Maarkō

1

1 Lōkōōy :chu choo kāroomēēn chēpō Wēēroo Iriin, Yēēsu Kiriistō. 2 /Kiikusir nkōō kiitapuu ōōrkooyoontoo Iriin Isaaya kilē, "Āyooytooy chiinyuun kuuntoroor kusātuun aree." 3 Siraat mpō kilē, "Mii :chiich nyoo kuursyēy nkōō suur kwēēn kilē, ’Āchēpō keey, ākoochuulchi Kiptaayaan aree.’ " 4 Kiichō Chowaana Koopootiisāniin Kwoomtooy mu suur kwēēn kilē kuwāliisyō :piich nkōō ngʼōōkiikwaak, /akeepaatiisan sukunyōōchi :Iriin kaat. 5 Kipeera :piich chaa chaangʼ Chēērusālēēm ākōō kāmōōs tōkōl chēpō Kōōroo Chuuteeya akupa kuteer ngʼaleepō Chowaana. Kungʼaangʼta :piich ngʼōōkiikwaak akuupaatiisan :Chowaana nkōō ēēmpō Choortan. 6 Kiilookēy :Chowaana sira nyoo /kikiileeta puut chēpō tamas, akirata keey angʼwa suwa, akii-āmēy taalim ākōō kuumoot. 7 Kyoomchinii piich kilē, "Paani kaawaangʼ koonēētiisyeenyuun, kuchōōnēy :chiich nyoo ōōw kusiir aneen. Māyāmēy mpō ālēku kipāyityoonteenyiin. 8 Kaapaatiisaneenaak pēr, wōloo nyuun pootiisānēēnook inyeentee Toomirmiir nyoo Tiliil." 9 Nēē mii pērēētuu aka, kungʼeetee :Yēēsu Naasareet nyoo mii Kōōroo Kalilaaya akiwō kuupaatiisan :Chowaana, mu ēēmpō Choortan. 10 Paani kāngʼēētuunō :Yēēsu pēr, kuuro kuyaata parak, akurēku :Toomirmiir nyoo Tiliil nyoo karkeey nkōō chēēptuukō akunam inyeentee. 11 Kungʼalaal kuut nkōō im kilē, "Inyēēn Wēēriinyuun nyoo āchāmēy ākoopāypāchinii." 12 Paanoonēē, kuumut :Toomirmiir nyoo Tiliil Yēēsu ākōy suur kwēēn. 13 Kiitēpō :Yēēsu pērēētuus artam kuutyāmēy :Syeetaani akiimii nkōō tyoongʼiipō kērti, aku kiimii malaykeen kupāyiisyēēchinii inyeentee. 14 Kii nēē /kaakeerat Chowaana, kiwō :Yēēsu kōōroo Kalilaaya kwaamtaata lōkōōy choo kāroomēēn choo kiipkoonēē wōloo mii :Iriin. 15 Kyoomtooy kilē, "Kaaku-it :pērēētuu! Kaaku-itu :Pāyuunātoo Iriin. Āwāliisyēē nkōō ngʼōōkiikwook akaaran lōkōōy choo kāroomēēn." 16 Nēē mii pērēētuu aka, kimii kumānēē :Yēēsu tapan nyēpō araaray pō Kalilaaya, kuuro Siimnyōn ākōō wēēriingʼwaangʼ Antereeya kuwiirchinii neetiisyakwaak araaray kunamēy kaaraak. 17 Kukuur :Yēēsu pichoochēē akilēēchi, "Apkaana atuupaan saaneetaak wōloo ānāmtooy piich." 18 Paanoonēē, kumētō neetiisyakwaak akutuup Yēēsu. 19 Kiwō :Yēēsu taay nyoo matyaan, kuuro wēēchiipō Sēpētaayo Chēēmis ākōō Chowaana choo kiimii kuu-uunēy aku-irtooy neetiisyakwaak. 20 Paani keero :Yēēsu pichoochēē, kukuur. Kumēti wēēchoochēē apoongʼwaangʼ Sēpētaayo ākōō kipāyitiin mēēlii, akutuup Yēēsu. 21 Kiiwō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Kaaparnaam. Nēē mii pērēētuu Sapaatō, kupa :tōkōl sinakōōki, akitoowu kuuneet :Yēēsu piich lōkōōy choo kāroomēēn chēpō Iriin. 22 Kiikwōngʼyō :piich nkōō wōloo kiinēētitooy :Yēēsu. Kiimēēnēētēy kilēē wōloo kiinēētitooy :koonēētik chēpō ngʼātuut, aku kiinēētiisyēy kitingʼēy kaamuuka. 23 Kiimii sinakōōkiinoonēē :chiich nyoo kii-iimēy :toomirmiir nyaa ra. 24 Kuunchō :chiichoonēē kilē, "Yēēsu nyēpō Naasareet, imārēēnēēch nee? Kēēchōōn ipareech? Ānkētiin! Inyēēn Chiich nyoo Tiliil nyoo kiichōōnēē wōloo mii :Iriin." 25 Kuupkoongʼ :Yēēsu toomirmiiryoonoonēē akilēēchi, "Siisa, ākiichōōnēē chiichoonēē." 26 Paani kamwa kilēē nyoonēē, kuutimtiim :toomirmiiryoonoonēē chiichoonēē. Kuunchō nkōō kuut nyoo ōōw akichōōnēē chiichoonēē. 27 Kiikwōngʼyō :piich tōkōl akutoowu kuteepee keey kilē, "Ngʼal nee :chu? Koonēētuut :nyi nyoo rēēl? Nku nēē pkoongʼ :chiichi toomirmiirēy chaa raacheen nkōō kaamuuka kupeeree piich, kuukoonyitēy :toomirmiirōōchoochēē." 28 /Kiikyaamtaata ngʼaleechiich kuyāmu Kōōroo Kalilaaya tōkōl. 29 Paani kangʼeetee :Yēēsu sinakōōki, kupa ākōō Siimnyōn kipootō Chēēmis ākōō Chowaana ākōō Antereeya kaa Siimnyōn. 30 Kiimnyaanaat :pookēr pō Siimnyōn akiimii kurwēēy. Paani ka-it :Yēēsu, kēēmwoochi inyeentee akipō cheepyoosoonoonēē. 31 Kiwō :Yēēsu akunam ēēr, akuutoorēt kuuryoongʼ. Kusop :cheepyoosoonoonēē akupay akwaaneek. 32 Nēē mii pērēētuunoonēē ku kaakurēytō asiis, /kēēmuti Yēēsu piich tōkōl choo kimnyoonsōōt ākōō choo kii-iimēy :toomirmiirēy chaa raacheen. 33 Kipka :piich chaa chaangʼ akuurumchi keey kurkat saangʼ kōyoonēē kiimii :Yēēsu. 34 Kiisoop :Yēēsu piich chaa chaangʼ choo kiitingʼēy kōrōōytiin aku-oon toomirmiirēy chaa raacheen chaa chaangʼ. Kikar koongʼ :Yēēsu toomirmiirōōchoochēē kimamwa kir āmu kiinkēt :akwaaneek kilē ngʼoo :Yēēsu. 35 Nēē mii paani kēērir :kōōrēē, kungʼeet :Yēēsu akuwēēchi keey wōloo kiimālēēkitēē :chiich, akiwō kisa. 36 Kii nēē sōwu :mpō Siimnyōn kilē moomii :Yēēsu, kiwasaata wōloo kāwō. 37 Kii nēē nyōōru, kilēēchi, "Mii kuwāsiin :piich tōkōl." 38 Kumwoochi :Yēēsu akwaaneek kilē, "Kaykay keepee kāmōōs walak soowō a-amta lōkōōy chēpō Iriin, āmu choochēē chu kyoopkoon." 39 Kyaamtaateeree :Yēēsu sinakōōkiin chēpō Kalilaaya, aku-ōōnēy toomirmiirēy chaa raacheen kupeeree piich. 40 Kiimii :chiich nyoo kyaam :kōōnchōryoontō. Kichō :chiichoonēē wōloo mii :Yēēsu, kukutunchi akumwoochi kilē, "Nēē ichāmēy, isoopoon akiitiliiloon." 41 Kii nēē mwa kilēē nyoonēē, kuriiree :Yēēsu. Kuukoortō ēēruunyiin kutiingʼ chiichoonēē akilēēchi, "Āchāmēy, sopō." 42 Kii nēē kaakumwa kilēē nyoonēē, kusop :chiichoonēē kilē weel. 43 Kukir :Yēēsu akilēēchi, 44 "Āmēēmwoochi chiich aka tōkōl ngʼaleechu. Wiyō akiiwēēngʼuuti keey tisiin siitookuu kilē kaa-itililiitu akii-āp tukun choo /ki-irēē kōrōs kilēē paani kiimwoorēy :Muusa nkōō ngʼātuut." 45 Wōloo nyuun kiwō :chiichoonēē akutoowu kwaamtaata lōkōōyichoochēē nyoo maa-ungʼ. Ki-ir :lōkōōyichoochēē kuti ārii aka tōkōl yoo kāwō :Yēēsu, kuurumchinii keey :piich, kumārēy kēēsoop. Ki-ir :ngʼaleechoochēē Yēēsu kuti maakuwēētii ārii aka tōkōl kuurōōtēy :piich. Ku-ir Yēēsu kutēpchi keey tapan wōloo mēēnkēt :chiich. Mpō paani kiitēpō :Yēēsu tapan wōloo mēēnkēt :chiich, kitākupkoonchinii :piich nkōō kāmōōs tōkōl.

2

1 Nēē mii pērēētuu aka, kuureer :Yēēsu Kaaparnaam. Nyoo matyaan, kuteer :piich kilē mii kaaw. 2 Kipka :piich chaa chaangʼ akuurumchi keey kō ākōy ku-it saangʼ kuti moomii wōloo puntoorēē :chiich nkōō kurkat. Kwoomchi :Yēēsu pichoochēē ngʼālyoontoo Iriin. 3 Kutākwoomchinii :Yēēsu piich lōkōōyichoochēē, kuumuti :piich choo lēē angʼwan chiich nyoo kiimeertaaraat pōōr kuusoop. 4 Āmu kiichaangʼ :piich ku maanyōōru :pichoochēē pārooyin kupa wōloo mii :Yēēsu. Kulaangʼ nyuun koot kēsyēp akupilpil yoo kiitāngʼēy yoo kiimii :Yēēsu. Kuurēēytēērēē chiichoonēē kiptaraancha ākōy yi kiimii :Yēēsu. 5 Kii nēē rō :Yēēsu kilē kiiran :pichoochēē inyeentee, kumwoochi chiichoonēē kiimeertaaraat pōōr kilē, "Wēēriinyuun, /kaakēēnyōōwuun kaat ngʼōōkiikuuk." 6 Kiimii yoonēē :koonēēt walak chēpō ngʼātuut. Kukit kilē, 7 "Āmu nee sikungʼāloolēy :chiichi kilēē nyi? Kā-āp keey im kilēē yoo Iriin inyeentee sōō? Ngʼoo :nyoo muukēy kunyōōchi piich kaat ngʼōōkikwaak nēē mā Iriin ākityōōn?" 8 Nkōō yoonēē, kusōwu :Yēēsu nkōō toomirmiiryēēnyiin kiyoo kiimii kuupkootēy :koonēētichoochēē, akumwoochi kilē, "Āmu nee saapkaata tukun choo lēē choochēē? 9 Kuskus /kēēmwoochi chiichi mnyoonēy kilē, ’/Kaakēēnyōōwuun kaat ngʼōōkikuuk’ ntā /keemwa kilē, ’Ngʼeeta, āpō kiptaraancheengʼuungʼ akiiwō’? 10 Āngʼuutwook nyuun kilē tingʼēy :Wēēroo Chiich, kaamuuka mu ngʼwēny kunyōōchi piich kaat ngʼōōkikwaak." 11 Kumwoochi nyuun :Yēēsu chiichoonēē kiimeerta pōōr kilē, "Ngʼeeta, āpō kiptaraancheengʼuungʼ, akiiwēēchi keey kaaw." 12 Kungʼeet :chiichoonēē kilē weel, kwoop kiptaraancheenyiin, akuwēēchi keey, kuurōōtēy :piich tōkōl. Kiikwōngʼyō :piich tōkōl akuuloosu Iriin kumwoorēy kilē, "Kitoomō keero tukun choo lēē chu." 13 Kiwō :Yēēsu kimanaateera tapan nyēpō araaray pō Kalilaaya. Kiirumchi keey :piich chaa chaangʼ wōli kiimii :inyeentee. Kuuneet :Yēēsu pichoochēē ngʼālyoontoo Iriin. 14 Kimii kuwēētiiy :Yēēsu, kuuro chiich nyoo kiimii kutēpēē koot aka nyoo kii kukwārēē kōōti. /Kiikukuurēē chiichoonēē Laawi wēēroo Alpaayō. Kumwoochi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Tuupaan." Kungʼeet :Laawi akutuup Yēēsu. 15 Kii nēē mii :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kwoomiisyēy mu kaa Laawi, ku kiitēpiisōōt :piich chaa chaangʼ choo kiikwārēy kōōti ākōō kipngʼōōkiis kipootō Yēēsu ākōō kiineetanichiich, āmu kiikatuup :piich chaa chaangʼ Yēēsu. 16 Kii nēē ro :Parisaayik walak choo kiilēē koonēēt chēpō ngʼātuut kilē mii :Yēēsu kwoomiisyēy nkōō :kwāriipō kōōti ākōō kipngʼōōkiis, kuteepee kiineetanichiich kilē, "Āmu nee sukwoomiisyēy :chiichi ākōō kwāriipō kōōti kipootō kipngʼōōkiis?" 17 Kii nēē teer :Yēēsu kilēē nyoonēē, kuwālchi kilē, "Wāsootēy :piich choo mnyoonchootēēn cheepsaakityaan. Māwāsootēy :choo kāroomō pōōrwēy. Kyoochōōn akuur kipngʼōōkiis, amēēlē chēpō man." 18 Nkōō pērēētuusyēchoochēē, kiimii :pērēētuusyēk choo kiirukuut keey :kiineetanipō Chowaana Koopootiisāniin ākōō Parisaayiik. Kupkoonchi :piich Yēēsu akuteepee kilē, "Āmu nee sukuurukuutēy keey :kiineetanipō Chowaana ākōō chēpō Parisaay kumēērukuutēy keey :kiineetanikuuk?" 19 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Mēērukuutēy keey :choorwaayiipō saantaa laakwa kitakimii ākōō saanteetaa laakwa. 20 Itēy :pērēētuu nyoo kwoopēy santeetaa laakwa kurukuutyō nyuun :choorwayiichiich." 21 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Moomii :chiich nyoo rārēy sira nyoo rēēl akiraakee siree nyoo kiikuroosiit. Nēē ir kilēē nyoonēē kupoolēy rookēywoontēē siree kirayiit kitya. 22 /Mākuroonchinii tiipaay choo /kātākēēryākēy tokol nyoo kiikuroosiit. Nēē /ku-ir kilēē nyoonēē, kuryēēy :tokoltō akuraanta keey :tiipaayiik. /Kuroonchinii tiipaay choo /kātākēēryākēy tokol nyoo rēēl." 23 Nēē mii pērēētuu aka nyēpō Sapaatō, kupuntoorō :mpō Yēēsu paraa nkaanu. Paani mii kupēētii, kwaam :piri kiineetanichiich. Kutoowu kupaak mēsiisēpō nkaanu akwaam. 24 Paani keero :Parisaay ku-irēy kilēē nyoonēē, kumwoochi Yēēsu kilē, "Roo kee, āmu nee taku-irēy :kiineetanikuuk kir nyoo tāyēy :ngʼātuut /kee-ir mu pērēētuu Sapaatō?" 25 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Toomō asooman kir nyoo kii-ir :Tāwuti kii nēē am :piri inyeentee ākōō piichiich chu kiimii tōkōl? 26 Kiiwō :Tāwuti Kōpō Iriin akunyōōru Tisiintēē aka nyoo Ōōw nyoo /kiikukuurēē Apiyaatar. Kisoom :Tāwuti /kēētē makatiin. Kuutē :tisiintoonoonēē makatiin choo kiikuchāmchinii :tisiik ākityōōn kwaam. Kwaam :Tāwuti akuutō mpō piichiich." 27 Kumwoochi nyuun :Yēēsu pichoochēē kilē, "/Kiiku-irēy Sapaatō akipō chiich, /amaaki-ir chiich akipō Sapaatō. 28 Kunyuun, pāyuy :Wēēroo Chiich pērēētuu Sapaatō."

