakatana,” lea-pyaa. 17 “Baame baanya yati doko minao wiisa angi imbupi pyasoo silyamo dupa pitaka yapapala angi dupa baanya nee setenge anda dokonya setata. Imbu dupa ita konjala naenge dokonya soo yangatana,” lea-pyaa.
18 Dopa latala endakali dupa mona sakatasakamaiyanya Wai Pii Epe tenge longo dupa waipa soo lamaiyoo katea-pyaa. 19 Yuu* 3:19 Mt 14:3-4; Mk 6:17-18; Jo 3:24 mende yuu potopinja yakane isingi akali Etote lenge dokome baanya kaimininginya etanenge Etotiasa lenge doko tondao nyepala mana koo waka mendapua miniamosa Joneme endakali dupa lamaiyoo, “Baame kopeta pilyamona,” lao mana lamaiya-pyaa. 20 Dopa leamopa Etoteme baanya mana koo miniamo dupa pitakanya waipa soo Jone doko anjingi anda dokonya anjetae palena lea-pyaa.
Joneme Jisasanya kaimbu pyakamaiyamo doko
(Mt 3:13-17; Mk 1:9-11)
21 Yuu* 3:21 Mk 1:35; Lu 5:16; 6:12; 9:18,28; 11:1; 22:41* 3:21 Jo 1:29-34 mende Joneme endakali epeamino dupa pitakanya kaimbu doko pyakamaiyoo pituu, Jisasanya kaimbu pyakamaiyaka-pyaa. Jisasame kaimbu doko nyepala loma soo katemopa kaiti doko saa papa laloo pia-pyaa. 22 Dopa* 3:22 Jen 22:2; Wee 2:7; Ais 42:1; Mt 3:17; 17:5; Mk 1:35; Lu 9:35; Ap 10:38; 2 Pi 1:17 piamopa Oli Sipitisa doko yaka maileo joo Jisasa-kisa epeamopa, pii mende kaitinya katao leamo dokome lao pituu, “Emba nambanya Ikiningi mona setenge dokona, nambame emba kandao mona epe palyingina,” lea-pyaa.
Jisasanya takangepi yumbangepi dupanya kenge dupa
(Mt 1:1-17)
23 Jisasa* 3:23 Mt 13:55; Lu 1:27; 4:22; Jo 6:42; 8:57* 3:23 Jen 5:3-32; 11:10-26; 1 Ktl 1:1-4,24-28; 2:1-15 baa ee kana kingi ita tepomapi mende katapala baanya kalai tee pyao pyaanya pia-pyaa. Dokopa endakali dupame baa kandao Josepe ikiningina lao masiami-pyaa. Josepe baa Ilai ikiningi. 24 Ilai baa Matate ikiningi. Matate baa Lipai ikiningi. Lipai baa Melekai ikiningi. Melekai baa Janai ikiningi. Janai baa Josepe ikiningi. 25 Josepe baa Matatayasa ikiningi. Matatayasa baa Emosa ikiningi. Emosa baa Neame ikiningi. Neame baa Esalai ikiningi. Esalai baa Nakai ikiningi. 26 Nakai baa Meata ikiningi. Meata baa Matatayasa ikiningi. Matatayasa baa Semene ikiningi. Semene baa Joseke ikiningi. Joseke baa Jota ikiningi. 27 Jota* 3:27 1 Ktl 3:17,19; Esl 3:2 baa Joanane ikiningi. Joanane baa Lesa ikiningi. Lesa baa Setapapele ikiningi. Setapapele baa Siatiele ikiningi. Siatiele baa Netai ikiningi. 28 Netai baa Melekai ikiningi. Melekai baa Atai ikiningi. Atai baa Kosame ikiningi. Kosame baa Elemetame ikiningi. Elemetame baa Ea ikiningi. 29 Ea baa Josua ikiningi. Josua baa Eliase ikiningi. Eliase baa Jotimi ikiningi. Jotimi baa Matate ikiningi. Matate baa Lipai ikiningi. 30 Lipai baa Simione ikiningi. Simione baa Juta ikiningi. Juta baa Josepe ikiningi. Josepe baa Joname ikiningi. Joname baa Elayakimi ikiningi. 31 Elayakimi* 3:31 2 Sam 5:14 baa Melia ikiningi. Melia baa Mena ikiningi. Mena baa Matata ikiningi. Matata baa Netane ikiningi. Netane baa Dapiti ikiningi. 32 Dapiti* 3:32 Lus 4:17-22; 1 Sam 16:1-13 baa Jesi ikiningi. Jesi baa Opeta ikiningi. Opeta baa Boasa ikiningi. Boasa baa Sila ikiningi. Sila baa Nasone ikiningi. 33 Nasone* 3:33 Jen 29:35; 38:29 baa Aminatape ikiningi. Aminatape baa Atamina ikiningi. Atamina baa Ani ikiningi. Ani baa Esotone ikiningi. Esotone baa Petesa ikiningi. Petesa baa Juta ikiningi. 34 Juta baa Jekope ikiningi. Jekope baa Aisake ikiningi. Aisake baa Apotakame ikiningi. Apotakame baa Teta ikiningi. Teta baa Neo ikiningi. 35 Neo baa Setaka ikiningi. Setaka baa Liu ikiningi. Liu baa Peleke ikiningi. Peleke baa Ipa ikiningi. Ipa baa Sila ikiningi. 36 Sila* 3:36 Jen 11:10-26 baa Kenana ikiningi. Kenana baa Apasata ikiningi. Apasata baa Sema ikiningi. Sema baa Noa ikiningi. Noa baa Lemeke ikiningi. 37 Lemeke baa Metusala ikiningi. Metusala baa Inoko ikiningi. Inoko baa Jeteta ikiningi. Jeteta baa Malalili ikiningi. Malalili baa Kenana ikiningi. 38 Kenana* 3:38 Jen 4:25–5:32 baa Inosa ikiningi. Inosa baa Sete ikiningi. Sete baa Atame ikiningi. Atame baa Gote ikiningi.
4Sataneme Jisasa minao makande piamo doko
(Mt 4:1-11; Mk 1:12-13)
1 Joneme* 4:1 Lu 10:21 baanya kaimbu doko pyatakamaiyamopa Jisasame endaki Jotane doko yakinea-pyaa. Dokopa Oli Sipitisa dokome baa-kisa tumbatala laminao endakali napalenge yuu mendasa pea-pyaa. 2 Yuu* 4:2 Dit 9:9; 1 Kiŋ 19:8 gii kingi ita kitomende endakali napalenge yuu dosa kateamopa, Sataneme baa minao makande peta pia-pyaa. Gii dutupa Jisasa baa nee mendaipi mende nanao katapala lopo kaya-pyaa.
3 Dokopa Sataneme baa lamaiyoo, “Emba Gote Ikiningi tamo kandao doko, embame kana dake kapilyetala nee jina laa!” lea-pyaa. 4 Dopa* 4:4 Dit 8:3 leamopa Jisasame baanya pii yanu pyakamaiyoo, “‘Endakali mende nee nenge tenge dokonya iki saka nakatengena,’ lao pepa pyapae silyamona,” lea-pyaa.
5 Dokopa Sataneme baa kaiti ketaele laminao pyakalyetala isa yuu dake pitaka lee mendai kandena lao laitaka pia-pyaa. 6 Laitaka* 4:6 Jet 27:5; Mt 28:18; 1 Jo 5:19 petala Sataneme Jisasa lamaiyoo, “Dupanya isepenge kalaipi dee kalai dupanya kenge singipi dupa pitaka namba-kisa sepelyamona emba ditoana, nambame masingili pyoo mokosepenge. 7 Dopana, embame namba lao tama pyoo luma lakatenopa, kalaipi oapi dupa pitaka embanya joo setana,” lea-pyaa. 8 Dokopa* 4:8 Dit 6:13 Jisasame baanya pii doko yanu pyakamaiyoo, “Pii mende dapa lao pepa pyapae silyamo: ‘Embame embanya Kamongo Gote doko tama pyoo baanya iki kalai pyakamaiyoo katape!’ lapae silyamona,” lea-pyaa.
9 Dopa* 4:9-11 Wee 91:11* 4:9-11 Wee 91:12 lateamopa Sataneme Jisasa laminao Jetusaleme pupala losuu anda andake kame etete ketae dokonya katena lea-pyaa. Dopa latala baame Jisasa lamaiyoo, “Pii mende dapa lao pepa pyapae silyamo:
‘Goteme baanya enjele dupame emba isokondape pina laapomona,’
dee ‘Aopyoo latala kaname embanya mokopi mende koyatame lao
enjele dupame emba kopyoo nyalamino.’
Dopana, emba Gote Ikiningi tamo kandao doko, ketae dokonya katao isa manga!” lea-pyaa. 12 Dopa* 4:12 Dit 6:16; 1 Ko 10:9 leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “‘Embame embanya Kamongo Gote doko minao makande napipi!’ lapae silyamona,” lea-pyaa. 13 Dokopa* 4:13 Lu 22:3,28,53; Jo 13:2,27; Ip 2:18; 4:15 Sataneme baanya makande dupa pitaka pyoo etapala gii waka mendepa baa makande pyaanya malisoo Jisasa yakinea-pyaa.
Jisasame Galili yuu dokonya kalai tee pyao piamo doko
(Mt 4:12-17; Mk 1:14-15)
14 Dokopa* 4:14 Mt 3:16; 9:26; Mk 1:39; Lu 4:37; 5:15 Oli Sipitisa dokome Jisasa pupu lasoo kateamopa, Galili yuu dokonya pilyoo pea-pyaa. Dokome baanya lao pii lapae mende Galili yuu doko pitakanya taya-pyaa. 15 Baame* 4:15 Mt 4:23; 9:35; 11:1; Lu 4:44 nyakamanya losuu anda dupanya mana lamaiyamopa endakali pitakame baa lao tama piami-pyaa.
Nasatete tange dupame Jisasa kandao mona koo palyiamino doko
(Mt 13:53-58; Mk 6:1-6)
16 Dokopa* 4:16 Lu 2:39,51; Ap 13:14-16 endangi takangepame baa wane kolesa wambao isiambino yuu Nasatete dokonya dee pilyia-pyaa. Pilyetala koto Sambasa dii lao Jutamanya losuu andaka pengeli pyoo baame losuu anda dokonya pao kolandatala Gotenya pii dupa itaki pyao lamaiyanya toya katea-pyaa. 17 Dokopa dokaitame potopesa Aisayanya pepa pyapae doko baa maiyaminopa baame pepa doko tata lapala pii dokonya mende kutao kandatala dapa lao itaki pia-pyaa:
18 “Kamongo* 4:18 Sep 2:3* 4:18 Ais 61:1-2 dokonya Oli Sipitisa dokome namba isilyamo.
Nambame endakali tipya dupa Wai Pii Epe doko lamaipi lao baame yapao nyia.
Baame namba puu lao pituu:
‘Endakali anjetae palenge dupa
Goteme mokao nyepelyamona,
endakali lenge koo dupa
Goteme lenge tasetekelyamona lao pii lamaiya puu lea.
Dee endakali kenda pipaenya anjetae joo katenge dupa
nambame mokao nyala puu lea.
19 Kamongo dokome baanya endakali dupa pyoo nyotona lao
gii seteamo doko lao panala puu leana,’” lao Jisasame itaki pia-pyaa.
20 Itaki pyatala pepa doko lakao yaki petala isingi akali doko maiya-pyaa. Maitala peteamopa endakali losuu andaka peteamino dupa pitakame baa iki kandokondape piami-pyaa. 21 Dokopa baame pii waipa soo dupa lamaiyoo, “Nambame pii itaki pyao lapupa salamino gii dakepa pii doko kiningi jetelyamona,” lea-pyaa. 22 Dopa* 4:22 Lu 2:47; 3:23; 4:15; Jo 6:42; 7:15,46 leamopa baanya pii tende pipae dupa soo mona andapala baanya iki lakamaiyoo, “Akali dake Josepenyaka ikiningi daa kandamuape?” leami-pyaa. 23 Dokopa* 4:23 Mt 4:13; Mk 1:21; 2:1; Jo 2:12 baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame namba kandao pii mana dapa lao kapa pao laapimino: ‘Dokosaa, embame emba tangenya yaina doko mee injisepe,’ laapimino. Dee nyakamame Kapaneame yuu dokonya kalai tata wamba sakateamo dupanya atome pii dupa sepala namba kandao, ‘Dopaka pyoo embanya yuu tenge dakenya pipi!’ latamina,” lea-pyaa. 24 Dopa* 4:24 Jo 4:44 latala baame lao pituu, “Nambame nyakama kiningi langilyona, potopesa mendeme baanya yuu tenge dokonya katao pii lao panelyamopa dokaitame baa lanyala naengema. 25 Nambame* 4:25 1 Kiŋ 17:1,7; 18:1; Je 5:17-18 kiningi etete nyakama langilyona, wamba akali Ilainja kateamo gii dokopa Isataele yuu dupa pitakanya ee kana tepoma-kisa dee kana tokange dupanya aiyuu naipao painaka piamopa lopo andake mende sia-pyaa. Yuu dokonya enda walyakae longo peteami-pyaa. 26 Peteaminoaka* 4:26 1 Kiŋ 17:8-16 doko, Goteme akali Ilainja doko enda dupanya mendaipi mende-kisa pena laa naya-pyaa. Goteme baa Saitone yuu yakane Satepata yuu dokonya enda walyakae mende peteamo dokonya pena lea-pyaa. 27 Dee* 4:27 2 Kiŋ 5:1-14 potopesa Ilaisa kateamo gii dokopaka Isataele yuu dokonya endakali kopetali longo kateamino dupanya mendaipi mendenya kopetali doko mee nanjiamopa, Sitia tange akali Nemane lenge dokonya yonge doko iki Goteme mee injisia-pyaana,” Jisasame dopa lea-pyaa. 28 Dopa* 4:28 Jo 7:30 leamopa losuu anda dokonya endakali peteamino dupa pitakame pii dutupa sepala moname imbumi kumiami-pyaa. 29 Imbu* 4:29 Nam 15:35; Ap 7:58 kayao, sakatatala yuu taono dokonya Jisasa watao netesa nepalanya soo tuu lao peami-pyaa. Yuu taono doko yuu manda mendenya siamopa dokonya nete papatale menda-kaita laminao pao soo pyale lamana lao masiami-pyaa. 30 Dopa lao masiaminoaka doko, Jisasame dupanya kainanya langate petala pea-pyaa.
Akali enjele koo paleta doko
(Mk 1:21-28)
31 Jisasa* 4:31 Lu 4:23 Galili yuu dokonya taono Kapaneame lenge dokonya pupala, Sambasa gii dupanya baame endakali dupa mana lamaiyoo katea-pyaa. 32 Jisasame* 4:32 Mt 7:28-29; 13:54; 22:23; Mk 11:18; Jo 7:46; Ap 13:12 mana lamaiyamo dupa endakali dupame sepala, baanya pii doko pupu lapae joo leamosa walu lao paka kayami-pyaa. 33 Dokopa* 4:33 Mt 8:29 akali enjele koo paleta mende losuu andaka peteamo dokome puu lao ae lao dapa lea-pyaa: 34 “Kanau,* 4:34 Mt 2:23; Mk 1:24; Lu 8:28; Jo 6:69; Ap 3:14 Nasatete tange Jisasa, emba Gotenya akali epe etete doko kalyeno nambame kandengena, embame naima aipa pyaa epepe? Embame naima minao koyasala epepe?” lea-pyaa. 35 Dokopa Jisasame baa pyalanya lao, “Embame embanya nengekaita lyokatala akali dake yakinatala puu!” lea-pyaa. Dopa leamopa enjele koo dokome endakali kateamino kaina dokonya akali doko lombanya setapala baa pateamopa akali doko koyala naya-pyaa. 36 Dokopa endakali pitakame mona andapala mende lamai lamai pyoo, “Baame enjele koo palenge dupa isoo pii pupu lao pena lamailyamoli pyoo dokaitame endakali dupa yakinatala pengema lamo doko baanya pii dake aipale mende laa kanjemape?” leami-pyaa. 37 Baame* 4:37 Mt 9:26; Lu 4:14; 5:15 dopa piamo dokonya atome pii doko yuu dosa tange dupa pitakame siami-pyaa.
Jisasame endakali yaina pyapae longo saka nyiamo doko
(Mt 8:14-17; Mk 1:29-34)
38 Dokopa Jisasame losuu anda doko yakinatala akali Saimonenya andaka pea-pyaa. Saimonenya enda imange doko yaina nyepala yonge etete itaita koo piamo siamopa, “Jisasa, embame enda doko nisetepe?” lao endakali dupame pisiami-pyaa. 39 Dokopa Jisasame enda doko siamo tengesa dosa ipao katapala, yaina itaita piamo doko kandao pii puu lao, “Mee jaa!” leamopa enda dokonya yaina doko mee jia-pyaa. Gii dokopaka enda dokome yapa sakatatala dokaitanya nee yangakamaiya-pyaa.
40 Niki* 4:40 Mt 8:16; Lu 13:13; 1 Ti 4:14 landa pyalanya piamopa endakali dupa pitakame nyakamanya palu dupanya yaina tata wakale wakale paleta dupa laminao epeaminopa baame baanya kingi doko endakali dokaita pitaka-kisa setapa piamopa dokaita pitaka auu pipae jeta piami-pyaa. 41 Dopaka* 4:41 Mt 8:29; Mk 1:34; 3:11-12 pyoo enjele koo endakali longo mendapua-kisa palenge dupame endakali dupa yakinatala pao pituu, ae lalya lana pyoo, “Emba Gote Ikiningina,” leami-pyaa. Enjele koo dokaitame baa Kataisa dokona lao masetala panala naena lao baame kyoto joo dokaita lamaiyoo, “Pii kayalapa!” lea-pyaa.
Jutia yuu dokonya Jisasame wai pii lamaiyamo doko
(Mk 1:35-39)
42 Yuu yongatala niki pyakayamopa Jisasa kamanda ipupala endakali napalenge yuu mendenya pea-pyaa. Dokopa endakali dupame baa kutao ipupala baa mendasa patame latala kaita lyokalanya pyoo kateami-pyaa. 43 Dopa* 4:43 Lu 8:1; Ap 10:36 pyoo kateaminoaka doko, baame dokaita lamaiyoo, “Goteme isilyamona lapae Wai Pii Epe dake nambame yuu taono waka tange dupa apata lamaipengeaka. Tenge dokonya baame namba puu leana,” lea-pyaa. 44 Dopa* 4:44 Mt 4:23; 9:35; Lu 4:15; 23:5 latala baame Jutia yuu dokonya losuu anda dupanya pii lamaita pyoo katea-pyaa.
5Jisasame disaipele mendapua tee pyao epena leamo doko
(Mt 4:18-22; Mk 1:16-20)
1 Koto* 5:1 Mt 4:18; Mk 4:1* 5:1 Mt 13:1-2; Mk 3:9-10; 4:1 mendepa Jisasame endaki Genesatete pete lemba dokonya katapala endakali longo dupame Gotenya pii doko salanya tuu tuu lao epeami-pyaa. 2 Dokopa* 5:2 Mk 1:16,19 baame sipi lapoma endaki lemba dokonya siamo kandea-pyaa. Wapaka nyingi akali dupame sipi dolapo yakinatala wapaka nyingi mandi dupanya kuni pateamo dupa kaimbu pyao nepao kateami-pyaa. 3 Dokopa* 5:3 Mk 4:1-2 Jisasame Saimonenya sipi dokonya pyakalyetala baa lamaiyoo, “Embame sipi tuu lanya endakinya kuki omosale pyasa!” lea-pyaa. Dokopa baame sipi dokonya katao endakali dupa mana lamaiya-pyaa.
4 Mana* 5:4 Jo 21:3-8 lamaiyoo etapala baame Saimone lamaiyoo, “Nyakamame nyakamanya wapaka nyingi mandi dupa endaki lumu omosale pyandatala wapaka nyalapale mona, sipi dake tuu laa!” lea-pyaa. 5 Dopa* 5:5 Lu 8:24,45; 9:33,49; 17:13 leamopa Saimoneme baanya pii yanu pyakamaiyoo, “Naimame kuka gii doko luu napaliuu wapaka kutawaka katao etete lekeleke tapala wapaka mende nanyalamanokana, Akali Andake, embame leenoli pyoo wapaka mandi dupa dee pyandatowana,” lea-pyaa. 6 Dokopa dokaitame Jisasame leamoli piaminopa wapaka etete longo mandinya ipao palea-pyaa. Dokopa mandi dupa lapyalanya pia-pyaa. 7 Dopa piamopa nyakamanya kalai awapa pyoo paenge akali sipi mendenya peteamino dupame, “Naima nisala ipupa!” lao kiango piami-pyaa. Dopa piaminopa akali dutupame ipupala sipi dolaponya wapaka mandipiaminopa sipi dolapo endakinya landa pyalanya pia-pyaa. 8 Dokopa* 5:8-10 Eke 33:20; Mt 8:8* 5:8-10 Mt 13:47; Mk 1:17,19; Jo 21:15-17 Saimonepi, akali Sepete ikiningi Saimone-pipa awapa kalai piambino Jemesapi Jonepi, dee endakali baa-pipa awapa kateamino dupa pitakapimi wapaka nyiamino doko kandatala pakame kumiami-pyaa. Dokopa Jisasame moko kateamo dosa Saimone Pitame tombauli sepala lao pituu, “Namba akali koo pingina, Kamongo, embame namba kayapala puu!” lea-pyaa. Dopa leamopa Jisasame Saimone lamaiyoo, “Emba paka nakayape! Indupa pituu tee pyao embame endakali dupa lete katena lao nyoo katatena,” lea-pyaa. 11 Dopa* 5:11 Mt 19:27 lateamopa dokaitanya sipi dolapo pyalya lao nyoo endaki lemba kee dokonya setapala oapi dupa pitaka yakinatala baa watao peami-pyaa.
Jisasame akali kopetali mende mee jakamaiyamo doko
(Mt 8:1-4; Mk 1:40-45)
12 Jisasa* 5:12 Lu 17:11-19 yuu taono mendenya kateamopa akali kopetalimi etete koyapae mendeme Jisasa kandatala baa kateamo dosa tombauli sepala dapa lao tee lea-pyaa: “Akali Andake, embame nambanya kopetali doko mee jakatoo lao maseteno kandao doko, kapa pao mee jakalapenona,” lea-pyaa. 13 Dopa lateamopa Jisasame akali doko kingimi watandatala lao pituu, “Nambame emba mee jipili lao masilyona, emba mee jaa!” lea-pyaa. Dopa lalu piamo gii dokopaka akali dokonya kopetali yaina doko mee jia-pyaa. 14 Mee* 5:14 Lep 14:1-32; Mk 1:34; Lu 17:14 jeteamopa Jisasame akali doko kyoto joo lamaiyoo, “Embame dake endakali mendaipi mende etete lamaiya naenya, pitisa dokome emba kandena puu! Dopa petala emba mee jilino doko dokaitame kandena laitaka pyoo wamba Moseseme mana seteamoli pyoo opale mende Gote lao kundi maiyalena,” lea-pyaa. 15 Dopa* 5:15 Mt 9:26; Lu 4:14,37 leamoaka doko, baanya kalai piamo dokonya pii doko tayamosa endakali kambu longo mendapuame Jisasanya pii doko sala ipao pituu nyakamanya yaina paleta dupa baame mee jekena lao ipata piami-pyaa. 16 Dokopa* 5:16 Mk 1:35; Lu 3:21; 6:12; 9:18,28; 11:1 baame koteaka lao endakali napalenge yuu dupanya pao loma seta pingi-pyaa.
Jisasame akali papa tambotae mende mee jakamaiyamo doko
(Mt 9:1-8; Mk 2:1-12)
17 Koto* 5:17 Mt 15:1; Mk 5:30; Lu 6:19 mende Jisasame endakali dupa mana lamaiyoo kateamopa Patasi mendapuapi mana setapae dupanya lao mana lenge akali mendapuapi dupa ipao peteami-pyaa. Dokaita Galili yuu dokonya taono wakale wakale dupanyapi yuu Jutiapi Jetusalemepi dupanya katao ipupala peteami-pyaa. Kamongo dokome baa pupu lasiamopa baame endakali yaina pyapae dupa kapa pao mee jakamaipenge jia-pyaa. 18 Dopa piamopa akali mendapuame akali papa tambotae mende lapa tokonya soo epeami-pyaa. Dokaitame akali doko soo Jisasa andaka kateamo tengesa dosa setamana lao masoo soo tuu lao kolandao makande piami-pyaa. 19 Makande piaminoaka doko, endakali longome tumbatae kateamino dokome andaka kolandapenge nanjia-pyaa. Dopa piamosa soo anda-ketae pyakalyetala anda doko tunguiyami-pyaa. Dopa petala baanya lapa toko doko kende katatala baa lapa toko doko-pipa endakali peteamino kaina dokonya Jisasanya enomba-kaita pyandeami-pyaa. 20 Dokopa* 5:20 Mt 8:10; Lu 7:48 Jisasame dokaitanya masoo miningi dupa kandatala lao pituu, “Wane, embanya koo dupa kunanya nepekelyona,” lea-pyaa.
21 Pii* 5:21 Ais 43:25; Lu 7:49 leamo doko sepala mana setapae masingi akalipi dee Patasipi dupame nyakamalapo lao pituu, “Gote ikimi koo dupa kapa pao kunanya nepakamaipenge jilyamona, akali dake apimi Gote kilya kandao lelya kanjemape?” leami-pyaa. 22 Dopa lelyamino lao Jisasame kandatala dokaita lamaiyoo, “Aipuma nyakamame moname dopa lao masilyamipi? 23 Anduku laa nayapengepe? Akali dakenya koo dupa kunanya nepakamailyona lapenge dokope, pande baa sakatatala kaita paena lapenge dokope? 24 Dopaka* 5:24 Jo 5:8 doko, Endakalinya Ikiningi dokome isa yuu dakenya katao endakali dupanya koo dupa kunanya nepenge pupu lapae doko baa-kisa singi lamo lao kanjepalena,” lea-pyaa. Dopa latala baame akali papa tambotae doko lamaiyoo, “Emba sakata! Sakatatala embanya lapa toko doko nyoo soo andaka puu lelyona,” lea-pyaa. 25 Dopa leamo dokopaka akali dokome dokaitanya enombasa sakatatala baanya lapa toko doko nyepala soo baanya andaka pea-pyaa. Pao pituu Gote lao lalyema pea-pyaa. 26 Dopa* 5:26 Lu 1:12; 2:20; Ap 19:17 piamopa endakali dupa pitaka walu lao mona andao paka kayapala Gote lao lalyoo pituu, “Indupa gii dakenya naimame angi waka mendapua kanjemanona,” leami-pyaa.
Jisasame akali Lipai epena leamo doko
(Mt 9:9-13; Mk 2:13-17)
27 Dopa petala Jisasame kamaka pyakalyetala pao pituu muni takisa nyingi akali Lipai lenge mende takisa nyingi anda ongonya peteamo doko kandatala lamaiyoo, “Embame namba watao ipu!” lea-pyaa. 28 Dopa leamopa akali doko sakatatala baanya oapi dupa pitaka yakinatala Jisasa watao pea-pyaa.
29 Akali Lipai dokome baanya andaka Jisasanya nee longo yangakamaiyamopa takisa nyingi akalipi endakali wakapi longo dupa awapa dolapo-pipa nee nao peteami-pyaa. 30 Peteaminopa* 5:30 Lu 15:1-2; 19:7 akali Patasipi dupanya mana setapae masingi akalipi dupame pii mumu longo lao Jisasanya disaipele dupa lamaiyoo, “Aipuma nyakama akali takisa nyingipi mana koo minao paenge endakali dupa-pipa neepi endakipi awapa nao pilyamipi?” leami-pyaa. 31 Dokopa Jisasame dokaitanya pii sepala yanu pyakamaiyoo, “Endakali yaina napingi dupa dokosaa katatasa pupenge nanjilyamo. Yaina pyapae dupa pupenge jilyamo. 32 Nambame* 5:32 1 Ti 1:15 endakali epe tolatae dupa mona kapilyina lao epena laanya naepeo. Endakali mana koo minao paenge dupa mona kapilyina lao epena laanya epeona,” lea-pyaa.
Nee nanenya kaenge dokonya Jisasa pisiamino doko
(Mt 9:14-17; Mk 2:18-22)
33 Dopa* 5:33 Lu 7:18; 11:1; Jo 3:25 leamopa akali mendapuame baa lamaiyoo, “Akali Jonenya disaipele dupame yuu gii longole nee nanao loma seta pilyamino. Patasi dupanya disaipele dupame dopaka pingima. Dopaka doko, embanya disaipele dupame neepi endakipi dupa nawaka kalyaminona,” leami-pyaa. 34 Dokopa* 5:34 Jo 3:29 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Akali mendeme enda kelyapala watapae pyao baanya kaita miningi dupa-pipa awapa kalyamo gii dokopa, dokaitame nee nanena lao nyakamame kaita lyokapimilipi? Etete kapa pao kaita lyokala nayapimili! 35 Dopaka* 5:35 Lu 9:22; 17:22 doko, yuu gii mende ipatamo dokopa enda kelenge akali doko dupanya kainanya nyokonyetatamopa dupame nee nanao katatamina,” lea-pyaa.
36 Dopa latala baame kongali pii mende dokaita lamaiyaka-pyaa: “Endakali mendaipi mendeme yonge pee enenge mendenya kanguoo nyepala yonge pee wambatae tii telya mendenya kii pimbala naenge. Baame dopa pitamo kandao doko, yonge pee enenge doko koyasetatamopa yonge pee wambatae doko enenge dokopa mendai dopaleaka nanjeta. 37 Dee endakali mendaipi mendeme waene enenge doko mena meme yanungimi penge wasepae wambatae dupanya kambuoo pisala naenge. Mendeme dopa pitamo kandao doko, waene enenge dokome bolo lapala penge doko polapala kai laa yuunya patamopa penge dupa apata koyataka. 38 Dopaka* 5:38 Jo 3:19 doko, waene enenge doko penge enengenyaka pisepenge. 39 Dee* 5:39 Jo 2:10 endakali mendeme waene wambatae doko nakande soo sepala waene enenge mende nawani nakaenge. Baame waene wambatae doko iki auu pipaena lenge daape!” Jisasame lea-pyaa.
6Sambasa giinya kalai napyepape latae singi doko
(Mt 12:1-8; Mk 2:23-28)
1 Sambasa* 6:1 Dit 23:25 gii mendenya Jisasame wiisa ee kaina mendenya kaita peamopa, baanya disaipele dupame wiisa dii mendapua kii lao nyepapu kuka pinya nepata napa+ 6:1 napa Juta dupanya mana mendeme wiisa ee kainanya kaitini singi dupanya kaita endakali dupa payao pituu wiisa dii dupa kii lao nyoo napa pyoo paengema-pyaa.pyoo peami-pyaa. 2 Dopa* 6:2 Eke 20:10; 23:12; Dit 5:14; Jo 5:10 piaminopa Patasi mendapuame lao pituu, “Aipuma nyakamame mana setapae dupa nepao Sambasa gii dokonya daa latae singi mana doko minilyamipi?” leami-pyaa. 3 Jisasame* 6:3-4 1 Sam 21:1-6* 6:3-4 Lep 24:5-9 pii doko yanu pyao, “Nyakamame Dapitimi piamo doko pepanya itaki pyala nayamipi? Baapi baa-pipa awapa kateamino akali dupapimi lopo kayapala Gotenya losuu anda dokonya kolandatala betesa Gotenyana lao setapae pitisa dupame iki napenge dupa nyepala baa-pipa awapa kateamino dupa maiyoo nea-pyaana,” lea-pyaa. 5 Dopa latala Jisasame dokaita lamaiyoo, “Endakalinya Ikiningi dokome Sambasa gii doko isoo kalyamona,” lea-pyaa.
Akali kingi kumapae doko
(Mt 12:9-14; Mk 3:1-6)
6 Dee* 6:6 Lu 13:10-17; 14:1-6 Sambasa gii mendenya Jisasame Jutamanya losuu anda mendenya kolandatala endakali dupa mana lamaiyoo kateamopa, akali kingi tolae-kaita kumapae mende petea-pyaa. 7 Peteamopa mana setapae masingi akalipi dee Patasipi dupame Jisasa kosimi lamana lao masetala baame endakali yaina pyapae mende Sambasa gii dokonya mee injisilyape daape lao baa isokondape pyoo peteami-pyaa. 8 Dopa* 6:8 Lu 5:22; 9:47 lao masoo peteamino doko kandatala Jisasame akali kingi kumapae doko lamaiyoo, “Emba sakatatala ipao kaina dakenya toya kata!” lea-pyaa. Akali doko sakatatala toya katea-pyaa. 9 Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nambame nyakama pii mende pisilyo. Mana setapae dupame naima langyoo aipa lelyape? Sambasa gii dokonya koo pipenge doko kapa pelyape, pande epe pipenge doko kapa pelyape? Endakali mende pyao kumasepenge doko kapa pelyape, pande pyoo nyepenge doko kapa pelyape?” lea-pyaa. 10 Dopa latala baame endakali pitaka kandayoko lao kandatala akali doko lamaiyoo, “Embanya kingi doko tinoka!” lea-pyaa. Akali dokome Jisasame leamoli piamopa kingi doko dee auu pia-pyaa. 11 Dopaka* 6:11 Lu 11:53 doko, Patasipi mana setapae masingi akalipi dupame etete imbumi kumapala lao pituu, “Naimame Jisasa doko aipa pimape?” lao nyakamalapo leami-pyaa.
Jisasame akali kingi ita-kisa dee lapoma yapao nyiamo doko
(Mt 10:1-4; Mk 3:13-19)
12 Gii* 6:12 Lu 3:21; 5:16; 9:18,28; 11:1 dokopa Jisasame manda mendenya loma salanya pyakalyia-pyaa. Pyakalyetala Gote lao loma soo katao yuu kuisetala yongasia-pyaa. 13 Yuu* 6:13 Jo 6:70 yongateamopa* 6:13 Ap 1:13 baame baanya disaipele dupa epena latala akali kingi ita-kisa dee lapoma dutupa yapao nyia-pyaa. 14 Akali Saimone doko Jisasame kenge mende Pita leamo dokopi, Saimonenya kaiminingi Endutu dokopi, Jemesapi, Jonepi, Pilipapi, Batolomyupi, Matyupi, Tomasapi, Jemesa lenge Aopiasa ikiningi dokopi, Saimone+ 6:14-16 saimone Kenge Saimone doko Iputu pii lao Saimone Kenanayosa lenge. Gitiki pii lao Saimone Selote lenge. Kenge dolaponya tenge doko baame Gotepi Gotenya mana makandepi etete watao minawanimi kumingi. Mt 10:4 doko kandape.kenge mende Selote lenge dokopi, Jutasa lenge Jemesa ikiningi dokopi, Jutasa Isaketiote lenge Jisasa enge nyiamo akali dokopi dutupa yapao nyepala kenge aposele lea-pyaa.
Jisasame endakali longo kambu piamino dupa nisiamo doko
(Mt 4:23-25)
17 Jisasame* 6:17 Mt 5:1-2* 6:17 Mk 3:7-12 akali dutupa-pipa yuu lama mendasa lanao ipupala baanya disaipele longopi, Jutia yuu doko pitakanya endakali etete longo epeamino dupapi, Jetusaleme tangepi, solowata pete andake dokonya lembanya yuu singi Taya tangepi, Saitone tangepi dupa awapa kateamiaka-pyaa. 18 Dokaitame Jisasanya pii doko salanya ipao pituu dee baame nyakamanya yaina dupa mee injisekena lao epamiaka-pyaa. Enjele koo dupame endakali kenda pisiamo dupa epeaminopa Jisasame dupanya enjele koo paleamo dupa watao nepakamaiyoo mee injisakamaiya-pyaa. 19 Jisasanya* 6:19 Mt 9:21; 14:36; Mk 5:30; Lu 5:17; 8:45-46 pupu lapae dokome endakali auu pisiamosa endakali pitakame baa kingimi watandalanya ipata piami-pyaa.
