Luuka
11 Poontooni lēē Tēyōpiilō nyoo koonyitoot, kiikusir :piich chaa chaangʼ ngʼal choo kiiku-iriisyō nkōō wōli kimii. 2 Kiikusir :achaan tukun choo kiimwoorwēēch :piich choo kiirōōtēy ku-iriisōōt :ngʼaleechoochēē kungʼeetee kutoowu. Pichoochēē mpō choo kiipa kwaamtaata ngʼaleechoochēē. 3 Poontooni koonyitoot, āmu kyaasyaak tukuuchoochēē tōkōl kungʼeetee wōli kiitoowuntō, ku kaapkaat kilē karaam asiruun ngʼaleechu nkōō oor nyoo rootoot. 4 Āmwoorēy kilēē nyoonēē siisōwuu lōkōōy chēpō man akipō ngʼaleechoochēē tōkōl /kiikiineetin. 5 Paani kiipāytooy :Ērōōtē kōōroo Chuuteeya tōkōl, ku kimii tisiintēē aka nyoo /kiikukuurēē Sakaryaa nyoo kiichōōnēē kōpō tisiik nyoo /kiikukuurēē Apiiya. Kiitingʼēy cheepyooseenyiin nyoo /kiikukuurēē Ēlisāpēēt nyoo kiipō kaa Aaron. 6 Kiikoontyitēy :tōkōl Iriin akuukoonyitēy ngʼātuut tōkōl kilēē wōloo mārtooy :Iriin. 7 Kiikiikuyōōsiituuy :tōkōl akiitoomō kunyōōru laakōōy, āmu kii sōōn :Ēlisāpēēt. 8 Nēē mii pērēētuu aka, ku kiimii :Sakaryaa kupāyiisyēy mu Kōpō Iriin kilēē tisiin āmu kii koongʼwaangʼ nyi kiipāyiisyēy pērēētuunoonēē. 9 /Keekwar inyeentee mu istoor pō sēkēēr, āmu kii :tis chu kiilēwēnēy chiich nyoo irēy pāyit mu Kōpō Iriin. Kuchuut nyuun Kōpō Iriin wōloo kiichuutēy tisiik ākityōōn akiwō kupeel tukun choo ngʼuutooy nyaa anyiny. 10 Paani kiimii ku-irēy kilēē nyoonēē, kimii :piich tōkōl saangʼ kusooyēy. 11 Kichōōnchi Sakaryaa :malaykayaantaa Iriin kitākumii kō, akuuryoongʼō kaapkōrōs kamaspō taay yoo kiimii :Sakaryaa kupēēlēē tukuuchoochēē ngʼuutuuy nyaa anyiny. 12 Kii nēē ro :Sakaryaa, kwootyō akuwāriisyō. 13 Kumwoochi nyuun :malaykayaantaanoonēē Sakaryaa kilē, "Sakaryaa, mēēwāriisyō! Kaakuteer :Iriin soowuutēkuuk. Kunyuun, nāmēy :cheepyooseengʼuungʼ laakwa nyoo lēē wēērii ākiikuurēē laakwaanoonēē Chowaana. 14 Ipāypāyiituuy akupāypāyiituuy piich chaa chaangʼ nēē /kituum laakwaanoonēē. 15 Lēkuuy :Chowaana chiich nyoo tōrōōr nkōō taayuu Iriin. Mārēēy tiipaay ntā ku kir aka tōkōl nyoo irēy chiich kipōōkit. Nyiriitēy :Iriin Toomirmiir nyoo Tiliil kutākumii moopō eeyeenyiin. 16 Irēy piich chēpō Israayeel chaa chaangʼ kuwāliisyō akicham Kiptaayaan Iriinteengʼwaangʼ. 17 Sip kuuntōrōōrtēērēē :inyeentee Kiptaayaan nkōō kaamuuka nyoo lēē nyēpō Eliicha. Wālēy paapatiin kuchoomnyō ākōō laakōōkwaak. Irēy piich choo mātēērēy ngʼal kuteer ngʼal chēpō man choo tuupēy :piich choo kāroomēēn. Aku-ir piich kuchēp keey sikunyōōru :Kiptaayaan kuchēpootēēn." 18 Nkōō yoonēē, kumwoochi :Sakaryaa malaykayaantaanoonēē kilē, "Āsōwuuntooy ānō kilē man :ngʼaleechu? Kyaayoosiitu ākōō cheepyooseenyuun." 19 Kuwālchi :malaykayaantaanoonēē kilē, "Aneen ku Kaapuryēēl, nyoo tingʼēy kaamuuka kungʼeetee wōloo mii :Iriin. /Kākiiyookwoon āchoomwooruun lōkōōyichu kāroomēēn. 20 Iriisōōt :ngʼaleechu nkōō pērēētuu nyoo kiikulēwēn :Iriin. Akunyuun oo, āmu meeran kiyoo koomwooruun, ku nāmēē :kuutiingʼuungʼ nyoo mēēngʼāloolēy ākōy pērēētuunoonēē." 21 Kiikānyiisyō :piich choo kiimii saangʼ ākōy kilē, "Ara kārēēm nee Sakaryaa aniinee?" 22 Paani kāwō kichō saangʼ, ku kiikiikunama :kuut nyoo kimēēmuukēy kuti kungʼalaal. Kingʼāloolchinēē piich ēēruun kipaat. Kusōwu :piich kilē kiiro :Sakaryaa ngʼālyoon nyēpō kwōngʼuut nkōō Kōpō Iriin. 23 Kitas taay :Sakaryaa kupāyiisyō nkōō Kōpō Iriin ākōy kurook :saayitiinyiin nyi kiikimārēy kupāyiisyō. Nēē mii lētuun, kuwēēchi keey kaaw. 24 Nyoo matyaan, kimanak :Ēlisāpēēt. Kii nēē kaakimanak, ku-ungʼchi keey kō āroo choo lēē muut, akimwa kilē, "Kaakuriireenaan :Iriin ākōy ānyōōru laakwa, kir nyoo kiikiikuureengʼan :piich." 26 Nkōō araawee nyēpō lo kungʼeetee kimanak :Ēlisāpēēt, kuuyooytō :Iriin malaykayaantee aka nyoo /kiikukuurēē Kaapuryēēl kiwō ākōy māngʼoot nyoo kiimii kōōroo Kalilaaya nyoo /kiikukuurēē Naasareet. 27 Kiimii :chēētō aka wōloonēē nyoo kiitoomō kimar :murēnō. /Kiikukuurēē chēēpoonēē Maaryaa. Kiimii :chēēpi kumārēy keey nkōō chiich aka nyoo /kiikukuurēē Chōōsēp nyoo kichōōnēē kōpō Pāytooyiin Tāwuti. 28 Kii nēē it :malaykayaantaanoonēē wōliinēē, kiwō ākōy yoo kiimii Maaryaa akumwoochi kilē, "Cham keey Maaryaa! Ipēēruuroot akimii :Iriin kupootēēn." 29 Kipēti :Maaryaa kiyoo mwooruuy paani kateer ngʼaleechoochēē. Kiteep keey inyeentee kilē, "Ngʼuutuuy nee :ngʼaleechu?" 30 Kumwoochi :malayka Maaryaa kilē, "Mēēwāriisyō! Ipēēruuroot nkōō wōloo mii :Iriin! 31 Kunyuun, imānākēy akiinam laakwa nyoo lēē wēērii ākiikuurēē laakwaanoonēē Yēēsu. 32 Lēkuuy chiich nyoo ōōw, /ākēēkuurō Wēēroo Iriin nyoo Tōrōōr. Irēy :Iriin kilēku Pāytooyiin kilēē kuukōnyiin Tāwuuti. 33 Pāytooy piich chēpō Israayeel nkōō kēnyiis choo mātiliisyēy ākōy." 34 Kuteepa :Maaryaa malaykayaantaanoonēē kilē, "Āmuukēy ānyōōru laakwa kilē nee akutoomō āru nkōō :murēn aka tōkōl?" 35 Kuwālchi :malaykayaantaanoonēē kilē, "Chōōnchiniin :Toomirmiir nyoo Tiliil akuulaampuusin :kaamuuka nyēpō Iriin. /Kukuurēē nyuun laakwaani iwēēnāmēy Wēēroo Iriin. 36 Aku nyuun oo, kiikimanak :tilyeengʼwoongʼ Ēlisāpēēt, cheepyoosoonoonēē kiikuyoosiit. Tingʼēy tuum nyēpō āroo lo akunāmēy laakwa nyoo lēē wēērii, mpō tāmwoorēy :piich kilē maakunāmēy laakwa. 37 Moomii :kir nyoo mēēmuukēē nkōō wōloo mii :Iriin." 38 Kumwoochi :Maaryaa kilē, "Aneen kipāyityoontoo Kiptaayaan. Kanya ku-ira kilēē wōloo keemwaarta." Paani keewaangʼ :Maaryaa kumwoorēy kilēē nyoonēē, kuwēēchi keey :malaykayaantaanoonēē. 39 Nēē mii lētuun, kinam paan :Maaryaa kilē weel ākōy kaa Sakaryaa nyoo mii māngʼoot aka nkōō kōōroo Chuuteeya. Kiwō kaa Sakaryaa kuutaakwees Ēlisāpēēt. 41 Paani keetaakwees :Maaryaa Ēlisāpēēt, kupiirēn :laakwee nkōō moopō Ēlisāpēēt. Kuunyiriit :Iriin Ēlisāpēēt Toomirmiiryeenyiin aku-ir 42 kumwoochi Maaryaa nkōō kuut nyoo tōrōōr kilē, "Ipēēruuroot kusiir chēēpyōōsōōy tōkōl akuupēēruuroot :laakwee nyoo ināmēy. 43 Pō koonyit, nyaa tyaan kuchō :eeyaa Kiptaayaanteenyuun kuurootān. 44 Paani keetaakweesaan, kupiirēn :laakwee nkōō moonyuun nkōō pāypooyō. 45 Ipēēruuroot :inyēēn nyoo kiiran kilē irēē man kiyoo kiikumwooru :Iriin." 46 Kuuloosu :Maaryaa Iriin kilē, "Āloosuuy Iriin nkōō moonyuun tōkōl. 47 Paypay :toomirmiiryeenyuun akipō Sāruuniinteenyuun Iriin, 48 āmu kaakuupkaat kuupēēruurān, kipāyityoontēēnyiin nyoo miningʼ. Kungʼeetee aniinee kitas taay, /kēēkuurēēnoon nyoo pēēruuroot. 49 Kaaku-irwaan :Iriin ngʼālyoon nyoo ōōw. Tiliil kaarineenyiin. 50 Riirēē :Iriin piich tōkōl choo wārēy inyeentee, āpēn ākōy āpēn. 51 Kaakungʼuutu kaamuukeenyiin akaakuupēl choo lāsēy keey. 52 Kiikuurēēkuunō pāytooy nkōō ngʼachareenikwaak chēpō pāyuunāt akuutōrōōr choo āpēy keey ngʼwēny. 53 Kiikuutē piich choo mātingʼēy kiyoo āmēy tukun tōkōl choo kāroomēēn, aku-oon choo kii lēē mōkōrō amaatō kir aka tōkōl. 54 Kiikusārwēēch, piich chēpō Israayeel choo kupka kipāyitiinēchiich. Keepkaat aniinee kuriira piichiich 55 āmu kiiyoomiis :Iriin Apraam ākōō kuukōtiināchiich kilē riirēē akwaaneek ākōy." 56 Kutēpō :Maaryaa kōpō Ēlisāpēēt āroo sōmōk, nēē mii lētuun kuwaraka kaaw. 57 Kunyuun, kii nēē it :pērēētuu nyoo tuumēy :Ēlisāpēēt, Kutuum laakwa nyoo lēē wēērii. 58 Kuteer :piich chēpō kōōkwoonoonēē ākōō tilyayiikwaak kilē kiikuriirēē :Iriin Ēlisāpēēt kwōngʼuut. Kupāypāyiituuy tōkōl nkōō inyeentee. 59 Paani kiitingʼēy :laakwaanoonēē pērēētuus sisiit kungʼeetee /kēētuumēy, kupa :piich kumur wēēroonēē. Kiimārēy :pichoochēē kilē ntā /kukuurtoorō laakwaanoonēē kaarinaa apoonyiin kilē Sakaryaa. 