APOSELE
DUPAME KALAI PIAMINO DUPA
Pii atupa wambao kandapenge
Wai Pii Epe Lukumi pepa piamo doko pyapala dee Aposele buku doko waipa soo baameaka pyao pituu Oli Sipitisame Jisasanya disaipele dupa tolasiamopa dupame Jisasanya pii doko Jetusalemepi, Jutiapi, Samatiapi yuu dupa pitakanya lamaiyamina lao atome lea-pyaa (Ap 1:8). Baame lao pituu Kitisene mana doko Jutia pituu sakatatala maitakao yuu pitakanya tayana lea-pyaa. Doko aposele dupame kalai piamino dokome sosa doko yaka leamo atome dokonya lao opa pia apa pyoo yaka lea lao atome doko yapao lea-pyaa. Aposele dupame kalai piamina lao atome lapae silyamoaka doko, Oli Sipitisame piana lapae silyamo. Masoo miningi endakali dupa Pendekosa gii dokonya Jetusaleme kateaminopa sosa dokonya Oli Sipitisa doko epea-pyaa. Aposele dupame Gotenya pii doko lamaita kalai pupu lapae dupa peta pina lao Oli Sipitisa dokome dupa minao sakatasia-pyaa. Dokopa Gotenya pii doko yuu dupa pitakanya sakatasia-pyaa. Dokopa Gotenya pii doko yuu dupa pitakanya tayamopa endakali longome masoo miniami-pyaa.
Aposele dupame kalai piamino dupanya pii lyaa dupa:
1:1–26 Pii lamaiyanya depa leamino doko
a) 1:1–14 Aposele dupame kalai pina lao Jisasame leamo doko
b) 1:15–26 Jutasanya panda nyiamo akali doko
2:1–8:3 Jetusaleme pii lamaiyamino doko
8:4–12:25 Jutiapa Samaitapanya pii lamaiyamino doko
13:1–28:31 Polome pii lamaiyoo payamo doko
a) 13:1–14:28 Polome tee pyao pii lamaiyoo payamo doko
b) 15:1–35 Jetusaleme sosa dupa limbiamino doko
d) 15:36–18:22 Polome pii paa lapo pyoo lamaiyoo payamo doko
e) 18:23–21:16 Polome pii paa tepo pyoo lamaiyoo payamo doko
g) 21:17–28:31 Polo baa Jetusalemepi Sisatiapi Lomapi anjetae paleamo doko
1Jisasame Oli Sipitisa ipatana leamo doko
1 Kaimia* 1:1-2 Lu 1:1-4; Ap 1:22* 1:1-2 Mt 28:19-20; Mk 16:19; Lu 24:49-51; 1 Ti 3:16 Tiopilasa, nambame pepa wambao pio dokonya Jisasame tee pyao kalai pyoo mana lamaiyoo kateamo ongo pitakanya lao lao pao Goteme baa kaiti-kisa lanyiamo dokonya lao tuu leo. Jisasame baanya aposele yapao nyiamo dutupame kalai pina lao Oli Sipitisa doko-kisa pii lamaitiamopa Goteme baa kaiti-kisa lanyia-pyaa. 3 Baa* 1:3 Mt 28:10; Ap 10:40-41; 13:31; 19:8* 1:3 Lu 24:36-49 tanda nao kumapala dee maitakao baanya aposele dupa kateamino dokonya ipupala, kiningi lete kalyona lao paa longo lao laitaka pyokondape pia-pyaa. Kote kingi ita kitomende dutupanya aposele dupame baa kandata piaminopa Goteme endakali isingi dokonya lao baame mana lamaita pia-pyaa. 4 Baa* 1:4 Jo 14:16-17; Ap 2:33; Ga 3:14; Ep 1:13 dupa-pipa katawaka pituu dupa lamaiyoo, “Nyakamame Jetusaleme yakinala nayalapape. Takangeme mende ditu leana lao wamba nambame langio doko nyakamame malisoo kalyepape. 5 Joneme* 1:5 Mt 3:11; Mk 1:8; Lu 3:16; Jo 1:33; Ap 11:16 endakimi endakali dupanya kaimbu pyakamaiya. Dopaka doko, gii kuki patatamopa Takange dokome Oli Sipitisa dokome nyakamanya kaimbu pyakatana,” lea-pyaa.
Goteme Jisasa kaiti-kisa lanyiamo doko
(Mk 16:19-20; Lu 24:50-53)
6 Dokopa* 1:6 Lu 24:21 dokaitame ipao limbatala baa pisoo, “Kamongo, embame indupa Isataele dupame kapomane joo yuu dake dee tange isoo katena latepe?” leami-pyaa. 7 Baame* 1:7 Dan 2:21; Mt 24:36; Mk 13:32; 1 Te 5:1-2 dokaita lamaiyoo, “Yuu giipi koto giipi Takange baa tangeme isoo seteamo dupa nyakamame kandao lapenge daa. 8 Dopaka* 1:8 Ais 43:10; Mt 28:19; Mk 16:15; Lu 24:47-49; Ap 2:32; 3:15; 5:32 doko, Oli Sipitisa doko nyakama-kisa ipatamopa nyakamame pupu lapae nyepala Jetusaleme yuu dokonyapi, Jutia yuu pitaka dupanyapi, Samatia yuu dokonyapi, dee yuu dupa pitakanya nambanya lao pii lamaiyoo kapa pitamina,” lea-pyaa. 9 Dopa* 1:9 2 Kiŋ 2:11; Mk 16:19; Lu 24:50-51; Jo 20:17; Lo 10:16; Ep 4:8-10; 1 Pi 3:22 lateamopa dokaitame baa kandatae kateaminopa Goteme baa ketae lanyia-pyaa. Ketae lanyiamopa kopa mendeme baa nyoo sanga pia-pyaa. Dopa piamopa dokaitame baa dee nakandeami-pyaa. 10 Dokaitame* 1:10 Lu 24:4 baa kaitinya peamo doko kandalyetae kateaminopa akali yonge pee kyoo lapae pingi mendalapo ipao dupa-pipa kalyu piambi-pyaa. 11 Dolapome* 1:11 Mt 26:64; Lu 21:27 dokaita lamaiyoo, “Galili tange akali nyakama, aipuma kaitinya kandalyoo kalyamipi? Jisasa nyakama-pipa kataminopa epapu Goteme kaiti-kisa lanyalamo kanjimino, Jisasa mendai dokoaka pamoli pyoo dee ipatana,” leambi-pyaa.
Dokaitame Jutasanya panda nyeta mende makande piamino doko
12 Dokopa* 1:12 Lu 24:50-53 dokaita Olipimanda katao Jetusaleme pilyiami-pyaa. Olipimanda doko Jetusaleme tengesa+ 1:12 tengesa Juta dupame Sambasanya kalai pitaka daa latae dokonya kaitini paengema doko kilomita mendaipa kapa lao paengema.Isataele dupame Sambasa giinya kaitini tengesa paengema opale. 13 Jetusaleme* 1:13 Mt 10:2-4; Mk 3:16-19; Lu 6:14-16 pyakamatala anda namba pyoo petae palo kisa mendenya paleamino ongonya kolalyiami-pyaa. Pitapi, Jonepi, Jemesapi, Endutupi, Pilipapi, Tomasapi, Batolomyupi, Matyupi, Aopiasa ikiningi Jemesa dokopi, Saimone+ 1:13 saimone Kenge Saimone doko Iputu pii lao Saimone Kenanayosa lenge. Gitiki pii lao Saimone Selote lenge. Kenge dolaponya tenge doko baame Gotepi Gotenya mana makandepi etete watao minawanimi kumingi. Lu 6:15 doko kandape.Selote dokopi, Jemesa ikiningi Jutasapi dutupa dokonya kateami-pyaa. 14 Dokaita* 1:14 Lu 23:49; Jo 6:42; 7:5; Ap 2:42,46; 6:4; Lo 12:12 pitakapi, enda mendapuapi, Jisasa endangi Matiapi, baanya kaiminingi dupa-pipa koteaka lao mona mendai paliuu awapa loma soo kateami-pyaa.
15 Gii mendepa masoo miningi kaiminingi andate mendai-kisa dee kingi ita lapoma jowapi mende kambu pyao kateaminopa Pitame dupanya kaina dokonya toya katapala dapa lea-pyaa: 16 “Kaimia* 1:16 Wee 41:9; Lu 22:47; Jo 13:18 paluma, wamba Oli Sipitisa dokome akali Dapitinya kambunya lungu piamo doko pepa pyapae silyamo. Sipitisa dokome Jisasa anjala epeamino akali dupa kaitini laitaka piamo akali Jutasa kandao lea-pyaa. Pepa pyapae doko kiningi jepengena, indupa kiningi jetelyamo. 17 Jutasa doko wamba naimanya mende naima-pipa awapa kalai lautao piamana,” lea-pyaa.
18 Akali* 1:18 Mt 27:3-8 dokome koo kalai piamo dokonya muni nyiamo dokome yuu mende sambea-pyaa. Sambapala baa aiyombame pyakatala kainanya tungutala baanya ingi dupa pitaka kolao epea-pyaa. 19 Jetusaleme kateamino endakali dupa pitakame dopa piamo doko sepala nyakamanya pii lengeli pyoo yuu doko kenge Akeletama leami. Tenge doko Taiyokopausa lenge.
20 Pitame* 1:20 Wee 69:25; 109:8; Jo 17:12 lao pituu, “Gotenya pii lapae doko Losuu Wee dupanya dapa lapae silyamo:
‘Baanya ee anda yuupi dupa mee sina.
Akali mende dokonya nao nakatenana,’ lapae silyamo.
Dee pii mende silyamoaka:
‘Baanya kalai isoo pingi doko akali waka mendeme nyinana,’ lapae silyamo.
21 “Dopa* 1:21-22 Mt 3:16; Mk 1:9; 16:19; Lu 3:21; 24:51; Jo 15:27; Ap 1:8; 10:39 lapae silyamo dokonya akali mendeme Jisasa malunya sakateana lao naima aposele dupa-pipa tole pyao pii doko panao lao katapenge jilyamo. Kamongo Jisasa naima-pipa awapa payamanoli pyoo payamano akali dupanya mende katapenge jilyamo. Joneme Jisasanya kaimbu pyakamaiyamo gii ongopa kandasoo, Jisasa naima-pipa kateamanopa Goteme baa ketae lanyiamo ongonya e tete tuu lao naima-pipa awapa payamano akali dupanya mende katena lamana,” Pitame dopa lea-pyaa.
23 Dopa lateamopa dokaitame akali mende nyemana lao lapoma makande miniami-pyaa. Akali mende Josepe Basapasa lenge-pyaa. Baanya kenge mende Jasatasa lenge-pyaa. Akali mende doko kenge Matayasa lenge-pyaa. 24 Dokaitame* 1:24-25 Lu 16:15; Jo 2:25; Ap 1:8; 10:39; 15:8; Pa 2:23 akali olapo makande minatala mendai mende katena lamana lao loma soo pituu, “Kamongo, embame endakali pitakanya mona kandenge. Jutasa baame aposele kalai doko yakinatala baa tangenya yuu pupenge dokonya patea. Embame akali alaponya mende Jutasanya panda nyoo aposele kalai doko nyoo pina lao yapao nyepate doko embame naima-kisa panasepe,” dopa lao loma siami-pyaa. 26 Loma* 1:26 Eke 33:7; 1 Sam 14:41 sepala dokaitame kana yakane dupa pyasoo makande piaminopa aposele kalai doko Matayasa-kisa epea-pyaa. Epeamopa baa aposele kingi ita mende-kisa dee mendai dupanya konda pia-pyaa.
2Oli Sipitisa epeamo doko
1 Pendekosa* 2:1 Lep 23:15-21; Dit 16:9-11+ 2:1 pendekosa Jutamanya ee wambu pingi gii doko Pendekosa lengema-pyaa. Gii dokonya Gote lao tama pingima-pyaa.gii doko epeamo dokopa masoo miningi endakali dupa pitaka anda mendenya limbao peteami-pyaa. 2 Peteaminopa* 2:2 Ap 4:31 poo andake pupu lapae mendeme uu lengeli pyoo lee mendai uu mende kaiti-kisa katao lea-pyaa. Uu lao ipupala anda peteamino doko tumbia-pyaa. 3 Ipao* 2:3 Wee 33:6; 104:30; Mt 3:11; Jo 3:8; 20:22 tumbiamopa ita yuli jepae mendapua ipao langa pyao tayatala masoo miningi endakali dupa-kisa wakale wakale lao siamo doko dupame kandeami-pyaa. 4 Oli* 2:4 Mk 16:17; Ap 1:5,8; 4:31; 10:44-46; 19:6; 1 Ko 12–14 Sipitisa doko dupa pitaka-kisa tumbia-pyaa. Dokopa dutupame Sipitisa dokome pii lena lao maiyali pyoo pii tata waka waka dupa lao sakateami-pyaa.
5 Juta* 2:5 Lu 24:47 endakali Gote tama pyoo yuu dupa pitakanya katenge dupame nyakamanya yuu dupa yakinatala Jetusaleme ipao kateami-pyaa. 6 Uu* 2:6 Jen 11:1-9; Mt 28:19; Kl 1:23 leamo doko sepala endakali longo dupame ipao kambu piami-pyaa. Kambu pyateaminopa masoo miningi endakali dupame akali kateamino dupanya pii wakale lengeli pyoo leaminosa sepala mona andeami-pyaa. 7 Endakali* 2:7 Ap 1:11 kateamino dutupame walu lao mona andapala lao pituu, “Pii lelyamino endakali dupa pitaka Galili tange taa aipape? 8 Naimanya pii wakale wakale lengeli pyoo silyamano dupa aipa petala silyama kanjemape? 9 Naima Patia tangepi, Mitia tangepi, Ilama tangepi, Mesopotemia tangepi, Jutia tangepi, Kapatosia tangepi, Pondasa tangepi, Esia tangepi dupa kalyamano. 10 Dee mendatupa Pitisia tangepi, Pambilia tangepi, Isipe tangepi, Lipia tange Saitini makisa dosa tangepi dupa kalyamanoaka. 11 Naima* 2:11 Ap 10:2,46 Jutapi Juta joo katenge dupapi dupa pitaka kalyamano. Loma tange dakenya ipao tisa nao katenge dupapi, Kitita tangepi, Atepia tangepi dupa kalyamanoaka. Endakali atupame naima pitakanya pii wakale wakale lelyamanoli pyoo Goteme kalai andake piamo dupanya lapiminopa naimame silyamano,” leami-pyaa. 12 Dopa latala mona andao dupa pitakame mende lamai lamai pyoo, “Ongo aipa pilyape?” leami-pyaa. 13 Dopa* 2:13 1 Ko 14:23 leaminopa akali yangimi aiyomba wangatoto petala lamba lao lao pituu, “Endakali atupame waene longo lao nalamini lamona,” leami-pyaa.
Pendekosa gii dokopa Pitame pii leamo doko
14 Dopa* 2:14 Ap 3:4; 4:8; 5:8,29; 10:5 leaminopa akali kingi ita mende-kisa dee mendai dupa-pipa awapa katao Pitame toya katapala puu lao endakali dupa lamaiyoo, “Nyakama Jutia tangepi Jetusaleme dakenya kalyamino dupapi nyakama pitakame pilyamo dake moname auu pyoo masetala nambame pii langilyo doko salapape. 15 Nyakamame naima waene napala kyekelyaminona lao masilyaminoaka doko, naima nanalamano. Indupa yongama daape. 16 Pilyamo* 2:16-17 Joe 2:28-32* 2:16-17 Ap 11:27; 21:9 dake wamba potopesa Joelenya kambu dokonya Goteme pii leamo dokoaka pilyamo.
‘Goteme lao pituu, “Yuu etalanya pitamo gii dokopa nambame nambanya Sipitisa doko endakali dupa pitaka-kisa kai lato.
Gii dokopa nyakamanya ikiningipi wanengepi dupame potopesa joo pii lao panatami.
Nyakamanya wane patange dupame lee manimanimi kandena lawapi
nyakamanya akali wambake dupame kombea pina lawapi nambame maito.
18 Yuu gii dokonya nambame nambanya kendemane enda akalipi dupa-kisa
nambanya Sipitisa doko kai latona dupame potopesa joo pii lao panatami.
19 Nambame* 2:19 Ap 5:12 ketae kaitinya kongali paka pipae dupa pyoo
isa yuunya kalai yale dupa pyoo pito.
Taiyoko dokopi, itatepi, kena andake dokopi ipata.
20 Niki* 2:20 Mt 24:29 doko iminjetala kana doko taiyoko pyoo alutamopa,
Kamongonya gii andake doko panao ipata.
21 Kamongo* 2:21 Lo 10:13 doko lao kee latamino endakali dupa pitaka baame pyoo nyetana,” ’ dopa lao Joeleme pepa pyanya setea-pyaa.
22 “Nyakama* 2:22 Lu 24:19; Jo 3:2; Ap 10:38 Isataele dupame pii dake salapape. Goteme Nasatete tange Jisasa doko yapao nyepala nyakamame kandalapale lao panasetea. Baame Jisasanya kingi ongome nyakamanya kaina dokonya kalai pupu lapaepi, kongalipi, kalai paka pipaepi dupa piamo nyakamame kandateami. 23 Wambao* 2:23 Mt 27:35; Mk 15:24; Lu 23:33; Jo 19:18; Ap 4:10,28; 1 Te 2:15; 1 Pi 1:20 Goteme masokondape pyoo masetala dopa pituna lao pii lao wasepala nyakamanya kingilyaka baa dia. Diamo doko nyakamame mana setapae nepenge akali dupame baa pyao yukuina lao maitala kumasiami. 24 Dopa* 2:24 Mt 28:5-6; Mk 16:6; Lu 24:5; Ap 3:15; 13:34-37 piaminopa Jisasa kumiamoaka doko, Goteme tanda nao kumingi doko nepatala baa sakatasia-pyaa. Kumingi dokome baa etete minapenge nanjia-pyaa. 25 Dokonyaka* 2:25 Wee 16:8-11 Dapitimi baa kandao dapa lea-pyaa:
‘Kamongo doko koteaka lao nambanya enomba dokonya katenge doko nambame kandeo.
Baa nambanya kingi tolae dokonya kalyamona,
opale mendeme namba lombasala nayata.
26 Tenge ongonya namba mona yaepatala eteke kayao pii leo.
Dopana, namba kumingi dokome lete katenge epe ipata doko masoo malisilyamo.
27 Embame nambanya imambu doko malu dokonya palena lao kayala nayate.
Namba embanya akali epe etete doko tamuatale lao embame kayala nayate.
28 Embame namba eteteaka lete katato kaita doko laitaka petee.
Emba nambapa awapa katao nambanya mona doko etete yaepasakatena,’ Dapitimi dopa lea-pyaa.
29 “Kaimia* 2:29 1 Kiŋ 2:10; Ap 13:36 paluma, naimanya yumbange Dapiti dokonya lao nambame pii yapae napyoo nyakama langilyo. Baa kumiamopa malu piami-pyaa. Baanya malu piamino panda doko kandao kalyamano. 30 Baa* 2:30 2 Sam 7:12; Wee 89:3-4; 132:11; Mt 9:27 potopesa dokomena, Goteme baa kandao kiningi etete embanya mandipaenya mandipae mende embanya kiŋi toko dokonya petena latona leamo pii doko masia-pyaa. 31 Goteme* 2:31 Wee 16:10 pitamo dupa Dapitimi wambao kandatala baame Kataisa sakatatamo dokonya dapa lea-pyaa: ‘Baa Goteme malu dokonya satale lao yakinala nayatamopa baa tamuala nayatana,’ lea-pyaa. 32 Goteme* 2:32 Ap 1:8 Jisasa dokoaka sakatasiamopa naima kandeamano dupa pitakame endakali dupa-kisa lao panao kalyamano. 33 Goteme* 2:33 Ap 7:55-56 baa kaiti-kisa lanyiamopa Gotenya kingi tolae dokonya kalyamo. Wamba Takangeme maitona leamoli pyoo Oli Sipitisa doko Takange-kisa nyepelyamo. Dopa petala indupa nyakamame soo kandelyamino dupa Goteme pilyamo. 34 Dapiti* 2:34 Wee 110:1; Ep 4:8-11 baa kaiti-kisa paa nayawaka pituu pii dake lea-pyaa:
35 ‘Kamongo Gote dokome nambanya Kamongo doko lamaiyoo,
“Emba nambanya kingi tolae-kaita katape.
Katatenopa nambame embanya yandapipili dupa embanya moko pundipundi ongonya katena latona,” lea-pyaa.’
36 Nyakama* 2:36 Ap 2:23; 5:30-31; 9:22; 10:42; 13:33; Lo 10:9; Pl 2:11 Isataele endakali dupa pitakame etete masokondape pyoo masalapape. Nyakamame pyao yukuiyamino akali Jisasa doko Goteme Kamongo Kataisa katena lateana,” Pitame lea-pyaa.
37 Pitame* 2:37 Lu 3:10; Ap 16:30 pii leamo dokome endakali dupanya mona dokonya yandateme pili piamosa dupame Pitapi aposele dupapi dutupa pisoo pituu, “Kaimia paluma, naima aipa pimape?” leami-pyaa. 38 Dopa* 2:38 Mt 3:2; Lu 24:47; Ap 1:5; 2:33; 3:19 leaminopa Pitame dutupanya pii yanu pyakamaiyoo, “Nyakama mona kapilyetala nyakama mendai mendai lawanya Goteme koo dupa kunanya nepekena lao Jisasa Kataisanya kenge doko lao kaimbu nyalapape. Dokopa Goteme Oli Sipitisa doko nyakama mee ditona leamo doko dita. 39 Goteme* 2:39 Ais 57:19; Joe 2:32 ditona lao pii lanya seteamo doko nyakamanyapi, nyakamanya wane dupapi, yuu etete tependa tange dupa pitakapinya lao lanya setea-pyaa. Naimanya Kamongo Gote dokome epena latae endakali dupanya pii lanya setakamaiyana,” Pitame dopa lea-pyaa. 40 Dopa* 2:40 Dit 32:5; Mt 17:17; Lu 9:41; Pl 2:15 latala baame pii waipa soo longo leamo dupame endakalinya mona sakatasoo masina lao dapa lamaiya-pyaa: “Nyakama uanga pyoo paenge endakali dupa-pipa koyala nayalapale, Goteme nyakama pyoo nyina lao kalyepapena,” Pitame lea-pyaa. 41 Gii* 2:41 Ap 2:47; 4:4; 5:14 dokopa Pitame pii leamo doko auu kayao siamino endakali dupanya kaimbu pyakamaiyami-pyaa. Kaimbu pyatakamaitala kambuanya nyoo konda piamino endakali dupa taosene tepoma jia-pyaa.
42 Dupame* 2:42 Ap 1:14; 6:4; 20:7 aposele dupanya pii sepala mende nisa nisa pyoo katao, betesa konjoo+ 2:42 betesa konjoo Aposele dupame nee endakipi nao katao pituu Jisasanya betesapa waenepa dolapo awapa napaka piami-pyaa.awapa nao, loma soo kyoto joo kateami-pyaa.
Masoo miningi endakali dupanya mana dupa
43 Aposele* 2:43 Ap 5:11; 6:8* 2:43 Ap 4:32-35; 5:12-16 dupa-kisa Goteme kongalipi kalai paka pipaepi longo dupa piamosa kandatala endakali pitakame paka kayao kateami-pyaa. 44 Dopa piaminopa Gote lao masoo minao kateamino endakali dupa pitaka awapa katao nyakama tangenya opale apalepi siamo dupa pitaka nyakama pitakanya joo seteami-pyaa. 45 Dopa* 2:45 Ap 6:1 pyoo katao, nyakamame nyakamanya yuupi opale apalepi dupame muni nyepala mende daa joo kateamino dupa mokosoo maiyoo kateami-pyaa. 46 Dutupame* 2:46 Lu 24:53 mona mendai paliuu losuu anda andake dokonya kyoto joo pao kateami-pyaa. Dee tangenya andaka dupanya katao betesa konjoo, nee mokosoo, mende yalo napyoo, mona yaepawaka kateami-pyaa. 47 Dupame* 2:47 Ap 2:41; 4:21,33; 6:7; 11:21,24 Gote lao tama pyoo kateaminopa endakali dupa pitakame dokaita kandao auu kayao kateami-pyaa. Kamongome endakali mendatupa pyoo nyepa piamoli pyoo koteaka lao kambuanya konda peta pia-pyaa.
3Jonepa Pitapame akali moko koo mende mee jakamaiyambino doko
1 Yuu* 3:1 Ap 10:3,9,30* 3:1 Ap 14:8-18 mende Pita Jonepa dolapome alemandi kiloko tepoma lelyamopa loma singi gii ongopa losuu anda andake dokonya peambi-pyaa. 2 Dokopa* 3:2 Jo 9:1 akali mende dokonya petamo kandeambi-pyaa. Akali doko endangimi mandeamo gii dokopa moko koo mandea-pyaa. Akali mendatupame koteaka lao akali moko koo doko soo ipao losuu anda andake kame kambu Auu Pipae lenge dokonya yakinengema-pyaa. Baame akali loma sala ipatamino dupa-kisa opale apalepi tee lena lao pisingima-pyaa. 3 Dopa piaminopa akali dokome Pita Jonepa kame dokonya kolandalanya piambino kandatala, “Nyakambame namba mende dyepa,” lao tee lea-pyaa. 4 Dolapome akali doko kandokondape petala Pitame, “Embame nalimba kanda,” lea-pyaa. 5 Akali dokome dolapome baa mende dyaambinona lao masetala kandokondape pyoo kandea-pyaa. 6 Dopa* 3:6 Ap 3:16; 4:10; 16:18 piamopa Pitame baa lamaiyoo, “Muni toeapi kinapi dupanya mende namba-kisa nasilyamoaka doko, mende silyamo doko nambame emba dilyona, Jisasa Kataisa Nasatete tange dokonya kenge doko lao emba sakatatala moko katao kaita puu lelyona,” lea-pyaa. 7 Pitame dopa latala akali dokonya kingi tolae-kaita minatala baa minalyiamopa etete pupae lao baanya moko lenge dupa kyoto jakamaiya-pyaa. 8 Dopa* 3:8 Ais 35:6; Lu 7:22; Jo 5:14; Ap 14:10 piamopa baa yapa lao sakatao toya katapala kaita paya-pyaa. Akali dokome losuu anda andake dokonya dolapo-pipa awapa pao pituu, baame Gote lao tama pima-pima pyoo liyoo pea-pyaa. 9 Akali dokome Gote lao tama pyoo peamopa endakali pitakame kandeami-pyaa. 10 Baa* 3:10 Ap 5:5; 19:17 kaita payamo doko kandatala endakali dokaitame akali dake losuu anda andake kame kambu Auu Pipae lenge dokonya pitipala oapi tee lao petengena lao masiami-pyaa. Baa auu pisetae epeamo doko kandatala dupame walu lao mona andeami-pyaa.
Losuu anda andake kame Solomone lenge dokaita katao Pitame pii leamo doko
11 Akali* 3:11 Jo 10:23; Ap 5:12 dokome losuu anda andake kame Solomone lenge dokaita Pita Jonepa minatae kateamopa endakali dupa pitakame etete mona andapala dokonya alo pyao ipao kambu piami-pyaa. 12 Dopa* 3:12 Ap 10:26; 14:15 piamino doko kandatala Pitame dokaita lamaiyoo, “Nyakama Isataele dupame aipuma dake kandatala mona andelyamipi? Nyakama aipuma nalimba kandatae silyamipi? Nalimba tangenya pupu lapaepa mana epe miningipa dolapome akali dake auu pisetala kaita paena lelyambinona lao masilyamipi? 13 Apotakamepi,* 3:13 Eke 3:6,15; Ais 52:13; Mt 22:32; Lu 23:13-25; Ap 2:23; 4:27; 7:32 Aisakepi, Jekopepi naimanya takange dupanya Gote dokome baanya kalai akali Jisasa doko tii pisia. Tii pisiamo dokoaka nyakamame anjoo soo Pailate maitala maita maiyami. Pailateme Jisasa mokatala pena latoo lao masiamo dokopa nyakamame daa leami. 14 Dopa* 3:14 Mt 27:15-23; Mk 15:6-14; Lu 23:2,5,13-23,25,47; Jo 19:12-15 piamino dokome akali epe etete tolatae doko kandao daa leami. Dopa petala akali yango pyao kumasingi mende Pailateme mokekena lao tee leami. 15 Dopa* 3:15 Ap 1:8; 2:23,36; 4:10 petala nyakamame akali lete katengenya tenge doko pyao kumasiami. Pyao kumasiaminoaka doko, Goteme baa malunya sakatasia. Sakatasiamo doko nalimbame lengeme kandatala doko lao panasoo kalyambano. 16 Nyakamame* 3:16 Ap 3:6; 4:10 akali kandengema kandapino dakeme Jisasa lao masoo minao pitipumu dokonya Jisasanya kenge dokome baa kyoto injisalamo. Masoo miningi Jisasame maingi dokome nyakama pitakanya enombanya akali dake etete mee jakamaiyome lamo.
17 “Kini,* 3:17 Lu 23:34; Ap 13:27; 1 Ko 2:8; 1 Ti 1:13 kaimia paluma, nyakamame masala nayao piamina lao masilyo. Nyakamanya isingi dupame dopaka pyoo masala nayawaka piami. 18 Nyakamame* 3:18 Lu 18:31; 24:27 dopa piamino dokome wamba Goteme potopesa dupa pitakanya kambu dupanya baanya Kataisa doko tanda nyetana leamo doko angi jia. 19 Dopa* 3:19 Mt 3:2; Ap 2:38 piamo dokonya Goteme nyakamanya koo dupa kunanya nepekena lao nyakama mona kapilyetala baa kalyamo dokonya pilyalapape. 20 Nyakama-kisa Kamongome pupu lapae enenge sakatasetala baame nyakamanya Jisasa Kataisana lao yapao nyekeamo doko nyakama-kisa epena lakatana lao dopa pipenge. 21 Goteme* 3:21 Mal 4:5-6; Mt 17:11 dupa pitaka dee enenge joo eteteaka auu pisetamo gii doko malisoo Jisasa kaitinya katapenge. Wamba waka Goteme baanya potopesa epe dupanya kambunya dopa pitana lao lea-pyaa. 22 Moseseme* 3:22 Dit 18:15,18; Mt 16:14; Jo 1:21; Ap 7:37 lao pituu, ‘Namba pyakalya leamoli pyoo Kamongo Goteme nyakamanya potopesa mende nyakamanya kaiminingi dupanya kainanya pyakalyina lakata. Akali dokome pii langitamo dupa pitaka nyakamame sakamaiyepape. 23 Endakali* 3:23 Lep 23:29; Dit 18:19 mendeme potopesa dokonya pii doko sakamaiya nayatamo kandao doko, nyakamanya kainanya nakatena lao Goteme nyokonyetana,’ lea-pyaa. 24 Potopesa* 3:24 Lu 24:25 Samuele dokopi dee enakao potopesa kateamino dupapi dupa pitakame gii dake ipatana lao pii dokoaka leami-pyaa. 25 Potopesa* 3:25 Jen 12:3; 22:18; Ap 2:39; Lo 9:4; 15:8-9; Ga 3:8 dupame pii leamino dupapi Goteme nyakamanya yumbange dupa-kisa pii lao setamo dupapi dupa nyakamame angi jimu kandao kalyamino. Baame Apotakame lamaiyoo, ‘Tenda embanya tatanya mandipae mendeme yuunya endakali tata pitaka auu piseta,’ lea-pyaa. 26 Nyakama* 3:26 Ap 13:46 mendai mendai lao dupame nyakamanya koo pingi dupa maita maitala nyakama kapilyetamino dokome Goteme nyakama auu pisotopa lao baame baanya kalai akali doko wambao nyakamanya kainanya epekena leana,” Pitame lea-pyaa.
4Pita Jonepa akali kanjole dupanya enombanya kateambino doko
1 Pita* 4:1 Lu 12:4,52* 4:1 Ap 5:17-18,24 Jonepa dolapome endakali dupa pii lamaiyoo kateambino dokopa pitisa dupapi, losuu anda andake isingi akali dokopi, Satyusi dupapi dupa epeami-pyaa. 2 Ipupala* 4:2 Ap 23:6-8; 24:15,21; 1 Ko 15:20-23 pituu mana piipi Jisasa malunya sakateamo tenge dokonya endakali kumapae dupa sakatatamipi pii dupa aipuma endakali dupa lamailyambipi lao masetala mona koo palyiami-pyaa. 3 Dopa* 4:3 Ap 3:1 petala akali dolapo anjetala yuu alemanjoo kuiyamosa taita kosa latama lao dolapo anjingi andaka palena lao anjiami-pyaa. 4 Dopa* 4:4 Ap 2:41 piaminoaka doko, pii siamino endakali longo dupame pii doko lao masoo miniami-pyaa. Masoo miniamino endakali dupa pyasoo tausene yuungipi mende jia-pyaa.
5 Nyakamanya akali andake dupapi, isingi akali dupapi, mana setapae masingi akali dupapi dupa yongama ipao Jetusaleme yuu dokonya limbiami-pyaa. 6 Pitisa mupa Anasa lenge dokopi, Kayapasa mauwapi, Jonepi, Alekesandapi, pitisa mupa doko palu dupa pitakapi dutupa apata limbiami-pyaa. 7 Dokaitame* 4:7 Mt 21:23; Lu 20:2 akali dolapo kainanya nyoo katasetala pisoo pituu, “Pupu lapae aki mendepa apinya kenge mendepame kalai dake pimbipi?” lao pisiami-pyaa. 8 Dokopa* 4:8-9 Mt 10:19-20; Ap 2:14,22 Oli Sipitisa dokome Pita-kisa tumbateamopa baame dupa lamaiyoo, “Akali andakepi, isingi akalipi, nyakamame indupa gii dakenya nalimba kosimi lao akali yaina pyapae dake aipa petala auu pyoo kalyape lao pisilyamino. 10 Dopa* 4:10 Ap 2:23-24; 3:6,13-16 pilyamino dokonya nyakamapi dee Isataele dupa pitaka-pipame masalapale lao pii dakeme yanu pyekelyambano: nyakamame Jisasa Kataisa Nasatete tange ita pokonya pyao yukuiyamino doko Goteme baa malunya sakatasiamo dokonya kenge dokomeaka akali dake moko epe jetala nyakamanya enombanya kalyamo.
11 “Nyakama* 4:11 Wee 118:22; Mt 21:42; 1 Pi 2:4,7 anda pingi akali dupame anda pingina daa latala nepeamino Jisasa doko pingina mupa jetelyamo. 12 Baame* 4:12 Joe 2:32; Mt 1:21; Ap 2:21 iki endakali dupa pyoo nyingi. Yuu dake pitakanya waka mendeme endakali pyoo nyinana lao dokonya kenge doko Goteme laa naengena,” Pitame lea-pyaa.
13 Dokopa* 4:13 Lu 12:11-12; 21:12-15; Jo 7:15 dokaitame Pita Jonepa dolapo sukulu nalenge mee mendalapona lao masiamino doko, dolaponya paka nakayao pii lenge mana doko kandatala mona andeami-pyaa. Mona andao pituu nyakamame akali dolapo Jisasapa awapa kateamino doko masiami-pyaa. 14 Akali moko epe jakamaiyamo doko dolapo-pipa awapa kateamino kandatala dokaitame piipi mende yanu pyao lapenge nanjia-pyaa.
15 Akali* 4:15-16 Jo 11:47-48 dolapo limbingi anda doko yakinatala kamaka pyakalyina latala nyakama tange pii lao wasoo pituu, “Akali dolapo kandao aipa pimape? Dolapome kongali doko pimbinopa Jetusaleme kalyamino endakali dupa pitakame kandatapimino dokonya naimame napimbina lapenge nanjilyamo. 17 Dopaka doko, pii doko endakali waka dupanya etete lao tayatamopa kapa napitana, akali dolapome Jisasanya kenge doko lao endakali mendaipi mende dee pii lamaiya naena lao pyalanya lamana,” leami-pyaa. 18 Dopa* 4:18 Ap 5:28,40 lao pii wasoo etapala akali dolapo epena latala, “Nyalambome Jisasanya kenge doko lao pii manapi etete kukipi mende lamaiya nayalapape,” leami-pyaa.