3

1 Kuureer kiwō :Yēēsu sinakōōki pērēētuu aka. Kiimii kōyoonēē :chiitō aka nyoo kiirarak :ēēru. 2 Nkōō kōyoonēē, ku kiimii :Parisaayik choo kiimārēy kuuro nēē soopiisyēy :Yēēsu nkōō pērēētuu Sapaatō si nēē ngʼat kuutoomchi ngʼal /tākēērwoochi. 3 Kilēēchi :Yēēsu chiichoonēē kiirarak :ēēru, "Chōōnō taay yi." 4 Paani kaakuchō taay, kuteepee :Yēēsu pichoochēē kilē, "Chāmēy :ngʼātuut /kee-ir kir nyaa karaam nkōō pērēētuu Sapaatō ntā kir nyaa ra? /Kēēsāru sopoonpō chiich, ntā /keepar?" Kumaakuwālchi kir aka tōkōl :pichoochēē. 5 Kunyala :Yēēsu akuurootootō akwaaneek nyoo kāngʼwoonchi, āmu kiimaariirēē :akwaaneek chiich. Kumwoochi :Yēēsu chiichoonēē kiirarak :ēēru kilē, "Chuula ēēruungʼuungʼ." Kuchuul :chiichoonēē. Paani kachuul, kusop :ēēruu. 6 Kii nēē ro :Parisaayiichoochēē kiyoo ka-ira, kungʼēētyō, kipa kutuuyō ākōō choorwayiipō Ērōōtē takuwas wōloo /kupārtooy Yēēsu. 7 Kuwēēchi keey :Yēēsu ākōō kiineetanichiich ākōy araaray pō Kalilaaya. Kituup :piich chaa chaangʼ chēpō Kōōroo Kalilaaya. 8 Kipka :piich chaa chaangʼ wōloo kiimii :Yēēsu āmu kiiteer tukun choo kii-irēy :Yēēsu. Kiipkoonēē :pichoochēē walak Chēērusālēēm ākōō Kōōroo Chuuteeya tōkōl. Kipkoonēē :walak Kōōroo Ituumeeya, Kipkoonēē :walak kōōrootin choo kiimii kamasta nyiinō aka pō ēēmpō Choortan. Kipkoonēē :walak Tiirō ākōō Siitōn. 9 Kii nēē chaangʼiit :piich, kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kupa kwoopu mēēli, simatoorta :piich inyeentee. 10 Kiitiiwu keey :piich tōkōl choo kiimnyoonsōōt sukutiingʼ :Yēēsu, āmu kiikiikuusoop :Yēēsu piich chaa chaangʼ. 11 Kii nēē ro :piich choo kii-iimēy :toomirmiirēy chaa raacheen Yēēsu, ku-ir :toomirmiirik pichoochēē kuuputyō nkōō taayuu Yēēsu akuunchōōyō kilē, "Inyēēn Wēēroo Iriin." 12 Kikar koongʼ :Yēēsu toomirmiirōōchoochēē raacheen kumāmwoochi chiich aka tōkōl kilē kii ngʼoo :inyeentee. 13 Nēē mii yoonēē, kiwō :Yēēsu tulwēē aka akukuur piich choo kiimārēy kupkoonchi. 14 Nkōō pichoochēē, kulēwēn piich taman nkōō ārēēny kilēku piich choo mii nkōō inyeentee /tākuuyooytō kwaamtaata lōkōōy choo kāroomēēn, akukuurēē choochēē kāāyooytooyiichiich. 15 Akuutē kaamuuka nyoo ōōnēē toomirmiirēy chaa raacheen. 16 Pichoochēē kii lēē taman nkōō ārēēny choo kiilēwēnēy :Yēēsu ku :Siimnyōn (nyoo kiitē :Yēēsu kaarinee aka kilē Pēētērō) 17 ākōō Chēēmis wēēroo Sēpētaayo ākōō wēēriingʼwaangʼ Chowaana (choo kiitē :Yēēsu kaarinee aka kilē Pōnēērkē. Ngʼuutuuy kaarinaani kilē wēēriipō iilat.) 18 Walak ku Antereeya, Pilip, Partolomeeya, Mataayo, Toomaas, Chēēmis wēēroo Alpaayō, Tataayo, Siimnyōn Kananooyiin, (ngʼuutuuy kaarinaani pō Kananooyiin kilē kii murēn nyēpō pooryoot), 19 ākōō Chuuta Iskaryoot nyoo kiichō ku-alta Yēēsu. 20 Paani kangʼeetee :Yēēsu tulwēē, kuureer wōli pō Kaaparnaam kiwō kaaw. Kuurum keey :piich chaa chaangʼ nyoo kii maamuuk :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kwoomiisyō. 21 Paani kapa kuteer kaamee ākōō wēēchiikwaak ngʼaleechoochēē, kupa kuumut :Yēēsu kiwō kaaw, āmu kiimwoorēy piich kilē, "Kiikiwōōsō." 22 Kiimii :koonēēt chēpō ngʼātuut walak choo kiipkoonēē Chēērusālēēm pākuurōōtēy kiyoo kiinēētēy :Yēēsu. Kiimwoorēy koonēētichoochēē kilē, "Pāyuuy chiichi :Pēēlsēpuul nyoo lēē pāytooyiintoo toomirmiirēy chaa raacheen. Nyoonēē nyoo miitō kuutēnii kaamuuka nyoo ōōnēē toomirmiirēy chaa raacheen." 23 Paani kateer :Yēēsu kilēē nyoonēē, kukuur koonēētichoochēē akuteep akwaaneek nkōō kārkēēyin kilē, "Muuktooy ānō Syeetaani kukwat Syeetaani? 24 Nēē poorsōōt :piich chēpō kōōr, ku mēēryoongʼēy kōōroonoonēē. 25 Ku nēē maatēērchiinō :piich nkōō kaaw, ku mēēryoongʼēy kaayoonēē. 26 Ku nēē pooryēērō keey nyuun Syeetaani, ku mēēryoongʼēy, akuputēē pāyuunāteenyiin. 27 Moomii :chiich nyoo muukēy kuchuut kōpō nyakan akwoopō tukuuchiich nēē toomō kurat chiichoonēē kupōk takuumuuk kwoopō tuukuuk. 28 Āmwoorwook man kilē, muukēy kunyōōchi :Iriin kaat piich ngʼōōkiikwaak tōkōl nkōō mpō ngʼaleekwaak chaa raacheen choo kiikumwa. 29 Aku nyuun :chiich nyoo mwoorēy tukun chaa raacheen akipō Toomirmiir nyoo Tiliil, ku mēēmuukēy kunyōōchi :Iriin kaat. Kunyuun, rataat :chiichoonēē ākōy nkōō ngʼōōkiichiich." 30 (Kiimwa :Yēēsu kilēē nyoonēē āmu kimwoorēy piich walak kilē, "Tingʼēy inyeentee toomirmiir nyaa ra.") 31 Kiimii :piich chaa chaangʼ choo kiirumchi keey yi mii :Yēēsu. Ku-itu :eeyeenyiin ākōō wēēchikwaak akuuyooytō /kēēkuurchi Yēēsu kuchō saangʼ āmu kiimoomii :pārooyin koot. 32 Kēēmwoochi :Yēēsu kilē, "Mii āyēēngʼuungʼ ākōō wēēchiikwook saangʼ akumārēy kungʼālooluun." 33 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ngʼoo eeyeenyaa? Aku ngʼoo wēēchiichan?" 34 Kuuro :Yēēsu pichu kātēpi kuukwēēn inyeentee akilē, "Pichu tōkōl mii yi ku eeyeenyaa aku wēēchiichan. 35 Chiich aka tōkōl nyoo irēy kilēē wōli mārtooy :Iriin, ku wēēriinchan, chēētanchan aku eeyeenyaa."

4

1 Nēē mii pērēētuu aka, kiwō :Yēēsu kuureer kuunēētiisyō nkōō tapan nyēpō araaray pō Kalilaaya. Kiirumchi keey :piich chaa chaangʼ kuti kiimoomii wōloo kiimuukēy kuunēētiisyēērō. Kulaangʼ mēēlii aka akuunēētiisyō, kuuryoonchēērō piich tapan nyēpō araaray. 2 Kiineet piich :Yēēsu ngʼal chaa chaangʼ nkōō kārkēēyin. Nkōō yoonēē, kuuneet akwaaneek kilē, 3 "Ateera! Kiingʼeet :pāliintēē aka akiwō kitoot pareenyiin. 4 Paani mii ku-isēē kāsur paree, kichinchi :kāsurēēk walak aree, kukwar :tāriit akwaam. 5 Kichinchi :kāsurēēk walak wōloo mii :korin yoo matyaan :nyungʼwēny. Kupiityō :choochēē kilē weel āmu kii tāwārārō nyungʼwēēk. 6 Aku kii nēē lar :asiis kupeel pareechoochēē, āmu kiimoomii wōloo chuutēy :iriin, kuyoomō. 7 Kichinchi :walak wōloo mii :katōōy, kupiityō :katōōchoochēē akwaam pareek, nyoo maatakunam par. 8 Kichinchi :kāsurēēk walak nyungʼwēny choo kāroomēēn. Kupiityō :choochēē kunāryō ku-ēēchiniituuy akunam par. Kiinam pareek :walak par choo ngʼērin, kunam :walak chēpō kwēēn, kunam :walak chaa chaangʼ." 9 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Chiich nyoo tingʼēy iit, kiteer." 10 Paani kiimii :Yēēsu inyeentee ākōō kiineetanichiich taman nkōō ārēēny ākōō piich walak choo kiicham kumii nkōō inyeentee, kuteepee :akwaaneek Yēēsu kumwoochi kiyoo kiingʼuutuuy :tukuuchoochēē kiimwoorunēē kārkēēyin. 11 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "/Kiikēēchāmwook āsōwu kiyoo ungʼaat akipō :Pāyunātoo Iriin. Ku piich walak, kutēērēē ngʼal tōkōl kārkēēyin. 12 Kulēē paani kiikisir nkōō :kiitapuu ōōrkooyoontoo Iriin kilē, ’Mārārēy :akwaaneek, amēēnyitēy. Kuteer, amāsōwu. Āmu nēē ro akusōwu, kuwāliisyō /akēēnyōōchi kaat.’ " 13 Kuteep nyuun :Yēēsu kilē, "Moonkēt :akwaan kiyoo mwoorēy kārkēēyini? Nēē moonkēt :nyi āsōwuuntooy ānō walak? 14 Akanya nyuun āmwoorwook. Isēy :pāliintēē ngʼālyoontoo Iriin. 15 Karkeey :piich walak nkōō aree oor nyoo kāchinchi kāsur. Tēērēy :pichoochēē ngʼal aku nēē chō :Syeetaani kusara kiyoo kateer. 16 Karkeey :piich walak nkōō par yoo mii :korin. Tēērēy ngʼālyoon, akutaak kilē weel nkōō pāypooyō, 17 aku mānāmēy nyuun :pichoochēē ngʼālyoontoonoonēē kukaraam, amātāsēy taay kuurānēy nyoo lōōw. Ku nēē chō :nyaril /akēēwus akipō kaaraneengʼwaangʼ, kuuchuchuukiisyō kilē weel. 18 Ku karkeey walak nkōō par yoo mii :katōōyi. Tēērēy ngʼālyoon, 19 wōloo nyuun kutoowu kuupkaat tukun chēpō ngʼwēny akicham mōkōrnoonti, akutingʼēē ngʼat koongʼ tukun tōkōl chēpō ngʼwēny. Kiichēy :tukuuchoochēē ngʼālyoontēē kuti mayi lokor. 20 Ku nyungʼwēēk choo kāroomēēn ku karkeey nkōō akwaaneek choo tēērēy ngʼālyoon akicham. Nāmēy :walak par choo ngʼērin, kunam :walak chēpō kwēēn, kunam :walak chaa chaangʼ." 21 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Moomii :chiich nyoo noomēy taayit akukara tēr ntā kuuchuut kwērēroo kitōōk. Kiitēnii taayit yoo tōrōōr sikuulēpooyiit koot. 22 Kir nyoo ungʼaat, /kēēngʼoongʼuuy, ku kir nyoo tukoot kēēsuulēy. 23 Nēē tingʼēy :chiich iit, kuteer." 24 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Āyāpchii iit nyuun kukaraam ngʼal choo ātēērēy. Nyoo tēēnō nyoo kēē-irchi piich kēē-irwook akēētāswook mpō. 25 Chiich nyoo pāyiisyēērēē kiyoo /kiikēētō /kēētāsinii walak, ku nyoo māpāyiisyēērēē, /kēēsārēē mpō nyoo tingʼēy." 26 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich kārkēēyin aka nyoo ngʼuutuuy wōloo lēē Pāyuunātoo Iriin. Kimwoochi kilē, "Lēē nyi :Pāyuunātoo Iriin. Isēy :chiich kōsur pareenyiin. 27 Rwēēy langʼa, nēē mii pērēēt kutoopēntooy, aku nkōō yoonēē tōkōl, kimii kāsurēēk kupiitsōōt, āmēēnkēt :inyeentee wōloo piititooy. 28 Nyungʼwēny ākityōōn choo irēy kōsur kumāryō akupiityō. Mārsōōt :kōsur kipōk sukupiit pareek, nēē mii lētuun, ku-ir mētēwēy choo yyēy mukuur chēpō par. 29 Paani kaakururyō :pareechoochēē, kutoowu kukāsiisyō :chiichoonēē, āmu kaaku-it pērēētuu kaswa." 30 Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kilē, "/Kuutēēnēē Pāyuunātoo Iriin nee? Ntā kārkēēyin nee nyoo /kungʼuutuunēē? 31 Lēē kōsuryoontoo aritaali, nyoo nēē kutoot ku miningʼ kisiir tōkōl nkōō ngʼwēny. 32 Paani kaakupiit, kulēkuuy keet nyoo ōōw kusiir keet tōkōl choo mii :par. Piitēy tāmoor choo ēēchēēn choo tēēchinii :tāriit kooriikwaak, akunāmēy sāk choo ēēchēēn choo tēnii uurwō tāriit." 33 Kwoomchi :Yēēsu piich ngʼālyoontoo Iriin kupāyiisyēērēē kārkēēwuut choo karkeey, choo kiimuukēy kusōwu. 34 Kiimāmwoochinii piich kir aka tōkōl kumāpāyiisyēērēē kārkēēyin, aku nyuun paani kiimii :inyeentee ākōō kiineetanichiich, ku kiimwoochi kir aka tōkōl. 35 Nkōō pērēētuunoonēē kosoliny, paani kaakuuwaangʼ :Yēēsu koonēētiisyeenyiin, kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Keetiltee araarayta keepee kamasta nyiino aka." 36 Kipa :kiineetanichoochēē ākōō Yēēsu mēēlii, akumētō pichuuchō walak kumii tapaantaa araarayta. Kiimii mpō :mēēliinēk walak yoonēē. 37 Kēēmii araarayta kwēēn kutiltooy, kuchō yoomēt nyoo nyikiis akuutimtiim mēēlii. Ku-ir :yoomoonoonēē pēr kuusyoolchi keey mēēlii kuti paanta kuchuut araaray. 38 Kiimii :Yēēsu rwoon akiitiir mētinyiin nkōō mēēlii lēt. Kuungʼeet kiineetanichiich akilēēchi, "Koonēētiin! Mēērōōtēēnyēēn kilē kumii kēērookēy?" 39 Kungʼeet :Yēēsu akuupkoongʼ yoomēē kusiis akumwoochi pērēēk kutālāyiituuy. Paani kamwa kilēē nyoonēē, kusiis :yoomēē akutālēyiituuy :pērēēk. 40 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Āmu nee soowāriisyēē kilēē nyoonēē? Mootingʼēēkwaan kaarana?" 41 Kiikwōngʼyō :akwaaneek nkōō koowāriisyō akuteep keey kilē, "Chiich nee :chiichi? Nku tēērēy iit mpō :yoomēt ākōō pēr."

5

1 Nēē mii yoonēē, ku-it :Yēēsu ākōō kiineetanichiich tapan nyēpō kamasta aka nyēpō araaray nkōō kōōroo Keeraasa. 2 Paani kārēkuunō :Yēēsu mēēli, kutuuyō nkōō chiich aka nyoo kiitingʼēy toomirmiir nyaa ra kuchōōnēē wōloo /kiikutupchinii piich. 3 Kiimāngʼēy wōloonēē pō kēpēnootiichoochēē. Kiimoomii :chiich nyoo kiimuukēy kurat chiichoonēē mpō nkōō angʼwaa karin. 4 /Kiimaakēēmuukēy, āmu /kikiikeerata angʼwa nyēpō karin kinyil chaa chaangʼ ēēruun nkōō kēēlyēn aku kiimuuk kungʼāti āngʼōōchoochēē. Kimoomii :chiich nyoo kiitākuumuukēy chiichoonēē. 5 Kiinchwootēy pērēēt ākōō langʼa mu wōloo pō kēpēnoot ākōō tulōōntōōy akutilēē keey korin. 6 Kii nēē rōōti :chiichoonēē Yēēsu wōloo lōōw, kuuwiis akukutunchi. 7 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Toomirmiiryooni ra, wēērēē chiichōōnēē!" Kuunchō :chiichoonēē akimwa kilē, "Yēēsu! Wēēroo Iriin nyoo Tōrōōr, imārēēnoon nee? Āsoomiin nkōō kaarinaa Iriin kilē meenyariilaan." 9 Nkōō yoonēē, kuteepee :Yēēsu kilē, "/Kukuurēēniin ngʼoo?" Kuwālchi kilē, "/Kukuurēēnoon ’Luk’ āmu kichaangʼ." 10 Kusaarsaar :inyeentee Yēēsu kilē ma-oon akwaaneek kupeera kōōroonoonēē. 11 Kiimii :ākwoot nyēpō nkurwēētiin nyoo kyookēētēē lakam nyoo kiilēēkitēē yoonēē. 12 Kusoom :toomirmiirōōchoochēē raacheen Yēēsu kilē, "Kanyeech keepa keechuuta nkurwēētiinēchuuchō." 13 Kuchāmchi :Yēēsu toomirmiirōōchoochēē raacheen kuchuut nkurwēētiin. Kumwēr ākwootiinoonēē pō nkurwēētiin kii-itēy ēlup ārēēny, kuutuultēērō keey lakam akuwiirchi keey araaray akurook. 14 Paani keero :māsowēēpō nkurwēētiinēchoochēē kiyoo ki-ira, kumwēr akupa kumwoochi piich tōkōl chēpō kōōroonoonēē kiyoo ki-ira. Kupa :piich kuuro kiyoo kii-ira. 15 Kii nēē it yoonēē kiimii :Yēēsu, kuuro chiichoonēē kiikiikuu-iim :toomirmiirēy chaa raacheen kutēpēē ngʼwēny kuulaakaat akiikukaramiit. Kuuwāriisyō :pichoochēē tōkōl. 16 Kirarta :piich choo kiiro ngʼaleechoochēē kiyoo ki-ira nkōō wōloo mii :chiichoonēē kiitingʼēy toomirmiirēy chaa raacheen nkōō nkurwēētiinēk. 17 Kusaarsaar :pichoochēē Yēēsu kuwēērō kōōrēēngʼwaangʼ. 18 Paani mii kupēētii kipa kuloongʼēy mēēlii, kusaarsaar :chiichi kii-iimēy toomirmiirēy chaa raacheen Yēēsu kupa tōkōl. 19 Kitay :Yēēsu akilēēchi, "Wiyō kaaw akiiwēēmwoochi piikuuk kiyoo kaa-iruun :Iriin nkōō wōloo kariireeniin." 20 Kiwō :chiichoonēē kwaamta nkōō kōōroo Teekapooli ngʼal choo kii-irchi :Yēēsu inyeentee. Kikwōngʼ :piich tōkōl choo kiiteer ngʼaleechoochēē. 21 Kii nēē ngʼeetee :Yēēsu ākōō kiineetanichiich yoonēē pō Keeraasa, kuwaraka kutilta araaray pō Kalilaaya kiwō kamasta nyiinō aka. Paani ka-it, kupka :piich chaa chaangʼ akuururuuchi keey yi mii :inyeentee. 22 Kutākumii tapan nyēpō araarayta, kuchō :kāāntōōyiintēē aka nyēpō sinakōōki nyoo /kiikukuurēē Chāyrō. Kii nēē ro Yēēsu, kukutungʼ nkōō taayuunyiin, 23 akusoom kilē, "Mii chēētanyuun nyoo mārēy kumēērēy. Kaykay chōōnō tiingʼēē ēēruunēkuuk sukusop." 24 Kucham :Yēēsu akiwō nkōō inyeentee. Kituup :piich chaa chaangʼ choo kiikiichootēy keey. 25 Kiimii yoonēē :cheepyoosee aka nyoo kiikiikumnyaan kitya. Kiitingʼēy kēnyiis taman nkōō ārēēny kupēērēē :kērēti. 26 Kiikiikunyaril kuruutoochinii cheepsaakitiis chaa chaangʼ akiikiikuutētō tukuuk tōkōl choo kiitingʼēy amāsop. Nyoo kātāsopēy, kitas taay :pōōrtō kurayiit. 27 Kiikiikuteer akipō Yēēsu. Kuchōōnō nyuun lēt akutiingʼ sireenyiin. 28 Kiikiikumwoochi keey :cheepyoosoonoonēē kilē, "Nēē ātiingʼ aneen mpō sireenyiin kipaat, āsopēy." 29 Kukāriisyō :kērētiik kilē weel. Kuteer nkōō pōōrtanyiin kilē kaakusopēē kōrōōyoonēē kiitingʼēy. 30 Kii nēē sōwu :Yēēsu kilē kāwēērō :kiimnān inyeentee, kuwarak keey kuuro lēt, akuteep kilē, "Ngʼoo nyi kātiingʼ sireenyuun?" 31 Kuwālchi :kiineetanichiich kilē, "Mēērōōtēy kilē keekiich keey :piich nkōō yoo imii, akiitēēpēy kilē ngʼoo :nyi kātiingʼān?" 32 Kuuro :Yēēsu kumārēy kusōwu kilē ngʼoo :nyi kātiingʼ sireenyiin. 33 Paani kāsōwu :cheepyoosoonoonēē kiyoo ka-ira nkōō pōōrtanyiin, kuchō nkōō koowāriisyō kupōōtānēy akukutungʼ nkōō taayuu Yēēsu, akumwoochi kir aka tōkōl. 34 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Cheetānyuun, kēēsoopin :kaaraneengʼuungʼ. Ruutēē nkōō kaalya akiisop kukaraam." 35 Kutākumii :Yēēsu kungʼāloolēy, kupkaanee :piich kaa Chāyrō, akilēēchi Chāyrō, "Kaakima :chēētāngʼuungʼ. Tēē-iimchinii nee koonēētiin?" 36 Kii nēē teer :Yēēsu ngʼaleechoochēē, kilēēchi kāāntōōyiintoo sinakōōki, "Mēēwāriisyō! Rana kipaat." 37 Moochāmchi :Yēēsu chiich aka tōkōl kiwō ākōō inyeentee kingʼātu Chēēmis ākōō wēēriingʼwaangʼ Chowaana ākōō Pēētērō. 38 Paani ka-it kaa kāāntōōyiintoo sinakōōki, kuuro :Yēēsu piich choo mii kuwiirtooy keey, kuriirsōōt akuunchōōsōōt. 39 Kiwō kō akilē, "Nēē nyi āwiirtoochinii keey ākooriirsōōt? Ānchōōchinii nee? Maama :laakwee, mii rwoon." 40 Kii nēē mwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kuroorēchi :piich. Kumwoochi piich tōkōl kupa saangʼ akukuur Chāyrō ākōō cheepyooseenyiin ākōō kiineetanichiich chu kiimii nkōō inyeentee akupa tōkōl wōloo kimii :laakwee. 41 Kunam :Yēēsu ēēruutaa laakwee akilē, "Taliita ku-mi" nyoo nēē kuwal kilēēnii, "Chēēpi, āmwooruun kilē ngʼeeta!" 42 Kungʼeet :chēēpoonēē kilē weel akuwēētootō. Kiitingʼēy :laakwaanoonēē kēnyiis taman nkōō ārēēny. Kikwōngʼyō :piich nkōō kiyoo kii-ira. 43 Kikir :Yēēsu pichoochēē kimamwaarta ngʼaleechoochēē, akilēēchi kuutē laakwee kir nyoo āmēy.