60 Kitay nyuun :eeyeenyiin akimwa kilē, "/Kukuurēē Chowaana." 61 Kuteep :piich kilē, "Kēēlē nee? Nku moomii :chiich koongʼwoongʼ nyoo /kukuurēē kaarinaanoonēē!" 62 /Keeteepa Sakaryaa /kēēngʼāloolchinō ēēruun kumwooru kilē /kukuurēē ngʼoo laakwee. 63 Kumwoochi :Sakaryaa piich kuutē inyeentee kir nyoo kisirēy. Paani /kākuutē, kisir kilē, "Kaarineenyiin ku Chowaana!" Kikwōngʼyō :piich akipō kaarinaanoonēē. 64 Kutoowu :Sakaryaa kungʼalaal akuuloosu Iriin. 65 Kiikwōngʼyō :piichiich chēpō saangʼ paani keero ngʼaleechoochēē. /Kiikyaamtaata ngʼaleechoochēē kuyāmu tulwēyiipō kōōroo Chuuteeya. 66 Kyaam :ngʼaleechoochēē mēt chiich aka tōkōl nyoo kiteer akuteepa keey kilē, "Ara chōōnēy kilēkuuy nee :laakwaani?" Kiimwa kilēē nyoonēē āmu kiitookunoot kilē mii :Iriin kupootō laakwaanoonēē. 67 Nēē mii lētuun, kuunyiriit :Iriin Sakaryaa Toomirmiiryeenyiin. Kutoowu :Sakaryaa kungʼalaal ngʼālyoontoo Iriin kumwoorēy kilē: 68 "Kēēloosuu Iriin, Iriintoo Israayeel. Kaakuchō kusāru piichiich akaakuutyaayta. 69 Kaakuuyookwēēch Sāruuniin nyoo tingʼēy kaamuuka nyoo chōōnēē kōpō kipāyityoonteenyiin Tāwuti. 70 Kiiyoomiis :Iriin kēny kupunuunō ōōrkooyichiich choo tiliilēēn 71 kilē sārwēēch nkōō wōloo mii :puunichooch nkōō wōloo mii :piich choo sāsēēch. 72 Kiipkaat :Iriin miis nyaanyiin nyoo tiliil nyoo ki-ir inyeentee, sikuriira piichooch. 73 Ki-ir miis ākōō Apraam akumwoochi 74 kilē sārwēēch :inyeentee nkōō wōloo mii :puunichooch akukōōnēēch pārooyin kēē-irchii pāyiisyeenyiin nyoo mākitingʼēy kāāwāriisyō 75 si nēē ngʼat kēētililiitu ākēēmāngʼiisyō nkōō oor nyoo chāmēy Iriin akee-ir tukun choo kāroomēēn nkōō taayuu Iriin pērēētuus tōkōl chēpō sāpēēnyoon. 76 Inyēēn, laakweenyuun, /kukuurēēniin ōōrkooyoontoo Iriin nyoo Tōrōōr. Intōrōōrtoorēē Kiptaayaan siiwēēchēpchii aree. 77 Iwēēmwoochinii piichiich kusōwu kilē muukēē /kēēsāru, nēē soom /kēēnyōōchi kaat ngʼōōkiikwaak. 78 Āmu riirēēnēēch :Iriin nkōō moonyiin nyoo rēēl, kuuyookuuy lēpooyin nyēpō sāruunāt kuchōōnō kipsēnkwēt. 79 Chōōnēy :lēpooyinoonēē kuulēpoochinii piich choo kiikuulaampuus :tuurin nyēpō :meerat. Rēētootēēch sikēēnyōōru tāloosyō." 80 Kinar :Chowaana nkōō pōōr akuutō :Toomirmiir nyoo Tiliil kaamuuka nyēpō kwōngʼuut. Kimangʼ suur kwēēn ākōy pērēētuu nyoo kiichō kungʼuuti keey piich chēpō Israayeel.
21 Kiimii :pāytooyiintēē aka nkōō pērēētuusyēchoochēē nyoo kipāytooy kōōroo Rooma nkōō kōōrootin walak chaa chaangʼ. /Kiikukuurēē pāytooyiintoonoonēē Kayisaari Akuustō. Kimwooru kilē /kēē-iit piich tōkōl nkōō kōōrootinēēchoochēē. 2 /Kēē-itēy piich nyēpō taay, ku kiipāytooy :Kirēēnnyō kōōroo Siirya. 3 Kiwō nyuun :chiich aka tōkōl kōōrēēnyiin /pākēē-iit. 4 Kingʼeeta :Chōōsēp Naasareet mu kōōroo Kalilaaya akiwō ākōy Peeteleem mu kōōroo Chuuteeya wōli /kiikunāmchinii Pāytooyiin Tāwuti, nyoo kiipō koongʼwaangʼ. 5 Kiwō :Chōōsēp ākōō Maaryaa nyoo kiimārēy sikwoop keepa /kēē-iit. Kiitingʼēy :Maaryaa paanoonēē tuum. 6 Paani kiimii Peeteleem, ku-it pērēētuu Maaryaa nyoo kiituumēy. 7 Kutuum wēēriinyiin nyēpō taay. Kutukō laakwee sirōōy akuumōkōōnchi ngʼērēēp āmu kiimoomii :pārooyin ārii aka tōkōl nyoo kiimuukēy kutēpō. 8 Kiimii :mōsōwēēk walak langʼatuunoonēē choo kiimii kuriipēy kēēchiirēkwaak nkōō yoo kiilēēkitēē Peeteleem. 9 Kuchōōnchi :malaykayaantaa Iriin mōsōwēēchochēē nkōō lēpooyin. Kuulēpoochi akwaaneek lēpooyinpō Iriin. Kutoowu :mōsōwēēchoochēē kuuwāriisyō nyēpō kwōngʼuut. 10 Kumwoochi nyuun :malaykayaantaanoonēē kilē, "Moowāriisyō! Ā-āpkook lōkōōy chēpō pāypooyō choo toomō /kēē-āmu pērēētuu aka, aku pō chiich aka tōkōl nkōō ngʼwēny tōkōl. 11 /Kaakēētuumwook aniinee mu Peeteleem Sāruuniin nyoo kyookānyoonuuy. Nyoonēē ku Meesaaya Kiptaayaantēēngʼwoongʼ. 12 Soosōwuu yoo mii :laakwee, āpēētii ānyōōruuy /kaakēētukō sirōōy /ākēēmōkōōnchi ngʼērēēp." 13 Nyoo matyaan, kurēkuunō kilē weel :lukoo malaykeen walak kipsēnkwēt akutuuyō ākōō malaykayaantaanoonēē :tōkōl kuuloosuuy Iriin. 14 Kiiloosuuy kilē, "Tōrōōr :Iriin nkōō im. Mii kuchōōnēy :kaalya ngʼwēny kuchōōnchinii piich choo chāmēy :Iriin." 15 Kii nēē kaakuwaraka :malaykeenichoochēē kipsēnkwēt, kumwoochikeey :mōsōwēēchoochēē kilē, "Murēchu, keepa Peeteleem keeteera ngʼālyoontooni kaaku-ira nyi kaakumwoorwēēch :Iriin." 16 Paani kāmwoochi keey :pichoochēē kilēē nyoonēē, kumwēr ākōy wōloonēē, akupa kunyōōru Maaryaa ākōō Chōōsēp akuuro laakwee nyoo mii rwoon ngʼērēēp. 17 Kii nēē ro :mōsōwēēchoochēē laakwee, kumwoochi piich kiyoo kiimwoochi akwaaneek :malaykayaantaanoonēē akipō laakwaanoonēē. 18 Kikwōngʼ :piich tōkōl choo kiteer ngʼaleechoochēē kiipō mōsōwēēchoochēē. 19 Kiipkaat :Maaryaa ngʼaleechoochēē akunama mēt. 20 Nēē mii lētuun, kuwārākiisyō :mōsōwēēchoochēē kuuloosuuy Iriin akipō lōkōōy choo kiinyōōru akuuro kilēē paani kiimwoochinii malaykayaan. 21 Kii nēē it pērēētuu nyēpō sisiit kungʼeetee /kēētuumēy laakwaanoonēē, /keemur /ākēētē kaarin. Kii nēē /kaakēēmur, /kēēkuurō Yēēsu, kaarin nyoo kiisip kuutē :malayka kutoomō kunam :tuum Maaryaa. 22 Ki-it :pērēētuu nyoo kiimārēy Chōōsēp ākōō Maaryaa ku-ir kōrōsyoon nyoo kiitiliilēē keey kilēē wōli mārtooy :Ngʼātuut chēpō Muusa. Kiwō :Chōōsēp ākōō Maaryaa kuumut laakwee Kōpō Iriin nyoo kiimii Chēērusālēēm tākupa kuutāpoonchi Iriin. 23 Kilēē paani siraat nkōō Ngʼātuut chēpō Muusa kilē, "Laakwa aka tōkōl nyoo lēē kipooreet aku wēērii, /kēētāpoonchinii Iriin." 24 Kipa :mpō Chōōsēp paku-ir kōrōs kuutētō chēēptuukēēn ārēēny ntā ku tāriit ārēēny choo mēnkēēchēēn kilēē wōli kiimārtooy :Ngʼātuut chēpō Muusa. 25 Nkōō pērēētuusyēchoochēē, ku kiimii :chiich aka nyoo kiimāngʼēy Chēērusālēēm nyoo /kiikukuurēē Siimnyōn. Kii :chiich Siimnyōn nyēpō man, kiiwārēy Iriin akumāngʼiisyēy nkōō oor nyoo kiichāmēy :Iriin. /Kikiinyiriit Toomirmiir nyoo Tiliil, akimii kukānyoonuuy /keepa /kēēsāru Israayeel. 26 Kiikiikungʼuuti :Toomirmiir nyoo Tiliil kilē māmēērēy :inyeentee kutoomō kuuro Meesaaya nyoo kiiyoomiis :Iriin. 27 Kii-ir :Toomirmiir nyoo Tiliil Siimnyōn kiwō Kōpō Iriin paani kiimutēy :Chōōsēp ākōō Maaryaa Yēēsu Kōpō Iriin /keepa /kēē-irchi kōrōs kilēē wōloo kiimwoortooy :ngʼātuutēkwaak. 28 Kunam :Siimnyōn laakwee akumwoochi Iriin kōōnkēy. Kumwa kilē, 29 "Kiptaayaanteenyuun Iriin, mpō taameer :aneen aniinee, kumoomii ngʼālyoon, āmu kii-ir kilēē paani kiiyoomiisoon. 30 Kaaroo :aneen Sāruuniin 31 nyoo kiichēp ingʼuuti piich tōkōl. 32 Inyeentee nyoo lēkuuy lēpooyinpō kōōrootin tōkōl, aku-ir piich tōkōl chēpō Israayeel /kēēkoonyit." 33 Kukwōngʼ :Chōōsēp ākōō Maaryaa nkōō ngʼaleechu kiimwa :Siimnyōn akipō Yēēsu. 34 Kuupēēruur :Siimnyōn akwaaneek tōkōl akumwoochi Maaryaa kilē, "Kaakulēwēn :Iriin laakwaani kusāru piich chaa chaangʼ chēpō Israayeel aku-ir piich walak kupētyō. Ngʼuutuuy kaamuukaa Iriin nkōō Israayeel, akukwiintoonēy :piich chaa chaangʼ akipō inyeentee. 35 Ku nyuun, ngʼuutuuy keey :kiyoo pkootēy pichoochēē. Aku nyuun, ngʼwoonchiniinyēēn Maaryaa tukuchoochēē iriisōōt kilēē yoo /kakupareeniin chōōk." 36 Kiimii :cheepyoosee aka Kōpō Iriin pērēētuunoonēē nyoo /kiikukuurēē Aana, akii ōōrkooyoontoo Iriin. Kii chēpō poontēē aka nyoo /kiikukuurēē Pānwēēl nyoo kiipō kōpō Āsyēēri. Kiikiikuroosiit :cheepyoosoonoonēē. Kii nēē /kwoop cheepyoosoonoonēē kēnyiis tisap kima saanteenyiin. 37 Paani /kuumutēy Yēēsu Kōpō Iriin, ku kiitingʼēy cheepyoosoonoonēē kēnyiis tāmānwook sisiit nkōō angʼwan. Kitēpō :cheepyoosoonoonēē Kōpō Iriin kusooyēy akuurukuutēy keey, pērēēt ākōō langʼa. 