19 Dopa* 4:19 Ap 5:29 leaminoaka doko, Pita Jonepame dokaitanya pii yanu pyao dapa leambi-pyaa: “Nalimbame nyakamanya pii sakao kalyanya Gotenya pii doko kayatambanopa Goteme kapana latape? Nyakama tangeme masalapa. 20 Nalimbame* 4:20 Jet 20:9; Ap 1:8; 1 Ko 9:16; 2 Ko 13:8; 2 Ti 1:7-8 kandeambano dupapi siambano dupapi dutupa kapa pao kayala nayatambana,” leambi-pyaa. 21 Dokopa* 4:21 Ap 2:47 dokaitame akali dolapo piimi kyoto joo pyalanya latala pena lao yakineami-pyaa. Doko, Goteme piamo doko endakali pitakame kandatala tama piaminosa endakali dupa paka kayami-pyaa. Dopa petala dokaitame akali dolapo tanda maipenge kaitini mende kandao nanyiami-pyaa. 22 Akali dolapome kongali pyoo moko koo dee auu pisiambino akali doko ee kana kingi ita kitomendenya ulutena joo nepatae-pyaa.
Goteme pupu lapae dina lao masoo miningi endakali dupame loma siamino doko
23 Dokopa dupame dolapo yakinateaminopa dolapome nyalambonya awapa katenge dupanya andaka pupala pitisa mupa dupapi isingi akali dupapi dupame pii leamino dupa pitaka panao lamaiyambi-pyaa. 24 Dupame* 4:24 Eke 20:11; Nia 9:6; Wee 146:6; Ap 14:17 sepala pituu, pitakame mona mendai paliuu Gote lao puu lao dapa lao loma siami-pyaa: “Kamongo, embame yuupi, kaitipi, endakipi dee dupanya singi dupapi dupa pitaka wasii-pyaa. 25 Oli* 4:25 Wee 2:1-2; Mt 26:3 Sipitisa dokome embanya kalai akali naimanya yumbange Dapiti doko lungu pisetala baa-kisa embame dapa lea-pyaa:
‘Aipuma endakali tata waka dupame kandanya paliuu imbu kayami-pyaape?
Aipuma naimanya tata dupame angi nanjepenge kalai dupa pimana lao kaita kutiami-pyaape?
26 Yuunya kiŋi dupame isoo kateaminopa akali andake dupame limbatala Kamongo Gotepa baanya Kataisa dokopa dolapo koyasalanya piami-pyaana,’ dopa lea-pyaa.
27 Doko,* 4:27 Mt 27:1-2; Mk 15:1; Lu 23:1,7-12; Jo 18:28-29; Ap 3:13 kiningi etete yuu dakenya Etotepi, Pondiasa Pailatepi, Isataele tata dupapi, tata wakapi dupa pitakame embanya kalai akali etete epe embame yapao nyiino Jisasa doko koyasalanya yuu taono dakenya limbiami. 28 Embanya* 4:28 Ap 2:23 pupu lapaepa masingipa dolapome dopa pina latona lao masiino dokoaka piami. 29 Dopana,* 4:29 Ap 18:9-10; 28:31; Ep 6:19 indupa dokaitame naima pyalanya lao pii lelyamino dupa Kamongo Gote embame sepe. Sepala naima embanya kendemane dupame paka nakayao, embanya pii doko etete pupu lao lamaiyepale lao embame naima nisepe. 30 Dopa* 4:30 Ap 3:16; 4:33 pyoo katao embanya kingi lyaa latala embanya kalai akali etete epe Jisasanya kenge doko lao yaina pyapae mee injisoo, kongalipi kalai paka pipaepi dupa pyoo katape,” lao loma siami-pyaa. 31 Dopa* 4:31 Ap 2:4 lao loma sepeaminopa limbao peteamino anda doko ema-ema pia-pyaa. Dokopa Oli Sipitisa dokome dokaita pitaka-kisa tumbateamopa paka nakayao Gotenya pii doko pupu lao lamaiyami-pyaa.
Oapi siamo dupa nyakama pitakanya joo siamo doko
32 Gii* 4:32 Jo 17:11,21; Pl 1:27* 4:32 Ap 2:42-47; 5:12-16 dokopa endakali masoo miningi dupa pitakame mona mendai joo masingi mendaiyaka paliuu kateami-pyaa. Endakali mendaipi mendeme baanya oapi siamo dupa nambanya ikina nalenya, oapi siamo dupa naima pitakanyana lao isoo kateami-pyaa. 33 Dopa* 4:33 Ap 4:30 pyoo kateaminopa aposele dupame Kamongo Jisasa sakateamo kandeamino pii doko etete kyoto joo lamaiyoo kateami-pyaa. Dokopa Goteme mona epe palenge andake doko dokaita pitaka-kisa sia-pyaa. 34 Endakali* 4:34-35 Dit 15:4; Lu 12:33 mendaipi mende dopale mende daa jala naya-pyaa. Endakali mendenya andapi yuupi siamo dupame muni nyepala minao ipao aposele dupanya kingilyaka setapa piami-pyaa. Aposele dupame nyepala mende daa jiamoli pyoo endakali dupa mokosoo maiyoo kateami-pyaa. 36 Gii* 4:36 Ap 11:22; 13:1; 1 Ko 9:6; Ga 2:1 dokopa akali Josepe lenge mende Lipai tata dokonya endangimi Saipotasa yuu dokonya mandea mende katea-pyaa. Aposele dupame Josepenya kenge enenge mende Banapasa leami-pyaa. Kenge leamino dokonya tenge doko mona yaepasakamaingi akalina leami-pyaa. 37 Josepeme baanya yuu mende siamo dokome muni nyepala minao ipao aposele dupanya kingilyaka setea-pyaa.
5Ananayasa Sapaitapa
1 Dee* 5:1 Jas 7:1-26 akali mende Ananayasa lenge dokopa baanya enda Sapaita lenge dokopa dolaponya yuu mendeme muni nyiambi-pyaa. 2 Muni* 5:2 Ap 4:34-35 nyepala akali dokome muni dokonya mendatupa baa tangenya setea-pyaa. Dopa piamo doko etanengeme apata kandeaka-pyaa. Muni yangi mendatupa minao ipupala aposele dupanya kingilyaka setea-pyaa. 3 Dopa* 5:3 Lu 22:3; Jo 13:2,27 piamopa Pitame baa pisoo, “Ananayasa, embame aipuma Satane doko embanya ingi monapinya ipao tumbina kayalepe? Embame aipuma Oli Sipitisa doko sambo pii lamaitala, yuu dokonya muni mendatupa tange nyoo setalepe? 4 Akali* 5:4 Dit 23:22-23 mendeme embanya yuu doko sambao nyepala nayamopa emba tange-kisa sala nayape? Enakao yuu dokome muni nyepala muni dutupa pitaka emba tangemeaka isala nayapipi? Aipuma emba tangeme mana koo dake masipipi? Embame endakali mende sambo lamaiya naenya, Gote kandao sambo lamailinona,” lea-pyaa. 5 Pii dutupa soo Ananayasa baa lombapae sepala kumia-pyaa. Ananayasa doko kumalamo lapae siamino endakali dupa pitakame pakame kumiami-pyaa. 6 Akali mendapuame sakatatala baa yaki pyoo soo kamaka pupala malu piami-pyaa.
7 Maitakao baanya etanenge dokome Ananayasa kumalamo lapae doko nasoo ipupala andaka kolandea-pyaa. 8 Kolandateamopa Pitame baa pisoo pituu, “Nyalambonya yuu dokome muni datupaka nyiambipi, namba langi,” lea-pyaa. Dopa leamopa enda dokome, “Kini, dutupaka nyiambana,” lea-pyaa. 9 Ongopa* 5:9 Nam 21:5-6; 1 Ko 10:9; 11:30-32 Pitame baa lamaiyoo, “Nyalambome aipuma mona mendai paliuu Kamongonya Sipitisa doko minao makande pilyambipi? Embanya akalingi malu pyaa pamino dupa kyuku lao kambusa ipatalumino dupame emba kamaka soo paaminoakana,” lea-pyaa. 10 Pitame dopa lalu piamopa enda doko Pita kateamo dosa lombao sepala kumalu pia-pyaa. Dokopa akali dupame andokote ipupala kumapae siamo doko kandatala soo kamaka pupala akalingi malu petae kateamo dosaka malu piami-pyaa. 11 Tenge* 5:11 1 Ko 1:2 dokonya sosanya endakali dupapi pii siamino endakali dupapi dupa pitakame pakame kumiami-pyaa.
Kalai yalepi kongalipi kalai paka pipaepi longo piamino dupa
12 Dee* 5:12 Ap 2:19; 3:11* 5:12 Ap 2:42-47; 4:32-35 Goteme endakali dupanya kaina dokonya kongalipi kalai paka pipaepi longo dupa aposele dupa-kisa pyoo katea-pyaa. Masoo miniamino dupa pitakame losuu anda andake kame Solomone lenge dokaita mona mendai paliuu ipao limbao katengema-pyaa. 13 Endakali waka dupame paka kayapala dupanya mendeme masoo miningi endakali dupa-pipa awapa limbamana lao masala nayami-pyaa. Dopaka doko, endakali dupame masoo miningi endakali dupa epe etetena lao lalyoo kateami-pyaa. 14 Dokopa* 5:14 Ap 2:41; 21:20 endakalipi longo paka pyoo dupame Kamongo lao masoo minatala baa tata dokonya ipao konda piami-pyaa. 15 Dokopa* 5:15 Mk 6:56; Ap 19:12 dupame yaina pyapae dupa soo kaitini andake dupanya ipupala tulipi lapalapapi dupanya seteami-pyaa. Pita ipao patamopa nita dokome baa-kisa tapyatamopa baanya waiyange dokome dokaita yalena lao seteami-pyaa. 16 Yuu* 5:16 Lu 4:40-41; Ap 8:6-8; 28:8-9 taono yakane Jetusaleme kaina pyoo palenge endakali dupame dopaka pyoo nyakamanya yaina pyapaepi enjele koome kenda pisetaepi dupa soo epelyaminopa dupa pitaka auu pisakamaingi-pyaa.
Kanjole dupame aposele dupa-kisa mana koo miniamino doko
17 Dopa* 5:17 Ap 4:1-3,6; 13:45 piamo doko kandatala pitisa mupa dokopi baanya awapa katenge Satyusi tata dupapi dupame tilya maiyoo imbu kayamaiyami-pyaa. 18 Dopa petala dupame aposele dupa anjetala kapomanenya anjingi anda ongonya pyasiami-pyaa. 19 Dopa* 5:19-20 Ap 12:7-10; 16:25-26* 5:19-20 Ap 13:26,46 piaminoaka doko, kuka dokonya Kamongonya enjele mende ipupala anjingi anda kaita dupa lumbapala dokaita kamaka laminao epea-pyaa. Laminao ipupao pituu baame dokaita lamaiyoo, “Nyakama losuu anda andake dokonya pao katapala endakali dupa lete katenge dokonya pii dupa pitaka lamaiyokondape pyoo kalyepapena,” lea-pyaa. 21 Dopa leamo sepala dokaitame yongama wamba losuu anda andake dokonya pupala pii manapi dupa lamaiyoo kateami-pyaa. Gii ongopa pitisa mupa dokopi baanya awapa katenge dupapi dupa ipao limbatala kanjole dupapi Isataelemanya isingi akali dupa pitakapi dupa epena lao wii lao elyambu piami-pyaa. Dopa petala anjingi anda isingi akali mendapuame aposele dupa laminao epena leami-pyaa. 22 Yanda singi dupame lanyala epeaminopa aposele dupa anjingi andaka napaleaminosa kutao kayapala dokaitame limbao kateamino dokonya pilyetala dapa leami-pyaa: “Naima anjingi andaka kandapumanopa kaita dupa pai lakondape petae katalamo. Yanda singi kambu isoo katenge dupa kataminopa kaita lumbapala andaka kolandao kanjemanoaka doko, mendaipi mende napalyomona,” leami-pyaa. 24 Pii doko sepala losuu anda andake isingi akali dokopi pitisa mupa dupapi dupame mona kendao aipa pyeme lusilyamape lao longo lao masiami-pyaa. 25 Dokopa akali mende ipupala dokaita lamaiyoo, “Nyakamame salapape. Kuaka nyakamame akali mendatupa anjingi andake pyandamino dupame losuu anda andake dokonya pao katapala pii manapi dupa endakali dupa lamaiyoo kalyaminona,” lea-pyaa. 26 Gii* 5:26 Lu 20:19; 22:2 dokopaka losuu anda andake isingi akali dokopi yanda singi dupapi dupame akali dokaita pao lanyepala endakali dupame nyakama kaname pyatamini lao masetala wana-wana lao laminao epeami-pyaa.
27 Dupame* 5:27-28 Mt 27:25; Ap 4:18 dokaita laminao ipupala kanjole limbiamino dupanya enombasa katasiami-pyaa. Kateaminopa pitisa mupa dokome dokaita-kisa tenge setao, “Naimame kyoto joo nyakama akali dokonya kenge doko lao mana lamaiya nayalapape leamano doko nyakamame nyakamanya mana pii doko Jetusaleme yuu dake pitakanya lamaiyoo lao tayatelyamino. Dee nyakamame akali dokonya taiyoko doko naima-kisa sina lao masilyaminoakana,” lea-pyaa. 29 Dopa* 5:29 Ap 4:19 leamopa sepala Pitapi aposele waka dupapimi pii doko yanu pyao pituu, “Gotenya pii silyamo doko kayapala endakalinya pii watao minatamanopa etete kapa napata. 30 Nyakamame* 5:30 Dit 21:22-23; Ap 2:23; 3:15 Jisasa ita pokonya pyao yukuoo kumasiami. Dopa piaminoaka doko, naimanya yumbangenya Gote dokome baa sakatasia. 31 Goteme* 5:31 Wee 118:16; Ap 2:33-34,38; 4:12; Ep 1:20; Ip 2:10; 12:2 baa ketae nyoo pupala baanya kingi tolae dokonya katena lea-pyaa. Dokopa naima Isataele dupa mona kapilyalapale lawapi koo kunanya nepakatoo lawapi Isingi Akalipi Pyoo Nyingi Akalipi joo kalyamo. 32 Naimapi* 5:32 Jo 7:39; Ap 1:8 dee Oli Sipitisa Goteme baanya pii sakamaingi endakali diamo dokopimi piamo dupa lao panelyamanona,” leami-pyaa.
33 Pii* 5:33 Ap 7:54 dutupame nyakamanya mona kenda pipita siamosa dupame etete imbu kayapala aposele dupa pyao kumasemana lao masoo kateami-pyaa. 34 Dopa* 5:34 Ap 22:3 lao masiaminopa Patasi Gamaliele lenge mende limbiamino dokonya toya katea-pyaa. Baa Gotenya mana setapae dupanya mana lenge akali joo katelyamopa endakali pitakame baa lalyingima-pyaa. Baame dupa lamaiyoo, “Nyakamame akali datupa kuki mende kamanda kalya pena laapa,” lea-pyaa. 35 Dee* 5:35 Jo 7:50-51 baame dupa lamaiyoo, “Anematupa, nyakamame akali dutupa kandao mende pyaanya pilyamino doko wambao masokondape pyoo masalapape. 36 Kuki* 5:36 Ap 21:38 wambale akali Tiutasa lenge mende sakatatala namba akali andake joo kalyona lao kateamopa akali andate kitomende mendatupame baa konda pyoo kateami-pyaa. Dopa piamoaka doko, kapomaneme baa pyao kumaseteamopa baa watao payamino dupa wakale puu puu pyoo pao alu piami-pyaa. 37 Dee* 5:37 Lu 2:1-2 maitakao kapomaneme endakali kenge nyiamo gii dokopa Galili tange akali Jutasa+ 5:37 jutasa Jutasa doko Jisasa enge nyiamo akali doko daa. Akali waka mende.lenge mende sakatao katapala, baame kapomane watao pyalanya endakali dupame baa watena lao nyoo limbia-pyaa. Kapomaneme baa pyao kumasetala baa watao payamino endakali dupa pitaka tale pisia-pyaa. 38 Dopa* 5:38 Mt 15:13; Lu 20:4 piamo dokonya indupa nambame nyakama langilyo. Nyakamame akali dutupa kandao mende napinya mee katena kayalapape. Endakalimi iki dake masoo pyoo katatamino kandao doko, pilyamino dake koyata. 39 Goteme pina latamopa pitamino kandao doko, nyakamame kapa pao koyasala nayatami. Aopyoo latala nyakamame Gote yanda pimaiyoo katatamina kandao kalyepape,” lea-pyaa. Baame pii leamo doko dupame sakamaiyami-pyaa. 40 Dopa* 5:40 Mt 10:17; Ap 4:18; 22:19 petala aposele dupa andaka epena latala konjame piami-pyaa. Pyapala pituu, “Nyakamame Jisasanya kenge doko lao pii etete panala nayalapape,” latala pena kayami-pyaa. 41 Aposele* 5:41 Mt 5:10-12; 1 Ko 4:9-10; 1 Pi 4:13 dupame akali limbao kateamino doko kayapala mona yaepao kamaka peami-pyaa. Doko, Goteme naima Jisasanya kenge dokonya kapa pao elya nyepenge jilyamona lao masiamo doko lao masetala mona yaepao peami-pyaa. 42 Dupame* 5:42 Ap 18:5 koteaka lao losuu anda andakepi endakali dupanya andakapi dupanya pupala endakali dupa mana lamaiyoaka kateami-pyaa. Jisasa baa Gotenya Kataisa doko kalyamona lao Wai Pii Epe doko lamaiyoaka kateami-pyaa.
6Akali kalangeme nee mokosina lao makande piamino doko
1 Yuu* 6:1 Ap 2:45; 4:34-35 mende masoo miningi endakali dupa longo jeta jeta piamopa dupanya Gitiki pii lenge dupame Iputu pii lenge dupa kandao mumu leami-pyaa. Iputu pii lenge dupame Gitiki dupanya enda walyakae dupa nee akipi koteaka lao mokosingi dokonya auu pyoo namaiyaminosa mumu leami-pyaa. 2 Dopa lao kateaminopa aposele kingi ita mende-kisa dee lapoma dutupame masoo miningi endakali dupa pitaka epena lao nyoo elyambu petala dapa leami-pyaa: “Naimame Gotenya pii lamaingi doko yakinatala nee akipi mokosoo katatamano kandao doko, auu napita. 3 Dopana,* 6:3 Eke 18:17-23; Ais 11:2; 1 Ti 3:7 kaimia paluma, nyakamame nyakamanya akali kalange kenge epe singi masingi epe palenge Oli Sipitisame tumbatae mendatupa kutalapape. Kutao nyepataminopa naimame akali dutupame kalai dake isoo kandao katena latama. 4 Dopa* 6:4 Ap 1:14; 2:42 petala naimame loma singi dokopa Gotenya pii lamaingi dokopa dolapo yakinala nayao pyoaka katatamana,” leami-pyaa. 5 Dopa* 6:5 Ap 8:5; 21:8 leamino doko masoo miningi dupa pitakame sepala auu kayami-pyaa. Auu kayapala akali Sitipena lenge doko yapao nyiami-pyaa. Baa masoo miningipi Oli Sipitisapimi tumbatae katenge-pyaa. Dee dupame Pilipa lenge dokopi, Potokotasa lenge dokopi, Naikena lenge dokopi, Taimone lenge dokopi, Pamenasa lenge dokopi, Nikolasa lenge yuu taono Andioko tange Juta joo kateamo dokopi akali dutupa yapao nyiamiaka-pyaa. 6 Yapao* 6:6 Ap 13:3; 14:23; 1 Ti 4:14 nyiamino akali dutupa aposele dupanya enomba dokonya laminao epeaminopa aposele dupame loma setala aiyomba minani piami-pyaa.
7 Dokopa* 6:7 Ap 2:14; 12:24; 13:49; 16:5; 19:20; Lo 1:5 Gotenya pii doko tayama-tayama pyoo taya-pyaa. Jetusaleme dokonya masoo miningi endakali dupa etete longo jema-jema pia-pyaa. Pitisa longo mendapuame Kataisa lao masoo miniamiaka-pyaa.
Sitipena anjiamino doko
8 Gotenya* 6:8 Ap 2:43 kalai pingi pupu lapae doko Sitipena-kisa tumbatae katao baame endakali kaina dupanya kongali andakepi kalai paka pipaepi dupa pyoo katea-pyaa. 9 Dokopa Jutamanya losuu anda kenge Mokao Nyepae Akali Limbingina lengema dokonya Saitini tangepi, Alekesandia tangepi, dee akali waka Silisia tangepi, Esia tangepi mendapuame sakatao Sitipena-pipa pii yanda pyoloo piami-pyaa. 10 Dopa* 6:10 Lu 21:15 piaminoaka doko, Sipitisa Goteme Sitipena baa masingi epe maiyamoli pyoo pii leamopa dupame kapa pao ita minapenge nanjia-pyaa. 11 Dopa* 6:11 Ap 21:21* 6:11 Mt 26:59-61 piamosa akali dupame waa katao akali mendatupame sambo pii lena leami-pyaa. Dopa piaminopa akali dupame ipao dapa leami-pyaa: “Naimame sipumanopa akali dakeme Mosesepa Gotepa lapota kilya kandao pii lapyana,” leami-pyaa. 12 Dopa leaminopa dupame endakali dupapi, isingi akali dupapi, mana setapae masingi akali dupapi dupanya mona minao sakatasakamaiyami-pyaa. Dopa petakamaiyaminopa dupame ipao Sitipena doko anjetala pyalya lao minao kanjole dupa-kisa peami-pyaa. 13 Pupala* 6:13 Jet 26:11 mokao nyepae limbingi dupame akali mendatupame sambo pii lena lao katena leami-pyaa. Akali dupame Sitipena kandao dapa leami-pyaa: “Akali dakeme losuu anda andake dakepi naimanya mana setapae dupapi dupa kandao koteaka lao kilya kandenge. 14 Naimame sipumanopa baame lao pituu, ‘Nasatete tange Jisasa dokome anda dake lakyoo nepao Moseseme naimanya mana setekeamo dupa alo pita,’ lapyana,” leami-pyaa. 15 Dopa* 6:15 Lu 4:20 leaminopa akali kanjole peteamino dupa pitakame Sitipena kandokondape pyoo kandeaminopa baanya lengelyaapi doko enjele mendenya lengelyaapi jiamo kandeami-pyaa.
7Sitipename pii leamo doko
1 Dokopa pitisa mupa dokome pii dutupa kiningipi lao pisia-pyaa. 2 Sitipename* 7:2 Jen 11:31; Wee 29:3 pii doko yanu pyao pituu, “Kaimia palupi, apane palupi, nyakamame salapape. Wamba naimanya yumbange Apotakame Etane yuu taono dokonya ene paanya Mesopotemia yuu dokonya kateamo gii dokopa tii pipae Gote doko baa-kisa epea-pyaa. 3 Ipupala* 7:3 Jen 12:1 Apotakame lamaiyoo, ‘Embanya yuupi tatapi dupa yakinatala, yuu mende nambame emba laitaka pito dokonya paale,’ lea-pyaa. 4 Dopa* 7:4 Jen 11:31–12:5; 15:7 leamopa baanya yuu Kalatia doko yakinatala Apotakame pao Etane yuu dokonya katea-pyaa. Baanya takange doko kumateamopa Goteme baa laminao nyakama kalyamino yuu dakenya epea-pyaa. 5 Goteme* 7:5 Jen 12:7; 13:15; 15:18; 17:8 Apotakame baa yuu kuki moko tee mendaipi mende baanya jina lao maiya nayamoaka doko, baapi baanya mandipae tanga katatamino dupapi dupa yuu dakenya katataminopa lao maituna lea-pyaa. Gii dokopa Apotakame baa wane namandenya mee katea-pyaa. 6 Goteme* 7:6 Eke 12:40* 7:6 Jen 15:13-14 pii dapa lea-pyaa: ‘Apotakamenya mandipae dupa endakali waka dupanya yuu dokonya tisa nao katatami. Yuu dokonya tange dupame Apotakamenya mandipae dupa kendemane joo katena latala ee kana andate kitomende koyasoo katatami. 7 Dopa* 7:7 Eke 3:12 pitaminoaka doko, nambame dokaita kenda pipae maitu. Dopa pitopa Apotakamenya mandipae dupame yuu doko yakinatala yuu dakenya ipao katao namba lao tama tama pyoo katatamina,’ lea-pyaa. 8 Dee* 7:8 Jen 17:9-14; 21:2-4; 25:24-26; 29:31–30:24; 35:16-18,22-26; Jo 7:22 Goteme Apotakame-kisa pii mende lao pituu, wanenya elya pingi kambu kepenge pii doko lao yaki pia-pyaa. Apotakameme Aisake mandipala kote kalange pateamopa baame wane dokonya elya pingi kambu kepakamaiya-pyaa. Maitapyao Aisakeme Jekope mandipala elya pingi kambu kepakamaiya-pyaa. Jekopeme naimanya yumbange kingi ita mende-kisa dee lapoma dupa mandipala dopaka pia-pyaa.
9 “Naimanya* 7:9-10 Jen 37:11,28; 39:1-3,21-23; 45:4* 7:9-10 Jen 41:37-44; Wee 105:21 yumbange dupame Josepe tilya maitala munimi sambao Isipe yuu dokonya nyoo pena lao maiyami-pyaa. Dopaka doko, Goteme baa-pipa awapa katao kenda pipae dupa pitakanya Josepe pyoo nyia-pyaa. Josepeme Isipe yuu dokonya kiŋi Peto kateasa pupala mona auu pisingipi mana kandengepi Goteme baa maiyamo dupa panasiamopa Petome kandea-pyaa. Kandatala baame Isipe yuu dokopi baanya anda dupapi dupa Josepeme isoo katena lea-pyaa. 11 Gii* 7:11 Jen 41:54-55* 7:11 Jen 42:1-5 dokopa Isipe yuu dokopa Kenane yuu dokopa dolaponya lopo andake mende siamopa etete kenda kayami-pyaa. Ongopa naimanya yumbange dupame neepi mende kandao nyoo naneami-pyaa. 12 Dopaka doko, Jekopeme Isipe yuu dokonya nee silyamo leamino doko sepala naimanya yumbange dupame wambao kanja pena lea-pyaa. 13 Dee* 7:13 Jen 45:1-4,16 lapo pyoo peaminopa Josepeme baanya kaiminingi dupa lamaiyoo, ‘Namba Josepe kalyona,’ lamaiya-pyaa. Dokopa Petome Josepenya tata lamo lao kandea-pyaa. 14 Josepeme* 7:14 Jen 45:9-11,17-18; 46:27 baanya takange Jekopepi takangenya palu dupa pitaka-pipa awapa epena lea-pyaa. Jekope palu dupa pyasoo kingi ita kalange-kisa dee yuungi-pyaa. 15 Jekope* 7:15 Jen 46:1-7; 49:33; Dit 10:22 Isipe yuu dokonya epea-pyaa. Ipupala yuu dokonya katao Jekopepi naimanya yumbange dupapi dupa kumiami-pyaa. 16 Kumata* 7:16 Jen 23:2-20; 33:19; 50:12; Jas 24:32 pilyaminopa Sikeme yuu dokonya soo pao kananda mendenya setapa pingima-pyaa. Wamba Apotakamame akali Emonya wane dupa-kisa kananda mende sambao nyiamo yuu Sikeme lenge dokonyaka soo setengema-pyaa.
17 “Wamba* 7:17 Eke 1:7-8 Goteme Apotakame lamaiyoo tanga dopa pituna lao pii leamo doko angi jalanya tengesa piamopa Isataele tata Isipe kateamino dupa longo joo pee lea-pyaa. 18 Maitakao Josepenya kalai piamo dupa masala naenge kiŋi waka mendeme Isipe yuu doko isoo katea-pyaa. 19 Baame* 7:19 Eke 1:10-11,15-22 naima tata dupa minakasoo yumbange dupa minao koyasia-pyaa. Baame nyakamanya wane ŋaŋa dupa lenge tao nakatatamina lao masetala mandyuu nepalapape lea-pyaa. 20 Gii* 7:20 Eke 2:2; Ip 2:2 dokopa enda mendeme wane Mosese doko mandea-pyaa. Wane doko Gotenya lengelyaapi dokonya epe mende-pyaa. Mosese andaka endangimi setao peteamopa kana tepoma pea-pyaa. 21 Maitakao* 7:21 Eke 2:3-10 wane doko kamaka seteamopa Peto wanenge dokome kandao nyepala baanya ikiningi joo mondo pia-pyaa. 22 Isipe* 7:22 Lu 24:19 tangenya mana dupa pitaka lamaiyaminopa Moseseme nyoo etapala pii kyoto joo lao kalai pupu lao pyoo katea-pyaa.
23 “Moseseme* 7:23 Eke 2:11-15 ee kana kingi ita kitomende katapala baa tata Isataele dupa kanja patoo lao masetala kanja pea-pyaa. 24 Peamopa Isipe tange mendeme Isataele mende-kisa makongeamo doko kandatala baame Isataele doko nisoo Isipe tange makongeamo doko pyao kumasia-pyaa. 25 Moseseme baa tata dupame namba-kisa Goteme nyakama nisetana lao masilyamino lao masiamoaka doko, dupame dopa lao masala nayami-pyaa. 26 Taita dopa pyoo Moseseme Isataele mendalapo pyao piambino kandatala, baame akali dolaponya mona auu pisakamaiyanya pii epe lamaiyoo, ‘Nyalambo kaiminingi dolapo, aipuma mende koyasa koyasa pilyambipi?’ lea-pyaa. 27 Dopa leamopa akali baanya kaiminingi pimaiyamo dokome Mosese soo nepatala lao pituu, ‘Apimi emba naimanya isingi akalipi pii tolasingi akalipi joo kata lapyape? 28 Kuaka embame akali Isipe tange mende pyao kumasipinoli pyoo namba pyao kumasipuli lao masilipi?’ lea-pyaa. 29 Moseseme* 7:29 Eke 2:21-22; 18:3-4 pii doko sepala baa paka pea-pyaa. Pupala yuu Mitiane dokonya tisa nao katao wane ane lapoma mandea-pyaa.
30 “Ee* 7:30 Eke 3:1-10 kana kingi ita kitomende pateamopa Moseseme Sainai manda endakali napalenge yuu dokonya katao itate mende ikililyambu mauu mendenya teamo dokonya enjele mende ita yuli kainanya kateamo kandea-pyaa. 31 Moseseme doko kandatala mona andea-pyaa. Mona andao pituu tengesa kanja peamopa, Kamongome baa lamaiyoo, ‘Namba embanya yumbange dupanya Gote doko kalyo. Apotakamepi, Aisakepi, Jekopepi dutupanya Gote doko kalyona,’ lea-pyaa. Moseseme pii doko soo walu lao paka kayapala angi doko kandapenge nanjia-pyaa. 33 Dopa piamopa Kamongome baa lamaiyoo, ‘Yuu emba kalyeno dutupa etete epe. Tenge dokonya embanya moko pee pingi dolapo lyoka. 34 Isipe tange dupame nambanya endakali Isipe kalyamino dupa minao koyasilyamino doko kandatelyo. Dupame tanda nao ee lelyamino doko sepelyo. Sepala namba tangeme mokao nyala ipatelyo. Indupa emba Isipe paalena ipu,’ Kamongo dokome dopa lea-pyaa.
35 “Dupame* 7:35 Eke 2:14 Mosese daa latala, ‘Apimi emba naimanya isingi akalipi pii tolasingi akalipi joo kata lapyape?’ leami-pyaa. Dopaka doko, akali doko isingi akalipi pyoo nyingi akalipi lapota joo Goteme katena lea-pyaa. Goteme baanya enjele ikililyambu mauunya kateamo doko-kisa Mosese Isipe pena lea-pyaa. 36 Baa* 7:36 Eke 14:21; Nam 14:33; Emo 5:25 Isipe kateamo gii dokopapi, solowata pete Kate Pyapae singi dokonya epeamino dokopapi, dee endakali napalenge yuu dokonya ee kana kingi ita kitomende dupa payawaka kateamino gii dokopapi dupanya baame kongalipi kalai paka pipaepi dupa pyoo Isipe yuu doko yakinatala dokaita laminao pea-pyaa. 37 Akali* 7:37 Dit 18:15,18; Ap 3:22 Mosese dokomeaka Isataele dupa kandao, ‘Namba pyakalya leamoli pyoo Goteme nyakamanya potopesa mende nyakama tata dupanya kaina dokonya pyakalyina lakatana,’ lea-pyaa. 38 Isataele* 7:38 Eke 19:1–20:17; Dit 5:1-33; 9:9-11; Jo 1:17; Ap 7:53 dupa kambu pyao endakali napalenge yuu dokonya kateamino dokopa Mosese awapaka katea-pyaa. Baa enjele Sainai manda ongonya wamba pii lamaiyamo doko-pipa awapa katao dee naimanya yumbange dupa-pipa awapa kateaka-pyaa. Baame pii lapae lete katenge doko dupa maiyanya nyia-pyaa.
39 “Dopa* 7:39 Nam 14:3 piamoaka doko, naimanya yumbange dupame Moseseme pii leamo dupa nasemana lao masiami-pyaa. Dopa lao masetala Mosese yakinatala moname Isipe yuu dokonya pilyiami-pyaa. 40 Dupame* 7:40 Eke 32:1,23 Etone lamaiyoo, ‘Naimanya kaita laitaka pyoo wambata gote mendapua embame wasaka. Naima Isipe yakinatala kamanda laminao epeamo akali Mosese doko aipa piape lao naimame masala naelyamanona,’ leami-pyaa. 41 Gii* 7:41 Eke 32:2-6 dokopa dokaitame pulumakao ŋaŋa jepae mende wasepala nyakamanya sambo gote wasepae doko tama pyoo oapi dupa kundi maiyami-pyaa. Nyakamame nyakama tangenya kingimi wasepae doko lao masoo mona yaepao kateami-pyaa. 42 Dopa* 7:42 Jet 19:13* 7:42 Emo 5:25-27 piaminopa Goteme dupa maita maitala niki kanapi buipi dopale kaiti-kisa katenge dupa tama pima pena kaya-pyaa. Ongonya potopesa dupanya pii pepa pyapae dokonya dapa lao pyapae silyamo:
‘Nyakama Isataele dupame endakali napalenge yuu dokonya
ee kana kingi ita kitomende dupanya payao kateamino dokopa
nyakama pulumakao sipisipipi dupa namba lao kundi dyoo tama piamipi?
43 Nyakamame sambo gote Moloko lao tama pingi sele anda dokopa
sambo gote Lepane makande pyoo bui wasepae dokopa dolapo tama pitamana lao wasepala soo payami daape.
Dokonya nambame nyakama yuu Bapilone omotena-kaita waka kalyepale lao watao nepatona,’ lapae silyamo.
44 “Naimanya* 7:44 Eke 25:9,40; Ip 8:5 yumbange dupame endakali napalenge yuu dokonya katao Gote kalyamona lao panasingi sele anda doko dupanya katakamaiya-pyaa. Goteme Mosese kandao sele anda dopa pyoo pina lao makande maitiamopa Moseseme makande kandeamo dopaka pyoo piami-pyaa. 45 Maitapyao* 7:45 Dit 32:49; Jas 3:14-17; 23:9; 18:1 naimanya yumbange dupame sele anda doko nyakamanya takange dupa-kisa nyepala nyoo minao Jasua-pipa tata waka dupanya yuusa epeami-pyaa. Goteme yuu dupanya tange dupa watao nepata-nepata piamopa yuu doko nyoaka peami-pyaa. Dopa pyoo sele anda doko soo peamino doko pao Dapiti kateamo gii doko kandao nyiami-pyaa. 46 Goteme* 7:46 2 Sam 7:1-16; 1 Ktl 17:1-14; Wee 132:1-5 Dapiti auu kayamopa baame Jekopenya Gote doko katenge panda mende wasakamaitoo lao masetala Gote-kisa tee lea-pyaa. 47 Dopaka* 7:47 1 Kiŋ 6:1 doko, Solomoneme Gotenya anda mende pyakamaiya-pyaa. 48 Pyakamaiyamoaka* 7:48 Ap 17:24; Ip 9:11,24 doko, Gote etete ketae waka katenge doko endakali kingimi anda petae dupanya nakatenge. Potopesa mendenya pii dokome Kamongome dapa leana lapae silyamo:
49 ‘Kaiti* 7:49 Ais 66:1-2 doko nambanya isoo petenge toko dokona, isa yuu doko nambanya moko pundipundi singina nyakamame anda aipale mende nambanya pyakatamipi? Namba panda andusa imambu nyotoope?