Mona yaepengepi dee mona kenda kaengepi
(Mt 5:1-12)
20 Dokopa Jisasame baanya disaipele dupa kandatala lao pituu,
“Nyakama endakali tipya dupa Goteme isoo kalyamona lao mona yaepao kalyamino.
21 Nyakama* 6:21 Wee 126:5-6; Ais 61:3; Pa 7:16-17 indupa lopo kayao katenge endakali dupa tiaka kayao katatamana lao mona yaepao kalyamino.
Nyakama ee lao katenge endakali dupa gii kayao katatamana lao mona yaepao kalyamino.
22 “Endakali* 6:22 Jo 6:2; 9:22; 15:19; 1 Pi 4:14 dupame nyakama kandao imbu kaengyowapi dee nyakama maka kayapala pii koo lawaka nyakamanya lao nambonambo pyowapi pitaminopa, dokaitame Endakalinya Ikiningi doko daa lao masetala dopa pilyaminona lao nyakama mona yaepao katatami. 23 Endakali* 6:23 2 Ktl 36:16; Ap 7:52 dupame nyakama kandao dopa lataminopa, nyakamame nyakamanya yole etete andake kaiti-kisa silyame lamona lao masoo mona yaepao lyoo katatami. Dupanya yumbange dupame potopesa dupa kandao dopaka piami daape!
24 “Dopaka* 6:24 Emo 6:1; Mt 6:2; Lu 16:25; Je 5:1-5* 6:24 Ais 5:8-25; Lu 10:13-15; 11:38-52; 17:1; 21:23; 22:22 doko, nyakama oapi longo setelyamino dupanya mona yaepasingi tenge dupa indupa etapelyamona koyatami iki lamo!
25 Dee* 6:25 Pot 14:13 indupa nyakama nee napala tiaka kaelyamino dupame tenda lopo kayao koyatami iki lamo!
Dee indupa nyakama mona yaepatala gii kayao kalyamino dupame tenda mona kenda kayapala ee lao koyatami iki lamo!
26 Wamba dokaitanya yumbange dupame sambo potopesa dupanya kenge minalyiaminoli pyoo
endakali pitakame nyakamanya kenge minalyetamino kandao doko, nyakama koyatami iki lamo!
Yandapipi dupa auu kaenge mana doko
(Mt 5:38-48)
27 “Dopana,* 6:27 Lo 12:17; 1 Ko 6:7 nyakama nambanya pii silyamino dupa dapa lao langilyo: nyakamame nyakamanya yandapipi dupa-pipa auu kayao kalyepape. Nyakama kandao imbu kaengelyamino endakali dupa nyakamame mana epe lamaiyepape. 28 Nyakama* 6:28 1 Pi 3:9 koyasalanya pii lelyamino endakali dupa auu pyoo katena lao Gote lao loma sakamaiyepape! Dee nyakama minakasoo kenda pisilyamino endakali dupa lao masetala Goteme kondo kaena lao loma salapape! 29 Akali* 6:29 Pot 21:26 mendeme embanya wakena yangi takyoo pia kandeno dokopa, embame kapilyetala yangi etete pina lapeaka. Akali mendeme embanya yonge pee pingi kisa doko nyia kandeno doko, isa pingi doko awapa daa laa naenya nyina kayapeaka. 30 Endakali* 6:30 Lu 12:33 dupame oapi mende emba-kisa tee latamino doko embame maipi. Akali mendeme embanya oapi mende nyia kandeno doko, embame yanu pyekena laa nayape. 31 Endakali* 6:31 Mt 7:12 dupame nyakamanya pyakapimili lao masetamili pyoaka nyakamame dupanya pyakamaiyepape.
32 “Nyakamame* 6:32 Lu 14:12-14 endakali nyakama auu kayatamino dupa iki auu kayatamino kandao doko, apimi nyakamanya mana doko ‘Yaka minilyaminona,’ lakatape? Endakali koo mana minao paenge dupame dokaita auu kayatamino endakali dupaka auu kaengema daape. 33 Endakali nyakama auu pisingima dupa iki itingi auu pisatamino kandao doko, apimi nyakamanya mana doko ‘Yaka minilyaminona,’ lakatape? Endakali koo mana minao paenge dupame dokaita auu kayamailyamino endakali dupaka auu kayamaingima daape. 34 Nyakamame* 6:34 Pot 21:26 nyakamanya oapi mende yanu pyapenge endakali dupa iki maitamino kandao doko, apimi nyakamanya mana doko ‘Yaka minilyaminona,’ lakatape? Mana koo minao paenge endakali dupame dopale yango dupa oapi maitala dopaka pyoo yanu nyemana lao masingima daape. 35 Dopana,* 6:35 Lep 25:35-36; Mt 5:9 nyakamame nyakamanya endakali yandapipi dupa auu kayalapape! Nyakamame dupa auu kayao oapi mende maitala yanu pyakatamina lao masala nayalapape. Nyakamame dopa pitaminopa etete epe mende nyakama-kisa seta. Dee nyakama Etete Ketae Katenge dokonya ikiningi katatamiaka. Epe nyilyamino dupanya tange doko lao masala naenge endakali dupapi koo pingi endakali dupapi dupa kandao Goteme kondo kaenge. 36 Nyakamanya* 6:36 Lu 15:1-7 Takange kaitinya katenge dokome nyakama kondo kaengeli pyoo nyakamame endakali dupa kondo kayalapape.
Endakali dupa koo epe lao yapala nayalapape leamo doko
(Mt 7:1-5)
37 “Nyakamame* 6:37 Eke 34:6-7; Mt 6:14; Je 2:13 endakali mende koo epe lao yapala nayalapape! Dokopa Goteme nyakama koo epe lao yapala nayataka. Nyakamame endakali mende-kisa tenge setamopa kenda pisala nayalapape! Dokopa Goteme nyakama kenda pisala nayataka. Nyakamame dokaitanya koo pingi yanu dupa kayalapape! Dokopa Goteme nyakamanya koo dupa kunanya nepakata. 38 Nyakamame* 6:38 Pot 12:14; Mk 4:24; Ap 20:35 nyakamanya epe dupa endakali dupa maiyepape. Dopa pitaminopa Goteme epe dupa nyakama dita. Baame eteteaka longo dupa dyoo tumbasetala minao lyanda lyanda lao tuu lanya pyandatamopa eteteaka tumbao kai lala pupenge jeta. Dopa pyoo Goteme nyakama oapi dupa sanga pyata. Nyakamame endakali dupa maitaminoliaka pyoo Goteme nyakama ditana,” lea-pyaa.
39 Dopa* 6:39 Mt 15:14 latala Jisasame pii dokonya waipa soo dee kongali mende dokaita lamaiyoo, “Akali lenge koo mendeme lenge koo yango mende kapa pao kaitini laitaka pitape, pande lapota yuli mendenya pyakatambipi? Dolapo yulinya pyakatambi daape! 40 Dee* 6:40 Mt 10:24-25; Jo 13:16; 15:20 disaipele mendeme baa mana lamaingi dokonya alyasale joo nakatenge. Dopaka doko, baa mana nyoo etapala baa mana lamaingi dopale jeta.
41 “Aipuma embame emba tangenya lenge dokonya ita waiyepae andake silyamo doko nakandenya embanya endakali yango mendenya lengenya kuni silyamo doko kandakamaiyoo kalyepe? 42 Embame emba tangenya lenge dokonya ita waiyepae andake silyamo doko kandala naeleno doko aipa pyoo embanya endakali yango doko kandao, ‘Kaimia, embanya lengenya kuni silyamona nyakatoo,’ latepe? Emba sambo akali epe jili pyoo kalyeno! Wambao embanya lengenya ita waiyepae andake silyamo doko nyoo nepao embanya lenge takondape petala endakali yango mendenya lenge kuni silyamo doko kapa pao nyoo nepakamaitina,” lea-pyaa.
Ita diipa itangepa
(Mt 7:17-20; 12:33-35)
43 “Ita* 6:43 Je 3:11-12 epe dupame dii koo namandenge. Ita koo dupame dii epe namandengeaka. 44 Ita* 6:44 Mt 12:33 mendenya dii mandelyamo dupa endakali dupame wambao kandatala ita angi doko dopale lamo lao masingima. Endakali mendeme makua ita mendenya kapa pao anga lyao nanyingi. Dee ikililyambu kende mendenya kopi lyao nanyingiaka daape. 45 Endakali* 6:45 Mt 12:34; Mk 7:20 epe mendeme baanya monanya mana epe palelyamo dokoaka miningi. Dee endakali koo mendeme baanya monanya mana koo palelyamo dokoaka miningi. Endakali monanya palelyali pyoo kambunya pyakalyingina,” lea-pyaa.
Akali lapomame anda lapoma piambino doko
(Mt 7:24-27)
46 “Nyakamame* 6:46 Mal 1:6; Mt 7:21 namba kandao, ‘Kamongo, Kamongo,’ lelyaminoaka doko, aipuma nambanya pii doko watao minala naelyamipi? 47 Akali* 6:47 Je 1:22-25 mende namba-kisa ipao nambanya pii soo latoli pitamo akali doko dapalena lao langilyona salapape! 48 Akali dokome baanya anda pyaanya muku minapala yuu kyoto mendasa anda pia-pyaa. Dopa peteamopa maitakao endaki andake lyiamopa anda doko takyalanya piamoaka doko, baame anda doko kyoto joo piamo dokonya emapi mende napia-pyaa. 49 Dopaka doko, endakali mendeme nambanya pii doko sepala watao minala naenge akali doko dapale: baame baanya anda piamo doko muku minala naenya mee yuunya piamosa maitakao endaki lyepala anda doko yapa takyepala etete koya-pyaana,” lea-pyaa.
7Jisasame isingi akali mendenya kendemane mende saka nyiamo doko
(Mt 8:5-13)
1 Jisasame* 7:1 Mt 7:28* 7:1 Jo 4:46-54 endakali dupa pii lamaiyoo etapala baa yuu taono Kapaneame lenge dokonya pea-pyaa. 2 Peamopa* 7:2 Ap 10:1 yanda singi amii isingi akali mende yuu dokonya katea-pyaa. Akali dokonya kendemane baa tange mona setenge mende kateamo doko yaina nyepala etete kumapenge joo sia-pyaa. 3 Dokopa yanda singi isingi dokome Jisasa doko kalyamo lapae sepala Jutamanya isingi akali mendapuame Jisasa tee lao lanyakala pena lao pituu, “Nambanya kendemane doko nisekena laminao ipupape,” lea-pyaa. 4 Dokaitame* 7:4-5 Ap 10:2,22 Jisasa kateamo dokonya pupala kyoto joo dapa lao tee leami-pyaa: “Amii isingi dokome naima nisoo naimanya losuu anda doko pyekeana, baa akali auu pipaena, embame baanya pii doko sakamaiyoo nisakapili yakana,” leami-pyaa.
6 Dopa leaminopa Jisasa baa dokaita-pipa ipupala yanda singi isingi akali dokonya andalyaasa joo epeaminopa, yanda singi isingi dokonya kaita miningi mendapuame baanya wai minao pupala Jisasa lamaiyoo, “Akali Andake, emba maka kayatena naipupi! Emba nambanya andaka kapa pao ipupenge namba akali epe, daa. 7 Namba akali koo doko emba-kisa ipupuli doko kapa najipyalina lao masilyo. Dopaka doko, embame piimi iki latenopa nambanya kendemane doko saka paapomo. 8 Namba apata akali kenge singi mendenya pundipundi katenge. Dee yanda singi mendapua nambanya pundipundi katengemaka. Dupanya mende pena lelyopa, baa penge. Mende epena lelyopa, baa epenge. Dee nambanya kendemane mendeme mende pina lelyopa, baame pingina,” lelyamona lao baanya wai minao epeamino akali dupame leami-pyaa. 9 Dopa* 7:9 Mt 8:10 leaminopa Jisasame sepala akali doko kandao longo lao masia-pyaa. Dopa petala endakali longo baa watao epeamino dupa kandapilyetala lamaiyoo, “Nambame Isataele endakali dupanya masoo miningi akali dopale mende etete nakandapuna lao nyakama langilyona,” lea-pyaa. 10 Dokopa yanda singi amii isingi dokome pena leamopa epeamino akali dupa pilyoo andaka peaminopa, kendemane doko mee katengeli petae kateamo pao kandeami-pyaa.
Jisasame enda walyakae mendenya ikiningi kumapae sakatasiamo doko
11 Taita* 7:11 1 Kiŋ 17:17-24; 2 Kiŋ 4:32-37; Mk 5:21-24,35-43 dopa pyoo Jisasa yuu taono Nena lenge dokonya pea-pyaa. Baanya disaipele dupapi endakali kambu longo mendapua-pipa awapa peami-pyaa. 12 Yuu taono dokonya lome kambu tengesa dosa peaminopa akali mendapuame akali kumapae mende malu pyaanya soo epeami-pyaa. Akali kumiamo dokonya endangi dokome wane mendai doko iki mandipiamopa enda dokonya akalingi doko wamba kumia-pyaa. Yuu taono dokonya tange endakali longo dupa enda doko-pipa awapa epeami-pyaa. 13 Kamongo* 7:13 Lu 8:52 dokome enda doko kandatala kondo kayapao pituu, “Emba ee kaya,” lea-pyaa. 14 Dopa* 7:14 Mt 8:3; Lu 8:54; Ap 9:41 latala baame tengesa pupala kingimi akali kumapae soo epeamino lapa toko dokonya watandeamopa, akali soo epeamino dupame mee sakatae kateami-pyaa. Dokopa Jisasame lao pituu, “Wane! Emba sakata lelyona, sakata!” lea-pyaa. 15 Dokopa wane kumapae doko sakatatala dee pii lao peteamopa, Jisasame baa endangi dokopa awapa pena lea-pyaa. 16 Dopa* 7:16 Mt 16:14; Lu 1:12,68; 2:20; 19:44 piamopa endakali dupa pitakame paka kayapala Gote lao tama pyoo, “Potopesa andake mende naimanya kainanya ipao katapelyamo! Goteme baanya endakali dupa kondo lao nisala ipatelyamona,” leami-pyaa. 17 Jisasanya* 7:17 Lu 4:14,44 lao pii dupa Jutia yuupi yuu waka dupa pitakanyapi lao tayami-pyaa.
Joneme baanya disaipele lapoma Jisasa kateasa pena leamo doko
(Mt 11:2-19)
18 Jisasanya* 7:18-19 Wee 40:7; Mal 3:1; Pa 1:8 lao pii doko lao tayaminopa Jonenya disaipele dupame pii dupa pitaka sepala Jone lamaiyami-pyaa. Lamaitiaminopa baame baanya disaipele lapoma epena latala Kamongo doko kateasa pii dapa lao pisala pena lea-pyaa: “Emba akali mende ‘Ipatana’ latae dokope, pande naimame akali waka mende malisemape?” lao pisala pena lea-pyaa. 20 Dopa lateamopa dolapome Jisasa kateamo dokonya pao tuu latala baa lamaiyoo, “Jone Kaimbu Pingi dokome nalimba emba katapisa pupa lao pituu, ‘Emba akali mende “Ipatana” latae dokope, pande waka mende malisemape lao pisala pupa,’ lamona,” leambi-pyaa.
21 Gii* 7:21 Mt 4:23; Mk 3:10 dokopa Jisasame endakali yaina tata tatame pyapae dupapi enjele koo paleta dupapi dupa auu pisakamaiyoo, endakali lenge koo dupa dee lenge tasakamaita pyoo katea-pyaa. 22 Dokopa* 7:22 Ais 26:19; 29:18-19; 35:5-6; 61:1; Lu 4:18-19; Ap 3:8 Jisasame Jonenya disaipele dolapo lamaiyoo, “Nyilyambome pilyetala kandelyambino dupapi silyambino dupapi Jone lamaiyepape. Lenge koo dupa dee lenge telyamino. Moko koo dupa kaita paelyamino. Kopetali dupa mee jilyamino. Kaleketa dupame pii silyamino. Endakali kumapae dupa dee lenge tao kalyamino. Endakali tipya dupame Wai Pii Epe doko silyamino. 23 Dee* 7:23 Lu 2:34 akali mendeme namba maka kayapala mona lapo palyala naenge doko mona yaepasetae kalyamona, pii dutupa Jone lamaiyepape,” Jisasame lea-pyaa.
24 Dokopa Jonenya pii minao epeambino dolapome Jisasanya pii doko sepala pilyeteambinopa, Jisasame endakali kambu pyao kateamino dupa Jonenya lao pii dapa lamaiya-pyaa: “Wamba nyakamame endakali napalenge yuu dokonya aki mende kanja peamipi? Kembo maitangepi mende poome ema-ema pyoo kateamo kanja peamipi? 25 Pande akali mende yonge pee epe tambo lapae yati pipae mende pyoo kateamo kanja peamipi? Yonge pee epe yati pipae pyoo opale apalepi epe longo setengema dupa yuu isingi kiŋi dupanya andaka katengema. 26 Kiniaka* 7:26 Lu 1:76 doko, nyakamame aki mende kanja peamipi? Potopesa mende kanja peamipi? Kini, baa potopesa kateamo kandeaminoaka doko, baa mee potopesa mende daana lelyo. 27 Akali* 7:27 Mal 3:1; Mk 1:2 doko kandao dapa lao pepa pyapae silyamo: ‘Kaneleno! Nambame nambanya wai minao paenge akali doko embanya wambao pekena latopa embanya kaita doko depa lanya setakatana,’ lapae silyamo. 28 Yuunya endakali dupa pitaka Joneme ita minao kalyamona lao nambame nyakama langilyo. Kiniaka doko, endakali mende Goteme isilyamo endakali dupanya etete anasale joo katenge dokome Jone ita miningi.
29 “Wamba* 7:29 Mt 21:32; 3:12 Jonenya pii doko siamino endakali dupa pitakapi takisa nyingi akali dupapi dupame Jonenya kaimbu nyiamino dokome Gotenya pii nyakama-kisa siamo doko tolataena lao lao paneami. 30 Dopaka doko, akali Patasipi mana setapae masingi akalipi wamba Jonenya kaimbu nanyiamino dupame Goteme nyakamanya epe pyakamaitona lao masiamo doko maita maiyami.
31 “Dopana nambame endakali indupa kalyamino dupa aki mendepa makande pyuape? Dokaita aipa pipaema laa kanjemape? 32 Wane* 7:32 Ese 33:31 kole dupame kamapi dupanya kambu lapoma pyao pitipala pii dapa lao yanu pyaloo pyoo lengema:
‘Naimame nyakamanya pulupapu+ 7:32 pulupapu Naimanya mali liyoo pituu laiyane pingili pyoo Jutamanya pulupapu lengema-pyaa.latakalamanoaka doko,
nyakama lyala nayalamino!
Nyakama kondo kayao ee latalamanoaka doko,
nyakamame itingi laa nayalamino!’
Wane dupame opa lao katengemana, nyakama dopalema lamona,” lea-pyaa. 33 “Jone* 7:33 Lu 1:15 Kaimbu Pingi doko ipupala nee endakipi epe mende nanao katapumopa nyakamame baa kandao, ‘Enjele koo mendeme baa minao kyakasilyamona,’ lelyamino. 34 Indupa* 7:34 Lu 5:29; 7:36-50; 15:1-2 Endakalinya Ikiningi doko ipupala nee endakipi epe nao katamopa nyakamame baa kandao, ‘Nee endakipi tuu lao nawaka katao takisa nyingi akalipi koo mana minao paenge endakali dupa-pipa kaita minao kalyamona,’ lelyamino. 35 Dopaka pyoo endakali dupame Gotenya masepae doko watao minatala dokopa, baanya masepae doko tolataena lao panasingimana,” Jisasame lea-pyaa.
Enda mendenya koo pingi yanu dupa kunao nepakamaiyamo doko
36 Akali* 7:36 Lu 11:37; 14:1* 7:36 Mt 26:6-13; Mk 14:3-9; Jo 12:1-8 Patasi mendeme Jisasa baanya andaka nee nambana epena leamopa Jisasa pao andaka kolandatala nee nalanya petea-pyaa. 37 Dokopa* 7:37 Mt 21:32; Jo 8:4 yuu taono dokonya enda mana koo minao paenge mendeme, ‘Jisasa baa Patasi dokonya andaka nee nalanya ipao pilyamona,’ lapae sia-pyaa. Sepala enda dokome wele penge yakane mendenya wele tunduma pipae peteta mende minao epea-pyaa. 38 Ipupala Jisasanya moko seteamo dosa pitipala ee leamosa ee ipange epeamo dokome Jisasanya moko tombe lea-pyaa. Dokopa enda dokonya asili iti dokome kunanya nepakamaiyoo baame Jisasa lao tama pyoo baanya moko dolapo nunu longo pyoo wele kai lao kai pyakamaiya-pyaa.
39 Dokopa* 7:39 Mt 16:14; 21:11; Lu 7:16; 24:19; Jo 4:18-19; 6:14 Jisasa epena leamo akali Patasi dokome kandatala dapa lao masia-pyaa: “Akali dake kini potopesa mende pili kandao doko, enda dokome baa watandelyamo dokopa baa mana koo minao paengena lao masipyalina,” lao masia-pyaa.
40 Dopa lao masiamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Saimone, emba nambame pii mende langitoo,” lea-pyaa. Dopa leamopa Saimoneme baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, embame pii doko laa,” lea-pyaa. 41 Dokopa Jisasame lao pituu, “Akali mendenya saandi lapoma akali lapoma-kisa sia. Mende doko-kisa muni kina andate yuungi siamopa, mende doko-kisa kina kingi ita yuungi siana,” lea-pyaa. 42 Akali* 7:42 Mt 18:25 dolapome saandi dolapo kapa pao yanu pyatambili nanjiamo kandatala akali saandi tange dokome dolapo kandao yanu napyakatambina latala kayalakao kaya-pyaa. Dopana, dolaponya andukumi baa etete auu kaya lusilyamape?” lea-pyaa. 43 Dopa* 7:43 Lu 10:28 leamopa Saimoneme pii yanu pyao, “Akali saandi andake siamo dokome etete auu kaya lumuna,” lea-pyaa. Dopa leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Embame auu pyoo masoo leenona,” lea-pyaa.
44 Dopa* 7:44 Jen 18:4 latala baame enda doko enomba maitae katao Saimone lamaiyoo, “Embame enda dake kandelepe? Namba embanya andaka ipupupa, embame nambanya moko kaimbu pyatale lao endaki nanjenoaka doko, enda dakeme baanya lengenya ee ipange dokome nambanya moko tombe latakala baanya asili iti dokome kunanya nepakalamo. 45 Embame namba andaka lanyoo nunu napyenoaka doko, enda dakeme namba andaka kolandalo dokopa namba tama pyoo nambanya moko dolapo nunu pyoaka pituu yapa kayala naelyamo. 46 Embame* 7:46 Wee 23:5 nambanya aiyombanya olipi ipangeme kai napyakalenoaka doko, enda dakeme nambanya moko dolapo wele tunduma pipaeme kai pyakalamo. 47 Enda* 7:47 Mt 21:31 dakeme etete auu kayapumu dokome baanya koo longo dupa kunao nepatekelyamo lao laitaka pilyamo. Dopaka doko, endakali mendeme baa tangenya koo kunao nepatae dupa kuki lamona lao masilyamo dokome Gote kukiaka auu kaengena lao emba langilyona,” lea-pyaa. 48 Dopa* 7:48 Mt 9:2; Mk 2:5; Lu 5:20-21 latala Jisasame enda doko lamaiyoo, “Embanya koo dupa etapelyamona,” lea-pyaa. 49 Dokopa akali baa-pipa awapa tokonya nee nao peteamino dupame nyakamalapo lao pituu, “Akali dake apimi koo dupa, ‘Etapelyamona,’ lelya kanjemape?” leami-pyaa. 50 Dopa* 7:50 Mt 9:22; Mk 5:34; Lu 8:48; 17:19; 18:42 leaminopa Jisasame enda doko lamaiyoo, “Embame masoo minapino dokome emba pyoo nyepelyamona, mona yaepatala puu,” lea-pyaa.
8Enda mendapua Jisasa-pipa awapa peamino doko
1 Maitakao* 8:1 Mt 4:23; 9:35; Mk 1:39; Lu 4:43-44 Jisasame yuu taonopi mee yuupi dupanya payao Gotenya isingi dokonya lao Wai Pii Epe doko endakali dupa panao lamaiya-pyaa. Baanya disaipele kingi ita-kisa dee lapoma dutupa awapa payami-pyaa. 2 Enda* 8:2-3 Mt 12:45; 27:55-56; Mk 15:40-41; Lu 23:49; 24:10; Jo 19:25 mendapua wamba Jisasame enjele koo paleamopa watao nepakamaiyoo yaina pyapae mendapua nisiamo dupa baa-pipa awapa payamiaka-pyaa. Enda dokonya mende kenge Matia Makatala tange lengema doko-kisa wamba enjele koo kalange paleamopa Jisasame watao pyakamaiyamo dokopi, Etotenya anda isakamaingi akali Susa lenge mendenya etanenge Joana lenge dokopi, enda Susana lenge dokopi, dee enda waka longo mendapua awapaka baa-pipa peami-pyaa. Enda dutupame Jisasapi baanya disaipele dutupapi dupa munipi oapi dupame niseta pyoo payami-pyaa.
Akali mendeme ee wai lyandeana lao kongali pii doko
(Mt 13:1-9; Mk 4:1-9)
4 Endakali longo dupa taono dupanya katao ipupala Jisasa kateamo dokonya kapata kapata piami-pyaa. Dokopa Jisasame kongali pii dake dokaita lamaiya-pyaa: 5 “Akali mendeme baanya ee wai lyandala pea-pyaa. Pupala lyandeamopa wai yangi kaitinisa peamopa, endakali peami dupame moko kateami-pyaa. Yaka dupame ipao nao eteami-pyaa. 6 Yangi lyandeamo dupa kana palenge yuunya pea-pyaa. Peamo dupa langa lateamoaka doko, yuu ipange napaleamosa buu tao kumia-pyaa. 7 Yangi lyandeamo dupa lyiki tenge palengenya peamosa lyiki dupa awapa langa lao andapala ee wai dupa kuii pyambea-pyaa. 8 Wai* 8:8 Mt 11:15 yangi dupa yuu epenya pao langa latala dii andate mendai lawaka mandea-pyaana,” lea-pyaa. Jisasame pii dutupa latala puu lao, “Nyakama kalekaita singi dupame pii doko salapapena!” lea-pyaa.
Jisasame kongaliaka leamo dokonya tenge doko
(Mt 13:10-17; Mk 4:10-12)
9 Jisasanya disaipele dupame, “Kongali pii dokonya tenge doko akipi?” lao baa pisiami-pyaa. 10 Dokopa* 8:10 Ais 6:9-10; Jet 5:21; Ese 12:2; Lu 10:21 baame pii yanu pyao, “Goteme baanya isingi dokonya yalo petae dupa nyakama laitaka petelyamo. Dopaka doko, endakali waka dupame lengeme kandatala angi doko nakandena lao, dokaitame pii sepala masala naena lao kongaliaka silyaminona,” lea-pyaa.
Akali mendeme ee wai lyandeana lao kongali pii leamo dokonya tenge doko
(Mt 13:18-23; Mk 4:13-20)
11 “Ee* 8:11 1 Te 2:13; 1 Pi 1:23 wai lyandeana lao kongali lalo dokonya tenge doko dapa petae silyamo: ee wai doko Gotenya pii doko. 12 Ee wai mendapua kaitininya peamo dokaita joo endakali mendapuame Gotenya pii silyaminoaka doko, masoo minataminopa Goteme pyoo nyetame latala Sataneme ipupala monanya pii masingi doko nyoo nepenge. 13 Ee wai mendapua kana palenge yuunya peamo dokaita joo endakali mendapuame Gotenya pii doko auu kayao kaleme silyaminoaka doko, moname auu pyoo masala naengema. Dupame gii kuki masoo minilyaminoaka doko, makande pingi mendeme pilyamo gii dokopa pii doko yapa yakinengema. 14 Ee wai mendapua lyiki tenge palengenya peamo dokaita joo endakali mendapuame Gotenya pii doko sepala kalyaminoaka doko, auu pyoo katapu laka lao nea kaenge dupapi, muni akipi, dee mona yaepasingi tata tata dupapi dupame awapa pyalya minilyamopa ee wai dupa auu pyoo andao dii namandenge. 15 Dopaka doko, ee wai mendapua yuu epenya peamo dokaita doko endakali mendapuame Gotenya pii doko sepala mona epe paliuu pii doko yakinala nayao yapa maka nakayao dii mandengemana,” lea-pyaa.
Lama kaiyepae mende sanga napingina leamo doko
(Mk 4:21-25)
16 “Endakali* 8:16 Mt 5:15; Lu 11:33; Jo 8:12 mendeme lama mende kaiyepala titopene penge mendeme sanga napingi. Palenge toko mendenya pundipundi setala naengeaka. Endakali andaka kolandatamino dupa tii pisina lao setapenge panda mendenya setenge daape. 17 Yalo* 8:17 Mt 10:26-27; Lu 12:2-3; Ep 5:13 petae silyamo dupa tenda Goteme panaseta. Sanga pyatae silyamo dupa tenda Goteme panasetamopa endakali dupame kandatamina,” lea-pyaa.
18 “Opale* 8:18 Mt 13:12; 25:29; Lu 19:26 singi endakali doko konda pyoo maita. Dopaka doko, opale nasingi endakali mendeme silyamona lao masilyamo dolapo nyokonyetana, nyakamame pii aipa pyoo silyamape lao kandao soo kalyepape!” lea-pyaa.
Jisasanya endangi dokopi kaiminingi dupapi
(Mt 12:46-50; Mk 3:31-35)
19 Gii dokopa Jisasanya endangipi kaiminingipi dupa baa kateamo dokonya epeami-pyaa. Epeaminoaka doko, endakali longo limbiamino dokome dutupa baa kateamo dosa ipupenge nanjia-pyaa. 20 Endakali mendapuame Jisasa lamaiyoo, “Embanya endangipi kaiminingipi dupa kamanda katao emba kandapumali lao masilyaminona,” leami-pyaa. 21 Dokopa* 8:21 Ese 33:31; Lu 11:27-28; Jo 15:14 baame dokaitanya pii yanu pyao, “Gotenya pii doko soo watao minilyamino endakali dupa nambanya endangipi kaiminingipina,” lea-pyaa.
Jisasame poo andake mende kaena leamo doko
(Mt 8:23-27; Mk 4:35-41)
22 Koto* 8:22 Mk 6:47-52; Jo 6:16-20 mende Jisasapi baanya disaipele dupapi sipi mendenya pyakalyetala, baame dokaita lamaiyoo, “Naima endaki pete lemba yangi-kaita muaa,” lea-pyaa. Dopa latala sipinya pituu peami-pyaa. 23 Pao pituu Jisasa baa sipi dokonya luu palea-pyaa. Palipiamopa poo andake mende endaki pete dokonya lao ipupala sipi doko endakimi tumbatala nyoo landa pyalanya piamopa endakali dupa koyapenge jia-pyaa. 24 Dokopa* 8:24 Lu 5:5; 8:45; 9:33,49; 17:13 dokaitame Jisasa pyale tatala, “Akali Andake! Akali Andake! Naima indupa kumalanya pilyamanona kanda!” leami-pyaa. Dokopa baame sakatatala poopa endaki buli piamo dokopa dolapo kaena leamopa poo doko yatu leamopa endaki doko ema napia-pyaa. 25 Dopa piamopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamanya masoo miningi doko aipimipi?” lea-pyaa. Dopa leamopa dokaitame etete paka kayapala mona andao mende lamai lamai pyoo, “Baame poopa endakipa dolapo kaena lapumopa dolapome baanya pii sakamaingimba lamo doko akali dake api laa kanjemape?” leami-pyaa.
Jisasame akali mendenya enjele koo watao pyakamaiyamo doko
(Mt 8:28-34; Mk 5:1-20)
26 Maitakao dokaitame sipinya pituu Getasa tangemanya yuu dokaita pao pyakameami-pyaa. Galili yuu doko endaki lemba yangi-kaita silyamopa Getasa tangemanya yuu doko lemba yangi-kaita singi-pyaa. 27 Jisasame sipi doko yakinatala lembatena pyakameamopa akali yuu taono dokonya tange enjele koo mendapua paleta mendeme ipao baa kandanyia-pyaa. Akali doko lapalapa yonge peepi wamba waka napyoo papataka katea doko mee katenge-pyaa. Baa anda mendenya palya nayao endakali malu kananda dupanyaka katenge-pyaa. 28 Akali* 8:28 Mk 1:24; Lu 4:34 dokome Jisasa kandatala baanya moko kateamo dosa tombauli sepala puu lao ae lao dapa lea-pyaa: “Emba Gote Etete Ketae Katenge dokonya Ikiningi Jisasa, embame namba aipa pitipi? Embame namba tanda andake nandipoko!” lea-pyaa. 29 Jisasame akali doko-kisa enjele koo paleamo doko kandao akali doko yakinatala pena leamosa akali dokome pii dopa lea-pyaa. Wamba enjele koo dokome paa longosa akali doko minanjetae kateamosa endakali dupame akali doko isoo katao kingipi mokopi dupa ŋili kendepi anengapupi dupame anjetala pilyaminoaka doko, baame dupa pindao nepata pingi-pyaa. Enjele koo mendeme akali doko lungu piseta pilyamosa baa endakali napalenge yuu dupanya pata pingi-pyaa. 30 Mana dopale dupa minao katenge doko Jisasame pisoo, “Emba kenge apipi?” lea-pyaa. Baame Jisasanya pii yanu pyao, “Namba kenge Longo lengena,” lea-pyaa. Enjele koo longo baa-kisa paleamino tenge dokonya kenge Longona lea-pyaa. 31 Dopa lateamopa enjele koo dokaitame Jisasa lamaiyoo, “Embame naima watao yuli koo etete koko dokonya pyandala nayape!” lao kongo leami-pyaa.
32 Nyakama kateami manda dokonya mena elyambu mende nao kateaminopa enjele koo dokaitame puu lao Jisasa kandao, “Naima mena dupanya koko landa pyamanalena, embame naimanya kaita lyokala nayapoko!” leami-pyaa. Dokopa Jisasame kaita lyokala naenya pena kaya-pyaa. 33 Pena kayateamopa enjele koo dupame akali doko yakinatala mena dupa-kisa pao landa pyateaminopa mena elyambu doko alo pyao pao papatale mendenya pyakatala endaki pete dokonya tumbitambi napala kumiami-pyaa.
34 Mena setao katenge akali dupame piamo doko kandatala yuu taono dokonya dee mee yuupi dupanya paka pupala piamo doko endakali dupa lamaiyami-pyaa. 35 Dokopa* 8:35 Lu 10:39 endakali dupame piamo doko kanjanya Jisasa kateamo dokonya epeami-pyaa. Ipupala enjele koo dupame yakinateamino akali dokome yonge pee petala mona paliuu Jisasanya moko kateamo dosa tengesa peteamopa dokaitame kandatala paka kayami-pyaa. 36 Piamo doko lengeme wambao kandeamino endakali dupame enjele koo paleamo akali doko Jisasame dopa pyoo auu pisalamona lao dokaita lamaiyami-pyaa. 37 Dokopa Getasa yuu doko pitakanya endakali dupame etete paka kayapala Jisasa lamaiyoo, “Embame naima yakinatala puu!” leami-pyaa. Dopa leaminopa Jisasa sipi dokonya pyakalyetala pilyoo paanya pea-pyaa. 38 Enjele koo dupame yakineamino akali dokome Jisasa lamaiyoo, “Namba embapa awapa katambana buaako!” lea-pyaa. Dopa leamopa Jisasame baa pena latala lamaiyoo, “Emba kayapala pilyoo embanya andaka puu! Pupala Goteme emba-kisa pyakalamo dupa pitaka lao tayape!” lea-pyaa. Dokopa akali dokome baanya yuu taono dokonya pupala Jisasame baanya pyakamaiyamo dupa endakali dupa pitaka panao lamaiya-pyaa.