38 Ku-itu :inyeentee kimii :Siimnyōn kungʼāloolchinii Maaryaa ākōō Chōōsēp. Kumwoochi :mpō inyeentee Iriin kōōnkēy akumwoochi piich tōkōl choo kiimii kukānyoonuuy kusāru :Iriin Chēērusālēēm akipō laakwaanoonēē. 39 Kii nēē waangʼ :Chōōsēp ākōō Maaryaa ku-irēy kiyoo kiimārēy :ngʼātuut chēpō Kiptaayaan, kuwārākiisyō katangʼwaangʼ Naasareet mu kōōroo Kalilaaya. 40 Kinara :Yēēsu wōloonēē pō Naasareet ākōy ku-ōōwiit, kungʼoromiit akuupēēruur Iriin. 41 Nkōō kēny aka tōkōl, ku kiipēētii :sikiipō Yēēsu Chēērusālēēm kipa kwoomēy Pasaka. 42 Kitingʼēy :Yēēsu kēnyiis taman nkōō ārēēny, kiwō tuumoonēē pō Pasaka ākōō sikiichiich. 43 Kii nēē rook :tuumoonēē pō Pasaka, kuwārākiisyō :Maaryaa ākōō Chōōsēp kaaw. Paani mii kuwārākēē kaaw, kimaakusōwu kilē kiingʼātuunō :Yēēsu Chēērusālēēm. 44 Kiipkootēy kilē mii :Yēēsu kuwēētii nkōō tilyayiikwaak ākōō choorweeyiikwaak. Nēē mii kosoliny, kutoowu :Chōōsēp ākōō Maaryaa kuwas wōli mii :choorweeyiikwaak ākōō tilyay. 45 Kimaakunyōōru, kuwārākiisyō ākōy Chēērusālēēm kipa kuwasaata. 46 Kuwasaata, nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk kunyōōrchi Kōpō Iriin kwoomēy lōkōōy nkōō koonēēt chēpō ngʼātuut. 47 Kikwōngʼ :chiich aka tōkōl nyoo kiiteer wōloo kiwāltooy :Yēēsu tēēpuut nkōō oor nyaa karaam. 48 Paani keero :Chōōsēp ākōō Maaryaa Yēēsu kikwōngʼyō akuteep :Maaryaa Yēēsu kilē, "Wēēriinyuun, āmu nee tee-irweech ngʼal choo tēēnō chu? Kaakuu-iim keey :āpoongʼuungʼ ākōō aneen kēēwāsiin." 49 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Āmu nee saawasaataan? Kāmoonkēt :akwaan kilē maraat āmii kōpō Apoonyuun?" 50 Kii nēē mwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kumoosōwu :Chōōsēp ākōō Maaryaa kiyi kiimii kumwoorēy. 51 Nēē ityō, kiwō :Yēēsu nkōō akwaaneek Naasareet. Kinama :Maaryaa ngʼaleechoochēē mēt akutas taay :Yēēsu kuukoonyit sikiichiich. 52 Kitas taay :Yēēsu kunar, ku-ōōwiit akungʼoromiit. Kiicham :Iriin akicham mpō :piich.
31 Kii kēnyii nyēpō taman nkōō muut kupāytooy :Tipēēryō kōōroo Rooma tōkōl. Kipāytooy :Pōōntyō Pilaato kōōroo Chuuteeya. Kipāytooy :Ērōōtē kōōroo Kalilaaya, kipāytooy wēēriingʼwaangʼ Pilip kōōroo Ituureeya nkōō kōōroo Traakooniit. Kipāytooy :Lusaannya kōōroo Apileen. 2 Piich choo kii tisiik choo ēēchēēn pērēētuusyēchoochēē ku Anaas ākōō Kayaapa. Kii pērēētuusyēchoochēē yoo kichōōnchi Chowaana Wēēroo Sakaryaa nkōō suur kwēēn :ngʼālyoontoo Iriin. 3 Kiiwēētootō nyuun :Chowaana kāmooswook tōkōl chēpō ēēmpō Choortan kwoomtooy kilē kuwāliisyō :piich nkōō ngʼōōkiikwaak, /akeepaatiisan sukunyōōchi :Iriin kaat. 4 /Kiikusir nkōō kiitapuu ōōrkooyoontoo Iriin Isaaya kilē, "Mii :chiich nyoo kuursyēy mu suur kwēēn kilē, ’Āchēpō keey, ākoochuulchi Kiptaayaan aree. 5 /Keepala tulwēy /ākēētup tāmkēēn. /Keechuula oortin choo kulootēēn /ākēērōōr oortineek choo singʼoorēēn, 6 akuuro nyuun :piich tōkōl sāruunāt nyoo yookuuy :Iriin.’ " 7 Kimwoochi :Chowaana piich chaa chaangʼ choo kiimārēy /keepaatiisan kilē, "Akwaan laakōōpō kipaangʼōōy! Ngʼoo :nyi kāmwoorwook kilē āchirilēē siitāt nyoo chōōnēy? 8 A-ira naas ngʼal choo kāroomēēn choo ngʼuutuuy kilē koowāliisyō. Āmoomēlmēēl keey sōō kilē akwaan laakōōpō Apraam. Āmwoorwook man kilē muukēy :Iriin ku-ir koriichu kilēku laakōōpō Apraam. 9 Chēpoot :āywēē kuyap keet. Keet aka tōkōl nyoo mānāmēy lokor choo kāroomēēn /kēēyāpēy /ākēēwiirchi ma." 10 Kuteepa :piich Chowaana kilē, "Ku-ir nee nyuun?" 11 Kumwoochi :Chowaana kilē, "Chiich nyoo tingʼēy sirōōy ārēēny, kuutē nyoo mātingʼēy. Nyoo tingʼēy āmiisyō, kuchārchi nyoo āmēy :piri." 12 Kipka :mpō piich choo kikwārootēy kōōti kumārēy kilē /keepaatiisan. Kuteepa :pichoochēē Chowaana kilē, "Koonēētiin! Ara ku-ir nee?" 13 Kuwālchi :Chowaana kilē, "Amaataakwar kōōti choo siirēy chu mākootēēn." 14 Kuteep :askari kilē, "Akichaan? Ku-ir nee?" Kuwālchi :Chowaana kilē, "Amaasaree :chiich aka tōkōl tukuuchiich ntā ataam chiich kilēēn. Akanya kuyamaak rōōpiyō choo /kukōōnook nkōō pāyitingʼwoongʼ." 15 Kiimii :chiich aka tōkōl kukānyoonuuy kilē ituuy :Meesaaya. Kiteepa keey :pichoochēē kilē, "Ara koo Meesaaya Chowaana?" 16 Kumwoochi :Chowaana pichoochēē kilē, "Āpootiisānēēnook :aneen pēr, aku nyuun mii :chiich nyoo chōōnēy nyoo ōōw kusiiraa. Māyāmēy mpō ālēku kipāyityoonteenyiin. Pootiisānēēnook :inyeentee Toomirmiiryeenyiin ākōō ma. 17 Tingʼoonuuy kimaraneenyiin nyoo chākuusākēē pareek. Pēēlēē mōōrirēēk ma nyēpō ākōy akuurumchi pareek kaapchookeenyiin." 18 Kitas taay nyuun :Chowaana kwoomchinii piich lōkōōy choo kāroomēēn akumwoochi kimā-ir ngʼal chēpō ngʼōōki. 19 Kiimwoochi :Chowaana mpō Pāytooyiin Ērōōtē kilē mii :tukun chaa chaangʼ chaa raacheen choo kiikiiku-ir kilēē mpō paani kyoop Ērōōtya, cheepyooseetaa wēēriingʼwaangʼ. 20 Paani kateer :Ērōōtē kilēē nyoonēē, kunam Chowaana akukārchi korkoreet. Kitāsi :ngʼālyoontooni rāyiityoo Ērōōtē kunyikisiit. 21 Nēē mii pērēētuu ākoongʼo kupka :piich /tākeepaatiisan. Kuchō mpō :Yēēsu /keepaatiisan nkōō pichoochēē. Kii nēē /kaakeepaatiisan Yēēsu akimii kusooyēy, kuyaata parak, 22 akurēku :Toomirmiir nyoo Tiliil nyoo karkeey nkōō chēēptuukō akunam inyeentee. Kungʼalaal kuut nkōō parak kilē, "Inyēēn Wēēriinyuun nyoo āchāmēy ākoopāypāchinii." 23 Kiitingʼēy :Yēēsu kēnyiis sosom kutoowuuy pāyiisyeenyiin. /Kiikukuurēē Yēēsu wēēroo Chōōsēp, aku kiimāpō Chōōsēp. Kiichōōnēē :Chōōsēp kōpō Ēēli. 24 Ēēli nyoo kii wēēroo Mataati. Mataati wēēroo Laawi, Laawi nyoo kii wēēroo Mēlki, Mēlki nyoo kiipō Yanaay, Yanaay nyoo kii wēēroo Chōōsēp. 25 Chōōsēp ku kii wēēroo Matatyaas nyoo kii wēēroo Amōs. Kiipō :Amōs Nawuum nyoo kii wēēroo Ēsli, Ēsli wēēroo Nakaay. 26 Nakaay wēēroo Maat nyoo kii wēēroo Matatyaas. Matatyaas wēēroo Sēmēēyiin nyoo kiipō Yōōsēk. Kiipō :Yōōsēk Yoota 27 nyoo kii wēēroo Yowaanan. Yowaanan ku kii wēēroo Reesa, nyoo kiipō Sērupāpēēl, Sērupāpēēl ku kii wēēroo Syēēltyēēl, nyoo kiipō Nēēri. 28 Kiipō :Nēēri Mēlki, nyoo kii wēēroo Aati, Aati ku kii wēēroo Koosam, nyoo kii wēēroo Eelmaatam. 29 Eelmaatam ku kii wēēroo Ēēr nyoo kiipō Yooswa, Yooswa ku kii wēēroo Elyaasa, nyoo kiipō Yōōriim, Yōōriim ku kii wēēroo Mataati, nyoo kii wēēroo Mataati Laawi, 30 Laawi ku kii wēēroo Siimnyōn nyoo kiipō Chuuta, Chuuta ku kii wēēroo Chōōsēp nyoo kii wēēroo Yoonam wēēroo Eelyaakim. 31 Eelyaakim ku kii wēēroo Meeleeya nyoo kii wēēroo Meena, Meena ku kii wēēroo Mataata, nyoo kii wēēroo Mataata, Mataata ku kii wēēroo Naatan, nyoo kii wēēroo Tāwuti. 32 Tāwuti ku kii wēēroo Yēēsi nyoo kii wēēroo Ōpēēt Ōpēēt ku kii wēēroo Poowaas, nyoo kii wēēroo Sālmōōn, Sālmōōn ku kii wēēroo Naasyōn, 33 nyoo kii wēēroo Amiinaatap, Amiinaatap ku kii wēēroo Atamiin, Atamiin ku kii wēēroo Aarni nyoo kii wēēroo Ēsrōōn, Ēsrōōn ku kii wēēroo Pērēēsi, nyoo kii wēēroo Chuuta. 34 Chuuta ku kii wēēroo Chaakōp nyoo kii wēēroo Isaka, Isaka ku kii wēēroo Apraam nyoo kii wēēroo Teera. Teera ku kii wēēroo Nāwōōr, 35 nyoo kii wēēroo Sēēruk, Sēēruk ku kii wēēroo Rēēwu nyoo kii wēēroo Pēlēēki Pēlēēki ku kii wēēroo Eepeer nyoo kii wēēroo Syeela. 36 Syeela ku kii wēēroo Kaynaan nyoo kii wēēroo Arpaksaat, Arpaksaat ku kii wēēroo Syēēm, nyoo kii wēēroo Noowa. Noowa ku kii wēēroo Lameeki, 37 nyoo kii wēēroo Meetuseela, Meetuseela ku kii wēēroo Eenok nyoo kii wēēroo Yārēēti, Yārēēti ku kii wēēroo Maalaleel nyoo kii wēēroo Keenaan. 38 Keenaan ku kii wēēroo Eenos nyoo kii wēēroo Sēēt. Sēēt ku kii wēēroo Aatam nyoo kii wēēroo :Iriin.