6

1 Kuwēērō :Yēēsu yoonēē akuureer Naasareet kōōrēēnyiin, kupa ākōō kiineetanichiich. 2 Nēē mii pērēētuu Sapaatō, kiwō :Yēēsu sinakōōki akuunēētiisyō. Kiikwōngʼyō :piich tōkōl choo kiteer ngʼaleechoochēē akilē, "Kiinyōōrchi ānō :chiichi ngʼaleechu tōkōl? Ngʼoroomnyō nee :nyi /kiikiitē chiichi? Kaamuuka nee :nyi tingʼēy :chiichi nyoo muukēy ku-ir ngʼal chēpō kwōngʼuut? 3 Ma kiitoongʼiin :chiichi, wēēroo Maaryaa? Ma wēēriingʼwaangʼ Chēēmis, Chōōsēp, Chuutaas ākōō Siimnyōn? Mā tiipiikwaak :chu mii yi nkōō achaan?" Kitay nyuun :pichoochēē ngʼaleepō Yēēsu. 4 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "/Kiikoonyitēy ōōrkooyoon nkōō wōltō aka tōkōl kungʼātu mu kōōrēēnyiin, ākōō wōloo mii tilyayiikwaak, ākōō katangʼwaangʼ wōloo /mākiikoonyitēē." 5 Maa-ir :Yēēsu ngʼal chaa chaangʼ chēpō kwōngʼuut mu kōōroonoonēē. Kiitiingʼō :ēēruunēchiich piich choo ngʼērin kipaat choo kiimnyoonsōōt akuusoop akwaaneek. 6 Kikwōngʼ :Yēēsu āmu kiimaaran :pichoochēē inyeentee. Kiwō :Yēēsu kōōrootin walak wōkuunēētiisyootō. 7 Nēē mii pērēētuu aka, kukuur :Yēēsu kiineetanichiich chu kiilēē taman nkōō ārēēny, akuuyooytō kupeera ārēēny ārēēny pakwaamtaata ngʼālyoontoo Iriin. Kitoomō kupa, kuutē akwaaneek kaamuuka nyoo muukēy ku-oon toomirmiirēy chaa raacheen. 8 Kumwoochi akwaaneek kilē, "Ameenamaata :chiich kir aka tōkōl paani iwēētii kungʼātu kaarya. Āmēē-āp āmiisyō, saapaa kātōōn, ntā ku rōōpiyō. 9 Iraap kwēēr akumēē-āp sira aka." 10 Kumwoochi akwaaneek kilē, "Nēē taakaak :chiich, apa katanyiin ātēpi ākōy apeeree yoonēē. 11 Nēē mataakaak :piich akutay kuteer kiyoo āmwoorēy, āpēēchinii keey, aparta tēērit nkōō kēēlyēēkwook. Ngʼuutuuy :nyoonēē kilē tākutingʼēy pichoochēē ngʼōōkikwaak." 12 Kupa :kiineetanichoochēē pākwoomchinootō piich kuwāliisyēērō rāyiityēēngʼwaangʼ nyoo kiiku-ir. 13 Kii-oon toomirmiirēy chaa raacheen chaa chaangʼ, akuu-iilee mwaar piich chaa chaangʼ choo kiimnyoonsōōt akuusoop. 14 Kiingʼalaala :piich chaa chaangʼ ngʼaleechu kiimii ku-irēy :Yēēsu kuti ku-it :ngʼaleechoochēē wōloo mii pāytooyiin Ērōōtē. Kiimwoorēy :piich walak kilē, "Kiikungʼeeta Chowaana Koopootiisāniin meerat nka nyi tingʼēy kaamuuka ku-ir ngʼal chēpō kwōngʼuut" 15 Kimwoorēy :walak kilē, "Eliicha nyi kaakuwaraka." Kimwoorēy :walak kilē, "Ōōrkooyoontoo Iriin nyi nyoo karkeey nkōō ākoongʼo nyēpō ōōrkooy chēpō kēny." 16 Paani kateer :Ērōōtē kilēē nyoonēē, kimwa kilē, "Chowaana Koopootiisāniin :nyi kyaamwaarta /keetil mētinyiin nyi /kaakeengʼeeta meerat." 17 Kiikiikumwaarta :Ērōōtē kilē /keenam Chowaana /akeerat nkōō korkoreet. Ki-ir :Ērōōtē kilēē nyoonēē āmu Ērōōtya, cheepyooseetaa wēēriingʼwaangʼ nyoo /kiikukuurēē Pilip, nyoo kyoop Ērōōtē. 18 Kiimwoochi :Chowaana Ērōōtē kilē, machamaat kwoop cheepyooseetaa wēēriingʼwaangʼ. 19 Kutoowu :Ērōōtya kusas Chowaana nkōō ngʼaleechoochēē kiimwoorēy, akimar kuukeet. Wōloo nyuun kimēēmuukēy kuukeet, 20 āmu kiiwārēy :Ērōōtē Chowaana. Kuriip nyuun :Ērōōtē inyeentee āmu kiinkēt kilē chiich :Chowaana nyēpō man akutiliil. Kiichāmēy kutēērēy :Ērōōtē kiyoo kiimwoorēy :Chowaana, akii-iimēy inyeentee mēt :ngʼaleechoochēē. 21 Ku-it nyuun :pērēētuu nyoo kiinyōōru :Ērōōtya pārooyin. Kii-ir :Ērōōtē tuum nyoo /kiikuupkootēy pērēētuuni /kiikutuumēy inyeentee. Kikuur :Ērōōtē piichiich choo ēēchēēn. Kikuur mpō kāāntōōy chēpō lukoo pooryoot ākōō piich walak choo kii tookuunoot nkōō Kalilaaya. 22 Kuchō :chēpō Ērōōtya akunyaal nkōō taayuu Ērōōtē nkōō tooyēēchiich. Kupaypayiit :Ērōōtē akumwoochi chēēpoonēē kilē, "Ichāmēy ākōōnin nee? Ākōōniin kir aka tōkōl nyoo keemar." 23 Kusirpēn :Ērōōtē akumwoochi inyeentee kilē, "Kir aka tōkōl nyoo keeteep ākōōniin, mpō nēē imārēy kareeran nyēpō kōōrēēnyuun." 24 Paani kateer :chēēpoonēē kilēē nyoonēē, kiwō wōloo mii :eeyeenyiin akuteepee kilē, "Amwaarta /kēēkōōnān nee?" Kuwālchi :kaamee kilē, "Mwaartee /kēēkōōnin mēt pō Chowaana Koopootiisāniin." 25 Kuwaraka :chēēpoonēē wōloo mii :Ērōōtē kilē weel akilēēchi, "Āmārēy ikōōnoon mēt pō Chowaana Koopootiisāniin mu kipis kilē weel." 26 Paani kamwa :chēēpoonēē kilēē nyoonēē, kwootyō :Ērōōtē nyēpō kwōngʼuut. Aku āmu kiikiikusirpēn nkōō taayuu tooyeechiich, ku maamar kisiiru ngʼālyoontēēnyiin. 27 Kuuyooytō :Ērōōtē riipiinteenyiin kiwō kwoopu mēt pō Chowaana. Kiwō :riipiintoonoonēē korkoreet akutil kaat Chowaana, 28 akwoopuunō mētit kipis akuutē chēēpoonēē. Kunam :chēēpoonēē mētit akuutō eeyeenyiin. 29 Paani kateer :kiineetanik chēpō Chowaana kilē kaakima, kupa kimar pōōrpō Chowaana akutup. 30 Paani kāwārākiisyō :kiineetanichoochēē, kumwoochi Yēēsu tōkōl choo kiipa ku-ir akuuneet. 31 Āmu kiimii :piich chaa chaangʼ choo kipkoonēy akupēētii ku maanyōōru :Yēēsu ākōō kiineetanichiich pārooyin kwoomiisyō. Kilēēchi :Yēēsu kiineetanichiich, "Keepee wōloo mālēēkitēē :chiich sikēēmuungʼō nyoo miningʼ." 32 Kulaangʼ mēēli akupa ākōy wōloo mālēēkitēē :chiich. 33 Paani keero :piich kuwēētii :Yēēsu ākōō kiineetanichiich, kusōwu wōloo kiipēētii. Kumētō kōōrootinēēkwaak akumwēr araa kēēlyēn kutuup tapan nyēpō araaray sukuutorook :akwaaneek taay. Ku-it :piich wōli kiiwēētii :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kutoomō ku-it :akwaaneek. 34 Paani kārēkuunō :Yēēsu mēēli, akuuro pichoochēē tōkōl, kuriira akwaaneek āmu kii lēē kēēchiir choo mātingʼēy māsōwoon. Kitoowu nyuun kuuneet :Yēēsu pichoochēē ngʼal chaa chaangʼ. 35 Ku paanta kutuuriit :kōōrēē, kupēēchi Yēēsu :kiineetanichiich akilēēchi, "Kaakutuuriit :kōōrēē aku kōōrooni ku suur kwēēn. 36 Ngʼuntee pichu kupa kēēstoonichu lēēkitēē yēēnyi kupa kwaalaata kiyoo āmēy." 37 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ātēē kir nyoo āmēy." Kilē :kiineetanichiich, "Kupa kee-al makatiin choo yāmēy kwaam :pichu tōkōl? Nku chaangʼ :rōōpiyēēchoochēē." 38 Kuteepee :Yēēsu kilē, "Ātingʼēy makatiin ata? Apee kee aroo." Paani kaakuuro, kumwoochi kilē, "Kitingʼēy makatiin muut ākōō kaaraak ārēēny." 39 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kumwoochi piich kuururuuk keey akutēpi ngʼwēny yoo mii suusō. 40 Kuupuur :piich kupeeraateera konom konom. 41 Kunam :Yēēsu makatiinachoochēē muut ākōō kaaraakik ārēēny, kuuro parak akumwoochi Iriin kōōnkēy, kupuutil makatiinak, akuutē kiineetanichiich kuchārchinootō piich. Kuchar mpō kaaraakichoochēē ārēēny akuutē piich. 42 Kyoomiisyō :piich tōkōl kuti piryoonchō. 43 /Keerum kiituukaan chēpō makatiin, kunyir kitaseen taman nkōō ārēēny ākōō chēpō kaaraak. 44 Piich :choo kyaam makatiinak ku murēn ēlup muut. 45 Paanoonēē kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kulaangʼ mēēli kusip kuuntoroor kutilta araaray kupa kamasta nyiinō aka pō Peetsaayta, kuta kuuyoomiisēy keey :inyeentee nkōō piich. 46 Paani kaakuuyoomiistō :Yēēsu pichoochēē, kuwēēchi keey tul kiwō kusa. 47 Kii nēē kaakutuuriit, ku kiikiiku-it :mēēlii araaray kwēēn, akutā kumii :Yēēsu tul. 48 Kuuro :Yēēsu kilē kānyikisiit yoomēē nkōō wōloo mii kiineetanichiich nēē mārēy kukwaangʼkwaangʼ pērēēk āmu kiimii yoomēt nyoo nyikiis nyoo kiichōōnēē taayuungʼwaangʼ. Paani kāwōkuurir :kōōrēē, kuwēērēē :Yēēsu pēr parak ākōy wōloo kiimii :kiineetanichiich. Kii paanta kusiirtō akwaaneek, 49 kii nēē ro :kiineetanik kumānēē :Yēēsu pēr parak, kuunchōōyō kukuurēē iilat. 50 Kiiwāriisyō :kiineetanik tōkōl paani keero Yēēsu. Kumwoochi nyuun :Yēēsu akwaaneek kilē, "Āmoowāriisyō! Aneen :nyēēnyi." 51 Paani kalaangʼ :Yēēsu mēēlii, kusiis :yoomēē. Kikwōngʼyō :kiineetanik nyēpō kwōngʼuut, 52 āmu kitoomō kusōwu kiyoo ngʼutuuy paywaanoonēē kii pō piich ēlup muut. Kutōkōliituuy mētēwēyiikwaak. 53 Paani kaakutilta :Yēēsu ākōō kiineetanichiich araarayta, kupa kuuryoongʼō yoo /kiikukuurēē Keeneesareet, akurāti mēēlii tapanpō araaray. 54 Kii nēē rēkuunēē mēēlii, kusōwu :piich Yēēsu kilē weel. 55 Kumwērootō :piich nkōō kōōroonoonēē tōkōl akukālāpuunō piich choo mnyoonsōōt kiptaraancheen kupa wōltō aka tōkōl wōloo kateer kilē mii :Yēēsu. 56 Ārii aka tōkōl yoo kiiwō, kilēē kōōrootin ākōō kēēstoon, ku kiimuti :piich piich choo kiimnyoonchootēēn kupka yoo kiikutuuyēēchinii. Kusoom :pichoochēē kiimnyoonchootēēn kutiingʼ tapanuu siraa :Yēēsu. Kisop :chiich aka tōkōl nyoo kiitiingʼ tapanuu siree.