50 Nambanya kingimi dupa pitaka wasala nayope?’ lea-pyaa.
51 “Nyakama* 7:51 Eke 32:9; 33:3,5; Nam 27:14; 2 Ktl 30:7-8; 36:14-16; Ais 63:10; Jet 6:10; 9:26 mona pyakilyetae paliuu katao monapi kalepimi netesa endakali joo kalyamino. Koteaka lao nyakamame Oli Sipitisa doko kandao tanga lao nyakamanya yumbange dupame piaminoliaka pyoo kalyamino. 52 Wamba* 7:52 Mt 23:31-35; Ap 2:23; 3:14 nyakamanya yumbange dupame potopesa dupanya mendaipi mende api watao pyala nayami-pyaape? Potopesa kateamino dupame akali etete tolatae mende ipatana lao panasiaminopa yumbange dupame dokaita pyao kumasiami daape. Indupa nyakamame akali doko enge nyepala pyao kumasiami. 53 Wamba* 7:53 Ap 7:38; Ga 3:19; Ip 2:2 Goteme baanya enjele dupame mana setapae dupa nyakama-kisa panasiamoaka doko, nyakamame watao minala nayamina,” Sitipename dopa lea-pyaa.
Sitipena kaname piamino doko
54 Pii* 7:54 Ap 5:33 dokome akali kanjole dupanya mona kenda pipita siamosa dupame Sitipena kandao etete imbu kayapala nenge kitikato lao neami-pyaa. 55 Dopa* 7:55 Eke 24:16; Mt 22:44; Ap 2:33-34; 5:31 piaminoaka doko, Oli Sipitisa dokome Sitipena-kisa tumbatae katao kaiti-kisa kandalyetala pituu Gotenya tii pipae dokopa Jisasa Gotenya kingi tolae dokonya kateamo dokopa dolapo kandea-pyaa. 56 Baame* 7:56 Dan 7:13; Mt 26:64; Kl 3:1 kandatao pituu, “Nyakama kandalapa!” lea-pyaa. “Kaiti doko saa papa laloo pipumopa Endakalinya Ikiningi doko Gotenya kingi tolae dokonya kalyamo doko nambame kandelyona,” lea-pyaa. 57 Dokopa nyakama tomba nao ala lao pii nasoo pitakame mona mendai paliuu mangayatala ipao Sitipena miniami-pyaa. 58 Minatala* 7:58 Ap 22:20; 26:10; Ga 1:13; Ip 13:12 baa yuu taono dokonya netesa watao pyasetala kaname piami-pyaa. Sitipena kosimi leamino akali dokaitame nyakamanya yonge pee pingi dupa lyokapala akali patange Solo lenge mendenya moko kateamo dosa seteami-pyaa. 59 Dupame* 7:59 Wee 31:5; Lu 23:46 kaname pyao kateaminopa Sitipename loma soo pituu, “Kamongo Jisasa, embame nambanya imambu doko nyepe!” lea-pyaa. 60 Dopa* 7:60 Lu 23:34 latala luma lakapala puu lao lao pituu, “Kamongo, embame koo pilyamino dakenya yanu nyala nayape!” latala kumia-pyaa.
81 Dokaitame* 8:1 Ap 7:58; 8:4; 11:19; 22:20 Sitipena pyao kumasiaminopa Solome yakana lao masia-pyaa.
Solome sosa dupa-kisa mana koo miniamo doko
Gii dokopa minao koyasingi mana etete koo mendapua Jetusaleme tange sosa dupa-kisa epea-pyaa. Mana dupame sosanya endakali dupa pitaka Jutiapi Samatiapi yuu dolaponya wakale tale pisia-pyaa. Aposele dupa iki tale napyoo Jetusaleme kateami-pyaa. 2 Gote lao tama pyoo katenge akali mendapuame Sitipena soo pao malu petala baa lao masoo ee lawaka kateami-pyaa. 3 Gii* 8:3 Ap 9:1,13; 22:4-5; 26:9-11; 1 Ko 15:9; Ga 1:13; Pl 3:6; 1 Ti 1:13 dokopa akali Solo lenge dokome koteaka lao sosa doko koyasoo anda mendai mendai lao dupanya kolandatapu endakalipi dupa pyalya lao nyoo anjingi andaka pyandata pia-pyaa.
Samatia tange dupa Jisasanya Wai Pii Epe lamaiyamino doko
4 Endakali* 8:4 Ap 11:19 tale petae kateamino dupame yuu wakale wakale dupanya puu puu pyoo peaminoli pyoo Wai Pii Epe doko lamaiyoo kateami-pyaa. 5 Akali* 8:5 Ap 6:5; 21:8 Pilipa lenge dokome Jetusaleme yakinatala Samatia yuu dokonya taono mendenya pupala endakali dupa Kataisanya lao pii lamaiya-pyaa. 6 Endakali* 8:6 Ap 5:16 longome Pilipanya pii leamo dupa soo pituu baame kongali piamo dupa kandatala mona mendai paliuu baanya pii doko salakao siami-pyaa. 7 Enjele* 8:7 Mt 8:29; 10:1; Mk 16:17; Ap 28:8-9 koo endakali longo dupa-kisa paleamino dupame kamaka ipao pituu puu lao ae latala yakineami-pyaa. Endakali papa tambotaepi moko koopi longo dupanya yaina dupa eteaka-pyaa. 8 Dokopa taono dokonya tange endakali dupame mona etete yaepao kateami-pyaa.
9 Yuu dokonya akali Saimone lenge mendeme ee kana longo lao baanya topoli mana+ 8:9 topoli mana Endakali mendeme baa topolina latala opale mende pita lamo lawapi yaina palelyamona latala katyuu nyoo nee pyowapi pingi akali doko topoli lenge.miniamo dokome Samatia endakali dupanya mona mende pali pali pyoo walu lasia-pyaa. Dopa piamo dokome baa tangenya kenge minalyoo pyoo katea-pyaa. 10 Dokopa endakali tipyapi kenge singipi dupa pitakame koteaka lao baanya pii sokondape pyoo soo katao, “Gotenya pupu lapae kenge andake lenge doko akali dakena,” leami-pyaa. 11 Akali dokome ee kana longo nepao endakali dupanya mona mende pali pali pyoo walu lasiamopa dupame baanya pii salakao siami-pyaa. 12 Dopa piaminoaka doko, Pilipame Gotenya isingi dokopa Jisasa Kataisanya kenge dokopa dolaponya lao Wai Pii Epe doko lamaiyamopa dupame masoo miniami-pyaa. Masoo miniamino endakalipi dupanya kaimbu pyakamaiya-pyaa. 13 Saimoneme apata masoo miniamopa kaimbu pyakamaiyaka-pyaa. Dokopa baa Pilipapa awapa katao kongalipi kalai pupu lapaepi Pilipame piamo dupa kandatala mona andea-pyaa.
14 Samatia* 8:14 Jo 4:38; Ap 11:1,22 dupame Gotenya pii lapae doko sepala masetelyamino lapae doko aposele Jetusaleme kateamino dupame siami-pyaa. Sepala dokopa Pitapa Jonepa dolapo Samatia yuu dokonya pena leami-pyaa. 15 Pena leaminopa dolapome yuu dokonya pao pyakamatala Samatia tange dupa-kisa Oli Sipitisa doko epena lao loma sakamaiyambi-pyaa. 16 Pilipame* 8:16 Ap 10:44; 19:2 Kamongo Jisasanya kenge doko lao dupa kaimbu pyakamaiyamoaka doko, Oli Sipitisa doko dupanya mende-kisa naepeamosa dolapome loma sakamaiyambi-pyaa. 17 Loma* 8:17 Ap 1:5; 19:6 setala dupanya aiyomba minani pyakamaiyambinopa Oli Sipitisa doko dupa-kisa epea-pyaa.
18 Aposele dolapome dupanya aiyomba minani pyakamaiyambinopa Oli Sipitisa doko dupa-kisa epeamo Saimoneme kandatala muni minao ipupala dolapo kandao, “Nyalambome pilyambinoli pyoo nambame endakali mendenya aiyomba minani pyakamaitupa Oli Sipitisa doko baa-kisa ipatana pupu lapae doko namba dyepa,” lea-pyaa. 20 Pitame* 8:20 Ais 55:1; Mt 10:8; Jo 4:10; Ap 13:10 pii doko yanu pyao, “Goteme epe mende dingi doko munimi kapa pao sambapengena lao embame masilino dokonya embanya silipa muni-pipa tambetambe emba etete alu pii. 21 Gotenya* 8:21 Wee 78:37 enomba dokonya embanya mona tolatae palyala naeleno dokonya kalai dakenya punasapi mende embanya daa. 22 Dopana, embame mona kapilyetala embanya koo pingi dupa yakinape. Embanya moname koo pipu laka lao masilino doko Kamongome kunanya nepekena lao tee lape. 23 Embame* 8:23 Dit 29:17; Pot 5:22; Ais 58:6; Jet 4:18; Ip 12:15 etete putiti kayapino dokome embanya mona andaka yamame tumbatae katapumopa koo dokonya anjetae kalyeno kandelyona,” lamaiya-pyaa. 24 Saimoneme pii doko yanu pyakamaiyoo, “Nyalambome lelyambino dupanya mende namba-kisa ipatana namba nisoo Kamongo doko lao loma sakalapape,” lea-pyaa.
25 Dolapome* 8:25 Ap 1:8 kandeambino dupapi Kamongonya pii dupapi dupa lamaitala Jetusaleme pilyoo pao pituu Samatia yuu taono yakane longo dupanya awali lao Wai Pii Epe doko lamaiyoaka peambi-pyaa.
Pilipapa Itiopia tange isingi akali dokopa
26 Dokopa* 8:26 Mt 1:20 Kamongonya enjele mendeme Pilipa lamaiyoo, “Emba sakatatala Jetusaleme kaita Gesaa pyakanenge ongonya-kaita paale puu,” lea-pyaa. Kaitini doko endakali napalenge yuu dokonya-kaita singi-pyaa. 27 Pilipa* 8:27-28 1 Kiŋ 8:41-42; Wee 68:31; Ais 56:3-7 sakatatala kaitini ongonya pao pituu Itiopia tange akali andake lakapo nyepae mende kandea-pyaa. Akali dokome Itiopia tange enda Kuini Kandesi lenge dokonya muni akipi dupa isakamaiyoo katenge-pyaa. Baame Jetusaleme pao loma setala baanya yuusa pilyoo pituu baanya pituu paenge katesa dokonya pitipala potopesa Aisayame pepa piamo doko itaki pyao pea-pyaa. 29 Sipitisa dokome Pilipa lamaiyoo, “Emba baanya pituu paenge pelyamo dokonya tengesa puu,” lea-pyaa. 30 Pilipame alo pyao watao pao pituu akali dokome potopesa Aisayame pepa piamo doko itaki piamo sepala, “Embame pii itaki pilino dokonya tenge doko masilipi?” lao pisia-pyaa. 31 Pisiamopa* 8:31 Jo 16:13; Lo 10:14 Itiopia tange akali dokome baa lamaiyoo, “Akali mendeme namba tenge doko laitaka napitamopa nambame aipa petala masotope?” lea-pyaa. Dopa latala Pilipa awapa pitimbana epena lea-pyaa. 32 Baame* 8:32 Ais 53:7-8; Lu 18:31 pii konjepae itaki piamo doko dapa lao pyapae sia-pyaa:
“Baa pyalanya laminao peamino dokopa baa ema napyoo sipisipi mende peele lao pea.
Sipisipi ŋaŋa mendenya iti tokengesa kyaa nalenge dopaka pyoo baa nengekaita lumbala naya.
33 Dupame baa etete pyanya palyetala baanya kosa doko tolao lakamaiya nayami.
Apimi baanya mandipaenya mandipae dupanya lao atome latape?
Dupame baa etasetaminopa baa dee yuu dokonya nakatatana,” lao pepa pyapae sia-pyaa.
34 Itiopia tange akali dokome Pilipa pisoo pituu, “Potopesa dokome pii dake api kandao leape? Baa tange kandao leape, pande endakali waka mende kandao leape? Embame namba langipoko,” lea-pyaa. 35 Dopa* 8:35 Lu 24:27 leamopa Pilipame Jisasanya lao pii dokonyaka dii tambao Wai Pii Epe doko lamaiya-pyaa. 36 Dolapo* 8:36 Ap 10:47; 16:33 kaitini dokonya pao endaki mate mendenya pyakameambi-pyaa. Pyakamatala Itiopia tange akali dokome lao pituu, “Endaki epelyamo kanda. Aki mendeme nambanya kaimbu pyakapenge kaitini doko lyokelyape?” lea-pyaa. 37 [Pilipame baanya pii yanu pyakamaiyoo, “Embame embanya moname etete kinina lao masoo minateno kandao doko, embanya kaimbu pyakapenge jalapomona,” lea-pyaa. Akali dokome yanu pyao pituu, “Nambame Jisasa Kataisa doko Gotenya Ikiningina lao masoo minilyona,” lea-pyaa.] 38 Akali dokome pituu paenge katesa doko sina latala Pilipapa endakinya pyakaneambi-pyaa. Pyakanatala Pilipame baanya kaimbu pyakamaiya-pyaa. 39 Dokopa* 8:39 1 Kiŋ 18:12; Lu 24:31-32 dolapome endaki doko yakinatala pyakalyeteambinopa Kamongonya Sipitisa dokome Pilipa yapa nyokonyia-pyaa. Nyokonyeteamopa akali Itiopia tange dokome baa dee nakandao kaita pao pituu mona yaepao pea-pyaa. 40 Pilipame* 8:40 Ap 21:8 Asatote yuu dokonya kalyu katao walu latala baame yuu taono dupa pitakanya awali lao Wai Pii Epe doko lamaiyoo paya-pyaa. Dopa pyoo payapala taono Sisatia dokonya pyakamea-pyaa.
9Jisasame Solonya mona kapilyakamaiyamo doko
(Ap 22:6-16; 26:12-18)
1 Dokopa* 9:1-2 Ap 8:3; Ga 1:13* 9:1-2 Ap 9:21; 18:25; 19:9,23; 22:4; 24:14,22; 2 Pi 2:2 Kamongo lao masoo miniamino endakali dupa Solome pyao kumasotona lao tomba nao katea-pyaa. Dopa petala baame pitisa mupa doko kateamo dokonya pupala baa lamaiyoo, “Embame Jutamanya limbingi taono Damasakosa kalyamino dupame kandena pepa mende pyao dii,” lea-pyaa. Dopa leamopa pepa pyao maiyamo dokonya dapa latae katea-pyaa: Jisasanya pii manapi dupa watao payatami enda tamopi akali tamopi mende Solome kutao kandatamo kandao doko, baame anjoo soo Jetusaleme epena lao pyatae katea-pyaa.
3 Baa pao Damasakosa tengesa joo pyakameamopa kaitinya tii pipae mendeme yapa ipao baa-kisa tii piyoko lea-pyaa. 4 Dopa piamopa baa lombapae sia-pyaa. Soo pituu siamopa pii mende leamo dokome, “Solo, Solo, embame aipuma namba watao pilipi?” lea-pyaa. 5 Dopa* 9:5-6 Mt 25:40; Ap 5:39; 1 Ko 8:12; 15:8 leamopa Solome, “Kamongo, emba apipi?” lao pisia-pyaa. Dokopa baame lao pituu, “Namba Jisasa embame watao pyao kalyeno dokona, emba sakatatala yuu taono dokonya puu. Dokonya patenopa akali mendeme embame kalai pipenge doko langitana,” Jisasame dopa lea-pyaa. 7 Awapa* 9:7 Dan 10:7 peamino akali dupa mee katapala pii mende naleami-pyaa. Dupame pii leamo doko siaminoaka doko, angi doko nakandeami-pyaa. 8 Solo lombapae siamo doko sakatatala lenge tao mende kandapenge nanjiamosa dokaitame baa kii minao Damasakosa peami-pyaa. 9 Baa kote tepo lenge iminjetae kateamopa neepi endakipi mende nanea-pyaa.
10 Jisasa* 9:10 Jen 22:1; Ap 10:3 masoo miningi akali Ananayasa lenge mende Damasakosa yuu dokonya katea-pyaa. Akali dokome lee manimanimi joo siamopa Kamongome, “Ananayasa,” lea-pyaa. Ananayasame, “Kamongo, namba kalyona kanda,” lea-pyaa. 11 Kamongo* 9:11 Ap 21:39 dokome baa dee lamaiyoo, “Emba sakatatala kaitini kenge Tolatae lenge dokonya pupala pituu Jutasanya andaka kolandatala taono Tasasa tange akali Solo lenge doko baa loma soo pilyamona kutao kandape. 12 Dee* 9:12 Ap 9:17; 28:8; 1 Ti 4:14 baame lee manimanimi kandapumopa baanya lenge dolapo auu pina lao akali Ananayasa lenge mendeme pupala kingi setapyana,” Kamongo dokome dopa lea-pyaa. 13 Ananayasame* 9:13 Ap 8:3; 9:41-42; 26:10; Lo 1:7; 12:13; 1 Ko 1:2; 6:2; 2 Ko 1:1 pii doko yanu pyao, “Kamongo, akali dokome embanya endakali Jetusaleme katenge dupa-kisa mana koo longo miniana lao endakali longome leamino nambame sio. 14 Indupa akali dokome pitisa mupa dupa-kisa pepa nyepala emba lao loma singi endakali dupa pitaka anjalanya epelyamona,” lea-pyaa. 15 Kamongo* 9:15-16 Mt 10:22; Ap 15:26; 21:13; 22:21; 25:13; 27:24; Lo 1:5; 1 Ko 4:9-13; 9:16-17; 2 Ko 11:23-28 dokome baa lamaiyoo, “Akali doko nambanya yapao nyepae nambanya kalai pyakata. Baame endakali tata waka dupanyapi, kiŋi dupanyapi, Isataele tata dupanyapi nambanya kenge doko soo pakata. Baame nambanya kenge doko panasalanya tanda andake nyetamo dupa nambame baa laitaka pituna, embame lamaiya puu,” Kamongo dokome dopa lea-pyaa. 17 Dopa* 9:17 Ap 22:14; 26:16; 1 Ko 9:1; 15:8 leamopa Ananayasa baa pao anda dokonya kolandatala baanya kingi Solo-kisa setea-pyaa. Setapala lao pituu, “Kaimia Solo, emba kaita epeeno ongonya Kamongo Jisasa emba-kisa epeamo kandeeno dokome embanya lenge dee auu pisetakala Oli Sipitisa doko tumbasakalanya namba angenya ipu lalamona,” lea-pyaa. 18 Dopa leamopa baanya lenge dolaponya kanopato kombangele mendapua siamo dupa lee mendai taka lala peamopa baa dee lenge tea-pyaa. Lenge tapala sakatao katapeamopa baanya kaimbu pyakamaiya-pyaa. 19 Baa nee nao pupu latala Damasakosa yuu dokonya masoo miningi endakali dupa-pipa awapa kote mendatupa kateami-pyaa.
Solome Damasakosa dokonya Jisasanya lao pii lamaiyamo doko
20 Dokopa* 9:20 Ap 13:33; Ga 1:16-17 baame Jutamanya losuu anda dupanya yapa pupala Jisasa baa Gote Ikiningi doko lamona lao pii lamaiya-pyaa. 21 Endakali* 9:21 Ap 8:3 pitakame pii lamaiyamo dupa soo mona andapala lao pituu, “Wamba Jetusaleme katao Jisasa lao loma singi endakali dupa minao koyasiamo akali doko doko taa aipape? Indupa endakali dupa anjetala pitisa mupa dupa-kisa laminao patona lao lao angenya epeamo akali dokoaka taa aipape?” leami-pyaa. 22 Solome* 9:22 Ap 2:36; 9:2; 18:5,28 pupu lapae tumbi lao nyepala Jisasa baa Kataisa dokona lao lamaiyokondape piamo dokome Juta endakali Damasakosa kateamino dupanya pii doko angi nanjia-pyaa.
Solo Paka Peamo doko
23 Kote* 9:23 Ap 23:12* 9:23 2 Ko 11:32-33 longo pateamopa Juta dupame baa pyao kumasemana lao pii wasiami-pyaa. 24 Pii wasiamino doko Solome sia-pyaa. Dokaitame baa pyamana lao yuu taono dokonya lome kambu dupanya mendenya epelyape lao kuka kotakapi isoo kateami-pyaa. 25 Isoo* 9:25 Jas 2:15 kateaminoaka doko, kuka mendenya Solonya pii singi endakali dupame tatali mandi mendenya baa mandipala mandyuu kana kame dokonya kamalyatena pyandemi-pyaa.
Solo Jetusaleme kateamo doko
26 Solo* 9:26 Ap 22:17; Ga 1:17-19 baa Jetusaleme dokonya pupala, masoo miningi endakali dupa-pipa awapa katamana lao masiamopa dokaita pitakame baame masoo minala naengena lao masetala paka kayami-pyaa. 27 Dokopa* 9:27 Ap 4:36-37; 9:4,20; 1 Ko 9:1; 15:8 Banapasame Solo lanyepala laminao aposele dupa kateamino dokonya pea-pyaa. Pupala Solome Kamongo doko kaitinisa kandeamo dokopi, Kamongome baa pii lamaiyamo dokopi, Damasakosa katao Solome Jisasanya kenge doko lao pii pupu lao leamo dokopi dutupa baame dokaita lamaiya-pyaa. 28 Lamaitiamopa* 9:28 Ap 13:46 aposele dupa-pipa Solo awapa Jetusaleme yuu dokonya pata ipata pyoo kateami-pyaa. Kamongonya kenge doko lao baame paka nakayao pii panao lamaiyoo katea-pyaa. 29 Baame Juta endakali Gitiki pii lenge dupa pii lamaiyoo dupa-pipa pii yanda pyoloo pyoo kateamopa dupame baa pyamana lao makande pyoo kateami-pyaa. 30 Pyalanya* 9:30 Ap 11:25; Ga 1:21 piamino doko kandatala masoo miningi kaiminingi dupame baa Sisatia yuu taono dokonya laminao lanatala Tasasa yuu taono ongonya pena leami-pyaa.
31 Dokopa* 9:31 Ap 2:47; 20:32; 1 Ko 8:1 sosa Jutiapi, Galiliapi, Samatiapi yuu dupanya kenda pipaepi mende naipao epe yuu yongea-pyaa. Ongopa sosanya endakali dupame pupu lapae epe nyoo katao Kamongo lao paka kayao payami-pyaa. Oli Sipitisa dokome endakali mendapua nisetala sosa dokonya nyoo konda peta peta pia-pyaa.
Ainiasa auu pisiamo doko
32 Pita baame Jutamanya yuu doko pitakanya kandama-kandama pao Lita yuu taono dokonya pyakanatala Gotenya endakali kateamino dupa kandea-pyaa. 33 Yuu dokonya baame akali Ainiasa lenge mende kandea-pyaa. Akali doko papa tambotae ee kana tukulapo tokonyaka paliuu singi-pyaa. 34 Pitame baa lamaiyoo, “Ainiasa, emba Jisasa Kataisame auu pisilyamo. Emba sakatatala embanya palenge toko doko lakao yaki pii,” lea-pyaa. Dopa lalu piamopa baa sakatea-pyaa. 35 Lita* 9:35 Ap 19:17 tangepi Setone tangepi dupa pitakame akali doko kandeami-pyaa. Kandatala Kamongo lao mona kapilyetala masoo miniami-pyaa.
Pitame enda Tapita sakatasiamo doko
36 Jopa* 9:36 Lu 12:33 yuu taono dokonya masoo miningi enda Tapita lenge mende petea-pyaa. Gitiki pii lengeli pyoo baa kenge Dokasa lengema-pyaa. Baa-kisa mana epeme tumbilyamopa baame endakali daa jingi dupa oapi maiyoo petenge-pyaa. 37 Yuu* 9:37 1 Kiŋ 17:19 mende baa yaina nyepala kumia-pyaa. Endakali dupame baa wasawasa pyapala anda namba pyoo petae palo kisa mendenya seteami-pyaa. 38 Jopa yuu doko Lita yuu dokonya tengesale joo siamosa masoo miningi endakali dupame Pita baa Lita yuu dokonya kalyamo lapae sepala akali lapomame Pita pii kyoto joo lamaiya pena lao lao pituu, “‘Embame malisala nayao naimanya yuu dakenya yapa ipupi,’ lena,” leami-pyaa. 39 Pita sakatatala dolapo-pipa awapa peami-pyaa. Pao yuu dokonya pyakaneaminopa dupame baa nyakamanya anda namba pyoo petae palo kisa dokonya laminao kolandeami-pyaa. Dokopa enda walyakae pitakame ee lao pituu lapalapapi kolosapi dupa enda Dokasa lenge dokome nyakama-pipa pituu wasakamaiyamo dupa Pita kandena lao minao malandao kakopeami-pyaa. 40 Kakopeaminopa* 9:40 Mk 5:40-41; Lu 7:15 Pitame dupa pitaka kamaka pena latala lumame pitipala loma sia-pyaa. Loma setala kapilyetala enda kumapae siamo doko lamaiyoo, “Tapita, emba sakata,” lea-pyaa. Dopa leamopa enda doko lenge tea-pyaa. Baame Pita kandatala sakatao petea-pyaa. 41 Pitame* 9:41 Ap 3:7; 20:10 kinginya minao toya katasetala Gotenya endakali dupapi enda walyakae dupapi dupa epena latala enda sakateamo doko dupame kandena lao laitaka pia-pyaa. 42 Pitame* 9:42 Ap 19:17 piamo doko Jopa tange endakali pitakame sepala dupanya longo dupame Kamongo lao masoo miniami-pyaa. 43 Pita* 9:43 Lu 9:4; Ap 10:6 Jopa yuu dokonya gii longo katao mena tata dupanya yanonge tapalyepae wasingi akali Saimone lenge doko-pipa awapa kateambi-pyaa.
10Pita Koniliasapa
1 Sisatia* 10:1 Mt 8:5; Lu 7:2-5; Ap 27:1-3; Ga 2:12* 10:1 Ap 11:4-17; 15:7 yuu ongonya akali Koniliasa lenge mende katea-pyaa. Baame yanda singi amii andate mende isoo katenge-pyaa. Baa amii tata Itali tange lenge dokonya isingi akali mende-pyaa. 2 Baame* 10:2 Lu 12:33; 18:1 Gote minao katenge-pyaa. Baapi baanya andaka awapa palenge dupa pitakapimi Gote lao paka kaengema-pyaa. Baame Juta endakali daa jepae dupa oapi longo lao maiyoo Gote lao loma soaka katea-pyaa. 3 Gii* 10:3 Mt 1:20; Ap 3:1; 27:23 mendepa yuu alemanjalanya piamopa Koniliasame lee manimanimi joo Gotenya enjele mende epeamo doko kanjakao kandea-pyaa. Enjele dokome Koniliasa peteamo anda ongonya ipupala, “Koniliasa,” lea-pyaa. 4 Dopa* 10:4 Lu 1:12; Ap 9:10 leamopa Koniliasame kanjakao kandatala paka kayao, “Akali Andake, embame aipa laanya leepe?” lea-pyaa. Dopa leamopa enjele dokome baa lamaiyoo, “Embanya loma singipi daa jingi endakali dupa oapi maingipi dupa Goteme kandatala masetae kalyamo. 5 Embame akali mendatupa Jopa yuu dokonya pena latala akali Saimone baanya kenge mende Pita lenge doko epena lape. 6 Pita* 10:6 Ap 9:43 baa mena tata dupanya yanonge tapalyepae wasingi akali Saimoneaka lenge mendepa tole kalyambino. Baanya anda doko solowata lemba dokonya katengena,” lea-pyaa. 7 Enjele dokome dopa latala pateamopa Koniliasame baanya kalai akali lapoma-pipa dee baanya awapa katenge Gote minao katenge yanda singi amii mendepi akali tepoma dutupa epena lea-pyaa. 8 Ipateaminopa pii pitaka panao lamaitala baame akali dutupa Jopa yuu dokonya pena lea-pyaa.
Pitame lee manimanimi joo kandeamo doko
9 Taita dopa pyoo akali tepoma dutupa yuu taono Jopa dokonya tengesa joo epeaminopa kotaka andawai pungupungu dokonya Pita baa loma sala anda-kisa+ 10:9 anda-kisa Juta dupanya anda dupa mana mendepaleaka minao petae dokonyana, ketae endakali katengepi opale mende pipenge mana mendapua singiaka-pyaa.pyakalyia-pyaa. 10 Dopa* 10:10-11 Ap 11:5-17 petala baa lopo kayapala nee napuli lao masia-pyaa. Nee depa leaminopa Goteme Pitanya mona minao aloo pisiamopa baame lee manimanimi joo kaiti doko saa papa laloo piamo kandea-pyaa. Kandeamopa mendita mende isa epea-pyaa. Epeamo doko lapalapa jepae andake mende denge kitomende dupanya mendeme minatae katao pyandama-pyandama pyoo pyandea-pyaa. 12 Dokonya moko kitomende katenge tata dupapi, kanopato tata dupapi, yaka tata dupapi tata tata dupa pitaka palepeta pyandeamo doko baame kandea-pyaa. 13 Dokopa pii mende epeamo dokome lao pituu, “Pita, embame sakatatala pyao naa!” lea-pyaa. 14 Pitame* 10:14 Lep 11:1-47; Ese 4:14 lao pituu, “Kamongo, namba etete daa! Paa mendaipi mende nambame nee kaimala pipae daa lao nee nyetae dupa nanengena,” lea-pyaa. 15 Dopa* 10:15 Jen 1:31; Mk 7:15,19 leamopa dee lapo pyoo pii mende epeamo dokome lao pituu, “Goteme auu pinya setatamo dupa kandao embame kaimala pipaena nalape,” lea-pyaa. 16 Dopaka pyoo paa tepomasa pyandatala dokopa lapalapa jepae doko yapa kaitinya nyokonyia-pyaa.
17 Pitame lee manimanimi joo kandeamo dokonya tenge doko aipalepe lao masoaka peteamopa Koniliasame pena leamo akali dutupame ipao Saimonenya anda doko kutao kandatala anda kambusa kateami-pyaa. 18 Katapala dupame pisoo pituu, “Anda dakenya akali opone Saimone Pita lenge doko pilyape?” leami-pyaa. 19 Pitame* 10:19-20 Ap 1:8; 11:12; 13:2 lee manimanimi kandeamo doko masoo mee peteamopa Sipitisa dokome Pita lamaiyoo, “Wane! Akali tepomame emba kutilyaminona, emba sakatatala isa pyakana. Akali dutupa nambame epena lapusa epelyaminona, embame mona lapo napaliuu, akali dutupa-pipa awapa pupale puu,” lea-pyaa. 21 Pita isa pyakanatala akali dutupa lamaiyoo, “Anematupa! Nyakamame kutilyamino akali doko nambana, tenge aipuma kutao ipamipi?” lea-pyaa. 22 Akali* 10:22 Lu 7:4-5; Ap 10:1-2 dutupame baa lamaiyoo, “Yanda singi amii isoo katenge akali Koniliasa dokome naima pupa lapya. Akali doko etete tolatae mende. Baame Gote lao paka kayao kalyamopa Juta dupa pitakame baa kandao akali epena lengema. Gotenya enjele mendeme baa lamaiyoo, ‘Koniliasame Pita emba baanya andaka ipupi latala pii lateno dupa setana,’ lapya-pyaana,” leami-pyaa. 23 Dopa* 10:23 Ap 10:45; 11:12 lao lamaitiaminopa Pitame akali dutupa andaka epena latala kuka dokonya awapa paleami-pyaa.
Yongama sakatatala Pita awapa peami-pyaa. Jopa tange masoo miningi kaiminingi mendapua-pipa awapa peamiaka-pyaa. 24 Pao kaitinisa palipala taita dopa pyoo Sisatia yuu dokonya pyakameami-pyaa. Dokopa Koniliasame baanya palu mendai dupapi kaita miningi dupapi dupa nyoo limbatala dupa-pipa malisoo kateami-pyaa. 25 Dopa pyoo kateamino dokonya Pita pao pyakamateamopa Koniliasame kandatala pao baanya moko kateamo dosa tombauli sepala baa tama pia-pyaa. 26 Dopaka* 10:26 Ap 3:12; 14:13-15; Pa 19:10 doko, Pitame Koniliasa sakatasoo pituu, “Namba endakaliakana emba sakata,” lea-pyaa. 27 Dopa latala pii lama-lama pyoo andaka kolandeambi-pyaa. Kolandatala endakali longo limbao peteamino dupa Pitame kandea-pyaa. 28 Kandatala* 10:28 Ap 11:3; 15:9; Ga 2:12,15-16 baame dupa lamaiyoo, “Nyakamame kandeami kandee. Juta mendeme tata waka dupa-pipa awapa limbala nayapenge. Tata waka kalyamino dupanya kanja napupengeakana daa latae silyamo. Dopaka doko, Goteme namba laitaka pyoo pituu nambame endakali mende kandao baa kaimala pipae lamo koo paleta lamo laa nayape lapya. 29 Goteme dopa lapumopa nambame tanga nalao nyakamame namba ipu laminoli pyoo epelyona, aipuma namba ipu lamipi?” lea-pyaa. 30 Dopa* 10:30 Ap 1:10; 3:1 leamopa Koniliasame baa lamaiyoo, “Alembolya alemandi indupa naima pilyamano kiloko tepo gii dakepaleaka namba andaka loma soo peteopa akali yonge pee etete kyoo lapae pingi mende lee mendai ipao nambanya enombasa kateamo kandeo. 31 Dokome namba kandao, ‘Koniliasa, embanya loma singipi daa jingi endakali dupa oapi maingipi dupa Goteme kandatala masetae kalyamo. 32 Dopana, embame akali mendatupa Jopa yuu dokonya pena latala Saimone Pita lenge doko epena lape. Saimone Pita baa mena yanonge tapalyepae wasingi akali Saimoneaka lenge mendepa tole kalyambino. Baanya anda doko solowata lembanya katengena,’ enjele dokome dopa lea. 33 Dopa lalu piamopa nambame emba ipupi leona emba yaka epeleno. Indupa Goteme lape leamoli pyoo embame pii latenopa naima pitakame Gotenya enomba dokonya pitipala pii semanana,” Koniliasame dopa lea-pyaa.