41 Kii nēē warakeera :Yēēsu ēēmpō Choortan, ku /kiikiinyir Toomirmiir nyoo Tiliil. Kunam :Toomirmiiryoonoonēē, 2 akuumut ākōy suur kwēēn. Kitēpō wōloonēē pērēētuus artam nyoo moomēy kir. Paani karook :pērēētuusyēchoochēē, kwaam :piri. Kutākumii :Yēēsu wōloonēē pō suur kwēēn, kuchōōnchi :Syeetaani kumārēy kuutyam. 3 Kimwoochi :Syeetaani kilē, "Nēē inyēēn Wēēroo Iriin, imwoochi kee kori kilēku āmiisyō." 4 Kiwālchi :Yēēsu kilē, "Mwoorēy :siruut kilē, ’Māsopēē :chiich āmiisyō kipaat.’ " 5 Kuumut :Syeetaani Yēēsu wōloo tōrōōr akungʼuuti nkōō saayit nyaa nwaak kōōrootin tōkōl chēpō ngʼwēny, 6 akumwoochi kilē, "Nēē kutungʼwoon, ākōōniin kaamuuka aka tōkōl ipayta kōōrootinēēchu tōkōl nkōō mōkōrnoontiini. Āmwooruun kilēē nyoonēē, āmu aneen nyoo ātingʼēy kaamuuka ātē chiich aka tōkōl nyoo kaacham kilē kootō." 8 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Siraat kilē, ’Kutungʼchii Iriin Kiptaayaanteengʼuungʼ akiipāyiisyēēchi inyeentee keey.’ " 9 Kuumut :Syeetaani Yēēsu ākōy Chēērusālēēm akukany kuuryoongʼō yoo tōrōōr nkōō tēēnkēē nyi kiiwaantiriir Kōpō Iriin, akumwoochi kilē, "Nēē inyēēn Wēēroo Iriin, isōkōrtoorēē kee yēēnyi iwō ngʼwēny, 10 āmu siraat kilē, ’Yookuuy :Iriin malaykeenichiich kuriipin. 11 Tookiin malaykeenichoochēē simāturin :kor keel.’ " 12 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "/Kiikimwa kilē, ’Meetyam Iriin Kiptaayaanteengʼuungʼ.’ " 13 Paani kaakuuwaangʼ :Syeetaani kuutyāmēy Yēēsu, kumētō akuwēēchi keey ākōy kinyōōru porooyin pērēētuu aka. 14 Kuwaraka :Yēēsu kōōroo Kalilaaya, ku kiinyir Toomirmiir nyoo Tiliil. Nyoo matyaan, kuyāmu :ngʼaleechu ki-ir kōōroonoonēē tōkōl. 15 Kiinēētiisyō mu sinakōōkiin akuuloosu :chiich aka tōkōl. 16 Nēē mii lētuun, kuwaraka :Yēēsu Naasareet wōli kiinara. Nēē mii pērēētuu Sapaatō, kiwō sinakōōki kilēē akan. Paani mii sinakōōki, kungʼeet kusooman siruut chēpō Iriin. 17 /Kēēkoorchi kiitapu nyoo kiisir :ōōrkooyoontoo Iriin Isaaya. Kunam, kuyaat yi kiimārēy akusooman yoo kiimwoorēy kilē, 18 "Ātingʼēy Toomirmiir nyoo Tiliil, āmu kiiku-iran :Iriin ā-āmchinootō mēēy lōkōōy choo kāroomēēn. Kiiyookwoon :Iriin āchoomwoochi piich kilē /kiityooytooy choo rātootēēn nkōō ngʼōōkiikwaak. Ku choo kōryootēēn, /kēēyootēy koonyiikwaak kuumararta. Ku piich walak choo rātootēēn nkōō ēēruunēpō piich walak, /kēētyooytooy kupayta keey. 19 Kiiyookwoon :Iriin āchoomwoochi piich kilē pērēētuus chu choo sāruunēē :Iriin piichiich." 20 Paani keewaangʼ :Yēēsu kusōōmanēy, kuu-ōōchi siruutēchoochēē chiich nyoo kiiryoonchinii saayeet nkōō kōyoonēē, akutēpō ngʼwēny. Kuuro :piich tōkōl Yēēsu choo kiimii sinakōōkiinoonēē. 21 Kutoowu :Yēēsu kumwoochi pichoochēē kilē, "Kaakuusilta pērēētuuni kiyi mwoorēy :siruutēchu kilēē paani kaateer :akwaan." 22 Kii pāypāchi :piich tōkōl choo kiimii yoonēē Yēēsu akukwōngʼyō nkōō wōloo kiingʼālooltooy, āmu kii kāroomō :ngʼaleechiich. Kilē :piich walak, "Mā wēēroo Chōōsēp :nyi?" 23 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Ānkēt aneen kilē āmuukēy āmwoorwoon ngʼālyoontooni kiimwoorēy :pooyoon nyēpō kēny kilē, ’Soopō keey :cheepsaakityaan kupōk.’ Āmuukēēkwaan mpō amwaa kilē a-ir :aneen ngʼal chēpō kwōngʼuut nkōō yēēnyi kilēē paani kyoo-iraa nkōō Kaaparnaam." 24 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kilē, "Āmwoorwook man kilē moomii ōōrkooyoontō nyoo kuchāmēy nkōō kōōrēēnyiin." 25 Kutāsi :Yēēsu kumwoochi kilē, "Ateeraan kee! Man kilē kiimii :mōsōōk chaa chaangʼ kōōroo Israayeel nkōō pērēētuus chēpō Eliicha, ōōrkooyoontoo Iriin paani kiipētēy :roop kēnyiis sōmōk nkōō āroo lo sikuchō :piri nyēpō kwōngʼuut. 26 Aku /kiikiiyooytō ōōrkooyoontoo Iriin Eliicha kiwō Sareepta nkōō kōōroo Siitōn wōloo kiimāngʼēy :cheepyoosee aka nyoo lēē mōsōk. Kiimii naas :chēēpyōōsōōk walak chaa chaangʼ chēpō Israayeel amēēlē /kiikiiyooytō Eliicha kiwō wōloo kiimii :chēēpyōōsōōchoochēē. 27 Aroo kee mpō paani kiisoopēy :ōōrkooyoontoo Iriin Eliisya chiitō aka nyēpō kōōroo Siirya nyoo /kiikukuurēē Naaman nyoo kyaam kōōnchēryoontō. Nku kiisoop :Eeliisya chiichoonēē akiimā Yāwuutyoon akiimii :piich chaa chaangʼ chēpō Israayeel choo kiinam kōōnchērtiinā aku māāsoop." 28 Paani kateer :pichoochēē kiimii sinakōōkiinoonēē ngʼaleechoochēē kunyāliisyō. 29 Kungʼēētyō :pichoochēē, kunam Yēēsu akuurēētō kuwēēro māngʼātoonoonēē. Kuumut ākōy yoo lēē looman yoo kiilēēkitēē yoonēē kumārēy kilē kipa kutoorta. 30 Kuchuut :Yēēsu piich kwēēn akuwēēchi keey. 31 Nēē mii lētuun, kiwō :Yēēsu Kaaparnaam nyoo mii kōōroo Kalilaaya. Paani mii wōliinēē ku kiinēētēy :Yēēsu piich ngʼālyoontoo Iriin nkōō pērēētuu Sapaatō. 32 Kiikwōngʼyō :piich nkōō wōloo kiinēētitooy :Yēēsu, āmu kiingʼāloolēy nkōō kaamuuka. 33 Kiimii :chiich sinakōōkiinoonēē nyoo kii-iimēy :toomirmiir nyaa ra. Kuunchō :chiichoonēē nkōō kuut nyoo ōōw kilē, 34 "Yēēsu nyēpō Naasareet, imārēēnēēch nee? Kēēchōōn ipareech? Ānkētiin. Inyēēn Chiich nyoo Tiliil nyoo kiichōōnēē wōloo mii :Iriin." 35 Kuupkoongʼ :Yēēsu toomirmiiryoonoonēē akilēēchi, "Siisa, ākiichōōnēē chiichoonēē." Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kuwiirchi :toomirmiiryoonoonēē chiichoonēē ngʼwēny kuurōōtēy :piich tōkōl choo kiimii kōyoonēē, akichōōnēē chiichoonēē nyoo maa-irchi kir aka tōkōl nyaa ra. 36 Kiikwōngʼ :piich tōkōl akuteepee keey kilē, "Ngʼal nee :chu? Nku nēē pkoongʼ :chiichi toomirmiirēy chaa raacheen nkōō kaamuuka kupeeree piich, kutēērēy." 37 Kiyāmu :ngʼaleechiich kōōroonoonēē tōkōl. 38 Paani kāwēērēē :Yēēsu sinakōōki, kiwō ākōy kaa Siimnyōn. Kiimnyoonēy :pookēr pō Siimnyōn akiimii kurwēēy. /Kēēsoom Yēēsu kuusoop. 39 Kiwō :Yēēsu kuuryoongʼēē yoo kiimii :cheepyoosoonoonēē akuupkoontō kōrōōyoonēē. Kusop :cheepyoosoonoonēē kilē weel akungʼeet kupay akwaaneek. 40 Kii nēē kaakurēytō :asiis pērēētuunoonēē, kuumuti :piich tōkōl Yēēsu tilyayikwaak choo kiimnyoonchootēēn. Kitiingʼō :Yēēsu pichoochēē ēēruunēchiich, akuusoop. 41 Kii-oona mpō :Yēēsu toomirmiirēy chaa raacheen piich chaa chaangʼ. Paani pkoonēē :toomirmiirōōchoochēē raacheen piich, ku kiinchōōsōōt nkōō kuut nyoo ōōw kumwoochinii Yēēsu kilē, "Inyēēn Wēēroo Iriin!" Kikar koongʼ :Yēēsu toomirmiirōōchoochēē kimamwa kir, kimaamwa kir āmu kiinkēt kilē Yēēsu ku Meesaaya. 42 Paani kayyeech kōōrēē, kuwēēchi keey :Yēēsu wōloo kiimālēēkitēē :chiich. Kiiwasaata :piich Yēēsu wōltō aka tōkōl. Paani /kāpākēēnyōōru, /keesaarsaar kilē kutēpō Kaaparnaam. 43 Kumwoochi nyuun :Yēēsu akwaaneek kilē, "Mārēy mpō āwō kōōrootin walak a-amtaata lōkōōy choo kāroomēēn chēpō Pāyuunātoo Iriin, āmu nyoonēē nyi kii-ir /kēēyookwoon āchō ngʼwēny." 44 Kitas taay nyuun :Yēēsu kwoomchinootō piich mu sinakōōkiin choo kiimii kōōroonoonēē.