7

1 Nēē mii pērēētuu aka, kupka Parisaay walak nkōō koonēēt chēpō ngʼātuut kuururuuchi keey taayuu :Yēēsu. Kiipkoonēē :pichu Chēērusālēēm kipa kuurōōtēy kiyoo kii-irēy :Yēēsu. 2 Kuuro :pichoochēē kiineetanik walak chēpō Yēēsu kwoomiisyēērēē ēēruunēkwaak choo kiimātiliilō kilēē wōloo kiimārtooy :ngʼātuutēkwaak. 3 Āmu nkōō Parisaay ākōō Yāwuutik tōkōl, ku kiimā-āmiisyēy :chiich aka tōkōl kimaatiliil ēēruunēchiich, kilēē paani kiimwoorēy :ngʼātuut chēpō piich chēpō kēny. 4 Kiimā-āmēy mpō kir aka tōkōl nēē pkoonēē siirō ākōy kuu-uun keey. Kiituupēy ngʼātuut walak chaa chaangʼ chēpō kēny choo ngʼuutuuy wōloo /kuutiliiltooy tukun choo /kēēpāyiisyēērēē nkōō kēēstoon. 5 Kuteepa :Parisaayichoochēē ākōō koonēētichoochēē pō ngʼātuut Yēēsu kilē, "Āmu nee simātuupēy :kiineetanikuuk koonēētuut chēpō mpō kuukō? Nku āmiisyēērēē ēēruun choo mātiliilō." 6 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Kiipō man :ngʼaleepō ōōrkooyoon Isaaya paani kimwoorēy akipō akwaan ngʼuurichu kilē, ’Koonyitēēnoon :pichu ngʼālyēēpikwaak, aku lōōwō :mukuliiriikwaak nkōō wōloo āmii. 7 Looswoon kilēēn, aku ngʼātuut choo koonyitēy ku ngʼātuut choo nēētēy :piich kipaat.’ 8 Āmētooy ngʼātuut chēpō Iriin akaanam ātēpuut chēpō piich." 9 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kilē, "Ātingʼēy ngʼoroomnyēē aka nyoo ātēnii ngʼātuut chēpō Iriin kamas saatuupa ngʼātuutēkwook. 10 Kiimwooru :Muusa kilē, ’Ikoonyit āpoongʼuungʼ ākōō āyēēngʼuungʼ.’ Akimwa kilē, ’Nyoo muulēy apoonyiin ntā eeyeenyiin, /kēēkēētēy.’ 11 Aku āmwoorēy :akwaan kilē, nēē mwoochi :chiich apoonyiin ntā eeyeenyiin kilē, ’Kir nyoo kookōōniin, ku kaakēētō Iriin,’ 12 ku kaacham :akwaan chiichoonēē kumātoorēt apoonyiin ntā ku eeyeenyiin. 13 Aree aka :nyi nyoo ārēēngʼēy ngʼālyoontoo Iriin akaakeeree ngʼātuutēkwook, ākootāsēy taay ā-irēy ngʼaleek walak chaa chaangʼ choo lēē choochēē." 14 Kukuur :Yēēsu piich chaa chaangʼ akumwoochi kilē, "Āyāpchi iit :akwaan tōkōl ngʼaleechu āmwoorēy, ākoosōwu. 15 Mā :kir nyoo wēētii kuut nyoo irēy chiich ku mātililiit, aku ngʼal choo pkoonēē kuut. [ 16 Chiich nyoo tingʼēy iit, kuteer.]" 17 Kimētō :Yēēsu pichoochēē akuwēēchi keey nkōō kiineetanichiich kaaw nyoo kiitēpuunēē. Paani ka-it, kuteepee :kiineetanichiich kumwoochi kiyoo ngʼuutuuy kārkēēyini. 18 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ara kōō moosōwu ngʼalēēchu koongʼāloolēē mpō? Moosōwu kilē kir aka tōkōl nyoo wēētii kuutii chiich kima-irēy chiich kumātililiit? 19 Kiyoo chuutēy kuutii chiich kumāwēētii mukulēruunyiin, aku wēētiiy moo /akeelayta kupa saangʼ." (Kiimwoorēy :Yēēsu kilēē nyoonēē, kingʼuutu kilē tiliilō :tukun tōkōl choo /kwoomēy.) 20 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Tukun choo pkoonēē or nyēpō chiich choo irēy inyeentee kumātililiit. 21 Āmu pkoonēē kaapkootuut chaa raacheen mukulēr nyēpō chiich. Irēy kaapkootuutēchoochēē piich ku-ir takal kutoomō kwoop keey, kuchōōrsyō, kurumiisyō, kusiir karwa, 22 kunyōōru ngʼat koongʼ, ku-ir ngʼal chaa raacheen, kumwa seemseem, kutakalaan, kunyōōru tuurin pō :moo, kungʼuurnaan, kulas keey, akumāngʼiisyō nkōō sōlwoonti. 23 Kunyuun tukuuchu raacheen tōkōl kupkoonēē mukulēr nyēpō chiich aku-irēy chiich kumātililiit." 24 Kungʼeeta :Yēēsu yoonēē akiwō ākōō kiineetanichiich ākōy kōōroo Tiirō ākōō Siitōn akichuut koot aka. Kiimārēy kilē māsōwu :chiich aka tōkōl kilē kaakuchō :inyeentee. Ku maakuumuuk ku-ungʼa keey piich. 25 Kuteer :cheepyooso akipō Yēēsu nyoo kiitingʼēy chēētanyiin nyoo kii-iimēy :toomirmiir nyaa ra. Kuchō :cheepyoosooni wōli mii :Yēēsu akukutungʼēē taayuunyiin. 26 Kiipō cheepyoosoonoonēē kōōroo Pōyinikē akiimā chēpō Yāwuutyoon. Kusoom Yēēsu kilē ku-oon toomirmiir nyaa ra nyoo kiikuu-iim chēētanyiin. 27 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Kikānyēy kwoomiisyō :laakōōk kupōk. Makaraam /keenam āmiisyō nyēpō laakōōy /ākēētē sukōyēy." 28 Kuwālchi :cheepyoosoonoonēē kilē, "Lēē nyoonēē, Kiptaayaan, akunyuun oo, kwārēy mpō :sukōyēy rārākēy choo chintooy nēē mii kwoomiisyēy :laakōōk." 29 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Āmu kēēwālwoon kilēē nyoonēē, wiyō kaaw. Iwēēnyōōruuy chēētāngʼuungʼ kaakuwēērō :toomirmiiryoonoonēē ra." 30 Paani kāmwooru :Yēēsu kilēē nyoonēē, kiwō :cheepyoosoonoonēē kaaw akiwō kunyōōru laakweenyiin kaakusop akimii rwoon kitōōk. 31 Kii nēē ngʼeetee :Yēēsu Tiirō, kiwō Siitōn, akuuweer araaray pō Kalilaaya kiwō kōōroo Teekapooli. 32 Kii nēē it wōloonēē, kuumuti :piich walak chiitō aka nyoo kii miinyaat amāngʼāloolēy kukaraam. Kisoom :piich Yēēsu kilē kutiingʼēē ēēruunēchiich chiichoonēē kii miinyaat sukusop. 33 Kunam :Yēēsu chiichoonēē kii miinyaat akwoop tapan nkōō wōloo kiimii :piich. Kuuchuut mooriichiich iitiipō chiichoonēē, akungʼuti moorineenyiin akutiingʼēē ngʼalyaptii chiichoonēē. 34 Kuuro im akilēēchi chiichoonēē, "Yaatee." 35 Paani kamwa kilēē nyoonēē, kuyootiisyō :iitiik, akutoowu kungʼalaal nyoo rootoot. 36 Kukir :Yēēsu piich kumāmwoochi chiich aka tōkōl ngʼaleechoochēē. Paani kāmwoochi piich :Yēēsu kilē mamwaartaata, kuunkēt piich kumwaartaata kitya. 37 Kukwōngʼ :piich tōkōl choo kiiteer ngʼaleechoochēē akimwa kilē, "Kaku-ir :Yēēsu tukun tōkōl kukārāmiituuy. Irēy mpō piich choo miinyootēēn kuteerta ākōō choo māngʼāloolēy kungʼalaal."

8

1 Kiimii pērēētuu aka nyoo kiireer kuurumchi keey :piich chaa chaangʼ Yēēsu, aku kiimoomii :kiyoo tākwoomēy. Kukuur :Yēēsu kiineetanichiich akilēēchi, 2 "Man kaariiree pichu. Kaakēētēpi nkōō akwaaneek pērēētuus sōmōk āmoomii :kir nyoo ka-am. 3 Pkoonēē :pichu walak wōloo lōōw. Nēē āmwoochi kupēēchi keey kaaw kwoomēy :piri kuumuukēy kumistō nkōō aree." 4 Kumwa :kiineetanichiich kilē, "Kōōrooni ku suur kwēēn. /Kunyōōrchinii ānō āmiisyō nyoo yāmēy piich choo tēēnō chu tōkōl?" 5 Kuteepee :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Ātingʼēy makatiin ata?" Kuwālchi kilē, "Kitingʼēy choo lēē tisap." 6 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kumwoochi piich kutēpi ngʼwēny. Kunam makatiinachoochēē lēē tisap akumwoochi Iriin kōōnkēy. Kupuutil akuutē kiineetanik kuchārchinootō piich. 7 Kiitingʼēy mpō :kiineetanik kaaraak choo ngʼērin choo mēnkēēchēēn. Kunam :Yēēsu kaaraakik, kumwoochi Iriin kōōnkēy akuutē kiineetanichiich kicharta. 8 Kyoomiisyō :piich kupiryoonchō. Kuurum :kiineetanik kiituukaan kuunyiriit kitaseen tisap. 9 Kii-itēy piichoochēē kiimii yoonēē ēlup angʼwan. 10 Kumwoochi nyuun :Yēēsu piich kupēēchi keey akuulaangʼ :inyeentee mēēli ākōō kiineetanichiich akupa ākōy kōōroo Talmanuuta. 11 Kiipkoonchi :Parisaay Yēēsu choo kiimārēy kuutyam inyeentee. Kilēēchi ku-ir ngʼālyoon nyoo ngʼuutuuy kilē tingʼēy :Yēēsu kaamuuka nyoo chōōnēē wōloo mii :Iriin. 12 Kiinyita :Yēēsu akilē, "Āmu nee sukumārēy :piich walak ngʼālyoon nyēpō kwōngʼuut? Koomwoorwook man kilē, moomii :kir nyoo ngʼuutinii :Iriin piich choo lēē chu." 13 Kumētō :Yēēsu pichoochēē akulaangʼ mēēlii nkōō kiineetanichiich akutilta araaray kuureer kamasta aka. 14 Kiiruutyēērō :kiineetanik kwoop makatiin nkōō wōloo kipkoonēē. Kiitingʼēy makatyaan ākoongʼo kipaat nkōō mēēlii. 15 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Āriip keey, sōō kimeereepō Parisaay ākōō chēpō Ērōōtē." 16 Kungʼalaala :kiineetanichoochēē ngʼaleechoochēē akumwoochi keey kilē, "Kamwa kilēē nyoonēē āmu mākitingʼēy makatiin." 17 Āmu kiinkēt :Yēēsu kiyoo kingʼāloolēē :kiineetanichiich, kuteepa kilē, "Āmu nee soongʼāloolēy kilē mootingʼēy makatiin? Moosōwu ngʼaleechu? Tōkōōlō :mētēwēyiikwook? 18 Ātingʼēy koonyin āmoosōwuuy? Ātingʼēy iitin, āmootēērēē? Moopkootēy :akwaan mpō? 19 Paani kyoopuutulēy makatiin muut /sikeepayee piich choo lēē ēlup muut oo, kyaarum :akwaan kitaseen choo lēē ata choo kiingʼātu?" Kilē :kiineetanik, "Kitaseen choo lēē taman nkōō ārēēny." 20 Kuteepee :Yēēsu kuureer kilē, "Ki paani kyoopuutulēy makatiin tisap /sikeepayee piich choo lēē ēlup angʼwan oo, kyaarum :akwaan kitaseen choo lēē ata choo kiingʼātu?" Kilē :kiineetanik, "Kitaseen choo lēē tisap." 21 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Toomō āsōwu mpō ngʼaleechoochēē?" 22 Nēē mii pērēētuu aka, ku-it :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Peetsaayta. Nkōō yoonēē, kuumuti :piich walak Yēēsu chiich aka nyoo kii koroot. Kisoom :pichoochēē Yēēsu kilē kutiingʼēē ēēruunyiin chiichoonēē sukusop. 23 Kunam :Yēēsu ēēruu chiichoonēē kii koroot akuurēētō kiwō wōloo kimālēēkitēē :chiich. Nēē it, kungʼuti koonyiipō chiichoonēē akutiingʼēē ēēruunēchiich akuteepee kilē, "Irōōtēy kir aka tōkōl?" 24 Kitoowu :chiichoonēē kimararta akilē, "Ārōōtēy piich aku lēē keet choo pēētootēy." 25 Kuureer kutiingʼēē :Yēēsu ēēruunēchiich koonyiipō chiichoonēē. Kusopyō akimararta kukaraam. 26 Kumwoochi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Wiyō kaaw ameeweemwaartaata kiyoo kaa-iruun." 27 Nēē mii pērēētuu aka, kiwō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kōōrootin choo mii Kayisareeya Pilipi. Kumii aree kupēētii, kuteepee :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Mwoorēy :piich kilē aneen :ngʼoo?" 28 Kuwālchi :kiineetanichiich kilē, "Mwoorēy :piich walak kilē inyēēn Koopootiisāniin Chowaana, kumwoorēy :walak kilē inyēēn Eliicha, kumwoorēy walak kilē inyēēn ākoongʼo nyēpō ōōrkooyiipō Iriin." 29 Kuureer kuteepa :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Aa akwaan, āmwoorēy kilē aneen ngʼoo?" Kuwālchi Pēētērō kilē, "Inyēēn Meesaaya." 30 Kikir :Yēēsu kiineetanichiich mamwaarta kilē Meesaaya inyeentee. 31 Kutoowu kuuneet :Yēēsu kiineetanichiich kilē nyōōruuy :Wēēroo Chiich nyāriluut chaa chaangʼ, akutāyēy :kāāntōōy, tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut. /Kupārēy aku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk kungʼeetee meerat. 32 Kumwoochi :Yēēsu akwaaneek ngʼaleechoochēē nyoo maa-ungʼee. Kii nēē teer Pēētērō ngʼaleechoochēē, kuumut tapan Yēēsu akukar koongʼ nkōō ngʼaleechoochēē kāmwoorēy. 33 Kuwarak keey :Yēēsu akuuro kiineetanik, akukar koongʼ Pēētērō kilē, "Istoorēēnoon keey :Syeetaani! Ipkootēy kilēē wōloo pkootitooy :piich mā wōloo pkootitooy :Iriin." 34 Nkōō yoonēē, kukuur :Yēēsu piich choo kiimii yoonēē ākōō kiineetanichiich, akumwoochi kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kutuup ngʼaleechuuch, kutay keey, akicham /keenyariil akipō aneen, akichō kutuupkaan. 35 Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kusāru sāpoontanyiin, kuupootēy, ku nyoo kēētētō sāpoontanyiin akipō aneen ākōō lōkōōy choo kāroomēēn, kusāruuy. 36 Kāroomin nee nyoo nyōōruuy :chiich nēē rumchi keey tukun tōkōl nkōō ngʼwēny, akuupoot sāpoontanyiin nyēpō ākōy? 37 Ntā nee nyoo muukēy kuwala :chiich sāpoontanyiin? 38 Chiich aka tōkōl nyoo māmārēy kumwaartaareenaan keey akutay ngʼaleechuuch mu kōōrooni pō ngʼōōki nyoo tāyēy :piich Iriin, ātāyēy :mpō Wēēroo Chiich, pērēētuuni āchōōnēy ākōō malaykeen choo tiliilēēn nkōō lēpooyin nyēpō Apoonyuun."