Jaitasa wanengepa Jisasanya yonge pee watandeamo enda dokopa
(Mt 9:18-26; Mk 5:21-43)
40 Jisasa baa endaki pete dokonya lemba yangi-kaita katao pilyoo epeamopa endakali baa malisoo kateamino dupa pitakame yaka ipakalene lamo lao lanyiami-pyaa. 41 Dokopa Jutamanya losuu anda isingi akali Jaitasa lenge mende ipupala Jisasanya moko kateamo dosa tombauli sia-pyaa. Baanya wanaku mendai iki doko ee kana kingi ita-kisa dee lapomapi mende pitipiamopa kumalanya tengesa pianya baame Jisasa lamaiyoo, “Emba nambanya andaka buaako!” lea-pyaa.
Dokopa Jisasa Jaitasanya andaka dokonya panya piamopa endakali longo dupame kaina kaina pyoo tambukinao peami-pyaa. 43 Gii dokopa enda mende petea-pyaa. Enda doko ee kana kingi ita-kisa dee lapoma dupanya koteaka lao andaka nao paliti-paliti silyamopa mendeme kapa pao mee injisakamaiya naengema-pyaa. 44 Enda* 8:44 Ap 19:12 doko Jisasanya maitakaita ipupala Jisasanya yonge pee ketae pingi londe dokonya puna dosa watandea-pyaa. Dopa piamopa enda dokonya andaka nao paliti singi doko pupae lao yatu latala mee injia-pyaa. 45 Dokopa Jisasame lao pituu, “Apimi namba kingimi watandelyape?” lao pisia-pyaa. Dopa lao pisiamopa dokaita pitakame lao, “Namba daa! Namba daaka!” leami-pyaa. Dee Pitame lao pituu, “Akali Andake, emba endakali longome katao kakopao etete tambukinilyaminona,” lea-pyaa. 46 Dopa* 8:46 Lu 5:17; 6:19 leamoaka doko, Jisasame lao pituu, “Nambanya pupu lapae mendapua pupumosa dokonya endakali mendeme namba kingimi watandelyamona lao masilyona,” lea-pyaa. 47 Enda dokome nambame pyoo dupa Jisasame kandatalame lumu lao masetala baa walu lao Jisasa kateamo dosa tengesa ipao yuunya tombauli sia-pyaa. Dopa petala baame Jisasanya yonge pee puna dokonya kingimi watandeamo tenge dokopa dee baanya yaina doko pupae eteamo dokopa dolapo endakali pitakanya enombasa panao lea-pyaa. 48 Dokopa* 8:48 Mt 9:22; Lu 7:50; 17:19; 18:42 Jisasame baa lamaiyoo, “Wanaku, embame masoo minapino dokome emba mee injisilyamona, emba mona yaepao puu!” lea-pyaa.
49 Jisasame pii dopa lao kateamopa Jutamanya losuu anda isingi akali Jaitasa dokonya andaka katenge akali mendeme ipupala Jaitasa lamaiyoo, “Embanya wanaku doko kumatalamona, Mana Lenge Akali doko deaka embame kenda pisala nayape!” lea-pyaa. 50 Dokopa Jisasame pii doko sepe sepalaka doko, baame Jaitasa lamaiyoo, “Embame paka nakaenya masoo minao katape! Dokopa embanya wanaku doko saka pakalapomona,” lea-pyaa. 51 Dopa* 8:51 Lu 9:28; 22:8; Jo 13:24-25; Ap 3:1 latala baa isingi akali dokonya andaka pupala baame endakali waka dupa andakote, “Kolandala nayalapape!” daana latala, “Pitapi, Jonepi, Jemesapi, wanaku dokonya endangi takangepa dolapopi dutupa namba-pipa andakote kolandamana,” lea-pyaa. 52 Dopa* 8:52 Lu 7:13 latala dutupa kolandateaminopa endakali andaka peteamino dupa pitakame wanaku doko lao eaka lao yamataka lao kateami-pyaa. Dokopa Jisasame dupa lamaiyoo, “Nyakama ee kayalapa! Wanaku dake kumala nayalamo. Baa luu palelyamona,” lea-pyaa. 53 Dopa leamopa dokaitame wanaku doko kumatalamona lao masetala baa kilya kandao gii kayami-pyaa. 54 Dopaka* 8:54 Lu 7:14 doko, Jisasame wanaku dokonya kinginya minatala puu lao, “Wanaku! Emba sakata!” lea-pyaa. 55 Dokopa wanaku doko dee lenge tatala baa pupae sakatea-pyaa. Sakateamopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame nee mendapua baa maiyepa!” lea-pyaa. 56 Dopa* 8:56 Mt 8:4; Mk 3:12; 7:36; Lu 5:14; 9:21 leamopa wanaku dokonya endangi takangepa dolapome etete mona andeambi-pyaa. Dopaka doko, Jisasame dolapo lamaiyoo, “Pilyamo dake nyilyambome endakali mende lamaiya nayalapape!” lea-pyaa.
9Jisasame akali kingi ita-kisa dee lapoma pena leamo doko
(Mt 10:5-15; Mk 6:7-13)
1 Dokopa* 9:1 Lu 10:4-11 Jisasame disaipele kingi ita-kisa dee lapoma dutupa epena lao nyoo kambu pyatala kalai mendapua isina lao dokaita pupu lasia-pyaa. Pupu lasetala enjele koo tata tata dupa watao pyapengepi yaina dupa mee jakamaipengepi kalai dupa dokaita maiya-pyaa. 2 Maitala dokaita lamaiyoo, “Nyakamame Gotenya isingi dokonya lao pii lamaiyoo, yaina nyepae dupa mee jakamaiya pupape! 3 Paanya pituu pangalipi mende naminao nokainapi, neepi, munipi opale mende manja nayao yonge pee pingi mendai iki pyoo pupape. 4 Pataminopa* 9:4 Ap 9:43; 16:15; 17:7; 18:3 endakali mendeme nyakama andaka lanyia kandeno doko, anda dokonyaka kalyepape. Dee paanya pituu, anda doko yakinalapape. 5 Endakali* 9:5 Ap 13:51 mendapuame nyakama taeme ipamini lamo lao lanyala nayami kandeno doko, nyakamame yuu taono doko yakinatala pao pituu, dupame kandatala masina lao nyakamanya mokonya kuni kungumapi patatamo dupa lyanda lanya nepalapape!” Jisasame lea-pyaa. 6 Dopa lateamopa dokaitame pupala taono yakane dupa pitakanya payao Wai Pii Epe doko lamaiyoo yaina pyapae dupa pitaka mee jakamaiyami-pyaa.
Yuu isingi akali Etote mona andeamo doko
(Mt 14:1-2; Mk 6:14-16)
7 Jisasame* 9:7-8 Mt 16:14; Mk 8:28; Lu 9:19 piamo dupa pitakanya atome pii dupa yuu yakane isingi akali Etote dokome sia-pyaa. Endakali mendapuame, “Jone Kaimbu Pingi doko malunya sakatapyana,” leami-pyaa. Mendapuame, “Akali Ilainja doko sakatapya lamona,” leami-pyaa. Dee mendapuame, “Potopesa wamba kateamino dupanya mende malunya dee sakatapya lamona,” leamiaka-pyaa. Dopa leamino doko sepala Etote mona andea-pyaa. 9 Dopa* 9:9 Lu 23:8 pyoo katao Etoteme lao pituu, “Nambame Jonenya mange kepatewaka doko, pii longo silyo akali doko api lusilyamape?” lea-pyaa. Baame Jisasa kandapu laka lao masoo kutao katea-pyaa.
Jisasame akali taosene yuungi dupa nee maiyamo doko
(Mt 14:13-21; Mk 6:30-44; Jo 6:1-13)
10 Maitakao* 9:10 Mk 6:30-31,45; Lu 10:17; Jo 1:44 aposele dupa pilyoo ipupala nyakamame kalai wakale wakale piamino dupa pitaka Jisasa lamaiyami-pyaa. Dokopa baame dokaita laminao pupala yuu taono Betesaita lenge dokonya dutupa-pipa iki kateami-pyaa. 11 Dopaka* 9:11 Mk 8:4-10 doko, endakali dupame, “Jisasa yuu Betesaita dokonya kalyamona,” lapae sepala baa watao epeami-pyaa. Epeaminopa Jisasame dupa lanyepala Gotenya isingi dokonya lao pii lamaiyoo, dee endakali mendapua yaina paleta kateamino dupa kandatala mee jakamaiyoo pia-pyaa.
12 Yuu alemanjiamopa, akali kingi ita-kisa dee lapoma dutupa pilyoo Jisasa kateasa ipupala baa lamaiyoo, “Yuu dakenya endakali napalengema lamona, endakali dokaitame yuu taono yakanepi mee anda yuupi soo pelyamo dupanya nee natamipi luu palitamipi pima pena laa!” leami-pyaa. 13 Dopa* 9:13 2 Kiŋ 4:42-44 leaminoaka doko, Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamameaka dokaita nee maiyepa!” lea-pyaa. Dopa lateamopa dokaitame lao pituu, “Endakali dupa pitakame nee nena lao naimame sambakamaiya napatamano kandao doko, naimanya betesa yuungi wapaka lapoma pyoo iki silyamona, kapa napapomo,” leami-pyaa. 14 Akali peteamino dupa taosene yuungi joo peteami-pyaa. Dokopa Jisasame baanya disaipele dupa lamaiyoo, “Nyakamame endakali dupa kingi ita yuungi yuungi lao wakale limbao petena lamaiyepa,” lea-pyaa. 15 Leamoli pyoo baanya disaipele dupame lamaitiaminopa endakali pitaka isa peteami-pyaa. 16 Dokopa* 9:16 Lu 22:19; 24:30-31; Ap 2:42; 20:11; 27:35 Jisasame betesa yuungi wapaka lapoma pyoo siamo dutupa nyepala kaiti-kisa kandalyetae katao yaka pilino lao loma setala nee dutupa konjia-pyaa. Konjepala baanya disaipele dupame mokosoo endakali dupa maina lao maiya-pyaa. 17 Nyepala maiyaminopa dokaita pitakame nao tiaka kayapala kakana sina kayamino dupa disaipele dupame nyoo baseketa mandi kingi ita-kisa dee lapomanya mandyuu tumbasiami-pyaa.
Pitame Jisasa kandao emba Kataisana leamo doko
(Mt 16:13-19; Mk 8:27-29)
18 Koto* 9:18 Lu 3:21 mende Jisasa iki loma soo kateamopa, disaipele dupa baa kateamo dokonya epeami-pyaa. Epeaminopa baame dokaita pisoo, “Endakali kambu dupame namba kandao apina lengemape?” lea-pyaa. 19 Dokopa* 9:19 Mt 14:1-2; Mk 6:14-15; 9:11-13; Lu 9:7-9 dokaitame pii yanu pyao, “Endakali yangimi emba kandao Jone Kaimbu Pingi dokona lengema. Yangimi Ilainjana lengema. Dee yangimi potopesa wamba kateamino dupanya mende dee malunya sakatapyana lengemana,” leami-pyaa. 20 Dokopa* 9:20 Lu 2:26; 23:35; Jo 1:49; 6:66-69; 11:27 baame dokaita lamaiyoo, “Doko nyakamame namba kandao apina lengemape?” lea-pyaa. Dopa leamopa Pitame pii yanu pyao, “Emba Gotenya Kataisa dokona,” lea-pyaa.
Jisasame baa kumatapa dee sakatatapa dolaponya leamo doko
(Mt 16:20-28; Mk 8:30–9:1)
21 Pitame* 9:21 Mk 1:34 dopa leamopa Jisasame pii kyoto joo dokaita lamaiyoo, “Nyakamame Pitame pii lelyamo doko endakali mendaipi mende lamaiya nayalapape!” lea-pyaa. 22 Dopa* 9:22 Lu 9:43-45; 17:25; 18:31; 24:7,26,44 latala baame pii mende lao pituu, “Endakalinya Ikiningi dokome tanda longo lao napenge. Isingi akalipi, pitisa mupapi, mana setapae masingi akalipi dupame baa daa latala pyao kumasetami. Dopa petataminopa koto teponya Goteme baa dee sakatasetana,” lea-pyaa.
23 Dokopa* 9:23 Lu 14:27; Jo 12:26* 9:23 Mt 10:38-39 baame endakali dupa pitaka lamaiyoo, “Endakali mendeme namba watao payatoo lao masetamo kandao doko, baame baa tange kame setala yuu yongata dii lao baanya ita poko doko nyoo soo namba watao paena. 24 Endakali* 9:24 Lu 17:33; Jo 12:25 mendeme baa tange isoo auu pyoo katapu laka lao masetamo kandao doko, baa alu pita. Dopaka doko, endakali mendeme namba lao masetala baa tange kame setamo kandao doko, baa auu pyoo katata. 25 Doko, endakali mendeme yuunya oapi dupa pitaka nyoo setao katapala baa koyatamo kandao doko, oapi dupa pitakame aipa petala baa nisetape? 26 Endakali* 9:26 Mt 10:33; Lu 12:9; 2 Ti 1:8; 2:12; 1 Jo 2:28 mendeme nambapi nambanya piipi dupanya elya kayatamo kandao doko, Endakalinya Ikiningi tii pipae doko baanya Takangepi enjele epe etete dupa-pipa awapa tii pyoo ipao pituu baame endakali doko kandao elya kayata. 27 Nambame* 9:27 Mt 10:23; Lu 22:18; Jo 21:22; 1 Te 4:15-18 nyakama kiningi langilyona, endakali ae kalyamino datupanya mendapua kumala nayataminopa Gotenya isingi doko kandatamina,” Jisasame lea-pyaa.
Jisasa waka jiamo doko
(Mt 17:1-13; Mk 9:2-13)
28 Jisasame* 9:28 Lu 3:21; 5:16; 6:12; 8:51; 9:18; 11:1; 22:41* 9:28 2 Pi 1:17-18 pii dutupa latala maitakao koto tukulapopi mende pateamopa, baame Pitapi, Jonepi, Jemesapi utupa laminao yuu manda mendenya loma sala pea-pyaa. 29 Pupala baame loma soo kateamopa baanya lengelyaapi doko waka jia-pyaa. Baanya yonge pee doko etete kyoo lao lenge lipilipi pia-pyaa. 30 Dopa* 9:30 Lu 24:4; Ap 1:9-11 piamopa akali lapoma Mosesepa Ilainjapa lee mendai ipao baa kateasa kalyu petala pii lao kateami-pyaa. 31 Akali* 9:31 Lu 9:22; 13:33 dolapo kaitinya tii pipae doko-pipa katao ipupala Jisasame maitakao Jetusaleme pupala kalai etasalanya pitamo dupapi kumatamo dupapi dupanya lao pii leami-pyaa. 32 Pitapi,* 9:32 Jo 1:14; 2 Pi 1:16-18 Jonepi, Jemesapi dutupa lenge luu kayaminoaka doko, luu palya nayami-pyaa. Dokaitame Jisasa baa tii pipae jiamo doko kandao pituu akali lapoma baa-pipa kateambino dolapo kandeamiaka-pyaa. 33 Akali* 9:33 Lu 5:5; 8:24,45; 9:49; 17:13 lapoma dolapome Jisasa yakinatala paanya piambinopa, Pitame Jisasa lamaiyoo, “Akali Andake, naima dakenya katapumanopa auu pilyamona, aiyaa anda tepoma pimana! Mende embanya, mende Mosesenya, mende Ilainjanyana,” lea-pyaa. Pitame pii leamo dutupanya tenge mende masala nayao mee ambe lea-pyaa.
34 Baame* 9:34 Lu 1:12 pii dutupa lao kateamopa kopa mendeme ipupala nyakama sanga piamopa akali dutupame paka kayami-pyaa. 35 Dokopa* 9:35 Ais 42:1; Mt 3:17; 12:18; Mk 1:11; Lu 3:22; Jo 1:34; 12:28-30 kopa dokonya pii mende tambetambe ipupala lao pituu, “Doo kalyamo doko nambanya Ikiningi, baa nambanya yapao nyepae dokona, nyakame baanya pii doko sakamaiyepape!” lea-pyaa. 36 Pii* 9:36 Lu 9:21 doko lalu peteamopa dokaitame Jisasa iki kateamo kandeami-pyaa. Gii dokopa dokaitame nengekaita lyokatala kandeamino dupanya mendaipi mende endakali mende lamaiya nayami-pyaa.
Jisasame enjele koo paleta wane mende mee injisiamo doko
(Mt 17:14-21; Mk 9:14-29)
37 Taita dopa pyoo dokaitame yuu manda doko yakinatala peaminopa endakali kambu longo mendeme Jisasa kaitinisa kandanyiami-pyaa. 38 Dokopa akali dupanya mendeme endakali kaina dokonya katao kyoto joo ee lao, “Mana Lenge Akali! Embame nambanya wane dake nisakape! Nambanya wane mendai dake iki-kaita embame nisakatale lao ee lelyo. 39 Enjele koo mendeme wane dake minatae soo walu lasilyamopa baa ae lao kambu apupuaka mandyuu singi. Dopa pyoo silyamopa enjele koo dokome yonge dupa koyasoaka katao yapa yakinala naenge. 40 Dopa pingi dokonya nambame embanya disaipele dupame enjele koo doko watao pyakamaina laloaka doko, dokaitame kapa pao watao pyakamaiya nayalaminona,” lea-pyaa.
41 Dopa leamopa Jisasame lao pituu, “Kanau! Masoo minala naengema uanga pyoo paengema endakali nyakama! Oo koto koto ongo namba nyakama-pipaka tole katatama laape? Nyakamame nambaka nenge nyoo katatami laape?” lea-pyaa. Dopa latala baame akali doko lamaiyoo, “Embanya wane doko laminao asa ipu!” lea-pyaa. 42 Laminao epeamopa enjele koo dokome wane doko lombanya setapala minao walu lasia-pyaa. Dokopa Jisasame enjele koo doko pyalanya leamosa wane doko mee jia-pyaa. Dokopa Jisasame wane doko takange doko tange maiyakamaiya-pyaa. 43 Dokopa endakali dupa pitakame Gotenya kalai andake piamo dupa kandatala mona andeami-pyaa.
Jisasa baa kumata dokonya lapo pyoo leamo doko
(Mt 17:22-23; Mk 9:30-32)
Koteaka lao baame piamo dupa pitaka kandatala endakali dupame baa lalyoo kateaminopa Jisasame baanya disaipele dupa dapa lamaiya-pyaa: 44 “Nyakamame* 9:44 Lu 9:22; 12:50; 17:25; 18:31-33 pii datupa sepala kame nasalapape. Akali mendeme Endakalinya Ikiningi doko endakali dupa laitaka pyaanya enge nyalanya pilyamona,” lea-pyaa. 45 Dopa* 9:45 Lu 18:34 leamoaka doko, pii dokonya tenge doko masala naena lao yalo petae siamosa disaipele dupame masala nayami-pyaa. Dee dokaitame pii dokonya tenge doko baa-kisa pisalanya paka kayami-pyaa.
Api alyasale joo kalyape leamino doko
(Mt 18:1-5; Mk 9:33-37)
46 Dokopa* 9:46 Lu 22:24 disaipele dupame, “Naimanya mende api alyasale joo kalyamape?” lao pii yanda pyoloo piami-pyaa. 47 Dokopa Jisasame dokaitanya masiamino dupa kandatala baame wane koo mende kii minao nyepala baanya patalisa-kaita katasia-pyaa. 48 Dopa* 9:48 Mt 10:40; 18:5; Lu 10:16; 14:11; 22:26; Jo 13:20 petala dokaita lamaiyoo, “Endakali mendeme namba lao masetala wane koo dake lanyilyamo dokome namba lanyingiaka. Endakali mendeme namba lanyilyamo dokome namba puu leamo doko lanyingiaka. Dopana, nyakama pitakanya pundipundi joo katenge endakali doko alyasalena,” lea-pyaa.
Endakali mendeme yandapipi nanjoo kalyamo doko nyakama tata joo katenge
(Mk 9:38-40)
49 Dokopa* 9:49 Lu 5:5; 8:24,45; 9:33; 17:13; Ap 3:16; 19:13 Joneme baa lamaiyoo, “Akali Andake, akali mendeme embanya kenge doko lao enjele koo dupa watao pyapumopa naimame kandatala baa naima watao napaenge dokonyana kaena lapumana,” lea-pyaa. 50 Dopa* 9:50 Mt 12:30; Lu 11:23 leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Nyakamame baanya kalai doko kaena lao daa nalalapape! Endakali mendeme nyakama yandapipi nanjoo kalyamo doko nyakama tata joo katengena,” lea-pyaa.
Samatia tange mendapuame Jisasa lanyala nayamana leamino doko
51 Goteme* 9:51 Mk 10:32; Lu 13:22; 17:11; 18:31; 19:28 Jisasa kaiti-kisa lanyetona lao masiamo gii doko tengesa pia-pyaa. Dopa piamopa Jisasame Jetusaleme paanya mona mendai palyetala sakatao pea-pyaa. 52 Kaitinisa* 9:52 Mt 1:19; 10:5; Mk 10:1; Jo 4:40-42 pao pituu baame baanya wai minakamaiyoo paenge akali mendapua wambao pena lea-pyaa. Dokopa akali dutupame Samatia tangemanya yuu mendasa pupala Jisasa ipapomo lao baanya kaitinipi andapi dupa depa lakamaiyanya masoo kateami-pyaa. 53 Dopaka* 9:53 Jo 4:9 doko, Jisasa baa Jetusalemeaka paapomona lao masetala Samatia tange dupame baa nyakamanya yuusa lanyala nayami-pyaa. 54 Dokopa* 9:54 2 Kiŋ 1:9-16; Mk 3:17 disaipele Jemesapa Jonepame mana doko kandatala Jisasa lamaiyoo, “Kamongo, nalimbame kaitinya itate kaiyepae mende epena lao wii latala endakali dokaita tao mulyina lambape?” lao pisiambi-pyaa. 55 Dopa lao pisiambinosa Jisasame kapilyetala dolapo kandao pyalanya lea-pyaa. 56 Dokopa dokaitame yuu doko kayapala mendasa peami-pyaa.
Endakali mendapuame Jisasa watao payatamana leamino doko
(Mt 8:19-22)
57 Dokaita kaitinisa peaminopa akali mendeme ipupala Jisasa lamaiyoo, “Emba payateli pyoo nambame emba watao payatoana,” lea-pyaa. 58 Dopa leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Yana kapua dupanya palenge yuli kombe dupa singi. Dee yaka dupanya palenge panda singiaka doko, Endakalinya Ikiningi dokonya imambu soo aiyomba setenge panda mende nasingina,” lea-pyaa. 59 Dopa* 9:59 Lu 14:26,33 latala dee baame akali waka mende lamaiyoo, “Embame namba watao ipu!” lea-pyaa. Dopa leamoaka doko, akali dokome baa lamaiyoo, “Akali Andake, wambao nambame nambanya takange doko malu petala puu lapoko!” lea-pyaa. 60 Dokopa* 9:60 Lu 15:24 Jisasame baa lamaiyoo, “Endakali kumapae joo katengema dupame kumapae yango dupa tange malu pina kayapala embame Gotenya isingi dokonya lao pii lao tayala puu!” lea-pyaa. 61 Dopa* 9:61 1 Kiŋ 19:20 lateamopa akali waka mendeme Jisasa lamaiyoo, “Akali Andake, nambame emba watao payatowakana, wambao nambame nambanya tata dupa lasa latala puu lapoko!” lea-pyaa. 62 Dokopa* 9:62 Pl 3:13 Jisasame baa lamaiyoo, “Endakali mendeme wambao kalai mende pyaanya elyaka kayao sakatatala maitakao mona kapilyetala kayata pyoo katatamo kandao doko, Goteme baa isala nayatamopa baame kalai mende kapa pao napitana,” lea-pyaa.
10Jisasame akali kingi ita kalange-kisa dee lapoma dupa kalai pyaa pena leamo doko
1 Maitakao* 10:1 Mk 6:7; Lu 9:1-2,51-52 Kamongo dokome akali mendatupa dee yapao nyiaka-pyaa. Baame akali kingi itaka kalange-kisa dee lapoma yapao nyepala akali dutupa lapo lapo lao tole pyatala yuu taonopi endakali kuki palenge yuu dupa pitakanyapi wambao pena lea-pyaa. Baa tange yuu dutupanyaka maitakao watao patona lao masia-pyaa. 2 Dopa* 10:2 Mt 9:37-38; Jo 4:35-36 lao masetala baame dokaita lamaiyoo, “Indupa eenya nee longo wambu petelyamoaka doko, mandyuu mau pyapenge endakali longo nakalyamino. Dopana, ee tange dokome baanya nee mandyuu mau pyakamaitami endakali mendapua pena lape lao nyakamame loma salapape. 3 Kandeleno!* 10:3 Mt 10:7-16; Mk 6:8-11; Lu 9:2-5; 22:35-36 Nambame nyakama mena sipisipi ŋaŋa jepae dupa yana kapua jepae dupanya kainanya pupa lelyona masetala pupape! 4 Nyakamame* 10:4 2 Kiŋ 4:29 kaitini payao pituu munipi, nokainapi, moko peepi dupanya mende namandyuu pupa. Nyakamame endakali kaitinisa kandanyetamino dupanya mendaipi mende-pipa pii laloo napyepape. 5 Nyakamame* 10:5 1 Sam 25:6 pao anda mendenya kolandatamili pyoo wambao dapa laapape: ‘Anda dakenya palenge endakali dupa mona lyuu lao pilyepape!’ lao lamaiyepape. 6 Anda dokonya endakali dupame pii doko nasetaminopa mona lyuu lasakamaipenge nanjia kandeno doko, mona lyuu lasingi pii doko dokaita-kisa nasoo nyakama tange-kisa dee pilyeta. Anda dokonya palenge endakali mende mona lyuu lasakamaipenge jetamo kandao doko, nyakamanya mona lyuu lasingi pii doko baa-kisa kapa pao seta. 7 Nyakamame* 10:7 Dit 24:15; 1 Ko 9:14; 1 Ti 5:18 anda mendenya puu puu napinya, nyakama lanyetamino anda dokonyaka kalyepape. Kalai akali mendeme baanya kalai dokopa kapa pao yole nyingili pyoo nyakamame neepi endakipi anda tange dokome ditamoli pyoo nalapape.
8 “Dee* 10:8 1 Ko 10:27 nyakamame yuu taono mendenya pataminopa dokaitame nyakama lanyiami kandeno doko, endakali dokaitame nee mokosoo ditamili pyoo nalapape. 9 Nyakamame* 10:9 Mt 3:2; Ap 28:8 yuu dokonya tange endakali yaina pyapae dupa mee injisakamaiyepape. Dopa petakamaitala dokaita kandao, ‘Goteme nyakama isala ipatelyamona,’ lao pii lamaiyepape. 10 Dee* 10:10 Ap 13:51 nyakama yuu taono mendenya pataminopa endakali dupame nyakama lanyala nayami kandeno doko, nyakama yuu taono dokonya kaitini dupanya awali lao pupala dapa laapape: 11 ‘Nyakamanya* 10:11 Ap 18:6 yuu taono dakenya kuni kungumapi dupame naimanya mokonya pateta silyamo dokonya tenge nyakama-kisa silyamona lao lyanda lanya pisilyamano. Dopana, Goteme yuu dake isala ipatelyamona lao masina,’ lao lamaiyepape. 12 Goteme* 10:12 Jen 19:24-25; Mt 10:15; 11:24; Ju 7 endakali mokosetamo gii dokopa yuu taono dokonya kenda pipae ipatamo dokome Sotoma yuu dokonya kenda pipae ipatamo doko ita minatana lao nambame nyakama langilyona,” Jisasame lea-pyaa.
Mona kapilyala naelyamino dupame koyatama iki lamo lao masina
(Mt 11:20-24)
13 “Taono* 10:13 Ais 23:1-18; Ese 26:1–28:26; Joe 3:4-8; Emo 1:9-10; Sak 9:2-4; Lu 6:24-26 Kotasina tange dupa koyatami iki lamo! Taono Betesaita tange dupa koyatami ikiaka lamo! Dupame kalai pupu lapae dupa nyakamanya yuu dolaponya kandeami dupa wamba Taya yuupa Saitone yuupa dolaponya endakali dupame kandeamili kandao doko, dokaitame kenai lumbanya aiyombanya pyalyetala mena kende matapu pyoo yuu wamba waka mona kapilyiamili. 14 Goteme endakali mokosetamo gii dokopa yuu dolaponya kenda pipae ipatamo dokome Taya yuupa Saitone yuupa dolaponya kenda pipae doko ita minata. 15 Dee* 10:15 Ais 14:13-15 nyakama taono Kapaneame tange dupanya kenge doko kaiti-kisa kapa pao seta laape? Daa, Goteme nyakama yuu koo dokonya pyandatana,” Jisasame lea-pyaa. 16 Dopa* 10:16 Eke 16:8; Mt 10:40; 18:5; Mk 9:37; Lu 9:48; Jo 5:23; 12:48; 13:20 latala baame baanya disaipele dupa lamaiyoo, “Endakali mendeme nyakamanya pii silyamo dokome nambanya pii doko silyamoaka. Endakali mendeme nyakama maita dilyamo dokome namba maita dilyamoaka. Dee namba puu leamo Gote doko maita mailyamoakana,” lea-pyaa.
Akali kingi ita kalange-kisa dee lapoma dupa pilyoo epeamino doko
17 Maitakao* 10:17 Ap 3:16 akali kingi ita kalange-kisa dee lapoma dupa pilyoo ipao pituu mona yaepeami-pyaa. Dokaitame lao pituu, “Kamongo, embame naima kalai pyepape leenoli pyoo pipumanopa, enjele koo dupame naimanya pii sakapimiakana,” leami-pyaa. 18 Dokopa* 10:18 Ais 14:12; Jo 12:31-32; Pa 12:8-9 baame dokaita lamaiyoo, “Nambame Satane doko kaiti-kisa yuu wapaka pili lao yapa pyakao mangeamo kandeo. 19 Nyakamame* 10:19 Wee 91:13; Mk 16:18 kanopatopi pupusalyowapi dupa-kisa moko katao kaita payao dee nyakamame yandapipi dokonya pupu lapae dupa pitaka ita minao isoo kalyepape lateo. Dopana, dutupanya mendaipi mendeme nyakama kapa pao koyasala nayatana masalapape. 20 Dopaka* 10:20 Eke 32:32; Wee 69:28; Dan 12:1; Pl 4:3; Ip 12:23; Pa 3:5; 13:8; 20:12; 21:27 doko, enjele koo dupame nyakamanya pii sekelyaminona lao mona yaepala naenya, Goteme nyakamanya kenge dupa kaitinya setakao kalyamo dokonya mona yaepalapape,” Jisasame lea-pyaa.
Oli Sipitisame Jisasanya mona etete yaepasiamo doko
(Mt 11:25-27; 13:16-17)
21 Gii* 10:21 Lu 8:10; 1 Ko 1:26-29 dokopaka Oli Sipitisa dokome Jisasanya mona etete yaepasiamopa, Jisasame lao pituu, “Apane, emba yuupi kaitipi dupa pitakanya Kamongo kalyeno! Embame mana longo kandenge endakalipi masepae endakalipi dupame nakandena lao yalo piino dupa endakali wane ŋaŋa joo katengema dupame kandena lao panasiino dokonya nambame emba lao tama pilyo. Kini, Apane, embame pitona lao auu pyoo masiinoli pyoo petee-pyaana,” lea-pyaa. 22 Dopa* 10:22 Mt 28:18; Jo 3:35; 10:15; 13:3; Pa 19:12 latala baame dokaita lamaiyoo, “Nambanya Takangeme dupa pitaka nambame isepe lao namba-kisa setea. Endakali mendaipi mendeme Ikiningi doko masala naenge. Takangeme iki masingi. Dee endakali mendaipi mendeme Takange doko masala naengemaka doko, Ikiningimi iki masingi. Dee Ikiningi dokome Takange doko endakali mende laitaka pitoo lao masetala petelyamopa endakali dokome Takange doko lao masingiakana,” Jisasame lea-pyaa.
23 Dopa* 10:23 Jo 8:56; Ip 11:13; 1 Pi 1:10-12 latala baame kapilyetala baanya disaipele awapa peamino dupa iki lamaiyoo, “Nyakamame lengeme kandelyamino dupanya lao mona yaepasetae kalyamino. 24 Wamba potopesapi kiŋipi longo dupame indupa nyakamame kandelyamino dupa kandapuma laka lao masiaminoaka doko, nakandeami. Pii nyakamame silyamino dupa sipuma laka lao masiaminoaka doko, nasiamina lao nambame nyakama langilyona,” lea-pyaa.
Akali Samatia epe doko
25 Dokopa* 10:25 Mt 19:16; Mk 10:17; Lu 18:18* 10:25 Mt 22:35-40; Mk 12:28-34 mana setapae masingi akali mendeme ipupala Jisasa makande pyoo dapa lea-pyaa: “Mana Lenge Akali, nambame aipa petala lete etete katatope?” lea-pyaa. 26 Dokopa Jisasame baa lamaiyoo, “Mana setapae dupanya aipa lao pepa pyapae silyape? Embame tenge aipale mende palipumu itaki pilipi?” lea-pyaa. 27 Dopa* 10:27 Dit 6:5; Lep 19:18; Lo 13:9; Ga 5:14; Je 2:8 leamopa baame pii yanu pyao, “‘Embame embanya Kamongo Gote doko auu kayao katao, embanya monapi, imambupi, pupu lapaepi, masingipi dutupa pitakame Gote baa maitae katape.’ ‘Embame emba tange auu kaengeli pyoo embanya endakali yango doko auu kayao katape,’ lapae silyamona,” lea-pyaa. 28 Dokopa* 10:28 Lep 18:5; Pot 19:16; Lu 20:39 Jisasame baa lamaiyoo, “Embame pii auu pyoo yanu pilinona, dopaka pyoo katapala lete etete katatena,” lea-pyaa.
29 Jisasame dopa leamopa mana setapae masingi akali dokome endakalinya lengelyaapi dupanya baa akali tolatae katapu laka lao masetala Jisasa pisoo, “Nambanya endakali yango doko apipi?” lea-pyaa.
30 Dokopa Jisasame baanya pii doko sepala yanu pyao, “Yuu mendepa akali mende Jetusaleme katao Jeteko paanya lanao pea-pyaa. Peamopa akali makongapae koo mendapuame kaitinisa minao mangotala baa pyao indinya kumapenge joo setapala baanya yonge peepi oapi dupa nyoo peami-pyaa. 31 Pateaminopa pitisa mende kaitini dokonya epeamo dokome akali pyapae doko kandatala lemba pyatala pea-pyaa. 32 Maitakao akali Lipai tata mende epeamo dokome dopaka pyoo akali pyapae doko kandatala lemba pyatalaka pea-pyaa. 33 Dee* 10:33 Lu 9:51-56; 17:11-19; Jo 4:9 enakao akali Samatia mendeme kaitini dokonya pao pituu akali doko kandatala kondo kaya-pyaa. 34 Baame* 10:34 2 Ktl 28:15 akali pyapae siamo dosa tengesa pupala olipi ipangepi waenepi mendapua pyapae dupanya katatakamaitala yaki pyakamaiya-pyaa. Dopa petala baame akali pyapae siamo doko kopinya baanya mena dongi maita dokonya setapala mandyuu pao endakali opone palenge anda mendenya palena latala baa setao palea-pyaa. 35 Yongama baame anda isoo katenge akali doko muni kina lapo joo maitala baa lamaiyoo, ‘Embame akali dake isokondape pyakape. Embanya muni mendapua apata akali dake-kisa nepate pitamo kandao dutupa namba pilyoo ae ipato ongopa yanu pyakatona,’ lea-pyaana,” Jisasame lea-pyaa.