51 Nēē mii pērēētuu aka, kumii :Yēēsu kwoomchinii piich ngʼālyoontoo Iriin nkōō tapanpō araaray nyēpō Keeneesareet, kuururuuk keey :piich chaa chaangʼ kuti kuukiich keey. Kiimārēy :pichoochēē kuteer ngʼaleepō Iriin. 2 Kuuro :Yēēsu mēēliin ārēēny choo kiikukany kuuryoonchō nkōō tapan pō araaray. Kiimii :piich chēpō mēēliinēchoochēē kuu-uunēy aku-irtooy neetiisyakwaak nkōō yoonēē. 3 Kiwō :Yēēsu kulaangʼ mēēliinoonēē aka nyoo kipō chiich nyoo /kiikukuurēē Siimnyōn. Kulaangʼ mēēliinoonēē akumwoochi Siimnyōn kutoorta takuunaayta kiitēēn kiwō pēr sikunyōōru pārooyin nyoo kā-āmchiinō piich ngʼālyoontoo Iriin. Kii nēē /kakeetoorta mēēlii kiwō araarayta, kutēpō :Yēēsu mēēlii akuuneet piich ngʼālyoontoo Iriin. 4 Kii nēē waangʼ :Yēēsu kungʼāloolchinii piich, kumwoochi Siimnyōn kilē, "Tiitēē mēēlii kiwō kamasiinō chaangʼ :pēr, ākoowiirchi neetiisyakwook pēr saanama kaaraak." 5 Kuwālchi :Siimnyōn Yēēsu kilē, "Kiptaayaantaani, kakuukiil keey langʼa kuyyeech amaakunam kir mpō ākoongʼo. Akunyuun oo, āmu kēēmwoorwēēch, kanyeech keetyama." 6 Nēē mii paani keetyam mpō :Siimnyōn, kunam kaaraak chaa chaangʼ kuti mārēy kungʼātyō :neetiisyakwaak. 7 Paani keero :pichoochēē kaaraakik, kukuur choorweeyiikwaak choo kiimii mēēlii aka kipa kusāru akwaaneek kukālāpchi kaaraakik. Kupa :pichoochēē nkōō mēēliingʼwaangʼ, akupa kunam kaaraak chaa chaangʼ kuunyiriit mēēliināk tōkōl nyoo kiimārēy kuchuut :mēēliināk pēr. 8 Kii nēē ro :Siimnyōn Pēētērō kiyoo ka-ira, kukutungʼō taayuu Yēēsu akumwoochi kilē, "Kiptaayaan, mētoon āmu aneen kipngʼōōkiyoon nyoo mēērookēē ālēēkitēēniin." 9 Kiikwōngʼ :Siimnyōn inyeentee kipootō piich choo kiimii tōkōl akipō kaaraak choo kiinam. 10 Kiikwōngʼyō mpō wēēchiipō Sēpētaayo, Chēēmis ākōō Chowaana, choo kiināmootēy tōkōl kaaraak nkōō Siimnyōn. Kuwālchi :Yēēsu Siimnyōn kilē, "Mēēwāriisyō! Kungʼeetee aniinee kitas taay, ināmwoon piich." 11 Kii nēē kaakwoopu mēēlinēkwaak kupka tapan nyēpō araaray, kumēti yoonēē tukun tōkōl choo kiitingʼēy akutuup Yēēsu. 12 Nēē mii pērēētuu ākoongʼo, ku kiimii :Yēēsu māngʼoot aka nyoo kiimii :chiich nyoo kyaam :kōōnchōryoontō. Paani keero :chiichoonēē Yēēsu, kuwiirchi keey ngʼwēny akumwoochi kilē, "Kiptaayaan, nēē ichāmēy, isoopoon akiitiliiloon." 13 Kuukoortō :Yēēsu ēēruunyiin kutiingʼ chiichoonēē akilēēchi, "Āchāmēy, sopō!" Kusop :chiichoonēē kilē weel. 14 Paani kāsop, kumwoochi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Āmēēmwoochi chiich aka tōkōl ngʼaleechu. Wiyō akiiwēēngʼuuti keey tisiin siitookuu kilē kaa-itililiitu akii-āp tukun choo /ki-irēē kōrōs kilēē paani kiimwoorēy :Muusa nkōō ngʼātuut." 15 /Kiikumwaarta nyuun kiyoonēē ki-ir Yēēsu kuyāmu kāmooswook tōkōl chēpō kōōroonoonēē. Kii nēē teer :piich ngʼaleechoochēē, kupa wōli kiimii :Yēēsu nkōō choongʼin kipa kuyāpchi iit kiyoo kiimwoorēy :Yēēsu /ākēēsoopō kōrōōytiin. 16 Aku kiicham nyuun :Yēēsu kuwēētii wōloo mālēēkitēē :chiich kiwō kusooyēy. 17 Nēē mii pērēētuu aka, kimii :Yēēsu kuunēētiisyēy, ku kiimii :Parisaayiik walak ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut yoonēē choo kiipkoonēē Chēērusālēēm, kōōroo Kalilaaya mu Chuuteeya. Kiitingʼēy :Yēēsu kaamuuka nyoo kiichōōnēē wōloo mii :Iriin kuusoop piich. 18 Ku-itu :piich choo kiikālāpuunēē kiptaraancha chiich aka nyoo kiimeerta pōōr. Kuutyam :pichoochēē kilē kuumut chiichoonēē kiwō taayuu Yēēsu. 19 Āmu kiichaangʼ :piich, ku maanyōōru oor aka tōkōl nyoo kāpuntoorō. Kulaangʼ nyuun koot kēsyēp akupilpil ākōy kutooku koongʼ, kunam chiichoonēē akuurēēytēērēē koongʼoonēē. Kuurēēytēērēē :pichoochēē chiichoonēē kiptaraancha ākōy kwēēnuu piich yi kiimii :Yēēsu. 20 Paani keero :Yēēsu kilē kiitiirō keey :pichoochēē inyeentee, kilēēchi chiichi kiimeerta pōōr, "Choorweenyuun, /kākēēnyōōwuun kaat ngʼōōkiikuuk." 21 Kii nēē teer :Parisaayik nkōō :koonēētiichoochēē pō ngʼātuut kiyoo kamwa :Yēēsu, kutoowu kukit kilē, "Pkootēy :chiichi kilē ngʼoo inyeentee? Kā-āp keey im kilēē yoo Iriin inyeentee sōō? Ngʼoo nyoo muukēy kunyōōchi piich kaat ngʼōōkikwaak nēē mā Iriin kipaat?" 22 Kiinkēt :Yēēsu kiyoo mii kuupkootēy :pichoochēē, kuteep kilē, "Āmu nee saapkaata kilēē nyoonēē? 23 Kuskus /keemwa kilē, ’/Kaakēēnyōōwuun kaat ngʼōōkikuuk’ ntā /keemwa kilē, ’Ngʼeeta akiiwō’? 24 Āngʼuutwook nyuun kilē tingʼēy :Wēēroo Chiich, kaamuuka mu ngʼwēny kunyōōchi piich kaat ngʼōōkikwaak." Kumwoochi nyuun :Yēēsu chiichoonēē kiimeerta pōōr kilē, "Ngʼeeta, āpō kiptaraancheengʼuungʼ, akiiwēēchi keey kaaw." 25 Kuungʼeet :chiichoonēē kilē weel kuurōōtēy :piich tōkōl, kwoop kiptaraancheenyiin akuwēēchi keey kaaw kuuloosuuy Iriin. 26 Kiikwōngʼyō :piich tōkōl akuuloosu Iriin nkōō koowāriisyō kumwoorēy kilē, "Kaakeeroo aniinee tukun chēpō kwōngʼuut." 27 Kimii kumānootēy :Yēēsu, kuuro chiich nyoo /kiikukuurēē Laawi nyoo kii kwāriintoo kōōti. Kiimii :chiichoonēē kutēpēē koot aka nyoo kii kukwārēē kōōti. Kumwoochi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Tuupaan." 28 Kungʼeet :Laawi kumētō kir aka tōkōl akutuup Yēēsu. 29 Kuchēpchi :Laawi Yēēsu tuum nyoo ōōw mu koonyiin. Kiimii mpō yoonēē :piich walak chaa chaangʼ choo kiikwārēy kōōti kilēē Laawi. Kwoomiisyō :pichoochēē tōkōl ākōō Yēēsu kipootō piich walak. 30 Kukwiintoochi :Parisaayiik ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut kiineetanichiich kilē, "Āmu nee too-āmiisyēē ākoorēēsyō ākōō kwāriipō kōōti kipootō kipngʼōōkiis?" 31 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Wāsootēy :piich choo mnyoonchootēēn cheepsaakityaan. Māwāsootēy :choo kāroomō pōōrwēy. 32 Kyoochōōn akuur kipngʼōōkiis kuwāliisyō nkōō ngʼōōkiikwaak, amēēlē piich choo kāroomēēn." 33 Nēē mii lētuun, kuuteepa :piich walak Yēēsu kilē, "Nku cham kuurukuutēy keey :kiineetanipō Chowaana Koopootiisāniin ākōō chēpō Parisaayiik akusooyēy, āmu nee sikwoomiisyēy akurēēsyēy :kiineetanikuuk?" 34 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Muukēy kuurukuut keey :toontiinēpō saantaa laakwa nkōō kaaptuum kumii nkōō saantaa laakwa? 35 Itēy nyuun :pērēētuus choo wēērēē :saantee wōloo mii :toontiinēchiich, kurukuutyō nyuun :toontiinēk pērēētuusyēchoochēē." 36 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi pichoochēē kārkēyin kilē, "Moomii :chiich nyoo rārēy sira nyoo rēēl akiraakee siree nyoo kiikuroosiit. Nee ir kilēē nyoonēē, kupoolēē siree nyi rēēl akumānāmēy keey nyi rēēl ākōō nyi kiikuroosiit. 37 Āmoomii :chiich nyoo roonchinii tiipaay choo /kātākēēryākēy tokol nyoo kiikuroosiit, āmu nēē kuutu :tiipaayiik, kuryēchinii tokoltō akupa. 38 /Kuroonchinii nyuun tiipaayiik choo /kātākēēryākēy tokol nyoo rēēl. 39 Moomii :chiich nyoo chāmēy kutuup ātēp nyoo rēēl, āmu pkootēy kilē karaam :ātēpēē nyēpō taay."