9

1 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kilē, "Āmwoorwook man kilē mii :piich walak yi choo mamēērsōōt kitoomō kuuro Pāyuunātoo Iriin kuchō nkōō kaamuuka." 2 Kii nēē kaakusiirtō :pērēētuus choo lēē lo, kuumut :Yēēsu Pēētērō, Chēēmis ākōō Chowaana kupa ākōy tul aka nyoo tōrōōr wōloo kimālēēkitēē chiich. Kumii tulwoonoonēē, kuwala :Yēēsu kilēpēyiit nkōō taayuungʼwaangʼ. 3 Kuwāliisyō :sirōōchiich kureelachiniituuy kilē tyal. Kiitingʼēy rēēlin nyoo kimēēmuukēy :chiich nkōō kōōrēē kuurēēliit sira kilēē nyoonēē. 4 Kuuro :kiineetanichoochēē sōmōk Eliicha kimii ākōō Muusa kungʼāloolchinii Yēēsu. 5 Kumwoochi :Pēētērō Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, karaam āmu kimii yi, kanyeech keeteeka sōpōōtwēēn choo lēē sōmōk, nyoongʼuungʼ ākoongʼo, kipō Muusa aka, kipō Eliicha aka." 6 Kiimēēnkēt :Pēētērō kiyoo kiimwoorēy, āmu kiiwāriisyō :akwaaneek nyēpō kwōngʼuut. 7 Nyoo matyaan, kuulaampuus :pooltō akwaaneek, akichōōnō kuut pooltoonoonēē kilē, "Wēēriinyuun :nyi nyoo āchāmēy, ātēērchii kiyoo mwoorēy." 8 Nēē lē :kiineetanichoochēē keemarartee, kimaakuurō chiich aka tōkōl, Yēēsu ākityōōn nyoo kiimii ākōō akwaaneek. 9 Kii nēē mii kurēkuunēē tulwēē, kukaaman :Yēēsu kiineetanichoochēē kilē, momwoochi chiich aka tōkōl kiyoo keero :akwaaneek ākōy kungʼeetee :Wēēroo Chiich meerat. 10 Kikaaman keey :kiineetanichoochēē maamwaarta ngʼaleechoochēē, akuteepee keey kilē, "Ngʼuutuuy nee :ngʼālyoontooni pō ngʼeeteetaa meerat?" 11 Kuteepa :kiineetanichiich Yēēsu kilē, "Āmu nee sukumwoorēy :koonēēt chēpō ngʼātuut kilē wārākēē :Eliicha kupōk?" 12 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ntōrōōruuy :Eliicha kilēē nyoonēē kupōk sikusat tukun tōkōl. Āmu nee /sikeesir nkōō siruut chēpō Iriin kilē nyōōruuy :Wēēroo Chiich nyāriluut chaa chaangʼ /ākēētāyēy?" 13 Āmwoorwook nyuun kilē kiikuchō Eliicha, akii-irchi :pichoochēē inyeentee kir aka tōkōl kilēē wōli kiimārtooy akwaaneek kilēē wōloo kiikusirta akipō inyeentee. 14 Paani kāwō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich wōli kiimii kiineetanik chuuchō walak, kuuro ku kēērumchi keey :piich chaa chaangʼ yi kimii :akwaaneek, akiimii mpō :koonēēt chēpō ngʼātuut kukwiintoochinii keey ākōō kiineetanichoochēē. 15 Paani keero :piich Yēēsu, kupāypāyiituuy akutorooyta kipa kuutaakwees inyeentee. 16 Kuteep :Yēēsu kilē, "Ākwiintoochinii nee?" 17 Kumwa :chiich aka nkōō kwēēnuu pichoochēē kiikiirum keey kilē, "Koonēētiin, kaamutuun laakweenyuun, āmārēy isoopkoon. Tingʼēy toomirmiir nyaa ra nyoo irēy inyeentee kimangʼalaal. 18 Nēē ngʼēēti :toomirmiiryoonoonēē, kuwiirchinii ngʼwēny, aku-irēy kuchōōnēē :puchaan kuut. Nyārēy keeleechiich akuyaam :pōōrtō tōkōl. Kāāmwoochi kiineetanikuuk ku-oon toomirmiiryooni ra, kimaakuumuuk." 19 Kumwa :Yēēsu kilē, "Muutyō akwaan choo mootingʼēy kaarana. Ātēpēē nkōō akwaan ākōy āyu? Āmurtoochinook ākōy āyu? Amutwaan wēēroonēē." 20 /Kēēmuti Yēēsu wēēroonēē. Paani keero :toomirmiiryoonoonēē Yēēsu, kuutimtiim wēēroonēē akuwiirchi ngʼwēny akumiimil akichōōnēē :puchaan kuut. 21 Kuteepee :Yēēsu apootaa wēēroonēē kilē, "Kungʼeetee āyu yoo kii lēē nyēēnyi :wēēri?" Kuwālchi kilē, "Kungʼeetee ku laakwa. 22 Kiikuutyam :toomirmiiryoonoonēē nkōō pērēētuus chaa chaangʼ kumārēy kuukēētēy, kuwiirchinii ma ntā ku pēr. Iriireeneech, akiisārwēēch nēē imuukēy." 23 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Āmu nee siimwaara kilē ’Nēē imuukēy’? Muukēē :kir aka tōkōl nkōō chiich nyoo rānēy Iriin." 24 Kuriir :apootaa wēēroonēē kilē, "Ārānēy Iriin, ākoosoomiin itoorētoon aran kitya." 25 Paani keerō :Yēēsu piich kāmwēru kuurumchi keey yoonēē, kilēēchi toomirmiiryoonoonēē ra, "Toomirmiiryooni koroot amāngʼāloolēy, āmwooruun kilē chōōnēē wēēri āmēē-ōōchi keey kuureer." 26 Kuunchō :toomirmiiryoonoonēē akuutimtiim wēēroonēē akichō saangʼ. Kuuritō keey wēēroonēē kilēē yoo kama. Kumwa :piich chaa chaangʼ kilē, "Acha! Kaakima :wēērii." 27 Kunam :Yēēsu ēēruu wēēroonēē akuutoorēt kungʼeet. Kuuryoongʼ :wēēroonēē. 28 Kii nēē chuut :Yēēsu kō ākōō kiineetanichiich, kuteep :kiineetanik Yēēsu kilē, "Āmu nee tamaakuumuuk kee-oon toomirmiiryoonoonēē ra?" 29 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Mēēmuukēē /kee-oon toomirmiir nyoo lēē nyoonēē, nēē /makusa [/akeerukuut keey]." 30 Kingʼeet :Yēēsu ākōō kiineetanichiich nkōō yoonēē, akupuntēērēē Kalilaaya. Kiimāmārēy :Yēēsu kusōwu :chiich aka tōkōl wōloo kiimii :inyeentee, 31 āmu kimii kuunēētēy kiineetanichiich. Kimwoochi kilē, "/Kunāmēy Wēēroo Chiich /ākēētē ēēruunēpō piich. Pārēy :pichoochēē Wēēroo Chiich aku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk, kungʼeetee meerat." 32 Moosōwu nyuun :kiineetanik kiyoo kiimwoorēy :Yēēsu, kuuwar kuteep. 33 Nēē mii pērēētuu aka, ku-it :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Kaaparnaam. Nēē mii paani mii kō, kuteepee :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Kookwiintoochinii nee nkōō aree?" 34 Kumaakuwālchi kir :kiineetanik, āmu kiimii kukwiintoochinii keey nkōō aree kilē ngʼoo nyoo ōōw nkōō akwaaneek. 35 Kutēpō :Yēēsu ngʼwēny akukuur kiineetanichiich chu kii lēē taman nkōō ārēēny akumwoochi kilē, "Nyoo mārēy kilēku nyoo ōōw kwoop keey ngʼwēny akicham kilēku kipāyityoontoo piich tōkōl." 36 Paani keewaangʼ kumwa kilēē nyoonēē, kunam :Yēēsu laakwa akukany kuuryoongʼēē taayuu kiineetanichiich. Kunamee laakwee ēēruunēchiich akilē, 37 "Chiich aka tōkōl nyoo tookēy laakwa nyoo lēē nyi āmu nyaanyuun, ku kataakan, ku nyoo kataakan, ku kataak Iriin nyoo kiiyookwoon." 38 Paani keewaangʼ :Yēēsu kumwa kilēē nyoonēē, kumwoochi :Chowaana kilē, "Koonēētiin, kakuuroo chiich nyoo kā-ōōnēy toomirmiirēy chaa raacheen nkōō kaarineengʼuungʼ. Keetayee, āmu moomii ākōō achaan." 39 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Maatayee chiich nyoo lēē nyoonēē, āmu moomii :chiich nyoo irēy ngʼal chēpō kwōngʼuut nkōō kaarineenyuun akungʼalaaleenaan nkōō oor nyaa ra. 40 Āmu chiich nyoo māsāsēēch, ku nyoonyoon. 41 Koomwoorwook kilē, chiich nyoo kākōōnook pēr choo ārēēy āmu akwaan chaachuuch, /kēētēnii mālāk. 42 Chiich aka tōkōl nyoo ka-ir chiich nyoo tākukuskus kaaraneenyiin kupēt, ku kaykay /kēērāti korpopar nyoo nyikiis kaat /ākēēwiirchi araaray. 43 Nēē irin :ēēruungʼuungʼ ipēt, itilta, āmu kaykay inyōōru sopoon nyēpō ākōy kumēētingʼēy ēēr kusiir itingʼēy ēēruunēk tōkōl, /ākēēwiirchiin ma nyēpō ākōy nyoo māmēērēy. 45 Nēē irin :kēēltongʼuungʼ ipēt itilta, āmu kaykay inyōōru sopoon ichō kimwaal, kusiir itingʼēy kēēlyēēk tōkōl /ākēēwiirchiin ma nyēpō ākōy. 47 Nēē irin :koontongʼuungʼ ipēt, ipālu, āmu kaykay iwō Kaa Iriin nkōō koongʼ ākoongʼo kusiir itingʼēy koonyiik tōkōl /ākēēwiirchiin ma nyēpō ākōy, 48 wōloo māmēērsōōt kuutyey, amāmēērēy ma ākōy. 49 /Kuutiliilēē piichoochēē tōkōl ma. 50 Kāroomō :muunya, aku nēē poot ānyinyintanyiin, i-irtooy nee sukuureer kuchāmu? Kunyuun, akanya kimii :muuny or nyoongʼwoongʼ, ākoomāngʼiisyō nkōō kaalya ākwoonēēk nkōō ākwoonēēk."

10

1 Nēē mii pērēētuu aka, kungʼeetee :Yēēsu yoonēē, kutil ēēmpō Choortan akiwō Kōōroo Chuuteeya. Kuurumchi keey :piich chaa chaangʼ yi mii :Yēēsu. Kuuneet :Yēēsu piich kilēē yoo kiicham kuunēētēy. 2 Kupkoonchi :Parisaayik walak Yēēsu choo kiimārēy kuutyam, akuteep kilē, "Chāmēy :ngʼātuutichooch kuutyaak :chiich cheepyooseenyiin?" 3 Kuwālchi :Yēēsu nkōō tēēpuut kilē, "Ngʼātuut nee :nyi kiimwoorwook :Muusa?" 4 Kumwa :pichoochēē kilē, "Kiichāmchi :Muusa saan kisir kartaasi nyoo tyookēē kooyēr suku-oon cheepyooseenyiin." 5 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Kiisir :Muusa ngʼātuutyooni āmu kiiwururiituuy :mukuliiriikwook. 6 Kii nēē ir :Iriin ngʼwēny, ku kii-ir murēn ākōō cheepyooso. 7 Āmu nyoonēē ku mētooy :murēnō apoonyiin ākōō eeyeenyiin, 8 akunam keey nkōō cheepyooseenyiin kilēku ākoongʼo. Mēēlē nyuun tāku piich ārēēny, aku kiikulēku ākoongʼo. 9 Kiyoo kaakuutuuyō :Iriin nyuun ku mēēpēēsyō :chiich." 10 Paani keereer kupa kō, kuteepee :kiineetanichiich Yēēsu kumwoochi kiyoo ngʼuutuuy :ngʼālyoontoonoonēē. 11 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Chiich nyoo keetyaak cheepyooseenyiin akwoop cheepyoosee aka, ku kasiir karwa aku-irchi ngʼōōki cheepyoosooni keetyaak. 12 Aku nēē oon keey cheepyooso akwoop keey nkōō chiich aka, ku kasiir karwa." 13 Kiimii :piich walak choo kiimuti laakōōy Yēēsu kilē kutiingʼēē ēēruunēchiich kuupēēruur. Kukar koongʼ :kiineetanik pichoochēē. 14 Kii nēē ro :Yēēsu kiyoo kii-irēy :kiineetanik, kinyala, akumwoochi kilē, "Akanya kupka laakōōk wōli āmii, amaakarta āmu piich choo lēē chu :choo pēētii Pāyuunātoo Kaa Iriin. 15 Āmwoorwook man kilē, chiich nyoo mātookēy pāyuunātoo Iriin kilēē wōloo lēē laakwa, ku māchuutēy Kaa Iriin." 16 Nkōō yoonēē, kuurum :Yēēsu laakōōchoochēē, akutiingʼēē ēēruunēchiich kuupēēruur. 17 Kitāsēy taay :Yēēsu nkōō paantanyiin, kuurip :chiich aka akukutungʼ nkōō taayuunyiin akuteepee kilē, "Koonēētiintooni karaam, a-ir nee soonyōōru sopoon nyēpō ākōy?" 18 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Āmu nee sēēkuurēēnoon nyaa karaam? Moomii nyaa karaam, kungʼātu Iriin. 19 Inkēt :inyēēn ngʼātuut chēpō Iriin choo mwoorēy kilē, ’Āmēērumiisyō, āmēēsiir karwa, āmēēchōōrsyō, āmēētoomchi chiich ngʼal, āmēēngʼoolsyō, ikoonyit apoongʼuungʼ ākōō eeyeengʼuungʼ.’ " 20 Kumwa :chiichoonēē kilē, "Koonēētiin, kyaatuup :aneen ngʼātuutēchoochēē tōkōl kungʼeetee āchō naran." 21 Kuuro :Yēēsu chiichoonēē nkōō choomnyoot akumwoochi kilē, "Mii :kir ākoongʼo nyoo rartaaraat. Wiyō altee kir aka tōkōl nyoo itingʼēy akiitō mēēy, akiichōōn ituupaan. Inyōōru nyuun mōkōrnoonti nyēpō man nkōō kipsēnkwēt." 22 Kii nēē teer :chiichoonēē ngʼaleechoochēē kiimwoochinii :Yēēsu, kwootyō :mukulērtiinyiin akusungʼa :tokoch kurayiit. Kuwēēchi keey nyoo nareekaat āmu kiitingʼēy mōkōrnoonti nyoo mātingʼ /keemwa. 23 Kumararta :Yēēsu komoosik tōkōl akumwoochi kiineetanichiich kilē, "Kōrōōm kitya nkōō piich choo lēē mōkōrō kupa Pāyuunātoo Kaa Iriin." 24 Kikwōngʼyō :kiineetanik nkōō ngʼaleechoochēē pō Yēēsu. Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kilē, "Piichuuch, kōrōōm keepa Pāyuunātoo Kaa Iriin. 25 Nyumnyum nkōō :tamas kuchuut koongʼpō siintaanu kusiir kuchuut :mōkōryoon Pāyuunātoo Kaa Iriin." 26 Kikwōngʼyō :kiineetanik nyēpō kwōngʼuut akilē, "Ara ngʼoo, nyuun, :nyoo muukēy /kēēsāru?" 27 Kuuro :Yēēsu kiineetanichiich akilē, "Mēēmuukēē nkōō wōloo mii :chiich, aku mā nkōō wōloo mii :Iriin, āmu muukēē :kir aka tōkōl nkōō wōloo mii :Iriin." 28 Kimwoochi :Pēētērō Yēēsu kilē, "Kiikēēmētēēchaan tukun tōkōl akeetuupiin." 29 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Man āmwoorwook kilē moomii :chiich nyoo kāmētō koonyiin, wēēriingʼwaangʼ, chēētangʼwaangʼ, eeyeenyiin, apoonyiin, laakōōchiich ntā ku pareenyiin akipō aneen ākōō lōkōōy choo kāroomēēn, 30 nyoo /mākuu-ōōchinii tukuuchoochēē nkōō pērēētuusyēchu kunyil pōkōl choo tingʼēy, /ku-usēy nkōō kōōrooni aku nyōōruuy nyuun sopoon nyēpō ākōy nkōō kōōrēē nyoo chōōnēy. 31 Wōloo nyuun chēpō taay kilēkuuy chēpō lēt, ku chēpō lēt kilēkuuy chēpō taay." 32 Kiintoroor :Yēēsu paani kiimii kupēētii Chēērusālēēm ākōō kiineetanichiich. Kikwōngʼ :kiineetanik akuuwāriisyō :piich walak choo kiimii kutuupēy Yēēsu. Kwoop :Yēēsu kiineetanichiich taman nkōō ārēēny kamas akumwoochi kiyoo kiiwō kii-irēē nkōō wōloo mii inyeentee, 33 kilēēchi, "Ateertee kee! Kumii kēēpēētii ākōy Chēērusālēēm, wōloo kipa /kēēnāmēē Wēēroo Chiich /ākēētē tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut choo tilchinii kiirwok /keekeet. /Kinamēy, /ākēētē piich chēpō Rooma, 34 choo muulēy, akungʼuti, akupir, akupar. Aku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk, kungʼeetee meerat." 35 Nēē mii yoonēē, kupēēchi :Chowaana ākōō Chēēmis wēēchiipō Sēpētaayo Yēēsu akilēēchi, "Koonēētiin, kumārēy kēēsoomin i-irweech kir." 36 Kuteepee :Yēēsu kilē, "Āmārēy a-irwaak nee?" 37 Kuwālchi :wēēchoochēē kilē, "Chāmwēēch kutēpō :akoongʼo nkōō achaan ēēruungʼuungʼ pō taay, kutēpō :aka ēēruungʼuungʼ pō lēt pērēētuuni ipāytooy." 38 Kilēēchi :Yēēsu, "Moonkēt kiyoo āsoomēy. Āmuukēy aree :akwaan kikoompaa nyaril nyoo ārēēy :aneen? Ntā āmuukēy apuntēērō kaapaatiisana nyēpō ngʼwoonin nyoo apuntēērēē?" 39 Kuwālchi kilē, "Kiimuukēy." Kilēēchi :Yēēsu, "Anyōōruukwaan nyāriluut choo ānyōōruuy :aneen, ākoopuntēērēē kaapaatiisana nyēpō ngʼwoonin kilēē aneen. 40 Mpō ntā lēē nyoonēē ku mootingʼēy kaamuuka ālēwēn kilē ngʼoo nyoo tēpēē ēēruunyuun pō taay ntā ku lēt, wōloo nyuun pō pārooyinoonēē piich choo /kiikēēchēpchi." 41 Kii nēē teer :kiineetanik chuuchō walak lēē taman kiyoo kiimārēy :Chēēmis ākōō Chowaana, kunyāliisyō akipō akwaaneek. 42 Kukuur :Yēēsu kiineetanik tōkōl akumwoochi kilē, "Ānkēt :akwaan kilē mārēy :pāytooy choo mii kōōrooni kungʼuuti keey piich kilē akwaaneek choo pāytooy akutingʼēy kaamuuka kusiir chiich aka tōkōl. 43 Mēērookēē nyuun ālēkuu choochēē. Nyoo mārēy kilēku nyoo ōōw nkōō akwaan kilēku kipāyityoon. 44 Ku nyoo mārēy kilēku nyēpō taay, ku mārēy kilēku ōōtwookiintoo piich tōkōl. 45 Kilēē yi kiimaachō Wēēroo Chiich /kēēpāyiisyēēchi, aku kiichō kupāyiisyō akuutētō sāpoontanyiin sikuutyaayta :piich chaa chaangʼ." 46 Nēē mii yoonēē, ku-it :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Chēērikō. Paani kiimii kupēērēē yoonēē, kutuup piich chaa chaangʼ. Kiimii :soomiin nyoo kii kipkoroot aree kamas kusoomsēy. /Kiikukuurēē chiichoonēē Partimaayo wēēroo Timaayo. 47 Paani kateer :chiichoonēē kilē kii Yēēsu nyēpō Naasareet :nyi kiimii kusiirtooy, kukuur nkōō kuut nyoo ōōw kilē, "Yēēsu, Wēēroo Tāwuti, riireenaan." 48 Kukar koongʼ :piich chaa chaangʼ kusiis. Wōloo nyuun kitas taay kukuur nkōō kuut nyoo ōōw kilē, "Wēēroo Tāwuti, riireenaan." 49 Kuuryoongʼ :Yēēsu akumwoochi piich kilē, "Āmwoochii kuchō yi." /Kēēkuur chiichoonēē kii koroot /ākēēmwoochi kilē, "Paypayiituu akiiryoongʼ! Kuuriin :Yēēsu." 50 Kii nēē teer kilēē nyoonēē, kungʼeet kilē weel akuwiirchi siree nyoo kiitukēē keey kamas /ākēērēētō ku-it yoo kiimii :Yēēsu. 51 Kuteepee :Yēēsu kilē, "Imārēy a-iruun nee?" Kuwālchi :chiichoonēē kii koroot kilē, "Koonēētiin, āmārēy amararta." 52 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Wēēchii keey, kaakuusoopin kaaraneengʼuungʼ." Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kimararta akutuup Yēēsu.