36 Dopa latala Jisasame akali doko pisoo, “Akali mendapuame akali doko pyao indipala pateaminopa, dee akali tepoma kaitini dokonya epeamino dupanya apimi akali pyapae siamo dokonya yango joo nisiana lao masilipi?” lea-pyaa. 37 Dokopa* 10:37 Pot 3:27 mana setapae masingi akali dokome lao pituu, “Akali kondo kayapala nisia lumu dokoaka lumuna,” lea-pyaa. Dopa leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Dopana, embame pupala dopaka pyoo katape,” lea-pyaa.
Jisasame enda Mata Matiapa kanja peamo doko
38 Jisasapi* 10:38 Jo 11:1-2; 12:1-3 baanya disaipele dupa-pipa kaitini pao yuu taono yakane mendenya pyakameaminopa, enda Mata lenge mendeme Jisasa baanya andaka lanyia-pyaa. 39 Dokopa* 10:39 Lu 8:35 Matanya kakingi Matia lenge dokome Kamongo Jisasanya mana nyotoo lao baa peteamo dokonya ipao baanya pii doko soo petea-pyaa. 40 Dopa* 10:40 1 Ko 7:35 pyoo peteamopa Matame nee akipi depa lao kalai longo piamosa mona tambea-pyaa. Dopa piamopa baame ipao Jisasa lamaiyoo, “Nambanya kakingi dokome nambame iki nee depa laale lao kingi nandilyamo doko, Kamongo, embame nakandalepe? Baame namba nisina lamai!” lea-pyaa. 41 Dopa* 10:41 Mt 6:33; Jo 6:27 leamopa Kamongo dokome baanya pii yanu pyakamaiyoo, “Mata, Mata, embame longo dupa moname masoo nea kayao pilino. 42 Dopaka doko, mendai iki mende nea kayapenge jilyamo. Matiame epe doko moname yapao nyepala pilyamona doko mendeme kapa pao nyoo nepakamaiya nayatana,” lea-pyaa.
11Loma singi mana Jisasame lamaiyamo doko
(Mt 6:9-15; 7:7-11)
1 Koto* 11:1 Mk 1:35; Lu 3:21; 5:16,33; 6:12; 9:18 mendepa Jisasame mendasa loma soo kateamo doko soo etapeamopa, baanya disaipele dupanya mende epea-pyaa. Ipupala Jisasa lamaiyoo, “Kamongo, wamba Joneme baanya disaipele dupa mana lamaiyamoli pyoo embame loma singi mana doko naima langi,” lea-pyaa. 2 Dokopa baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame loma setaminoli pyoo dapa lao loma salapape:
Apane, embanya kenge doko auu pyoaka sina lape.
Embame naima isoo ipao katape.
3 Koteaka lao embame naima nee natamanoli pyoo dipi.
4 Embame naimanya koo pingi dupa kunanya nepakape.
Endakali dupame naima koo pingilyamino dupanya yanu dupa kaelyamanoaka.
Koo pyepa lao makande pingi dupanya embame naima laminao napupi.
Dopa lao loma salapape,” lea-pyaa.
5 Dee* 11:5 Lu 18:1-8 baame dokaita lamaiyoo, “Nyakamanya akali mendeme baanya kaita miningi mendenya andaka kuka andatombe pupala baa-kisa tee lao, ‘Kaimia, yanu pyakatona, embame betesa tepoma namba dii. 6 Nambanya kaiminingi mende kaitaka payapala nambanya andaka ipumopa, nee maipenge mende nasilyamona,’ lao tee latamo kandao doko, akali andakote palitamo dokome baa lamaiyoo, ‘Nambame anda kaita pai latala nambanya wane dupa-pipa palipilyona, dee sakatatala kapa pao emba nandyapo lumuna, embame namba maka pisala nayape!’ lata. 8 Dee* 11:8 Isi 14:17; Mt 15:23; Lu 18:5 anda tange dokome akali tee latamo doko kaiminingina lao masala naenya nisala naipatamoaka doko, akali tee latamo dokome kayala nayao teaka lao katatamosa anda tange dokome sakatatala akali dokonya daa jetamo dupa pitaka maitana lao nambame nyakama langilyo. 9 Dee* 11:9 Mt 18:19; 21:22; Mk 11:24; Jo 15:7; 16:23-24; 1 Jo 5:14-15* 11:9 Jo 14:13-14 nambame nyakama dapa langilyo: nyakamame tee laapape! Kapa pao nyetami. Kutalapape! Kapa pao kandatami. Anda kaita watawata pyepape! Kapa pao lumbakata. 10 Tee lelyamino endakali dupa pitakame nyingima. Kutilyamino endakali dupa pitakame kandengema. Anda kaita watawata pilyamino endakali dupa pitakanya kaita lumbakamaingi.
11 “Nyakamanya wane mendeme wapaka mende tee latamopa, nyakama takange dupanya mendeme kanopato koo nanenge mende maitamipi? Daa, namaitami. 12 Dee, ‘Yaka tuku mende dii,’ latamopa, pupusalyoo mende maitamipi? Daa, namaitami. 13 Dopana,* 11:13 Jo 14:15-16 nyakama takange koo dupame nyakamanya wane dupa oapi epe dupa maingima tamo kandao doko, Takange kaitinya katenge dokome nyakamanya wane mailyamino doko etete ita minao baa-kisa tee lelyamino endakali dupa Oli Sipitisa doko maingina,” lea-pyaa.
Jisasapa Belesapulupa
(Mt 12:22-30; Mk 3:20-27)
14 Koto* 11:14 Mt 9:32 mendepa enjele pii laa naenge koo mende akali mende-kisa paleamo doko Jisasame watao pyatakamaiyamopa akali dokome dee pii lea-pyaa. Dokopa endakali kambu piamino dupa mona andeami-pyaa. 15 Dee* 11:15 Mt 9:34; 10:25 endakali yangimi lao pituu, “Baame enjele koo dupanya isingi Belesapulu lenge doko mambele enjele koo dupa watao pilyamona,” leami-pyaa. 16 Endakali* 11:16 Mt 12:38; 16:1; Mk 8:11; Lu 11:29; Jo 2:18; 6:30 mendapuame baa minao makande pyoo, “Baame kaitinya-tae kongali mende pina,” leami-pyaa. 17 Dopa lao kateaminoaka doko, baame dokaitanya masiamino doko kandatala dapa lea-pyaa: “Yuu dupanya kiŋi mendeme isingi tata dupanya mende wakale pyoloo petala yanda pitaminopa tata doko koyata. Dee anda mendenya palu dupa wakale pyoloo petala yanda pitaminopa koyataka. 18 Dokaita joo Satane baa tangeme wakale pyoloo petala yanda pitamo kandao doko, baame isilyamo tata doko aipa petala katatape? Nyakamame namba kandao Belesapulu mambele nambame enjele koo dupa watao pilino lelyamino. 19 Kiningi, nambame Belesapulu mambele enjele koo dupa watao pyapuli kandao doko, nyakamanya mana nyingi dupame api mambele enjele koo dupa watao pyapimilipi? Dokonya dokaitame, ‘Nyakamame kopeta leami lamona,’ latami. 20 Goteme* 11:20 Eke 8:19; Mt 4:17; 12:28; Lu 17:21 namba kingi ditamopa nambame enjele koo dupa watao pyato kandao doko, Goteme nyakama isala ipatamosana,” lea-pyaa.
21 “Akali* 11:21 Ais 49:25 pupu lapae mendeme yanda yandatepi minatae katao baanya anda doko tange isilyamopa baanya oapi dupa auu pyoo singi. 22 Baame* 11:22 Jet 31:11; Kl 2:15 yanda yandatepi dupame baa nisetana lao masetamoaka doko, akali etete pupu lapae mendeme ipao baa yanda pimaitala ita minata. Dokopa akali etete pupu lapae dokome yanda yandatepi dupa nyoo nepatala baanya oapi dupa pitaka endakali waka dupa mokosoo maitana,” lea-pyaa.
23 “Endakali* 11:23 Mk 9:40; Lu 9:50 mende namba tata joo nakalyamo doko nambanya yandapipi lamo. Dee endakali mendeme namba-pipa endakali nyoo limbala naelyamo dokome endakali dupa saa lasingina,” lea-pyaa.
Enjele koo dee pilyoo epeamo doko
(Mt 12:43-45)
24 “Enjele* 11:24 Lep 16:22 koo mendeme endakali mende yakinatala dokopa, baa mendasa koto nyoo kalyanya yuu sapu dupanya paelya paena pyoo panda kutingi. Kutao kayapala baame lao pituu, ‘Nambame anda wamba yakineo dokonya dee pilyoo patoo,’ lenge. 25 Dopa latala baame anda dokonya pao kandelyamopa, potoma polao yati petae kalyamo kandenge. 26 Dopa petae kalya silyasa baame pupala enjele etete koo mendapua lanyepala anda dokonya dee pilyoo ipao katengema. Dokopa akali doko wamba kopeta kateamoaka doko, indupa etete kopeta katengena,” lea-pyaa.
Mona yaepenge kiningi doko
27 Jisasame* 11:27 Lu 1:28,42,48; 23:29 pii lao kateamo gii dokopaka endakali longo kambu piamino dupanya enda mendeme puu lao dapa lea-pyaa: “Wamba emba mandipala andu diamo enda doko mona yaepao pituu pilyamona,” lea-pyaa. 28 Dopa* 11:28 Dit 6:3; Pot 19:16; Lu 8:15,21; Jo 15:14; Pa 1:3 lateamopa Jisasame endakali dupa lamaiyoo, “Dopaka doko, Gotenya pii doko soo watao minilyamino endakali dupa kiningi mona yaepao pilyaminona,” lea-pyaa.
Endakali mendapuame kongali andake mende pina leamino doko
(Mt 12:38-42; Mk 8:12)
29 Dee* 11:29 Mt 16:4; Mk 8:12; Lu 11:16; Jo 6:23-31 endakali kambu longo dupame Jisasa kateamo dokonya ipao kapata-kapata piaminopa, Jisasame dokaita lamaiyoo, “Endakali indupa palelyamino dupa kooma lamo. Dupame kongali mende kandamana lelyaminoaka doko, nambame kongali waka mende pyakala nayatoana, Goteme akali Jonaa-kisa kongali piamo dokoaka makande petae seta. 30 Wamba* 11:30 Jon 3:4-5 akali Jonaa dokome Gotenya makande petae joo katao yuu Nenepa tange dupame kandeamino dopaka pyoo Endakalinya Ikiningi doko Gotenya makande petae katatamopa endakali indupa kalyamino dupame kandatami. 31 Wamba* 11:31 1 Kiŋ 10:1-10; 2 Ktl 9:1-12 Isingi Enda Kuini mendeme yuu Sauta-kaita pituu masingi akali Solomone lenge doko kanjanya kaita etete londe mendenya epea-pyaa. Epeamoaka doko, indupa akali mendeme Solomone etete ita minao ae kalyamo. Tenge dokonya Goteme endakali mokosetamo gii dokopa, Isingi Enda Kuina dokome sakatatala nyakama kosimi latana lao masalapape! 32 Wamba* 11:32 Jon 3:1-10 akali Jonaa dokome yuu Nenepa tange dupa pii panao lamaiyamopa dokaitame sepala mona kapilyiaminoaka doko, indupa Jonaa doko ita miningi akali doko ae kalyamo. Tenge dokonya Goteme endakali mokosetamo gii dokopa, Nenepa tange dupame sakatatala nyakama kosimi latamina,” lea-pyaa.
Yongenya tii pingi doko
(Mt 5:15; 6:22-23)
33 “Endakali* 11:33 Mk 4:21; Lu 8:16 mendeme lama mende kaiyepala yalo pipenge panda mendenyapi titopene penge nenge lanao setapae mendenyapi setala naenya, endakali andaka kolandatamino dupame tii pitamopa kandao kolandena lao baame lama doko setenge toko ketae dokonya setenge daape! 34 Embanya lenge doko embanya yongenya kia joo telyamo. Embanya lenge doko auu pyoo tao payateno kandao doko, emba tii pita. Dopaka doko, embanya lenge lapo tao payateno kandao doko, emba iminjeta. 35 Aopyoo latala emba-kisa tii pipae silyamo doko iminjetae jetana kandao isoo katape! 36 Embanya yonge dokonya mendasa iminjalapi nayao tii iki pyoo payateno doko lama kaiyepaeme emba tii pisingili pyoo embanya yonge doko pitaka etete tii pipae payatena,” Jisasame lea-pyaa.
Patasipi mana setapae masingi akalipi dupa-kisa Jisasame pii seteamo doko
(Mt 23:1-36; Mk 12:38-40; Lu 20:45-47)
37 Jisasame* 11:37 Lu 7:36; 14:1 pii dutupa lao etapeamopa akali Patasi mendeme baanya andaka Jisasa nee nala bona epena lea-pyaa. Dopa lateamopa baame andaka kolandatala nee nalanya petea-pyaa. 38 Pitipala* 11:38 Mt 15:2; Mk 7:2,5 Jisasame nee nalanya kingi kaimbu napinya nee mee neamopa, Patasi dokome kandatala moname longo lao masia-pyaa. 39 Dopa lao masiamopa Kamongo dokome Patasi doko lamaiyoo, “Nyakama Patasi dupame kapopi pelesapi dupanya ketae-kaita iki kaimbu pyao kalyamino. Dopaka doko, nyakamanya kokotena pake nengepi koo manapi dupame tumbatae kalyamona, nyakama akali kyakaengema lamo! Goteme penge iki wasepala pengenya angi mende wasala nayape? 41 Dopana,* 11:41 Mt 12:33; Mk 7:19; Ta 1:15 nyakamame daa jingi endakali dupa nyakamanya angi doko maiyepape. Dopa pitaminopa nyakamanya oapi dupa pitaka auu pipae setana,” Jisasame lea-pyaa.
42 “Nyakama* 11:42 Lep 27:30; Mai 6:8 Patasi dupame taluanga takae kambyakomapi dupa paa kingi ita lao mokosepala mende doko Gote maiyaminoaka doko, nyakamame endakali waka dupa-kisa mana tolatae minao pituu dee Gote mona maiya naelyaminoaka. Nyakamame mendatupa dutupa yakinala nayao pituu angi datupa watao miningima pyali, yaka jipyalina, minala naelyamino dokonya nyakama koyatami iki lamo!
43 “Endakali* 11:43 Lu 20:46 dupame nyakama Patasi dupa Jutamanya losuu anda dupanya petenge toko enomba nyoo dupa dina lao masilyamino. Dee kamapi dupanya endakali dupame nyakama lasa lapimi laka lao auu kaelyamino dokonya nyakama koyatami iki lamo! 44 Endakali dupame endakali malu petae kakopala naenge dupanya ketae ambe lao moko katao paelyaminopa, malu+ 11:44 malu Juta dupame endakali malu dokome endakali kaimala pisingi koona lao masoo wandingima-pyaa.dupame dokaita koyasingimali pyoo nyakama malu petae dopalema lamo, dokonya nyakama koyatami iki lamona!” Jisasame lea-pyaa.
45 Dopa leamopa mana setapae masingi akali dupanya mendeme baanya pii yanu pyao, “Mana Lenge Akali, embame naima pii lamba lao imbu pisilinoakana,” lea-pyaa. 46 Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakama mana setapae masingi akali dupame endakali waka dupa-kisa kenda pipae setaminosa dupame etete lekeleke tao paelyamino. Dopa pyoo paelyaminoaka doko, nyakama tangeme kenda pipae doko dupa-kisa setapala yuu mendaipi mende kuki kingi maiya naelyamino dokonya nyakama koyatami iki lamo! 47 Potopesa* 11:47-48 Ap 7:51-53 pyao kumasetae dupanya malu petae dupa nyakamame yati pyoo kalyamino dokonya nyakama koyatami iki lamo! Nyakamanya yumbange dupame potopesa dupa pyao kumasiamino doko nyakamame yumbangenya mana doko yaka piamina lao panasoo potopesa pyao kumasetae dupanya malu dupa yati pyoo kalyamino.
49 “Tenge* 11:49 1 Ko 1:24; Kl 2:3 dokonyaka Gote masepae epe dokome dapa lea-pyaa: ‘Tenda nambame endakali dupa-kisa potopesapi aposelepi dupa pena latopa endakali dokaitame mendapua watao pyatala mendapua pyao kumasetamina,’ lea-pyaa. 50 Dopana, akali wamba kateamino dupame potopesa dupa pyao kumasoaka kateamino dupa pitakanya koo tenge wambatae waka doko endakali indupa kalyamino dupa-kisa silyamo. 51 Mana* 11:51 Jen 4:8; 2 Ktl 24:20-21; Sak 1:1 doko wamba akali Epolo lenge doko pyao kumasiamo dokonya pituu tee pyatala akali Sakataya lenge doko losuu anda andake dokopa olata toko dokopa dolaponya kainanya pyanya seteamino dokonya ipao tuu lea-pyaa. Kini, nambame nyakama langilyona, tenge dutupa pitakanya yanu doko Goteme endakali indupa kalyamino dupa-kisa nyeta.
52 “Nyakama mana setapae masingi akali dupame mana nyepenge kaita doko lyokatala nyakama tange mana nyala nayao dee endakali waka dupame nyala naenaka lao dupanya kaita lyokakamailyaminona koyatami iki lamo!” lea-pyaa.
53 Dopa* 11:53-54 Lu 6:11; 19:47; 20:19; 22:2* 11:53-54 Mt 19:3; 22:15; Lu 20:20* 11:53-54 Mk 12:13 latala Jisasame anda doko yakinatala kamaka pyakalyiamopa mana setapae masingi akalipi Patasipi dupame baa kandao pyalanya leami-pyaa. Jisasame pii mende latatamopa naimame kapa pao kosimi latamana lao masetala makande pili lao baa pisetaka pyoo isokondape pyoo isoo kateami-pyaa.
12Jisasame sambo mana dupa kandao wandyuu kalyepape leamo doko
(Mt 10:26-27)
1 Endakali* 12:1 Mt 16:6,12; Mk 8:15 taosene longo dupa tuu tuu lao epeami-pyaa. Dokopa endakali dupame yango mende panda maipenge nanjoo endakali mendenya moko angoo lakakamaipenge jia-pyaa. Gii dokopa Jisasame wambao baanya disaipele dutupa dapa lamaiya-pyaa: “Nyakame Patasi dupanya sambo mana iisa jepae doko kandao isoo kalyepape. Sambo epe jili pyoo paenge mana doko betesa andasingi iisa dopale lamo. 2 Naima* 12:2 Ekl 10:20; Mk 4:22; Lu 8:17; Ep 5:13 pitaka-kisa tenge yalo petae silyamo dupa tanga panata. Mana sanga pyatae silyamo dupa pitaka tanga lopalyeta. 3 Nyakamame kuka iminjetaenya pii yalo pyoo lelyamino dupa pitaka kotaka niki tatamopa endakali pitakame setami. Dee nyakamame andakote pituu pii kakate lao lelyamino dupa tanga endakalimi puu lao wii lenge dopale joo endakali pitaka-kisa tayatana,” lea-pyaa.
Api kandao paka kayapengepe
(Mt 10:28-31)
4 “Nambanya* 12:4 Jo 15:14-15 mona setenge paluma! Endakali mendapuame nyakama pyao kumasetaminopa nyakamame dokaita paka nakayalapape! Dokaitame nyakama pyapala mendita mende waipa soo kapa napitamina lao nambame nyakama langilyo. 5 Dopana,* 12:5 Mt 3:12; 18:9; Ip 10:31; Je 4:12 nyakamame paka kayapenge tenge angi doko nambame nyakama panao langitoo: Gote baa paka kayalapape! Baame endakali dupa pyao kumasetala yuu koo dokonya kapa pao soo pyandatana, nyakamame baa lao paka kayalapape lao kiningi langilyo.
6 “Endakali* 12:6 1 Ko 9:9-10 mendapuame muni toya lapomame yaka pimbinakae yuungi kapa pao sambengemaka doko, Goteme yaka yakane dutupanya mendaipi mende kame sala naenge. 7 Dee* 12:7 Mt 12:12; Lu 21:18; Ap 27:34 baame nyakamanya iti apata itaki pyatelyamona paka nakayalapape! Nyakamame yaka longo dupa ita minao alyasale joo kalyaminona,” lea-pyaa.
Namba Kataisanyana lao endakali dupa-kisa lao panenge doko
(Mt 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
8 “Endakali mendeme, ‘Namba Kataisanyana,’ lao endakali dupa-kisa lao panatamo kandao doko, Endakalinya Ikiningi dokome Gotenya enjele dupa-kisa endakali doko, ‘Nambanyana,’ lao lao panasetaka. 9 Dopaka* 12:9 Mk 8:38; Lu 9:26; 2 Ti 2:12 doko, endakali mendeme namba kandao endakali dupa-kisa, ‘Baa nambanya daana,’ latamo kandao doko, Endakalinya Ikiningi dokome Gotenya enjele dupa-kisa, ‘Baa nambanya daana,’ latakana lao nambame nyakama langilyona,” lea-pyaa.
10 “Endakali* 12:10 Mk 3:28-29 mendeme Endakalinya Ikiningi doko daa latamo kandao doko, Goteme baanya koo doko kunanya nepakamaita. Dee endakali mendeme Oli Sipitisa doko kandao lamba latamo kandao doko, Goteme baanya koo doko kunanya nepakamaiya nayata.
11 “Endakali* 12:11 Mk 13:11; Lu 21:12-15 dupame nyakama kosimi laanya laminao nyakamanya losuu andapi, kapomanenya kanjole limbingipi, isingi akalipi dupanya pataminopa, nyakamame pii aipa lao yanu pyamanape aki pii mende lamanape lao nea nakayalapape! 12 Oli* 12:12 Jo 14:26 Sipitisa dokome pii lapenge dupa gii dokopaka nyakama ditana,” lea-pyaa.
Oapi longo setenge mona napalenge akali mendenya lao kongali doko
13 Endakali longo kambu pyao peteamino dupanya akali mendeme Jisasa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, embame nambanya kaiminingi doko lamaiyoo, ‘Nalimbanya takangenya moya dupa baame mokosetala yangi namba dina,’ lamaiyakape,” lea-pyaa. 14 Dokopa Jisasame baa lamaiyoo, “Doko aipuma lee? Apimi namba nyalambonya pii tolasoo oapi mokosingi akali joo kata leape?” lea-pyaa. 15 Dopa* 12:15 1 Ti 6:6-10 latala baame dokaita lamaiyoo, “Endakali mendenya oapi longo setenge dupame baa auu pyoo katena lao nisala naenge dokonya nyakamame oapi putiti kaenge dupanya mendeme koyasetana kandao wandyuu kalyepape,” lea-pyaa.
16 Dopa latala baame kongali pii mende dokaita dapa lao lamaiya-pyaa: “Wamba oapi longo setenge akali mende kateamo dokonya ee dokonya nee longo andea-pyaa. 17 Andeamopa* 12:17 Osi 12:9* 12:17 1 Ti 6:17 baanya moname dapa lao masia-pyaa: ‘Nambanya nee dupa nyoo setapenge panda nasilyamo doko aipa pito laape?’ lao masowaka katea-pyaa. 18 Dopa lao masetala, ‘Nambame dapa pitoo: indupa nambame nambanya nee setenge anda dupa lakyepala dee andake pyoo petapeta pitoo. Dopa petala nambanya wiisa dupa pitakapi oapi epe dupapi anda dutupanya nyoo setatona,’ lao masia-pyaa. 19 Dopa* 12:19 Pot 27:1; Je 4:13-15 lao masetala baame baa tange lamaiyoo, ‘Nambanya oapi epe longo dupa ee kana longo dupa-pipa kapa lao silyamo. Namba mee koto katapapu neepi endakipi dupa nao mona yaepao katatoana,’ lea-pyaa. 20 Oapi* 12:20 Jop 27:8; Wee 39:6; Ekl 6:2; Lu 12:33-34 longo setenge akali dokome dopa leamoaka doko, Goteme baa lamaiyoo, ‘Emba akali mona napalenge lamo! Indupa kuka gii dakenya emba kapa pao kumalapeno. Dokopa oapi embanya nyoo limbateleno dupa pitaka apinya jetape?’ lea-pyaa. 21 Dee* 12:21 Mt 6:19-21; Pa 3:17-18 nyakamame oapi longo nyoo tangenyaka limbao katao Gotenyana lao epe dupa setakamaiya nayataminopa, makande dopale dupa nyakama-kisa kapa pao ipatana,” Jisasame lea-pyaa.
Moname longo masoo nea kaenge mana doko
(Mt 6:25-34)
22 Dokopa Jisasame baanya disaipele dutupa lamaiyoo, “Nyakamame nyakama tange auu pyoo katapenge dupanya lao masetala, ‘Naima nee aki nao katatama laa kanjemape?’ dee ‘Yonge yati akimi pitamape?’ lao nea kayala nayalapape! 23 Endakali auu pyoo katenge tenge doko neepi, endakipi, yonge yati pingipi dupa mambele daa! 24 Nyakamame* 12:24 Wee 147:9; Lu 12:6-7; 1 Ko 9:9-10 yaka wayamu dupa masalapape. Dupame ee pokala naengema. Dupame nee mandyuu ipao nee setenge anda andakepi yakanepi mendenya mau pyala naengemaka doko, Goteme dupa nee maingina, nyakamame yaka dupa etete ita minao kalyamino. 25 Nyakamanya endakali mendeme baa gii longo lao katapu laka lao nea kayapala baa tangeme baanya katapenge gii dupanya ee kana mendapua waipa setape? 26 Nyakamame gii mendatupa apata kalyanya gii etete kukipi mende waipa sala nayapenge tamo kandao doko, aipuma opale waka dupa nea kaelyamipi?” lea-pyaa.
27 “Nyakamame* 12:27 1 Kiŋ 10:4-7; 2 Ktl 9:3-6 mee tanu dupanya dii yati pipae dupa masalapape. Dupame elyoko ita pyao nuu yambalepi mende napingimaka doko, wamba akali Solomoneme baa tangenya yati tata dupa pitaka petala tanu dupanya dii yati pipae epe dopale mendeme yati pyoo nakateana lao nyakama langilyo. 28 Mee tanu dupa indupa iki katapelyamopa taita pokanya setapala itateme tata yangengemaka doko, Goteme tanu dopale dupa dii yati pipaeme yati pisingi! Dokaita joo baame nyakama yonge yati pingi dupa etete auu pyoo dingina, nyakama kuki iki masoo miningima lamo! 29 Dopana, nyakama nee aki natamape, endaki aki natamape lao masetala nea nea kayao makandala nayalapape. 30 Isa* 12:30 Mt 6:8 yuu dakenya kamalya katenge endakali dupame dopale dupa iki lao masetala nea kayao putiti kaelyamino. Dopaka doko, nyakama daa jilyamo dupa nyakamanya Takange dokome masoo kalyamo. 31 Dopana, Goteme isina lao katapenge doko nyakamame kutao nyalapape! Dopa pitaminopa baame oapi dupa nyakama ditakana,” Jisasame lea-pyaa.
Epe dupa kaitinya setenge mana doko
(Mt 6:19-21)
32 “Nyakama* 12:32 Lu 22:29; Jo 21:15-17; Pa 1:6 tata yakane dupa! Nyakamanya Takange dokome nyakamanya Kamongo Kiŋi katatona lao mona mendai palyetelyamona, paka nakayalapape. 33 Nyakamanya* 12:33 Lu 18:22* 12:33 Lu 3:11; 6:30; 7:5; 11:41 oapi dupame muni sambao nyepala, muni dupa endakali tipya dupa nisoo maiyepape. Nyakamanya muni setapenge pausa yapa lapyoo koyala naenge mende kutao nyalapape. Nyakamanya muni angi dupa alu napitana kaitinya setalapape. Kaitinya setapae dupa pake nenge endakali dupame pake nyala nayapenge. Dee kokalyapi opale mendeme nao koyasala naengeaka. 34 Nyakamanya oapi epe dupa setenge panda dokonyaka nyakamanya mona yukuoo setengema daape!” Jisasame lea-pyaa.
Kendemane akali dupa depa lao katenge mana doko
35 “Nyakamame* 12:35 Eke 12:11; Mt 25:1-13; Mk 13:33-37; Ep 6:14; 1 Pi 1:13 nyakamanya yambale dupa lakao matapunya muu pyoo mandyuu lama kaiyepala titili petae pilyepape. 36 Nyakamame kendemane endakali dupanya kamongo dokome enda kelyatamo dokonya nee nao pituu ipapomona lao malisoo petengemali pyoo pilyepape. Baa ipupala kaita watawata pitamo dokopa kendemane dokaitame yapa kaita lumbamana lao malisoo petengema. 37 Kamongo* 12:37 Mt 24:42; Lu 21:36; 22:27; Jo 13:3-5 doko ipupala kendemane depa latae pititamino dupa kandatamopa dokaitame mona yaepao pititami. Kiningi nambame nyakama langilyo. Kamongo dokome yambale lakao matapunya muu pyoo mandipala dokaita nee nao tokonya petena latala baa tangeme ipao nee setakamaita. 38 Baa* 12:38 Mk 13:35 kuka andatombe tamopi yuu yongalanya yaka pauli pii tee pyao latamopa tamopi mende ipupala kandatamopa kendemane dupa luu palya nayatamino kandao doko, mona yaepao pititamina,” lea-pyaa.
39 “Dee* 12:39 Mt 24:43-44; 1 Te 5:2; 2 Pi 3:10; Pa 3:3; 16:15 nyakamame dake masalapape: akali anda tange dokome pake nenge akali mende gii ongopa ipapomo lao wambao masetali kandao doko, baame pake nenge akali dokome anda kalupala andaka kolandena lao kayala nayatali. 40 Dopaka pyoo Endakalinya Ikiningi doko naipapomo lao masetami gii mendenyaka ipatana, nyakama depa latae kalyepape!” lea-pyaa.
Kendemane koopa epepanya lao pii doko
(Mt 24:45-51)
41 Dokopa Pitame baa lamaiyoo, “Kamongo, embame kongali pii doko naima iki kandao leepe, pande endakali pitaka kandao leepe?” lea-pyaa. 42 Dopa* 12:42 1 Ko 4:1 leamopa Kamongo dokome lao pituu, “Lelyamoli pyoo kalai pyakamaingi mona palenge kendemane doko apipi? Baa kamongo dokome baanya kendemane waka dupa isoo nee napenge gii dii lao mokosoo maiyoo katena lenge kendemane doko daape. 43 Baame kalai auu pyoaka pyoo katatamopa baanya kamongo doko andaka pilyoo ipatamopa, baa mona yaepata. 44 Nambame nyakama kiningi langilyo, kamongo dokome baanya oapi dupa pitaka baanya kendemane dokome isoo katena lata. 45 Dopaka doko, kendemane dokome nambanya kamongo doko yapa naipapomona lao masetala, awapa kalai pingi kendemane enda akalipi dupa pyapapu neepi waenepi dupa longo nao kyakao katatamo kandao doko, baanya kamongo doko naipapomo lao masoo ambe lao katatamo gii dokopaka ipata. Ipupala baame kendemane doko etete pyao indyepala pii tanga lenge endakali dupa-pipa kalya pena latana,” Jisasame lea-pyaa.
47 “Kendemane* 12:47 Je 4:17; Lu 8:18; 19:26* 12:47 Nam 15:29-30; Dit 25:2-3 mendeme baanya kamongo dokome mende pipyali lao masetamo doko kandatala, watao naminao baa tangepi kalaipi dupa depa laa nayatamopa kamongo dokome baa longo lao konjame pyata. 48 Dopaka* 12:48 Mt 10:15 doko, kendemane mendeme baanya kamongo dokome mende pipyalina lao masetamo doko nakandao mana koo minatala kenda pipae nyepenge jetamoaka doko, isingi dokome baa konjame kuki pyata. Endakali mendeme oapi epepi mana epepi longo lao endakali mende-kisa nyepala tange longo lawaka yanu pyakamaingi. Dee endakali mendeme oapi mendapua endakali mende-kisa longo setapala mendapua apata konda pyoo yanu pyekena lengena,” Jisasame lea-pyaa.
Endakali wakale pyoloo pingi tenge doko Jisasa
(Mt 10:34-36)
49 “Nambame isa yuu dake tena lao ita lelya pyaanya palyala epeona yapa tapapya laka lao masilyo. 50 Nambanya* 12:50 Mt 26:38; Mk 10:38-39; Lu 9:22; Jo 12:27 kaimbu mende pyakapenge doko pyakatamino gii dokonya tuu lao mona kenda kayao kalyo. 51 Nambame* 12:51 Lu 2:34 endakali dupa pitaka mona mendai paliuu katena lao epe yuu yongasala epeepe lao masilyamipi? Daa, nambame endakali dupa tale pisala epeona lao nyakama langilyo. 52 Indupapi tendapi anda mendenya endakali yuungi palitamino dupa wakale pyoloo petala tepomame lapoma dolapo kandao yandapipi jetami. Dee lapomame tepoma dutupa kandao yandapipi jetambiaka. 53 Ikiningi* 12:53 Mai 7:6; Lu 21:16 takangepa wakale pyoloo pitambi. Endangi wanengepa wakale pyoloo pitambi. Dee ayangepa wakale pyoloo pitambiakana,” Jisasame lea-pyaa.
Mendita mende pyaanya pilyamopa masingi mana doko
(Mt 16:2-3)
54 Baame endakali dupa dapa lamaiyaka-pyaa: “Nyakamame niki landa pingisa-kaita kopa silyamo kanju petala gii dokopaka aiyuu ipame lamona lengema. Kini, dopaka pyoo aiyuu epenge. 55 Nyakamame poo pupu lapae mende mendakaita-kaita lao epelyamopa, kandatala indupa paina pyapome lamona lengema. Dokopa kiningi paina pingi daape! 56 Nyakama* 12:56 Lu 19:44 sambo mana miningi akali dupame yuunya makandepi kaitinya makandepi dupa kandatala yapengemaka doko, aipuma indupa gii dakepa makande silyamo dake masokondape napilyamipi?” lea-pyaa.
Kosimi laanya pilyamo akali dokopa pii lao tolenge doko
(Mt 5:25-26)
57 “Aipuma nyakama tangeme masokondape napyoo mana tolatae doko yapao nyala naelyamipi? 58 Akali mendeme emba kosimi laanya pitamopa nyilyambo katinisa patambino gii dokopaka baa-pipa pii doko lao tolasalapape. Aopyoo latala baame emba laminao pao pii tolasingi akali jasa doko maitamopa akali dokome emba yanda singi doko maita. Maitamopa yanda singi dokome emba anjingi anda dokonya pyandata. 59 Dopa pitamopa emba dokonya anjetayaka paliuu saandi andakepi yakanepi dupa pitaka yanu pyao etatena lao nambame emba kiningi langilyona,” Jisasame lea-pyaa.
13Endakali mona kapilyala naenge dupa alu pitamina leamo doko
1 Gii dokopaka akali kateamino dupanya mendapuame atome pii mende Jisasa lamaiyoo, “Wamba Galili tange mendapuame Gote lao kundi maiyoo kateaminopa akali Pailateme dokaita pyao kumasiana,” leami-pyaa. 2 Dokopa* 13:2 Jo 9:1-3 Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame Galili tange dutupanya koo pingi dokome Galili tange waka dupanya koo pingi doko ita miniamosa tenge dokonya kenda pipae doko dokaita-kisa epeana lao masilyamipi? 3 Dokonya etete daana lao nambame nyakama langilyo. Dee nyakama pitaka mona kapilyala nayatamino kandao doko, dopaka pyoo alu pitamiaka. 4 Wamba* 13:4 Wee 7:12 endaki Silomenya pete sina lao kana anda londe ketae pyoo petae mende takyepala endakali kingi itaka-kisa dee tukulapo piamo dokonya tenge doko endakali dutupanya koo pingi mana dokome Jetusaleme tange waka dupa pitakanya koo pingi mana doko ita miniamosa dokonya piana lao masilyamipi? 5 Dokonya etete daana lao nambame nyakama langilyo. Dee nyakama pitaka mona kapilyala nayatamino kandao doko, dopaka pyoo alu pitamina,” Jisasame lea-pyaa.