61 Nēē mii pērēētuu Sapaatō, kupuntoorō :mpō Yēēsu araa paraa nkaanu. Paani mii kupēētii araa paraanoonēē, kupaak :kiineetanichiich mēsiisēpō nkaanu, kupiiriir akwaam. 2 Nēē mii paani keero :Parisaayik walak choo kiimii yoonēē, kumwa kilē, "Āmu nee taa-ira kir nyoo tāyēy :ngʼātuut /kee-ir nkōō pērēētuu Sapaatō?" 3 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Toomō asooman kir nyoo kii-ir :Tāwuti kii nēē am :piri inyeentee ākōō piichiich chu kiimii tōkōl? 4 Kiiwō :Tāwuti Kōpō Iriin /kēētō makatiin choo /kiikuchāmchinii tisiik ākityōōn kwaam. Kyaam :Tāwuti akuutō mpō piichiich." 5 Paani keewaangʼ :Yēēsu kumwoochinii Parisaayiichoochēē kilēē nyoonēē, kumwa kilē, "Pāyuuy :Wēēroo Chiich pērēētuu Sapaatō." 6 Nēē mii pērēētuu aka nyēpō Sapaatō, kiwō :Yēēsu sinakōōki aka akuunēētiisyō. Kiimii kōyoonēē :chiich aka nyoo kiirarak :ēēruu taay. 7 Kiimii :mpō Parisaayik walak yoonēē nkōō koonēēt walak chēpō ngʼātuut. Kiimārēy :pichoochēē kuurō nēē soopiisyēy Yēēsu nkōō pērēētuu Sapaatō, si nēē ngʼat kuwas ngʼal choo toomchinii /tākēērwoochi. 8 Kiinkēt :Yēēsu kiyoo kiimii kuupkootēy :pichoochēē. Kilēēchi :Yēēsu chiichoonēē kiirarak :ēēru, "Chōōnō ryoongʼēē taay yi." Kingʼeet :chiichoonēē akuuryoongʼēē yoonēē. 9 Kimii chiichoonēē kuuryoongʼēē yoonēē, kuteep :Yēēsu Parisaayiichoochēē ākōō koonēētiichoochēē pō ngʼātuut kilē, "Chāmēy :ngʼātuut /kee-ira kir nyaa karaam nkōō pērēētuu Sapaatō, ntā kir nyaa ra? /Kēēsāru sopoonpō chiich ntā /keeluluuk?" 10 Kuuro :Yēēsu chiich aka tōkōl nyoo kiimii yoonēē. Nee ngʼat, kumwoochi chiichoonēē kiirarak :ēēru kilē, "Chuula ēēruu." Kuchuul :chiichoonēē. Paani kachuul, kusop :ēēruu. 11 Kii nēē ro :Parisaayiichoochēē nkōō koonēētichoochēē pō ngʼātuut kiyoo ka-ira, kunyāliisyō akutoowu kuwas kir nyoo irchinii Yēēsu. 12 Nēē mii pērēētuu aka, kiwō :Yēēsu ākōy tulwēē aka kiwō kusa Iriin. Kisa Iriin nkōō wōloonēē ākōy kuyyeech. 13 Kii nēē yyeech :kōōrēē, kukuur :Yēēsu kiineetanichiich akulēwēn choo lēē taman nkōō ārēēny akukuurō kāāyooytooyiik. 14 Kāāyooytooyiichoochēē kiikulēwēn ku chu: Siimnyōn (nyoo kiitē :Yēēsu kaarinee aka kilē Pēētērō) ākōō wēēriingʼwaangʼ Antereeya, Chēēmis, Chowaana, Pilip ākōō Partolomeeya. 15 Walak ku: Mataayo, Toomaas, Chēēmis wēēroo Alpaayō, Siimnyōn nyoo nyakanaat, 16 Chuutaas wēēroo Chēēmis ākōō Chuutaas Iskaryoot nyoo kiichō ku-alta Yēēsu. 17 Kii nēē waangʼ :Yēēsu kulēwēnēy kiineetanichoochēē nkōō tulwoonoonēē, kuwaraka kurēytō wōloo riprip. Kiimii nkōō tuup chaa chaangʼ, kiipkoonchi :piich chaa chaangʼ choo kipkoonēē Chēērusālēēm nkōō kōōroo Chuuteeya tōkōl. Kiipkoonēē mpō walak tapan nyēpō araaraypō kōōroo Tiirō ākōō Siitōn. Kiipkoonēy :pichoochēē takuteer kiyoo kiinēētēy :Yēēsu akiimārēy mpō kilē /kēēsoop. 18 Kimii mpō :walak choo kiitingʼēy toomirmiirēy chaa raacheen. Kuusoop :Yēēsu akwaaneek. 19 Kiimārēy :pichoochēē tōkōl kilē kutiingʼ Yēēsu, āmu kiitingʼēy :Yēēsu kaamuuka nyoo kii nēē tiingʼ :chiich, kusop. 20 Nēē mii lētuun, kuuro :Yēēsu kiineetanichiich akilē, "Āpēēruuroot akwaan choo āmoongʼuuy Iriin, āmu nyoongʼwoongʼ Pāyuunātoo kaa Iriin. 21 Āpēēruuroot akwaan choo āmook :piri paannyēēnyi, āmu ānyōōruuy kiyoo āmārēy. Āpēēruuroot akwaan choo āriirsōōt paannyēēnyi, āmu āpāypāyiituuy. 22 Āpēēruuroot :akwaan nēē sasaak :piich walak akutayaak, akumuulook akungʼam kaariikwook, akipō Wēēroo Chiich. 23 Nēē ku-irwaak kilēē nyoonēē, arokoony ākoopāypāyiitu āmu mii :mālāk nyoo ōōw nyoo kiikuusiintoowook :Iriin nkōō kipsēnkwēt. Kii-irchi mpō paapatiinakwaak ōōrkooy chēpō Iriin chēpō kēny kilēē nyoonēē. 24 Ōchēy akwaan choo ālēē mōkōrō paannyēēnyi, āmu roochinii :pāypooyēēngʼwoongʼ ngʼwēny. 25 Ōchēy akwaan choo āpkootēy kilē kitingʼēy tukun tōkōl, āmu pētyēyii tukuuchoochēē lētuun. Ōchēy akwaan choo āpāypāyō paannyēēnyi, āmu āriirsōōt lētuun. 26 Ōchēy akwaan nēē looswook :piich tōkōl. Nku kiiloosu mpō :paapatiinakwaak ōōrkooy chēpō ngʼuurnan kēny kilēē nyoonēē." 27 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Koomwoorwook akwaan choo ātēēroon kilē acham puunikwook. Ā-irchii piich choo sāsook tukun choo kāroomēēn. 28 Āsooyēy Iriin kuupēēruur choo pānook ākoosoochinii mpō choo irwook ngʼal chaa raacheen. 29 Nēē rapaakin :chiich mataany, iwārāchi nyiino aka kuurapaak. Nēē mar :chiich sireengʼuungʼ nyēpō saangʼ, ikany kwoop mpō nyēpō wōlipoor. 30 Tēē chiich aka tōkōl nyoo kāsoomin. Aku nēē āpēēniin :chiich kiingʼuungʼ, ku mēēmwoochi kuu-ōōkuun. 31 Ā-irchii piich kilēē wōloo āmārtooy /kēē-irwaak. 32 Nēē āchāmēēkwaan kipaat piich choo chāmook oo, ku nee nyoo karaam nkōō nyoonēē? Nku chāmēy mpō :kipngʼōōkiis piich choo chāmēy akwaaneek. 33 Ku nēē ā-irchi piich kir nyaa karaam āmu ka-irwaak nyaa karaam kipaat oo, ku nee nyoo karaam nkōō nyoonēē? Nku irēy mpō :kipngʼōōkiis kilēē nyoonēē. 34 Nēē āpēsēēnchi piich rōōpiyō choo āpkootēy kipaat kilē ōōkwook oo, pāypāychinii Iriin paani kaa-ir :akwaan kilēē nyoonēē? Nku pēsēēnchinii mpō :kipngʼōōkiis kipngʼōōkiis walak āmu pkootēy kilē kuu-ōōchinii rōōpiyeekwaak tōkōl. 35 Koomwoorwook man kilē, acham puunikwook ākoo-irchi ngʼal choo kāroomēēn. Ātoorētō amaakany kurookwook pichoochēē tukuukwook. Nēē a-ir kilēē nyoonēē, ānyōōruuy pēēruur nyoo ōōw nyoo chōōnēē wōloo mii Iriin ākoolēku laakōōpō Iriin nyoo Tōrōōr. Kulēē nyuun nyoonēē āmu irchinii :Iriin piich tukun choo kāroomēēn mpō choo māpaypachinii kiyoo /kaakēē-irchi ākōō kipngʼōōkiis. 36 Ariiree piich kilēē wōloo riirēē :Paapēēngʼwoongʼ. 37 Amaangʼalaalee chiich nyaa ra, /tāmākungʼalaaleenaak. Āmoorwoochi chiich, /tāmākuurwookwook. Ānyōōchii piich kaat /tākēēnyōōwook. 38 Ātētēē nkōō moo nyoo rēēl /tākēēkōōnook /ākēētāswook mpō walak chaa chaangʼ kutuungʼirta. Āmu choo tēēnō choo kootētō, /kēēkōōnook." 39 Kimwoochi :Yēēsu pichoochēē kārkēēyin kilē, "Mēēmuukēy :kipkoroot kuurēētō kipkoroot, Nēērēētō keey kuchinchinii :tōkōl kēpēn. 40 Moomii :kiineetana nyoo ōōw kusiir koonēētiinteenyiin, aku nēē waangʼ nyuun koonēētuutēchiich kukarkeeyiit nkōō koonēētiinteenyiin." 41 "Āmu nee teeroo uutēnwō nyoo mii koontaa wēēriingʼwoongʼ ameeroo kuntul nyoo mii koontongʼuungʼ? 42 Muukēē kilē nee imwoochi wēēriingʼwoongʼ kilē, ’Tuupchēēnyuun, kanya āmooluun uutēnwō nyoo mii koontongʼuungʼ’ amēērōōsēy kuntul nyoo mii koontongʼuungʼ? Ngʼuuriintooni, mooluu kupōk kuntulyooni mii koontongʼuuungʼ si nēē ngʼat imuuk iroo ku karaam uutēnwooni mii koontaa wēēriingʼwoongʼ." 43 Kimwoochi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Moomii :keet nyaa karaam nyoo nāmēy lokor chaa raacheen, aku moomii :keet nyaa ra nyoo nāmēy lokor choo kāroomēēn. 44 /Kisōwuunēē keet aka tōkōl lokoreechiich. Mānāmēy :katooyi maakany aku mānāmēy :seesya siimaat. 45 Irēy :chiich nyaa karaam tukun choo kāroomēēn choo pkoonēē moonyiin, ku-ir :chiich nyaa ra tukun chaa raacheen choo pkoonēē moonyiin. Āmu ngʼal tōkōl choo tingʼēy :chiich nkōō moonyiin, kumwoorunēē kuutiinyiin." 46 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Āmu nee sookuuroon kilē, ’Kiptaayaan, Kiptaayaan,’ āmoo-irēy kilēē paani āmwoorwook? 47 Chiich aka tōkōl nyoo kāchō wōloo āmii, akuteer ngʼaleechuuch akutuup, 48 ku karkeey :chiichoonēē ākōō chiich nyoo kiipal kipēr akutēēchi koonyiin raat im. Kii nēē rōōpēn kōōrēē, akunyir ēēnwēy, kuwiir pēr kōyoonēē, kimaakumuuk nyuun kuutimtiim kōyoonēē, āmu /kiikiteek mu oor nyaa karaam. 49 Chiich aka tōkōl nyoo tēērēy ngʼaleechu amatuup, ku karkeey nkōō chiich nyoo tēēchinii koonyiin kipēr nyoo makiiloot. Ku nēē nyir :ēēnwēy kuupiista :pēr, kuruulō kōyoonēē nyēpō kwōngʼuut!"