11

1 Kii nēē riichi :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Chēērusālēēm, yoo kilēēkitēē Peetpaake ākōō Peetaaniya, yoo lēēkitēē Tulwoo Musēytuun, kuuyooytō kiineetanichiich ārēēny, 2 akilēēchi, "Apee ākōy kēēstoonichu ātoopēnēy. Āmii āchuutēy, ānyōōruuy moorpō sikiryō kurataat akutoomō kukasan chiich pērēētuu aka. Atyaak sikiryoonoonēē ākoorēēwu. 3 Nēē teepaak :chiich kilē, ’Āmu nee saa-ira kilēē nyi?’ āmwoochi kilē, ’Mārēy Kiptaayaan akuu-ōōkuuy yēēnyi kilē weel.’ " 4 Kipa :kiineetanichoochēē akupa kunyōōru mooroonēē pō sikiryō kākirāti kurkat saangʼ, akuutyaak. 5 Kumii kuutyookēy, kuteepee :piich walak choo kiimii yoonēē kiineetanichoochēē kilē, "Kālē nee saatyaaka moortaa sikiryō?" 6 Kuwālchi :kiineetanichoochēē kilēē paani kimwoochinii :Yēēsu. Kuchāmchi :pichoochēē kwoop mooroonēē. 7 Kuurēētō ākōy yi kiimii :Yēēsu, akuukārkoorchi sirooy pataruu sikiryēē. Kutēpēērō :Yēēsu sikiryēē. 8 Kuukārkoorchi :piich chaa chaangʼ sirōōkwaak aree, kuukārkoorchi :walak sāk choo kiiyāpēē paraatin. 9 Kituumchinootō :piich choo kiimii taayuunyiin nkōō choo kituupēy lēt kilē, "Ōōsaana! Pēēruuroot :chiich nyoo chōōnēy nkōō kaarinaa Iriin. 10 Pēēruuroot pāyuunātoo paapēēnyoon Tāwuti nyi mii kuchōōnēy. Ōōsana mu kipsēnkwēt!" 11 Ku-it :Yēēsu Chēērusālēēm akiwō kuchuut piriiruu Kōpō Iriin. Kuuro wōloo kiilēē :kir aka tōkōl. Āmu kiikiikutuuriit :kōōrēē kiwō :Yēēsu nkōō kiineetanichiich taman nkōō ārēēny Peetannya. 12 Pērēētuu nyi kiituupēy, kupēērēē :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Peetannya, kwaam :piri Yēēsu. 13 Nēē tākumii kupēētii, kuurōōti :Yēēsu mookāngʼwō wōloo lōōw nyoo kiituk sāk. Kiwō :Yēēsu kuuro nēē muukēy kunyōōrchi lokoryoon aka tōkōl. Nēē it mookāngʼwēē, kunyōōru kilē sāk kipaat, āmu kiimā pērēētuus choochēē choo kiiyēēy :maakany lokor. 14 Kumwoochi mookāngʼwoonoonēē kilē, "Kima-ameeniin :chiich lokor ākōy." Kiteer :kiineetanichiich ngʼaleechoochēē. 15 Kii nēē it :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Chēērusālēēm, kuchuut :Yēēsu piriiruu Kōpō Iriin akutoowu ku-oon piich choo kyooltooy ākōō choo kyooliisyēy, akumilta meeseen chēpō piich choo kiiwāltooy rōōpiyō ākōō ngʼachareen chēpō piich choo kyooltooy chēēptuukēēn. 16 Kiimaachāmchi :Yēēsu chiich aka tōkōl nyoo kiitingʼootēy kir aka tōkōl nyoo kyooltooy kupuntoorō piriiruu Kōpō Iriin. 17 Kuuneet :Yēēsu pichoochēē kilē, "Masiraat kilē, ’/Kukuurēē koonyuun kōpō saayeet nyēpō piich chēpō kōōrootin tōkōl’? Nku kyaa-ir :akwaan kilēku ’kēpēnoo chōōr.’ " 18 Paani kateer :tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut kiyoo kii-ir :Yēēsu, kutuurchi :moo akutoowu kuwas wōloo pārtooy Yēēsu. Kiiwārēy :pichu Yēēsu āmu kiikwōngʼyō :piich tōkōl nkōō wōloo kiinēētitooy. 19 Kii nēē tuuriit :kōōrēē, kuureer :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Peetannya. 20 Paani kāwo kuyyeech :kōōrēē, kuureer :Yēēsu ākōō kiineetanichiich Chēērusālēēm. Kumii kupēētii, kuurō mookāngʼwooni kiipānēy :Yēēsu kiiyaam. 21 Kuupkaat :Pēētērō akilēēchi Yēēsu, "Koonēētiin, roo kee! Kiiyaam :mookāngʼwēē nyi kēēpānēy." 22 Kuwālchi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Arana Iriin. 23 Āmwoorwook man kilē chiich aka tōkōl nyoo mwoochinii tulwooni kilē, ’Ngʼeeta akiiwēēwiirchi keey araaray,’ akuuran nkōō moonyiin kilē irēē kiyoo kamwa, ku-irēē kilēē nyoonēē. 24 Āmwoorwook nyuun kilē kir aka tōkōl nyoo koosoom nkōō soowuut, aran kilē koonyōōru, kukōōnook nyuun :Iriin. 25 Nēē āsooyēy Iriin, akimii :kiyoo ra nyoo kiiku-irwaak :chiich aka, ānyōōchi kaat kupōk sukunyōōwook kaat mpō :Paapēēngʼwoongʼ Iriin nyoo mii kipsēnkwēt. [ 26 Nēē moonyōōchi piich walak kaat, kumānyōōwook kaat :Paapēēngʼwoongʼ nyoo mii :kipsēnkwēt ngʼōōkiikwook.]" 27 Kuureer kuwaraka :Yēēsu nkōō kiineetanichiich Chēērusālēēm. Paani mii kumānēē piriiruu Kōpō Iriin kupka tisiik choo ēēchēēn nkōō koonēēt chēpō ngʼātuut nkōō kāāntōōy, 28 akuteepee kilē, "Itingʼēē kaamuuka nee i-ir ngʼaleechu? Ntā ngʼoo nyi kiikōōnin kaamuuka nyoo i-irēy ngʼaleechoochēē?" 29 Kuwālchi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Ātēēpēēnook tēēpuut aku nēē āwālwoon, āmwoorwook nyoo kiikōōnān kaamuuka a-ir ngʼaleechu. 30 Āmwoorwoon! Kiichōōnēē :kaamuukaa Chowaana kuupootiisāniisyēy wōloo mii :Iriin, ntā wōloo mii :piich?" 31 Kuteepee keey pichoochēē kilē, "Nēē kumwaa kilē, ’Kiichōōnēē wōloo mii :Iriin,’ kuteepeeneech kilē, ’Āmu nee nyuun simaaran inyeentee?’ 32 Ku nēē kimwaa kilē, ’Kiichōōnēē wōloo mii :piich.’ " (Kiiwar piich āmu kii rānēy :piich tōkōl kilē kii ōōrkooyoontoo Iriin :Chowaana.) 33 Kuwālchi nyuun :pichoochēē Yēēsu kilē, "Mākuunkēt." Kilēēchi :Yēēsu pichoochēē, "Moomwoorwook nyuun mpō nyoo kiikōōnān kaamuuka a-ir ngʼaleechu."

12

1 Kumwoochi :Yēēsu kāāntōōyichoochēē nkōō kārkēēyin kilē, "Kiimii :chiich aka kēny nyoo kiitoot sapiipuun pareenyiin akukar. Kupal kēpēn sukupēēchi :pērēēpō sapiipuun paani kākupir. Kuteek kasar nyoo /kuriipēē paree. Kii nēē waangʼ, kuutē piich walak kipa kuriipchi paree akuwēēchi keey kōōrēē aka. 2 Nēē mii paani kāruryō :sapiipuunēk, kuuyooytō :chiichoonēē pō paree kipāyityoonteenyiin kiwō wōloo kiimii :pichu kiiriipēy paraanoonēē kiwō kwoopchi lokoreechiich. 3 Paani ka-it :kipāyityoontoonoonēē wōloonēē, kunam :pichoochēē akulap, aku-oon kilēēn. 4 Kuuyooytō :chiichoonēē kipāyityoonteenyiin aka. Kunam :pichoochēē akulap mēt, akumuul. 5 Kuureer kuuyooytō :chiichoonēē pō paree kipāyityoonteenyiin nyēpō sōmōk. Paani ka-it /keekeet. Kuureer kuuyooytō kipāyitiinēk walak kutuup keey. Nēē itēy wōloonēē /kēēlāpēy walak /kēēkēētēy walak. 6 Kiitākitingʼēy :chiichoonēē chiich ākoongʼo nyoo muukēy kuuyooytō, wēēriinyiin nyoo kiichāmēy. Nyēpō lēt, kuuyooytō wēēroonēē kiwō wōloo mii :pichoochēē, kuupkootēy kilē, ’Koonyitēy wēēriinyuun’ kuuyooytō nyuun kiwō. 7 Paani ka-it :wēēroonēē wōloonēē, kukuur keey :pichoochēē akilē, ’Murēchu, ānyi nyoo pāyituuy paree! Apkaana keekeeta sikupāyitwēēch :paraani.’ 8 Kunam wēēroonēē akuukeet akuwiirchi pōōrtō paree saangʼ." 9 Kuteep :Yēēsu pichoochēē kilē, "Irēy nee nyuun :chiipō paree? Āmārēy āmwoorwook kiyoo irēy. Chōōnēy akuukeet pichoochēē tōkōl akuutē piich walak kuriipchi paree." 10 Kilēēchi :Yēēsu pichoochēē, "Ānkēt :akwaan man kilē mwoorēy siruut chēpō Iriin kilē, ’Kor nyoo kiitay :tēēkik :nyi kiilēku tēlēkuutaa koot. 11 Iriin ākityōōn nyoo kii-ir ngʼaleechu. Akipō kwōngʼuut nēē /kuuro.’ " 12 Kiisōwu :kāāntōōyichoochēē kilē mii :Yēēsu kungʼāloolēē akwaaneek nkōō kārkēēyinoonēē. Kiimārēy kunam Yēēsu, wōloo nyuun kiiwar piich. Kimētō akupēēchi keey. 13 Nēē mii lētuun, kuuyooytō :kāāntōōyichoochēē Parisaayik walak ākōō piipō Ērōōtē pakuutyam Yēēsu sukunam akipō ngʼaleechiich. 14 Paani ka-it wōloo mii :Yēēsu, kilēēchi, "Koonēētiin, kiinkēt kilē imwoorēy man, amēēwārēy piich kilē ngʼoo :ngʼoo. Akiinēētēy ngʼal chēpō man ākōō kiyoo mārēy :Iriin kee-ir. Mwoorwēēch nyuun, chamaat /kēēkwārchi Kayisaari kōōti ntā machamaat?" 15 Paani kateepee :pichoochēē Yēēsu kilēē nyoonēē, kusōwu ngʼuurnaneengʼwaangʼ nyoo kiipkootēy. Kumwoochi kilē, "Āmu nee saatyamaan? Āpkoon rōōpiyoon aro." 16 Kwoopchi rōōpiyoon. Kuteep :Yēēsu pichoochēē kilē, "Pō ngʼoo :itōōni mii rōōpiyoontooni, ākōō kaarinee nyi kiikusirchi? Kuwālchi :pichoochēē kilē, ’Pō Kayisaari.’ " 17 Nkōō yoonēē, kilēēchi :Yēēsu, "Ātēē Kayisaari chaachiich, ātē Iriin chaachiich." Kikwōngʼyō :pichoochēē nkōō kiyoo kiimwa :Yēēsu. 18 Nēē mii yoonēē, kupkoonchi Yēēsu :Satukaay walak. Kiirānēy :pichoochēē kilē /mākungʼēētēē piich meerat. Kuteepa :pichoochēē tēēpuut Yēēsu kilē, 19 "Koonēētiin, kiisirweech :Muusa ngʼātuut nyoo mwoorēy kilē ’Nēē ma :chiich akumētō cheepyooseenyiin kitoomō kunāmchi laakwa, kumilēy :wēēriingʼwaangʼ, akunāmchi laakōōy choo /kukuurtēērēē wēēriingʼwaangʼ :nyi kiima.’ 20 Kiimii nyuun :chiitō aka kēny nyoo kiitingʼēy wēēchiichiich tisap. Kwoopiisyō :kipooreet akima kimaanam laakwa. 21 Kumil :wēērii nyēpō ārēēny cheepyoosoonoonēē, kima amaanam laakwa. Kutuup :wēērii nyēpō sōmōk, akima mpō ama laakwa. 22 Ku-ira kilēē nyoonēē ākōy ku-it wēērii nyēpō tisap. Kirook :pichoochēē tōkōl ama laakwa. Nēē mii lētuun, kima :cheepyoosoonoonēē. 23 Mwoorwēēch kee, poyiituuy ngʼoo :cheepyoosoonoonēē paani kāngʼēētyēērō :pichoochēē tōkōl meerat, āmu pō man kilē, kiikwoop :pichoochēē tōkōl cheepyoosoonoonēē?" 24 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Lēēluut nyoongʼwoongʼ ku nyi moonkēt :akwaan wōloo lēē :siruut chēpō Iriin, aku moonkēt mpō kaamuuka nyēpō Iriin. 25 Paani kaakungʼēētyēērō :piich meerat, ku mēēlē tākwoopiisyēy ntā /kēē-āp, māngʼiisyēy kilēē malaykeen choo mii kipsēnkwēt. 26 Akipō nyuun ngʼeetat nyēpō piich choo kiikumēērō oo, toomō asooman :akwaan nkōō kiitapuu Muusa, akipō saamuurta nyoo kiimii ma akimalar, kiyoo kiimwoochi :Iriin Muusa kilē, ’Aneen Iriintoo Apraam, Isaka ākōō Chaakōp?’ 27 Mā Iriintoo piich choo kiikumēērō, aku pō choo sāpyootēēn. Kyoochuunnyēēkwaan." 28 Kiimii yoonēē :koonēētiin aka nyēpō ngʼātuut nyoo kiimii kutēērēy kiyoo kiimii kungʼāloolēē :Yēēsu ākōō Satukaay. Paani keewaangʼ :Yēēsu kumwa ngʼaleechoochēē, kuuro :koonēētiintoonoonēē pō ngʼātuut kilē kiiwālchi :Yēēsu pichoochēē nkōō oor nyaa karaam. Kuteep :chiichoonēē Yēēsu kilē, "Nkōō ngʼātuut tōkōl choo kiikōōnēēch :Iriin, nyōō nyi ōōw nkōō tōkōl?" 29 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ngʼātuutyēē nyoo ōōw ku nyi: ’Israayeel, ateertee! Kiptaayaanteenyoon Iriin ku ākoongʼo. 30 Icham Iriin Kiptaayaanteengʼuungʼ nkōō moongʼuungʼ tōkōl nkōō sāpoontāngʼuungʼ tōkōl, nkōō kaapkootuutēkuuk tōkōl, ākōō nkōō kaamuukēēngʼuungʼ tōkōl.’ 31 Aka nyoo ōōw nyēpō ārēēny ku nyi: ’Icham piich walak kilēē wōloo ichāmtooy keey.’ Moomii ngʼātuut walak choo ēēchēēn choo siirēy chu." 32 Paani keewaangʼ :Yēēsu kumwoorēy kilēē nyoonēē, kilēēchi :koonēētiintoonoonēē pō ngʼātuut, "Kōōnkēy koonēētiin, keemwaa man kilē Kiptaayaanteenyoon Iriin ku ākoongʼo. 33 Karaam nyuun nēē cham :chiich aka tōkōl Iriin nkōō moonyiin tōkōl, nkōō kaapkootuutēchiich tōkōl, nkōō kaamuukeenyiin tōkōl, akicham piich walak kilēē wōloo chāmtooy keey. Karaam /keetuup ngʼaleechu kusiir /keepeel kōrōs nkōō Kōpō Iriin." 34 Paani keero :Yēēsu kilē kāwālu :chiichoonēē nyaa karaam, kumwoochi kilē, "Mēēnyēēn lōōw mu pāyuunāt nyēpō kaa Iriin" Kungʼeetee yoonēē, ku moomii :chiich nyoo kiitakuteep Yēēsu ngʼālyoon aka tōkōl. 35 Kii nēē mii :Yēēsu kuunēētēy piich mu piriiruu Kōpō Iriin, kuteep kilē, "Muukēē kilē nee kumwa :koonēēt chēpō ngʼātuut kilē chōōnēē :Meesaaya kōpō Tāwuti? 36 Kiimwoochi :Toomirmiir nyoo Tiliil Tāwuti kumwa kilē, ’Kiimwoochi :Kiptaayaan Kiptaayaanteenyuun kilē: Tēpēē ēēruunyuun kamas pō taay ākōy āpēluun puunikuuk.’ 37 Kunyuun oo, nēē kuurēē :Tāwuti inyeentee ’Kiptaayaanteenyuun,’ kilēkuuntooy ānō wēēriinyiin?" Kiipāypāchi :piich tōkōl kiyoo kiimwa :Yēēsu. 38 Kitas taay :Yēēsu kunēētiisyō kilē, "Āriipēē keey koonēēt chēpō ngʼātuut. Chāmēy :pichu kuulookēy sirōōy choo koorēēn akumārēy /kēētookwēēsēy nkōō koonyit nkōō siirēēn. 39 Chāmēy :pichu kulēwēnēy ngʼachareen chēpō taay mu sinakōōkiin aku mwērchinii :pichu ngʼachareen chēpō koonyit mu kaaptuum. 40 Mēlmēēlēy :pichu chēēpyōōsōōy choo lēē mōsōōk takusaree tukuukwaak, aku sooyēy ku-irtooy keey kilē kāroomō. Tilchinii :Iriin kiirwook pichu nyaa ngʼwaan kusiir nyēpō chiich aka tōkōl." 41 Kimii :Yēēsu kutēpēē ngʼwēny mu Kōpō Iriin yoo kilēēkitēē saapōōy choo /kiikuutēnii kōōnuunēy chēpō pāyiisyoo Iriin. Nkōō yoonēē, kuuro :Yēēsu wōloo kiitēntooy :piich kōōnuunēy saapōōchoochēē. Kiitēnii :piich choo lēē mōkōrō rōōpiyō chaa chaangʼ saapōōchoochēē. 42 Nēē mii yoonēē, kuchō :cheepyooso nyoo kii mōsōk aku mēēywoon, akuutē rōōpiyō choo ngʼērin choo kiitingʼēy saapaanoonēē. 43 Kukuur :Yēēsu kiineetanichiich akumwoochi kilē, "Āmwoorwook man kilē, cheepyoosooni lēē mōsōk nyi kākōōnu kōōnuunēy chaa chaangʼ kusiir chiich aka tōkōl nyoo kēētē kir saapaani. 44 Kākoonu :pichu tōkōl kir nyoo miningʼ nkōō chaa chaangʼ choo tingʼēy, ku cheepyoosooni, lēē mēēywoon kilēē wōli lēē, ku kākōōnu chaachiich tōkōl choo kāriipēē keey."