Koniliasanya andake Pitame Pii leamo doko
34 Dokopa* 10:34 Dit 10:17; 1 Sam 16:7; Lo 2:11; Ga 2:6; 1 Pi 1:17 Pitame lao pituu, “Indupa nambame kini kandatelyo. Goteme endakalinya lengelyaapi kandao yapala naenge. 35 Akali* 10:35 Jo 9:31 tata dupa pitakanya endakali mendeme baa lao paka kayao mana epe minao paenge doko kandao Goteme kapana lenge. 36 Naima* 10:36-38 Wee 107:20; Ais 52:7; Lo 10:12; Pa 17:14* 10:36-38 Mt 4:12-17; Lu 4:44* 10:36-38 Ais 61:1; Mt 3:16; 8:29; Lu 4:17-21; Ap 2:22; 4:27 Isataele dupa-kisa Goteme pii epena leamo doko nyakamame masilyamino. Goteme Wai Pii Epe doko lao pituu, Jisasa Kataisame naima Gote baa tangepa mona mendai palisiana lao lao panea. Jisasa doko endakali pitakanya Kamongo. Joneme kaimbu pyalapa lao pii lao kateamo dokonya maitakao Galili yuu dokonya pituu kalai tee pyatala, Jutia yuu doko pitakanya pyoo tayamo dupa nyakamame masilyamino. Nasatete tange Jisasa doko Goteme yapao nyepala Oli Sipitisapa pupu lapaepa baa maiyamo doko nyakamame masilyamino. Gote baa-pipa kateamo tenge dokome baa paelya payana pyoo endakali dupa-kisa mana epe minao Sataneme kenda pisetae endakali dupa pitaka auu pisiamo doko masilyaminoaka. 39 Jetusalemepi* 10:39 Ap 1:8,22; 2:23 Jutia yuu waka dupanyapi katao piamo dupa pitaka kandatala naimame lao panasoo kalyamano. Endakali dupame baa ita pokonya pyao yukotala kumasiami. 40 Pyao* 10:40 1 Ko 15:4-7 kumasiaminoaka doko, Goteme kote tepo dokonya baa dee sakatasetala panasia. 41 Panasiamo* 10:41 Lu 24:41-43; Jo 14:19,22-24; 15:27; Ap 1:3-4; 13:31 doko Juta endakali pitakanya enombanya panasala naya. Daa, naima baanya pii doko lao panatamina lao wamba Goteme yapao nyiamo endakali dupa-kisa panasia. Goteme baa malunya sakataseteamopa naima-pipa neepi endakipi awapa neama. 42 Jisasame* 10:42 Ap 2:36; 17:31; 2 Ti 4:1; 1 Pi 4:5 naima langyoo, ‘Endakali dupa wai pii doko lamaiyepape,’ lea. Goteme baa iki endakali sakapi kumapaepi dupanya pii lao tolao mokosingi akali joo katena leamo doko lao panalapape leaka. 43 Jisasa* 10:43 Ais 33:24; 53:5-6; Jet 31:34; Dan 9:24; Ap 2:38; 3:16 lao masoo minatami dupa pitakanya koo yanu dupa baanya kenge dokome kunanya nepakamaitana lao potopesa dupa pitakame lao paneami-pyaana,” Pitame dopa lea-pyaa.
Endakali tata waka dupame Oli Sipitisa nyiamino doko
44 Pitame* 10:44 Ap 8:16; 11:15; 15:8 dopa leamo gii dokopaka pii siamino endakali dupa pitaka-kisa Oli Sipitisa doko epea-pyaa. 45 Dokopa* 10:45-47 Ap 2:33* 10:45-47 Ap 2:4,11; 19:6* 10:45-47 Ap 8:36; 11:17 Gote lao tama pyoo pii tata waka dupa lao kateamino doko sepala, Juta endakali masoo miningi Pita-pipa epeamino dupame Goteme endakali tata waka dupa Oli Sipitisa mailyamoakana lao masoo mona andeami-pyaa. Dopa piaminopa Pitame dupa lamaiyoo, “Naima Oli Sipitisa nyiamanoli pyoo endakali dokaitame nyilyamino endakali dupanya endakimi kaimbu pyakamaimana, apimi kapa pao daa latape?” lea-pyaa. 48 Dopa* 10:48 Ap 1:5; 2:38; 16:15; 18:20 latala Pitame dupa kandao, “Nyakamame Jisasa Kataisanya kenge doko lao kaimbu nyalapa,” lea-pyaa. Dokopa dokaitame baa lamaiyoo, “Emba naima-pipa koto mendatupa awapa katamana,” leami-pyaa.
11Pitame Jetusaleme tange dupa kandao atome lamaiyamo doko
1 Aposele* 11:1 Ap 8:14; 15:7 dupapi masoo miningi kaiminingi Jutia yuu dokonya kateamino dupapi dutupame endakali tata waka dupame apata Gotenya pii lapae doko sepelyamino lapae doko siami-pyaa. 2 Sepala Pita Jetusaleme peamopa elya pingi kambu kepapengena lao masingi dupame baa pyalanya leami-pyaa. 3 Dokaitame* 11:3 Ap 10:28,48; Ga 2:12 Pita lamaiyoo, “Embame elya pingi kambu kepala naenge akali peteamino anda dokonya kolandatala dupa-pipa awapa nee napapina,” leami-pyaa.
4 Dopa* 11:4-5 Ap 10:10-48 leaminopa Pitame dupa kandao baame piamoli pyoo lao panao lao pituu, “Wamba nambame taono Jopa dokonya anda mendenya loma soo kateopa Goteme nambanya mona aloo pisiamopa nambame lee manimanimi joo mendita mende isa epeamo doko kandeo. Doko lapalapa jepae andake mende denge kitomende dupanya mendeme minatae katao kaitinya pyandama-pyandama pyoo namba kateo dosa pyandea. 6 Lapalapa pyandeamo dokonya koko nambame aki palelyape lao kandokondape pyoo kandeopa isa yuunya moko kitomende katenge tata dupapi, mena kapua tata dupapi, kanopato tata dupapi, yaka tata dupapi dupa pitaka palea. 7 Dokopa pii mende namba-kisa dapa lao epeamo sio: ‘Pita, embame sakatatala pyao naa,’ lea. 8 Dopa leamoaka doko, nambame pii doko yanu pyao pituu, ‘Kamongo, namba etete daa! Yuu gii mendaipi mendenya nambame nee kaimala pipae daa lao nee nyetae dupa nambanya nengekaita paa naengena,’ leo. 9 Dopa leopa dee lapo pyoo kaiti-kisa katao pii mende yanu pyao epeamo dokome lao pituu, ‘Goteme auu pinya setatamo dupa kandao embame kaimala pipaena nalape!’ lea. 10 Dopaka pyoo paa tepomasa pyandatala dokopa dutupa pitaka kaiti-kisa dee nyokonyia. 11 Gii dokopaka akali tepoma namba andaka kateo dokonya ipao kalyu piami. Akali dutupa Sisatia tange mendeme namba kateo dokonya epena lea-pyaa. 12 Oli* 11:12 Ap 10:23,45 Sipitisa dokome namba langyoo, ‘Mona lapo palya nayao dupa-pipa awapa pupape,’ lea. Dokopa masoo miningi kaiminingi tokange datupa namba-pipa awapa pupala akali dokonya andaka kolandeama. 13 Kolandatala peteamano dokopa Koniliasame baa enjele mendeme baanya andaka ipao katapala pii mende dapa langiana lea: ‘ “Embame akali mendatupa Jopa yuu dokonya pena latala akali Saimone kenge mende Pita lenge doko lanyala pena lape. 14 Akali* 11:14 Ap 2:47; 16:15,31 dokome emba pii mende langita. Pii dokome Goteme embapi embanya andaka tole katenge dupapi dupa pyoo nyetana,” leana,’ lao Koniliasame lea. 15 Nambame* 11:15 Ap 2:4; 10:44 pii sakatao leo dokopa Oli Sipitisa doko wamba naima-kisa epeamoli pyoo dutupa-kisa epea. 16 Wamba* 11:16 Ap 1:5 Kamongo dokome lao pituu, ‘Joneme endakimi endakali dupanya kaimbu pyakamaiyamoaka doko, Takange dokome Oli Sipitisa dokome nyakamanya kaimbu pyakatana,’ leamo doko gii dokopa nambame dee masio. 17 Naimame* 11:17 Mt 16:23; Ap 10:47; 15:9 Kamongo Jisasa Kataisa lao masoo miniamanopa Goteme epe mende naima mee diamo mendai dopaleaka mende dupa mee maiya. Maiyamopa namba api kaita Gotenya kaita doko lyokakamaitope lao masiona,” Pitame dopa lea-pyaa. 18 Jetusaleme* 11:18 Ap 2:47; 13:46; 14:27; 17:30; 21:20; 26:20 tange Juta dupame Pitame pii leamo dutupa sepala nyakamanya pii doko kayami-pyaa. Dopa petala, “Endakali tata waka dupa lete etete katenaka lao Goteme mona kapilyakamaiyoaka kalyumuna,” lao tama piami-pyaa.
Andioko yuu dokonya sosa doko
19 Sitipena* 11:19 Ap 8:1-4 pyao kumaseteaminopa masoo miningi endakali dupa-kisa kenda pipae mende epeamosa dupa tale piami-pyaa. Tale pyoo pao Pinisiapi, Saipotasapi, taono Andiokopi yuu dupanya pupala endakali tata waka dupa pii epe doko lamaiya naenya, Juta endakali dupa iki lamaiyoo kateami-pyaa. 20 Tale* 11:20 Lu 1:66 piamino dupanya Saipotasa tangepi Saitini tange akali mendapuapi kateamino dupame Andioko yuu dokonya pupala endakali tata waka dupa Kamongo Jisasanya lao Wai Pii Epe doko lamaiyamiaka-pyaa. 21 Kamongo* 11:21 Ap 2:41; 3:19 dokome pii epe lamaiyamino dupa nisoo kingi maiyamopa endakali longome masoo minao katao Kamongo doko watao minao kateami-pyaa. 22 Dopa* 11:22 Ap 4:36; 8:14 pilyamino lapae doko Jetusaleme tange sosa dokome sepala Banapasa Andioko yuu dokonya pena leami-pyaa. 23 Banapasame* 11:23 Ap 13:43; 14:22 Andioko yuu dokonya pao pyakamatala Goteme mona epe palipala dupa-kisa piamo doko kandatala mona yaepea-pyaa. Endakali dupa pitakame moname Kamongo doko kyoto joo masoo minina lao baame pii lamaiyokondape pyoo lamaiyoo katea-pyaa. 24 Banapasa* 11:24 Ap 2:41; 6:5 baa akali epe mende Oli Sipitisapa masoo miningipa dolapome tumbatae katenge-pyaa. Dokopa Kamongome endakali longo baanya jina lao nyoo konda pia-pyaa. 25 Maitakao* 11:25 Ap 9:30 Banapasame Tasasa yuu taono dokonya Solo kutala pea-pyaa. 26 Kutao* 11:26 1 Pi 4:16 kandatala baa laminao Andioko yuu dokonya pilyia-pyaa. Ee kana mende itata akali dolapome Andioko tange sosanya endakali dupa-pipa awapa katao Gotenya pii doko endakali longo dupa mana lamaiyoo kateambi-pyaa. Andioko tange dupame Kataisa lao masoo miniamino endakali dupa kandao kenge Kitisene doko kandasoo leami-pyaa.
27 Gii* 11:27 Ap 13:1; 15:32 dokopa akali potopesa mendapua Jetusaleme katao Andioko yuu dokonya lanao epeami-pyaa. 28 Potopesa* 11:28 Ap 2:17; 19:6; 21:10 dupanya mende kenge Akapasa lenge dokome toya katapala Sipitisanya pupu lapae dokome pii mende panao lao pituu, “Lopo andake mende yuu dupa pitakanya setana,” lea-pyaa. Maitakao Kolotiasame yuu isoo kateamo gii dokopa Akapasanya pii leamo doko angi jia-pyaa. 29 Dokopa Andioko tange masoo miniamino dupame, “Naima mendai mendai lawame naima-kisa opale mende setamoli pyoo masoo miningi kaiminingi Jutia yuu dokonya kalyamino dupa nisoo pyasakamaimana,” lao pii wasiami-pyaa. 30 Pii* 11:30 Ap 12:25; 20:17; Ga 2:1; Ta 1:5; 1 Pi 5:1 lao wasiaminoliaka pyoo dupame Banapasapa Solopame Jetusaleme tange isingi akali dupa maiya pena leami-pyaa.
12Etoteme Jemesa pyao kumasetala Pita anjiamo doko
1 Gii dosa mendasa Kiŋi Etote lenge dokome sosa dokonya endakali mendapua tee pyao minao koyasia-pyaa. 2 Baame* 12:2 Mt 20:22-23 Jone kaiminingi Jemesa konjua mendeme kepao kumasia-pyaa. 3 Dopa* 12:3 Eke 12:1-27; Ap 4:3 piamo doko Juta dupame auu kayamino kandatala baame Pita anjiaka-pyaa. Betesanya iisa napalyoo nenge gii dokopa dopa pia-pyaa. 4 Baame Pita anjoo nyepala anjingi anda dokonya pyandea-pyaa. Pyandatala pituu baame kambu kitomende dupanya yanda singi kitomende kitomende lawame Pita kandao katena lea-pyaa. Napinya Kayamo Gii doko ipao patatamopa, endakali dupanya enombanya Pita laminao epena latona lao masia-pyaa. 5 Dokopa* 12:5 Je 5:16 yanda singi dupame Pita anjingi anda dokonya isoo kateami-pyaa. Isoo kateaminoaka doko, Goteme Pita nisina lao sosa dokome loma sokondape pyoo siami-pyaa.
Goteme Pita mokao nyiamo doko
6 Etoteme* 12:6 Ap 5:18-24; 16:25-40 Pita taita dopa pyoo kosa laa epena latona lao masiamopa kuka gii dokonya Pita yanda singi lapomanya kaina dokonya ŋili kende lapomame anjetae palea-pyaa. Yanda singi mendatupame anjingi anda kambu dokonya katao isoo kateamiaka-pyaa. 7 Dokopa* 12:7 1 Kiŋ 19:5-7; Mt 1:20; Ap 5:19 pupae lao Kamongonya enjele mendeme Pita paleamo dokonya ipao kalyu pia-pyaa. Dopa piamopa Pita paleamo palo dokonya tii pia-pyaa. Enjele dokome Pitanya patali dokonya minao pyale tasoo, “Emba yapa sakata!” lea-pyaa. Dopa leamopa ŋili kende Pitanya kingi dolaponya anjetae kateamo dolapo mokala isa kopo lea-pyaa. 8 Dokopa enjele dokome Pita lamaiyoo, “Embanya matapu petala moko pee pii!” lea-pyaa. Dopa leamopa Pitame leamoli pia-pyaa. Dopa piamopa enjele dokome Pita lamaiyoo, “Embanya yonge pee ketae pingi londe doko petala namba pelyo angenya watao ipu,” lea-pyaa. 9 Pita baa paleamo anda palo doko yakinatala enjele doko watao pea-pyaa. Pao pituu enjele dokome piamo doko kiningina lao masala naenya, kombeame pelyona lao masia-pyaa. 10 Pitapa enjele dokopa peambino doko pao yanda singi enomba nyoo isoo kateamo doko nyoo nepatala lapo pyoo isoo kateamo doko nyoo nepeambiaka-pyaa. Dopa petala taono dokonya paanya penge lome kambu dokonya pyakameambinopa lome kambu aeneme pai latae doko tangeme mee lumbia-pyaa. Dopa piamopa enjele dokopa Pitapa ipao kamanda pyakalyetala kaitini kembo mende nyiambi-pyaa. Dokopa enjele dokome Pita yapa yakinatala pea-pyaa. 11 Pateamo dokopa Pitame masokondape pyoo masetala, “Kiningi lamona lao masilyo. Kamongome baanya enjele doko epena latala Etotenya kingilyaka dokonyapi Juta dupame Etoteme pitamo kanjanya malisiamino dupa pitakanyapi baame namba nyokonyalame lamona,” lao masia-pyaa. 12 Dopa* 12:12 Ap 12:25; 15:37; Kl 4:10; 1 Pi 5:13 lao masetala baa Matianya anda dokonya pea-pyaa. Matia doko Jone Make lenge dokonya endangi-pyaa. Endakali longo dupa anda dokonya limbatala loma soo peteami-pyaa. 13 Pitame ipao kamaka lome kambu doko watawata piamopa kalai enda Lota lenge dokome lumbala epea-pyaa. 14 Enda dokome Pita lumu lao sepala baa etete mona auu kayapala kaita doko lumbala naenya, andaka alo pyao kolandatala, “Pita ipao lome kambunya kalyamona!” lea-pyaa. 15 Dopa* 12:15 Ap 26:24 leamopa endakali peteamino dupame, “Emba kekeleno,” leami-pyaa. Dopa leaminopa enda dokome kyoto joo, “Etete kiningi baa kalyamona,” lea-pyaa. Dopa leamopa, “Doko baanya imambu doko kalyumuna!” leami-pyaa. 16 Pitame lome kambu dokonya watawata pyoaka katea-pyaa. Dopa piamopa kaitini lumbapeaminopa baa kateamo kandatala mona andeami-pyaa. 17 Dokopa* 12:17 Ap 13:16; 15:13; 19:33; 21:17,40; 1 Ko 15:7 Pitame pii kaena lao kingi pee latala, Kamongome baa anjingi andaka mokao nyepala kamanda laminao peamoli pyoo dupa lamaitala lao pituu, “Nyakamame pii dutupa Jemesapi masoo miningi kaiminingi dupapi dupa lamaiyepape,” lea-pyaa. Dopa latala baa kamanda pupala yuu mendakaita pea-pyaa.
18 Yuu* 12:18 Ap 5:22-24; 16:27; 27:42 yongateamopa yanda singi dupame Pita aipa pyape lao walu koo leami-pyaa. 19 Etoteme Pita doko kutao kayapala yanda singi Pita isoo kateamino dupa kosimi latala pyao kumasina lea-pyaa. Dopa latala Etoteme Jutia yuu doko yakinatala lanao pupala Sisatia yuu taono dokonya pao katea-pyaa.
Etote kumiamo doko
20 Etote* 12:20 1 Kiŋ 5:11; Ese 27:17 dokome Taya tangepi Saitone tangepi dupa kandao imbu andake mende kaya-pyaa. Dopa piamosa, dupame lao kambotala Etote kateamo dokonya epeami-pyaa. Ipao kiŋinya anda isoo kateamo akali Balasatasa lenge doko andiki andiki petala Etoteme imbu nakaena lao dupame akema pii epe mendapua leami-pyaa. Yuu dolaponya tange dupame Etotenya yuu dokonya-tae nee sambengema tenge ongonya minao Etoteme imbu nakaena lao dupame andiki pimaiyami-pyaa. 21 Gii setapae mendenya Etoteme kiŋinya yati pingi doko petala baanya petenge toko dokonya pituu endakali dupa kandao pii andake mende lamaiya-pyaa. 22 Dokopa endakali dupame puu lao lao pituu, “Akali mendeme nalelyamona, gote mendeme lelyamona,” leami-pyaa. 23 Etoteme* 12:23 Dan 5:20 Gote lalyala nayamosa Kamongome baanya enjele mende yapa epena lalu piamo dokome baa pipyame nena leamosa nao kumasia-pyaa.
24 Dopa* 12:24 Ais 55:11; Ap 6:7; 19:20 piamopa Gotenya pii doko andao tayama-tayama pia-pyaa. 25 Banapasa Solopa dolapo Jetusaleme yuu dokonya muni akipi maiya pena leamino doko maitala akali Jone Make lenge doko lanyoo pilyiambi-pyaa.
13Banapasa Solopa yapao nyiamino doko
1 Sosa* 13:1 Ap 4:36; 11:27 Andioko kateamo dokonya potopesapi tisaapi mendatupa kateamino dutupanya kenge dupa Banapasa dokopi, Simione kenge mende Pumbuti lenge dokopi, Saitini tange Lusiasa lenge dokopi, Maneyene lenge yuu yakane isingi akali Etotepa nyilyambo wane kolesa anda mendai kateambino dokopi, Solo dokopi akali dutupa kateami-pyaa. 2 Sosa* 13:2 Ap 1:8; 9:15; 13:9 dupame Kamongo doko lao tama pyoo nee nanengeli pyoo nanao kateaminopa Oli Sipitisa dokome dokaita lamaiyoo, “Nambame Banapasa Solopa dolapome nambanya kalai doko pyekena latelyona, nyakamame dolapo yapao nyalapapena,” lea-pyaa. 3 Dopa* 13:3 Ap 6:6; 14:23,25-26 leamopa nee nanengeli pyoo nanenya, loma setala dokaitame akali dolapo aiyomba minani petakamaitala kalai dokonya pina leami-pyaa.
Solopa Banapasapa Saipotasa yuu dokonya peambino doko
4 Oli Sipitisa dokome Solopa Banapasapa pena leamopa Selusia yuu taono dokonya lanao peambi-pyaa. Yuu doko yakinatala sipi mendenya pituu endaki kainanya yuu singi Saipotasa lenge ongonya peambi-pyaa. 5 Yuu* 13:5 Ap 12:12; 13:14-15,46; 14:1; 15:39; 18:4-6 dokonya ipupala taono Salamisa lenge dokonya Jutamanya losuu anda dupanya Gotenya pii doko lamaiyoo kateambi-pyaa. Dokopa Joneme akali dolapo nisoo kalai awapa pia-pyaa. 6 Dupame Saipotasa yuu dokonya yangitena pupala yuu taono Peposa lenge dokonya pyakamameami-pyaa. Pyakamatala nemango tata dupa miningi akali sambo potopesa kenge Balanjisasa lenge Juta mende kandeami-pyaa. 7 Akali doko kapomane andake Sesiasa Polo lenge dokopa awapa katea-pyaa. Sesiasa Polo doko masingi akali mende-pyaa. Baame Gotenya pii doko sipuli lao masetala Banapasapa Solopa dolapo epena lea-pyaa. 8 Dolapo* 13:8 2 Ti 3:8 epeambinopa akali nemango miningi dokome dolaponya kaita lyokao katea-pyaa. Akali dokonya kenge mende Gitiki pii lengeli pyoo Elimasa lenge-pyaa. Baame kapomane andake dokome masoo naminina lao kaita lyokao katea-pyaa. 9 Dokopa akali Solo kenge mende Polo lenge doko, Oli Sipitisa dokome tumbatae katao baame Elimasa doko kandokondape petala dapa lamaiya-pyaa: 10 “Emba* 13:10 Osi 14:9; Jo 8:44; Ap 8:20-23 luingipi minakasingipi mana dupa pitakame tumbatae lamo! Emba Satanenya mandipae lamo! Emba mana epe dupa pitakanya yanda pimaingi akali lamo! Embame Kamongo dokonya kaita tolatae dupa uanga pisoaka katenge. 11 Kandeleno!* 13:11 Ap 9:8 Kamongo dokonya kingi pupu lapae doko emba-kisa ipupala embanya lenge dolapo iminjetamopa, niki doko gii mendatupa kapa pao nakanjapenona,” Polome dopa lea-pyaa. Gii ongopaka baanya lenge dolapo kopame sanga pili petala iminjia-pyaa. Lenge iminjeteamopa kaitini laitaka pina lao endakali mende mina kanda kanda soo payao kutia-pyaa. 12 Dopa piamo doko kapomane andake dokome kandatala Kamongonya pii leambino doko soo masetala kiningi lumu lao walu lao masoo minia-pyaa.
Polopa Banapasapa Andioko yuu dokonya peambino doko
13 Dokopa* 13:13 Ap 13:5; 15:37-38 Polo baa awapa paenge akali dupa-pipa Peposa yuu taono doko yakinatala sipi mendenya pituu Pambilia yuu dokonya pupala yuu taono Peka lenge dokonya pyakameami-pyaa. Gii dokopa Joneme akali dutupa yakinatala Jetusaleme pilyia-pyaa. 14 Dutupame* 13:14 Ap 13:5 Peka yuu doko yakinatala Pisitia yuu taono Andioko dokonya pyakameami-pyaa. Sambasa gii dokopa dupame Jutamanya losuu anda dokonya kolandatala peteami-pyaa. 15 Dokopa* 13:15 Ap 15:21; 28:23 losuu anda isingi akali dupame potopesa dupanya pii mendapuapi mana setapae dupapi itaki pyao etapala dutupa kandao, “Kaimia paluma, nyakamame pii mende endakalipi dupa pupu lasoo lamaipenge jetamo kandao doko, lamaiyepa,” leami-pyaa. 16 Dopa* 13:16 Ap 2:22; 12:17 leaminopa Polome toya katapala kingi pee latala pii dake lamaiya-pyaa.
“Nyakama Isataele endakalipi Gote lao paka kayao katenge tata waka dupapi nyakamame salapape. 17 Isataele* 13:17 Eke 1:7; 6:1,6; 12:51 tata dakenya Gote dokome naimanya yumbange dupa yapao nyia-pyaa. Dokaitame Isipe yuu dokonya tisa nao kateaminopa baame dupa pee lasetala nyakamanya kenge minalyia-pyaa. Dopa petala baanya pupu lapae dokome dupa lanyepala laminao epea-pyaa. 18 Dopa* 13:18 Eke 16:35; Nam 14:34 petala ee kana kingi ita kitomende dupanya endakali napalenge yuu dokonya luiyaminoaka doko, baame dupa yapa yakinala naya-pyaa. 19 Enakao* 13:19 Jen 15:13; Eke 12:40-41; Dit 1:31; 7:1; Jas 14:1 baame Kenane yuu dokonya tata kalange kateamino dupa pyao watapala yuu doko nyakamanya tenge jetana lao Isataele endakali dupa maiya-pyaa. 20 Maitiamopa* 13:20 Isi 2:16; 1 Sam 3:20 Isataele dupame ee kana andate kitomende-kisa kingi ita yuungi dupanya yuu doko isoo kateami-pyaa. Maitakao baame dupanya isingi akali mendapua potopesa Samuele katatamo gii dokonya katao tuu lao katena lea-pyaa. 21 Maitakao* 13:21 1 Sam 8:5,19; 10:20-24 dupame kiŋi mende dina lao tee leaminopa Goteme Benjamene tata dokonya akali Kisa ikiningi Solo lenge doko dupa maiya-pyaa. Maitiamopa Solome ee kana kingi ita kitomende kiŋi katea-pyaa. 22 Dee* 13:22 1 Sam 13:14; 16:12-13; Wee 89:20; Ais 44:28 Solo kaena latala alo pyoo Goteme Dapiti dupanya kiŋi katena lea-pyaa. Goteme Dapitinya lao endakali dupa lamaiyoo lao pituu, ‘Nambame Jesi ikiningi Dapiti doko kutao kandatelyo. Nambame baa auu kaenge. Nambame pina latoli pyoo baame dupa pitaka pitana,’ lea-pyaa. 23 Wamba* 13:23 2 Sam 7:12-16; Ais 7:12-16; Ap 13:32 Goteme mende pitona leamoli pyoo akali dokonya mandipae mendenya Pyoo Nyingi Akali Jisasa doko Isataele dupa maitia-pyaa. 24 Joneme* 13:24 Mt 3:1-2; Mk 1:1-4; Ap 19:3-4 wambao Isataele dupa pitaka kandao mona kapilyetala kaimbu nyina lao pii lamaiyoo katea-pyaa. 25 Joneme* 13:25 Mal 3:1-2; Mt 3:11; Mk 1:7; Lu 1:76; 3:16; Jo 1:20,27 kalai pyoo etalanya pituu baame dokaita pisoo, ‘Nyakamame namba kandao apina lao masilyamipi? Namba akali nyakamame malisilyamino doko daana, akali mende namba watao maita pyao epelyamo. Akali dokonya moko pee pingi dolapo namba koo pingi akali dokome lyokakamaipenge daana,’ lea-pyaa.
26 “Kaimia* 13:26 Wee 107:20; Ap 13:16 paluma, nyakama Apotakame tatanya mandipae dupapi dee Gote lao paka kayao katenge tata waka dupapi dupa kandao nambame pii dake langilyo. Goteme naima pyoo nyepeamo dokonya pii dake naima-kisa epena latelyamo. 27 Jetusaleme* 13:27 Lu 18:31; Jo 16:3; Ap 3:17; 13:14; 15:21 kateamino endakali dupapi dupanya isingi akali dupapi dupame Jisasa doko masalakao masala nayami-pyaa. Dee potopesa dupanya pii koto Sambasa dii lao itaki pingima dupa masalakao masala nayamiaka-pyaa. Dupame baa kosimi leamino dokome wamba akali potopesa dupame dopa pitamina leamili piami-pyaa. 28 Dokaitame* 13:28 Mt 27:22-23; Mk 15:13-14; Lu 23:21-23; Jo 19:15 baa pyao kumasepenge tenge mende napaleamosa kutao kayapala Pailate dokome Jisasa mee pyao kumasepoko leami-pyaa. 29 Wamba* 13:29 Mt 27:59-60; Mk 15:42-47; Lu 23:50-56; Jo 19:38-42; Ap 5:30 potopesa dupame baa kandao pii pepa pyanya seteamino dupa pitaka pyoo etapala dokopa dupame baa ita pokonya yukuotae kateamo doko kondao isa nyepala malu piami-pyaa. 30 Dopaka* 13:30 Ap 2:24 doko, Goteme Jisasa baa malunya sakatasia-pyaa. 31 Sakatasiamopa* 13:31 Ap 1:3,8 endakali baa-pipa Galili katao Jetusaleme peamino dupame kandena lao kote longo lao baa tange panata piamopa kandeami-pyaa. Kandeamino dupame indupa Isataele dupa kandao baa lao panasingi akali kalyamino. 32 Wamba* 13:32-33 Ap 2:24-31; 13:23* 13:32-33 Wee 2:7 Goteme naimanya yumbange dupa lamaiyoo pitona lea pyomo doko indupa Jisasa malunya sakatasiamo dokome naima wane dupa-kisa angi injisetelyamo. Dokonya naimame Wai Pii Epe dake nyakama langilyamano. Losuu Wee laponge dokome pii dokoaka lao pituu,
‘Indupa nambame emba mandipilyona,
emba nambanya ikiningina,’ lapae silyamo.
34 Dee* 13:34 Ais 55:3 baame Jisasa malunya sakatasiamo doko baa dee kapa pao malunya pilyetala tamuala nayatana lao dapa lapae silyamo:
‘Nambame etete epe koyala naenge dupa Dapiti maitona leo dupa nyakama ditona,’ lapae silyamo.
35 Wee* 13:35 Wee 16:10; Ap 2:27 mende dapa lapae silyamoaka:
‘Embame embanya akali epe etete doko soo tamuina kayala nayatena,’ lapae silyamo.
36 Goteme* 13:36 Ap 2:29 masiamoli pyoo Dapitimi baanya tata doko nisoo kalai pyoo katao kumapala baanya yumbange dupa-pipa awapa malu petae katao tamuiya-pyaa. 37 Dapiti tamuiyamoaka doko, Goteme akali sakatasiamo doko tamuala naya. 38 Dopana,* 13:38-39 Ap 2:38; 10:43; 15:11; Lo 1:16; 3:20; 8:3; 10:4 kaimia paluma, nyakamame pii dake auu pyoo masalapale lao naimame langilyamano: akali dokome nyakamanya koo dupa kunanya nepatekea. Naimame naimanya koo tata dupa pitakame anjetae kateamanopa Goteme mana setapae Mosese maiyamo dupame naima kapa pao mokao nyala naya. Dopaka doko, akali dokome baa lao masoo miningi endakali dupa pitaka mokao nyilyamo. 40 Dopana,* 13:40 Ap 28:26-27 aopyoo latala wamba potopesa dupame leaminoli pyoo apale mende nyakama-kisa ipatana, kandao kalyepape:
41 ‘Anematupa!* 13:41 Apa 1:5 Nyakama namba kilya kandao maita dingi endakali dupa mona andapala koyao alu pyepa!
Doko, nambame nyakama kalyamino gii dakepa kalai mende pilyo.
Dopa pilyo tenge doko endakali mendeme nyakama langitamopapi,
nyakamame kiningina lao masala nayatamina,’ dopa lao pyapae silyamona,” latala Polome pii lao etea-pyaa.
42 Polopa Banapasapa kamanda paanya peambinopa, dokaitame dolapo lamaiyoo, “Sambasa gii mende ongonya pii dake naima dee langya ipupape,” lao tee leami-pyaa. 43 Pii* 13:43 Ap 10:2; 11:23; 14:22; 17:4 latala tale peteaminopa Jutapi Juta joo Gote lao tama pyoo kateamino dupapi longo dupame Polopa Banapasapa dolapo watao peami-pyaa. Dokopa dolapome dupanya mona minao sakatasakamaiyoo, Gotenya mona epe palenge doko masetae katena lao lamaiyoo kateambi-pyaa.
44 Sambasa gii mende doko ipateamopa taono dokonya tange endakali dupa pitaka jowame Gotenya pii doko salanya limbiami-pyaa. 45 Pitaka* 13:45 Ap 5:17; 14:2; 17:5; 1 Te 2:14 limbiamino kandatala Juta dupame etete tilya nyepala Polome pii leamo doko yanda pimaiyoo pii koo lao lamba leami-pyaa. 46 Dopa* 13:46 Lu 7:30; Ap 3:26; 13:5; 18:6; 28:24 leaminopa Polo Banapasapame paka nakayao dokaita lamaiyoo, “Gotenya pii doko nyakama wamba lamaiyakalapape leamo dokonya langitapumba. Dopaka doko, nyakamame pii doko tanga lao nepelyamino dokome nyakama tangeme lete etete nakatapenge daana latelyamino. Dokonya nalimbame kapilyetala endakali tata waka dupa lamaiya pelyambano, kanjepa. 47 Dopaka* 13:47 Ais 42:6; 49:6; Jo 8:12; Ap 15:14; 26:23 pyepale lao Kamongo dokome naima langyoo,
‘Emba endakali tata waka dupanya tii pisakamaingi akali joo kataseteo.
Yuu dupa pitakanya endakali dupa emba-kisa pyoo nyepae katatamina,’ lea-pyaana,” leambi-pyaa.
48 Endakali* 13:48 Ap 11:18 tata waka kateamino dupame pii doko sepala mona yaepao Kamongonya pii doko tama piami-pyaa. Wamba Goteme endakali lete etete katatamina lao yapao nyiamo dupame masoo miniami-pyaa. 49 Dokopa* 13:49 Ap 6:7 Kamongonya pii doko yuu doko pitakanya taya-pyaa. 50 Juta* 13:50 Ap 17:4,12 dupame Gote lao tama pyoo petenge enda kenge singi dupapi yuu taono dokonya kenge singi akali dupapi dupanya mona minao sakatasetakamaitala Polo Banapasapa dolapo minao koyasina leami-pyaa. Dopa lateaminopa dokaitame dolapo nyakamanya yuu ongonya nakatena lao watao piami-pyaa. 51 Dopa* 13:51 Mt 10:14; Mk 6:11; Lu 9:5,10-11; Ap 18:6 piaminopa dolapome yuu kuni kungumapi nyalambonya mokonya pateamo dupa tange-kisa lyanda lanya setapakamaitala Aikoniame yuu taono dokonya peambi-pyaa. 52 Dopa piambinopa Andioko tange masoo miningi dupa mona yaepengepa Oli Sipitisapa dolapome tumbatae kateami-pyaa.
14Polo Banapasapa Aikoniame yuu ongonya kateambino doko
1 Polo* 14:1 Ap 13:5 Banapasapa dolapome piambinoli pyoo Aikoniama yuu dokonya Jutamanya losuu anda dokonya kolandeambi-pyaa. Kolandatala dolapome endakali dupa pii auu pyoo lamaiyambinosa Jutapi tata wakapi longo dupame masoo miniami-pyaa. 2 Dopa* 14:2 Ap 13:45; 17:13; 1 Te 2:14 piaminoaka doko, Juta masoo minala nayamino dupame endakali tata waka dupanya mona mende pali pali petakamaitala dupame masoo miningi kaiminingi dupa imbu kayamaina leami-pyaa. 3 Polo* 14:3 Mk 16:17-20; Ap 4:29-30; 13:46; 19:11; 20:24; Ip 2:4 Banapasapa dolapo Aikoniame yuu dokonya yuu longo lao katapala Kamongonya kingilyaka katao paka nakayao pii lamaiyoo kateambi-pyaa. Kamongo dokome baanya mona epe palenge doko lao panenge wai pii lapae doko kyoto injisoo, akali dolapo-kisa kongalipi kalai paka pipaepi dupa pia-pyaa. 4 Dopa piamopa Aikoniame tange dupa wakale pyoloo petala, yangi dupame Juta dupa auu kayami-pyaa. Yangi dupame aposele dolapo auu kayami-pyaa. 5 Maitakao* 14:5 Ap 14:19; 2 Ti 3:11 endakali tata waka dupapi, Juta dupapi, Juta dupanya isingi akali dupapi dupame Polo Banapasapa dolapo mana koo minao kaname pyamana leami-pyaa. 6 Dopa leamino doko akali olapome sepala Laikonia yuu dokonya paka peambi-pyaa. Laikonia yuu doko taono Lisata dokopa taono Depi dokopa dolaponya yuu tengesa joo siamo dupanyapi paka pao kateambi-pyaa. 7 Yuu dupanya katao Wai Pii Epe doko lao endakali dupa lamaiyoo kateambi-pyaa.