Piki ita dii namandenge dokonya lao kongali pii doko
6 Dokopa* 13:6 Jet 8:13; Mt 21:19-20* 13:6 Mt 21:18-20; Mk 11:12-14,20-21 Jisasame kongali pii mende dapa lea-pyaa: “Akali mendeme baanya getepe ee dokonya piki ita mende pokeamo dokome maitakao dii mandyuu pilyamona lao kanja epeamoaka doko, dii namandea-pyaa. 7 Dokopa* 13:7 Mt 3:10; 7:19; Lu 3:9 baame baanya ee pokakamaingi akali doko lamaiyoo, ‘Kanau! Nambame ee kana tepoma dutupanya piki ita dakenya dii lyao nyalanya epewaka doko dii manja naelyamo doko, aipuma ita dakeme mee ee yuu lyakama pyao katatape? Embame pokanya nepape!’ lea-pyaa. 8 Dopa* 13:8 2 Pi 3:9,15 leamopa ee pokakamaingi akali dokome baanya pii yanu pyao, ‘Akali Andake, embame ee kana mendai ange apata malisa! Dokopa nambame ita tenge dokonya amapapu kunguma mandyuu setato. 9 Dopa pitopa kapa pao dii mandelyape lao kandatamba. Namanditamo kandao doko, embame pokanya nepatena,’ lea-pyaana,” Jisasame lea-pyaa.
Sambasa mendenya Jisasame enda mende tolasiamo doko
10 Sambasa* 13:10 Jo 9:14 gii mendenya Jisasame Jutamanya losuu anda mendenya katao endakali dupa mana lamaiya-pyaa. 11 Dokopa enda enjele koo paleta mende dokonya petea-pyaa. Enjele koo dokome enda doko yaina maiyamo dokonya pituu ee kana kingi ita-kisa dee tukulapo jia-pyaa. Dopa piamopa enda dokonya maita doko pongao sai pimbilyamosa baa kapa pao too katapenge etete nanjingi-pyaa. 12 Dopa* 13:12 Lu 4:40 petae enda doko Jisasame kandatala epena lea-pyaa. Ipateamopa baame enda doko lamaiyoo, “Enda, embanya yaina doko mee jekelyamona,” lea-pyaa. 13 Dopa latala baame enda doko-kisa kingi setapeamopa enda doko pupae lao tolao katea-pyaa. Dopa petala enda dokome Gote lao lalyia-pyaa. 14 Dopa* 13:14 Lu 6:6-11; 14:1-6; Jo 5:1-18* 13:14 Eke 20:9-10; Dit 5:13-14; Lu 6:7; Jo 5:16 piamoaka doko, losuu anda isingi akali dokome Sambasa dokonya Jisasame enda doko auu pisilyamona lao mona koo palyia-pyaa. Dopa petala baame endakali dupa lamaiyoo, “Yuu gii tokange dutupanya iki naimanya kalai pipenge silyamona, nyakamame nyakamanya yaina mende auu pyekena lao masiami kandeno doko, kalai gii dupanya ipupape. Sambasa dokonya dapa pyoo naipupape!” lea-pyaa. 15 Dopa* 13:15 Mt 12:11; Lu 14:5 leamopa Kamongo dokome baanya pii yanu pyakamaiyoo, “Nyakamame endakali enombanya sambo epe jili lao paelyamino! Sambasa dupanya nyakama pitakame nyakamanya mena pulumakao anda dupanya pupala mena pulumakawapi mena dongipi dupa liangao minao endaki nena lao napengemape? 16 Kini,* 13:16 Lu 19:9 pengemaka doko, enda dake Apotakame wanenge mende Sataneme baa ee kana kingi ita-kisa dee tukulapo dupa yaina dokome anjinya palyiamo doko Sambasa giinya mokala nayapengena lao masilyamipi?” lea-pyaa. 17 Dopa leamopa sepala baa kandao yandapipi jingima akali losuu andaka awapa peteamino dupa pitaka elya kayami-pyaa. Gii dokopaka endakali waka awapa peteamino dupa pitakame kalai angi Jisasame piamo dupa kandatala mona yaepeami-pyaa.
Masete diipa betesa andasingi iisapanya lao kongali pii doko
(Mt 13:31-33; Mk 4:30-32)
18 Dokopa Jisasame dapa lea-pyaa: “Gotenya isingi doko aki yalepe? Nambame aki mendepa makande pyuape? 19 Doko* 13:19 Ese 17:23; Dan 4:9-18 masete+ 13:19 masete Juta dupame nee tende pisingi masete lenge mende pokengema. Dokonya dii doko awa dii jepayaka doko, andelyamopa endakali nyoo kuki ana pyandenge.waingi dopale lamo. Endakali mendeme masete waingi mende nyepala baanya ee dokonya lyandea-pyaa. Maitakao masete dupa andao ita jiamopa wangya dupanya yaka dupame ipao anda piami-pyaana,” Jisasame lea-pyaa.
20 Dopa latala baame lao pituu, “Nambame Gotenya isingi doko dee aki mendepa makande pyuape? 21 Doko enda mendeme iisa mendalapo nyoo palawa longo-pipa kapilya mina-mina pilyamopa, iisa dokome palawa doko pitakanya tayapala andasingi dopalena,” lea-pyaa.
Anda kambu tambukinatae doko
(Mt 7:13-14,21-23)
22 Jisasame* 13:22 Lu 2:38; 9:51; 17:11; 18:31; 19:11 Jetusaleme paanya pao pituu yuu taono andakepi yakanepi dupanya endakali dupa mana lamaita pyoo pea-pyaa. 23 Dokopa akali mendeme baa pisoo pituu, “Kamongo, tenda Goteme endakali kuki iki pyoo nyeta laape?” lea-pyaa. Dokopa Jisasame endakali dokaita dapa lamaiya-pyaa. 24 “Endakali* 13:24 Mt 7:13-14; Jo 10:7; Pl 3:12 longo dupame anda kambu tambukinatae dokonya kolandalanya makande pitaminoaka doko, kapa napata. Dopana, nyakamame puu lao makande pyoo kolandao kanjepape langilyo.
25 “Dee* 13:25 Mt 25:10-12 akali anda tange dokome sakatatala wambao kaita pai latatamopa nyakama ipao kamaka katapala anda kaita doko watawata pyoo dapa latami: ‘Kamongo, embame naimanya kaita lumbaka!’ latami. Dopa lataminopa baame nyakamanya pii yanu pyao, ‘Nyakama anja tangepe lao masala naelyona,’ lata. 26 Dopa* 13:26 Lu 6:46 latatamopa nyakamame anda tange doko lamaiyoo, ‘Wamba naima emba-pipa neepi endakipi awapa naneamape? Embame naimanya yuu taono dupanya katao mana leeno doko akipi?’ latami. 27 Dopa* 13:27 Wee 6:8; Mt 25:41 lataminopa anda tange dokome nyakamanya pii doko yanu pyakao, ‘Nyakama anja tangepe lao nambame masala naelyo. Nyakama pitaka koo pingi endakali kalyaminona namba kalyosa naepenya pupa!’ anda tange dokome dopa latana,” lao Jisasame lea-pyaa. 28 Tenda* 13:28 Mt 8:11-12; 22:13; 25:30 Goteme nyakama watao pyatatamopa kamaka katao Apotakame Aisake Jekopepi dee potopesa dupa pitakapi Gotenya isingi panda dokonya katatamino kandatala nyakama ee lao yamataka lao nenge gilyoo katatami. 29 Gii* 13:29 Wee 107:3; Lu 14:15 dokopa endakali yuu yangi yangipi tange dupa Gotenya isingi panda dokonya pituu nee andake nao pititami. 30 Indupa* 13:30 Mt 19:30; 20:16; Mk 10:31 maitasa kalyamino endakali dupa tenda enomba nyoo katatami. Dee indupa enomba nyoo kalyamino endakali dupa tenda maitasa katatamina,” Jisasame lea-pyaa.
Jisasame yuu taono Jetusaleme kandao mona kenda kayao pii leamo doko
(Mt 23:37-39)
31 Gii dokopaka Patasi mendapuame ipupala baa lamaiyoo, “Akali Etoteme emba pyalanya pilyamona, yuu ange yakinatala waka mendasa puu!” leami-pyaa. 32 Dopa leaminopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nyakamame akali yana kapua joo waa katenge doko dapa lamaiyepape: ‘Indupa taitapa nambame enjele koo dupa watao pyao, yaina paleta dupa auu pisoo katapala gii tepo dokonya nambanya kalai doko pyoo etatona lelyamo,’ lao lamaiyepape. 33 Endakali dupame potopesa mende yuu waka dupanya pyao kumasala naenya, Jetusaleme dokonyaka pyao kumasepenge jipumosa nambame indupapi, taitapi, dumapi dutupanya kaitini pao katapenge jilyamona, patowana,” lea-pyaa.
34 Dopa* 13:34 Lu 19:41-44 latala Jisasame dapa lea-pyaa: “Kanau! Kanau! Jetusaleme tange! Nyakamame potopesa dupa pyao kumasoo dee Goteme epena latae akali dupa kaname pyao kumasoaka katengema. Gii longo paka nambame nyakama nyoo limbatala yaka matakaimi yakane dupa papa pundipundi yapu nengeli pitoo lao masoo kalyoaka doko, nyakamame tanga lelyamino. 35 Dokopa* 13:35 Wee 118:26; Jet 22:5; Lu 19:38 nambame nyakamanya anda doko yakinatekelyona, doko mee katakata. Indupa pituu nyakamame namba nakandao katao tenda ipatopa, ‘Akali epelyamo dake auu pisetaena, Kamongo Goteme epena lapumopa epelyamona,’ latamina lao kiningi langilyona!” Jisasame lea-pyaa.
14Jisasame akali mendenya yonge andapae mende mee jakamaiyamo doko
1 Sambasa* 14:1 Mk 3:2; Lu 7:36; 11:37; Jo 9:14* 14:1 Lu 6:6-11; 13:10-17 gii mendenya Jisasame Patasi dupanya isingi akali mendenya andaka nee nala epeamopa, Jisasame aipa pilyape lao akali dupame isokondape piami-pyaa. 2 Gii dokopaka akali yonge andao koyapae mende Jisasa peteamo tengesa dosa sia-pyaa. 3 Dokopa* 14:3 Mt 12:10; Mk 3:4 Jisasame mana setapae masingi akalipi Patasipi dupa pisoo, “Sambasa dupanya endakali yaina pyapae dupa mee injisemape, pande sina kayamape? Naimanya mana setapae dupanya aipa lapae silyape lea-pyaa. 4 Dopa* 14:4 Mt 8:3 leamopa dokaita nengekaita piti piaminopa Jisasame akali doko minatala mee injisetala baa pena lea-pyaa. 5 Pena* 14:5 Mt 12:11; Lu 13:15; Jo 7:23 latala Jisasame dokaita pisoo pituu, “Sambasa mendenya nyakamanya akali mendenya wane tamopi mena pulumakao tamopi mende endaki yuli tombapae mendenya pyakatamopa akali tange dokome pupae pyalya lao ketae nanyetape?” lea-pyaa. 6 Dokopa* 14:6 Mt 22:46 dokaitame pii doko kapa pao yanu napiami-pyaa.
Tange lalyala naengepi dee endakali nee nala epena lengepi mana dolapo
7 Patasi* 14:7 Mt 23:6 dokonya andaka nee nala epena leamo dupame panda enomba nyoo dupanyaka pitimana lao masiaminosa Jisasame kandatala kongali pii mende dokaita lamaiya-pyaa: 8 “Akali* 14:8-9 Pot 25:6-7; Lu 11:43; 20:46 mendeme enda lanyepala watapae pyao nee andake yawata mendenya nee nala ipu lao wii latamopa embame panda enomba nyoo dupanya napitipi. Aopyoo latala akali andake emba ita minao mende apata wii latala baame laminao ipao pituu emba langyoo, ‘Emba pilyeno dosa akali dake petena panda mai!’ latamopa emba elya andake kayapala etete maita-kaita pao pititi. 10 Embame dopa napitina akali mendeme, ‘Nee nambana ipu,’ lao wii latamopa pee kandeno doko, emba pao etete maita-kaita joo pitipi. Embame dopa pitinopa akali emba wii latamo dokome ipupala emba langyoo, ‘Kaimia, emba tengesa dasa pitipoko,’ lata. Baame dopa latamopa endakali nee nao pitatamino dupa pitakanya enombasa embanya kenge andake seta. 11 Dokaita* 14:11 Mt 18:4; 23:12; Lu 18:14; 1 Pi 5:6 joo endakali mende baa tangeme alyasale joo katatamo doko, anasale joo katena lata. Dee endakali mende baa tangeme anasale joo katatamo doko, alyasale joo katena latana,” lea-pyaa.
12 Dopa* 14:12 Lu 6:32-35; Je 2:2-4 latala Jisasame baa nee nala epena leamo akali doko lamaiyoo, “Aopyoo latala embanya kaita miningipi, kaiminingipi, emba tatapi, makisa katenge kamongopi dupanya nee mende yawatakamaitala nala epena lao pituu dokaitame nee itingi yawatala emba wii lao lanyepala yanu pyakatamina lao masoo wii laa nayape. 13 Embame* 14:13 Dit 14:29; Pot 22:9; Lu 12:33; 14:21 nee andake mende yawatakamaitala dokopa endakali tipyapi, papa tambotaepi, moko koyapaepi, lenge mondapi dupame nala epena lao wii lape. 14 Dokaitame* 14:14 Lu 6:35; Jo 5:29 kapa pao embanya nee itingi yanu pyakala nayataminopa emba mona yaepao katate. Tenda Goteme endakali tolatae dupa malunya sakatasetamo gii dokopa baame yole angi doko emba ditana,” lea-pyaa.
Nee andake dokonya lao kongali pii doko
(Mt 22:1-10)
15 Akali* 14:15 Mt 8:11; Lu 13:29; Pa 19:9 mende nee dokonya awapa nao petea mendeme pii dutupa sepala Jisasa lamaiyoo, “Gotenya isingi panda dokonya katao nee nao katatamino endakali dupa mona yaepao katena,” lea-pyaa. 16 Dopa leamopa Jisasame baa lamaiyoo, “Gii mendepa akali mendeme nee andake mende endakali dupanya yawakamaitopa latala wambao nee natamino endakali longo dupa epena lea-pyaa. 17 Nee napenge gii doko epeamopa baanya kendemane mendeme endakali wamba epena lateamo dupa lamaiyakala pena lao pituu, ‘Embame dapa lape,’ lea-pyaa. ‘Dupa pitaka depa latae sepelyamona nee nala epena lamaipi,’ lea-pyaa. 18 Leamoli pyoo kendemane dokome pao endakali dokaita lamaitiamopa dokaita pitakame pii mendai dopaleaka lao, ‘Kapa napumana lumuna,’ leami-pyaa. Mendeme kendemane doko lamaiyoo, ‘Nambame yuu mende sambapuna doko kanja patoo, naipapo lumuna pipitana maka nakayape,’ lea-pyaa. 19 Dee mendeme baa lamaiyoo, ‘Nambame mena pulumakao kalai pipenge kingi ita mende sambapuna dutupame kalai pina lao makande pyaa patoo, naipapo lumuna pipitana maka nakayape,’ lea-pyaa. 20 Dee* 14:20 Dit 24:5; 1 Ko 7:33 mendeme baa lamaiyoo, ‘Enda mende nambanya lanyipu dokome kapa naipapo lumuna,’ lea-pyaa.
21 “Dokopa* 14:21 Lu 14:13 kendemane dokome baanya kamongo doko lamaiya pea-pyaa. Lamaitiamopa anda tange dokome imbu kayapala kendemane doko lamaiyoo, ‘Embame alo pyao yuu taono dakenya kaitini andakepi yakanepi dupanya pupala endakali tipyapi, papa tambotaepi, lenge mondapi, moko koyapaepi dupa nambanya andaka laminao ipupi!’ lea-pyaa. 22 Dopa lateamopa kendemane dokome leamoli petala kamongo doko lamaiyoo, ‘Embame lapinoli petapupaka doko, andaka pitipenge panda mendapua mee silyamoakana,’ lea-pyaa.
23 “Dokopa kamongo dokome kendemane doko lamaiyoo, ‘Embame yuu taono dake yakinatala kaitini andakepi ee kame kilikilipi dupanya pupala endakali dupanya katatami dupa nambanya anda dake tumbinalena longo lao laminao ipupi! 24 Wamba epena lateo akali dutupanya mendaipi mendeme nee depa lakamaiyo dakenya naa nasetana lao nambame nyakama langilyo,’ lea-pyaana,” lao Jisasame lea-pyaa.
Endakalimi Jisasa watao minalanya mendapua yakinapenge dupa
(Mt 10:37-38)
25 Endakali* 14:25-26 Mt 19:29; Lu 18:29 longo dupa Jisasa baa-pipa awapa pao pituu, baame kandapilyetala dokaita lamaiyoo, “Endakali mendeme namba watao payala ipanya baanya endangi takangepi, enda wanepi, kaiminingi pimalengepi, dee baa tange nea kaengepi dupa yandapipili joo wakale nakatenge doko nambanya disaipele joo kapa pao nakatenge. 27 Endakali* 14:27 Mt 10:38; 16:24; Mk 8:34; Lu 9:23; Jo 12:26 mendeme baanya ita poko doko nyoo soo namba watao napaenge doko baa kapa pao nambanya disaipele nanjingina,” lea-pyaa.
28 “Dee nyakamanya akali mendeme anda londe mende pyoo ketae pyakalyetoo lao masetamo kandao doko, wambao baa isa pitipala anda doko pipenge muni yaka silyape lao masokondape pipenge daape! 29 Aopyoo latala baame muku minao tee pyao petala malatae sina kayatamopa, endakali dupame kandatala akali doko kandao dapa lao lamba latami: 30 ‘Akali dokome anda dake tee pyao petala baame kapa pao pyoo etasala nayana,’ latami.
31 “Dee* 14:31 Pot 24:6 akali kiŋi mendeme kiŋi waka mende yanda pimaiya paanya pituu, nambanya yanda singi taosene kingi ita mende kalyamino dupame kiŋi waka mendenya yanda singi taosene kingi ita lapoma katatamo dupa kapa pao watao pyapala ita minatamape aipa pitamape lao auu pyoo wambao tolasepenge daape! 32 Baame masilyamopa kapa nanjilyamo kandao doko, baanya akali yanda pipili doko kalyasa tengesa naipao ene pilyamopa yanda doko kayambana lao akali mendapuame akema lao wii lakala pena lenge daape! 33 Dokaita* 14:33 Lu 9:59; 12:33; 18:29-30; Pl 3:7 joo endakali nyakamanya mendeme baanya oapi dupa pitaka maita maiya naenge dokome kapa pao nambanya disaipele nanjingiakana,” lea-pyaa.
Aipi tende napingi doko
(Mt 5:13; Mk 9:50)
34 “Aipi* 14:34-35 Mt 11:15 doko epe. Epeaka doko, tende napitamo kandao doko, aipa petala dee tende pisepengepe? Aipi tata dopale dupa kunguma-pipa ee yuu dupa auu pisoo tamuina lao setalapi naenya mee nepatala kaenge. Nyakama kale-kaita singi dupame pii doko salapapena!” Jisasame lea-pyaa.
15Mena sipisipi mende alu piana lao kongali pii doko
(Mt 18:12-14)
1 Gii* 15:1 Lu 5:29-30* 15:1 Eke 34:6; Osi 11:8-9; Lu 6:36 mendepa muni takisa nyingi akalipi koo mana minao paenge endakalipi dupa pitakame Jisasa kateamo dosa baanya pii sala epeami-pyaa. 2 Dopa* 15:2 Lu 19:7* 15:2 Mt 9:10-13 piaminopa akali Patasipi mana setapae masingi akalipi dupame Jisasa kandao waipi lao dapa leami-pyaa: “Akali dakeme endakali mana koo minao paenge dupa nyoo kapao nee nao pituu kalyamona,” leami-pyaa. 3 Dokopa Jisasame kongali pii dake dokaita lamaiya-pyaa: 4 “Akali* 15:4 Ese 34:4,11,16; Lu 19:10 nyakamanya mendenya mena sipisipi andate mendai katatamo kandao doko, dutupanya mendai mende alu pitamopa akali sipisipi tange dokome aipa pitape? Baame sipisipi kingi ita mange mendai wakyoo-kisa dee mange mendai wakyoo dutupa pau yuu mendenya katena latala mendai alu pitamo doko kutawaka pao mendasa katatamo kandatala nyepalaka kayata daape! 5 Nyepala* 15:5-6 Ais 40:11 dokopa baame mona etete yaepao lataiyanya setapala soo pao andaka lai petala baanya kaita miningi endakalipi makisa katengepi dupa kambu pyamana epena lata. Dopa latala baame dokaita lamaiyoo, ‘Nambanya mena sipisipi mende alu pipumu doko kutapala kandao nyepelyona, nyakama namba-pipa mona yaepamana!’ lata. 7 Dopaka* 15:7 Ese 18:23; 33:11; Lu 15:10; Je 5:20 pyoo kaitinya katenge dupame endakali kingi ita mange mendai wakyoo-kisa dee mange mendai wakyoo dupa epe tolatae injetala mona kapilyepenge nanjoo kalyamino dupa kandao mona yaepengema. Dopa pingimaka doko, koo mana minao paenge endakali mendeme mona kapilyilyamo doko kandatala mona etete yaepengemana lao nambame nyakama langilyona,” Jisasame lea-pyaa.
Muni mende alu piana lao kongali pii doko
8 Dopa* 15:8 Lu 19:10 latala dee waipa soo Jisasame dapa lea-pyaa: “Dee enda mendenya muni konde kingi ita mendai setamo dokonya mendai mende alu pitamopa baame aipa pitape? Baame lama mende kaiyepala andaka kunguma dupa polao kutakondape nyoo kutawaka pituu mendasa nyepala kayapyali daape! 9 Nyepala dokopa baame baanya kaita miningipi makisa katengepi dupa kambu pyamana epena lao wii latala baame dokaita lamaiyoo, ‘Nambanya muni konde mende alu pipumuaka doko, indupa kutapala kandao nyepelyona nyakama namba-pipa mona yaepamana,’ enda dokome dopa lata. 10 Dokaita* 15:10 Ese 18:23; 33:11; Lu 15:7 joo mana koo minao paenge endakali mendai mende mona kapilyilyamo dokopa Gotenya enjele dupame mona etete yaepengemana lao nambame nyakama langilyona,” Jisasame lea-pyaa.
Wane patange mende alu piana lao kongali pii doko
11 Dee* 15:11 Mt 21:28 Jisasame pii mende lao pituu, “Akali mendeme wane lapoma mandea-pyaana,” lea-pyaa. 12 “Wane* 15:12 Dit 21:15-17 laponge dokome takange lamaiyoo, ‘Apane, embanya munipi oapi moya nyepenge dupa waima minao nalimbanya mokosakate dokopa namba diti mendatupa indupa dii!’ lea-pyaa. Dokopa takange dokome baanya oapi dupa wane dolaponya mokosoloo pyakamaiya-pyaa. 13 Dopa* 15:13 Pot 29:3 peteamopa wane laponge dokome gii kuki katapala baanya oapi dupa pitakame muni nyepala baa yuu tependa mendasa patala katea-pyaa. Baame yuu dokonya katao mona napaliuu luingi mana koo dupa minao baanya muni dupa nepa nepa pia-pyaa. 14 Baanya munipi oapi dupa pitaka nepao etapeamopa baa kateamo yuu dokonya lopo andake mende siamopa baa neepi oapi etete daa joo mee katea-pyaa. 15 Dokopa baa akali yuu dokonya tange mendenya kalai mende pyakamaitoo lao pea-pyaa. Peamopa akali yuu tange dokome baanya mena+ 15:15 mena Juta dupanya mana dokome mena doko etete koona lao masiamino dokome mena miningi endakali doko koakana lao masingima-pyaa.dupa pau yuu mendenya setakao kalya pena lea-pyaa. Dopa leamopa pupala baame mena dupa setakamaiyoo katea-pyaa. 16 Kateamopa* 15:16 Pot 23:21; 27:7 mena dupanya nee setakamaiyamino dupa mename nao kateaminopa baame kandatala dupanya mendapua napu laka lao masiamoaka doko, endakali mendeme baa mende namaiyami-pyaa. 17 Dopa* 15:17-18 Sak 10:9 petala baanya masingi tolatala dapa lao masia-pyaa: ‘Nambanya takangenya kalai akali dupa pitakame nee kakana setao nao kataminopa namba angenya katao lopome kumilyona, indupa nambame yuu dake yakinatala nambanya takange kalyamo ongonya patoo. Pupala nambame baa lamaiyoo, ‘Apane, nambame emba-kisapi Gote-kisapi koo petapu. 19 Indupa namba akali epepi mende embame kapa pao embanya ikiningina dee late daana, namba embanya kalai akali joo kata lape,’ latonana lao masia-pyaa. 20 Dopa* 15:20 Ais 49:14-16; Jet 31:20 lao masetala sakatao baanya takange kateasa pea-pyaa.
“Tependale mendasa epeamopa takange dokome kandatala kondo kaya-pyaa. Kondo kayapala baame alo pyao pao mangenya kopyetae sepala wane doko nunu pia-pyaa. 21 Dokopa wane dokome takange lamaiyoo, ‘Apane, nambame emba-kisapi Gote-kisapi koo petapu. Namba akali epepi mende embame kapa pao embanya ikiningi dee lapenge daana,’ lea-pyaa. 22 Dopa* 15:22-24 Jen 41:42; Sak 3:4* 15:22-24 Lu 19:10; Ep 2:1,5; 5:14 leamoaka doko, takange dokome baanya kendemane dupa lamaiyoo, ‘Nambanya wane dake kumia jiamo doko indupa ipame lamo. Baa alu peteamo doko indupa dee kandelyamano. Tenge dokonya nyakamame pupae lao nambanya yonge pee enomba nyoo pingi londe doko nyoo ipao baanya pyakamaiyepa! Dee kinginya pisingi liŋi doko pisakamaiyepa! Dee moko pee pingi mendalapo pyakamaiyepa! Dee mendapuame mena pulumakao yakane andapae doko nyoo ipupala pyalapa! Naimame nee nao mona yaepao pitimana,’ lea-pyaa. Dopa lateamopa dokaitame sakatatala mona yaepenge mana dupa miniami-pyaa.
25 “Dopa pyoo kateaminopa akali dokonya ikiningi mupa doko eesa katao andalyaasa ipao pituu siamopa musiki tata tata dupa lao mali lyoo kapao kalyuiyamino sia-pyaa. 26 Sepala baame kalai akali mende epena latala doko pisoo, ‘Dupa aipa pyoo kalyamipi?’ lea-pyaa. 27 Dopa leamopa kalai akali dokome baa lamaiyoo, ‘Embanya kaiminingi doko ipatapumopa embanya takaneme wane doko auu pyoo katapya lamo latala mena pulumakao yakane andapae doko pyalamona,’ lea-pyaa. 28 Dokopa* 15:28 Jon 4:1; Lu 15:2 wane mupa dokome imbutongo mandipala andaka peteamino dokonya etete napatoo lao masetala kamaka katea-pyaa. Dokopa takange dokome kamaka pyakalyetala baa andiki andiki pisoo, ‘Wane emba andaka ipupoko!’ lea-pyaa. 29 Dopa lateamopa wane dokome takangenya pii yanu pyao, ‘Nambame ee kana longo embanya kendemane joo katao yuu mendaipi mende tanga nalao embanya kalai pyaka leenoli pyoo pyekenge. Dopa pilyopa embame mena meme yakanepi mende nambanya kaita miningi dupa-pipa mona yaepao pyao nalapa lao etete dyaa naenge kandapi! 30 Dopaka doko, embanya ikini dakeme embanya oapi dupa pitaka enda akali nyele-nyele paenge dupa-kisa etasetakala pilyoo ipumopa embame mena pulumakao yakane andapae doko baanya lao pyakamaiyene lamona!’ lea-pyaa.
31 “Dokopa takange dokome baa lamaiyoo, ‘Wane, embapa nalimba koteaka lao awapa katenge. Nambanya oapi dupa pitaka embanyaka silyamo. 32 Dee* 15:32 Ese 18:23; 33:11; Lu 19:10 embanya kaiminingi dake kumia jiamo doko indupa dee ipame lamo. Baa pao alu peteamo doko indupa dee kandalamano. tenge dokonya minao naimame mona yaepenge mana dupa minapenge etete jipyanya minilyamanona,’ Takange dokome dopa lea-pyaana,” lao Jisasame lea-pyaa.
16Akali mendeme mendenya oapi kopeta isakamaiyana lao kongali pii doko
1 Jisasame baanya disaipele dupa kandao pii mende dapa lamaiya-pyaa: “Akali kamongo mendenya oapi dupa akali mendeme isakamaiyoo katea-pyaa. Dokopa akali mendapuame ipupala kamongo doko-kisa nambonambo pyoo, ‘Embanya oapi isekenge akali dokome embanya munipi oapi dupa nepa nepa pyekelyamona,’ lamaiyami-pyaa. 2 Dopa leaminopa kamongo dokome baanya oapi isakamaingi akali doko epena latala doko lamaiyoo, ‘Nambame sipupa emba kandao pii lelyamino dake aipa pipae mende lelyamipi? Nambanya oapi emba-kisa setamo dupa utupa silyamona lao pepa mendenya pyao depa lakala puu! Embame oapi dupa kapa pao dee isakao nakatalapenona,’ lea-pyaa.
3 “Dopa leamopa oapi isakamaingi akali dokome dapa lao masia-pyaa: ‘Nambanya kamongo dokome baanya oapi isakamailyo kalai dokonya namba watao pyalapomona, namba aipa pitowape? Nambame yati minao kalai pupu lao kapa napilyo. Dee nambame mende-kisa neepi mende tee laanya elya kayato lumu. 4 Dopaka doko, kamongo dokome namba kandao kalai doko dee isala naenya kaya latamopa endakali mendapuame namba nyoo laminao nyakamanya andaka pena lao nambame mana minatoo mende masetelyona,’ lao masia-pyaa. 5 Dopa lao masetala baame kamongo dokonya yanu singi akali dupa pitaka epena lea-pyaa. Akali wambao epea mende pisoo, ‘Nambanya kamongo dokonya yanu akitupa emba-kisa silyape?’ lea-pyaa. 6 Dopa lateamopa akali dokome lao pituu, ‘Namba-kisa olipi ipange peteta jatamu penge andate mendai yanu silyamona,’ lea-pyaa. Dopa lateamopa oapi isakamaingi akali dokome baa lamaiyoo, ‘Indupa embanya yanu singi pepa dake nyepala isa pituu emba-kisa yanu kingi itaka yuungi silyamo lao yapa pepa pyaa!’ lea-pyaa. 7 Dee akali mende epeamo doko pisoo, ‘Emba-kisa yanu akitupa silyape?’ lea-pyaa. Akali dokome lao pituu, ‘Namba-kisa wiisa mandipae beke nuu andake taosene mendai yanu silyamona,’ lea-pyaa. Dokopa oapi isakamaingi akali dokome baa lamaiyoo, ‘Embanya yanu singi pepa dake nyepala emba-kisa yanu andate tukulapo silyamona lao pepa pyaa!’ lea-pyaa.
8 “Dopa* 16:8 Jo 8:12; 12:36; Ep 5:8; 1 Te 5:5 lateamopa akali kamongo dokome baanya oapi kopeta isakamaingi akali dokome waa katalamona lao kenge minalyia-pyaa. Yuu dakenya oapi indupa silyamo dupa iki lao masingi endakali dupame kaitinya epe dupa lao masingi endakali dupa ita minao endakali yango dupa-pipa waa katao kaita miningima.
9 “Dee* 16:9 Mt 6:20; Lu 12:33; 14:14; 18:22 nambame mende nyakama langilyona, nyakamame muni pake joo nyilyamino dokome endakali dupa kaita minalapape. Dopa pyoo katao kumataminopa kaitinya katenge dupame nyakama anda koyala naenge dokonya lanyetamina,” lea-pyaa.
10 “Endakali* 16:10 Mt 25:21; Lu 19:17 mendeme endakali mendenya opale yakane mende isokondape pyakamaitamo kandao doko, baame andake mende isokondape pyakamaitaka. Dee endakali mendeme endakali mendenya opale yakane mende isokondape napyakamaitamo kandao doko, baame opale andake mende isokondape napyakamaitaka. 11 Dopana, nyakamame yuu dakenya-tae muni doko auu pyoo isokondape napitamino kandao doko, apimi nyakama muni angi doko isokondape pyakatamina lao masetala ditape? 12 Dee nyakamame endakali waka mendenya opale mende auu pyoo isokondape napyakamaitamino kandao doko, nyakama tangenya opale mende apimi ditape?” lea-pyaa.
13 “Kalai* 16:13 Mt 6:24 akali mendeme kamongo lapomanya kalai pakao pyakamaipenge nanjilyamo. Dopa pitoo lao masetamo kandao doko, tenda baame mende doko auu kayapala mende doko auu nakayata. Dee baame mende doko mona setapala mende doko maka kayata. Dopana, nyakamame Gotepa munipa lapota mona setapenge nanjetana,” Jisasame lea-pyaa.
Jisasanya pii mendatupa
14 Jisasame* 16:14 Mt 23:14 pii leamo dutupa pitaka Patasi dupame sepala muni putiti kaengema dokonyana baa kilya kandao gii kayami-pyaa. 15 Dopa* 16:15 1 Sam 16:7; Pot 6:16-17; 21:2; Mt 6:1; 23:28; Lu 10:29; 18:9; Ap 1:24 piaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Nyakame nyakamanya mana dupa endakalimi kandatala nyakama tolataena lao lalyina lao mana minilyaminoaka doko, Goteme nyakamanya mona andaka dupa kandelyamo. Endakalimi tama pilyamino dopale dupa Goteme kilya kandenge.
16 “Wamba* 16:16 Mt 11:12-13 mana setapae pii dupapi potopesa dupanya pii dupapi dupa soo ipao Jone Kaimbu Pingi doko kateamo dokonya tuu lea-pyaa. Indupa Goteme isoo kalyamona lao Wai Pii Epe doko yuu pitakanya tayapumopa endakali pitaka Goteme isina lao konga lelyamino. 17 Ketae* 16:17 Mt 5:18; Lu 21:33 kaiti yuupi dee isa yuupi dupa lekeleke tao alu pitamo kandao doko, mana setapae dupanya pii etete kukipi mende alu pyanya etete lekeleke tapenge jeta.
Enda watao pingi dokonya Jisasame leamo doko
(Mt 5:31-32; 19:9; Mk 10:11-12)
18 “Akali* 16:18 1 Ko 7:10-11 mendeme baanya enda wambatae doko watao pyatala waka mende lanyilyamo dokome kepo kolenge. Dee akali mendeme akali mendenya enda watao pyatae mende lanyilyamo dokome kepoaka kolengena,” lea-pyaa.
Akali kamongo mendepa Lasatasapa
19 Dopa latala Jisasame pii mende lao pituu, “Wamba kamongo mende katea-pyaa. Akali dokome koteaka lao yonge pee muni longome sambapae epe epe dupa pyoo mona yaepao nee epe longo dupa nao katea-pyaa. 20 Dee akali tipya amungi longo pingi Lasatasa lenge doko koteaka lao kamongo dokonya anda kambusa paliuu sepa pingi-pyaa. 21 Kamongo* 16:21 Mt 15:27 dokonya nee neamo dupanya tuu pyapae mendapua toko pundipundi kopo leamo dupa natoo lao masoo paliuu sepa pingi-pyaa. Dopa pilyamopa yana dupa awapa ipata petapu baanya amungi dupa pendo peta pyakamaingima-pyaa.