13

1 Kumii :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kupēērēē piriiruu Kōpō Iriin, kumwoochi :kiineetanee aka kilē, "Koonēētiin, kāroomō koriichu ākōō kooriichu kilē nee kēny!" 2 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Keeroo kooriichu ēēchēēn chu? /Kumilēy nyoo moomii :kor mpō ākoongʼo nyoo ngʼētuunēē parakuu aka." 3 Paani mii :Yēēsu kutēpēē ngʼwēny nkōō Tulwoo Musēytuun nyoo kiirōōtēy keey nkōō Kōpō Iriin, kuteepee :Pēētērō, ākōō Chēēmis, ākōō Chowaana ākōō Antereeya kilē, 4 "Mwoorwēēch, iriisōōt :ngʼaleechu āyu, aku kir nee nyoo ngʼuutwēēch kilē kaakuriiku pērēētuusyēk choo iriisōōt :ngʼaleechu?" 5 Kumwoochi :Yēēsu akwaaneek kilē, "Āriip keey! Maakany kuumēlmēēlook :chiich. 6 Chaangʼ choo pkoonēy nkōō kaarineenyuun, akumwoorēy kilē, ’Aneen Meesaaya’ akuupootēy piich chaa chaangʼ. 7 Aku nēē ateer akipō pooryoot nyoo lēēkit ākōō nyoo lōōw, ku moowāriisyō āmu ākōy ku-iriisyō :tukuuchoochēē, wōloo nyuun toomō ku-itēy lēt nyēpō ngʼwēny. 8 Poorsōōt :pōrōr ākōō pōrōryēē aka, kupooryō :kōōrēē aka ākōō aka. Chōōnēy :kiprangʼrangʼ kāmostiin chaa chaangʼ, akichō :kēmēy. Ngʼwoonin nyēpō taay :nyoonēē akimii nyuun ngʼwoonin nyoo ōōw nyoo tākuchoonēy. 9 Āriip keey nyuun āmu mii :piich choo nāmook akuumutaak /pākēērwookwook akuunōōrook mu sinakōōkiin. /Kunāmook /ākēē-āpook taayuu kāāntōōy ākōō pāytooy akipō aneen. Pārooyin :nyoonēē nyoo āmwoochinēē pichoochēē lōkōōy choo kāroomēēn. 10 /Ākēē-āmtooy kipōk lōkōōy choo kāroomēēn nkōō kōōrēē tōkōl sukuchō :pērēētuu nyēpō lēt. 11 Nēē /kunamaak, /akēē-āpook /kēērwookwook, ku moosip a-iim keey kilē āmwoortooy nee. Paani ka-itu pērēētuu, amwaarta kiyoo /kukōōnook. Āmu kiyoo āmwoortooy, ku mēēlē :akwaan chu āngʼāloolēy, aku Toomirmiir nyoo Tiliil. 12 Āltooy :chiich wēēriingʼwaangʼ /keekeet. Ku-alta :āpoo laakweenyiin, pooryēērēē :laakook sikiikwaak kuukeet. 13 Sāsook :piich tōkōl akipō aneen. Aku nyuun chiich nyoo murtooy ākōy pērēētuu nyēpō lēt /kēēsāruuy." 14 Kitas taay :Yēēsu kimwa kilē, "Nēē aroo ’kir nyēpō ngʼamat’ kuuryoongʼō yoo /mākumārchinii kumii, (iyāp iit :chiich nyoo isōōmānēy ngʼaleechu) ku kaykay kumwēr :piich choo mii Chuuteeya ākōy lakamōōs. 15 Nēē nyōōrchi :ngʼaleechu chiich kimii kō parak, ku marēku kuchuut kō kimar kir aka tōkōl sukwoop. 16 Ku chiich nyoo mii pareenyiin kimawaraka kaaw kiwō kimar sireenyiin. 17 Kōrōōmituuy pērēētuusyēchoochēē nkōō chēēpyōōsōōy choo tingʼēy tuum ākōō choo rēērinii laakōōy! 18 Asaa Iriin tāmā-iriisyō :ngʼaleechu pērēētuu kārtitin. 19 Ōōwiituuy :nyaril nyēpō pērēētuusyēchoochēē kusiir nyaril aka tōkōl nyoo kiikuchō kungʼeetee ku-ir :Iriin ngʼwēny. Āmoomii ātoo tākuchōōnēy :nyaril aka nyoo lēē nyoonēē pērēētuu aka. 20 Aku nyuun oo, kiikuunwaakiit :Iriin pērēētuusyēchoochēē. Ntā kiimaanwaakiit :Iriin pērēētuusyēchoochēē, ntā moomii :chiich nyoo kusāruuy. Āmu mii :piichiich choo kiikulēwēn, ku kiikuunwaakiit pērēētuusyēchoochēē. 21 Aku nēē mwoorwook :chiich aka tōkōl kilē, ’Roo kee, ānyi Meesaaya!’ ntā kilē, ’Roo kee, ānyiinō!,’ ku moorānchi. 22 Pkoonēy :piich choo lēē ngʼuur choo irtooy keey Kiriistō ntā ku ōōrkooy chēpō Iriin. Irēy :pichu ngʼal chēpō kwōngʼuut sikuuchuunnyō nēē muukēē piich chēpō Kiriistō choo lēwēnootēēn. 23 Kunyuun oo, āriip keey! Koosip āmwoorwook tukun tōkōl kitoomō ku-itu pērēētuu." 24 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Nēē woonyō :nyāriluutēchu nkōō pērēētuusyēchoochēē kuumiisēē :asiis amaakulārēy araawa. 25 Chunuuy :kookeel nkōō parak, /ākēētimtiimēy tukun tōkōl choo mii parak. 26 Nkōō yoonēē, /kēērōōtēy Wēēroo Chiich kuchōōnēy nkōō pool mu kaamuuka ākōō kiimnān nyoo ōōw nyēpō Iriin. 27 Aku nēē ngʼat kuuyooytō :Iriin malaykeenichiich kupa komooswook tōkōl chēpō ngʼwēny pākuurum piichiich tōkōl choo kiikulēwēn :inyeentee." 28 Kitas taay :Yēēsu kumwochi kilē, "Akanya kuuneetaak mookāngʼwō ngʼālyoon. Nēē aroo tāmoorichiich kānyāriliituuy akutoowu kupiityō :sāk, āsōwu kilē kaakuriiku kuwasees :kōōrēē. 29 Ku lēē nyoonēē mpō, nēē aroo ku-iriisōōt :tukuuchoochēē, āsōwu kilē kaakuriiku :pērēētuu nyoo wārākēē Wēēroo Chiich. 30 Āmwoorwook man kilē mārookēy :piichuuch mpō ntā iriisyō ngʼaleechu tōkōl. 31 Rookēy :parak ākōō ngʼwēny, aku mēēlē nyuun rookēy :ngʼālyoontēēnyuun. 32 Moomii :chiich nyoo nkēt pērēētuu ntā ku saayit nyoo chōōnēy :Wēēroo Chiich. Mēēnkēt :malaykeen, āmēēnkēt mpō :Wēērii. Iriin ākityōōn nyoo nkēt. 33 Āriip keey, āmu moonkēt ātoo ituuy :pērēētuunoonēē. 34 Karkeey nkōō chiich nyoo kāwō ruutoor. Kumēti kipāyitiinēchiich pāyit nyoo irēy akumwoochi aka kuriipsyō nkōō kurkat. 35 Āriip keey nyuun āmu moonkēt paani chōōnēy :chiitaa kata. Muukēy ku-itu kosoliny, langʼa kwēēn, ntā kutoomō kuurir :kōōrēē, ntā paani kaakupuusu :asiis. 36 Nēē chō kumoonkēt, ku kaykay kumānyōōrwook kooruuyō. 37 Kunyuun, ngʼaleechu āmii āmwoorwook, ku āmii āmwoochinii piich tōkōl: Āriip keey."

14

1 Kiikiingʼātu :pērēētuusyēk ārēēny ku-it tuum nyēpō Pasaka ākōō makatyaan nyoo maakuutu. Kiimii kuwāsēy :tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut wōloo nāmtooy Yēēsu kumēērōōtēy :piich sukuukeet. 2 Kumwoochi keey kilē, "Kumaakunam chiichi nkōō pērēētuusyēchu pō tuum āmu muukēy kungʼeet :piich pooryoot." 3 Kumii :Yēēsu Peetannya kwoomiisyēy nkōō kaa Siimnyōn, chiich nyoo kiikyaam :kōōnchōryoontō, kuchō :cheepyoosee aka nyoo kiitingʼoonuuy mwaar. /Kiikyoolēē mwaari rōōpiyō chaa chaangʼ. Kuryēchi :cheepyoosoonoonēē kaat pō sētoo mwaar akuroonchi Yēēsu mwaaroonēē mēt. 4 Paani keero :piich walak choo kiimii kōyoonēē kiyoo ka-ir :cheepyoosoonoonēē, kunyāliisyō akuteep keey kilē, "Nee /kiiluluukeetaa mwaar nyi? 5 /Kātākyooltēērēē mwaari rōōpiyō chaa chaangʼ /ākēētē rōōpiyēēk mēēy." Kunyālāchi :pichoochēē cheepyoosoonoonēē. 6 Kilē :Yēēsu, "Āmētēē cheepyoosoonoonēē, koo-iimchi nee inyeentee? Kaaku-irwaan kir nyaa karaam." 7 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi pichoochēē kilē, "Āmii :akwaan nkōō mēēy pērēētuu aka tōkōl ākootoorētēy nēē āchāmēy. Wōloo nyuun moomii nkōō aneen ākōy. 8 Kaaku-ir :cheepyoosoonoonēē kiyoo kēēmuukēy, akēēsip kuu-iil pōōrtanyuun kutoomō pērēētuuni /pākēētupēy. 9 Ākoomwoorwook man kilē, /mākuruutyēērēē cheepyoosooni nkōō kir nyoo ka-ir nkōō ārii aka tōkōl yoo /kwoomtoorēē lōkōōy choo kāroomēēn mu ngʼwēny tōkōl." 10 Nēē mii yoonēē, kiwō :Chuutaas Iskaryōōt, nyoo kii ākoongʼo nyēpō kiineetanik taman nkōō ārēēny wōloo kiimii :tisiik choo ēēchēēn kiwō ku-alta Yēēsu. 11 Paani kateer :tisiichoochēē ngʼaleechoochēē pō Chuutaas, kupāypāyiituuy akuuyoomiis inyeentee rōōpiyō. Kutoowu :Chuutaas kuwas porooyin nyoo āltēērēē Yēēsu. 12 Nēē mii pērēētuu nyēpō taay nyēpō tuum nyoo /kiikyoomēy makatyaan nyoo maakuutu, pērēētuuni yēēngʼēy :Yāwuutik mākool sukwaam paani katuuriit :kōōrēē, kuteepa :kiineetanik Yēēsu kilē, "Imārey kēēchēpēē ānō āmiisyoonipō Pasaka takee-ama?" 13 Kuuyooytō :Yēēsu kiineetanichiich ārēēny akilēēchi, "Apee ākōy :Chēērusālēēm yoo ātuuyēērēē chiich nyoo āpēē pēr kisaapan. Atuup chiichoonēē lēt. 14 Kaayi kachuut :chiichoonēē, apa ākoomwoochi chiipō kaayoonēē kilē, ’Kālē :koonēētiintēē: Mii ānō koonyuun nyēpō too nyoo ā-āmēē Pasaka ākōō kiineetanichuuch?’ 15 Ngʼuutwook :chiichoonēē koot aka nyēpō parak nyoo /kiikēēchēp. Āsātuunēēnēēch āmiisyō yoonēē." 16 Kingʼēētyō :kiineetanik akupa ākōy Chēērusālēēm. Kupa kunyōōru tukun tōkōl kilēē wōloo kāmwoochintō :Yēēsu, akichēp āmiisyō nyēpō Pasaka. 17 Paani kāwō kutuuriit kōōrēē, kuchō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich taman nkōō ārēēny ākōy kōyoonēē. 18 Kimii :Yēēsu kwoomiisyēy ākōō kiineetanichiich, kumwoochi akwaaneek kilē, "Āmwoorwook man kilē, mii :akoongʼo nkōō akwaan nyoo wēētii ku-āltooyoon, inyeentee nyoo ā-āmiisyēy tōkōl." 19 Kutoowu kuu-iim keey :kiineetanik akuteepee :aka tōkōl kilē, "Ara aneen?" 20 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ākoongʼo nkōō akwaan nyoo kimii kēēnōnōōkēē :tōkōl makatyaan mōōnkwēē ākoongʼo. 21 Mēērēy :Wēēroo Chiich kilēē paani /kiikeesir mu siruut. Aku rāyiituuy nyuun kitya nkōō chiich nyoo āltooy. Kiitakaykay ntā /kiimakunam chiichoonēē." 22 Paani mii kwoomiisyēy, kunam :Yēēsu makatyaan akumwoochi Iriin kōōnkēy. Kupuutil akuutē kiineetanichiich, akilē, "Pōōrtanyuun :nyi, aama." 23 Kunam kikoompee nyoo kiimii :tiipaay, kumwoochi Iriin kōōnkēy, kuutē kiineetanichiich, kura :chii tōkōl. 24 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Kērētiichuuch :chu chēpō miis nyoo rēēl choo /kitārtooy akipō piich chaa chaangʼ. 25 Āmwoorwook man kilē moorēēy kuureer tiipaay ākōy pērēētuuni āwoorēēy chaa reelacheen mu kaa Iriin." 26 Paani keewaangʼ kutuumēy tuum kupa kuutangʼ kamas pō Tulwoo Musēytuun. 27 Kumii kupēētii, kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Āryētooy :tōkōl ākoomētoon, kilēē paani /kiikusir kilē, ’Āpārēy māsowoontēē akusarat :kēēchiirēk.’ 28 Aku nyuun, paani /kaakeengʼeeteenaan meerat, āntōrōōrtoorēēnook āwō Kalilaaya." 29 Kumwoochi :Pēētērō Yēēsu kilē, "Mpō tāmwēr :piich tōkōl ku moomētooyiin." 30 Kilēēchi :Yēēsu Pēētērō, "Āmwooruun man kilē kutoomō kuchār :kipsōōywō nyēpō ārēēny langʼatuuni, itayēy āsip sōmōk kilē mēēnkētoon." 31 Kilē :Pēētērō, "Mpō ntā meerat ku mootāyēy kilē moonkētiin." Kumwa mpō :kiineetanik tōkōl kilēē nyoonēē. 32 Kiwō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich ākōy yoo /kiikuurēē Keetseemaani. Paani ka-it kilēēchi :Yēēsu akwaaneek, "Ātēpii yēēnyi āwō asa." 33 Kuumut :Yēēsu Pēētērō, Chēēmis ākōō Chowaana kupa nkōō inyeentee. Nkōō yoonēē, kuchōōnchi :ngʼwoonin Yēēsu akuu-iim keey. 34 Kilēēchi :Yēēsu kiineetanichoochēē, "Ngʼwaanaa moo nyoo paanta āmēērēy, āngʼētuunēē yi, ākoochikēnchō." 35 Kiwō :Yēēsu taay nyoo matyaan kukutungʼ akusa kilē nēē muukēē kusiirtoorēē :pērēētuunoonēē pō ngʼwoonin inyeentee. 36 Kumwa kilē, "Apoo! Muukiisōōt :tukun tōkōl nkōō wōloo imii, naayteereenaan nyarili, Aku nyuun, amee-ir kilēē wōloo āmārtooy, i-ir kilēē wōloo imārtooy." 37 Paani kawaraka, kinyōōru kiineetanichiich chu lēē sōmōk kumii rwoon. Kumwoochi Pēētērō kilē, "Siimnyōn, kēēruu? Mēēmuukēy mpō ichikan saayit ākoongʼo? 38 Āchikānchēē akaasaa simooputyō nēē /kuutyamaak. Chāmēy :mēē, wōloo nyuun moomii :kaamuukee." 39 Kuureer kiwō kusa kilēē taay. 40 Paani kawaraka :Yēēsu, kiwō kunyōōru kineetanichoochēē mii rwoon, āmu kiitingʼēy rwoon nyoo nyikiis. Kipēti :kiineetanik kiyoo mwoochinii Yēēsu. 41 Paani kawaraka :Yēēsu nyēpō sōmōk, kilēēchi kiineetanichiich, "Toomii āruusōōt ākoomuungʼēy? Kaakuyam! Kaaku-it :saayit nyoo kwooltooy Wēēroo Chiich kiwō ēēruunēpō kipngʼōōkiin. 42 Āngʼēētyēē keepee. Aroo kee anyi kaaku-itu :chiichi āltooyoon." 43 Paani kiitākumii :Yēēsu kungʼāloolēy, ku-itu :Chuutaas nyoo kii ākoongʼo nyēpō kiineetanichiich taman nkōō ārēēny. Kiitāsoonuuy piich chaa chaangʼ choo kiitingʼēy chōōkoon ākōō ruunkuus. Kiiyooku pichoochēē :tisiik choo ēēchēēn, koonēēt chēpō ngʼātuut ākōō kāāntōōy. 44 Kiikiikumwoochi :Chuutaas pichoochēē kilē, "Chiich nyoo ātēnii aasak ku nyoonēē, anam ākooriipootō." 45 Paani ka-it :Chuutaas, kiwō kilē weel yoo kiimii :Yēēsu akuutaakwees kilē, "Aasak, koonēētiin." 46 Kunam :pichoochēē Yēēsu. 47 Wōloo nyuun kingʼeet :akoongʼo nyēpō pichu kiiryoonchēērēē yoonēē, kungʼusu chōōkeenyiin akichwan iitpō kipāyityoontoo Tisiintēē nyi Ōōw kuchinta. 48 Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Āmu nee soo-āpuu chōōkoon ākōō ruunkuus apaanamaan kilēē aneen pāriin? 49 Nku kyoomii nkōō akwaan pērēētuu aka tōkōl, ānēētiisyēy mu piriiruu Kōpō Iriin amaanamaan? Wōloo nyuun, akanya kuusilta :siruut." 50 Kimētō Yēēsu :kiineetanichiich akuryata kupēēchi keey. 51 Kiimii :narana nyoo kiikiilaak anka nyoo kituupēy Yēēsu, /keenam, 52 kungʼusta ankee akuurip kimutul. 53 /Keemut Yēēsu ākōy kaa Tisiintēē nyoo Ōōw wōloo kiikiirumchi keey :tisiik choo ēēchēēn, koonēēt chēpō ngʼātuut ākōō kāāntōōy. 54 Kiituup :Pēētērō Yēēsu nkōō ripaarip. Kiwō ākōy ku-it piriiruu kaa Tisiintēē nyi Ōōw. Kumii wōloonēē, kutēpō ngʼwēny ākōō piich choo kiiriipēy kaayoonēē akuyu ma. 55 Kiiwas :tisiik choo ēēchēēn ākōō kōōkwoo Yāwuutik tōkōl ngʼal choo toomchinii Yēēsu /sikeekeet, kumākunyōōru nyuun ngʼālyoon aka tōkōl. 56 Kiimwa :piich chaa chaangʼ ngʼal chēpō ngʼuurnan kuutoomchi Yēēsu, wōloo nyuun, maachoomnyō :ngʼaleekwaak. 57 Kiiryoonchō :piich walak akuutoomchi Yēēsu ngʼal chēpō ngʼuurnan kilē, 58 "Kiikuteer kumwoorēy :chiichi kilē, ’Āmilēy Kōyi pō Iriin nyi kiitēēkēy :piich, akaateek aka nkōō pērēētuus sōmōk nyoo mātēēkēy :chiich.’ " 59 Kimaakichoomnyō :ngʼaleepō pichoochēē. 60 Kuuryoongʼ :Tisiintēē nyoo Ōōw nkōō kōōkwoo pichoochēē tōkōl akuteep Yēēsu kilē, "Mēētingʼēy ngʼālyoon nyoo imwoorēy akipō ngʼaleechu kamwa :pichu akipō inyēēn?" 61 Kusiisi keey :Yēēsu amaawalta ngʼālyoon. Kuureer kuteep :Tisiintoonoonēē Ōōw Yēēsu kilē, "Inyēēn Meesaaya, Wēēroo inyeentee nyoo Pēēruuroot?" 62 Kilēēchi :Yēēsu, "Aneen nyoonēē, ākoorōōtēy Wēēroo Chiich, kutēpēē ēēruu taay nyēpō Iriin nyēpō kaamuuka tōkōl, ākoorōōtēy kuchōōnēē pool chēpō parak." 63 Paani kateer :Tisiintoonoonēē Ōōw kiyi kamwa :Yēēsu kupaal sirōōchiich akimwa kilē, "Tākēēmārēy sōwi chēpō nee? 64 Kaateer :akwaan wōloo muultooy :chiichi Iriin. Āmwoorēy nee nyuun?" Kutil tōkōl kilē yāmēy /keekeet. 65 Kitoowu :walak kungʼuti Yēēsu, akurat koonyin, akulap, akumwoochinii kilē, "Mwoorwēēch, ngʼoo :nyi kalapin?" Kunam :riipiik akuurapaak. 66 Kimii :Pēētērō piriiruunoonēē pō Tisiintoonoonēē Ōōw, kuchō :chēētō aka nyoo kii kipāyityoontoo tisiin, akuuweer yoonēē kiimii :Pēētērō. 67 Paani keero :chēēpoonēē Pēētērō mii kuywēē ma, kuuro akilē, "Kēēmii :inyēēn mpō ākōō Yēēsu nyēpō Naasareet." 68 Kitay :Pēētērō akilē, "Moonkēt :aneen amaasōwu mpō kiyoo ingʼāloolēē." Kuunaayta kiwō kurkat nyēpō piriiruu kaayoonēē. Nkōō yoonēē, kuchār :kipsōōywō. 69 Kuuro :chēēpoonēē akumwoochi piich choo kiimii yoonēē kilē, "Kiineetanee aka nyēpō Yēēsu :chiichi." 70 Kuureer kitay :Pēētērō. Nyoo matyaan, kumwoochi :pichoochēē Pēētērō kilē, "Man, inyēēn :akoongʼo nyēpō pichu, āmu ichōōnēē mpō Kalilaaya." 71 Kusirpēn :Pēētērō kilē, "Moonkēt chiichi āmii :akwaan āngʼāloolēē." 72 Nkōō yoonēē, kuchār :kipsōōywō nyēpō ārēēny. Kuupkaat nyuun :Pēētērō ngʼaleechu kiimwoochinii :Yēēsu kilē, "Kutoomō kuchār :kipsōōywō kunyil ārēēny itāyēy āsip sōmōk kilē mēēnkētoon." Nkōō yoonēē, kuriir :Pēētērō.