Polo Banapasapa Lisata yuu dokonya kateambino doko
8 Lisata* 14:8 Jo 9:1* 14:8 Ap 3:1-10 yuu dokonya akali moko koo mende petea-pyaa. Baanya endangimi mandeamo gii ongopa moko koyapae mandea-pyaa. Yuu mendaipi mende baa kaitini napaenge-pyaa. 9 Akali* 14:9 Mt 9:28; Ap 3:4 dokome Polome pii lao kateamo doko soo petea-pyaa. Polome akali doko kandokondape petala akali dokonya masoo miniamo dokome baanya moko auu pyaapomona lao masia-pyaa. 10 Dopa lao masetala Polome puu lao baa lamaiyoo, “Emba sakatatala embanya moko dolapome tolao toya kata!” lea-pyaa. Dopa leamopa akali dokome yapa sakatao katapala kaita paya-pyaa. 11 Endakali* 14:11 Ap 28:6 longo dupame Polome piamo doko kandatala Laikonia tangemanya pii lengeli pyoo puu lao lao, “Naimanya gote dupa endakali jetala naima-ketae epelyaminona,” leami-pyaa. 12 Dopa latala endakali dupame Banapasa kenge Susa+ 14:12 susa, emesa Gitikimanya sambo gote mupa doko kandao kenge Susa lengema-pyaa. Dokonya nisingi gote mende kandao Emesa lengema-pyaa. leami-pyaa. Polome enomba nyoo pii lenge dokonya baa kenge Emesa leami-pyaa. 13 Taono dokonya pyakaenge kaita dosa sambo gote Susa lenge dokonya losuu anda mende katenge-pyaa. Susa dokonya pitisa dokome mena pulumakao ita diimi yati petae mendapua minao lome kambu dokonya ipupala endakali dupa-pipa Susa doko lao kundi maiyanya piami-pyaa. 14 Dupame* 14:14-15 Eke 20:11; Wee 146:6; Ap 3:12,19; 10:26 dopa pyaanya pilyamino lapae sepala aposele Banapasapa Polopa dolapome nyilyambonya yonge pee pingi dupa kanguopala endakali kateamino dokonya alo pyao epeambi-pyaa. Ipupala puu lao lao pituu, “Anematupa, aipuma dopa pilyamipi? Nalimba nyakama endakali kalyamino dopaleaka. Angi nanjepenge sambo gote datupa kayapala Gote lete katenge doko lao masoo minalapale lao Wai Pii Epe doko nyakama langilyambano. Baame yuupi, kaitipi, endakipi dee dupanya silyamo dupa pitakapi dupa wapuiya-pyaa. 16 Wamba* 14:16 Wee 147:19-20; Ap 17:22-30 yuu gii dupa pitakanya baame endakali tata dupa pitakame masoo kaita payamino dupa paena kaya-pyaa. 17 Dopaka* 14:17 Wee 147:8; Jet 5:24 doko, Goteme baa tange panasoo kalai epe dupa pyoo katenge. Kaiti-kisa katao aiyuu epenge dupapi nee tata dupa epasekenge gii dupapi dupa baame nyakama-kisa epena lekenge. Baame nee epepa mona lyuu lengepa dolapome nyakama tiaka pisekelyamona,” leambi-pyaa. 18 Dopa leambinoaka doko, dupame nyilyambo lao kundi maiyanya piamino doko kaena lao etete lekeleke koo tao kaita lyokeambi-pyaa.
19 Andioko* 14:19 Ap 17:13; 2 Ko 11:25; 1 Te 2:14; 2 Ti 3:11 dokopa Aikoniame dokopa yuu dolaponya Juta mendapuame ipupala endakali dupanya masingi sakatasiami-pyaa. Dopa piaminopa dokaitame Polo kaname piami-pyaa. Kaname pyapala kumatelyamo lao masetala baa pyalya lao nyoo taono dokonya kamalyatena nepeami-pyaa. 20 Dokopa masoo miningi endakali dupame ipupala Polo siamo dosa katao kakopeami-pyaa. Dopa piaminopa Polome sakatatala taono dokonya dee pilyia-pyaa. Taita dopa pyoo baa Banapasapa Depi yuu dokonya peambi-pyaa.
Dolapome Sitia yuu dokonya yuu taono Andioko dokonya pilyiambino doko
21 Dolapome* 14:21-22 Mt 28:19* 14:21-22 Mt 7:14; 10:22; 24:13; Ap 11:23; 13:43; 15:32,41; 18:23; Lo 5:3-4; 1 Te 3:3; 2 Te 1:4; 2 Ti 2:12; 3:12; Ip 10:36 Wai Pii Epe doko taono Depi dokonya lamaitala nyalambome endakali longo dupa Jisasa lao masoo miningi jina leambi-pyaa. Dopa petala maitakao yuu taono Lisatapi Aikoniamepi Andiokopi dutupanya pilyetala, masoo miniamino endakali dupa pupu lasiambi-pyaa. Nyakamame Jisasa lao masoo minokondape pyoo minalapape lao kyoto joo lamaiyambi-pyaa. Goteme isilyamo dokonya naima patamaka doko, wambao naimame kenda pipae longo silyamo kaitini dokonya payapengena leambi-pyaa. 23 Dopa* 14:23 Ap 13:3 latala dolapome sosa dii lao dupanya isingi akali katena lakamaiyambi-pyaa. Dolapome nee nanengemali pyoo nanao katao Kamongo doko lao loma setala masoo minateamino endakali dupa Kamongo dokome isina lao yakineambi-pyaa. 24 Dopa petala dolapome Pisitia yuu dokonya-kaita Pambilia yuu dokonya peambi-pyaa. 25 Pambilia yuu dokonya taono Peka dokonya pupala pii lamaiyambi-pyaa. Lamaitala Atelia yuu dokonya pupala sipi mendenya pituu Andioko yuu dokonya peambi-pyaa. 26 Yuu* 14:26 Ap 13:1-3; 15:40 dokonya tange sosa dokome akali dolapome kalai pina lao Gotenya mona epe palenge dokonya wamba katasiami-pyaa. Kalai doko pyoo etapala dolapo Andioko yuu dokonyaka pilyiambi-pyaa. 27 Dolapo* 14:27 Ap 11:18; 14:3; 15:4,12; 21:19 ipao Andioko yuu dokonya pyakayatala sosanya endakali dupa nyoo limbiambi-pyaa. Dopa petala, Goteme nyilyambo-pipa awapa kalai piapi baame endakali tata waka dupame masoo minina lao kaita doko lumbatakamaiyapi dupa dopa piana lao lamaiyambi-pyaa. 28 Andioko* 14:28 Ap 15:35 yuu dokonya akali dolapo masoo miningi endakali dupa-pipa awapa kote longo lao kateami-pyaa.
15Jetusaleme kambuiyamino doko
1 Dopa* 15:1 Lep 12:3; Ap 21:21,25; Ga 5:2* 15:1 Ga 2:1-10 pyoo kateaminopa Juta mendapuame ipupala masoo miningi kaiminingi dupa mana lamaiyoo pituu, “Nyakamame Moseseme mana seteamoli pyoo elya pingi kambu kepala nayatamino kandao doko, Goteme nyakama pyoo nyala nayatana,” lamaiyami-pyaa.
2 Dopa* 15:2 Ap 11:30 lao mana lamaiyoo kateaminosa Polo Banapasapame etete imbu kayapala dupa-pipa pii yanda pyoloo piami-pyaa. Dopa piaminopa masoo miniamino dupame Polo Banapasa-pipa dee nyakamanya akali mendatupapi yapao nyepala Jetusaleme yuu dokonya aposelepi isingi akalipi dupa-pipa pii lao tolasala pena leami-pyaa. 3 Sosa dokome akali dupa pena lateaminopa Pinisiapa Samatiapa yuu dolaponya-kaita peami-pyaa. Pao pituu Goteme endakali tata waka dupanya mona dopa pyoo kapilyakamaiyana lao pii doko lamaiyoaka peami-pyaa. Pii dokome masoo miningi kaiminingi dupanya mona etete yaepasakamaiyami-pyaa. 4 Dupa* 15:4 Ap 14:27; 21:19 Jetusaleme yuu dokonya pao pyakamateaminopa Jetusaleme tange sosa dokopi, aposele dupapi, isingi akali dupapi dupame akali epeamino dupa taeme ipamini lamo lao lanyiami-pyaa. Dopa peteaminopa Polo Banapasapame Goteme nalimba-pipa awapa kalai dupa pitaka piana lao panao lamaiyambi-pyaa. 5 Dopa* 15:5 Ap 15:1 lao lamaiyambiaka doko, Patasi dupanya masoo miningi akali mendapuame sakatao lao pituu, “Nyakamame akali dupanya elya pingi kambu kepatakamaitala, Moseseme mana setapae nyiamo dupa watao minina lao lamaipengena,” leami-pyaa.
6 Dopa leaminosa aposele dupapi isingi akali dupapi dutupame pii dokonya lao wasalanya limbiami-pyaa. 7 Limbatala* 15:7 Ap 2:14; 10:1-43 pii longo lao yanda pyoloo pyoo peteaminopa, Pitame toya katapala pii mende dupa kandao lao pituu, “Kaimia paluma, wamba Goteme naima-kisa kalai mokosoo pituu, endakali tata waka dupame Wai Pii Epe doko sepala masoo minina lao nambame lamaitinopa lao baame namba yapao nyiamo doko nyakamame masilyamino. 8 Mona* 15:8 Ap 2:4; 10:44-47; 11:15 kandenge Gote dokome endakali tata waka dupa lanyetona lao masiamo doko laitaka pyaanya Oli Sipitisa doko naima diamoliaka pyoo dupa maiya. 9 Goteme* 15:9 Ap 10:34-35; 11:17 naima-kisa mana waka mende minatala, tata waka dupa-kisa mana waka mendeaka pyoo minala naya. Masoo miniamino ongonya baame dupanya koo dupa kunanya nepakamaiya. 10 Dopana,* 15:10 Mt 11:30; 23:4; Ga 3:10; 5:1 aipuma nyakamame indupa Gote minao makande pyaanya kenda pipae naimanya yumbange dupapi naimapimi kapa pao nasiamano doko masoo miningi endakali dupa-ketae setamana lao masilyamipi? 11 Dopaka* 15:11 Lo 7:1-25; Ga 2:16; 3:10-12 doko, naimame dapa lao masoo minilyamano: Kamongo Jisasanya mona epe palenge dokome naima pyoo nyepea. Endakali tata waka dupa dopaka peteana,” lea-pyaa.
12 Pitame* 15:12 Ap 14:3,27; 21:19; Ga 2:7 dopa lateamopa endakali longo limbiamino dupame pii mende naleami-pyaa. Banapasa Polopame nalimba-kisa endakali tata waka dupanya kainanya Goteme kongalipi kalai paka pipaepi dupa piana lao leambino doko dupame soo peteami-pyaa. 13 Dokopa* 15:13 Ga 2:9 Jemesame lao pituu, “Kaimia paluma, nambame pii mende lelyona salapape. 14 Goteme* 15:14 Ap 13:47; 15:7-9; 18:10; Lo 9:26; 15:9-12; 16:26 wambao endakali tata waka dupa-kisa ipupala dupa baanya joo katatamina lao lanyiamo doko Saimoneme panao nyakama langitalamo. 15 Potopesa dupame pii mendai dokoaka lao pepa piamino doko dapa lao pyapae mee silyamo:
16 ‘ “Maitakao* 15:16 Emo 9:11-12 namba pilyetala
Dapitinya anda+ 15:16 dapitinya anda Dapitinya anda lelyamo doko Dapiti tata dupa dee sakatasalanya kongali lao lea-pyaa.lakembatae silyamo doko dee pito.
Anda dokonya koyatamo dupa nambame dee wasoo pinya katato.
17 Dopana, nambanya latae endakali tata waka dupa pitakame namba kutatami.”
Wamba waka pitona lao panasetala pilyamo Kamongo dokomeaka dopa lelyamona,’ lao pepa pyapae silyamo.
19 “Tenge* 15:19 Ap 3:19; 21:25 dokonya minao tata waka dupame Gote lao mona kapilyilyamino endakali dupa kenda pisala nayamana lao nambame masilyo. 20 Dopa* 15:20 Jen 9:4; Eke 34:15-17; Lep 17:10-16; 18:6-23; 1 Ko 8:7 napinya, dupame sambo gote lao kundi maitae nee dupapi, mena yakapi mange minao kaimindokao kumasetae dupapi, taiyoko pyapae dupapi dupanya nala nayao kepo kolenge mana dupa watao napayalapape lao pepa pyasakamaimana. 21 Doko,* 15:21 Ap 13:15,27 wamba waka akali dupame yuu taono dupa pitakanya Sambasa dii lao Jutamanya losuu anda dupanya Mosesenya pii doko itaki pyao lamaiyamino doko lamaiyoaka kalyaminona,” Jemesame dopa lea-pyaa.
Endakali tata waka dupanya pepa pyao pyasakamaiyamino doko
22 Dokopa* 15:22 Ap 15:40; 1 Te 1:1; 2 Te 1:1; 1 Pi 5:12 aposelepi, isingi akalipi, sosanya endakali dupa pitakapimi nyakamanya akali mendapua yapao nyepala Polopa Banapasapa-pipa Andioko yuu taono dokonya pena leami-pyaa. Dupame Sailasapa Jutasa baa kenge mende Basapasa lenge dokopa dolapo pena leami-pyaa. Dolapo masoo miningi kaiminingi dupanya andake joo kateambi-pyaa. 23 Dolapo-kisa* 15:23 Ap 16:4 dupame dapa lao u pepa mende pyapala pyasiami-pyaa. “Naima aposelepi isingi akalipi masoo miningi kaiminingi dupame nyakama tata waka masoo miningi kaiminingi Andioko yuu dokopi, Sitia yuu dokopi, Silisia yuu dokopi yuu dutupanya kalyamino dupa nyakama auu pyoo kalyepape lelyamano. 24 Naimanya* 15:24 Ap 15:1; Ga 2:12 akali mendapuame nyakamanya masingi sakatasakao dupanya pii dokome nyakamanya mona koo palisekelyamino leamino pii doko sepeama. Dopaka doko, naimame dopa pina naleama. 25 Dopana, indupa naimame mona mendai paliuu akali mendalapo yapao nyepala, naimanya auu kaenge Polo Banapasa-pipa awapa nyakama kalyamino ongonya epekena lelyamano. 26 Polo* 15:26 Ap 9:15-16 Banapasapa dolapome naimanya Kamongo Jisasa Kataisanya kenge doko lao minalyoo katao kumingi doko paka nakaengemba. 27 Dopana, naimame Jutasa Sailasapa dolapo epekena latala dolapome pii datupaka nyakama langina lelyamano: 28 Naimapi* 15:28 Mt 23:4; Ap 1:8; 5:32; 21:25 Oli Sipitisa dokopimi nyakama-kisa kenda pipae mende setala nayamana lao masilyamano. Nyakamame mana datupa iki dapa pyoo minalapape: 29 sambo* 15:29 Ap 15:20 gote dupa kundi maitae dupapi, taiyoko pyapae dupapi, mena yakapi mange minao kaimindokao kumasetae dupapi dupa nala nayalapape. Kepo kolala nayalapapeaka. Mana koo dupa nepatala wakale katatamino kandao doko, nyakama auu pyoo katatami. Pii utupaka iki lelyamanona,” lao pepa pyasakamaiyami-pyaa.
30 Dopa lao pepa pyapala minao pena lateaminopa akali dolapome Andioko yuu dokonya pyakanatala sosanya endakali dupa limbina latala pepa doko dupa maiyambi-pyaa. 31 Maitiambinopa Andioko tange dupame pii auu pipae siamo dupa itaki pyao kandatala mona yaepeami-pyaa. 32 Jutasa* 15:32 Ap 11:27; 13:1; 14:22 Sailasapa dolapo potopesa joo kateambiaka-pyaa. Dolapome pii longo lao lamaiyoo masoo miningi kaiminingi dupanya mona minao sakatasetakamaitala pupu lasiambi-pyaa. 33 Dolapo* 15:33 Ap 14:22 kote mendatupa yuu dokonya katapeambinopa masoo miningi kaiminingi dupame dolapo auu pyoo lasa latala epena leamino endakali dupa kateamino yuu dokonya pilyina leami-pyaa. 34 [Dopaka doko, Sailasa dokome Andioko yuu dokonya mee katatoakana lao masetala katea-pyaa.] 35 Polo* 15:35 Ap 2:42; 14:28 Banapasapa Andioko yuu dokonya kote mendatupa apata dee kateambiaka-pyaa. Dokopa akali mendapua-pipa awapa katao Kamongonya Wai Pii Epe doko endakali dupa lamaita mana lamaita pyoo kateambi-pyaa.
Polo Banapasapa tale piambino doko
36 Kote mendatupa pateamopa Polome Banapasa lamaiyoo, “Nalimba dee pilyetala yuu taono dupa pitakanya Kamongonya pii doko lamaiyambano masoo miningi kaiminingi dupa aipa pyoo kalyamipi lao kanja bonalena,” lea-pyaa. 37 Dopa* 15:37 Ap 12:12 leamopa Banapasame Jone Make lenge doko apata mona lanyimbuali lao masia-pyaa. 38 Dopa* 15:38 Ap 13:13 lao masiamopa Polome akali dokome nalimba Pambilia yuu dokonya yakinatala kalai pyaanya awapa napeamano doko lanyoo patambanopa kapa napatana daa lao masia-pyaa. 39 Dokonya akali dolapome pii imbu kayao laloo petala tale piambi-pyaa. Tale petala Banapasame Make lanyepala sipi mendenya pituu Saipotasa yuu dokonya pea-pyaa. 40 Polome* 15:40 Ap 13:3; 15:22 Sailasa yapao nyepeamopa masoo miningi kaiminingi dupame Kamongonya mona epe palenge doko emba-pipa awapa pupape lateaminopa pea-pyaa. 41 Pupala* 15:41 Ap 14:22 baame Sitiapa Silisiapa yuu dolaponya sosa dupa pupu lasoo paya-pyaa.
16Timoti baa Polo Sailasapa-pipa awapa peamo doko
1 Polo* 16:1 Ap 14:6; 1 Ti 1:2; 2 Ti 1:5; 3:15; Pm 1; Ip 13:23 baa yuu Depipa Lisatapa dolaponya peaka-pyaa. Lisata yuu dokonya Jisasa masoo miningi akali Timoti lenge mende katea-pyaa. Timoti endangi doko masoo minao petenge Juta enda mende-pyaa. Baanya takange doko Gitiki tange-pyaa. 2 Yuu* 16:2 Pl 2:19-22 Lisatapa Aikoniamepa dolaponya masoo miningi kaiminingi dupame Timoti doko auu pipaena lengema-pyaa. 3 Polome* 16:3 Ga 2:3-5 Timoti lanyoo tole patambana lao masetala baanya elya pingi kambu kepakamaiya-pyaa. Doko, yuu dokonya Juta endakali kateamino dupame Timotinya takange doko Gitiki tangena lao masiamino dokonya dopa pia-pyaa. 4 Polo,* 16:4 Ap 15:23-29 Timoti, Sailasapi dutupame yuu taono dupanya pupala aposelepi isingi akalipi dupame Jetusaleme pii wasoo lanya seteaminoli pyoo endakali dupame pina lao lamaiyami-pyaa. 5 Dopa* 16:5 Ap 2:47 piaminopa sosa dupanya masoo miningi doko kyoto jema jema piamopa koteaka lao endakali longo mendapuame sosa dupanya konda peta peta piami-pyaa.
Masetonia tange akali mende kandao Polome kombea piamo doko
6 Oli* 16:6 Ap 18:23; Ga 4:13-15 Sipitisa dokome Esia yuu dokonya pii lamaiya napena lao kaita lyokeamopa akali dutupame Pitisiapi Galasiapa yuu dolaponya-kaita peami-pyaa. 7 Pao* 16:7 Lo 8:9; Pl 1:19; 1 Pi 1:11 Misia yuu dokonya pyakamatala Bitinia yuu dokonya paanya piaminopa Jisasanya Sipitisa dokome napena lao kaita lyokea-pyaa. 8 Dokopa akali dutupame Misia yuu dokonya-kaita Toasa yuu taono dokonya peami-pyaa. 9 Pao* 16:9 Ap 10:9-23 pyakanatala paleaminopa kuka Polome kombeame Masetonia tange akali mendeme toya katapala wii lao, “Embame aetena naima nisala ipu!” leamo kandea-pyaa. 10 Kombea piamo dokonya naimame Masetonia yuu dokonya yapa monalena latala kaitini mende kutiama. Doko, Goteme Masetonia tange dupa Wai Pii Epe doko lamaiya pupale lao wii latalame lumu lao masetala naimame dopa piama.
Enda Litia mona kapilyiamo doko
11 Dopa petala naimame Toasa yuu dokonya katao sipi mendenya pituu Samotesa yuu dokonya tolao peama. Taita dopa pyoo Niapolisa yuu dokonya peama. 12 Dopa petala naimame sipi doko Niapolisa yuu dokonya yakinatala Pilipae yuu dokonya peama. Taono Pilipae doko Masetonia yuu dokonya potopinja mupa dokonya sia. Loma tange dupame Pilipae yuu dokonya kapomane joo kateami. Naima kote mendatupa Pilipae dokonya kateama. 13 Sambasa* 16:13 Ap 13:5 gii dokopa naimame lome kaita dokonya kamalyatena pupala endaki mate mendenya peama. Endaki mate dosa loma singi panda mende singi joo pilyamo lao masiama. Endaki mate dosa pituu enda mendapua ipao limbiamino dupa-pipa pii leama. 14 Lao* 16:14 Ap 10:2 peteamanopa Gote lao tama pyoo petenge enda kenge Litia lenge mendeme naimanya pii sia. Baa taono Tayataita tange-pyaa. Baame lapalapa wene pyapae+ 16:14 wene pyapae Enda Litia dokome lapalapa wene pyapae dupa wasetala muni longo nyilyamopa kenge singi-pyaa.dupame topo nyoo petenge-pyaa. Kamongo dokome enda dokonya mona kapilyakamaiyamopa Polome pii leamo dupa baame sokondape pyoo sia. 15 Dokopa* 16:15 Ap 10:33,48; 16:31,34; 18:8; 1 Ko 1:16 naimame enda dokopi baanya andaka awapa palenge dupapinya kaimbu pyakamaiyama. Dokopa baame naima langyoo, “Nambame Kamongo doko lao masoo minao pilyeno lao nyakamame masetamino kandao doko, nambanya andaka pitimana ipupa,” lao kongo lea.
Pilipae anjetae kateambino doko
16 Kote mende naimame loma singi panda dokonya paanya peamanopa kendemane wanaku mende kaitinisa kandanyiama. Wanaku enjele koo paleta dokome pyongo pyao tanga pitamo dupapi yalo petae dupapi dupa lao panelyamosa wanaku doko isingi akali dupame dokonya oapi longo nyingima-pyaa. 17 Wanaku* 16:17 Ap 19:15,24 dokome Polopi naimapi watao ipupala puu lao lao pituu, “Akali dutupame Etete Ketae Katenge Gote dokonya kendemane joo katao Gotenya pyoo nyingi kaitini mende nyakama langyoo kalyaminona,” lea. 18 Kote* 16:18 Mk 1:24-26,34; 16:17; Ap 3:16 longo lao dopa lati siamosa maka kayapala Polome kapilyetala enjele koo wanaku doko-kisa paleamo doko kandao lao pituu, “Jisasa Kataisanya kenge doko lao embame wanaku dake yakinatala puu lelyona,” lea. Dopa leamo dokopaka enjele koo dokome wanaku doko yakinatala pea. 19 Dokopa* 16:19-20 Ap 19:24-27* 16:19-20 Mk 13:9; Ap 17:6 wanaku doko isingi akali dupame naimanya oapi nyingi kaitini doko etalame lamo lao masetala, Polo Sailasapa dolapo puu lao minatala pyalya lao nyoo endakali limbingi kamapi dokonya peami-pyaa. Laminao pao nyakamanya Loma tange taono isingi akali dupa maitala lao pituu, “Akali Juta dalapome naimanya taono dakenya endakali dupanya mona mende pali pali pyakamaiyambi. 21 Akali* 16:21 Mt 5:11 dalapome mana langilyambino dupa naima Loma tange dupanya daa lapae singina, naimame kapa pao nyoo napitamana,” leami. 22 Endakali* 16:22 Pl 1:30; 1 Te 2:2 dupa pitakame akali dolapo-kisa pii watambao leami. Dopa leaminopa taono isingi dupame nyakamame akali dolaponya yonge pee pingi dupa puu lao lapinya nepatala kyoo konjame pina leami. 23 Dopa* 16:23 2 Ko 11:25 lateaminopa dupame akali dolapo paa longosa kyoo konjame pyapala anjoo anjingi andaka pyandeami. Pyandatala anjetae isingi akali doko lamaiyoo, “Embame akali dalapo isokondape pyoo isepena,” leami. 24 Anjingi anda isingi akali dokome pii dopa leamino doko sepala akali dolapo anjingi anda andakote etete palo mendenya anjoo pyandea. Pyandatala endakali moko nyoo anjingi palaŋa ita tumbyepae mendalaponya baame akali dolaponya moko nyoo pyasetala ita dolapo minao keto latala anjoo tambukinea-pyaa.
25 Dopa* 16:25 Kl 3:16 piamopa kukuma andatombe dokonya Polo Sailasapame loma soo Gote lao wee lao peteambino doko anjingi anda dokonya paleamino endakali dupame sepala lenge takatae siami-pyaa. 26 Dokopa* 16:26 Ap 4:31; 12:6-11 titiwali andake mende pupae lao minalu piamo dokome anjingi anda dokonya paka andake dupa ema-ema pia-pyaa. Ema piamo dokome anjingi anda kaita dupa pitaka lumbapae soo endakali anjetae paleamino dupa pitakanya ŋili kende dupa mokapae soaka pia-pyaa. 27 Titiwali* 16:27 Ap 12:18-19; 27:42 miniamo doko sepala anjingi anda isingi dokome luu paliuu sakatatala anjingi anda kaita dupa lumbapae siamo kandea-pyaa. Kandatala anjetae endakali dupa pitaka pamini lamo lao masia-pyaa. Dopa lao masetala baame baanya konjua doko kolanyetala baa tange pyao kumasalanya pia-pyaa. 28 Dopa piamopa Polome puu lao, “Embame emba tange koyasala nayape, naima pitaka angenya palelyamanona,” lea-pyaa. 29 Dokopa anjetae isingi akali dokome kia mende peena latala alo pyao andaka kolandea-pyaa. Kolandatala Polo Sailasapa paleambino dosa paka kayao walu lao tombauli sia-pyaa. 30 Tombauli* 16:30 Ap 2:37 soo sakatatala baame akali dolapo laminao kamanda pupala, “Akali andake anelyapo, Goteme namba pyoo nyina lao aipa pyuape?” lea-pyaa. 31 Dopa* 16:31 Ap 2:21; 16:15 leamopa akali dolapome baa lamaiyoo, “Embame Kamongo Jisasa lao masoo minape. Dokonya Goteme emba pyoo nyeta. Baame embanya andaka awapa palenge dupa pyoo nyetakana,” leambi-pyaa. 32 Dopa latala Polo Sailasapame baapi baanya andaka awapa palenge dupa pitaka Kamongonya lao pii lamaiyambi-pyaa. 33 Kuka* 16:33 Ap 8:36,38 gii dokopaka baame akali dolapo lanyepala pyapae dupa kaimbu pyao nepakamaiya-pyaa. Dopa piamopa dolapome baapi baanya andaka awapa palenge dupa pitaka-pipa Gotenya kaimbu doko pupae pyakamaiyambi-pyaa. 34 Kaimbu pyatakamaiyambinopa baame akali dolapo laminao palenge anda namba ketae dokonya kolandatala nee yangao maiya-pyaa. Baame Gote lao masoo miniamo dokonya baapi baanya andaka awapa palenge dupapimi mona yaepeami-pyaa.
35 Yuu yongateamopa taono isingi akali dupame yanda singi mendapuame akali dolapo mokena lao anjetae isingi akali doko lamaiya pena leami-pyaa. 36 Yanda singi dupame anjetae isingi doko dopa lamaitiaminopa baame Polo lamaiyoo, “Taono isingi akali dupame nyilyambo mokape lao wai peelyamino, dokonya nyilyambo kamaka ipupala mona yaepatala pupa,” lea-pyaa. 37 Dopaka* 16:37 Ap 22:25 doko, Polome yanda singi dupa lamaiyoo, “Nalimba Loma tange dolapo dupame kosa mende nalao endakali dupanya enombanya konjame pyapala anjingi andaka mee anjinya palyetala, dee indupa elyakao mokatala pupa lelyamipi? Doko kapa daana, anjiamino akali dupameaka mokao nyala epena kayalapa,” lea-pyaa. 38 Yanda* 16:38 Ap 22:29 singi dupame pupala taono isingi akali dupa Polome pii leamo doko lamaiyaminopa akali dolapo Loma tange lumu lao sepala paka kayami-pyaa. 39 Dokonya* 16:39 Mt 8:34 dupame ipao akali dolaponya mona auu pisakamaiyoo kamaka lanyiami-pyaa. Dopa petala akali dolapo kandao, “Anelyapo, nyilyambome taono dake yakinatala pupapoko,” leami-pyaa. 40 Dokopa akali dolapo anjingi anda doko yakinatala enda Litianya andaka peambi-pyaa. Pupala anda dokonya masoo miningi kaiminingi dupa kandatala mona epe palisakamaiyoo pii mendapua lamaiyambi-pyaa. Dopa petala dolapo peambi-pyaa.
17Tesalonaika yuu dokonya pyao pilya pyana piamino doko
1 Polo* 17:1 Ap 13:5; Pl 4:16; 1 Te 2:1-2 Sailasapame Amapipolisapa Apoloniapa yuu dolaponya-kaita pao taono Tesalonaika dokonya pyakameambi-pyaa. Yuu dokonya Jutamanya losuu anda mende katenge-pyaa. 2 Polome pingiliaka pyoo Juta dupa-pipa awapa anda dokonya kolandatala Sambasa tepoma Gotenya pii pepa pyapae siamo dokonya endakali dupa-pipa pii laloo pyoo katea-pyaa. 3 Kataisa* 17:3 Lu 24:25-27,46-47; Ap 2:23; 3:18; 9:22; 18:5 dokome tanda nao kumatana lapae siamo dokopa malunya sakatatana lapae siamo dokopa dolaponya tenge dupa baame dupa laitaka pyoo lao panao katea-pyaa. Baame dupa lamaiyoo, “Nambame nyakama langyoo, Jisasa dokoaka baa Kataisana,” lea-pyaa. 4 Dokopa* 17:4 Ap 13:50 endakali mendatupame masoo minatala Polo Sailasapa tole piami-pyaa. Gote lao tama pyoo katenge Gitiki endakali longo paka dupapi dee yuu dokonya tange akali andake dupanya enda longo mendapuapi dupame Polo Sailasapa tole piami-pyaa.
5 Dopa* 17:5 Ap 13:45; Lo 16:21; 1 Te 2:14 piaminopa Juta dupame tilya nyepala endakali limbingi kamapi dokonya akali makongapae mendapua nyoo limbiami-pyaa. Limbatala dee endakali longo mendapua nyoo limbateaminopa dupa pitakame taono dokonya pyao pilya pyana pyoo nimi namu lao limbingi doko minao koyasiami-pyaa. Dupame dopa pyoo akali Jesonenya andaka alo pyao ipao Polo Sailasapa nyoo endakali dupa maiyanya kutiami-pyaa. 6 Dupame* 17:6 Ap 16:20; 24:5 akali dolapo kutao kayapala Jesonepi masoo miningi kaiminingi mendapua-pipa pyalya lao nyoo taono isingi akali dupa kateamisa peami-pyaa. Nyoo pupala ae lao, “Yuu dupa pitaka minao koyasiamino akali dupa dae ipatelyamino. 7 Jesoneme* 17:7 Lu 23:2; Jo 19:12-15 akali dupa lanyoo baanya andaka pupya. Akali dakaita pitakame Kapomane Isingi Mupa dokonya mana setapae dupa tuu pyoo nepengema. Dupame kiŋi waka Jisasa lenge mende kalyamoaka lengemana,” leami-pyaa. 8 Dopa leaminopa taono isingi akali dupapi endakali longo kambu piamino dupapimi pii doko sepala mona koo palyiami-pyaa. 9 Dopa petala taono isingi akali dupame Jesonepi masoo miningi kaiminingi dupapimi muni peena lao nyepala dee dopaka pitamino kandao doko, muni dutupa etete nyetamana latala pena kayami-pyaa.
Polo Sailasapa yuu taono Betia kateambino doko
10 Dopa* 17:10 Ap 13:5 peteaminopa masoo miningi kaiminingi dupame Polo Sailasapa Betia yuu dokonya kuakama yapa pena leami-pyaa. Akali dolapo Betia yuu dokonya pyakamatala Jutamanya losuu anda dokonya kolandeambi-pyaa. 11 Juta* 17:11 Jo 5:39 endakali Betia kateamino dupame Juta endakali Tesalonaika kateamino dupa ita minao mona palenge akali kateami-pyaa. Dupame Wai Pii Epe doko etete putitimi kumao siami-pyaa. Pii doko Gotenya pii pepa pyapae singi dokonya kiningi dopaka lao pyapae silyape lao koteaka lao kandokondape pyoo kateami-pyaa. 12 Dopa pyoo katao dupanya longo dupame masoo miniami-pyaa. Gitiki tange kenge singi enda mendapuapi akali longo mendapuapimi masoo miniamiaka-pyaa. 13 Maitakao* 17:13 Ap 13:50; 14:2,19 Juta endakali Tesalonaika kateamino dupame Polome Betia yuu dokonya Gotenya pii doko lamaitilyamoakana lapae sepala dupa yuu dokonya epeamiaka-pyaa. Ipupala endakali dupa minao kyakasoo mona koo palisakamaiyami-pyaa. 14 Dopa* 17:14 1 Te 3:2 piaminopa masoo miningi kaiminingi dupame Polo solowata pete singi yuu dokonya yapa pena leami-pyaa. Dokopa Sailasa Timotipa Betia mee kateambi-pyaa. 15 Polo* 17:15 Ap 18:5 mapala peamino akali dupame Atenesa yuu taono dokonya mapeami-pyaa. Polome akali dokaita lamaiyoo, “Sailasa Timotipa namba kalyo angenya yapa epena lamaiyepape,” lateamopa pilyiami-pyaa.
Polo yuu Atenesa kateamo doko
16 Polome Sailasa Timotipa Atenesa yuu dokonya malisoo katao kandeamopa taono dokonya sambo gote wasepe dupame tumbatae kateamo kandatala mona koo palea-pyaa. 17 Dopa* 17:17 Ap 13:5; 18:19 pyoo katao Polo Jutamanya losuu anda dokonya pupala Juta dupapi endakali tata waka Gote lao tama pingi dupa-pipapi pii laloo pia-pyaa. Dee baame koteaka lao makesa singi kamapi dokonya pupala endakali ipao kambu piamino dupa-pipa pii laloo piaka-pyaa. 18 Epikutianamanya+ 17:18 epikutiana, setoiki Gitiki endakali dupanya masingi tata lapoma Epikutianapa Setoikipa lao kenge lapoma lengema-pyaa. Epikutiana dupame endakali dupa mona etete yaepao katapengena lao masingima-pyaa. Setoiki dupame endakali dupa mona yaepala nayao kenda nakayao mee katapengena lao masingima-pyaa. mana nyepae dupapi Setoikimanya mana nyepae dupapi dupanya masingi akali mendapuame ipao Polo-pipa pii yanda pyoloo piami-pyaa. Mendapuame lao pituu, “Kaina pii lao paenge akali dakeme aki masoo maku lelyape?” leami-pyaa. Yangimi lao pituu, “Akali dakeme gote yuu waka tange mendapuanya pii lao katata aipape?” leami-pyaa. Polome Jisasanya lao baa malunya sakateana lao lamaiyoo kateamo dokonya dopa leami-pyaa. 19 Dupame* 17:19 1 Ko 1:22 Polo laminao Ateopakasa+ 17:19 ateopakasa kanjole Taono Atenesa dokonya kanjole dupa Ateopakasa yuu manda dokonya ipao limbilyaminopa kanjole dupa kandao Ateopakasa kanjole lengema-pyaa. kanjole dupa kateamino dokonya peami-pyaa. Pupala lao pituu, “Embame mana enenge lamaingi pyomo doko sipuma laka lao masilyamano. 20 Naimame* 17:20 2 Ti 3:7 embanya pii doko sipumanopa mendepale jipumosa pii dokonya tenge dupa sipuma laka lao masilyamano,” leami-pyaa. 21 Atenesa tange dupapi tata waka Atenesa ipao tisa nao katenge dupapimi pii enengepi mana enengepi dopale dupaka soani kayao katengema-pyaa.