22 “Yuu mende tipya doko kumateamopa enjele dupame baa nyoo pupala Apotakamepa awapa katena lao katasiami-pyaa. Maitakao kamongo doko kumiamopa malu piami-pyaa. 23 Malu peteaminopa baa yuu koo dokonya pupala tanda andake nao katea-pyaa. Dokonya katao kandalyiamopa Lasatasa Apotakamepa yuu londati mendenya kateambino kandea-pyaa. 24 Kandatala baame dapa lao ae lao wii lea-pyaa: ‘Apane Apotakame, namba itate angenya etete tanda nelyo. Embame namba kondo kayapala, Lasatasanya kingi konde dokome endaki mendalapo poyanyetala nambanya keke ange kuki manda tasetakala epena lapoko!’ lea-pyaa. 25 Apotakameme* 16:25 Lu 6:24-25 baanya pii doko yanu pyao, ‘Wane atuku, embame masoo katape! Wamba emba yuunya kateeno dokopa oapi epe dupa pitaka emba-kisa siamopa Lasatasa-kisa koo dupa siamo doko indupa yuu dakenya Goteme baanya mona yaepasakamaipumopa, emba tanda koo neleno, kanda! 26 Dee tenge mende silyamo: naima kalyamano panda dakepa nyakama kalyamino panda dokopa dolaponya kainanya nangale andake mende nyia-pyaa. Naimame nangale doko kapa pao yalatala nyakama kalyamino dokonya naipupenge. Dee nyakamame nangale doko yalatala naima kalyamano dakenya naipupengeakana,’ Apotakameme lea-pyaa.
27 “Dopa leamopa baame lao pituu, ‘Doko tamo kandao, apane, embame Lasatasa baa nambanya takangenya andaka pena lapoko! 28 Nambanya kaiminingi yuungi kalyamino dupame aopyoo latala namba tanda nao kalyo dakenya ipao tanda natamina baame dupa pii kyoto joo lamaiyakala pena laa!’ lea-pyaa. 29 Dopa* 16:29 Lu 24:27,44; Jo 5:45-47; Ap 15:21 leamopa Apotakameme baa lamaiyoo, ‘Dupame Mosese mauwapi potopesapi dupanya pii lapae nyakama-kisa silyamo dupanya sinana,’ lea-pyaa. 30 Dopa leamopa baame lao pituu, ‘Apane Apotakame, ongo kapa daa! Endakali kumapae mende malunya sakatala dupa-kisa patamopa dupame mona kapilyetamina,’ lea-pyaa. 31 Dopa* 16:31 Lu 24:27; Jo 5:46-47; 11:44-48 leamoaka doko, Apotakameme baa lamaiyoo, ‘Mosese mauwapi potopesapi dupanya pii lapae dupa soo masala naelyamino doko, akali mendeme malunya sakatatala pii lamaitamo doko aipa petala soo masetamipi?’ Apotakameme lea-pyaana,” lao Jisasame lea-pyaa.
17Koo pina lao mapisingi mana dupa
(Mt 18:6-7,21-22; Mk 9:42)
1 Dokopa* 17:1 1 Ko 8:12 Jisasame baanya disaipele dupa lamaiyoo, “Koo pyepale lao mapisingi makande tata tata dupa kiningi etete kapa pao ipata. Ipatamoaka doko, endakali mendeme nyakama koo pyepale lao mapisetamo endakali doko koyata iki lamo! 2 Aopyoo latala endakali mendeme wane koo datupanya mendeme koo pina lao mapisetamo doko kana andake mendeme mapisingi endakali dokonya mangenya anjetala baa solowata pete andake dokonya soo pyandataminopa auu pita. 3 Nyakamame* 17:3 Mt 18:15 nyakama tange kandao isoo kalyepape!
“Embanya endakali yango mendeme koo pitamo kandao doko, embame baa pyalanya lape. Dee baa mona kapilyetamo kandao doko, embame baanya koo pingi yanu dupa kayape! 4 Dee baame emba-kisa yuu gii undinaka paa kalangesa koo pitamo kandao doko, petala paa kalangesaka ipao emba langyoo, ‘Nambame koo petala mona kapilyetelyona,’ lea kandeno doko, embame baanya koo pingi yanu dupa paa kalangesaka kayape!” lea-pyaa.
Masoo miningi doko
5 Aposele* 17:5 Mt 17:20; 21:21; Mk 11:22-23 dupame Kamongo doko lamaiyoo, “Embame naimanya masoo miningi doko andasakape,” leami-pyaa. 6 Dopa* 17:6 Mt 9:24 leaminopa Kamongo dokome lao pituu, “Nyakamame awa wainginya dii palenge dopale joo masoo minapimili kandao doko, nyakamame diiwi ita dake lamaiyoo, ‘Emba tangeme embanya pingi dupa yukuopala pao solowata pete andake kaina dokonya pokatae kata!’ laminopa laminoli pipyalina,” lea-pyaa.
Kendemane akalimi kalai pyakamaingi mana dupa
7 “Akali* 17:7 Jo 13:4-5 nyakamanya mendenya kendemane mendeme mendasa ee kalai pyoo katao tamopi dee mena sipisipi setao katao tamopi maitakao andaka ipatamopa embame baa lamaiyoo, ‘Emba yapa ipao pitipala nee naa,’ latepe? 8 Daa,* 17:8 Lu 12:37; Jo 13:3-5 dopa nalenya embame kendemane doko lamaiyoo, ‘Emba nee endakipi tenda natale namba wambao natoo depa latakala emba lapalapa epe mende nyoo ketae petala nee natoli pyoo minakao ipu!’ late daape. 9 Kendemane* 17:9 Jop 22:3; 35:7 dokome embanya pii latenoli pyoo pitamosa embame baa lalyetepe? Daa, lalyala nayate. 10 Dopaka pyoo Goteme nyakama kandao, ‘Pyepa!’ latamo dupa pitaka petala dokopa nyakamame dapa laapape: ‘Naima kendemane endakaliaka dupame naimanya isingi akalimi kalai pyepape leamo dutupa ikiaka petelyamanona,’ laapape,” Jisasame lea-pyaa.
Jisasame akali kingi ita mendenya kopetali mee jakamaiyamo doko
11 Jisasame* 17:11 Lu 9:51-52; 13:22; 19:11 Jetusaleme paanya yuu Samatiapa Galilipanya kaina dokonya kaita pea-pyaa. 12 Baa* 17:12-13 Lep 13:45-46* 17:12-13 Lu 5:5; 8:24,45; 9:33,39 pao yuu taono endakali kuki palenge mendenya pyakameamopa, akali kopetali kingi ita mendeme kaitinisa baa kandeami-pyaa. Dokaitame tengesa naipao omosale katao baa kandao puu lao wii latala, “Isingi Akali Jisasa! Embame naima kondo kayape!” leami-pyaa. 14 Dopa* 17:14 Lep 14:1-32; Mt 8:4; Mk 1:44; Lu 5:14 leaminopa Jisasame kandatala dokaita lamaiyoo, “Pitisa dupame nyakama kandena pupa,” lea-pyaa. Dopa lateamopa, kaitinisa peaminopa nyakamanya yonge koyapae dupa mee jia-pyaa. 15 Dokopa* 17:15 Lu 2:20 akali dutupanya mendeme baanya yonge dee auu piamo doko kandatala pii puu lao lao Gote tama pyoo Jisasa kateamo dokonya pilyia-pyaa. 16 Pilyoo* 17:16 Lu 9:52-53; 10:33 ipupala Jisasanya moko seteamo dosa tombauli soo Jisasa kandao, “Yaka pyene lamona!” lea-pyaa. Akali doko Samatia-pyaa. 17 Dokopa Jisasame lao pituu, “Akali kingi ita mendenya yonge koyapae dupa mee joo pilyamoaka doko, dutupanya akali tata waka mendai dakeme Gote lao tama pyaanya pilyalame lamo doko, akali mange mendai wakyoo dutupa anja kalyamipi?” lea-pyaa. 19 Dopa* 17:19 Mt 9:22; Mk 5:34; Lu 7:50; 8:48; 18:42 latala Jisasame akali doko lamaiyoo, “Embame masoo minapino dokome emba mee injisetekelyamona, sakatatala puu,” lea-pyaa.
Goteme endakali isala epenge doko
(Mt 24:23-28,37-41)
20 Dokopa* 17:20 Mt 4:17; Lu 19:11; 21:7; Jo 3:3; 18:36 akali Patasi mendapuame Jisasa pisoo, “Goteme endakali dupa isetamo gii doko andukupa ipatape?” leami-pyaa. Dopa leaminopa Jisasame pii yanu pyao, “Goteme endakali isala epenge doko endakali lengeme kapa pao nakandapenge. 21 Dee* 17:21 Mt 3:2; Mk 13:21; Lu 11:20 endakali mendeme kapa pao, ‘Gotenya isingi doko omosa silyamo kanjepa! Amasa silyamo kanjepa!’ lapenge daaka. Baame nyakamanya mona andaka ipao katapala isilyamona masalapape,” lea-pyaa.
22 Dopa* 17:22 Mt 9:15; Mk 2:20; Lu 5:35; Jo 8:56 latala baame baanya disaipele dupa lamaiyoo, “Tenda nyakamame Endakalinya Ikiningi dokome isetamo gii dupanya mendai iki mende wambao kandamana ipupya laka lao masetamiaka doko, nyakame nakandatami. 23 Tenda* 17:23 Mk 13:21; Lu 21:8 endakali mendapuame nyakama langyoo, ‘Omo kanjepa!’ ‘Ama kanjepa!’ latamiaka doko, nyakamame mendasa kutao kanja napenya mee kalyepape. 24 Kaitinya yangi-kaita pituu yuu wapaka pilyamopa kaiti pitakanya tii piyoko lelyamoli pyoo Endalinya Ikiningi doko ipatamo gii dokopa dopaka pita. 25 Dopaka* 17:25 Lu 9:22 doko, baa wambao tanda longo nata. Dee endakali indupa kalyamino dupame baa daa lao maita maitamiakana,” lea-pyaa.
26 “Wamba* 17:26 Jen 6:5-8 akali Noa kateamo gii dokopa endakali dupame piaminoli pyoo tenda katataminopa Endakalinya Ikiningi doko dee ipata. 27 Wamba* 17:27 Jen 7:6-24 endakali dupame neepi endakipi nao katao, wane dupanya enda lanyakamaiyoo wanaku dupa akali pena lata pyoo kateami-pyaa. Dopa pyoo katao Noa endakinya paenge sipi dokonya kolandeamo gii dokonya tuu leami-pyaa. Dokopa endaki andake dokome ipao dokaita pitaka pyao kumasia-pyaa. 28 Dee* 17:28 Jen 18:20–19:25 dokaita joo akali Lote kateamo gii dokopa endakali dupame neepi endakipi nao, oapi dupa sambao aloo pilya pyana pyoo ee pokata anda peta pyoo kateami-pyaa. 29 Dopa piaminopa Loteme Sotoma yuu doko yakinatala pateamo gii dokopaka kaiti-kisa aiyuu epele pyoo itate-pipa kana tao alupae+ 17:29 kana tao alupae Kana tao alupae doko Gotenya imbu kaenge doko makande petae.dupa ipupala endakali pitaka pia-pyaa. 30 Tenda Endakalinya Ikiningi doko panao ipatamopa dopaka pita.
31 “Tenda* 17:31 Mt 24:17-18; Mk 13:15-16; Lu 21:21 gii dokopa endakali mendeme baanya anda patakisa katatamo dokome baanya oapi andakote setamo dupa nyalanya kolandala nayapenge. Dee endakali mende eesa katatamo dokome andaka pilyala nayapengeaka jeta. 32 Nyakamame* 17:32 Jen 19:26 Lotenya enda doko masalapape! 33 Endakali* 17:33 Mt 10:39; 16:25; Mk 8:35; Lu 9:24; Jo 12:25 mendeme baa tange nea kaenge dupanya iki watao minao katatamo kandao doko, baa tangemeaka alu pita. Dee endakali mendeme baa tange nea kaenge dupa yakinatamo kandao doko, tange pyoo nyoo niseta.
34 “Dee nambame nyakama langilyona, Endakalinya Ikiningi doko kuka gii mendenya ipatamopa endakali lapoma toko mendainya palitambino dolaponya mende baame lanyepala mende yakinata. 35 Dee enda lapomame palawa wasalanya wiisa dii takyoo indyuu pititambinopa, mende doko baame lanyepala mende yakinata. 36 [Dee akali lapomame ee kalai pyoo katatambinopa, mende doko baame lanyepala mende yakinatana,]” lea-pyaa. 37 Dopa* 17:37 Jop 39:30 leamopa disaipele dupame pii dutupa sepala lao pituu, “Kamongo, andusa dopa pitape?” leami-pyaa. Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Opale mende kumapae silya mendasa yaka lakepame dupa ipao kambu pingimana,” lea-pyaa.
18Enda mendepa jasa mendepa makande pyoo kongali pii doko
1 Dee* 18:1 Lu 11:9; Lo 12:12; Kl 4:2; 1 Te 5:17 Jisasame baanya disaipele dupame maka nakaenya koteaka lao loma soaka katena lao baame kongali pii mende dapa lamaiya-pyaa: 2 “Yuu* 18:2 Pot 25:15; Lu 11:5-8 taono mendenya pii tolasingi akali jasa mende katea-pyaa. Akali dokome Gote paka nakayao endakali dupa masala nayawaka pingi-pyaa. 3 Dee enda walyakae mendeme yuu dokonyaka pituu koteaka lao jasa doko kateamo dokonya ipatapu baa lamaiyoo, ‘Endakali mendeme namba pundu nyoo diana embame namba nisoo pundu doko lao tolasakape!’ lata pingi-pyaa. 4 Koto longo jasa dokome enda dokonya pundu doko tolasakamaitoo lao masala nayamoaka doko, maitakao baame dapa lao masia-pyaa: ‘Nambame Gote paka nakayao, endakali dupa masala naelyoaka doko, enda walyakae dakeme namba maka pisoo koteaka lao ipao pii lati-lati setamopa tenda namba etete maka pisetana, nambame baanya pundu doko tolasakamaitoo,’ lao masia-pyaana,” Jisasame lea-pyaa. 6 Dopa latala Kamongo dokome pii dokonya waipa soo lao pituu, “Nyakamame jasa koo dokome enda doko lao masetala tolasakamaitoo leamo doko masalapape. 7 Dopaka* 18:7 Mt 24:22; Lo 8:33; Kl 3:12; 2 Ti 2:10; Pa 6:9-11 pyoo Gotenya yapao nyepae endakali dupame kuka kotakapi Gote lao ee lao loma setaminopa baame dupanya pii tolasakamaiyanya koto longo malisoo mee katatape? 8 Daa,* 18:8 Mt 8:10 baame dupanya pii yapa tolasakamaitana langilyo. Goteme dokaita nisoo pii yapa tolasakamaitamoaka doko, Endakalinya Ikiningi doko ipatamo gii dokopa masoo miningi endakali mende yuu dakenya katatamino baame kandata laape?” lea-pyaa.
Akali Patasi mendepa takisa nyingi mendepa makande pyoo pii doko
9 Yuu* 18:9 Lu 16:15* 18:9 Mt 6:1; 21:31; 23:28; Lo 2:20 mendepa endakali yangimi nyakama tange tolataena lao masetala waka dupa kilya kandao kateaminosa Jisasame dokaita kandao kongali pii mende dapa lea-pyaa: 10 “Akali Patasi mendepa muni takisa nyingi akali mendepa losuu anda andake dokonya loma sala peambi-pyaa. 11 Pupala* 18:11 Pot 21:2; Mt 6:5; Mk 11:25 Patasi dokome toya katao dapa lao moname loma sia-pyaa: ‘Endakali waka dupa pitakame oapi putiti kayao, mana setapae dupa nepao kepo kolao paengemali pyoo nambame napaengena, Gote emba lao yaka pilino lelyo. Dee namba muni takisa nyingi akali dapale joo nakalyo dokonya emba lao etete yaka pilino lelyoaka. 12 Satete* 18:12 Jen 14:20; Ais 58:2-3; Mt 23:23; Lu 5:33; 11:42 dii lao kote lapoma nambame emba lao masoo nee nanenya katenge. Munipi oapi nambame nyilyo dupa pitakanya kingi ita mende lao konjepala konjepae dokonya mende losuu andaka setengena,’ dopa lao loma soo katea-pyaa. 13 Dopaka* 18:13 Wee 51:1; Pot 28:13 doko, takisa nyingi akali dokome lembasa waka yuu kandanatae katao kingi tukyoo dapa lao loma sia-pyaa: ‘Nambame mana koo miningina, Gote embame namba kondo kayape!’ lao loma sia-pyaa. 14 Dopa* 18:14 Mt 18:4; 23:12; Lu 14:11; 1 Pi 5:6 piambi-pyaana nambame nyakama dapa langilyo: akali dolapome losuu anda andake doko yakinateambinopa, takisa nyingi akali doko Gotenya enombasa tolatae joo andaka pea-pyaa. Akali mende doko daa. Endakali mende tangeme alyasale joo katenge dupa Goteme minanya isa palyeta. Dee endakali mende tangeme anasala joo katenge dupa baame kenge minalyetana,” Jisasame lea-pyaa.
Wane wanakupi dupa-kisa Jisasame kingi seteamo doko
(Mt 19:13-15; Mk 10:13-16)
15 Yuu mendepa endakali mendapuame wane wanakupi ŋaŋa dupa Jisasame watandena lao mandyuu epeami-pyaa. Dopaka doko, disaipele dupame dokaita kandatala pyalanya leami-pyaa. 16 Pyalanya leaminopa Jisasame wane wanakupi koo dupa epena latala lao pituu, “Wane wanakupi koo dupa epekena kaita lyokala nayakalapa! Goteme wane wanakupi dapale joo kalyamino endakali dupa isoo kalyamo. 17 Nambame* 18:17 Mt 18:2-3; Lu 9:47-48 nyakama kiningi langilyona, wane wanakupi koo dupame nyakama Goteme isina lao katengemali pyoo endakali mende nakatatamo kandao doko, baa kapa pao Goteme isina lao nakatatana,” lea-pyaa.
Isingi akali kamongo doko
(Mt 19:16-30; Mk 10:17-31)
18 Yuu* 18:18 Lu 10:25-28 mendepa Jutamanya isingi akali mendeme Jisasa kandao, “Emba mana lenge akali epe. Tenda namba lete etete katatopa lao aipa pyuape?” lao pisia-pyaa. 19 Dokopa Jisasame baa lamaiyoo, “Aipuma embame namba kandao epena leepe? Endakali mendaipi mende epe daa. Gote baa iki epe. 20 Embame* 18:20 Eke 20:12-16; Dit 5:16-20; Lo 13:9; Je 2:11 mana setapae datupa masilino: ‘Embame kepo kolala nayape. Embame endakali pyao kumasala nayape. Embame pake nala nayape. Embame endakali mende minakasalanya sambo laa nayape. Embanya endangi takangepa dolapo andanda semaiyoo katapena,’ lapae silyamo dutupa masilino,” lea-pyaa. 21 Dokopa isingi akali dokome lao pituu, “Wamba namba wane kolesa katao mana setapae dutupa watao minio doko mee minawaka kalyona,” lea-pyaa. 22 Jisasame* 18:22 Lu 12:33; Ap 2:45; 4:32 pii doko sepala baa lamaiyoo, “Embame mendai iki mende napilinona, embame embanya oapi dupa pitakame muni nyepala endakali tipya dupa mokosoo maipi. Dopa pitinopa embanya epe etete dupa kaitinya setakatana, embame namba watao ipu,” lea-pyaa. 23 Dopa leamopa isingi akali dokome sepala baanya oapi etete longo setenge dupa lao masetala mona etete kenda kaya-pyaa.
24 Kenda kayamo doko Jisasame kandatala dapa lea-pyaa: “Kamongo dupa nyakama Goteme isina lao kalyanya etete lekeleke tenge. 25 Mena kamele mendeme lekeleke tapala kepo tii mendenya kolandapyaliaka doko, endakali oapi longo setenge kamongo mendeme baa Goteme isina lao kalyanya etete lekeleke tapenge jetana,” Jisasame lea-pyaa. 26 Dopa leamopa endakali dupame sepala baa pisoo, “Dopa tamo kandao doko, api kapa pao pyoo nyepae katatape?” leami-pyaa. 27 Dopa* 18:27 Jen 18:14; Jop 42:2; Jet 32:17; Mk 14:36; Lu 1:37 leaminopa Jisasame yanu pyao, “Endakalimi kapa pao napipenge dupa Goteme pingina,” lea-pyaa.
28 Dokopa* 18:28 Lu 5:1-11 Pitame lao pituu, “Kandeleno! Naimame oapi dupa yakinatala emba watao paelyamanona,” lea-pyaa. 29 Dopa* 18:29-30 Lu 14:26 lateamopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nambame nyakama kiningi langilyona, akali mendeme baa Goteme isinaka lao auu kayapala baanya anda tamopi, enda tamopi, kaiminingi tamopi, endangi tamopi, takange tamopi, wane tamopi dupa yakineamo dokome indupa gii dakepa baanya yanu etete longo waa palyoo nyepala, dee tenda auu pyoo lete etete katatana,” Jisasame lea-pyaa.
Jisasame baa kumatapa dee sakatatapa dolaponya tepo pyoo leamo doko
(Mt 20:17-19; Mk 10:32-34)
31 Jisasame* 18:31 Lu 9:22,25,44,51; Ap 3:18 baanya disaipele kingi ita-kisa dee lapoma dutupa lanyepala dutupa lamaiyoo, “Kandeleno! Naima indupa Jetusaleme pelyamano. Pupala katatamanopa potopesa dupame Endakalinya Ikiningi dokonya lao pepa wamba piamino dupa pitaka angi jalapomo. 32 Akali* 18:32 Lu 17:25 doko endakali waka dupanya kingilyaka katatamopa dokaitame baa lamba lao sopakalimi pyao koyasetami. 33 Dee baa konjame pyapala angi pyao kumasetataminopa koto teponya dee sakatatana,” Jisasame lea-pyaa. 34 Dopa* 18:34 Mk 9:34 leamoaka doko, baanya disaipele dupame baanya pii dupanya kukipi mende masala nayami-pyaa. Jisasame pii leamo dupanya tenge doko yalo piamosa dokaitame baanya pii lyaa doko nasiami-pyaa.
Akali lenge monda mende Jisasame lenge tasiamo doko
(Mt 20:29-34; Mk 10:46-52)
35 Maitakao* 18:35 Mk 8:22* 18:35 Mt 9:27-31; Jo 9:1-7 Jisasa yuu taono Jeteko dokonya tengesa epeamopa, akali lenge monda mende kaitinisa pitipala endakali dupame munipi oapi mende dyepa lao tee lao petea-pyaa. 36 Dopa lao pituu baame endakali longo kaita ipao puiyamino sepala pisoo pituu, “Upa aipa pilyamipi?” lea-pyaa. 37 Dopa leamopa dokaitame baa lamaiyoo, “Nasatete tange Jisasa doko ipao pelyamona,” leami-pyaa. 38 Dopa* 18:38 Mt 15:22 leamino sepala baame puu lao, “Jisasa! Emba Dapiti Yumbange! Embame namba kondo kayape!” lea-pyaa. 39 Dopa lateamopa endakali wamba epeamino dupame baa pii kaena lao pyalanya leami-pyaa. Dopa leaminoaka doko, baame etete puu lao ae lao, “Dapiti Yumbange! Embame namba kondo kayape!” lea-pyaa. 40 Dopa leamopa Jisasame ipao katapala dokaita lamaiyoo, “Nyakamame baa laminao namba kalyo dasa ipupa,” lea-pyaa. Dokopa dokaitame baa tengesa laminao ipateaminopa Jisasame baa pisoo, “Nambame embanya aipa pyakapili lao masilipi?” lea-pyaa. Dokopa akali lenge monda dokome baa lamaiyoo, “Kamongo, namba lenge dee tapuli lao masilyona,” lea-pyaa. 42 Dokopa* 18:42 Mt 9:22; Mk 5:34; 10:52; Lu 7:50; 8:48; 17:19 Jisasame baa lamaiyoo, “Emba lenge taa! Embame masoo minapino dokome auu pisekelyamona,” lea-pyaa. 43 Dopa leamo gii dokopaka akali dokonya lenge dee talu pia-pyaa. Dokopa baame Jisasa watao pao pituu Gote lao lalyoo pea-pyaa. Dopa pyoo peamopa endakali awapa peamino dupa pitakame kandatala Gote lao lalyiami-pyaa.
19Jisasapa Sakiasapa
1 Dopa* 19:1 Mk 10:46 petala Jisasa yuu taono Jeteko dokonya pyakamatala taono dokonya-kaita pea-pyaa. 2 Dokopa akali muni takisa nyingi dupanya isingi akali Sakiasa lenge mende yuu dokonya katea-pyaa. Baa akali kamongo mende-pyaa. 3 Baame Jisasa doko aipalepe lao kandapu laka lao masiamoaka doko, endakali longome Jisasa kakopao peaminosa Sakiasa baa akali muu dokonyana baame kapa pao Jisasa kandapenge nanjia-pyaa. 4 Dokopa baame Jisasa kanjanya baa ipatamo kaita dokonya alo pyao wambatala ita sikamo wangya mendenya pyakalyia-pyaa. 5 Pyakalyetala ita wangya dokonya paleamopa, Jisasame paleamo dosa ipao pituu kandalyetala baa lamaiyoo, “Sakiasa, indupa namba embanya andaka pitimbanalena, emba yapa isa pyakana,” lea-pyaa. 6 Dopa* 19:6 Lu 1:14 lateamopa baame pupae lao isa pyakanatala mona yaepao Jisasa laminao andaka pea-pyaa. 7 Dokopa* 19:7 Lu 5:29-30; 15:1-2 endakali pitakame kandatala mona koo palyoo lao pituu, “Jisasame akali mana koo minao paenge dokonya andaka pilya pelyamona,” lao waipi leami-pyaa. 8 Dokopa* 19:8 Eke 22:1; Lep 6:5; Nam 5:6-7; Lu 3:14; 12:33 Sakiasame toya katapala Kamongo doko lamaiyoo, “Nambame dapa pitoana, Akali Andake, embame sepe! Nambanya oapi dupa kapa kapa lao mokosetala endakali tipya dupa yangi maito. Dee wamba nambame endakali mendapuanya oapi sambo lao pake nyakamaito kandao doko, nambame waa palyoo kitomende lawame yanu pyata pyakamaito,” lea-pyaa. 9 Dopa* 19:9 Lu 3:8; 13:16; Ap 16:31; Lo 4:16 leamopa Jisasame lao pituu, “Baa Apotakame tatanya mandipayaka dokonya anda dake pyoo nyepae katapelyamo. 10 Endakalinya* 19:10 Mt 18:11; Lu 15:4,6,9,24,32; Jo 3:17; 1 Ti 1:15 Ikiningi dokome endakali alu petae dupa kutao pyoo nyala epeana,” Jisasame lea-pyaa.
Muni mendapuanya lao kongali pii doko
11 Dokaitame* 19:11 Lu 2:38; 9:27-51; 13:22; 17:11; 18:31* 19:11 Mt 25:14-30 pii doko sepala Jisasa Jetusaleme tengesa dokonya ipatelyamo. Gotenya isingi doko indupaka panalapomona lao masiaminosa Jisasame kongali pii mende apata dapa lamaiya-pyaa: 12 “Akali* 19:12 Mk 13:34 kenge singi mendeme yuu tependa mendakakaita pao kiŋi jetala pilyetona lao masia-pyaa. 13 Dopa lao masetala baame baanya kendemane kingi ita mende epena latala mendai mendai lao muni kina kingi ita lapoma lao mokosoo maiya-pyaa. Maitala baame dokaita lamaiyoo, ‘Nyakamame muni atupa minao namba mendakaita pao katato gii dutupanya pisinisa pyakao kalyepape,’ latala pea-pyaa. 14 Dopaka* 19:14 Wee 2:2-3; Jo 1:11; 19:15,21 doko, baanya tata dokaitame baa kandao mona etete auu nakayapala akali mendapuame baa watao pena leami-pyaa. Pupala, ‘Akali dakeme naimanya kiŋi joo naima isoo nakatapyali lao masilyamanona,’ lao baa peamo yuu dokaita tange dupa lamaina leami-pyaa.
15 “Dopa leaminoaka doko, baame yuu tependa dokonya katao kiŋi jetala dee pilyoo epea-pyaa. Ipupala pupae lao wamba baanya kendemane muni maiyamo dutupa epena latala akali mendai mendai lawame, ‘Nambanya muni utupanya potopesa akipate nyekeamipi lao kandatoo,’ lea-pyaa. 16 Dokopa akali wambao epea mendeme lao pituu, ‘Akali Andake, embanya muni kina kingi ita lapo dolapo nambame minao pisinisa petakala potopesa andate lapoma nyekeona,’ lea-pyaa. 17 Dokopa* 19:17 Lu 16:10 kiŋi dokome baa lamaiyoo, ‘Kalai yaka pyekee lamo! Emba kendemane epe! Embame kalai kuki dutupa nambame leoli pyoo auu pyoo isoo pii lamo dokonya embame nambanya yuu taono dupanya kingi ita mende isatale lao nambame emba-kisa setelyona,’ lea-pyaa. 18 Dopa lateamopa kendemane lapo pyoo epea dokome lao pituu, ‘Akali Andake, nambame embanya muni kina kingi ita lapo dolapo minao pisinisa petakala potopesa andate mendai nyekeona,’ lea-pyaa. 19 Dokopa kiŋi dokome baa lamaiyoo, ‘Embame nambanya yuu taono dupanya yuungi isatale lao nambame emba-kisa setelyona,’ lea-pyaa. 20 Dee kendemane mendeme ipupala lao pituu, ‘Akali Andake, emba akali tomba neleno nambame kandenge. Akali waka mendeme opale mende setao kalyamo ongo embame nyingi kandapi. Akali waka mendeme nee pokelyamo ongonya embame yukuoo nyingi kandapi. Tenge ongonya nambame emba paka kayapala embanya muni kina kingi ita lapo dolapo kotale dakeme yaki petala setakao kateona, ae silyamo kanda,’ lea-pyaa.
22 “Dopa lateamopa kiŋi dokome akali doko lamaiyoo, ‘Kiningi, nambame tomba napala akali waka mendenya oapi silyamo dupa nyoo ee mendenya nee pokatae dupa yukuoo nyoo pingina lao embame masoo leeno. Dopa lao masetala embame namba andaka pilyoo ipato dokopa muni potopesa mendapua nyetena lao nambanya muni datupa aipuma potopesa mandenge beŋe mendenya setakala naekeepe? Emba tangeme pii leleno dutupanya nambame emba-kisa tenge setapala emba akali koo lamo lelyona,’ lea-pyaa. 24 Dopa latala baame endakali tengesa kateami dupa lamaiyoo, ‘Nambame muni kina kingi ita lapo akali doko maiyo dolapo nyakamame yukuoo nyepala muni kina andate lapoma setenge kendemane dake maiyepa!’ lea-pyaa. 25 Dopa leamopa dokaitame kiŋi doko lamaiyoo, ‘Akali Andake, embame akali maiyepa leeno dokonya muni kina andate lapoma sepelyamona,’ leami-pyaa. 26 Dopa* 19:26 Mt 13:12; Mk 4:25; Lu 8:18 leaminoaka doko, kiŋi dokome dokaita lamaiyoo, ‘Opale singi endakali dupa pitaka konda pyoo maito. Dopaka doko, opale nasingi endakali doko-kisa setamo dolapo nyokonyoto. 27 Dopana,* 19:27 Wee 2:9 namba kandao yandapipi jingima dupame wamba nambame nyakama isatale lao auu kayala nayamino dokonya nyakamame dokaita angenya laminao ipao nambanya enombasa pyao kumasalapape!’ lea-pyaana,” lao Jisasame lea-pyaa.
Akali kiŋi dupame pengemali pyoo Jisasa Jetusaleme peamo doko
(Mt 21:1-11; Mk 11:1-11; Jo 12:12-19)
28 Jisasame* 19:28 Mk 10:32; Lu 9:51 pii dutupa lao etapala baanya disaipele dupa nyoo maita pyatala Jetusaleme paanya pea-pyaa. 29 Pao Olipimanda yuu dokonya taono Betepasipa Betanipanya tengesa pyakamatala baame baanya disaipele dupanya lapoma wambao pena lea-pyaa. 30 Baame akali dolapo lamaiyoo, “Nyilyambome yuu taono yakane omo silyamo ongonya pupala mena dongi yakane wamba endakali mende napetea mende anjetae katatamo kanjambinona, doko liangao minao ipupape. 31 Dopa pitambinopa endakali mendeme nyilyambo kandao, ‘Dongi doko aipuma liangelyambipi?’ lao pisia kandeno doko, nyilyambome yanu pyao, ‘Kamongo dokome kalai mende dongi dakeme pipenge jilyamona,’ laapape,” lea-pyaa. 32 Dopa* 19:32 Lu 22:13 lateamopa dolapome pupala baame leamo dupa pitaka kandeambi-pyaa. 33 Akali dolapome dongi yakane doko liangeambinopa akali dongi tange dupame dolapo lamaiyoo, “Nyilyambome dongi yakane doko aipuma liangekelyambipi?” leami-pyaa. 34 Dokopa akali dolapome dokaita lamaiyoo, “Kamongo dokome kalai mende dongi dakeme pipenge jilyamona,” leambi-pyaa. 35 Dopa latala dongi yakane doko laminao Jisasa kateamo dokonya epeambi-pyaa. Ipupala dolapome dongi maita dokonya nyilyambonya yonge pee ketae pingi dupa kuiyatala Jisasa nyoo pisiambi-pyaa. 36 Baa* 19:36 2 Kiŋ 9:13 dongi maita dokonya pituu peamopa, endakali dupame wambatala nyakamanya yonge pee dupa nyoo kaitini dokonya kuiyoo seteami-pyaa.
37 Yuu* 19:37-38 Wee 118:26; Lu 2:14; 13:35 Olipimanda dokonya lanao ipao Jetusaleme tengesale pateamopa, baanya disaipele dupanya kambu longo mendeme wamba baame kalai pupu lapae piamo kandeamino dupa pitaka lao masoo mona yaepatala puu lao Gote lalyoo dapa lao wee leami-pyaa:
“Kiŋi epelyamo dake auu pisetaena,
Kamongo Goteme epena lapumopa epelyamo!
Goteme naima kandao mona lyuu lelyamo.
Etete Ketae Kaitinya Katenge doko lao tama pyoo katamanalena,” leami-pyaa.
39 Dokopa* 19:39 Mt 21:15-16 Patasi mendapua endakali longo dupa-pipa awapa payamino dupame Jisasa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali! Embame embanya disaipele datupame pii lelyamino doko auu napilyamona, kaena lao pyalanya laa!” leami-pyaa. 40 Dopa* 19:40 Ap 2:11 leaminopa baame dupanya pii yanu pyao, “Dokaitame pii nalamili kandao doko, kana dupame kapa pao pii puu lao lamilina lao nambame nyakama langilyona,” lea-pyaa.