15

1 Paani kāwō kuyyeech kōōrēē kupa kiilap :tisiik choo ēēchēēn, koonēēt chēpō ngʼātuut ākōō kāāntōōy ākōō kōōk tōkōl nyēpō Yāwuutik, nēē ityō kirat Yēēsu, akuumut kaa Pilaato. 2 Kii nēē it, kuteep :Pilaato Yēēsu kilē, "Inyēēn :pāytooyiintoo Yāwuutik?" Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Keemwee kilēē nyoonēē." 3 Kuutoomchi :tisiik choo ēēchēēn kilē kiiku-ir Yēēsu ngʼal chaa chaangʼ chaa raacheen. 4 Kuteep :Pilaato Yēēsu kilē, "Moomii kiyoo iwāluuy nkōō ngʼaleechu raacheen mwoorēy :pichu kilē kii-ir?" 5 Kumaakuwālchi :Yēēsu ngʼālyoon. Kikwōngʼ :Pilaato. 6 Nkōō kēnyii aka tōkōl nyoo kyoomēy :Yāwuutik Tuumpō Pasaka, ku kiityooytooy :Pilaato chiich ākoongʼo nyoo rataat nyoo kāsoom :Yāwuutik kilē /keetyaayta. 7 Kiimii :chiich aka nyoo /kiikukuurēē Paraapa nyoo /kiikurat nkōō piich walak choo /kiikurat choo kiipar chiich nkōō pooryoot. 8 Nkōō yoonēē, kuurumchi keey :piich Pilaato akusoom kuutyooytoochi chiich ākoongʼo nyaa rataat kilēē paani cham /kēētyooktooy nkōō pērēētuu Pasaka. 9 Kuteep :Pilaato pichoochēē kilē, "Āmārēy ātyookwook pāytooyiintoo Yāwuutik?" 10 Kiiteep :Pilaato pichoochēē kilēē nyoonēē āmu kiinkēt kilē kiimuti :tisiik choo ēēchēēn inyeentee akipō tuurin pō moo. 11 Kingʼam :tisiichoochēē ēēchēēn piich tōkōl kumwoochi Pilaato kuutyaayta Paraapa nyoo kātēētyooytooy Yēēsu. 12 Kuteep :Pilaato kilē, "A-irta nee nyuun chiichi ākuurēē pāytooyiintoo Yāwuutik?" 13 Kumwoochi :piich tōkōl kilē, "Karkaata!" 14 Kuteep :Pilaato kilē, "Āmu nee, kaleel nee :chiichi?" Kitas taay :pichoochēē kupōl kilē, "Karkaata!" 15 Kilēē yi kiimārēy :Pilaato kuupaypaay piich, kuutyaayta Paraapa, akumwoochi askariichiich kuutwoor Yēēsu akuutētō /pakeekarkaat. 16 Kiimut :askariik Yēēsu ākōy wōli kiimāngʼēy :akwaaneek akukuur lukēē tōkōl nyēpō pooryoot. 17 Kuuloochi :pichoochēē Yēēsu sirōōpō pāytooyiin. Kunaar nkat nyēpō kātōōy akuuloochi mētinyiin. 18 Paani kaakuuloochi tukuuchoochēē, kuutaakwees kilē, "Iril! Pāytooyiintooni pō Yāwuutik!" 19 Kulapa :pichoochēē Yēēsu kaarya mēt akungʼuti, akukutungʼō taayuunyiin ku-irtooy keey kilē kēēkoonyit. 20 Kii nēē waangʼ :pichoochēē kupiirēnēē Yēēsu, kungʼusta siraa pāytooy nyi kātingʼēy akuuloochi siroochiich, akuurēētō /keepa /keekarkaat. 21 Kumii aree, kutuuyēērō chiich nyoo kiimii kuwēētiiy Chēērusālēēm. /Kiikukuurēē chiichoonēē Siimnyōn nyēpō Kurēēnō akii apootaa Aleekisaanta ākōō Ruupō. Ku-ir :pichoochēē inyeentee kukalap kimurtooyoontoo Yēēsu. 22 Kiimut :pichoochēē Yēēsu ākōy yoo /kiikukuurēē Kolkoota. (Nēē /kiwal ngʼālyoontooni lēē Kolkoota ku ārii reenkeesyaa mēt.) 23 Kuutē :pichoochēē Yēēsu tiipaay choo /kiikuuwaar ākōō saakit walak kilē sikuupoot ngʼwoonin. Kutay :Yēēsu kira. 24 Kupārchi :pichoochēē Yēēsu kimurtooyoon, akichārchi keey siroochiich, ku-istō sēkēēr sikusōwu kilē ngʼoo :nyoo āpēy nyōō. 25 Kii saayit sōmōk nyēpō koorōōn paani /kiikupārchinii Yēēsu kimurtooyoon. 26 /Kiikusirchi ngʼaleechu kii-ir /keekeet kimurtooyoontēē. Kiimwoorēy :ngʼaleechoochēē kilē: ’pāytooyiintoo yāwuut.’ 27 Kiipārchi :askari chēēlōsōōstiin ārēēny kimurtooyoon kitas keey ākōō Yēēsu. Kiipārchi aka kamaspō ēēruu taay nyēpō Yēēsu; kipārchi aka ēēruu lēt. 29 Kiipirpiirēy :piich choo kiisiirtooy mētēwēyiikwaak akumuulēy Yēēsu kumwoochinii kilē, "Inyēēn nyoo imuukēy isyaar Kōpō Iriin akiireer iteek nkōō pērēētuus sōmōk! 30 Sāruu keey sōō! Rēkuunēē kimurtooyoon!" 31 Kimuul mpō :tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut Yēēsu kimwoorēy kilē, "Kiisāru :chiichi piich walak, nku mēēmuukēy kusāru keey. 32 Kimārēēchaan keeroo Meesaaya, pāytooyiintooni pō Israayeel kurēku nkōō kimurtooyoon sikeerana ngʼaleechiich." Kumuul mpō :pichu kiikupārchi kimurtooyoon ākōō inyeentee. 33 Kii nēē it saayit lo nyēpō pērēēt kichō :tuurin nyoo kiikar kōōrēē tōkōl, ākōy saayit sokool. 34 Paani ka-it saayit sokool, kuunchō :Yēēsu kilē, "Iriinteenyuun, Iriinteenyuun, āmu nee siimētoon?" (Kiimwooruuy nyoonēē nkōō kuutiinyiin kilē, "Ēlōōyi, ēlōōyi, leema sapaktaani?") 35 Paani kateer :piich walak choo kiimii yoonēē, kilē, "Ateertee kee, mii kukuurēy Eliicha." 36 Kuurip :chiich aka akunam anka nyoo kuulēy pēr akuuchuut :tiipaay choo ngʼwoonēēn. Kunam ankaanoonēē kuruti keet akuukoorchi kuutii Yēēsu akilē, "Akanya /sikeeroo nēē chōōnēy :Eliicha kuurēēkuuy nkōō kimurtooyoon." 37 Kuunchō :Yēēsu akima. 38 Kupaala :anka nyoo kiisēēkēnēēnēy mu Kōpō Iriin kupka ārēēny kungʼeetee mēt ākōy keel. 39 Paani keerō :āskāriintēē nyoo ōōw nyoo kiiryoongʼēē taayuu kimurtooyoontoo Yēēsu, wōloo kameerta :Yēēsu kilē, "Man, koo Wēēroo Iriin :chiichi." 40 Kiimii :chēēpyōōsōōy walak choo kiirōōtunēē wōloo lōōw. Nkōō chēēpyōōsōōchu ku kiimii :Maaryaa Maktaleena ākōō Maaryaa eeyaa Chēēmis nyoo miningʼ ākōō Chōōsēs, ākōō Sālōōmē. 41 Kiituupootēy :chēēpyōōsōōchu Yēēsu akuutoorētēy paani kiimii Kalilaaya. Kiimii mpō :chēēpyōōsōōk walak yoonēē chaa chaangʼ choo kiituup Yēēsu ākōy Chēērusālēēm. 42 Kii nee it :kosoliny nyēpō pērēētuu nyoo kiichēpēy keey :Yāwuutik kukānyoonuuy :Sapaatō, 43 kiwō :chiich aka nyoo /kikukuurēē Chōōsēp nyēpō Arimateeya nkōō nyakanat kusoom Pilaato kuutē pōōr pō Yēēsu. Kii kiirwookiin Chōōsēp nyoo kiitookuunoot nkōō Kōōkwoo Yāwuutik, akiikānyēy pāyuunātoo kaa Iriin kuchō. 44 Kikwōngʼ :Pilaato paani kateer kilē kaakima :Yēēsu, akukuur kāāntōōyiintoonoonēē pō luk akuteepee nēē kaakima :Yēēsu. 45 Paani kāmwoochi :kāāntōōyiintoonoonēē kilē kaakima, kuchāmchi Chōōsēp kiwō kwoop pōōr pō Yēēsu. 46 Kwaal :Chōōsēp anka akupa kuurēēkuunō pōōrpō Yēēsu kimurtooyoon akuratee ankaanoonēē. Kunam pōōrtō akupa kuukonoor kēpēn nyoo mii raat nyoo kiipalaat akuutiriinchi kor kukar kurkee nyēpō kēpēnēē. 47 Kiiro :Maaryaa Maktaleena ākōō Maaryaa eeyaa Chōōsēs yoo /kiikuutē pōōr pō Yēēsu.

16

1 Kii nēē rook :pērēētuu Sapaatō, kwaal :mpō Maaryaa Maktaleena, Maaryaa eeyaa Chēēmis, ākōō Sālōōmē mwaar sukupa kuu-iilee pōōr pō Yēēsu. 2 Paani kayyeech :kōōrēē ku kaakupuusu asiis pērēētuu nyēpō taay nyēpō wiiki, kupa :chēēpyōōsōōchoochēē ākōy yi /kiikuutē pōōr pō Yēēsu. 3 Kumii aree, kuteep keey kilē, "Ngʼoo :nyoo wōkumiltoowēēch korta nyi /kiikukaree kurkeetaa kēpēn?" 4 Paani ka-it yoonēē, kuuro kēpēnēē kuyaataat, /akiikeemilta korta. Ki ōōw koroonēē kwōngʼuut. 5 Paani kachuut kēpēnēē, kuuro chiich nyoo mii kutēpēē ngʼwēny ēēruungʼwaangʼ pō taay. /Kiikiilaak sira nyoo rēēl, kikwōngʼyō :chēēpyōōsōōchoochēē. 6 Kumwoochi :chiichoonēē kilē, "Mookwōngʼyō, ānkēt kilē āmii āwāsēy Yēēsu nyēpō Naasareet, nyoo /kiikupārchi kimurtooyoon. Moomii yēēnyi, kaakungʼeeta meerat. Aroo kee yi kēēmii pōōrtō. 7 Apee āmwoochii kiineetanichiich ākōō Pēētērō kilē, ’Kaakuuntoroor :Yēēsu kiwō Kalilaaya. Āpēētii ānyōōrchinii wōliinēē kilēē paani kiimwoorwook.’ " 8 Kupeera :chēēpyōōsōōchoochēē kēpēnēē akumwēr āmu kiipōōtānchō akukwōngʼyō. Kumaakumwoochi chiich aka tōkōl nkōō aree ngʼaleechoochēē, āmu kiiwāriisyō kitya. 9 Paani kiingʼeeta :Yēēsu meerat koorōōn, nēē mii pērēētuu nyēpō taay nyēpō wiiki, kungʼuuti keey kupōk Maaryaa Maktaleena, cheepyoosoonoonēē kii-ōōnchinii :Yēēsu toomirmiirēy tisap choo kii-iimēy. 10 Kiwō :cheepyoosoonoonēē ākōy wōloo kiimii kuriiryēērēē :kiineetanipō Yēēsu akumwoochi ngʼaleechoochēē. 11 Paani kāmwoochi kilē kaaroo Yēēsu akusāpoot, kimaaran. 12 Kuureer :Yēēsu kungʼuuti keey kiineetanichiich ārēēny choo kiimii kupkoonēē Chēērusālēēm. Kungʼuuti keey nkōō aree aka nyoo kimēēmuukēy kusōwu :kiineetanichoochēē kilē Yēēsu :inyeentee. 13 Paani kāsōwu :kiineetanichoochēē ārēēny kilē kii Yēēsu :nyoonēē, kuchaayta ākōy Chēērusālēēm kipa kumwoochi kiineetanik chuuchō walak, kimaakuuran. 14 Nēē mii lētuun, kungʼuuti keey :Yēēsu kiineetanik choochēē kii lēē taman nkōō ākoongʼo kumii kwoomiisyēy. Kipōlchi :Yēēsu akwaaneek āmu kiitay kuuran kilē kaakungʼeetee :inyeentee meerat, akutay kuuran ngʼaleepō piich choo kiimwoorēy kilē keero Yēēsu kilē sāpoot. 15 Kiimwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Apee ngʼwēny tōkōl, ā-āmchinootō piich tōkōl lōkōōy choo kāroomēēn. 16 Chiich aka tōkōl nyoo keeran ngʼaleechuuch /akeepaatiisan, /kēēsāruuy. Ku nyoo mēērānēy ngʼaleechuuch, kēētilchinii kiirwook. 17 /Kuutēnii choo rānēy ngʼaleechu kaamuuka nyoo muukēy ku-oon toomirmiirēy chaa raacheen nkōō kaarineenyuun. Ngʼāloolēē ngʼālyēēp choo mēēnkēt. 18 Muukēy mpō kunam kipaangʼōōy nkōō ēēruunēkwaak, ntā kura ngʼwoonō aka tōkōl aku mā-āmēy :kir akwaaneek. Nēē tiingʼō ēēruunēkwaak piich choo mnyoonsōōt, kusopyō." 19 Kii nēē waangʼ :Kiptaayaan Yēēsu kungʼāloolchinii kiineetanichiich, /kēē-āp kiwō kipsēnkwēt akiwō kutēpō ēēruu taay nyēpō Iriin. 20 Kipa :kiineetanik pakwaamtaata lōkōōy choo kāroomēēn nkōō kōōrēē tōkōl. Kiimii :Kiptaayaan nkōō akwaaneek kwoomtootēy lōkōōyichoochēē akuutēnii akwaaneek kaamuuka ku-irēy tukun choo mēēmuukēy ku-ir :chiich, kungʼuutinii piich kilē pō man lōkōōyichoochēē kāroomēēn.