22 Polome Ateopakasa kanjole dupanya kaina dokonya toya katapala lao pituu, “Atenesa tange akali nyakama, nambame kandapupa nyakamanya gote dupa lao etete minokondape pyoo miningima lamo. 23 Nambame payao pituu nyakamame tama pingima lamo dupa kanjo. Dee olata toko mendenya Naimame Nakandenge Gote doko lao pepa pyapae sipumu kanjoaka. Nyakamame nakandao mee tama pingima lamo dokonya lao nambame indupa langitoo. 24 Yuupi* 17:24 Ap 14:15* 17:24 1 Kiŋ 8:27; Ais 42:5; Ap 7:48 kaitipi dupanya silyamo dupa pitaka wapuiyamo Gote doko yuupi kaitipi dupanya Kamongo kalyamo. Dopana, baa endakali kingimi losuu anda petae dupanya nakatenge. 25 Baa* 17:25 Wee 50:12 opale mende daa jala naenge. Dee endakali mendeme baa kingi maipenge nanjingiaka. Baame iki endakali dupa pitaka lete katengepi, imambu singipi, oapi dupa pitaka maingi. 26 Baame* 17:26 Jen 1:26-27; 2:7-24; Dit 32:8 endakali tata dupa pitaka yumbange mendainya pyakalyina latala yuu dupa pitakanya katena lea-pyaa. Wamba baame endakali dupanya gii dupa setakamaiyoo yuu dupa konjoo maitala dopa pia-pyaa. 27 Dupame* 17:27 Dit 4:29; Wee 104; 145:18; Ais 55:6; Lo 1:19 mina kanda kanda pyoo Gote baa kutao kandapimi laka lao dopa pia-pyaa. Baa naimanya mendaipi mendepa tependa joo nakatenge.
28 “Naima* 17:28 2 Pi 1:4 baa mambele lete katao kaita payao kalyamano. Wamba nyakamanya wee pepa pingi akali mendapuame dopaka lao lao pituu, ‘Naima apata baanya mandipayakana,’ leami-pyaa. 29 Naima* 17:29 Ais 40:18-20; 44:10-17; Ap 19:26; Lo 1:22-23 Gotenya mandipae kalyamano dokonya Gote baa opale endakalimi masetala kingimi etete auu pyoo golopi, silipapi, kanapimi wasingi dopalena lao masala nayapenge. 30 Wamba* 17:30 Ap 14:16; Lo 3:25-26 endakali dupame masala nayao koo piamino dokopa Goteme kanja naele pyoo kateamoaka doko, indupa baame yuu dupa pitakanya endakali dupa pitaka lamaiyoo, ‘Nyakama mona kapilyalapape,’ lelyamo. 31 Doko,* 17:31 Wee 9:8; 96:13; Ap 10:42 baame gii seteamo dokonya akali mende yapao nyiamo doko-kisa baame pii lao tolao mana tolatae doko minao endakali dupa pitaka yapata. Baame dopa pitana lao akali doko malunya sakatasiamo dokome endakali dupa pitaka auu pyoo laitaka peteana,” Polome lea-pyaa.
32 Endakali* 17:32 Ap 24:25 kumapae malunya sakatenge pii Polome leamo doko sepala endakali yangimi gii kayao kaa kaa leami-pyaa. Endakali yangimi, “Gii mendepa pii dokonya dee setamana,” leami-pyaa. 33 Dopa leaminopa Polome endakali dupa yakinatala pea-pyaa. 34 Dopa piamopa yangimi baa tole pyatala masoo miniami-pyaa. Ateopakasa kanjole akali kenge Dayonisiasa lenge dokopi enda kenge Damatisa lenge dokopi dee endakali waka mendatupa-pipame masoo miniami-pyaa.
18Polo Kotina peamo doko
1 Maitakao Polome Atenesa yuu doko yakinatala Kotina yuu taono dokonya pea-pyaa. 2 Pupala* 18:2 Lo 16:3; 1 Ko 16:19; 2 Ti 4:19 baame akali Akuila lenge Juta mendepa baanya etanenge Pitisila lenge dokopa dolapo kandanyia-pyaa. Akali Akuila doko Pondasa tange-pyaa. Loma tange kapomane mupa Kolotiasa lenge dokome Juta endakali dupa pitaka Loma yuu dokonya yakinatala pena leamosa endakalipa dolapome Itali yuu doko kuki wambale yakinatala Kotina yuu dokonya ipao peteambi-pyaa. Peteambino dokonya Polo epea-pyaa. 3 Ipupala* 18:3 Ap 20:33-35; 1 Ko 4:12 endakalipa dolapome kalai pingi mendai dokaitaka Polome pingi dokonya dolapo-pipa awapa katao kalai pyoo kateami-pyaa. Dutupame sele anda kii pingima-pyaa. 4 Sambasa* 18:4 Ap 13:5 dii lao Polome Jutamanya losuu anda dokonya pao Juta endakalipi Gitiki endakalipi dupanya mona minao kapilyakamaiyanya dupa-pipa pii laloo pyoo lamaiyoo katea-pyaa.
5 Sailasa* 18:5 Ap 5:42; 8:5; 9:22; 17:14-15; 1 Te 3:1-7 Timotipa Masetonia katao Kotina epeambi-pyaa. Gii dokopa Polome pii lamaingi kalai doko iki kyoto joo pitoana lao masetala Juta endakali dupa kandao Jisasa baa Kataisana lao etete pupu lao lamaiya-pyaa. 6 Dopa* 18:6 Mt 27:24-25; Ap 13:46-51; 20:26; 28:28 lamaiyamopa dokaitame baame pii leamo dokonya tanga latala lamba leaminopa Polome baanya yonge pee pingi doko lyanda lanya nepatala dupa kandao, “Nyakama alu pitamino doko, nyakama tange mambele alu pitamina, namba-kisa tenge naseta. Dopana, namba endakali tata waka kalyamino dupanya patoana,” lea-pyaa. 7 Dopa latala baame dupa yakinatala Gote lao tama pyoo katenge akali Titiasa Jasatasa lenge dokonya andaka pea-pyaa. Anda doko Jutamanya losuu anda makisa dosa katenge-pyaa. 8 Losuu* 18:8 1 Ko 1:14 anda isoo katenge akali Kitisapasa lenge dokopi baanya palu dupapimi Kamongo doko lao masoo miniami-pyaa. Dee Kotina tange endakali waka longo dupame Polome Gotenya pii leamo doko sepala masoo minao kaimbu nyoaka kateami-pyaa. 9 Kote* 18:9-10 Jas 1:9; Ais 41:10; 43:5; 1 Ko 2:3* 18:9-10 Jet 1:8; Jo 10:16; Ap 23:11 mendepa kuakama Kamongo dokome kombeame Polo dapa lamaiya-pyaa: “Emba paka kayala naenya pii lamaipi. Namba emba-pipa tole pyao kalyo tenge dokonya minao embame kambu piti napipi. Taono dakenya nambanya endakali longo dupa kalyaminona, mendeme sakatatala emba anguala nayatana,” Kamongo dokome dopa lea-pyaa. 11 Dopa lateamopa Polome Kotina yuu dokonya ee kana mendai dee kana tokange pyoo Gotenya pii doko endakali dupa mana lamaiyoo katea-pyaa.
12 Akali* 18:12 Ap 21:27-28; 1 Te 2:14 Galio doko Akaya yuu dokonya kapomane andake kateamo gii ongopa Juta endakali dupame masingi mendai palyetala Polo yanda piamaitala anjoo soo kosimi laa peami-pyaa. 13 Pupala lao pituu, “Akali dakeme mana setapae dupa yakinatala mana waka mende minao Gote lao tama pina lao endakali dupa pyalya lao nyalanya pii lamailyamona,” leami-pyaa. 14 Dopa leaminopa Polome pii laanya piamopa Galio dokome dokaita kandao, “Kanau, nyakama Juta dupa, akali dakeme kapomanenya mana mende nepatala mana koo andake mende minata pipyali kandao doko, nambame nyakamanya pii doko kapa pao sakapuli. 15 Dopaka* 18:15 Jo 18:31; Ap 23:29; 25:18-19 doko, nyakame nyakama tangenya piipi, kengepi, mana setapaepi dupanya mendenya kosimi laa ipatamino kandao doko, nyakamanya kalai. Nambame pii dopale dupa sala nayatoana,” lea-pyaa. 16 Dopa latala baame dokaita watao pia-pyaa. Watao pyateamopa dokaita pitakame losuu anda isingi akali kenge Sosatenisa lenge doko Galiome kosa siamo makisa dosa minatala piami-pyaa. Dopa piaminoaka doko, Galiome kandele nakandele pia-pyaa.
Polo Andioko yuu dokonya dee pilyiamo doko
18 Polome* 18:18 Nam 6:18; Ap 21:23-24; Lo 16:1 Kotina yuu taono dokonya masoo miningi kaiminingi dupa-pipa kote longo lao awapa katapala maitakao Sitia yuu dokonya paanya pituu nyakama kalyepape lao lasa lea-pyaa. Lasa latala sipi mende nyalanya Senekotia yuu taono dokonya pea-pyaa. Pupala Polome dokonya katao pii mende Gote kandao latala etete kiningi lelyona lao baanya iti tokea-pyaa. Dopa petala Pitisilapa Akuilapa dolapo-pipa sipi mendenya pituu Sitia yuu dokonya paanya taono Epesasa-kaita peami-pyaa. 19 Epesasa* 18:19 Ap 13:5; 17:17 yuu dokonya pao pyakamatala Polome endakalipa dolapo dokonya yakinatala baa iki Jutamanya losuu anda dokonya kolandea-pyaa. Kolandatala baame Juta dupa-pipa pii laloo pia-pyaa. 20 Dokopa dupame, “Emba naima-pipa kote mendatupa awapa katamana,” leaminopa Polome ŋee nalea-pyaa. 21 Nee* 18:21 Ap 10:48; Lo 1:10; 1 Ko 4:19; Je 4:15 nalenya lao pituu, “Goteme yakana lao masetamo kandao doko, namba nyakama kalyamino angenya dee pilyetona,” lea-pyaa. Dopa latala baame dupa kandao lasa latala Epesasa yuu doko yakinea-pyaa. 22 Dopa petala sipi mendenya pituu taono Sisatia dokonya pea-pyaa. Pupala Jetusaleme pao sosa dokonya endakali kateamino dupa kingi nyia-pyaa. Dopa petala Andioko yuu dokonya pea-pyaa. 23 Andioko* 18:23 Ap 14:22; 16:6 yuu dokonya kote longoleaka katapala Polome yuu doko yakinatala Galasiapa Pitisiapa yuu dolaponya yuu yakane mendai mendai lao dupanya pupala Jisasa masoo miningi endakali dupa pitaka pupu lasia-pyaa.
Apolosame Epesasa yuu dokonya pii lamaiyamo doko
24 Akali* 18:24 1 Ko 1:12; 16:12; Ta 3:13 Apolosa lenge Juta mende Epesasa yuu dokonya ipao katea-pyaa. Baa Alekesandia yuu taono dokonya tange-pyaa. Baame pii auu pyoo lao Gotenya pii pepa pyapae singi dupa masingi-pyaa. 25 Wamba* 18:25 Ap 9:2; 19:3-5; Lo 12:11 endakali mendapuame akali Apolosa doko Kamongonya piipi manapi dupanya lao mana lamaiyami-pyaa. Dokopa baame etete kyoto joo pii tolao lao Jisasame piamo dupa endakali dupa mana lamaiya-pyaa. Joneme kaimbu pingi mana doko iki masia-pyaa. 26 Baame* 18:26 Ap 13:46; 19:8; Lo 16:3 Jutamanya losuu anda dokonya tee pyao paka nakayao pii pupu lao leamo doko sepala Pitisilapa Akuilapa dolapome baa lanyepala Gotenya piipi manapi dupa etete tolasoo mana lamiyambi-pyaa. 27 Apolosa* 18:27 2 Ko 3:1; Kl 4:10 dokome Akaya yuu dokonya paanya piamosa masoo miningi kaiminingi dupame ongo etete yakana puu latala Akaya tange masoo miningi dupame akali dake lanyalapape lao pepa pyasakamaiyami-pyaa. Apolosa dokome Akaya yuu dokonya pupala baame Gotenya mona epe palenge dokome masoo minao kateamino endakali dupa nisokondape pyoo nisia-pyaa. 28 Baame* 18:28 Ap 9:22; 18:5 endakali dupa pitakanya lengelyaapi dokonya Juta dupame pii kopeta leamino dupa pyanya paliuu tolao pupu lao lamaiyoo katea-pyaa. Apolosa dokome Gotenya pii pepa pyapae singi dokonya Jisasa baa Kataisa dokona lao panao lamaiya-pyaa.
19Polo Epesasa yuu dokonya kateamo doko
1 Apolosa* 19:1 Ap 18:24; 1 Ko 3:6 Kotina yuu dokonya kateamo gii dokopa Polome yuu manda dupanya-kaita payao ipao Epesasa pyakanatala yuu dokonya Jisasa masoo miningi endakali mendapua kateamino kandea-pyaa. 2 Kandatala* 19:2 Jo 7:39; Ap 2:38; 8:15-17 baame dupa lamaiyoo, “Nyakamame masoo miniamino gii dokopa Oli Sipitisa doko nyiamipi?” lao pisia-pyaa. Dupame baa lamaiyoo, “Oli Sipitisa mende kalyamo lapae naimame nasiamana,” leami-pyaa. 3 Dopa* 19:3 Mt 3:6 leaminopa Polome dokaita lamaiyoo, “Nyakamame kaimbu aipale mende nyiamipi?” lea-pyaa. Dopa leamopa dupame baa lamaiyoo, “Naimame Jonenya kaimbu doko nyiamana,” leami-pyaa. 4 Dopa* 19:4 Mt 3:11; Mk 1:4,7-8; Lu 3:4,16; Jo 1:26-27; Ap 1:5; 2:38; 13:24-25 leaminopa Polome dokaita lamaiyoo, “Endakali mona kapilyiamino dupa Joneme kaimbu pyakamaiya. Joneme endakali dupa lamaiyoo, ‘Akali mende namba watao epelyamo doko lao masoo minalapape,’ lea-pyomo doko Jisasa kandao lea-pyaana,” lea-pyaa. 5 Polome pii leamo doko sepala dupame Kamongo Jisasanya kenge doko lao kaimbu nyiami-pyaa. 6 Kaimbu* 19:6 Ap 2:4; 8:15-17; 10:44,46; 1 Ti 4:14 nyepeaminopa Polome dupanya aiyomba minani pyakamaiya-pyaa. Dokopa Oli Sipitisa doko dupa-kisa epeamopa dupame Gote lao tama pyoo pii tata waka dupa lao Gotenya pii panao lao kateami-pyaa. 7 Akali dupa pyasoo kingi ita mende-kisa dee lapomapi mende-pyaa.
8 Polome* 19:8 Ap 1:3; 13:5,46; 20:25 kana tepoma Jutamanya losuu anda dokonya kolandata pyoo paka nakayao Gotenya isingi dokonya lao endakali dupanya masingi sakatasakamaiyoo dupa-pipa pii laloo pyoo kateami-pyaa. 9 Dopa* 19:9 Ap 9:2; 2 Ko 6:14-18 piamoaka doko, yangi dupame nyakamanya ingi monapi dupa kana jetala masoo minala nayami-pyaa. Dupame endakali enomba dupanya Kamongonya pii manapi dupa kandao pii koo leaminosa Polome dupa yakinatala pea-pyaa. Masoo miniamino dupa awapa lanyoo pupala akali Titanasa lenge dokonya mana lenge anda mendenya baame dupa-pipa koteaka lao pii laloo pyoo katea-pyaa. 10 Baame* 19:10 2 Ti 1:15 ee kana lapoma dopa pyoo katea-pyaa. Dopa piamopa Juta endakalipi tata wakapi yuu Esia kateamino dupa pitakame Kamongonya pii doko siami-pyaa.
Akali Sipaa ikiningi dupa
11 Polonya* 19:11 Ap 14:3 kingilyaka dokonya Goteme kalai pupu lapae tata waka mendepale mendapua pia-pyaa. 12 Endakali* 19:12 Lu 8:44-47; Ap 5:15 dupame Polonya lapalapapi kalai pyaanya yonge pee sanga pyao kisa pingi dopale mendapuapi nyepala, nyoo pao endakali yaina pyapae dupa-kisa setapa piaminopa yaina dupa mee jeta pia-pyaa. Dopa piaminopa enjele koo endakali dupa-kisa paleamo dupame yakinatala peami-pyaa. 13 Dokopa* 19:13 Mk 9:38; Lu 9:49; Ap 3:16 enjele koo watao pyao paenge Juta mendapua epeami-pyaa. Dupame endakali-kisa enjele koo palenge dupa watao pyalanya Kamongo Jisasanya kenge doko lao makande pyoo dapa lengema-pyaa: “Polome lenge Jisasa dokonya kenge doko lao nambame nyakama pupa lelyona,” lengema-pyaa. 14 Jutamanya pitisa mupa Sipaa lenge dokonya ikiningi kalange dutupame mana doko minao kateami-pyaa. 15 Dopa* 19:15 Mk 1:24,34 piaminopa enjele koo dokome dokaita kandao, “Nambame Jisasa doko kandenge. Polo doko kandengeakana, nyakama angi apitupape?” lea-pyaa. 16 Dopa latala enjele koo paleta akali dokome dutupa-kisa pyakala ipupala dutupa pyaanya isa setapala ita minia-pyaa. Dopa pyoo yambale dupa lyokao lapinya nepatakamaiyamopa, dutupame baa yakintala papata too putiputi latae dupa paka pyoo peami-pyaa. 17 Maitakao* 19:17 Lu 5:26; Ap 3:10; 5:5,11; 9:35,42 Jutapi tata waka Epesasa dokonya kateamino dupapi dupa pitakame piamo doko sepala pakame kumapala dupame Kamongo Jisasanya kenge doko lao lalyoo kateami-pyaa. 18 Dokopa endakali longo masoo minateamino dupame ipata ipata pyoo nyakamanya mana miningi dupa lao panao tata leami-pyaa. 19 Topoli mana miningi akali longo dupame nyakamanya buku dupa nyoo elyambu petala endakali dupa pitakanya enombanya soo yangeami-pyaa. Dopa petala buku dupanya muni akipate peape lao itaki piaminopa kina tausene kingi ita yuungi jia-pyaa. 20 Mana* 19:20 Ap 6:7; 12:24 dopale dupanya Kamongonya pii dokome ita minao kyoto joo tayama tayama pyoo taya-pyaa.
21 Dokopa* 19:21 Ap 23:11; Lo 1:13* 19:21 Lo 15:22-32; 1 Ko 16:1-8 Polome Masetoniapa Akayapa yuu dolaponya pupala Jetusaleme patoo lao kyoto joo masia-pyaa. Baame lao pituu, “Nambame Jetusaleme pupala dee Loma yuu dokonya patoakana,” lea-pyaa. 22 Dopa* 19:22 Lo 16:23; 1 Ko 4:17; 2 Ti 4:20 latala baame baanya nisingi akali Timoti Ilasatasapa dolapo Masetonia yuu dokonya wambao pena latala baa dee kote mendatupa Esia yuu dokonya mee katea-pyaa.
Yuu Epesasa dokonya pundu siamo doko
23 Gii* 19:23 Ap 9:2; 2 Ko 1:8 dokopa endakali mendapuame Kataisanya pii manapi minao paenge dokonya imbu kayapala pundu andake mende sakatasiami-pyaa. 24 Akali* 19:24 Ap 16:16-19 Dimitiasa lenge mendeme oapi dupa silipame wasoo katea-pyaa. Baame Atemisa+ 19:24 atemisa Atemisa doko Gitiki tangemanya sambo gote enda wasepae mende-pyaa.dokonya losuu anda doko wangi tao yakane mendapua silipame wasoo katea-pyaa. Dopa pyoo baa-pipa awapa kalai pingi dupame yole longo lao nyoo katengema-pyaa. 25 Baame akali dokaitapi dee kalai dopale pingi dupapi dupa nyoo elyambu petala lao pituu, “Kaimia paluma, naimanya kalai dokonya yole longo lao naima-kisa epenge doko masilyamino. 26 Dee* 19:26 Ap 17:29 mende nyakamame soo kandao masilyamiaka kanja: Epesasa yuu dakenya iki daa, akali Polo dokome Esia yuu dake pitakanya endakali dupanya masingi aloo pisetakamaitala kaita duna waka mende laitaka pyoo, endakali kingimi gote wapuingi dupa angi daana lao lamailyamo. 27 Tenge dokonya minao endakali dupame naimanya kalai dake kilya kandatami. Doko iki napinya, dupame enda gote Atemisa dokonya losuu anda doko kandao angi mende daa lamona lao masetamiaka. Dopana, Esia tange dupapi dee yuu dupa pitakanya endakali kalyamino dupa pitakapimi enda Atemisa lao tama pilyamino dokonya kenge epe doko alu pitana,” Dimitiasa dokome dopa lea-pyaa.
28 Dupame pii doko sepala etete imbumi kumapala lao pituu, “Epesasa tange Atemisa doko andakena,” lao puu lao leami-pyaa. 29 Dopa* 19:29 Ap 20:4; 27:2; Kl 4:10; Pm 24 latala dupame taono dokonya endakali dupanya masingi minao lungu piseteaminopa dokaita pitakame lalya lana petala alo pyao limbao petenge panda dokonya kolameami-pyaa. Polo-pipa awapa paenge akali Masetonia tange Gayasa lenge dokopa Atitakasa lenge dokopa dolapo puu lao anjetala pyalya lao nyoo peami-pyaa. 30 Polome endakali limbiamino dokonya paanya piamopa Jisasa masoo miningi endakali dupame napena lao kaita lyokeami-pyaa. 31 Esia tange kapomane dupanya mendapua Polonya kaita miningi kateamino dupame apata Polo kandao, “Emba limbilyamino panda ongonya napupi lao kyoto joo wai leami-pyaa. 32 Limbiamino endakali dupanya mendapuame pii mendeaka lao ae leaminopa mendapuame mendeaka lao ae leami-pyaa. Dopa lao nyakamanya masingi dupa kyekeamopa, aipuma limbilyamape lao longo dupame tenge masala nayami-pyaa. 33 Juta dupame akali Alekesanda lenge doko endakali dupanya enombanya kalya pena latala mendapuame pii wasoo maiyaminoli pyoo baame kingi pee latala dupanya pii yanu pyao laanya pia-pyaa. 34 Dopaka* 19:34 Ap 16:20 doko, dupame akali doko Juta lamo lao masetala pitakame pii mendai dopaka lao, “Epesasa tange Atemisa doko andakena,” lao puu lao lao kateaminopa kiloko gii lapomapi mende pea-pyaa. 35 Maitakao Epesasa tange kapomane andake dokome dokaita pii kaena latala, “Epesasa tange akali anematupa, enda gote Atemisa dokonya losuu anda dokopa kaiti-kisa tae yainanda kuli mende isa epeamo dokopa dolapo naima Epesasa tange dupame isoo kalyamano doko endakali pitakame kandengema daape. 36 Endakali mendaipi mendeme doko sambona laa nayatana, nyakama pii kayalapa. Opale mende pyaanya pitamino doko yapa napyepape. 37 Nyakamame akali laminao ipamino dolapome losuu anda dupanya pakepi mende nanyimbi. Naimanya enda gote doko kandao pii koopi mende nalambiaka. 38 Dee Dimitiasa mauwapi baa-pipa awapa kalai pingi dupapi dupame mende kosimi lapenge jetamo kandao doko, kosa lapenge gii soo kapomane andake dupa katao pilyamino. Dupa katatamino dokopa dupame mende kosimi laa laa pina kayalapape. 39 Dee nyakamame pii lapenge setamoaka kandao doko, limbingi mana watao minao ipao tolasepenge. 40 Angi tenge mende nakatamopa ae lalya lana pyoo katalamano dokonya kapomane dupame naima-kisa pii setapimili lamo. Dupame naima kandatala dokonya pisipimili kandao doko, naimame kapa pao yanu napyapumalina,” lea-pyaa. 41 Kapomane andake dokome dopa latala limbiamino dupa pena lea-pyaa.
20Polome Masetoniapa Gitikipa yuu dolaponya peamo doko
1 Epesasa* 20:1 Ap 14:22; 16:40 tange dupame ae lalya lana piamino doko etapeamopa Polome Jisasa masoo miningi endakali dupa epena lea-pyaa. Epeaminopa baame pii epe mendapua dupa pupu lasoo lamaiya-pyaa. Dopa petala dupa lasa latala baa Masetonia yuu dokonya pea-pyaa. 2 Baame Masetonia yuu yakane dupanya payao endakali dupa pii longo lamaiyoo pupu lasetala Gitiki yuu dokonya pea-pyaa. 3 Yuu* 20:3 Ap 9:23; 23:12-13; 1 Te 2:14 dokonya kana tepoma katapala Sitia yuu dokonya sipinya pituu paanya piamopa Juta dupame baa pyao kumasalanya pii lao wasilyamino lapae doko sia-pyaa. Sepala Polome Masetonia yuu dokonya-kaita Sitia pilyetoana lao masia-pyaa. 4 Betia* 20:4 Ap 16:1; 19:22,29; 21:29; Lo 16:21; Ep 6:21; 2 Ti 4:20 tange Pitasa ikiningi Sopata lenge dokopi, Tesalonaika tange Atitakasa Sekandasapi, Depi tange Gayasa lenge dokopi Timoti dokopi Esia tange Tikikasa Topimasapi akali dutupa Polo-pipa awapa payami-pyaa. 5 Dutupame wambao pupala naima malisoo Toasa yuu taono dokonya kateami-pyaa. 6 Naima Pilipae yuu taono dokonya kateamanopa betesanya iisa napalyoo nenge gii doko epea. Gii doko ipao pateamopa naima kote yuungi nepao sipinya pituu Toasa yuu dokonya dupa kateamisa pupala kote kalange kateama.
Polome Yutikasa sakatasiamo doko
7 Angi* 20:7 Ap 2:42,46 Sandee dokonya Toasa tange dupa-pipa nee nyemana lao limbiamanopa Polome dupa pii lamaiya. Baa taita patona lao masetala pii lamaiyoaka kateamopa andatombe jia. 8 Naima limbao peteamano anda palo ketae namba tepo dokonya lama kaiyepae longo mendapu sia. 9 Wane patange Yutikasa lenge mende windoa kaita dokonya pii soo petea. Dopa piamopa Polome pii longo leamopa Yutikasa doko etete lemongati latala anda ketae namba tepo dokonya pituu isa mangea. Endakali dupame baa nyala peaminopa kumapae tupi siamo kandeami. 10 Poleme* 20:10 1 Kiŋ 17:17-24; 2 Kiŋ 4:30-37; Mk 5:39; Ap 9:36-42 isa pupala wane kumapae siamo doko kopinyetala lao pituu, “Nyakamame yako lao ee kayalapa. Wane dake dee lenge telyamona,” lea. 11 Dopa latala Polo-pipa anda palo kisa dokonya dee pupala nee nyiama. Nee nyepala pii longo waipa soo lamaiyoo kateamo dokopa yuu yongea. Yongateamopa Polo baa pea. 12 Dokaitame wane doko lenge telyamona lao masetala mona etete yaepao andaka laminao peami.
Toasa yuu doko yakinatala Mailitasa peamino doko
13 Polome naima sipinya pituu Asosa yuu dokonya wambao pataminopa baa itange kaitini pato lao masetala kaitini depa latea-pyaa. Dopa piamoli pyoo naima pupala Polo baa kandanyetala lanyema sipinya pituu awapa paamano lao masiama. 14 Dokopa Asosa yuu dokonya Polome naima kandanyeteamopa naimame baa sipinya lanyepala pituu Mitilini yuu taono dokonya awapa peama. 15 Naimame Mitilini yuu dokonya katao sipinya pituu taita dopa pyoo Kayosa yuu dokonya tengesa joo peama. Oo yongama sipinya pituu Semosa yuu dokonya peama. Oo yongama Mailitasa yuu taono dokonya peama. 16 Polome* 20:16 Ap 24:11 Esia yuu dokonya koto longo nakatao yapa pato kandao Pendekosa gii doko kapa pao Jetusaleme dokonya kandatona lao masia. Dopa lao masiamosa naimame Epesasa pupenge doko kayapala sipinya pituu peama.
Polome Epesasa tange isingi akali dupa mana lamaiyamo doko
17 Naima* 20:17 Ap 18:21 Mailitasa yuu dokonya pyakamatala Polome Epesasa tange sosa dokonya isingi akali dupa epena lao akali mendeme lanyala pena lea. 18 Isingi* 20:18 Ap 18:19; 19:10; 1 Te 1:5; 2:10-12 akali dupa epeaminopa baame dupa lamaiyoo, “Wamba namba Esia yuu dakenya tee pyao ipupala nyakama-pipa koteaka lao aipa pyoo katee kandeamape lao doko nyakamame masilyamino. 19 Juta* 20:19 Ap 20:3; 2 Ko 1:8-9; 11:23-31; Pl 2:3 dupame namba koyasalanya pii lao wasetala namba makande piami. Dopa piaminoaka doko, namba anasale joo katao Kamongonya kalai doko lekeleke tao pyakamaiyoaka kateo kandeami. 20 Nambame* 20:20 Ap 13:5 pii manapi nyakama auu pisepenge dupanya mendaipi mende nyakama-kisa yapae napyoo, nyakamanya limbingi pandapi palenge andapi dupanya katao pii doko panao mana langyoo kateo kandeami. 21 Jutapi* 20:21 2 Ti 4:2 wakapi dupa pitakame koo dupa maita maitala Gote lao mona kapilyetala naimanya Kamongo Jisasa lao masoo minina lao nambame pii etete kyoto joo lamaiyo. 22 Oli* 20:22 Ap 19:21 Sipitisa dokome namba langipumuli pyoo Jetusaleme patopa, aki mende namba-kisa ipatape lao masala nayao pelyo. 23 Wamba* 20:23 Ap 9:16; 21:4,11 namba taono waka waka dupanya pao kateopa Oli Sipitisa dokome anjingi kendepi kenda pipaepi dupa namba-kisa ipatana lao namba langiamo doko iki masoo pelyo. 24 Dopana,* 20:24 Ap 21:13; 26:16-18; Pl 2:16; 2 Ti 4:7 namba lenge tao kalyo doko angina lao masala naelyo. Nambame pipulyamo doko pyoo etapatoo. Gotenya mona epe palenge dokonya lao Wai Pii Epe lao panenge kalai Kamongo Jisasa-kisa nyio doko pyoo etasoani kaelyo. 25 Wamba* 20:25 Ap 19:8; 20:38 amba nyakamanya yuu waka waka dupanya payao Goteme naima isilyamona lao pii doko lao kateo kandeami. Dee nyakama pitakame namba nakandatamina lao masilyo.
26 “Dopana,* 20:26 Ap 18:6 indupa nambame nyakama kiningi langilyo. Nyakamanya endakali mendaipi mende alu pitamo kandao doko, namba mambele daa. 27 Nambame* 20:27 Ap 20:20 paka nakayao Goteme pituna leamo dupa pitaka nyakama langio daape. 28 Nyakamame* 20:28 Jo 21:15-17; 1 Ko 1:2; Ep 1:4; 1 Ti 4:16; 1 Pi 2:9; 5:1-4 nyakama tangepi Jisasa minao paenge endakali dupapi dupa kandao isoo kalyepape. Oli Sipitisa tangeme kalai doko pyepape leamoli pyoo Gotenya sosa doko setao kalyepape. Goteme baanya Ikininginya taiyoko dokome dupa sambao nyiamo dokonya baanya joo kalyamino. 29 Namba* 20:29 Mt 7:15; Jo 10:12; 1 Pi 5:8-9; 2 Pi 2:1-2 patatopa endakali mendapuame yana kapua joo ipupala nyakama Jisasa minao paenge endakali dupa kondo kayao wakuala nayatamina lao masilyo. 30 Nyakama* 20:30 1 Jo 2:19 tangenya akali mendapuame Jisasa masoo miningi endakali dupa andiki pyoo nyalanya sambo pii lao naimanya pii watalapa lao katatamina lao masilyo. 31 Dopana,* 20:31 Mk 13:37; Ap 19:8,10; 1 Te 2:11 nyakama lenge tao waa katao kalyepape. Namba nyakama-pipa ee kana tepo katao mona sakatasakalanya kuka kotakapi pii ee lao langyoo kateo doko kame nasalapape. 32 Indupa* 20:32 Ap 14:23; 26:18; Ep 2:20-22 nambame nyakama Gotenya kingipa baanya mona epe palenge piipa dolaponya yakinelyo. Baame kapa pao nyakama pupu lasetala baanya epasetae endakali dupa pitaka epe dupa maingili pyoo kapa pao nyakama dita. 33 Nambame* 20:33 1 Sam 12:3; 1 Ko 9:11-12 endakali mendaipi mendenya munipi yonge peepi dupanya mende namba nyipu laka lao masoo nakateo. 34 Namba* 20:34 Ap 18:3; 1 Te 2:9 mende daa jiapi namba-pipa awapa kateamano dupa mende daa jiapi doko nambanya kingimi kalai pyoo nisio doko nyakamame masilyamino. 35 Nambame* 20:35 Mt 10:8; 1 Ko 11:1; Ep 4:28 kalai lekeleke tao pio dupa pitakame naimame dopa pyoo endakali tambo lapae dupa nisepengena lao nyakama laitaka peteo. Kamongo Jisasame lao pituu, ‘Endakali mendeme opale mende nyepala mona yaepapengeaka doko, maitala etete mona yaepapengena,’ leamo doko kame nasalapape,” Polome dopa lea.
36 Polome* 20:36 Ap 21:5 pii dutupa lao etapala luma lakapeamopa isingi akali dutupa pitaka-pipa loma siami. 37 Dopa* 20:37 Lo 16:16 petala dupa pitakame ee andake lao baa lasa lao kopyoo nunu piami. 38 Nyakamame namba dee nakandatamina lao pii leamo dokome mona etete kenda pisiamopa dupame baa laminao sipi siamo dokonya mapala peami.
21Polo Jetusaleme peamo doko
1 Epesasa tange dupame naima laminao pupala mapateaminopa, naimame dupa lasa latala sipinya pituu Kosa yuu taono dokonya tolao peama. Taita dopa pyoo yuu doko yakinatala sipinya pituu taono Losa peama. Losa yuu doko yakinatala taono Patata lenge dokonya peama. 2 Patata dokonya katao sipi mende Pinisia yuu dokonya paanya pianya naima dokonya pituu peama. 3 Sipinya* 21:3 Ap 11:19; 15:3 pao pituu Saipotasa yuu doko kingi koya-kaita siamopa kandamama Sitia yuu taono Taya lenge dokonya peama. Sipi dokome pinju mandyuu yuu dokonya yakineamopa naima isa peama. 4 Taya* 21:4 Ap 20:23; 21:11-12 yuu dokonya naimame masoo miningi endakali mendatupa kandasetala dupa-pipa kote kalange awapa kateama. Oli Sipitisa dokome dupa lungu piamopa dupame Polo lamaiyoo, “Emba Jetusaleme napupi,” leami. 5 Dokopa* 21:5 Ap 15:3; 20:36-38 naima yuu dokonya katapenge gii dutupa katao etapala yuu doko yakinao peama. Masoo miningi akali dupa pitakapi dupanya enda wanepi dupame naima laminao taono dokonya kamalya peami. Dokopa solowata pete leamba dokonya lumame pitipala loma siama. 6 Loma* 21:6 Ap 20:36-37 setala naima dupa-pipa lasa laloo petala sipi dokonya pyakalyiamanopa dupa nyakamanya andaka pilyiami.