71 Paani keewaangʼ :Yēēsu kwoomchi piich ngʼaleechoochēē, kiwō ākōy Kaaparnaam. 2 Kiimii nkōō pērēētuusyēchoochēē :kāāntōōyiin aka nyēpō lukoo pooryoot nyēpō Rooma nyoo kiitingʼēy kipāyityoontēēnyiin nyoo kiichāmēy. Kiimnyaan :kipāyityoontoonoonēē nyoo kiilēēkit kima. 3 Paani kateer :kāāntōōyiintoonoonēē akipō Yēēsu, kuuyooytō kāāntōōyik walak chēpō Yāwuutik kipa kungʼāloolchi Yēēsu kichō kuusoopchi kipāyityoonteenyiin. 4 Kii nēē it :kāāntōōyichoochēē wōli mii :Yēēsu, kusaarsaar kumwoochi kilē, "Nēē mii :chiich nyoo rookēē /kēēsāru, ku chiipō Rooma, 5 āmu chāmēy :chiichi piichooch. Kiikutēēkwēēch mpō :inyeentee sinakōōki." 6 Kucham :Yēēsu kiwō nkōō kāāntōōyichoochēē. Paani kiiriik ku-it kaa kāāntōōyiintoonoonēē pō luk, kuuyooytō :kāāntōōyiintoonoonēē choorweeyiichiich kuutorooyta akumwoochi Yēēsu kilē, "Kiptaayaantaani, amee-iim keey āmu mēērookēē ataakin mu katanyuun. 7 Aku mēērookēē āchō ānyōōruun. Aku mwaara ngʼālyoon kipaat kusop :kipāyityoontēēnyuun. 8 Kaamwaa kilēē nyoonēē āmu mii :piich choo ēēchēēn kusiir aneen akimii :piich choo āpāytooy mpō. Nēē āmwoochi chiich kilē ’Wiyō,’ kuwēētii ntā nēē āmwoochi aka kilē ’Chōōnō’ kuchōōnēy. Ku nēē āmwoochi mpō kipāyityoontēēnyuun kilē ’Ira kiyi’ ku-irēy." 9 Kii nēē teer :Yēēsu ngʼaleepō chiichoonēē, kukwōngʼ, kuwaraka akumwoochi piich chaa chaangʼ choo kiituupēy inyeentee kilē, "Āmwoorwook kilē, toomō aroo Israayeeliin aka tōkōl nyoo tingʼēy kaarana nyoo lēē nyēpō chiichi." 10 Paani kāwārākiisyō :pichoochēē /kiikiiyooytooy, kipa kunyōōru ōōtwookiintoonoonēē kiimnyoonēy ku kaakusop. 11 Nēē mii lētuun, kiwō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich ākōō piich walak chaa chaangʼ kuutangʼ kōōroo Nayiin. 12 Kii nēē paanta ku-it :Yēēsu koopoor nyēpō māngʼootonoonēē, kutuuyēērō piich choo kiikālāpēy muusyoon nyēpō murēn nyoo kii wēērii ākoongʼo nyēpō cheepyooso nyoo lēē mōsōk. Kiimii :piich chaa chaangʼ chēpō māngʼootonoonēē ākōō cheepyoosoonoonēē. 13 Kii nēē ro :Yēēsu cheepyoosoonoonēē, kuriira nyoo kāngʼwoochi akumwoochi cheepyoosoonoonēē kilē, "Cheepyoosooni, mēēriirēy!" 14 Nēē ityō, kiwō :Yēēsu akutiingʼ kiptaraanchee nyoo kiimii :muusyoontēē. Paani kātiingʼ :Yēēsu kiptaraanchaanoonēē, kuuryoonchō :pichu kikālāpēy muusyoontēē. Kilē :Yēēsu, "Wēēri, koomwooruun kilē, ngʼeeta!" 15 Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kungʼeet :wēēroonēē kilē weel kutēpō ngʼwēny akungʼāloolchi piich choo kiimii yoonēē. Kinam :Yēēsu laakwaanoonēē akuutē kaamee. 16 Kuuwāriisyō :piich tōkōl choo kiimii yoonēē akuuloosu Iriin kumwoorēy kilē, "Kaakutooku aniinee :ōōrkooyoon nyoo tōrōōr nkōō kwēēnuunyoon. Kaakungʼuutwēēch aniinee :Iriin kaamuukeenyiin." 17 /Kikyaamtaata ngʼaleechoochēē kuyāmu kōōroo Chuuteeya tōkōl ākōō kōōrootin choo kiilēēkitēē kōōroonoonēē. 18 Paani kapa :kiineetanipō Chowaana Koopootiisāniin kumwoochi Chowaana ngʼal tōkōl choo kiiku-iraanu :Yēēsu, kukuur :Chowaana kiineetanichoochēē ārēēny 19 akuuyooytō kupa wōloo mii :Kiptaayaan. Kimwoochi kipa kiteep kilē, "Inyēēn Meesaaya nyi kiimwoorēy :ōōrkooy kilē mii kuchōōnēy, ntā mii :aka nyoo tākēēkānyoonuuy?" 20 Kii nēē it :kiineetanichoochēē wōli mii :Yēēsu, kumwoochi Yēēsu kilē, "Kēēyookwēēch :Chowaana Koopootiisāniin keeteepeeniin kilē, ’Inyēēn Meesaaya nyi kiimwoorēy ōōrkooy kilē mii kuchōōnēy, ntā mii :aka nyoo tākēēkānyoonuuy?’ " 21 Kii nēē itēy wōloonēē, ku kiimii :Yēēsu kuusoopēy piich choo mnyoonchootēēn nkōō kōrōōytiin aku-oonēy toomirmiirēy chaa raacheen kupeera pōōrwēyiipō piich. Ku-ir mpō piich chaa chaangʼ choo kōryootēēn kuumararta. 22 Paani kāmwoochi :kiineetanichoochēē pō Chowaana Koopootiisāniin Yēēsu kiyoo kateep :Chowaana, kuwālchi :Yēēsu kilē, "Apee ākoopoomwoochi Chowaana kiyoo kaaroo akaateer. Mārārtooy :piich choo kōryootēēn, kupēētootēy :choo ngʼwoolyootēēn, kusopsōōt :choo kyaam :kōōnchēryoontō, kuteertooy :choo miinyootēēn, /kiikeengʼeeta meerat choo kiikumēērō /ākiikēē-āmchi choo mēēmuukēy keey lōkōōy choo kāroomēēn. 23 Kunyuun oo, pēēruuroot :chiich nyoo tiirēēnoon keey." 24 Paani kaakupēēchi keey :pichoochēē kiiyooytooy :Chowaana, kumwoochi :Yēēsu piich akipō Chowaana kilē, "Paani kyaapa suur kwēēn wōloo kiimii Chowaana oo, kyoopkootēy kilē kaapaaroo chiich nyoo lēē nee? Kii chiich nyoo wiilēy :yoomēt aka tōkōl? 25 Nee nyi kyaapaaroo? Ara kii chiich nyoo kiilaak sirōōy choo tānkusēēn? Acha sōō! Piich choo lookēy sirōōy choo lēē choochēē akumāngʼiisyēy nkōō ātēp nyēpō lala /kēēnyōōrchinii kooriipō pāytooy. 26 Ara kyaapaaroo nee? Kii ōōrkooyoontoo Iriin? Man, kii ōōw :chiichi kusiir mpō ōōrkooyoon. 27 Inyeentee nyi ngʼāloolēē :Iriin mu siruut kilē, ’Āyooytooy chiinyuun kuuntoroor kusātuun aree.’ 28 Āmwoorwook man kilē, moomii :chiich nyoo kiinam :cheepyooso nkōō ngʼwēny nyoo ōōw kusiir Chowaana. Aku nyuun, chiich nyoo mātookunoot nkōō Pāyuunātoo Iriin ku ōōw kusiir Chowaana. 29 Kiiteer :piich chaa chaangʼ ākōō mpō piich choo kikwārootēy kōōti kiyoo kiimwoochi :amtaar nyēpō Chowaana, /akeepaatiisan. Kucham :pichoochēē kilē pō man ngʼaleepō Iriin. 30 Aku kiitay nyuun :Parisaayiik ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut kiyoo mārēy :Iriin kilē ku-ir :akwaaneek, akutay mpō /keepaatiisan. 31 Akarkeeyiita nee nyuun pichu? 32 Karkeey :pichu nkōō laakōōy choo kātēpi kaaptuum akumwoochi :walak walak kilē, ’Kakukuutwaak kuurēēru kimaanyaal, kēēlē kēētuumwook tuumwēy chēpō riirat, kumooriiryō.’ 33 Kiichō :Chowaana Koopootiisāniin nyoo kiimaapāyēy keey kitya amārēēy tiipaay, amwaakwaan kilē, ’Tingʼēy toomirmiir nyaa ra.’ 34 Ku kii nēē āchōōn :Wēēroo Chiich apay keey ākoorēēsyō, areer amwaakwaan kilē, ’Acha! Kimoo :nyi, kipōōkityoon aku choorwoo kwāriipō kōōti ākōō kipngʼōōkiis.’ 35 Piich choo tuupēy ngʼaleechu kusōwuuy ngʼoroomnyoo Iriin." 36 Nēē mii lētuun, kumwoochi :Pārisooyiin ākoongʼo Yēēsu kipa kwoomiisyō katanyiin. Kucham :Yēēsu kiwō nkōō chiichoonēē. 37 Paani kateer :cheepyoosee aka nyoo kiilēē kipngʼōōkiyoon nyoo kiimāngʼēy kōōroonoonēē kilē kiimii :Yēēsu kwoomiisyēy nkōō kaa Pārisooyiintoonoonēē, kwoop sētoo mwaar nyoo ngʼuutooy nyaa anyiny. 38 Paani ka-it kōyoonēē, kuuryoongʼō pataruu Yēēsu, kuriichi yoo lēēkitēē kēēlyēēchiich akuriir. Kitāchi :lōōkik kēēlyēēpō Yēēsu kunuryō. Nēē ityō, kumiisa :cheepyoosoonoonēē puutēchiich lōōkik nkōō kēēlyēēpō Yēēsu. Āmu kiimārēy kungʼuutu kilē kiikoonyit Yēēsu, kuchuuchun kēēlyēēpō Yēēsu akuu-iila mwaar. 39 Paani keero :Pārisooyiintoonoonēē pō kata kiyoo ka-ira, kilēēchi keey, "Ntā kātingʼēy :chiichi kaamuuka nyoo chōōnēē wōloo mii :Iriin, ntā kaakusōwu kilē kipngʼōōkiyoon :cheepyoosooni." 40 Kungʼalaal :Yēēsu kilē, "Siimnyōn! Mii :kir nyoo āmārēy āmwooruun." Kilē :Siimnyōn, "Koonēētiin, mwoorwoon nyuun." 41 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Kiingʼeet :chiich aka, kuupēsēēnchi piich ārēēny rōōpiyō. Kiipēsēēnchi aka chaa chaangʼ, kuupēsēēnchi aka choo ngʼērin. 42 Nēē mii lētuun, kimaakumuuk pichoochēē ārēēny kuraayta rōōpiyēēk, kunyōōchi kaat :chiichoonēē pichoochēē ārēēny. Ātēēpiin nyuun kilē oo, ngʼoo nkōō :pichoochēē ārēēny nyoo chāmēy chiichoonēē kitya?" 43 Kuwālchi :Siimnyōn kilē, "Āpkootēy kilē nyi /kikuupēsēēnchi rōōpiyō chaa chaangʼ." Kilēēchi :Yēēsu, "Keemwaa man!" 44 Kuwarak keey :Yēēsu kuurō cheepyoosoonoonēē, akumwoochi Siimnyōn kilē, "Keeroo cheepyoosooni mii yi? Kaakuu-uunō lōōkichiich kēēlyēēchuuch akuupuukō puutēchiich. Paani kaa-itu katangʼuungʼ, ku maakōōnoon pēr ā-uuntoorō tēērit nkōō kēēlyēēchuuch." 45 Kumwoochi :Yēēsu :Pārisooyiintoonoonēē kilē, "Meemuuk :inyēēn itaakaan kilēē wōloo cham /kēētooktooy too. Nku kungʼeetee ku-itu :cheepyoosooni yēēnyi kumii kukutungʼēē taayuunyuun akichuuchunēy kēēlyēēchuuch kungʼuutu koonyit. 46 Maa-iilee :inyēēn mwaar mētinyuun, wōloo nyuun kee-iila :cheepyoosooni kēēlyēēchuuch. 47 Kunyuun oo, chamat nyoo ōōw nyoo kaakungʼuutwoon :cheepyoosooni, kungʼuutuuy kilē /kaakēēnyōōchi kaat ngʼōōkiichiich chaa chaangʼ choo kātingʼēy. Aku chiich nyuun nyoo pkootēy kilē /kākunyōōchi kaat ngʼōōki choo ngʼērin kipaat choo tingʼēy, kungʼuutuuy choomnyoot nyoo miningʼ." 48 Kumwoochi :Yēēsu cheepyoosoonoonēē kilē, "/Kaakēēnyōōwuun kaat ngʼōōkiikuuk." 49 Paani kateer :piich choo kiimii kwoomiisyēy nkōō Yēēsu ngʼaleechoochēē, kuteep keey kilē, "Chiich ngʼoo :chiichi muukēy kunyōōchi piich kaat ngʼōōkiikwaak?" 50 Kumwoochi :Yēēsu cheepyoosoonoonēē kilē, "Wiyō nkōō kaalya. /Kaakēēsāruun āmu kēētiirēēnoon keey."