Jisasame yuu taono Jetusaleme doko lao ee leamo doko
41 Dokopa* 19:41-42 Jet 26:1-24; Lu 13:34-35* 19:41-42 Ais 6:9-10; Mt 13:14; Lo 11:8 Jisasame yuu taono Jetusaleme dokonya tengesa ipao pituu baame yuu doko kandamatala yako lao dapa lao ee lea-pyaa: “Indupa gii dakepa yuu dakenya tange endakali dupame apata mona lyuu lasingi tenge dupa masipimili kandao doko, auu pipyali. Dopaka doko, indupa gii dakepa tenge doko yalo petae sipumopa nakandelyamino. 43 Goteme* 19:43-44 Ais 29:3; Jet 6:6; Ese 4:2; Lu 21:21-24* 19:43-44 Lu 1:68; 12:54-56; 21:6 nisala epelyamo gii dake nyakamame nakandelyamino tenge dokonya tanga gii mende ipatamopa nyakamanya yandapipi dupame nyakama kame pimbatala yangi yangipi katao kakopataminopa kame pimbatae palitami. Dee endakali yuu mandanya katenge dupa yuu dama-pipa etete koyatami. Yuu damanya andapi kamepi kaname petae kalyamo datupanya mendaipi mende kalyamoli petae katena lao yandapipi dupame kayala nayatamina,” lea-pyaa.
Jisasa losuu anda andake dokonya peamo doko
(Mt 21:12-17; Mk 11:15-19; Jo 2:13-22)
45 Dokopa* 19:45-46 Ais 56:7; Jet 7:11 Jisasa losuu anda andake kame dokonya pupala topo setao petamino endakali dupa watao pyao pituu, “Pii pepa pyapae singi dokonya, ‘Nambanya anda doko endakalimi loma singi anda joo katatana,’ lapae silyamo. Dokapa doko, nyakamame anda dake pake nao makongao paenge endakali dupa yalo pingi kananda injisiamina,” lea-pyaa.
47 Dokopa* 19:47 Mk 11:18; Lu 21:37; 22:53; Jo 18:20 baame koteaka lao losuu anda andake dokonya katao endakali dupa mana lamaiyoaka kateamopa pitisa mupapi, mana setapae masingi akalipi, endakali dupanya isingi akalipi dupame, “Baa aipa pyoo pyao kumasemape?” leami-pyaa. 48 Dopaka doko, endakali pitakame baanya pii sipuma laka lao masetala salakao siaminosa, dokaitame baa pyao kumasepenge kaita mende kandao nanyiami-pyaa.
20Kalai datupa apimi emba diape lao pisiamino doko
(Mt 21:23-27; Mk 11:27-33)
1 Koto mendepa Jisasame losuu anda andake dokonya katao endakali dupa mana lamaita Wai Pii Epe doko panao lamaita pia-pyaa. Dokopa akali pitisa mupapi, mana setapae masingi akalipi, isingi akalipi dupa baa kateamo dokonya epeami-pyaa. 2 Ipupala* 20:2 Jo 2:18; Ap 4:7 lao pituu, “Embame apinya pii minao kalai datupa pilipi? Apimi kalai datupa emba-kisa seteape naima langina!” leami-pyaa. 3 Dokopa baame dokaitanya pii yanu pyao, “Nambame nyakama pii mende pisilyoakana, nyakamame yanu pyao langyepape. 4 Joneme kaimbu pyakamaiyamo doko Goteme pina leape, pande endakalimi pina leamipi?” lea-pyaa. 5 Dokopa dokaitame nyakamalapo lao pituu, “Naimame, ‘Goteme pina leana,’ latamano kandao doko, baame naima kandao, ‘Doko aipuma nyakamame Jonenya pii doko masoo minala nayamipi?’ lata. 6 Dee* 20:6 Mt 14:5; Lu 7:29 naimame, ‘Endakalimi pina leamina,’ latamano kandao doko, Jone doko potopesana lao masoo miningima dokonya endakali datupa pitakame naima kaname pyao takyetamina,” leami-pyaa. 7 Dopa latala dokaitame Jisasa lamaiyoo, “Apimi pina leape lao masala naelyamanona,” leami-pyaa. 8 Dopa leaminopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Dopa tamo doko, nambame kalai pilyo datupa dokonya pii minao pilyo lao nyakama langya nayatoakana,” lea-pyaa.
Getepe ee mende isoo kateamina lao kongali pii leamo doko
(Mt 21:33-46; Mk 12:1-12)
9 Dopa* 20:9 Ais 5:1; Mt 25:14 latala baame kongali pii mende endakali dupa dapa lao lamaiya-pyaa: “Akali mendeme getepe ee mende pokea-pyaa. Dopa petala akali mendapuame ee doko isakao katena latala baa koto longo nepao yuu londati mendakaita pao katea-pyaa. 10 Maitakao* 20:10 2 Ktl 36:15-16 getepe wambu pingi gii doko ipateamopa akali ee tange dokome baanya kendemane mendeme ee isakamaingi akali dupa kateamisa pupala getepe dii mendapua lyao peekena lao nyakala pena lea-pyaa. Kendemane doko pateamopa ee isakamaingi akali dutupame baa pyapala getepe dii lyao maiyakamaiya nayao mee pena leami-pyaa. 11 Maitakao ee tange dokome baanya kendemane waka mende pena lea-pyaa. Pena leamoaka doko, dokaitame akali doko apata pyao indyepala mana koo elya pipae mendapua baa-kisa minatala getepe dii lyao maiya naenya mee pena leami-pyaa. 12 Dee paa tepo pyoo ee tange dokome kendemane mendeaka pena leamopa, dokaitame baa pyao indyepala kamalyatena pyale leami-pyaa. 13 Dokopa ee tange dokome lao pituu, ‘Dee nambame aipa pitoo laape? Dokaitame nambanya ikiningi mona setenge doko andanda semaitamino nakandenyana nambame baa pena latoana,’ lao masetala pena lea-pyaa. 14 Pena leamoaka doko, akali ee isakamaingi dutupame akali dokonya ikiningi doko epeamo kandatala nyakamalapo lao pituu, ‘Akali dakeme takangenya moya nyepengena, moya dake naimanya jina lao baa pyao kumasemana!’ leami-pyaa. 15 Dopa latala dokaitame getepe ee dokonya baa kamalyatena soo pyale latala pyao kumasiami-pyaa.
“Dopana, akali ee tange dokome dokaita aipa pitape? 16 Baame* 20:16 Jo 12:48; Ap 13:46; 18:6; 28:28 ipupala ee isakamaingi dokaita pyao kumasetala, getepe ee doko akali waka mendapuame isakao katena latana,” lea-pyaa. Dopa leamopa dokaitame sepala lao pituu, “Anematupa! Baame dopa napinako!” leami-pyaa. 17 Dokopa* 20:17 Wee 118:22; Ap 4:11; 1 Pi 2:6-7 Jisasame dokaita lengeme kandatae katao lao pituu,
“‘Anda pingi akali dupame anda pingina daa latala nepeamino doko
pingina mupa jeteana,’
lao pepa pyapae silyamo dokonya tenge aki palelyape? 18 Endakali* 20:18 Ais 8:14-15 mende kana doko-ketae lombapae sepala baa indyuu tale pita. Dee kana dokome endakali mende pyao takyembatamo kandao doko, endakali doko etete kunguma jetana,” lea-pyaa.
Muni takisa doko kapomane maimape kayamape lao Jisasa pisiamino doko
(Mt 22:15-22; Mk 12:13-17)
19 Dokopa* 20:19 Lu 11:53; 19:47-48 mana setapae masingi akalipi pitisa mupapi dupame, “Kongali pii doko naima kandao lalumuna,” lao masiami-pyaa. Dopa lao masetala gii dokopaka baa puu lao minalanya piami-pyaa. Dopaka doko, endakali kateamino dupa paka kayapala kayami-pyaa. 20 Dopa* 20:20 Mt 12:10; Lu 23:2 petala baa minapenge gii mende malisoo katao Jisasa doko kapomane andake doko-kisa yakinatamanopa dokome baa anjinalena lao masiami-pyaa. Dopa lao masetala akali mendapuame sambo mee paele lao payao baa kosimi lapenge pii mendapua Jisasa-kisa sala pena leami-pyaa. 21 Akali* 20:21 Jo 3:2 dutupame pupala Jisasa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, embame piipi manapi dupa tolao lao endakali dupa mana lamaingina lao masilyamano. Dee embame endakali itange kandao mokosala nayao, embame kiningi pii lao Goteme endakali dupame pipimili lao masingili pyoo mana lamailino lao masilyamano. 22 Dopana, naimanya mana setapae dokonya aipa latae silyape? Kapomane Isingi Mupa dokonya takisa dupa naimame pyakamaimape, pande kayamape?” lao pisiami-pyaa. 23 Dopa lao waa katao pisiamino doko Jisasame kandatala dokaita lamaiyoo, “Muni mende namba laitaka pyepa. Muninya endakali lengelyaapi wasetae kalyamopi kenge pyatae kalyamopi doko apinyape?” lea-pyaa. Dopa lateamopa dokaitame lao pituu, “Doko Kapomane Isingi Mupa dokonya pyatae kalyamona,” leami-pyaa. 25 Dokopa* 20:25 Lu 23:2 baame dokaita lamaiyoo, “Dopa tamo doko, opale Kapomane Isingi Mupa dokonya dupa tange maiyakamaiyepape. Dee opale Gotenya dupa Gote tangeaka maiyakamaiyepape,” lea-pyaa. 26 Dopa leamopa dokaitame endakali enomba dupanya baa kosimi lapenge pii mende kutao kayami-pyaa. Baame dokaitanya pii yanu pyakamaiyamo doko sepala dupame mona andapala dee pii mende naleami-pyaa.
Endakali kumapae dupa sakatatamipi lao Jisasa pisiamino doko
(Mt 22:23-33; Mk 12:18-27)
27 Yuu* 20:27-28 Ap 4:1-2; 23:8* 20:27-28 Dit 25:5 mende akali Satyusi mendapua Jisasa kateamo dokonya epeami-pyaa. Dupame endakali kumapala dee sakatala naengena lengema-pyaa. Dokonya dokaitame baa pisoo, “Mana Lenge Akali, wamba Moseseme naimanya mana mende dapa lao pepa pyanya setekea-pyaa: ‘Akali mendeme enda mende nyepala wane manja nayao baa mee kumatamo kandao doko, baanya kaiminingi dokome enda walyakae doko pisetala wane manditamo dupa kaiminingi kumapae dokonya manjakamaitana,’ lapae silyamo. 29 Dopana, gii mendepa akali mendenya ikiningi kalange kateami-pyaa. Dutupanya mupa dokome enda mende nyepala wane manja nayao baa mee kumia-pyaa. 30 Dokopa kaiminingi laponge dokome enda walyakae doko pisia-pyaa. 31 Pisetala dopaka pyoo baa wane manja nayao kumateamopa maitakao kaiminingi teponge dokome enda dokoaka pisia-pyaa. Kaiminingi kalange dutupa pitakame enda dokoaka nyiamino doko wane mende manja nayawaka kumiami-pyaa. 32 Maitakao enda doko kumiaka-pyaa. 33 Kaiminingi kalange dutupa pitakame enda mendai dokoaka nyepala kumiami-pyaana, tenda endakali kumapae dupa malunya sakatataminopa enda doko akali dutupanya apinya etanenge joo pitita laape?” leami-pyaa.
34 Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Indupa gii dakepa akalimi enda nyoo endame akali pao pingi. 35 Dopaka doko, Goteme endakali mendapua kandao kapana lao masetala tanga gii dokonya lete etete katena lao endakali kumapae dupa malunya sakatasetamopa, endakalipa nyala nayatami. 36 Dokaita* 20:36 1 Jo 3:1-2 dee kapa pao kumala nayao enjele joo pituu katawapi pitami. Goteme dokaita sakatasetamo dokonya dupa baanya ikiningi wanengepiaka jetami. 37 Moseseme* 20:37 Eke 3:6 endakali kumapala dee malunya sakatatamina lao panasetea-pyaa. Ikililyambu maunya ita teamo dokonya-kaita Moseseme pii nyiamo dokome Kamongo doko kandao, ‘Baa Apotakamepi, Aisakepi, Jekopepi dutupanya Gote kalyamona,’ lao Mosesenya pepa pyapae dokonya silyamo. 38 Dopana,* 20:38 Lo 6:10-11; 14:8-9; Ga 2:19 Gote baa endakali kumapae dupanya Gote daana, baa endakali lete katenge dupanya Gote. Baame endakali dupa pitaka leteaka kalyaminona lao masingina,” Jisasame lea-pyaa. 39 Dopa* 20:39-40 Mk 12:28* 20:39-40 Mt 22:46; Mk 12:34 lateamopa dupame baa-kisa pii mendapua dee pisalanya paka kayapala mana setapae masingi akali mendapuame baa lamaiyoo, “Mana Lenge Akali, embame pii auu pyoo yanu pilinona,” leami-pyaa.
Kataisa doko apipi lao Jisasame pisiamo doko
(Mt 22:41-46; Mk 12:35-37)
41 Dokopa Jisasame dokaita pisoo pituu, “Kataisa doko Dapiti Yumbangena lengema doko, aipuma dopa lengemape? 42 Losuu* 20:42 Wee 110:1 Wee dupanya Dapiti tangeme dapa lea lapae silyamo:
‘Kamongo Gote dokome nambanya Kamongo doko lamaiyoo,
“Emba nambanya kingi tolae-kaita katape!
43 Katatenopa nambame embanya yandapipili dupa embanya moko pundipundi ongonya katena latona,” ’ lapae silyamo.
44 Doko, Dapitimi akali doko kandao, ‘Kamongona,’ lea-pyaana, aipa petala baa Dapiti yumbange jilyape?” lea-pyaa.
Mana setapaenya lao mana lenge akali dupa koyatamina leamo doko
(Mt 23:1-36; Mk 12:38-40; Lu 11:37-54)
45 Endakali* 20:45-46 Lu 14:7-11 kambu piamino dupa pitakame Jisasanya pii dutupa soo kateaminopa baame baanya disaipele dupa lamaiyoo, “Nyakama aopyoo latala mana setapae masingi akali dopale jetamane lao kandao wandyuu kalyepape! Dupame yonge pee londe dupa pyoo payawani kaengema. Dupame kamapi dupanya nyakama lasa lapimi laka lao masingima. Dupame losuu anda dupanya enomba nyoo pilyanya etete auu kaengema. Nee andake nelyami dupanya petenge toko enomba nyoo dupanya pilyanya auu kaengema. 47 Dupame enda walyakae dupanya anda yuupi dupa minambao nyepakamaitala endakali dupame nyakama epepe lao masina latala loma londe pyoo singima. Goteme dupa-kisa kenda pipae etete andake mende setatana,” lea-pyaa.
21Enda walyakae mendeme Gotenya lao epe mende pyasakamaiyamo doko
(Mk 12:41-44)
1 Jisasame kandeamopa endakali kamongo dupame losuu anda andake dokonya muni pyasingi penge dokonya pyasiami-pyaa. 2 Dokopa enda walyakae etete tipya mendeme muni etete yakane lapoma pyasiamo kandea-pyaa. 3 Kandatala* 21:3 2 Ko 8:12 baame lao pituu, “Nambame nyakama kiningi langilyona, enda walyakae tipya dokome endakali waka dupame muni pyasalamino dupa pitaka etete ita minao pyasalamo. 4 Endakali dokaita pitakame nyakamanya muni sipumu dupanya kakana nyoo pyasalamino. Dopaka doko, enda dokome baa daa jipumupa baa-kisa sipumu doko pitaka pyasalamo. Baa tange nao pitipenge doko pitaka pyasalamona,” lea-pyaa.
Losuu anda andake doko kalunya nepatamina Jisasame leamo doko
(Mt 24:1-2; Mk 13:1-2)
5 Endakali dutupanya mendapuame losuu anda andake doko kana auu pipae dupame yati pyoo petae kateapi dee endakalimi Gote lao tama pyoo losuu anda andake doko yati pyoo oapi seteamino dupapi dupa kandatala auu pipaena leami-pyaa. Dopa leaminopa Jisasame kandatala dapa lea-pyaa. 6 “Nyakamame* 21:6 Mk 14:58; 15:29; Lu 19:43-44; Ap 6:14 indupa kandelyamino datupa tenda gii mende ipatamopa, ae kaname petae kalyamo datupanya mendaipi mende kalyamoli petae katena lao kayala nayao, pitaka kalunya nepatamina,” lea-pyaa.
Kenda pipae longo dupa ipatana Jisasame leamo doko
(Mt 24:4-14; Mk 13:3-13)
7 Dopa* 21:7 Lu 17:20; Ap 1:6 leamopa dokaitame baa pisoo pituu, “Mana Lenge Akali, embame leeno dupa gii andukupa pitana lao leepe? Naimame kongali aki mende kandatala dutupa pipenge gii doko tengesa petelyamona lao masetama laape?” leami-pyaa.
8 Dokopa* 21:8 Mk 13:21; Lu 17:23; 1 Jo 2:18 Jisasame lao pituu, “Endakali longome nyakama minao kyakasetamina kandao kalyepape. Dupame namba epele lao ipupala, ‘Namba akali dokona,’ latami. Dee dupame, ‘Yuu etenge gii doko ipatelyamona,’ latamiaka. Dopa latamiaka doko, nyakamame dupanya pii doko watao minala nayalapape. 9 Tenda nyakamame yanda andake mendapua pilyamona lawapi endakali dupame nyakamanya kapomane doko yanda pimailyaminona lawapi pii dopale dupa sepala walu laa nayalapape. Dopale dupa wambao kapa pao pitamoaka doko, yuu etenge gii doko dokopaka naipatana,” lea-pyaa. 10 Dopa* 21:10 2 Ktl 15:6; Ais 19:2 latala baame dokaita lamaiyoo, “Akali tata mendeme tata mende yanda pimaita kiŋi mendenya isingi tata mendeme kiŋi mendenya isingi tata mende yanda pimaita pitami. 11 Dee yuu yangi dupanya titiwali andake dupa minao lopo andake dupa soo, yainame endakali longo dupa-kisa andinyoo pita. Dee endakali dupa paka pisepenge makandepi kongali andakepi dupa kaiti-kisa kaita ipantana,” lea-pyaa.
12 “Dopaka* 21:12 Jo 15:20; 16:2; Ap 25:24* 21:12 Mt 10:17-22 doko, mana dopale dupa pitaka ene ipanya pitamopa, wambao endakali mendapuame nyakama anjoo kenda pisetami. Dupame dupanya losuu anda dupanya nyakama kosimi latala anjingi anda dupanya anjinya palyetami. Dee nyakamame namba watao payataminosa dupame kapomane isingi akali andakepi kiŋipi dupa-kisa laminao patami. 13 Laminao* 21:13 Pl 1:12 patamino dokonya-kaita nyakamame nambanya lao pii lamaitami. 14 Namba* 21:14-15 Lu 12:11-12* 21:14-15 Ap 6:10 tangeme nyakama pii epepi masingi epepi ditopa nyakamanya yandapipi dupa pitakame kapa pao nyakama ita minao pii tanga lao yanu pyala nayatami. Dopana, nyakamame walu laa nayao dupanya pii yanu pyakamaipenge pii mende wambao depa laa nayalapape. 16 Nyakamanya* 21:16 Lu 12:52-53 endangi takangepi, kaiminingipi, kaita miningipi, palupi dupame nyakama nyakamanya yandapipi dupanya kingilyaka maitami. Dopa petala nyakamanya mendapua pyao kumasetamiaka. 17 Nyakamame* 21:17 Jo 15:18-25 namba watao payataminosa endakali dupa pitakame nyakama kandao etete imbu kaengitami. 18 Dopaka* 21:18 1 Sam 14:45; Mt 10:30; Lu 12:7; Ap 27:34 doko, nyakamanya aiyomba iti mendaipi mende alu napita. 19 Nyakama* 21:19 Ip 10:36,39; Pa 2:7 kyoto joo katatamino dokome auu pyoo lete katatamina,” Jisasame lea-pyaa.
Yuu taono Jetusaleme doko koyatana Jisasame leamo doko
(Mt 24:15-21; Mk 13:14-19)
20 “Tenda* 21:20 Lu 17:31; 19:41-44; 23:28-31 yanda singi amii dupame yuu Jetusaleme dokonya ipao katao kakopataminopa nyakamame kandatala taono dokonya koyapenge gii doko tengesa ipatelyamona lao masetami. 21 Gii dokopa Jutia yuu dokonya katatamino endakali dupa yuu manda dupanya paka pyakao pupenge jeta. Yuu taono dokonya katatamino endakali dupame taono doko yakinatala waka mendakaita pupenge jetaka. Dee yuu londatili katatamino endakali dupa taono dokonya etete napupenge jeta. 22 Goteme* 21:22 Dit 32:35; Jet 5:29; 46:10; Osi 9:7 yanu nyetana latae baanya pepanya pyapae silyamo dupa pitaka gii dokopa etete kiningi jeta. 23 Dee* 21:23 Lu 23:29; 1 Ko 7:26 kenda pipae etete andake doko yuu dakenya ipatamopa Goteme endakali datupa kandao imbu kayao yanu nyeta. Gii dokopa enda wane tongatapi enda wane andu nengepi dupa etete kondo pita! 24 Yandapipi* 21:24 Wee 79:1; 81:15; Ais 63:18; Dan 8:13; Lo 11:25; Pa 11:2 dupame endakali yangi dupa uaa pepome kepatami. Dee yangi dupa anjetala laminao yuu wakale wakale dupanya puu puu pitami. Gii dokopa endakali tata waka waka dupame mende alo peta peta pyoo yuu Jetusaleme doko moko katao waima lyoo koyasoaka katao etapenge gii doko ipatali pyoo kayatamina,” lea-pyaa.
Endakalinya Ikiningi doko dee ipata dokonya Jisasame leamo doko
(Mt 24:29-31; Mk 13:24-27)
25 “Tenda* 21:25 Wee 46:2-3; 65:7-8; Ais 13:10; Ese 32:7; Joe 2:10,31; Sep 1:15; Pa 6:12-13 nikipi, kanapi, buipi dupa makande mende peta peta pita. Dee solowata pete andake dupa oo lao buu minao ipatamopa isa yuu dakenya endakali tata dupa pitakame mona etete koyao pakame kumatami. 26 Kaitinya kuingi dupa ema-ema pitamosa kandatala makande dopale dupa yuu pitakanya ipapome lamo lao masoo yamataka lao pakame kumao lenge kolatami. 27 Dutupa* 21:27 Dan 7:13-14; Mt 26:64; Lu 9:27; Pa 1:7 petatamopa Endakalinya Ikiningi doko etete pupu lao tii pyoo kopa tambetambe ipatamo kandatami. 28 Tenda* 21:28 Lu 18:7-8; Lo 13:11; Ip 10:37 makande dutupa tee pyao pitamo gii dokopa Goteme naima lanyetamo gii doko tengesa ipatelyamona lao masoo nyakama toya katao kandalyetae kalyepape,” Jisasame lea-pyaa.
Piki itapa makande pyoo kongali pii doko
(Mt 24:32-35; Mk 13:28-31)
29 Dokopa baame kongali pii dake dokaita lamaiyoo, “Nyakamame piki itapi ita wakapi dupa masalapape. 30 Nyakama tangeme ita dupanya mende yoko ŋaŋa pyakalyilyamo doko kandatala aiyuu kana palyanya petelyamona lao masingima. 31 Dopaka pyoo pitamo dupa nyakamame kandatala Goteme isingi doko tengesa ipatelyamona lao masetami. 32 Nambame* 21:32 Mt 16:28; Mk 9:1; Lu 9:27 nyakama kiningi langilyona, endakali indupa palelyamino dupa kumao etapala nayataminopa, dutupa pitaka pita. 33 Yuupi* 21:33 Lu 16:17 kaitipi dupa kapa pao alu pitamoaka doko, nambanya pii dupa kapa pao alu napitana,” lea-pyaa.
34 “Nyakamame* 21:34 Mt 24:48-50; Mk 4:19; Lu 12:45; 17:27; 1 Te 5:3,6-7 oapi dupa pyuaniaka kayao pingipi, bia akipi longo lao nao kyakao katengepi, yuunya auu pingi dupa nea kaengepi mana dutupanya nyakamanya masingi patamopa aopyoo latala Goteme isala epenge gii doko nyakama-kisa etete alo pyao walu lasala ipatame lao tangeme tange isoo kalyepape. 35 Gii doko yui pandu lokalyingili pyoo yuu pitakanya endakali dupa-kisa ipata. 36 Nyakama* 21:36 Mk 13:33; Pa 6:17 kandao isoaka kalyepape! Opale pitamo dupanya wandinya nepatamana lao, dee Endakalinya Ikiningi dokonya enombanya elya nakayao toya katatamana, Gote embame naima pupu lasepe lao loma soaka kalyepape,” lea-pyaa.
37 Jisasame* 21:37 Mt 21:17; Mk 11:11,19; Lu 19:47; 22:53 losuu anda andake dokonya kotaka dii lao endakali dupa mana lamaitala yuu kuala epeamopa baame yuu taono doko yakinatala Olipimanda dokonya palya pata pia-pyaa. 38 Dopa* 21:38 Jo 8:2 piamopa endakali dupa pitakame yongama wamba sakatatapu baanya pii salanya losuu anda andake dokonya ipata piami-pyaa.
22Jisasa pyao kumasemana lao kambuiyamino doko
(Mt 26:1-5,14-16; Mk 14:1-2,10-11; Jo 11:45-53)
1 Isataelemanya* 22:1 Eke 12:1-27 betesanya iisa napalyoo nenge Napinya Kayamo Gii epe doko ipanya tengesa pia-pyaa. 2 Dokopa* 22:2 Lu 11:54; 20:19; Ap 5:26 pitisa mupapi mana setapae masingi akalipi dupame endakali dupa paka kayapala, naimame Jisasa aipa pyoo pyao kumasemape lao kaita kutao kateami-pyaa. 3 Gii* 22:3 Lu 4:13; Jo 13:2,27; Ap 5:3 dokopaka Satane dokome disaipele kingi ita-kisa dee lapoma dutupanya mende Jutasa kenge mende Isaketiote lenge doko-kisa ipao palea-pyaa. 4 Palipiamopa baame pao pitisa mupapi losuu anda andake isingi akalipi dupa-pipa pitipala nambame Jisasa doko dopa pyoo nyakama laitaka pitona lea-pyaa. 5 Dopa leamopa dokaitame auu kayapala, “Naimame muni mendapua emba ditamana,” leami-pyaa. 6 Dopa leaminopa Jutasame pii doko kapana latala Jisasa endakali dupa-pipa nakatenya, baa iki katata mendasa dokaita laitaka pitoana lao masetala malisoo katea-pyaa.
Napinya Kayamo Nee neamino doko
(Mt 26:17-25; Mk 14:12-21; Jo 13:21-30)
7 Betesanya* 22:7 Eke 12:1-27; Dit 16:5-8 iisa napalyoo nenge gii dokopa Napinya Kayamo Gii dokonya mena sipisipi dupa pingi gii doko epea-pyaa. 8 Dokopa* 22:8 Lu 19:29; 8:51; Ap 3:1 Jisasame Pitapa Jonepa lamaiyoo, “Napinya Kayamo Gii dakenya nee doko nengeli pyoo namanalena, depa laa pupa,” lea-pyaa. 9 Dopa lateamopa dolapome baa lamaiyoo, “Nalimbame andusa pupala depa laapale lao embame masilipi?” leambi-pyaa. 10 Dopa leambinopa baame dolapo lamaiyoo, “Kandeleno! Nyilyambome yuu taono Jetusaleme dokonya patambinopa akali mendeme penge mendenya endaki kambuoo soo ipao nyilyambo kaitinisa kandanyalapomona doko watao pupala baa andaka kolandatamo dokonya awapa kolandalapape. 11 Kolandatala nyilyambome akali anda tange doko lamaiyoo, ‘Mana Lenge Akali dokome emba kandao, “Nambanya disaipele dupa-pipa Napinya Kayamo Nee doko palo andukunya namape?” lelyamona,’ lamaiyepape. 12 Dokopa baame anda namba pyoo petae ketae mendenya toko akipi dupa singi palo andake mende laitaka pyaapomona, dokonya depa laapape,” lea-pyaa. 13 Dopa* 22:13 Lu 19:32 lateamopa dolapome pao Jisasame leamoli pyoo kandatala Napinya Kayamo Nee doko depa leambi-pyaa.
Jisasame baanya nee doko tee pyao nena leamo doko
(Mt 26:26-30; Mk 14:22-26; 1 Ko 11:23-25)
14 Napinya* 22:14 Mt 26:20; Mk 14:17 Kayamo Nee napenge gii doko ipateamopa, Jisasapi baanya aposele dupa-pipa awapa nee nalanya tokonya peteami-pyaa. 15 Peteaminopa* 22:15 Lu 12:49-50 baame dokaita lamaiyoo, “Namba tanda andake nalanya pituu wambao nyakama-pipa Napinya Kayamo Gii dakenya nee dake etete napuma laka lao masoo katapu. 16 Tenda* 22:16 Mt 8:11; Lu 13:29; 14:15 nambame nee dake mee etete nala naenya Goteme isala ipao pituu Napinya Kayamo Nee dokonya tenge angi doko panasetatamopa nambame Napinya Kayamo Nee dakenya etete napengena lao nyakama langilyona,” lea-pyaa. 17 Dopa* 22:17 1 Ko 10:16 latala baame kapo penge mende nyepala Gote lao yaka pilino latala dokaita lamaiyoo, “Dake nyakamame nyepala kapa kapa lao mokosoo nalapa. 18 Nambame getepe ipange dake indupa nanawaka katao Goteme isala ipatamo gii dokopa natona lao nyakama langilyona,” lea-pyaa. 19 Dopa* 22:19 Lu 9:16; 24:30; Jo 6:51; 1 Ko 10:16 latala baame betesa mende nyepala Gote lao yaka pilino latala konjia-pyaa. Konjepala dokaita maiyoo pituu, “Dake nambanya yonge doko [nyakama lao masetala Gote kundi mailyona, nyakamame namba masoo dopa pyoo kalyepapena,” lea-pyaa. 20 Napinya* 22:20 Jet 31:31-34 Kayamo Nee doko napeaminopa baame kapo penge doko nyepala dopaka pyoo nyakama maiyoo pituu, “Nambanya taiyoko kapo penge dakenya nyakamanya kai lekelyo dokome Goteme pii enenge lao setekelyamona,” lea-pyaa.]
21 “Anematupa!* 22:21 Wee 41:9* 22:21 Mt 26:20; Mk 14:17-21; Jo 13:21-30 Namba kandao yandapipi jingima akali dupa namba laitaka pitamo akali doko nambapa awapa nee nao toko dakenya pilyamo. 22 Kini, Endakalinya Ikiningi dokome Gotenya makande seteamo kaita dokonyaka watao minilyamo. Dopaka doko, enge nyilyamo akali doko baa koyata iki lamo!” lea-pyaa. 23 Dopa lateamopa dokaitame nyakamalapo lao pituu, “Naimanya akali apimi mana doko minalanya pilyape?” leami-pyaa.
Api alyasale joo kalyamape lao pii yanda pyoloo piamino doko
24 Dokopa* 22:24 Mt 18:1; Mk 9:34; Lu 9:46 disaipele dupame naimanya mende api alyasale joo kalyamape lao pii yanda pyoloo piami-pyaa. 25 Dopa* 22:25 Mt 20:25-28; Mk 10:42-45 piaminopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Endakali tata dupanya kiŋi kalyamino dupame endakali dupanya alyasale joo katengema. Dee endakali dupame tangenya isingi akali dupa kandao akali epena lao lalyingima. 26 Dopaka* 22:26 Mt 23:11; Mk 9:35; Lu 9:48 doko, nyakamame dopa napinya, nyakamanya akali andake joo katenge doko anasale joo katapenge. Dee nyakamanya isingi akali dokome nisingi akali joo katapengeaka. 27 Api* 22:27 Lu 12:37; Jo 13:12-15 alyasale joo kalyape?’ Nee nao petenge akali doko alyasalepe, pande baanya nee yangao setakamaiyoo nisingi akali doko alyasalepe? Nee nao petenge akali doko alyasale joo katenge daape! Dopaka doko, namba nyakama-pipa katao nisingi akali joo kalyo.
28 “Namba-kisa* 22:28 Jo 6:66-68; 15:27; Ip 2:18; 4:15 makande pingi koo dupa ipata pilyamopa nyakamame namba mona setao awapa katengema. 29 Dopana,* 22:29 Lu 12:32; Pa 2:26-28 nambanya takange dokome namba kiŋi joo isoo katape leamoli pyoo, nambame nyakama kiŋi joo kalyepape langilyo. 30 Nyakamame* 22:30 Mt 19:28; Mk 10:37; Pa 20:4 nambanya isingi panda dokonyaka katao nambanya nee nao petenge toko dokonya pitipala neepi endakipi nao pititami. Dee nyakamame kiŋi dupanya petenge toko dupanya pitipala Isataele tata kingi ita-kisa dee lapoma dupanya pii tolasakamaitamina,” lea-pyaa.
Jisasame Pita kandao embame namba nakandengena laapeno leamo doko
(Mt 26:31-35; Mk 14:27-31; Jo 13:36-38)
31 Jisasame* 22:31 Jop 1:6-12; Emo 9:9; 2 Ko 2:11; Pa 2:10 Saimone kandao, “Saimone! Saimone! Kandeleno! Ee pokenge endakali dupame wiisa angi imbupi yapengemali pyoo Satane dokome nyakama pitaka makande pyaanya anali latelyamo. 32 Dopaka* 22:32 Wee 51:13; Jo 17:11,15,20; 21:15-17 doko, nambame embanya masoo miningi doko etete koyala naena lao loma sepekelyo. Tenda emba mona kapilyeteno gii dokopa embanya kaiminingi dupa kyoto injisepe,” lea-pyaa. 33 Dopa* 22:33 Lu 22:54,61 leamopa Pitame Jisasa lamaiyoo, “Kamongo, namba embapa awapa anjetae palitambanopi dee awapa pao kumatambanopi dupa kapakana lao masetelyona,” lea-pyaa. 34 Dopa lateamopa Jisasame Pita lamaiyoo, “Indupa kuka gii dakenya yaka pauli pii laa nayatamopa embame paa tepomasa, ‘Nambame baa nakandengena,’ laapeno lao nambame emba langilyona,” lea-pyaa.
Muni pausapi mandipi konjuapi dupanya lao Jisasame leamo doko
35 Jisasame* 22:35 Mt 10:9-10; Mk 6:8-9; Lu 9:3; 10:4 dokaita lamaiyoo, “Wamba nambame nyakama pupa lao pituu, ‘Munipi, nokainapi, moko peepi mende namandyuu mee pupape,’ leo dokopa, nyakama pupala opale mende daa joo kateamipi?” lao pisia-pyaa. Dokopa dokaitame baa lamaiyoo, “Naima mende daa nanjoo kateamana,” leami-pyaa. 36 Dokopa* 22:36 Lu 22:49-50 baame dokaita lamaiyoo, “Mende daa nanjoo kateaminoaka doko, indupa nyakamanya akali mendeme muni pausapi mandipi mende setamo doko tange nyoo pupenge jilyamo. Dee akali mende konjua daa jetamo kandao doko, baanya yonge pee saketa dokome muni nyepala konjua mende sambapenge jilyamoaka. 37 Nambame* 22:37 Ais 53:12; Mt 27:38; Lu 22:52; 23:32 nyakama langilyona, nambanya lao pii pepa pyapae singi dupa angi jina! Pii pepa pyapae singi dokonya dapa lapae silyamo: ‘Mana setapae nepenge akali dupa-pipa baa pyasoo itaki pyatamina,’ lapae silyamo pii doko indupa namba-kisa angi jalanya petelyamona,” lea-pyaa. 38 Dokopa dokaitame lao pituu, “Kamongo, konjua lapoma silyamo kanda!” leami-pyaa. Dokopa baame dokaita lamaiyoo, “Kapa lumuna kayalapa!” lea-pyaa.