7 Naimame Taya yuu doko yakinatala sipinya pituu pao Tolemesa peama. Yuu dokonya masoo miningi kaiminingi dupa-pipa kingi nyepala kote mendai awapa kateama. 8 Dopa* 21:8 Ap 6:5; 8:4-5,40 petala taita dopa pyoo sipinya pituu Sisatia yuu taono dokonya peama. Pupala waiyakali Pilipa lenge dokonya andaka awapa kateama. Pilipa doko wamba Jetusaleme tange masoo miningi dupame akali kalange yapao nyiamino dokonya mende-pyaa. 9 Baanya* 21:9 Ap 2:17 wanenge mapuakae kitomende dutupa akali napenya Gotenya pii doko panao lamaiyoo petengema-pyaa. 10 Naima* 21:10 Ap 11:27-28 kote mendatupa yuu dokonya kateamanopa potopesa Akapasa lenge doko Jutia yuu dokonya katao epea. 11 Baa* 21:11 Ap 1:8; 20:23; 21:33 naima kateamasa ipupala Polonya matapu doko lyokao nyoo Akapasa baanya kingi mokopi dupa yaki petala baame lao pituu, “Oli Sipitisa dokome dapa lelyamo: ‘Juta endakali Jetusaleme kalyamino dupame matapu dake tange doko dapa pyoo anjetala, masoo minala naengema endakali dupa maitamina,’ lelyamo,” lea. 12 Baame* 21:12 Mt 16:22; Ap 21:4 pii leamo doko sepala naimapi yuu dokonya tange endakali dupapimi, “Polo emba Jetusaleme napupi,” lao kyoto joo leama. 13 Dopa* 21:13 Ap 9:15-16; 20:24 leamanoaka doko, Polome lao pituu, “Nyakamame aipuma ee lao nambanya mona kenda pisekelyamipi? Nambame Kamongo Jisasa lao masetala Jetusaleme pao anjetae palito dokonya iki depa latae nakalyo. Daa, kumato lao apata depa latae kalyoakana,” lea. 14 Dopa* 21:14 Mt 6:10; Lu 22:42 leamopa naimame baanya masingi doko aloo pisakamaipenge nanjiamosa Kamongo Goteme masilyamoli pyoo pina kayama latala pii mende naleama.
15 Kote mendatupa pateamopa naimanya oapi dupa depa latala Jetusaleme peama. 16 Sisatia tange Jisasa masoo miningi endakali mendapuame naima laminao akali Nesonenya andaka palyepale lao mapala peami. Akali Nesone doko Saipotasa tange mende-pyaa. Baame ee kana longo masoo minao katea-pyaa.
Polome Jemesa kanja peamo doko
17 Naima* 21:17 Ap 1:15; Lo 15:31 Jetusaleme pao pyakameamano gii dokopa masoo miningi kaiminingi dupame naima mona yaepao lanyiami. 18 Taita* 21:18 Ap 12:17; 15:2,13; Ga 1:19 dopa pyoo Polo apata Jemesa peteamo dokonya peama. Isingi akali dupa pitaka dokonya awapa peteamiaka-pyaa. 19 Dokopa* 21:19 Ap 11:18; 14:27; 15:4,12 Polome dokaita kingi nyepala baame kalai piamo dokonya Goteme endakali tata waka dupa-kisa piamo dupa pitaka panao lamaiyokondape pia. 20 Dupame pii doko sepala Gote lao tama piami. Dopa petala Polo lamaiyoo, “Kaimia, embame kandateleno. Juta endakali tausene longo dupame masoo minao katapelyamino. Dokaita pitakame mana setapae dupa etete minokondape pyoo katamana lao masingima. 21 Dopaka* 21:21 Mk 7:1-13; Ap 6:11,14; 15:1,5; 16:3; 28:17; Ga 2:3 doko, akali mendapuame dokaita lamaiyoo lao pituu, ‘Polome Juta endakali tata waka kaina dupanya kalyamino dupame mana setapae Moseseme nyiamo dupa yakinalapape lenge. Nyakamanya wane dupanya elya pingi kambu kepala nayalapape lenge. Mana wambatae dupa watao minala nayalapape lengena,’ lao lamaipimi. 22 Dopana, naimame aipa pimape? Dokaitame emba ipatelenona lapae tenda salamini lumu. 23 Dopana, naimame emba langitamali pipi. Naimanya akali kitomendeme Gote kandao mendita mende kiningi pitamana leami. 24 Embame* 21:24 Nam 6:1-20; Ap 18:18; 24:17 akali dutupa-pipa awapa pupala dutupame tangenya kaimala pipae walya pyao nepalanya mana miningimali pyoo minao katape. Embame dutupa nisoo yole setakamaipiaka. Dopa petatenopa akali kitomende dutupame nyakamanya mana doko etelyamona lao aiyomba iti tokatami. Mana setapae miningi endakali dupa pitakame mana dutupa kandatala Moseseme mana nyiamo dupa embame watao miningi lamo lao kandatami. Mendapuame emba-kisa pii seteamino dupa mee lamona lao masetamiaka. 25 Wamba* 21:25 Ap 15:19-21,28-29 naimame pii wasepala endakali tata waka Gote lao masoo minao kalyamino dupanya pepa pyasakamaiyama. Dokaitame sambo gote dupanya kundi maitae nee dupapi, taiyoko dupapi, mena yakapi mange minao kaimindokao kumasetae dupapi dupa nala nayao kepo kolao paenge mana dupa kaena lao pepa pyaseteamana,” lao Jemesapi Jetusaleme tange isingi akali dupapimi Polo lamaiyami. 26 Dopa* 21:26 1 Ko 9:20 leaminopa Polome akali kitomende dutupa lanyepala dupa-pipa kaimala pipae walya pyao nepenge mana doko miniami-pyaa. Dopa petala taita dopa pyoo Polome losuu anda andake dokonya pupala pitisa dupa lamaiyoo, “Kote tokange patatamopa kaimala pipae walya pyao nepenge mana minilyamano doko minao etatama. Dokopa nyakama mendai mendai lawame Gote lao kundi maiya ipatamina,” lamaiya-pyaa.
Juta dupame Polo losuu anda andake dokonya anjiamino doko
27 Maitakao* 21:27 Ap 24:18; Lo 15:31; 2 Ti 1:15 mana doko minapenge gii kalange doko ipanya piamopa Juta endakali Esia yuu dokonya katao epeamino dupame Polo losuu anda andake kame dokonya kateamo kandatala, endakali pitakanya mona minao kyakasiami-pyaa. Dokopa dupame puu lao Polo minatala puu lao dapa leami-pyaa. 28 “Nyakama* 21:28 J.Ee 1:10; Ese 44:7,9; Ap 6:13; 18:13-15; 21:21; 24:5-6,14; 25:8 Isataele endakali dupame naima nisala ipupa! Akali dakeme yuu pitakanya pupala endakali dupa lamaiyoo, naima tata dokopi, naimanya mana setapae dupapi, panda epe dakepi dutupa kandanya palyina lao mana lamaingi. Dee mana koo mendeaka minao baame endakali tata waka mendatupa laminao losuu anda andake kame dakenya ipupala panda epe dake kapo pilyamona,” leami-pyaa. 29 Dupame* 21:29 Ap 20:4; 2 Ti 4:20 Epesasa tange akali Topimasa lenge doko Polopa taono Jetusaleme dokonya kateambino kandatala Polome laminao losuu anda kame dokonya ipape lao masetala dopa leami-pyaa. 30 Dokopa* 21:30 Ap 26:21 Jetusaleme tange endakali dupa pitakame mona koo palyetala alo pyao ipao Polo minatala pyalya lao nyoo kamaka peami-pyaa. Dopa peteaminopa mendapuame pupae lao losuu anda andake dokonya kame kaitini dupa pai leami-pyaa. 31 Dopa* 21:31 Ap 23:27 petala Polo pyao kumasalanya pyoo kateaminopa Jetusaleme tange dupa pitaka kyakalya kyakana pyoo kalyamino lapae doko yanda singi amii isingi mupa doko lamaiyamino sia-pyaa. 32 Sepala baame lee mendai yanda singi amii mendapuapi amii isingi mendapuapi dupa lanyepala awapa alo pyao epeami-pyaa. Epeaminopa Jetusaleme tange dupame kandatala Polo dee napinya kayami-pyaa. 33 Dokopa* 21:33 Ap 20:23; 21:11; 22:29 yanda singi amii isingi mupa dokome Polo kateamo dokonya tengesa ipupala baa puu lao minia-pyaa. Minatae katao yanda singi mendapuame ŋili kende lapomame Polo anjina latala baame endakali kateamino dupa pisoo, “Akali dake apipi? Akali dakeme aipa pyaape?” lea-pyaa. 34 Dopa leamopa endakali longo kateamino dupanya mendapuame Polo kandao pii mendeaka lao ae leaminopa mendapuame mendeaka lao ae lao kilikale leaminosa yanda singi amii isingi mupa dokome pii tenge angi doko kapa pao sepenge najia-pyaa. Dokopa baame yanda singi dupa lamaiyoo, “Polo laminao yanda singi anda mendenya kolandena,” lea-pyaa. 35 Yanda singi dupame Polo laminao anda namba ketae kolandenge kana toko dokonya pyakalyalanya piaminopa endakali longo kateamino dupame koyasemana kalai piaminosa yanda singi dupame Polo soo kana toko dokonya pyakalyiami-pyaa. 36 Endakali* 21:36 Lu 23:18; Ap 22:22 longo dupame watao ipao puu lao lao pituu, “Baa pyao kumasema!” leami-pyaa.
Polome baa tange dopa pipaena leamo doko
37 Yanda singi dupame Polo laminao andaka kolandalanya piaminopa baame yanda singi amii isingi mupa doko lamaiyoo, “Nambame pii mende kapa pao emba langyuape?” lea-pyaa. Dopa leamopa yanda singi amii isingi mupa dokome baa lamaiyoo, “Emba Gitiki pii lengepe? 38 Kuki* 21:38 Ap 5:36-37 wambale Isipe tange mendeme akali tausene kitomende dupa nyepala konjua dupa minao yanda mende pyaanya endakali napalenge yuu dokonya peana, emba akali dokope lao masilyona,” lao pisia-pyaa. 39 Dopa leamopa Polome, “Namba Juta. Namba Silisia yuu dokonya taono kenge singi Tasasa tange mendena, nambame endakali dakaita pii mende lamaiyoape?” lea-pyaa. 40 Dopa leamopa yanda singi amii isingi mupa dokome kapana lateamopa Polome kana toko ketae dokonya toya katao kingi pee latala pii kaena lea-pyaa. Dokopa dupame pii kayateaminopa Polome Iputu pii lao dapa lea-pyaa:
221 “Yangonge* 22:1 Ap 7:2 takangepi, indupa nambame nyakamanya pii doko yanu pyatoo salapape,” lea-pyaa. 2 Baame Iputu pii lao lamaiyamo doko sepala endakali kateamino dupame pii kukipi mende naleami-pyaa. 3 Dokopa* 22:3 Ap 5:34; 26:4-5; Lo 10:2; Ga 1:13-14; Pl 3:5-6 Polome lao pituu, “Namba Juta daape. Nambanya endangimi namba yuu Silisia dokonya taono Tasasa lenge dokonya mandea. Namba taono Jetusaleme dakenya katao akali jio. Akali Gamaliele lenge dokome naimanya yumbange dupanya mana makandepi dupa pitaka namba langyokondape pyoo langiamopa mana nyio. Dopa petala nambame mana setapae dupa minao Gote watao nyakama paelyamino dopaka pyoo paelyona lao masoo payo. 4 Enda* 22:4 Ap 8:3; 9:2; 22:19 akalipi Jisasanya pii manapi watao miniamino dupa wamba nambame kumina lao minao etete koyasio. Nambame dokaita anjetala anjingi andaka pyandewaka. 5 Pitisa mupa dokopi isingi akali dupanya kanjole dupa pitakapimi kalai pio doko kandeamino kapa pao lapenge. Damasakosa yuu dokonya katenge Juta dupa maipi lao pepa pyao namba ditiaminopa Jisasanya pii manapi watao miningi endakali Damasakosa kateamino dupame Jetusaleme dakenya ipupala tanda nyina lao anjoo nyala peo.
Kamongome nambanya mona kapilyekeana lao Polome lao paneamo doko
(Ap 9:1-19; 26:12-18)
6 “Nambame Damasakosa yuu dokonya paanya tengesa joo peopa kotakale pupae lao tii pipae andake mende kaiti-kisa tae ipupala namba-kisa tii piyoko lea. 7 Dopa piamopa namba lombapae soo pituu siopa pii mende leamo dokome, ‘Solo, Solo, embame aipuma namba watao pilipi?’ lea. 8 Dopa* 22:8 Mt 2:23 leamopa nambame lao pituu, ‘Kamongo, emba apipi?’ lao pisio. Dokopa baame namba langyoo, ‘Namba Jisasa Nasatete tange embame watao pyao kalyeno dokona,’ lea. 9 Akali namba-pipa awapa peamano dupame tii pipae doko kandeami. Dopaka doko, pii mende namba langiamo doko dupame nasiami. 10 Dokopa nambame lao pituu, ‘Kamongo, nambame aipa pyuape?’ leo. Dokopa Kamongome namba langyoo, ‘Emba sakatatala Damasakosa yuu dokonya puu. Dokonya patenopa embame kalai pitina lao nambame masetelyo dutupa pitaka akali mendeme laitaka pyaapomona,’ lea. 11 Tii pipae namba-kisa tii piyoko leamo dokome nambanya lenge auu makeamosa mende kandapenge nanjia. Dokopa akali namba awapa peamano dutupame namba kii minao Damaskosa yuu dokonya mapala peami.
12 “Damasakosa dokonya akali Ananayasa lenge mendeme Gote lao tama pyoo mana setapae dupa watao minao katenge-pyaa. Juta endakali Damasakosa katenge dupa pitakame baa akali auu pipaena lengema-pyaa. 13 Baame namba kateo tengesa dosa ipupala namba langyoo, ‘Kaimia Solo, emba lenge taa!’ lea. Dopa lalu piamopa lenge tapala nambame baa kandeo. 14 Dokopa* 22:14 1 Ko 9:16-17 baame namba langyoo pituu, ‘Naimanya yumbangenya Gote dokome baanya masingi doko kandata, akali etete tolatae doko kandata, baame pii langitamo dupa sepa pitinopa lao Goteme emba yapao nyia-pyaa. 15 Tenda* 22:15 Mt 13:16-17; 1 Ko 9:1; 1 Jo 1:1-3 embame baanya pii doko lao panao pituu kandeleno dupapi silino dupapi dupa endakali dupa pitaka lamaiti. 16 Indupa* 22:16 Ap 2:21,38 embame aipuma malisilipi? Embame Kamongonya kenge doko lao kaimbu nyepa embanya koo dupa kunanya nepekena lata pyaale emba sakata,’ lea.
Kamongome Polo yuu waka dupanya pena leamo doko
17 “Yuu* 22:17-18 Ap 9:26; Ga 1:18* 22:17-18 Ap 9:29-30 mende namba Jetusaleme dakenya dee ipupala losuu anda andake dokonya loma soo katao lee manimanimi Kamongo doko kandeopa, baame namba langyoo, ‘Embame dakenya katao namba lao paneleno doko dupame nasetami. Embame Jetusaleme yuu dake yapa yakinatala puu,’ lea. 19 Dokopa* 22:19 Ap 5:40; 8:3; 26:9-11 nambame lao pituu, ‘Kamongo, emba lao masoo miningi endakali dupame namba kandateami. Wamba nambame Jutamanya losuu anda dupa pitakanya pupala dupanya endakali mendapua konjame pyao anjoaka kateo doko masilyamino. 20 Akali* 22:20 Ap 7:58; 8:1; 26:10 Sitipena dokome embanya lao panao kateamo doko pyao kumasiaminopa nambame tengesa dosa katapala yakana lao masoo katao, pyao kumasoo kateamino akali dupanya yonge pee dupa setakamaiyoo kateopa kandeamiakana,’ leo. 21 Dopa* 22:21 Ap 2:39; 9:15; 13:2 lewaka doko, Kamongome namba langyoo, ‘Emba puu. Nambame emba yuu etete tependa tange endakali waka kalyamino dupanya puu latona,’ leana,” Polome dopa lea-pyaa.
Polo anjetala pyalanya piamino doko
22 Polome* 22:22 Ap 21:36; 25:24 pii dutupa lalu piamopa Juta dupame sepala puu lao lao pituu, “Akali dapale dake kapa pao lenge tao yuu dakenya kalya naenalena baa pyao kumasema,” leami-pyaa. 23 Dopa lao imbu kayapala ae lalya lana pyoo yonge pee pia-mino dupa lyokanya pyale lao yuu kungumapi dupa polao ketae pyalyoo kateami-pyaa. 24 Dokopa Polo kandao pii puu lao leamino dokonya tenge doko yanda singi amii isingi mupa dokome sokondape pitoo latala yanda singi dupame Polo laminao nyakamanya andaka pao konjame pyapala pii tenge dupa pisina lea-pyaa. 25 Dopa* 22:25 Ap 16:37; 23:27 leamopa dupame Polo pyalanya baanya kingi dolapo nyoo kendeme yangi anjanja peteaminopa Polome yanda singi amii isingi amii isingi akali mende tengesale kateamo doko lamaiyoo, “Nyakamame Loma tange akali mendenya kosa sakamaiya naenya, mee kende konjame pyalapape lapae silyape?” lea-pyaa. 26 Dopa leamopa sepala amii isingi dokome amii isingi mupa doko kateamo dokonya pupala baa lamaiyoo, “Akali doko Loma tange lamona embame aipa pilipi?” lea-pyaa. 27 Dokopa amii isingi mupa dokome ipupala Polo lamaiyoo, “Emba Loma tangepe namba langi,” lea-pyaa. Dokopa Polome, “Kiningi, namba Loma tangena,” lea-pyaa. 28 Dopa lateamopa amii isingi mupa dokome lao pituu, “Namba Loma tange jalanya yole longo pakame sambapala Loma tange joo kalyona,” lea-pyaa. Dokopa Polome baa lamaiyoo, “Dopaka doko, namba nambanya endangimi Loma pituu mandeamo dokonya namba Loma tange joo kalyona,” lea-pyaa. 29 Dopa* 22:29 Ap 16:38; 21:33 leamosa baa kende konjame pyalanya piamino yanda singi dupame yakinalu piami-pyaa. Dokopa amii isingi mupa dokome akali doko Loma tange pyomo nakandenya, anjalone lumu lao masetela paka kaya-pyaa.
30 Dokopa amii isingi mupa dokome Juta dupame Polo-kisa pii tenge aipale setamipi lao taita auu pyoo sotona latala Polo anjiamino kende dupa tata lakamaiya-pyaa. Tata latala pitisa mupa dupapi Jutamanya kanjole dupa pitakapi dupa ipupape lao pii pyasia-pyaa. Taita dopa pyoo dokaita ipao limbateaminopa baame Polo laminao ipupala dupanya enomba dokonya katena lea-pyaa.
231 Dokopa* 23:1 Ap 24:16 Polome akali kanjole limbiamino dupa kandokondape petala lao pituu, “Kaimia paluma, nambame Gotenya enomba dokonya mona tolatae paliuu katengena, indupapi dopaka pyoo kalyo,” lea-pyaa. 2 Dopa* 23:2 Jo 18:22-23 leamopa pitisa mupa Ananayasa dokome akali mendapua Polo kateamo dosa kateamino dupame Polonya kambu takina lea-pyaa. 3 Dokopa* 23:3 Ese 13:10-15; Mt 23:27 Polome baa lamaiyoo, “Emba kame nengetena tamopae mende kendeme iki tambombatae katenge dopale joo kalyenona Goteme emba pyata! Embame angenya pituu mana setapae dupa watao namba kosimi leenoaka doko, embameaka mana yalao namba dupame pina leeno,” lea-pyaa. 4 Dopa leamopa akali mendatupa tengesa dosa kateamino dutupame baa lamaiyoo, “Embame pitisa mupa doko kandao pii koo leepe?” leami-pyaa. 5 Dokopa* 23:5 Eke 22:28 Polome lao pituu, “Kaimia paluma, nambame baa pitisa mupana lao masala naelyo. Pii pepa pyapae singi dokonya, ‘Embame embanya tata dokonya isingi akali doko kandao pii koo laa nayape,’ lapae singi doko nambame masilyona,” lea-pyaa.
6 Dokopa* 23:6 Ap 4:2; 24:15,21; 26:5-8; 28:20; Pl 3:5 kanjole limbiamino doko Satyusipi Patasipi dupa peteamino Polome kandatala puu lao lao pituu, “Kaimia paluma, namba Patasi, namba Patasimiaka mandipae. Nambame endakali kumapae malunya sakatatamano doko lao masoo malisoo katenge dokonya nyakamame namba kosimi lelyaminona,” lea-pyaa. 7 Dopa leamopa Patasipi Satyusipi dupame pii yanda pyoo latala limbiamino doko wakale pyoloo piami-pyaa. 8 Doko,* 23:8 Mt 22:23; Mk 12:18; Lu 20:27; Ap 5:17 Satyusi dupame endakali kumapae malunya sakatala nayatamina, enjele mendapua nakatengena, sipitisa mendapua nakatengeakana lengema-pyaa. Dopaka doko, Patasi dupame dutupa pitaka masoo lao panengema-pyaa. 9 Dopa* 23:9 Ap 5:34-35 pingima dokonya ae andake mende latala mana setapae masingi akali Patasi dupanya mendapuame toya katapala etete kyoto joo lao pituu, “Naimame akali dake kandamanopa kosimi lapenge tenge mende baa-kisa nasilyamo! Sipitisa mendeme tamopi enjele mendeme tamopi baa pii lamaita aipape?” leami-pyaa. 10 Dokopa tata dolapome pii yanda pyoloo piambino doko andake jetala Polo minao kumasetamili jiamosa yanda singi amii isingi mupa dokome paka kaya-pyaa. Dopa petala yanda singi dupame Polo lanyepala laminao nyakamanya andaka pena lea-pyaa.
11 Maitakao* 23:11 Ap 18:9-10; 19:21; 27:24; 28:16,23 kuka dokonya Kamongo dokome Polo paleamo dokonya ipao katapala lao pituu, “Emba kyoto joo katape. Jetusaleme yuu dakenya nambanya lao lao panao kateeno mendai dopaka pyoo Loma yuu dokonya lao panapengena,” lea-pyaa.
Polo pyamana lao pii wasiamino doko
12 Yuu* 23:12 Ap 9:23; 20:3; 25:3; 1 Te 2:14 yongateamopa Juta dupa limbatala pii mende lao yaki piamino doko etete lalu lao lelyamanona lao lao pituu, “Naima neepi endakipi nala nayao katao pao Polo pyao kumasetama gii dokonya tuu latama,” leami-pyaa. 13 Pii lao yaki piamino akali dupa kingi ita kitomende-kisa dee mendatupa apata-pyaa. 14 Dupame pitisa mupa dupapi isingi akalipi dupa kateamisa pupala lao pituu, “Naimame pii lao yaki petala lalu lao latelyamanona lao, ‘Neepi endakipi etete kuki mende nala nayao katao pao Polo pyao kumasetama gii dokonya tuu latama,’ lalamano. 15 Dopana, indupa nyakamapi kanjole dupapimi amii isingi mupa dokonya pii pyasakamaiyoo, baame Polo laminao nyakama pititamisa epena laapape. Nyakamame sambo waa katao lao pituu, ‘Naimame Polonya pii dokonya tenge dupa deaka sokondape pimana lao masilyamanona,’ laapape. Baa nyakama pititamisa ipao lai petala nayatamopa pyao kumasemana depa latae katamanana,” leami-pyaa.
16 Dopaka doko, Polo pimalengenya ikiningi dokome Polo kaitinisa isetala pyao kumasetamana leamino pii doko sepala baame yanda singi amii dupanya anda dokonya pupala Polo lamaiya-pyaa. 17 Lamaitiamopa Polome yanda singi amii isingi mende epena latala, “Wane dakeme yanda singi amii isingi mupa doko pii mende lamainalena, embame baa lamina,” lea-pyaa. 18 Dopa latemopa amii isingi dokome wane doko laminao yanda singi amii isingi mupa doko peteasa pupala baa lamaiyoo, “Akali anjetae katenge Polo dokome namba ipu latala wane dakeme emba pii mende langina lamina lapyanya, laminao epelyona langyapomona,” lea-pyaa. 19 Dopa lateamopa yanda singi amii isingi mupa dokome wane doko kii minao umbisale pupala nyalambo iki katao, “Embame namba aki pii mende langitipi?” lao pisia-pyaa. 20 Dopa lao pisiamopa wane dokome lao pituu, “Juta dupame sambo waa katao pii lao kambutala, ‘Naimame Polonya pii tenge mendapua sokondape pyoo setama lao masilyamanona, embame baa laminao naima kanjole dupa-kisa ipupi lamana,’ lalamino. 21 Dopaka doko, embame dupanya pii doko sakamaiya nayape. Doko, dupanya akali kingi ita kitomendenya ulutename Polo pyao kumasetami gii dokonya tuu lao neepi endakipi nala nayao katatamana lao pii lalu lao lelyamanona lalamino. Indupa dupame dopa pimana lao depa latala embame kanjole dupanya pii doko ŋee laale lao masilyaminona,” lea-pyaa. 22 Dopa leamopa yanda singi amii isingi mupa dokome wane doko lamaiyoo, “Embane pii namba langyeno dutupa endakali mende lamaiya nayape,” daa latala pena lea-pyaa.
Kolotiasa Lisiasa dokome Polo Pilikisa kateasa pena leamo doko
23 Dokopa yanda singi amii isingi mupa dokome yanda singi amii isingi lapoma epena latala dolapo lamaiyoo, “Nyalambome yanda singi amii andate lapomapi, dee mena osa maitanya petenge akali kingi ita kalangepi, dee yandate miningi akali andate lapoma dupapi dutupa-pipa Polo Sisatia yuu dokonya kuka kiloko mange mendai wakyoo latamopa penalena depa lena lamaiyepape. 24 Akali Polo doko pitipenge mena osa mendapua depa latakamaitala baa kapomane andake Pilikisa kalyamo dokonya auu pyoo laminao pupalena,” lea-pyaa. 25 Dopa latala baame pepa mende dapa lao pia-pyaa: 26 “Namba Kolotiasa Lisiasame pepa dake kapomane andake akali epe Pilikisa embanya pyao peekelyo. Emba auu pyoo katape. 27 Juta* 23:27 Ap 21:30-33 dupame akali dake minatala pyao kumasalanya piaminopa baa Loma tangena lapimino sepala nambapi yanda singi amii dupapimi alo pyao pupala dupanya kingi pongo liangao nyipuma. 28 Dokaitame* 23:28 Ap 22:30 aipuma akali dake-kisa pii setamipi lao sotoo latala nambame baa nyakamanya kanjole limbao pitipimino dokonya nambame baa laminao pupu. 29 Dopa* 23:29 Ap 18:14-15; 25:18-19; 26:31; 28:18 petala akali dake-kisa pii setamino dupanya baa pyao kumasepengepi anjepengepi tenge mende baa-kisa sipumu nakandapu. Dupame nyakamanya mana setapae dupanya pii tenge mendapuanya iki baa-kisa pii setapimi. 30 Juta* 23:30 Ap 24:5-8 dupame akali dake pyao kumasemana lao pii wasoo lapimino doko mendeme namba langitapyanya nambame baa emba katapisa epena lelyo. Akali dake kandao kosimi lamana lapimino dupame emba-kisa panao lena lao lamaitilyona,” lao yanda singi amii isingi mupa dokome Pilikisanya pepa pyakamaiya-pyaa.
31 Dopa lao pyapeamopa yanda singi amii dupame pii leamoli pyoo Polo laminao taono Andipatisa yuu dokonya kuka peami-pyaa. 32 Taita dopa pyoo yanda singi amii kaitini peamino dupame mena osa maitanya pituu peamino dupa-pipa Polo awapa Sisatia yuu dokonya pena kayapala nyakama andaka pilyiami-pyaa. 33 Akali mena osa maitanya pituu peamino dupame Sisatia yuu dokonya pao pyakamatala pepa pyapae doko kapomane andake doko maitala Polo baanya kinginya yakineami-pyaa. 34 Dokopa kapomane andake dokome pepa pyapae doko itaki pyao kandatala Polo pisoo, “Emba yuu potopinja anja tangepe?” lea-pyaa. Dopa leamopa Polome, “Namba Silisia tangena,” lea-pyaa. 35 Dokopa kapomane andake dokome Polo lamaiyoo, “Akali mendapuame emba kosimi laa ipataminopa nambame embanya pii doko sakatona,” lea-pyaa. Dopa latala baame yanda singi mendapuame Polo laminao pupala Etoteme anda andake piamo dokonya isoo katena lea-pyaa.
24Polo kosimi leamino doko
1 Maitakao kote yuungi pateamopa pitisa mupa Ananayasa dokopi, isingi akali mendapuapi, dee dupa nisoo kosa lena leamino akali Tetalasa dokopi dutupa Sisatia yuu dokonya epeami-pyaa. Ipupala Polo-kisa pii setamino dupanya tenge dupa kapomane andake Pilikisa doko lamaiyami-pyaa. 2 Lamaitiaminopa kapomane andake dokome Polo epena lea-pyaa. Ipupiamopa akali Tetalasa dokome Polo kosimi laanya tee pyao dapa lea-pyaa: “Pilikisa, emba akali epe, embame naima nisipinosa etete epe yuu yongamopa naima auu pyoo kalyamano. Embanya masepae epe dokome naimanya yuu dakenya wamba koyamo dupa indupa auu pilyamo. 3 Dopa pipumu dokonya naima pitakame koteaka lao eteteaka mona epe palyetala emba kandao etete yaka pilino lelyamano. 4 Dopana, nambame pii longo latosa emba maka kayatena naimanya pii kuki mende emba langitoo embame mona epe paliuu sakape. 5 Naimame* 24:5 Lu 23:2; Ap 16:20; 17:6 akali dake kandamanopa yama makongapae mende lamo. Baame Juta endakali yuu wakale wakale katenge dupa pitakanya mona koo palisakamaiyoo pundu sakatasoaka katenge. Nasatete tange Jisasa tata wakale katenge dokonya baa aiyomba joo kalyamo. 6 Baame* 24:6 Ap 21:28-30 losuu anda andake doko koyasalanya makande peteamoaka doko, naimame baa miniama. [Minatala naimanya mana setapae dupanya baa kosimi lawani kayama. 7 Dopaka doko, yanda singi amii isingi mupa Lisiasa lenge dokome ipupala naima watao pyapala naimanya kingi pongo liangao nyia. 8 Nyepala baame naima langyoo, nyakamame akali dake kosimi latami tamo kandao doko, emba-kisa laapape lea.] Dopa leana embame akali dake pisetenopa naimame baa kandao kosimi lapenge dupanya tenge baa tangeme laapomona,” Tetalasa dokome dopa lea-pyaa. 9 Juta dupame Tetalasame pii leamo doko kyoto injisoo, “Pii dutupa etete kiningina,” leami-pyaa.
Polome Pilikisanya enombanya katao pii yanu piamo doko
10 Dokopa kapomane andake dokome Polonya pii lena lao aiyomba ema piamopa Polome lao pituu, “Embame ee kana longo dupanya yuu dakenya kosa tolao lao kalyeno nambame kandengena, nambame mona epe paliuu embame salapeno lao dupanya pii yanu pyakamaitoo. 11 Namba* 24:11 Ap 20:16; 21:17,26 Jetusaleme Gote lao tama pyaa peo doko kote kingi ita mende-kisa dee lapoma iki patelyamona, embame datupa piseteno kandao doko, kapa pao salapeno. 12 Nambame Jetusaleme losuu anda andake kame dokonya akali mendepa nambapa pii yanda pyoloo napiamba. Nambame Jutamanya losuu anda dupanyapi taono dokonyapi endakali mendapua nyoo limbao nakatewaka. 13 Akali datupame namba kosimi lelyaminoaka doko, angi mende kapa pao emba-kisa laitaka pyoo laa nayalamino.
14 “Dopana,* 24:14 Mt 15:17; Ap 9:2; 24:5; 25:8; Lo 3:31; 10:4 nambame pii dake yapae napyoo langilyo: Jisasanya pii manapimi naima Juta dupa wakale katasingina lelyamino doko kiningi nambame mana dokoaka watao naimanya yumbange dupanya Gote doko lao tama pyoo mana setapae dupapi potopesa dupame pii pepa piamino dupa pitakapi dupa nambame masingi. 15 Akali* 24:15 Jo 5:28-29; Ap 4:2 datupame endakali tolataepi koo pingipi dupa pitaka Goteme malunya sakatasetana lao masoo malisoo kalyamino mendai dopaka pyoo nambame apata masoo malisoo kalyo. 16 Dokonya* 24:16 Ap 23:1,6 nambame endakali dupanya lengelyaapipi Gotenya lengelyaapipi dupanya koteaka lao mona mendai iki paliuu payatoo lao masetala lekeleke tao kalyo.
17 “Ee* 24:17 Lo 15:25-26; Ga 2:10* 24:17 Ap 21:17-28 kana mendatupa pateamopa nambame naimanya tata daa jingi endakali dupa opale mendapua maiyanya Jetusaleme pao pituu, Gote lao oapi epe mendapua kundi maiyanyaka peo. 18 Pupala nambame dopa pyoo katao Jutamanya kaimala pipae kunalanya mana miningimali pyoo minao etapala losuu anda andake dokonya kateopa Juta mendatupame namba kandeami. Dokopa endakali longo mendapua namba-pipa pii lao limbao pilya pyana pyoo nakateama. 19 Dopaka* 24:19 2 Ti 1:15 doko, Juta mendapua Esia katenge dupame ipao namba miniamina namba-kisa tenge mende sipyali kandao doko, akali dutupameaka ipao embanya enombanya kosimi lapimili auu pipyali. 20 Daa tamo kandao doko, namba kanjole dupanya enombanya kateo gii dokopa akali datupame nambanya koo pito kandatami mende emba langina. 21 Wamba* 24:21 Ap 4:2; 23:6 nambame akali dupanya kainanya katao pii mendai iki mende puu lao lao pituu, ‘Endakali kumapae dupa Goteme sakatasetana lao masoo minao kalyo leona, tenge dokonya iki dupame namba nyakamanya enombanya kosimi lelyaminona,’” lea-pyaa.
22 Akali* 24:22 Ap 9:2; 23:26 Pilikisame Jisasanya pii manapi auu pyoale masingi dokomena baame Polo kosimi laa epeamino akali dupa lamaiyoo, “Amii isingi mupa Lisiasa lenge doko ipatamopa nambame nyakamanya kosa dake sakatona, malisalapa,” lea-pyaa. 23 Dopa* 24:23 Ap 27:3; 28:16,30 latala baame yanda singi amii isingi mende lamaiyoo, “Akali Polo doko anjalakao anjala naenya, mee isoaka katao baanya kaita miningi dupame oapi dupa minao nisala ipataminopa kaita lyokao daa nalape,” latala Pilikisa baa pea-pyaa.
Polo anjetae kateamo doko
24 Kote mendatupa pateamopa Pilikisapa baanya etanenge Juta enda Dutusilapa epeambi-pyaa. Ipupala Pilikisame Polo epena lea-pyaa. Dokopa Polome ipupala Kataisa Jisasa lao masoo miningi dokonya lao pii leamo doko Pilikisame sia-pyaa. 25 Polome* 24:25 Mk 6:20; Ap 17:32 mana epe minao paengepi, tangeme tange auu pyoo isoo katengepi, tenda Goteme endakali dupa yapatamo dupapi dupanya lao lamaiyamo dokonya Pilikisame paka kaya-pyaa. Paka kayapala baame Polo lamaiyoo, “Embame kapa latelenona, tenda gii setamo kandao doko, nambame emba ipu latona, puu,” lea-pyaa. 26 Pena latala maitakao Polome namba muni mende kapa pao ditana lao masetala Pilikisame kote longo Polo epena latapu pii laloo peta pyoo kateambi-pyaa.