Jisasame Olipimanda dokonya loma siamo doko
(Mt 26:36-46; Mk 14:32-42)
39 Dopa* 22:39 Mt 26:30; Mk 14:26; Lu 21:37; Jo 18:1-2 latala Jisasame yuu taono doko yakinatala Olipimanda dokonya pengeliaka pyoo peamopa baanya disaipele dupa awapa peami-pyaa. 40 Baame* 22:40 Lu 11:4 yuu dokonya lai petala dokaita lamaiyoo, “Makande pingi dupanya nyakama pao koyatamane lao loma soo kalyepape,” lea-pyaa. 41 Dopa latala baa kuki umbisale yandate pee mendai pyapengeli joo pupala luma lakao dapa lao loma sia-pyaa: 42 “Apane,* 22:42 Mt 6:10; Mk 10:38; Jo 5:30; 12:27-29; 18:11 embame namba-kisa kenda pipae silyamo dake nyoo nepakape! Dopaka doko, nambame masilyoli napinya, embame masetenoli pipina,” lea-pyaa. 43 [Dokopa* 22:43 Ap 21:14 kaitinya enjele mendeme ipupala baa kyoto injisia-pyaa. 44 Dopa piamoaka doko, Jisasa baa mona kendame kumapala etete puu lao loma soo kateamopa baa-kisa enaputi piamo doko taiyokome endaki lee kuili pyoo yuunya dopa lea-pyaa.] 45 Dopa piamopa baame loma soo etapala sakatao ipao disaipele dupa kandeamopa, dokaitame baa kandao mona kenda kayapala luu paliuu kateami-pyaa. 46 Dokopa baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama aipuma luu paliuu kalyamipi? Makande pingi dupanya pao koyatamane lao sakatatala loma soo kalyepape,” lea-pyaa.
Jutasame Jisasa dokaita laitaka piamo doko
(Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Jo 18:3-12)
47 Jisasame* 22:47 Ap 1:16 dopa lao dutupa lamaiyoo kateamopa, baanya disaipele kingi ita-kisa dee lapoma dutupanya mende Jutasa lenge dokome akali kambu mende laminao baa wambao epea-pyaa. Baame Jisasa kateamo dosa tengesa ipupala Jisasa nunu pyaanya pia-pyaa. 48 Dokopa Jisasame baa lamaiyoo, “Jutasa, embame Endakalinya Ikiningi doko yandapipi dupa laitaka pyoo nunu pyaa epelepe?” lea-pyaa. 49 Dopa* 22:49 Lu 22:36,38 lateamopa akali epeamino dokaitame Jisasa-kisa pitamino dupa baanya disaipele awapa kateamino dupame kandatala, “Kamongo, naimame dokaita uaa pepome pokamape?” leami-pyaa. 50 Dopa latala disaipele mendeme pitisa mupa dokonya kendemane mendenya kale tolae-kaita taka lanya nepea-pyaa. 51 Dopa piamosa Jisasame kandatala, “Kayalapa!” lea-pyaa. Dopa latala akali dokonya kale doko watandateamopa katengeli pyakamaiya-pyaa. 52 Dokopa Jisasame pitisa mupapi, losuu anda andake isingi akalipi, Jutamanya isingi akalipi baa anjala epeamino dupa lamaiyoo, “Nyakamame akali pake nao makongao paenge mende anjala epele lao konjuapi kolyepepi dupa minao epelyamipi? 53 Koteaka* 22:53 Lu 19:47; 21:37; Jo 7:30; 8:20; Kl 1:13 lao namba nyakama-pipa losuu anda andake dokonya katengeaka doko, nyakamame namba anjala nayami. Indupa iminjingi dokome kalai isoo pipenge gii doko ipatelyamona, nyakamame dokonya kalai pyakamaiyepalena,” lea-pyaa.
Pitame namba Jisasa nakandengena leamo doko
(Mt 26:57-58,69-75; Mk 14:53-54,66-72; Jo 18:12-18,25-27)
54 Jisasame* 22:54 Wee 31:11; Lu 22:33 dopa lateamopa dokaitame baa puu lao minatala laminao pitisa mupa dokonya andaka peami-pyaa. Peaminopa Pitame dokaita watao tependale joo pea-pyaa. 55 Anda kamapisa ita yangatala endakali peteamino dokonya Pita pao konda pia-pyaa. 56 Dopa* 22:56 Ap 4:13 petala ita petesa peteamopa kalai pyakamaiyoo petenge enda mendeme baa kandokondape petala lao pituu, “Akali dake Jisasapa awapa katengembana,” lea-pyaa. 57 Dopa leamopa Pitame tanga lao, “Wanaku! Nambame baa nakandengena,” lea-pyaa. 58 Dopa lateamopa kuki tendale akali mendeme baa kandatala, “Emba akali dupanya mendeaka lamona,” lea-pyaa. Dopa leamopa Pitame lao pituu, “Akali yaa! Namba dupanya mende daana,” lea-pyaa. 59 Dee kiloko gii mendai jowapi mende pateamopa, akali mendeme, “Kini etete, baa akali dokopa awapa kateambina, baa Galili tangeakana!” lao kyoto joo lea-pyaa. 60 Dopa leamopa Pitame baa lamaiyoo, “Akali yaa! Embame pii leleno akali doko namba nakandengena,” lea-pyaa. Dopa leamo awapa yaka pauli pii mende lalu pia-pyaa. 61 Dopa* 22:61 Lu 22:34 lateamopa Kamongo dokome kapilyetala Pita kandokondape pia-pyaa. Dopa piamopa Kamongome baa kandao, “Indupa kuka gii dakenya yaka pauli pii nalatamopa paa tepomasa embame namba nakandengena laapenona,” leamo pii doko Pitame masia-pyaa. 62 Masetala kamaka pupala etete yamataka lao ee lea-pyaa.
Dokaitame Jisasa kandao pii koo lao piamino doko
(Mt 26:67-68; Mk 14:65)
63 Dokopa Jisasa minatae kateamino akali dupame baa minoko pyoo minakaseta pyapa pyoo kateami-pyaa. 64 Dokaitame baanya lengelyaapi yaki petala pyao pituu, “Emba pilyamo doko dokome pilyamo lao naima langipi!” leami-pyaa. 65 Dee dupame baa kandao lamba lao pii koo longo waipa soo leami-pyaa.
Jisasa kosimi leamino doko
(Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Jo 18:19-24)
66 Yuu* 22:66-67 Mt 26:57; Mk 14:53; Lu 22:54* 22:66-67 Jo 3:12; 8:45; 10:24 yongemaopa Jutamanya isingi akalipi, pitisa mupapi, mana setapae masingi akalipi dupa pyasoo kambuiyami-pyaa. Dokopa akali yangimi Jisasa laminao nyakamanya kanjole dupa kambuiyamino dokonya epeami-pyaa. Ipateaminopa dokaitame baa pisoo, “Emba Kataisa doko tamo kandao doko, naima langi!” leami-pyaa. Dokopa Jisasame dokaita lamaiyoo, “Nambame pii doko yanu pyato kandao doko, nyakamame kiningina lao masala nayatami. 68 Dee nambame nyakama pii mende pisoto kandao doko, yanu pyakala nayatamiaka. 69 Dopaka* 22:69 Wee 110:1; Ap 7:56 doko, indupa pituu tanga tangapi Endakalinya Ikiningi dokome Gote etete pupu lapae dokonya kingi tolae-kaita katatana,” lea-pyaa. 70 Dopa* 22:70 Mt 4:3; 27:11; Lu 4:3,9; 23:3 leamopa dokaita pitakame lao pituu, “Dopa tamo doko, emba Gote Ikiningi taa aipape?” leami-pyaa. Dokopa baame dupa lamaiyoo, “Nyakama tangeme namba kandao latelyamino dokokana,” lea-pyaa. 71 Dopa* 22:71 Jo 10:30-33 lateamopa dokaitame nyakamalapo lao pituu, “Aipuma naimame endakali mendapuanya pii deaka nyetamape? Baame pii lapumu dutupa naimame sepelyamanona!” leami-pyaa.
23Jisasa anjoo soo Pailate kateasa peamino doko
(Mt 27:1-2,11-14; Mk 15:1-5; Jo 18:28-38)
1 Dopa lateaminopa kambuoo kateamino akali dupa pitakame sakatatala Jisasa laminao Pailate kateasa peami-pyaa. 2 Pupala* 23:2 Lu 20:20-26; Ap 17:7; 24:5 dokaitame baa tee pyao kosimi lao pituu, “Naima tata dupame kapomane minakasalapale lao akali dakeme dapa lenge: ‘Kapomane Isingi Mupa doko muni takisa namaiyepape!’ lenge. Dee baame baa tange kandao, ‘Namba Kataisa. Namba kiŋi kalyona,’ leamopa naimame siamana,” leami-pyaa. 3 Dokopa* 23:3 Lu 22:70; 1 Ti 6:13 Pailateme baa pisoo, “Emba Jutamanya Kiŋi dokope?” lea-pyaa. Dopa leamopa Jisasame Pailatenya pii yanu pyakamaiyoo, “Embame latelenona,” lea-pyaa. 4 Dokopa* 23:4 Mt 27:24; Lu 23:14,22,41; Jo 19:4,6; Ap 13:28 Pailateme pitisa mupapi endakali limbao kateamino dupapi dupa lamaiyoo, “Nambame akali dake kosimi lapenge tenge mende panala naelyamona,” lea-pyaa. 5 Dopa* 23:5 Lu 4:4 leamoaka doko, dokaitame kyoto joo lao, “Akali dakeme mana lamaipya dokome endakali dupa mona mende pali-pali petakamaiya. Baame Galili yuu dokonya pituu sakatatala lamaiyoo Jutia yuu pitakanya awali lao endakali pitaka mona sakatasetakamaitala indupa ae ipatelyamona,” leami-pyaa.
Pailateme Jisasa Etote kateasa pena leamo doko
6 Pailateme pii dutupa sepala dokaita pisoo, “Akali dake Galili tange mendepe?” lea-pyaa. 7 Dopa* 23:7 Lu 3:1 leamopa dokaitame, “Jisasa baa akali Etoteme yuu isingi Galili dotena tangena,” lao lamaiyami-pyaa. Dokopa Pailateme akali Galili dotena tange Jisasa doko Etoteme kosimi lapengena lao masetala, Etote doko Jetusaleme dokonya kateamopaka dokonyana, yanda singi amii mendapuame Jisasa laminao Etote kateasa pena lea-pyaa. 8 Wamba* 23:8 Mt 14:1-2; Lu 9:9 Etoteme Jisasanya lao pii mendapua sepala kongali mende pitamo kandapu laka lao masoo gii longo malisoo katea-pyaa. Malisoo kateamopa Jisasa epeamo doko kandatala mona etete yaepea-pyaa. 9 Dokopa* 23:9 Mk 15:5 baame pii longo lao Jisasa pisia-pyaa. Pisiamoaka doko, Jisasame pii mendaipi mende yanu napia-pyaa. 10 Dokopa pitisa mupapi mana setapae masingi akalipi dupame tengesa ipao katapala kyoto joo Jisasa kosimi leami-pyaa. 11 Dopa* 23:11 Mk 15:17-19; Jo 19:2-3 piaminopa Etote mauwapi baanya yanda singi amii dupapimi Jisasa kilya kandao baa-kisa makande koo longo minao baa minakasoo yonge pee epe etete mendeme baa yati pyakamaiyami-pyaa. Dopa petakamaiyaminopa Etoteme yanda singi mendapuame baa laminao Pailate kateamo dokonya pilyina lea-pyaa. 12 Wamba* 23:12 Ap 4:27-28 Etote Pailatepa yandapipi joo kateambinoaka doko, gii dokopa kaita miningi jiambi-pyaa.
Jisasa pyao kumasina Pailateme leamo doko
(Mt 27:15-26; Mk 15:6-15; Jo 18:39–19:16)
13 Dokopa Pailateme pitisa mupapi, isingi akalipi, dee endakali meepi dupa epena lao nyoo limbia-pyaa. 14 Ipao* 23:14 Lu 23:4,22,41 limbateaminopa baame dokaita lamaiyoo, “Akali dakeme ‘Nyakamame kapomane minakasalapa!’ lengena lao kosimi lalamino dokonya nambame baa nyakamanya enombasa makande pyoo pisipupa kosimi lapenge tenge dopale mendaipi mende baa-kisa panala naelyamo. 15 Dee* 23:15-16 Lu 23:22; Jo 19:12-14 Etoteme apata tenge kutao kayapala baa pilyoo naima-kisa epena lameaka lamona salapape. Akali dake pyao kumasepenge mana koopi mende baame naminia lamo dokonya nambame baa konjame pyapala yakinatoana,” Pailateme dopa lea-pyaa. 17 Gii* 23:17-19 Ap 21:36* 23:17-19 Ap 3:13-14 dokopa akali Batapasa lenge mende anjetae palea-pyaa. Akali dokome yuu taono Jetusaleme dokonya kapomane yanda pimaita endakali mendapua pyao kumaseta petala anjetae palea-pyaa. [Ee kana dii lao Isataelemanya Napinya Kayamo Gii epe doko epelyali pyoo Pailateme dokaitanya endakali anjetae dupanya mendai mende mokata pyakamaingi-pyaa.] Dokonya endakali kambu pyao kateamino dupa pitakame puu lao, “Akali dake pyao kumasetala Batapasa doko mokakape!” leami-pyaa. 20 Dopa lateaminopa Pailateme Jisasa mokapuli lao masetala pii wamba lateamo dokoaka puu lao dokaita dee lamaiya-pyaa. 21 Lamaitiamoaka doko, dokaitame puu lao lao, “Baa ita pokonya pyao yuka! Pyao yuka!” lao deaka leami-pyaa. 22 Dokopa* 23:22 Jo 18:38; Ap 3:13 Pailateme paa tepo pyoo dokaita lamaiyoo, “Akali dakeme koo aki mende piape? Nambame baa pyao kumasepenge tenge mende panala naelyamona baa konjame+ 23:22 konjame Jutapi Loma tange dupapi dupame kende mendapua elyambu pyoo minatala puna dupanya kana kuli akipi mendapua anjilyamipi dee puna dupa pongo pongo pilyamipi petala pingima-pyaa.pyapala yakinatoana,” lea-pyaa. 23 Dopaka doko, dokaitame kongapu pyao ae lao, “Baa ita pokonya pyao yuka!” leamino dokome Pailatenya pii leamo doko pyaanya isa palyiami-pyaa. 24 Dopa* 23:24 Ap 3:15 piamino kandatala Pailateme dokaitanya pii watao minatala leaminoli pina kayatowana lao masia-pyaa. 25 Dopa lao masetala dokaitame akali Batapasa lenge kapomane yanda pimaita endakali pyao kumaseta petala anjetae paleamo doko mokekena leaminosa baame mokakamaiya-pyaa. Dopa petala baame dokaitanya leaminoli pyakamaina lao Jisasa baa yanda singi dupa maiya-pyaa.
Jisasa ita pokonya pyao yukuiyamino doko
(Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Jo 19:17-27)
26 Dokopa yanda singi dupame Jisasa ita pokonya pyao yukualanya laminao peaminopa akali Saimone lenge yuu taono Saitini tange mende Jetusaleme ipanya epeamopa kaitinisa kandanyiami-pyaa. Kandanyetala Jisasanya ita poko doko sakamaina lao baanya lataiyanya nyoo sakamaiyaminopa baame soo Jisasa watao pea-pyaa. 27 Dokopa endakali kambu andake mendeme Jisasa watao peami-pyaa. Enda longo dupame baa lao masetala ee lao yamataka lao peami-pyaa. 28 Dopa* 23:28-30 Lu 19:41-44; 21:23-24* 23:28-30 Osi 9:14; Lu 11:27; 21:23* 23:28-30 Osi 10:8; Pa 6:16 lao peaminopa Jisasame kapilyetala dupa lamaiyoo, “Tenda gii doko ipatamopa endakali dupame, ‘Enda ingi pyakilyetae, wane namandenge, wane andu nanenge enda dupa iki mona yaepatae pilyaminona,’ latami. Tenda endakali dupame ‘Yuu manda dupa longapala naima pyaa!’ latami. Dee yuu manda yakane dupame, ‘Naima pyao sanga pyaa!’ lao katatami. Dopana, nyakama Jetusaleme tange enda dupame namba kandao ee laa nayalapape. Nyakama tangepi nayakamanya wanepi dupa lao masoo ee laapape. 31 Indupa* 23:31 Ese 21:3,8; 1 Pi 4:17 makande dapale dupa ita saka doko-kisa setelyamino doko tenda ita sapu dupa-kisa makande aipale mende kapa pao ipatape?” Jisasame lea-pyaa.
32 Yanda* 23:32 Ais 53:12; Lu 22:37 singi dupame Jisasa pyao kumasalanya laminao pao pituu akali mana koo miningi waka lapoma baa-pipa awapa pyao kumasalanya laminao peamiaka-pyaa. 33 Dokaitame yuu kenge Matenakulimanda lenge dokonya pao lai petala, Jisasa baa ita poko mendenya pyao yukuiyami-pyaa. Mana koo miningi akali dolaponya mende Jisasanya kingi tolae-kaita pyao yukuotala, mende doko koya-kaita pyao yukuiyami-pyaa. 34 [Yukuoteaminopa* 23:34 Wee 22:18; Ais 53:12; Mt 5:44; Ap 7:60 Jisasame lao pituu, “Dokaitame masala nayao pilyaminona, Apane, embame dupanya koo dokonya yanu dupa nyala naenya kayape!” lea-pyaa.] Yanda singi dupame kana yakane dupa pyasoo male pyoo+ 23:34 male pyoo Naimame opale mende ita minao nyalanya masisa pyao male pingili pyoo yanda singi amii dupame Jisasanya yonge pee nyalanya kana yakane dupa pyasoo ita minao nyiami-pyaa.ita miniamino akali dupame Jisasanya yonge pee dupa mokosoo nyiami-pyaa. 35 Gii* 23:35 Wee 22:7-8; Lu 2:26; 9:35; Jo 1:34 dokopa endakali dupame kandatae kateaminopa Jutamanya isingi akali dupame Jisasa kandao lamba lao pituu, “Baame endakali waka dupa nisiana baa akali Goteme yapao nyepae kiningi Kataisa tamo kandao doko, baame baa tange nisinana!” leami-pyaa. 36 Dopa* 23:36-37 Wee 69:21; Mt 27:48; Mk 15:23 lateaminopa yanda singi dupame tengesa ipupala baa minakasoo waene kaa pipae mende nena lao maiyoo pituu, “Emba Jutamanya Kiŋi tamo kandao doko, embame emba tange nisa!” leami-pyaa. 38 Jisasa* 23:38 Jo 19:19 yukuotae kateamo ita poko dokonya ketae dosa pepa mende dapa lao pyatae katea-pyaa: ‘Dake Jutamanya Kiŋi dokona,’ lao pyatae katea-pyaa.
39 Dee* 23:39 Mt 27:44; Mk 15:32 akali kalai koo pingi lapoma pyao yukuiyamino dolaponya mendeme Jisasa kandao lamba lao pituu, “Emba Kataisa doko tamo kandao, embame emba tange nisetala, nalimba apata nisa!” lea-pyaa. 40 Dopa leamoaka doko, koo pingi akali mende dokome baa pyalanya lao, “Embame kenda pipae baame nyilyamo dopaleaka nyoo pituu Gote paka nakaelepe? 41 Nalimbame* 23:41 Lu 23:4,14,22 koo piambano dokonya yanu nyilyambano doko kapa pelyamo. Dopaka doko, akali dakeme koo mende napiana,” lea-pyaa. 42 Dopa* 23:42 Mt 16:28 latala baame Jisasa lamaiyoo, “Jisasa, embame kiŋi jetala ipateno gii dokopa namba kame sala nayape!” lea-pyaa. 43 Dokopa* 23:43 2 Ko 12:3; Pa 2:7 Jisasame baa lamaiyoo, “Nambame emba kiningi langilyo! Indupaka Patandisa+ 23:43 patandisa Juta dupame Gotenya kaiti yuu auu pyoo katapenge dokonya yuu enenge mende silyamona lao masetala kenge Patandisa lengema-pyaa.yuu dokonya pao kalyambanona,” lea-pyaa.
Jisasa kumiamo doko
(Mt 27:45-56; Mk 15:33-41; Jo 19:28-30)
44 Kotaka* 23:44-45 Emo 8:9* 23:44-45 Eke 26:31-35; 36:35; Ip 9:8; 10:19 andawai pungupungu dokonya pituu yuu doko pitaka kuiyatala, kuiyatae katao pao alemandi kiloko tepo lea-pyaa. Dee losuu anda andake dokonya lapalapa andake yukuotae katenge doko kainanya lapyepala lapoma pia-pyaa. 46 Dokopa* 23:46 Wee 31:5; Ap 7:59 Jisasame etete puu lao ae lao, “Apane! Nambanya imambu doko emba dilyona, embame isoo katakape!” latala kumalu pia-pyaa. 47 Yanda* 23:47 Ap 3:14 singi amii isingi akali dokome piamo doko kandatala Gote lalyoo, “Kiningi etete, akali dake tolatae lamona,” lea-pyaa. 48 Dokopa* 23:48 Lu 18:13 endakali longo kambu pyao kanja epeamino dupame piamo dupa kandatala mona kenda kayao kingi tukyoo andaka pilyiami-pyaa. 49 Gii* 23:49 Wee 38:11; 88:8; Lu 8:2-3 undinaka Jisasapa awapa kateamino akali dupa pitakapi, dee yuu Galili pituu Jisasapa awapa peamino enda dupapi dupame yuu dokonya kuki tependale katao piamo dupa kandatae kateami-pyaa.
Jisasa malu piamino doko
(Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Jo 19:38-42)
50 Wamba* 23:50-51 Lu 2:25,38 akali Josepe lenge mende Jutamanya yuu taono Atimatia lenge dokonya katao Jetusaleme ipao katea-pyaa. Baame mana epe tolao minao katao Goteme isala ipatana lao masetala malisoo katea-pyaa. Dee baa Jutamanya kanjole joo kateamoaka doko, kanjole waka dupame Jisasa pyao kumasemana lao pii wasiamino gii dokopa baame ŋee laa naya-pyaa. Dee angi piamino dokopa baame ŋee naleaka-pyaa. 52 Josepe dokome akali Pailate peteasa pupala Jisasa doko dina lao tee lea-pyaa. 53 Dopa lao tee lateamopa Pailateme kapana lea-pyaa. Dokopa baame Jisasa kondao nyepala lapalapa epe kyoto mendeme ambo pyapala nyoo soo ipao malu pipenge kananda tumbyepae wamba endakali kumapae mende setala nayami mendenya setea-pyaa. 54 Doko kalai yuungi mendenya dopa pia-pyaa. Gii doko alemanjetala Sambasa gii doko ipanya tengesa petea-pyaa. 55 Dopa* 23:55 Lu 23:49 piamopa enda wamba Galili yuu dokonya pituu Jisasa watao payamino dupame akali Josepe doko watao pao malu pingi panda dokonya baame Jisasa aipa pyoo setelyape lao kanja peami-pyaa. 56 Kandatala* 23:56 Eke 12:16; 20:10; Dit 5:14; Mk 16:1 andaka pilyetala welepi opale tunduma pipae mendapuame Jisasanya yonge doko kai pyatamana lao depa latala Sambasa gii dokonya mana singili pyoo mee andaka peteami-pyaa.
24Jisasa malunya sakateamo doko
(Mt 28:1-10; Mk 16:1-8; Jo 20:1-10)
1 Sandee gii dokonya enda dutupa yongama wamba sakatatala welepi opale tunduma pipaepi mendapua wamba depa lanya seteamino dupa mandyuu malu dokonya peami-pyaa. 2 Pupala kandeaminopa kana doko nyoo kapya latae sia-pyaa. 3 Dokopa enda dokaitame malu dokonya kolandatala Kamongo Jisasa kutiaminopa nasia-pyaa. 4 Dopa* 24:4 Lu 9:29; Ap 1:10-11 piamosa enda dupame mona etete longo lao masoo kateaminopa akali lapoma yonge pee kyoo lao polepole pipae pingi mendalapo nyakama kateami dosa ipao kalyuu piambi-pyaa. 5 Dokopa* 24:5 Lu 9:22 enda dupame paka kayapala yuu kandanatae siaminopa, akali dolapome dokaita lamaiyoo, “Nyakame aipuma akali saka katenge doko endakali kumapae setenge panda dakenya kutilyamipi? 6 [Baa* 24:6-7 Mt 16:21; 17:22-23; 20:18-19; Mk 8:31; 9:31; 10:33-34; Lu 9:22; 13:32-33; 18:31-32 sakatalamo. Dakenya nasilyamo.] Wamba baa Galili kateamo gii dokopa baame nyakama langyoo, ‘Akali mendeme Endakalinya Ikiningi doko endakali koo pingi dupa laitaka pitamopa dupame baa ita pokonya pyao yukuotami. Dopa petataminopa, baa kumapala koto teponya sakatatana,’ leamo doko masalapa,” leambi-pyaa.
8 Dopa lateambinopa enda dokaitame pii wamba Jisasame leamo dupa masiami-pyaa. 9 Masetala* 24:9-11 Mk 16:1; Lu 8:2-3; Jo 20:1-2* 24:9-11 Mt 8:10 Makatala tange enda Matia dokopi, enda Joana lenge dokopi, Jemesa endangi Matia dokopi, dee enda waka mendatupa nyakama-pipa kateamino dupapi dupame malu doko yakinatala pilyoo ipupala kandeamino dupapi siamino dupapi dutupa pitaka akali kingi ita mende-kisa dee mendai dutupapi endakali wakapi dupa lamaiyami-pyaa. Enda dutupame aposele dutupa pii lamaitiaminoaka doko, dokaitame sepala mee pii kyakao lelyaminona latala kiningina lao masala nayami-pyaa. 12 [Dopaka doko, Pitame sakatala alo pyao pupala malu dokonya pongatala elyo pyao kandeamopa wamba Jisasanya yonge doko lapalapame ambo pyatae doko iki mee kakopae siamo kandea-pyaa. Kandatala andaka pilyoo pao pituu piamo doko lao moname longo lao masoo pea-pyaa.]
Akali lapoma Emeasa paanya peambinopa Jisasame watanyiamo doko
(Mk 16:12-13)
13 Gii dokopaka akali dupanya lapoma yuu taono yakane Emeasa lenge dokonya paanya peambi-pyaa. Yuu taono Emeasa doko Jetusaleme tengesale kilomita kingi ita-kisa dee lapoma joo singi-pyaa. 14 Akali dolapome kaitinisa pao pituu piamo dupanya lao laloo pyoo peambi-pyaa. 15 Dokopa* 24:15 Mt 18:20 Jisasame akali dolapo watanyetala awapa peami-pyaa. 16 Peaminopa* 24:16 Lu 24:31; Jo 20:14,20; 21:4 mendita mendeme akali dolaponya lenge nyiamosa doko Jisasa lamona lao nakandeambi-pyaa. 17 Dokopa baame dolapo pisoo, “Nyilyambome aki pii mende laloo pyoo pelyambipi?” lea-pyaa. Dopa leamopa akali dolapome katapala mona kenda kayao enomba kumiambi-pyaa.
18 Dopa petala akali dolaponya mende kenge Kiliopasa lenge dokome baanya pii yanu pyao, “Endakali Jetusaleme katenge dupa pitakame kuaka alembopi gii dupanya pipumu dupa kandao soo katapumana emba iki nasipipi?” lea-pyaa. 19 Dopa* 24:19 Mt 2:23; 16:14; 21:11; Lu 7:16; 13:33; Ap 2:22; 3:22 lateamopa baame akali dolapo pisoo, “Dupa aki mendapuape?” lea-pyaa. Dokopa akali dolapome pii yanu pyakamaiyoo, “Akali Nasatete tange Jisasa lenge doko-kisa pipumu dupa lao lelyambano. Baame kalai pupu lapaepi pii pupu lapaepi dupa endakali pitakanya lengelyaapipi Gotenya lengelyaapipi dupanya panao pyoo katea. Baa akali potopesa mende lamo. 20 Kini,* 24:20-21 Lu 1:54,68; 2:38; 19:11; Ap 1:6 wambao naima Isataele dupa baame pyoo nyala epeana lao masoo kateama. Dopaka doko, naimanya isingi akalipi pitisa mupapi dupame kapomaneme baa kosimi latala pyao kumasina lao maiyami. Maitiaminopa dupame baa ita pokonya pyao yukuoteaminopa, indupa koto tepo jilyamo. 22 Indupa* 24:22-23 Lu 24:1-11 naima tata dokonya enda mendatupame yongama wamba Jisasa malu dokonya kanja pupala Jisasa kutao kayapala pilyoo ipao pii dapa lao naima mona sakatasalamino: ‘Goteme enjele mendalapo panasimosa naima kanjemano. Enjele dolapome, “Baa saka kalyamona,” lambino,’ lao enda dupame naima mona sakatasalamino. 24 Dokopa* 24:24 Jo 20:3-10 naimanya akali mendatupame malu dokonya kanja pupimino doko enda dutupame pii wamba lamino mendai dokoaka kandatala baa kanja nayalamini lamona,” leambi-pyaa.
25 Dokopa Jisasame akali dolapo lamaiyoo, “Nyilyambo akali mona napalenge joo kalyambino. Wamba potopesa dupame pii leamino dupa pitaka yapa kiningina lao masala naenge nyilyambo mona kandanatae lamo. 26 Kataisa* 24:26 Lu 9:22; 18:31; 24:44; Ap 3:24; 1 Pi 1:11 dokome tanda nyiamo dutupa etete nanyina kayapenge jiape? Dee baanya kenge andake etete nanyina kayapengeakape?” lea-pyaa. 27 Dopa* 24:27 Dit 18:15; Wee 22:1-21; Ais 53:1-12; Lu 16:29,31; Jo 13:31; Ap 3:13 latala baame baa tange kandao Mosese mauwapi potopesa dupa pitakapimi pii pepa pyanya seteamino dupa pitakanya tenge dupa akali dolapo lamaiya-pyaa.
28 Kaitini* 24:28 Mk 6:48 pao akali dolapo paanya peambino yuu Emeasa lenge dokonya tengesa pyakameaminopa Jisasa baa waka mendasa paanya pele lao pea-pyaa. 29 Dopa piamopa akali dolapome Jisasa minanjoo, “Yuu kualanya niki landa pyatelyamona, emba nalimba-pipa palimana kaya,” leambi-pyaa. Dopa leambinopa baa akali dolapo-pipa palimana lao andaka kolandea-pyaa. 30 Kolandatala* 24:30 Lu 9:16; 22:19 dolapo-pipa nee nalanya petenge toko dokonya pituu, Jisasame betesa mende nyepala Gote embame yaka pilino lao loma setala konjia-pyaa. Konjepala akali dolapo maiya-pyaa. 31 Dokopa* 24:31 Lu 24:16; Ap 8:39 akali dolaponya lenge tii peteamopa baa Jisasa lamo lao kandeambi-pyaa. Dokopa baa dolaponya enombasa alu pia-pyaa. 32 Alu peteamopa nyilyambolapo lao pituu, “Naima kaita ipumanopa baame pii mendapua pepa pyapae singi dokonya lao tenge dupa nalimba langyomo dokopa nalimbanya mona etete yangalyalamona,” leambi-pyaa.
33 Dopa latala nyalambo yapa sakatao Jetusaleme pilyetala, akali kingi ita-kisa dee mendai dutupapi dee disaipele mendatupa awapa kambu pyao peteamino dupapi dutupa kandeambi-pyaa. 34 Dokopa* 24:34 1 Ko 15:4-5 dokaitame akali dolapo lamaiyoo, “Kamongo doko kiningi etete sakatalame lamo. Saimoneme baa kandatalame lamona,” leami-pyaa. 35 Dopa leaminopa dolapo kaitinisa peambinopa opale piamo dupapi dee baame betesa mende konjiamopa nyilyambome Jisasa lamo lao masiambino dokopi dupa dokaita lamaiyambi-pyaa.
Jisasa epeamopa disaipele dupame kandeamino doko
(Mt 28:16-20; Mk 16:14-18; Jo 20:19-23)
36 Akali* 24:36 Ap 10:40-41; 1 Ko 15:5* 24:36 Jo 21:5,9-13 dolapome pii dokonya lao lamaiyoo peteambinopa Jisasa nyakamanya kainanya ipao katapala, “Nyakama mona lyuu lao pilyepapena!” lamaiya-pyaa. 37 Dokopa* 24:37 Mt 14:26 dokaitame baa kandatala timango mende lamo lao masetala pakame kumiami-pyaa. 38 Dopa piaminoaka doko, baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama aipuma pakame kumao namba kiningi Jisasana lao masala naelyamipi? 39 Nyakamame* 24:39 1 Jo 1:1 nambanya kingi mokopi dupa kandalapa! Nambaka kalyo! Nyakamame namba kingimi minasoo kandalapa! Namba timango pili kandao doko, yongepi kulipi nambanya palipumopa kandelyamino dopale napalipyalina,” lea-pyaa. 40 Dopa latala baame baanya kingi mokopi dupa dokaitame minasoo kandena lao laitaka pia-pyaa. 41 Dokaitame* 24:41 Lu 1:14; Jo 21:5 kandatala mona etete yaepao tama piamino dokome baa kiningina lao masala nayaminosa baame dokaita pisoo, “Nee mendapua silyape?” lea-pyaa. 42 Dopa* 24:42-43 Jo 21:9-10,13 leamopa dokaitame wapaka yangapae mende baa maiyaminopa, baame nyoo neamo kandeami-pyaa.
44 Dee* 24:44 Lu 9:22; 24:25-27; Ap 28:23 baame dokaita lamaiyoo, “Wamba namba nyakama-pipa awapa katao langioli pyoo Mosesenya piipi, potopesa dupanya piipi, Losuu Wee dupanyapi dupanya nambanya lao pii pepa pyao setamino dupa pitaka kiningi etete jiana,” lea-pyaa. 45 Dopa latala pii wambatae pepanya pyapae singi tenge dupa masina lao baame dokaita masingi sakatasakamaiya-pyaa. 46 Dopa* 24:46 Osi 6:2; Ap 10:40; 1 Ko 15:3-4 petala baame dokaita lamaiyoo, “Pepa pyapae dokome Kataisa kandao: ‘Baa tanda nao kumapala koto tepo dokonya malunya sakatata. 47 Dee* 24:47 Mt 28:19-20; Mk 16:15-16; Lu 2:38; Ap 1:4-8; 10:40; 1 Ti 3:16 endakalimi Jetusaleme dakenya katao kalai doko tee pyao petala Kataisa dokonya kenge doko minao endakali tata waka dupa pitaka kandao, “Goteme nyakamanya koo dupa kunanya nepakenalena mona kapilyalapa,” lao pii lamaitami.’ 48 Nyakamame* 24:48 Jo 15:27; Ap 1:8 dutupa kandatala panao lamaipenge akali joo kalyamino. 49 Dopana,* 24:49 Jo 14:16,26; 16:7; Ap 1:4; 2:1-4 nambanya Takangeme epe mende nyakama ditona leamo doko nambame nyakama dina lelyo. Ketae kaitinya katenge dokome nyakama pupu lasetamo gii doko nyakamame yuu taono dakenya malisoo kalyepape,” lea-pyaa.
Goteme Jisasa kaiti-kisa lanyiamo doko
(Mk 16:19-20; Ap 1:9-12)
50 Maitakao Jisasame Jetusaleme yuu doko yakinatala dokaita laminao pao yuu taono Betani dokonya tuu latala dokaita-kisa baanya kingi pee latae katao Goteme dokaita nisina lao loma sia-pyaa. 51 Dopa* 24:51 Mk 16:19; Lu 9:51 lao katao dokaita yakinatala kuki umbisale pateamopa Goteme baa kaiti-kisa lanyia-pyaa. 52 Dokopa* 24:52 Jo 14:28; 16:22* 24:52 Ap 1:12-14 dokaitame baa lao tama petala pilyoo Jetusaleme pao pituu mona etete yaepao peami-pyaa. 53 Pupala Jetusaleme losuu anda andake dokonyaka katao Gote lalyoo kateami-pyaa.