27 Maitakao* 24:27 Ap 25:9 ee kana lapoma pateamopa akali Posiasa Pesatasa lenge dokome Pilikisanya panda nyala epea-pyaa. Dokopa Pilikisame Juta dupame baa auu kayamili lao masetala Polo doko anjetae mee palena kayapala pea-pyaa.
25Polome Kapomane Isingi Mupa doko-kisa kosa latoana leamo doko
1 Akali Pesatasa dokome Jutia potopinja doko isoo kalya epea-pyaa. Ipao gii tepo Sisatia yuu dokonya katapala Jetusaleme pea-pyaa. 2 Peamopa* 25:2 Ap 24:1; 25:15 pitisa mupa dupapi Jutamanya akali andake dupapimi Polo-kisa pii seteamino dupa lao baa lamaiyami-pyaa. 3 Lamaiyoo* 25:3 Ap 23:12-15 pituu, “Embame Polo doko lao masala naenya naima nisoo baa Jetusaleme angenya epekena lakapoko,” leami-pyaa. Ipatamopa kaitinisa anga petala baa pyao kumasetamana lao masetala dopa leami-pyaa. 4 Dopa leaminopa Pesatasame dokaita lamaiyoo, “Polo doko Sisatia yuu dokonya anjetae palelyamona kuki maitakao namba Sisatia patopa nyakamanya akali andake dupa awapa patama. Pao kandatamanopa akali dokome koo mende pita pitamo kandao doko, kosimi latamina,” lea-pyaa.
6 Pesatasa doko dupa-pipa gii tukulapopi kingi itapi dopa pyoo mende katapala Sisatia yuu dokonya pea-pyaa. Pupala taita dopa pyoo kosa soo petenge toko dokonya pitipala Polo doko laminao epena lea-pyaa. 7 Ipateamo* 25:7 Mt 26:59-61; 27:12-14; Lu 23:10; Ap 24:5-6,13 dokopa Juta Jetusaleme katao epeamino dupame Polo katao kakopatala pii kenda pipae longo mendapua baa-kisa setao leami-pyaa. Dopa leaminoaka doko, nyakamame pii leamino dupanya angi kiningi pii memde kapa pao lao panasala nayami-pyaa. 8 Polome* 25:8 Ap 17:6-7; 24:14 kosa leamino dokonya yanu pyao, “Jutamanya mana setapae dupapi, losuu anda andake dokopi, dee Loma tange Kapomane Isingi Mupa dokopi dutupa kandao nambame koopi mende napio daana,” lea-pyaa. 9 Dopa* 25:9 Ap 24:27 leamopa Pesatasa baa Juta dupame auu kaenalena lao masetala baame Polo kandao, “Nambame embanya kosa doko Jetusaleme ongonya sakatopa patepe?” lao pisia-pyaa. 10 Dokopa Polome lao pituu, “Namba Kapomane Isingi Mupa dokonya kosa singi anda dakenya kalyona, embame nambanya kosa doko dakenyaka laka. Nambame Juta dupa kandao koo mende napio doko embame masalakao masilino. 11 Namba koo pingi akali mende pyalipi dee nambame koo pio mendenyapi namba pyao kumasepenge injipyali kandao doko, yaka. Dopaka doko, dae namba kosimi lelyamino dakenya tenge mende nasipyali kandao doko, akali mendeme namba kapa pao endakali dupanya kingilyaka namaipyali. Dopana, Kapomane Isingi Mupa dokome nambanya kosa doko sekena lelyona,” lea-pyaa. 12 Dokopa* 25:12 Ap 28:19 Pesatasame baanya kanjole dupa-pipa wambao pii lao wasepala baame Polo lamaiyoo, “Embanya kosa doko Kapomane Isingi Mupa dokome sekena laleno doko dokomeaka sekena patena,” lea-pyaa.
Pesatasame Polo dopa pipaena lao Kiŋi Akotipa lamaiyamo doko
13 Gii mendatupa pateamopa Kiŋi Akotipa lenge dokopa enda Banaisa lenge dokopa dolapome Sisatia yuu dokonya Pesatasame tee pyao kalai piamo dokonya tama pyoo kingi nyoo epeambi-pyaa. 14 Dolapome* 25:14 Ap 24:27 yuu dokonya kote longo lao peteambinopa Pesatasame Polonya pii dupa kiŋi doko lamaiyoo pituu, “Pilikisame akali mende anjingi andaka mee palena kaya-pyaa. 15 Namba Jetusaleme kateopa, pitisa mupa dupapi Jutamanya isingi akali dupapimi akali doko-kisa pii setapala baa pyao kumasepe lao namba langiami. 16 Dokopa nambame dupanya pii yanu pyao, ‘Naima Loma tange dupanya mana dokome endakali mende mee pyao kumasala naenya, baame baa kosimi lelyamino endakali dupanya pii yanu pyatena lao malisingina,’ leo. 17 Dopa latala akali dupa namba-pipa ae awapa epeama. Ipupala taita dopa pyoo nambame malisala naenya, kosa singi anda dokonya pituu akali doko laminao epena leo. 18 Dokopa baa kosimi leamino akali dupa toya kateaminoaka doko, dupame baa kandao mana koo miningina lao tenge setao pii mende laamino lao nambame masioli pyoo laa nayami, daa. 19 Nyakama* 25:19 Ap 18:15; 23:6,29; 26:6-7; 1 Ko 15:4 tangenya Gote watao miningi manapi dee Polome akali Jisasa lenge mende kumia doko lete kalyamona leamo dupapi dupanya laanya leami-pyaa. 20 Nambame* 25:20 Ap 25:9 pii dopale dupanya tenge dupa aipa petala masoape lao kutao kayapala akali doko lamaiyoo, ‘Embanya kosa doko Jetusaleme sakatopa patepe?’ lao pisio. 21 Dokopa Polome, ‘Nambanya kosa doko Kapomane Isingi Mupa dokomeaka sakatana anjingi andaka palitoo,’ lea. Dopa leanya Kapomane Isingi Mupa dokome sekena patena malisoo anjingi andaka palena leona,” lao Pesatasame Kiŋi Akotipa doko lamaiya-pyaa. 22 Akotipa dokome Pesatasa lamaiyoo, “Nambame akali dokonya pii doko sotoakana,” lea-pyaa. Pesatasame baa lamaiyoo, “Taita embame setena,” lea-pyaa.
Pesatasame Polo Kiŋi Akotipa peteamo dokonya epena leamo doko
23 Taita* 25:23 Mt 10:18; Mk 13:9 dopa pyoo Kiŋi Akotipa dokopa enda Banaisa lenge dokopa dolapome yati dupa pyoo kiŋi epengeli pyoo ipao yanda singi amii isingi mupa dupapi dee yuu taono doko isingi akali andake dupa-pipa ipao kosa singi anda dokonya kolandeami-pyaa. Dokopa Pesatasame Polo laminao epena leamopa epeami-pyaa. 24 Laminao* 25:24 Ap 22:22; 25:2,7 ipateaminopa Pesatasame lao pituu, “Kiŋi Akotipapi, akali naima-pipa limbao pilyamino dupapi, nyakamame akali kandelyamino dake kandao Juta dupa pitakame Jetusalemepi aepi, akali doko pyao kumasepe lao ae lao etete konga lao namba langilyamino. 25 Dopaka doko, nambame kapa pao baa pyao kumasepenge tenge mende baa-kisa siamo nakandeo. Baa tangeme baanya kosa doko Kapomane Isingi Mupa dokome sakatana leamosa sakamaina patana lao masio. 26 Dopa lao masioaka doko, akali dakenya kosa tenge angi Kapomane Isingi Mupa dokonya pyasakamaipenge mende kutao kaelyo. Dokonya Kiŋi Akotipa embapi, dee akali nyakama pilyamino dakenya baa laminao epena lalo. Dopana, naimame baa auu pyoo pisoo sepala Kapomane Isingi Mupa dokonya pyasakamaito pii tenge mende kutao nyotoo. 27 Doko, akali mendeme anjetae akali mende kosa lenge akali mende-kisa pena lao pituu angi kosa lapenge pii dupa panasoo awapa pyasala nayatamopa kyakaenge mana jeta lao masilyona,” Pesatasame dopa lea-pyaa.
26Polome Akotipanya enomba dokonya katao pii yanu piamo doko
1 Kiŋi Akotipa dokome Polo kandao, “Indupa embame embanya pii lateno kapana lao nambame masilyona,” lea-pyaa. Dopa leamopa Polome kingi pee latala baame dapa lao pii yanu pia-pyaa: 2 “Kiŋi Akotipa, indupa nambame embanya enomba ongonya Juta dupame namba-kisa pii seteamino dupa pitaka yanu pyao latoo lao auu kaelyo. 3 Doko embame naima Juta dupanya manapi atete pingi piipi dopale dupa pitaka auu pyoo masingi dokonya nambame pii latoo yapa maka nakayao sakape. 4 Namba* 26:4 Ap 22:3; Ga 1:14 wane kolesa namba tata dupa-pipa katao pituu Jetusaleme katao tee pyao mana minio doko minao indupa tuu lelyo doko Juta dupa pitakame masilyamino. 5 Dupame* 26:5 Pl 3:5-6 wamba waka namba kandeamino doko lawani kayatamino doko, latami. Namba Patasi doko dupame masilyamino. Naima Juta dupanya Gote watao miningi mana dokonya Patasi dupame Juta tata waka dupa ita miningi. 6 Wamba* 26:6 Ap 23:6; 28:20 Goteme naimanya yumbange dupa kandao mende maituna lea-pyomo doko lao nambame masoo malisoo katapupa ongonya dupame namba indupa kosimi lelyamino. 7 Doko* 26:7 Dan 12:1-3 naimanya yumbange tata kingi ita mende-kisa dee lapoma dupame Goteme maituna leamo dokonya angi doko masetala malisoo katao kuka kotakapi tama pyokondape pyoo kalyamino. Kiŋi, nambame dokoaka lao malisoo katapupa Juta dupame namba-kisa pii setelyamino. 8 Goteme endakali kumapae sakatasingi doko aipuma nyakamame masoo minala nayapengena lao masilyamipi? 9 Kini,* 26:9 Ap 8:3; 22:4-5 wamba nambameaka Nasatete tange Jisasa dokonya kenge doko minao koyasetoana lao masetala mana longo dupa minao pimaiyoo kateo. 10 Nambame* 26:10 Ap 8:1; 9:13; 22:20 Jetusaleme dokonya dopaka pio. Dee nambame pitisa mupa dupa-kisa pepa nyepala Gotenya endakali longo dupa anjingi andaka anjoo palyio. Dupa pyao kumasemana lao pii wasoo leamino dokopa nambame pyao kumasemana lewaka. 11 Nambame paa longosa Jutamanya losuu anda dupanya dii lao kolandata pyoo endakali dupame Jisasa kandao pii koo lena lao kenda pisoo kateo. Nambame dupa kandao eteteaka imbumi kumapala watao pyao yuu taono tependa dupanya apata peo.
Nambanya mona kapilyekeana lao Polome leamo doko
(Ap 9:1-19; 22:6-16)
12 “Dopa pipi lao pitisa mupa dupame pepa ditala namba puu lateaminopa Damasakosa taono dokonya peo. 13 Dopa pyoo peopa kotaka andawai pungupungu dokonya kaitinya etete tii pipae niki apata ita minao mendeme ipao nambapi namba-pipa akali awapa peamano dupa-kisa tii piyoko lea. 14 Dopa piamopa naima pitaka lombapae isa siama. Lombapae soo pituu siopa pii mende leamo dokome Iputu pii lengeli pyoo, ‘Solo, Solo, embame aipuma namba watao pilipi? Embame opale nenge katapae dupa moko goyame pyao emba tange tanda nyoo kalyenona,’ lea. 15 Dopa* 26:15-16 Ese 2:1,3; Ap 1:8 leamopa nambame, ‘Kamongo, emba apipi?’ leo. Dopa leopa Kamongo dokome, ‘Embame namba watao pyao kalyeno Jisasa dokona, emba sakatatala toya kata. Emba nambanya kalai akali joo katatenopa lao yapao nyalanya epelyo. Nambame indupa pipupa kandeleno dupapi tanga laitaka pitopa kandateno dupapi dupa embame endakali dupa lamaiyoo katate. 17 Nambame* 26:17 Jet 1:5-8 emba Isataele dupapi tata waka dupapi kalyamino dupanya puu latala dupanya kingilyaka mokao nyoto. 18 Embame* 26:18 Dit 33:3-4; Ais 35:5; 42:7,16; Jo 8:12; Ap 20:32; Ep 2:2; Kl 1:16 endakali dupanya lenge kimbu pisakamaiyoo iminjetae doko yakinatala tii pipae doko kandena lao, Satanenya pupu lapae doko yakinatala Gote watao minina lao puu lelyo. Dopa pitinopa namba lao masoo minatamino dupanya koo dupa kunanya nepatakamaitala endakali auu piseteo dupa-pipa panda epe doko maitona,’ lea.
Polome Juta dupapi tata waka dupapi pii lamaiyona leamo doko
19 “Kiŋi* 26:19-20 Mt 3:8; Lu 3:8; Ap 2:38; 11:18; Ga 1:16 Akotipa, nambame kaiti-kisa tae epeamo doko kandatala tuu napinya, wambao Damasakosa tange dupa lamaiya peo. Maitakao Jetusaleme tange dupapi, Jutia yuu pitakanya kateamino dupapi, dee tata waka dupapi dupa pitaka kandao, ‘Nyakamanya koo dupa maita maitala Gote lao mona kapilyalapape. Mona kapilyetae dupame dii mandengeli pyoo dii manjapape,’ lao lamaiyoo payo. 21 Dopa piosa Juta dupame losuu anda andake kame dokonya namba puu lao minatala pyao kumasalanya piami. 22 Tee* 26:22 Jo 1:45; Ap 2:23 pyao Goteme namba nisia doko nisoaka katamopa nambame endakali kenge singipi meepi dupa pitaka pii panao lamaiyoaka kalyo. Nambame waka mendenya lao lamaiya naenya, wamba potopesa dupapi Mosesepimi kapa pao ipatana leamino pii dakeaka lao panao kalyo: 23 Kataisa* 26:23 Ais 42:6; 49:6; Lu 24:44-47; Ap 13:47; 1 Ko 15:20 dokome baa tanda nao kumapala wambao malunya sakatao Juta dupapi endakali tata waka dupa-pipa Goteme tii pisiamo dokonya lao lamaitana leami-pyaana,” lea-pyaa.
Kiŋi Akotipame masipyali lao Polome leamo doko
24 Polome dopa lao pii yanu pyao lao kateamopa Pesatasame etete puu lao, “Polo, emba kyekeleno. Emba mana longo nyii dokome emba kyakasilyamona,” lea-pyaa. 25 Dopa* 26:25 Jo 18:37-38 leamopa Polome, “Pesatasa emba akali epe, nambame pii lelyo doko mona paliuu kiningi lelyo. 26 Kiŋimi* 26:26 Ais 45:19; Jo 18:20 pii lalo dutupa masingi dokonya nambame paka nakayao baa-kisa lelyo. Namba-kisa piamo dupa pitaka baame sepea lao masilyo. Doko lyunapi mendasa napia. 27 Kiŋi Akotipa, embame potopesa dupanya pii dupa kinina lao masilipi? Embame masilino lao nambame masilyona,” lea-pyaa. 28 Dokopa Akotipa dokome Polo lamaiyoo, “Embame namba yapa Kitisene injisetoo lao masilinona,” lea-pyaa. 29 Dopa* 26:29 Ap 28:20 leamopa Polome, “Yapa tamopi yaso tamopi embapi nyakama indupa nambanya pii silyamino dupa pitakame namba wangi talapale lao Gote lao loma silyo. Anjingi kende datupa iki nyakama-kisa naipupya laka lao masilyona,” lea-pyaa. 30 Dopa lateamopa kiŋi dokopi, Jutia yuu dokonya kapomane andake Pesatasa dokopi, Banaisa dokopi, dutupa-pipa peteamino endakali dupapi dupa sakatatala kamanda peami-pyaa. 31 Pao* 26:31 Ap 23:29; 25:25 pituu, “Akali dokome pyao kumasepengepi anjingi andaka palipengepi mana dopale mende naminingi lamona,” lao mende lamai lamai piami-pyaa. 32 Dokopa* 26:32 Ap 25:11; 28:19 Akotipame Pesatasa lamaiyoo, “Akali dokome Kapomane Isingi Mupa dokome kosa sekena naleali kandao doko, kayapala pena lapilina,” lea-pyaa.
27Polo sipinya pituu Loma paanya peamo doko
1 Pesatasa* 27:1 Ap 25:12 dokome naima Itali yuu ongonya pataminopa lao pii lao wasetala Polopi anjetae endakali waka mendapuapi dupa akali Juliasa lenge doko maiya. Akali dokome amii tata Okosatasa lenge dokonya yanda singi andate mendai isoo katenge-pyaa. 2 Naima* 27:2 Ap 19:29 Atamitiama tangemanya sipi mendenya pyakalyiama. Sipi doko Esia yuu dokonya sipi pao singi yuu lemba dupanya paanya pia. Akali Atitakasa lenge Masetonia yuu taono Tesalonaika tange mende apata sipinya pituu peama. 3 Pituu* 27:3 Ap 24:23 pao taita dopa pyoo Saitone yuu ongonya pyakameama. Dokopa akali Juliasa dokome Polo-kisa mana epe minao Polonya kaita miningi dupa kateamisa baa nisina lao pena yakinea. 4 Saitone yuu doko yakinatala peamanopa paanya peamano dokaita-kaita poo leamosa endaki kainanya yuu singi Saipotasa lenge dokonya yangitena-kaita peama. 5 Dopa pyoo Silisiapa Pambiliapa yuu dolaponya solowata pete tengesa siamo dupanya-kaita pituu pao Lisia yuu taono Maita lenge dokonya peama. 6 Dokopa amii isingi dokome Alekesandia tangemanya sipi mende Itali paanya piamo kandatala naima nyoo dokonya pisia. 7 Dopa peteamopa sipi dokonya pituu moo moo lao peamanopa koto longo pea. Etete lekeleke tao Naitasa yuu dokonya tengesa joo peama. Poo leamo dokome naima dee pupenge nanjiamosa endaki kainanya yuu singi Kitita lenge dokonya yangitena-kaita pituu pao yuu taono Salomoni lenge dokonya tengesa joo peama. 8 Naima lekeleke tao Kitita yuu dokonya endaki kilikili pao, Sipi Ipao Singi Panda Epe lenge mendenya pao siama. Panda Epe lenge doko taono Lasia lenge dokonya makisa singi-pyaa.
9 Gii* 27:9-10 Ap 27:22 longo pupala dee Jutamanya nee nanenge gii doko ipao puaka peteamopa endaki dokonya sipi dee auu pyoo pupenge etete nanjia. Dopa piamosa Polome dupa lamaiyoo, “Anematupa, indupa naima sipinya pituu patamanoaka kandao doko, pinju longo dupa kaitinisa alu pyoo sipi doko koyao naima apata kumawaka pitamana lao masilyona,” lea. 11 Dopa leamoaka doko, amii isingi dokome sipi lyaa miningi akali dokopa sipi tange dokopa dolaponya pii iki sepala Polome leamo doko nasia. 12 Koo kana doko ipatamopa yuu dokonya sipi ipao singi panda doko kapa napata lamona lao masetala sipi dokonya endakali petamino dupanya longo mendapuame monalena latala pii wasoo leami. Kapa pao pupenge jetamoaka kandao doko, koo kana palitamo dutupanya Pinikisa taono dokonya pao katatamana lao masiami. Pinikisa taono dokonya sipi ipao singi panda mende singi-pyaa. Yuu doko Kitita yuu dokonya niki lenge landa pingi yuu dotena-kaita joo singi-pyaa.
Poo yale lao endaki buli piamo doko
13 Maitakao* 27:13 Jon 1:4-16; Mt 8:23-27 poo epe mende leamo dokopa dupame nyakamanya pii leaminoli pyoo kapa patamana lao masetala sipi pao pyalya miningi aene kenda pipae doko ketae nyokonyetala Kitita yuu dokonya-kaita endaki kilikili peama. 14 Peamanopa maitakawale poo andake mende Kitita-kaita pupu lao lao epea. Poo dopale dupa niki pyakaenge dokaita-kaita joo katao lao epengena lengema-pyaa. 15 Poo yale leamo dokome sipi doko nyoo kapilyalanya piamosa poo leamo dokonya enombatena-kaita paanya piama. Dopa piamanopa kapa napeanya minao kapilyetala poome naima peteta mee soo pena kayama. 16 Yuu yakane endaki kainanya singi Kota lenge dokonya yangitena-kaita peama. Pao pituu, sipi dokonya sipi yakane maitakaita kendeme anjetae katao paenge doko etete lekeleke tao pyalya lao nyiama. 17 Nyiamanopa sipinya kalai pingi akali dupame sipi yakane doko nyoo sipi andake dokonya ketae setapala yaki piami. Dopa petala sipi andake doko kyoto injina lao yaki pingi kende mendapuame sipi andake doko yaki piami. Dee dupame Lipia yuu dokonya tengesa joo endaki kee pingi panda dokonya sipi doko pao pyalya minatame lao paka kayapala sele andake doko tata lao isa nyiami. Dopa piaminopa poome naima mee soo pea. 18 Poo* 27:18 Jon 1:5 andake leamo dokome endaki etete buli piamosa taita dopa pyoo pinju yangi endakinya soo pyandeami. 19 Duma dopa pyoo sipinya kalai pingi akali dupame sipi dokonya kalai pingi opale apalepi siamo dupa nyoo endakinya pyandeami. 20 Koto longosa niki buipi dupa nakandeama. Poo andake dokome naima minao mangalya mangana pyoo kateamopa tendapi naima menda-kaita pao auu pitamana lao masala nayama. Daa, alu pimana iki lamo lao masiama.
21 Sipinya* 27:21 Ap 27:10,31,33 peteamino endakali dupame yuu gii longo nee naneaminopa maitakao Polome nyakamanya kaina dokonya toya katapala lao pituu, “Anematupa, wamba nyakamame nambanya pii leo doko sepala Kitita yuu doko yakinala nayamili kandao doko, nyakama tanda nanao oapi dupa alu napipyali. 22 Dopaka* 27:22 Ap 27:34 doko, indupa nambame nyakama langyoo, mona kyoto jalapape. Nyakamanya akali mendaipi mende alu napitana, sipi iki koyatana lelyo. 23 Namba* 27:23 Jon 1:9; Ap 10:3 Gotenya akali mendena, nambame baa lao tama pyoo katenge. Indupa kuka baanya enjele mendeme ipupala namba dapa langyomo: 24 ‘Polo,* 27:24 Ap 18:9; 23:11 embame paka nakayape. Emba Kapomane Isingi Mupa dokonya enomba dokonya pao katapenge. Goteme kondo kayapala endakali emba-pipa awapa pelyamino dokaita pitaka emba ditilyamona,’ enjele dokome dopa langyomo. 25 Dopana, nyakama paka nakayalapape. Goteme langyomoli pyoo angi pyaapomona lao nambame masilyo. 26 Naima* 27:26 Ap 28:1 endaki kaina yuu singi mendenya pao pyalya minatana,” Polome dopa lea.
27 Koto gii kingi ita mende-kisa dee kitomende dokonya naima solowata pete Etia lenge dokonya soo pea. Soo peamopa kuka andatombe dokonya sipinya kalai pingi akali dupame yuu mendenya ipumano lao masiami. 28 Dopa lao masetala endaki doko aipa pyoo landa jilyape lao kanjanya kende mendenya kenda pipae mende anjetae katenge doko pyandatala makande piaminopa mita kingi ita kitomende landa jia. Dokopa kuki pupala dee pyandao makande piaminopa mita kingi ita tepoma landa jia. 29 Dokopa dupame sipi doko kanapi mendenya pao pyalya minatame lao pakame kumapala sipi pyalya miningi aene kenda pipae kitomende dutupame pyalya minina lao sipinya maitakaitatena isa pyandatala yuu yapa yongena lao loma soo peteami. 30 Dopa piaminopa sipi dokonya kalai pingi akali dupame paka mona lao masiami. Dopa lao masetala sipi pao pyalya miningi aene kenda pipae mendapua sipi enombatena pyandala pele latala sipi yakane doko pyandeami. 31 Soo* 27:31 Ap 27:22 pyandeaminopa Polome amii isingi dokopi amii dupapi lamaiyoo, “Sipinya kalai pingi akali datupa sipi dakenya napitimili kandao, nyakama kapa pao auu napimilina,” lea. 32 Dokopa amii dupame sipi yakane doko nyoo anjetae kateamo kende dupa kepanya pyandeami.
33 Yuu* 27:33 Ap 27:21 ene yongalanya piamopa Polome nee napimili latala dokaita lamaiyoo, “Nyakamame yuu gii kingi ita mende-kisa dee kitomende nee nanenya mee pitimi. 34 Dopana,* 27:34 Mt 10:30; Ap 27:24 nambame nyakama nee nyoo nalapa lelyo. Dopa pitamino dokome nyakama niseta. Nyakama kindupapi mende napyalaminona,” lea. 35 Dopa* 27:35 Mt 15:36; 1 Ti 4:4-5 latala Polo baame betesa mende nyepala dokaita pitakanya enomba ongonya Gote lao yaka pilino lea. Dopa latala baame betesa doko konjoo tee pyao nea. 36 Dopa piamopa dokaita pitakame mona yaepatala nee neamiaka. 37 Sipi ongonya peteamano endakali dupa pitaka pyasoo andate lapomanya dee kingi ita kalange-kisa wakao tokange petama. 38 Nee tiaka kayao napala, sipinya kalai pingi dupame wiisa mandipae siamo dupa sipi doko tayo lena lao endakinya soo pyandeami.
Sipi koyamo doko
39 Yuu yongateamopa sipinya kalai pingi dupame yuu mende siamo kandeami. Yuu doko dupame wamba nakandengema-pyaa. Dopaka doko, yuu dokonya endaki pao denge lakenge kee singi panda mende siamo kandatala, dupame ongonya kapa pao pupenge jetamo kandao ongonya pyalya minina sipi minao monana leami. 40 Dopa latala sipinya kalai pingi dupame sipi pao pyalya miningi aene kenda pipae nyoo anjiamino kende dupa kepapala aene dupa endaki koko mee sina lao yakineami. Yakineaminopa yangimi sipi lyaa miningi dolapo nyoo yaki piamino kende dupa tata leami. Mendapuame sele yakane poo nyoo mandena latala kisa pena lao kende pyalya lao nyingi dokonya nyiami. Dopa pyoo sipi doko minao netesa paanya piami. 41 Dopaka doko, sipi doko endaki koko kee manda mendenya enombatena pao tuu latala dokonya soo tuu piamopa endaki buli piamo dokome sipi maitakaita dokaita pyao kaluiya. 42 Dopa* 27:42 Ap 12:19; 16:27 piamopa amii dupame katapusa dupanya mende aopyoo latala supimi lao paka patana pyao kumasemana leami. 43 Dopa leaminopa amii isingi dokome Polo nisetoo lao masetala “Pyao kumasala nayalapape,” lea. Dee baame lao pituu, “Supimi lenge endakali dupame wambao endakinya pyakatala mee supimi lao netesa pupape. 44 Supimi* 27:44 Ap 27:22-25 nalenge katatamino dupame palaŋapi sipinya kalupae silyamo dupapi dupanya nyepala pituu netesa pupape,” lea. Dopa pyoo naima pitaka auu pyoo netesa peama.
28Polo endaki kainanya singi yuu Molota lenge dokonya kateamo doko
1 Naimame netesa auu pyoo pupala siamanopa endaki kainanya singi yuu doko kenge Molota lengena leami. 2 Yuu* 28:2 2 Ko 11:27 dokonya tange naima nakandenge endakali dupame naima etete auu pyoo nisiami. Aiyuu ipao kupa piamopa ita yangatala naima endo soo pilyepa leami. 3 Dokopa Polome ita wangya mendapua yapao elyambu petala ita teamo dokonya yangeamopa kanapato tomakai paleta mende apata yangeamosa dokome itaita kayapala ipao Polonya kingi dokonya nao kapusatae sia. 4 Kapusapeta siamo doko yuu tange endakali dupame kandatala mende lamai lamai pyoo, “Kiningi, akali dakeme endakali pyao kumasingi lamo. Solowata pete dupanya yaka ipumoaka doko, yanu tolao pingi gote dokome baa nakatena latala pyao kumasilyamona,” leami. 5 Dokopa* 28:5 Mk 16:18; Lu 10:19 Polome kanopato doko lyanda lanya itatenya yangatala baa koyala nayao auu pyoo katea. 6 Dopa* 28:6 Ap 14:11 piamopa yuu tange endakali dupame kanopatome Polo neamo dokonya andapala baa yapa lombapae soo kumalapomona lao masetala malisoo kateami. Gii longo malisoo katapala baa opale mende napiamosa dee masingi aloo petala, “Baa gote mende lamona,” leami.
7 Endaki kainanya yuu singi doko isingi akali mupa Papiliasa lenge mende katenge-pyaa. Akali dokonya yuu mendapua naima kateamano makisa dosale singi-pyaa. Akali dokome naima lanyoo baanya andaka pupala kote tepoma naima etete auu pyoo setao palea. 8 Dopa* 28:8 Lu 10:9; Ap 9:12 piamo gii dokopa Papiliasa takange doko yonge itaita pyoo taiyoko mandyuu yaina nyepala sia. Dopa pyoo siamopa Polome akali doko siamo dosa pao loma setala baa minatala yaina doko mee jakamaiya. 9 Dopa* 28:9 Lu 4:40; Ap 5:15-16; 8:7-8; 1 Ti 4:14 petamopa yuu dokonya tange endakali yaina pyapae waka siamino dupame Polo kateamo dokonya ipata ipata piaminopa baame dupanya yaina dupa mee injeta pyakamaiyaka. 10 Dopa piamopa dupame naima etete tama pyoo oapi longo lao diami. Dee maitakao naima paanya piamano gii dokopa oapi naima daa jiamo dupa nyoo pupale latala sipinya setekeami.
Polo Loma yuu dokonya pao pyakameamo doko
11 Naima kana tepoma yuu dokonya katapala maitakao sipi mende wamba koo kana paleamo gii dokopa yuu dokonya sia mendenya pituu peama. Sipi doko Alekesandia tange mende-pyaa. Sipi dokonya enombatena sambo gote Susa dokonya wane ane lapoma pakao mandipaena lao makande pyoo wasoo katatae katenge-pyaa. 12 Sipi dokonya pituu Sitakusa taono dokonya pao pyakamatala kote tepoma kateama. 13 Dokonya katao taono Lisiame lenge mendenya pao pyakameama. Yuu dokonya kote mendai katapeamanopa poo epe mende leamosa taita dopa pyoo sipinya pituu taono Pyutiolai lenge mendenya peama. 14 Yuu dokonya masoo miningi kaiminingi mendapua kateamino kandeama. Dupame naima kote kalange awapa katamana leaminopa kateama. Dopa petala Loma yuu dokonya paanya kaitini peama. 15 Masoo miningi kaiminingi Loma kateamino dupame naima epelyamino lapae sepala Apiasa Makesa dokopa Sisoa Tepoma lenge dokopa dolaponya kandanyemana lao epeami-pyaa. Dolaponya endakali dupa kandanyetala Polome Gote lao yaka pilino latala mona kyoto jia.
16 Loma* 28:16 Ap 24:23 yuu dokonya pao pyakameamanopa kapomane dokome Polo baa anda mendenya palena latala amii mendeme awapa isoo katena lea.
Polome Loma yuu dokonya pii leamo doko
17 Kote* 28:17 Ap 21:21; 24:14; 25:8 tepoma pateamopa Polome Jutamanya akali andake dupa epena lea-pyaa. Ipao limbateaminopa Polome lao pituu, “Kaimia paluma, nambame naima tata dupa-kisa koopi mende napio. Dee naimanya yumbange dupanya manapi mende nepala nayoaka. Dopaka doko, Juta dupame Jetusaleme dokonya namba mee anjetala Loma tange kateamino dupa maiyami. 18 Namba-kisa* 28:18 Ap 23:29; 26:31 kosa pii seteamino dupa Loma tange dupame pisoo sepala namba pyao kumasepenge tenge mende nasianya kayapala mokalanya piami. 19 Dopaka* 28:19 Ap 25:11; 26:32 doko, Juta dupame etete daa leaminosa Kapomane Isingi Mupa dokome iki sakapengena leo. Doko nambame namba tata dupa-kisa tenge mende setalanya naleo. 20 Tenge* 28:20 Ap 23:6; 24:15; 26:6-8,29 dokonya minao indupa nambame nyakama kandatala pii langyanya ipupa lalo. Isataele dupame ipatana lao masoo malisoo kalyamino dokonyaka ŋili kende dakeme namba anjetae kalyamona,” lea-pyaa. 21 Dopa leamopa dupame baa lamaiyoo, “Jutia yuu dokonya kalyamino dupame embanya pii mende lao pepa pyao naima-kisa peala nayami. Dee naimanya kaiminingi mendeme embanya pii koo mende naima ipao langya nayaka. 22 Kini,* 28:22 Ap 17:19-20; 25:5,14 naimame sipumanopa yuu dupa pitakanya endakali dupame kaita enenge watao paenge tata wakale katenge doko kandao pii koo lelyamino. Ongonya naimame embanya masingi dupa semana emba tangeme laale lao masilyamanona,” leami-pyaa.
23 Dopa latala dokopa Polopi dupapimi kote gii mende makande peteaminopa gii dokonya endakali longo mendapua apata baa kateamo anda dokonya epeami-pyaa. Epeaminopa baame dupa yongama pituu pii lamaiyamo doko lamaiyoaka kateamopa yuu kuiya-pyaa. Baame pii tenge dupa lao lopalyoo lamaiyoo, Gotenya isingi dokonya lao etete pupu lao lamaiya-pyaa. Baame Mosesenya piipi potopesa dupanya piipi dupa lamaiyoo, Jisasanya lao lapae siamo dupa masoo minina lao masingi sakatasakamaiya-pyaa. 24 Dokopa yangi dupame Polome pii leamo doko sepala masoo miniami-pyaa. Yangi dupame masoo minala nayami-pyaa. 25 Dupame mona mendai iki palyala naenya, kayapala peami-pyaa. Dopaka doko, wambao pii mende dupa lamaiyoo pituu, “Wamba Oli Sipitisa dokome nyakamanya yumbange dupa kandao potopesa Aisayanya nengekaita dokonya dapa lea-pyaa:
26 ‘Embame* 28:26 Ais 6:9-10; Mt 13:14 endakali datupa kalyamino dokonya pupala dapa lamaipi:
“Nyakamame pii sepala dee setamiaka doko, etete masala nayatami.
Nyakamame kandatala dee kandatamiaka doko, angi mende nakandatami.
27 Doko, endakali dupame kaleme soo lengeme kandao moname masoo petala nambame auu pisetale lao
dee mona kapilyetala ipatamane lao nyakama tangeme mona pyakilyoo, kale poyao lenge iminjoo katapelyaminona,” ’ Aisayame lea-pyaana,” lea-pyaa.
28 Dopa* 28:28 Wee 67:2; Lu 3:6; Ap 13:46; 18:6 latala dee baame dupa lamaiyoo, “Goteme pyoo nyiamo kalai doko endakali tata waka dupa-kisa pena lateana masalapape. Dupame setamina,” lea-pyaa. 29 [Dopa lateamopa Juta dupame nyakamalapo etete pii yanda pyoloo pyoo peami-pyaa.]
30 Polome* 28:30 Ap 28:16 anda mende sambao ee kana lapoma lunduta dokonya katao endakali baa kanja epeamino dupa yaka ipamini lamo lao katea-pyaa. 31 Dopa* 28:31 Ap 4:29; 28:23 pyoo katao baame Gotenya isingi dokonya lao pii lamaiyoo katao Kamongo Jisasa Kataisanya lao paka nakayao mana lamaiyoo kateamopa endakali mendeme kaena lao kaita lyokala naya-pyaa.