81 Nēē mii lētuun, kimanaateera :Yēēsu kōōrootin chaa chaangʼ. Kyoomtootēy akwoopchinii piich lōkōōy choo kāroomēēn akipō Pāyuunātoo Iriin. Kiipēētootēy tōkōl nkōō kiineetanichiich taman nkōō ārēēny. 2 Kiimii mpō :chēēpyōōsōōy walak choo kipēētootēy nkōō Yēēsu. Chēēpyōōsōōchoochēē ku choo kiipkoontoochi :Yēēsu toomirmiirēy chaa raacheen nkōō walak choo kiikuusoop nkōō kōrōōytiin choo kiitingʼēy. Chēēpyōōsōōchoochēē ku Maaryaa nyoo /kiikukuurēē Maktaleena nkōō kaarinee aka, nyoo kiipkoontoochi :Yēēsu toomirmiirēy tisap chaa raacheen choo kiitingʼēy. 3 Aka ku nyoo /kiikukuurēē Choowaan, cheepyoosoo chiitō aka nyoo /kiikukuurēē Yuusa nyoo kiiryoonchinii pāyit aka tōkōl nkōō kaa Ērōōtē. Kiimii :mpō cheepyoosee aka nyoo /kiikukuurēē Susaana ākōō walak chaa chaangʼ choo kipēētootēy nkōō Yēēsu ākōō kiineetanichiich akupāyiisyootēērō tukuukwaak choo kiitingʼēy kuutōōrēt Yēēsu ākōō kiineetanichiich. 4 Kitas taay :piich chaa chaangʼ kupeera māngʼoot chaa chaangʼ kupa wōloo mii :Yēēsu. Kii nēē tuuyō piich ku chaangʼiit, kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kārkēēyin kilē, 5 "Kiingʼeet :pāliintēē aka pērēētuu ākoongʼo, kiwō kitoot pareenyiin. Paani mii ku-isēē kāsur paree, kuchinchi :walak aree. Kutyakaatyak :piich choo kipēētii araanoonēē, akukwārchi keey :tāriit akwaam. 6 Kichinchi :walak woloo mii :korin, ku nēē mii kupiitsōōt, kuyoomō āmu maanyōōru :pēr choo yāmēy. 7 Kichinchi :walak wōloo mii :katōōy, kupiityō :katōōchoochēē akwaam pareek. 8 Kichinchi :kāsurēēk walak nyungʼwēny choo kāroomēēn. Kupiityō :choochēē akunam par choo ēēchēēn." Paani keewaangʼ :Yēēsu kumwooruuy ngʼaleechoochēē, kumwa kilē, "Chiich nyoo tingʼēy iit, kusōwu." 9 Aku kii nēē teep :kiineetanipō Yēēsu /kēēmwoochi kiyoo ngʼuutuuy kārkēēyini, 10 kilēēchi :Yēēsu, "/Kiikēēchāmwook āsōwu kiyoo ungʼaat akipō :Pāyunātoo Iriin. Piich walak kutēērēē ngʼal tōkōl kārkēēyin kilēē paani siraat kilē, ’Mārārēy :akwaaneek, amēēnyitēy. Kuteer, amāsōwu.’ 11 Akanya ārārwook kiyi mwoorēy :kārkēēyini. Kāsuryoontēē ku ngʼālyoontoo Iriin. 12 Karkeey :piich walak nkōō aree oor nyoo kāchinchi :kōsur. Tēērēy ngʼālyoontēē, aku chōōnēy :Syeetaani akusaree ngʼālyoontoonoonēē simeeran /ākēēsāru. 13 Ku paree yoo mii :korin ku karkeey nkōō piich choo tēērēy ngʼālyoon akutaak nkōō pāypooyō, akumānāmēy nyuun :pichoochēē ngʼālyoontoonoonēē kukaraam amātāsēy taay kuurānēy nyoo lōōw. Nēē nyōōru :ngʼal choo kōrōōmēēn, kuuchuchuukiisyō. 14 Paree yoo mii :katōōy ku karkeey nkōō akwaaneek choo tēērēy ngʼālyoon, aku nēē mii kutāsēy taay, kuupkaat tukun chēpō ngʼwēny, mōkōrnoonti ākōō lala nyēpō ngʼwēny. Kiichēy :tukuuchoochēē tōkōl pichoochēē kimakiilyō. 15 Ku nyungʼwēēk choo kāroomēēn ku akwaaneek choo nēē teer ngʼālyoon kunāmēy nkōō moo nyoo rēēl, akumurta ākōy kunam par." 16 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Moomii :chiich nyoo noomēy taayit akukara tēr, ntā kuuchuut kwērēroo kitōōk. /Kiinoomēy taayit /ākēētē yoo tōrōōr sikuulēpoochi piich choo chuutēy koot. 17 Kir nyuun nyoo ungʼaat, /kēēngʼoongʼuuy. Ku kir nyoo tukoot, kutookuuy. 18 Āyāpchii iit nyuun kukaraam ngʼal choo ātēērēy, āmu chiich nyoo pāyiisyēērēē kiyoo /kiikēētō /kēētāsinii walak, ku nyoo māpāyiisyēērēē, /kēēsārēē mpō kiyoo pkootēy kilē tingʼēy." 19 Nēē mii pērēētuu aka kimii :Yēēsu kwoomchinii piich lōkōōy, ku-itu :eeyeenyiin ākōō wēēchiikwaak. Kimaamuuk kunyōōru Yēēsu āmu kiikiiruruuchi keey :piich chaa chaangʼ yoo mii :Yēēsu. 20 /Kēēmwoochi Yēēsu kilē, "Mii :eeyēēngʼuungʼ ākōō wēēchiikwook saangʼ, akumārēy kunyōōruun." 21 Kuwālchi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo tēērēy ngʼālyoontoo Iriin aku-ir kilēē wōli mārtooy :Iriin, nyoonēē nyoo lēē eeyeenyaa ntā ku wēēchiichan." 22 Nēē mii pērēētuu aka, kulaangʼ :Yēēsu ākōō kiineetanichiich mēēlii aka akumwoochi kiineetanik kiraangʼ mēēlii kutilta kamasta nyiinō aka. Kupēēchi keey. 23 Paani mii kutiltooy, kunam :rwoon Yēēsu. Kutākumii rwoon, kuchō :yoomēt nyoo nyikiis aku-ir pēr kuwasta keey kuusyoolchi mēēlii kuti paanta kuchuut :mēēlii araaray. 24 Paani keero :kiineetanik kilē mii :pēr kunyirēy mēēlii, kupa yoo kiimii :Yēēsu akuungʼeet kilē, "Kiptaayaan, Kiptaayaan, kimii kēērookēy!" Kungʼeet :Yēēsu akuupkoontō pērēēk ākōō yoomoonoonēē nyikiis. Kusiis :yoomee akutālāyiituuy :pērēēk kilē weel. 25 Paani kaakusiisyō pērēēk, kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Mii ānō kaaranēēngʼwoongʼ?" Kinam ngʼaleechoochēē kuut kiineetanik. Kuuwāriisyō kwōngʼuut akuteepa keey kilē, "Chiich nee :chiichi? Nku nēē ngʼāloolchi mpō :yoomēt ākōō pēr kutēērēy." 26 Kii nēē tilta :Yēēsu ākōō kiineetanichiich araaray, ku-it kōōroo Keeraasa nyoo kiikuurōōtinii yaar nkōō kōōroo Kalilaaya. 27 Kii nēē rēkuunō :Yēēsu mēēlii, kutuuyō nkōō chiich aka nyoo kiichōōnēē kōōroonoonēē nyoo kiikiikuu-iim :toomirmiirēy chaa raacheen nkōō pērēētuus chaa chaangʼ akiimātingʼēy sira. Kiimāmāngʼēy :chiichoonēē kaaw. Kiimāngʼootēy kēpēnoot choo /kiikutupchinii piich. 28 Paani ka-it yoo kiimii :Yēēsu, kuunchō akuwiirchi keey ngʼwēny, akupōl kumwoorēy kilē, "Yēēsu Wēēroo Iriin nyoo Tōrōōr, imārēēnoon nee? Āsoomiin kilē meenyariilaan." 29 Kiimwoorēy :chiichoonēē kilēē nyoonēē, āmu kiipkoontō :Yēēsu toomirmiir nyaa ra kuwēērō chiichoonēē. Kiikiikuu-iim :toomirmiiryoonoonēē chiichoonēē nkōō pērēētuus chaa chaangʼ. /Kiikiikēēriip chiichoonēē /akeerata āngʼōōpō kāriin kilē simēērip. Aku kiimuuk nyuun kungʼāti āngʼōōchoochēē tōkōl akuwēēchi keey wōli pō suur kwēēn, āmu kiikupāyu toomirmiirēy chaa raacheen. 30 Kuteep :Yēēsu chiichoonēē kilē, "/Kukuurēēniin ngʼoo?" Kumwa kilē, "/Kukuurēēnoon ’Luk.’ " Kiimwa kilēē nyoonēē, āmu kiitingʼēy lukoo toomirmiirēy chaa raacheen. 31 Kisaarsaar :lukoonoonēē Yēēsu kilē ma-oon akwaaneek kupa wōloo pēētii kunyārilēy ākōy. 32 Kiimii :ākwoot nyēpō nkurwēētiin nyoo kyookēētēē lakam nyoo kiilēēkitēē yoonēē. Kusoom :toomirmiirōōchoochēē raacheen Yēēsu kuchāmchi pakuchuut nkurwēētiinēchoochēē. Kuchāmchi :Yēēsu. 33 Kii nēē /kaakēēchāmchi, kupkaana chiichoonēē akupa kuchuut nkurwēētiinēchoochēē, kumwēr nkurwēētiinēchoochēē kuutangʼ sēēnkērēēr nyēpō araaray akupa kuchuut araarayta. Kutakus :pēr kuuwaangʼ. 34 Paani keero :māsowēēpō nkurwēētiinēchoochēē kiyoo ki-ira, kumwēr akupa kumwoochi piich tōkōl chēpō kōōroonoonēē kiyoo ki-ira. 35 Kupa :piichoochēē kuuro kiyoo kii-ira. Kii nēē it yoonēē, kuuro chiichoonēē kiikiikuu-iim :toomirmiirēy chaa raacheen kutēpēē yoo kiimii :Yēēsu kuulaakaat akiikukaramiit. Kuuwāriisyō :pichoochēē tōkōl. 36 Kirarta :piich choo kiiro kiyoo ki-ira wōloo /kākiisooptō chiichoonēē kiitingʼēy toomirmiirēy chaa raacheen. 37 Kii nēē teer :pichoochēē ngʼaleechoochēē, kumwoochi Yēēsu kuwēēro kōōrēēngʼwaangʼ, āmu kiikiikuwāriisyō nkōō kiyoo ki-ira. Kingʼeeta :Yēēsu yoonēē akulaangʼ mēēli kumārēy kuwaraka kamasta nyiinō aka pō araaray. 38 Kiwō :chiichi kii-iimēy toomirmiirēy chaa raacheen akusaarsaar Yēēsu kupa tōkōl. Kitay :Yēēsu, akilēēchi, 39 "Warakee kaaw akiiweemwaarta kiyoo kaa-iruun :Iriin." Kiwō :chiichoonēē kwaamtaata nkōō kōōroonoonēē tōkōl ngʼal choo kii-irchi :Yēēsu inyeentee. 40 Kii nēē waraka :Yēēsu kutaak :piich chaa chaangʼ āmu kiimii kukānyēy. 41 Nyoo matyaan, ku-itu :chiich nyoo /kiikukuurēē Chāyrō nyoo kii kāāntōōyiintoo sinakōōki, kukutungʼō taayuu Yēēsu akusoom kiwō katanyiin. 42 Kiitingʼēy :poontoonoonēē laakweenyiin ākoongʼo kipaat nyoolēē chēētō akiitingʼēy kēnyiis taman nkōō ārēēny. Kiimnyaanaat :laakwaanoonēē nyoo kiimii kumēērootēy. Kucham :Yēēsu kupa tōkōl. Paani mii kupēētii, kuukiichaata :piich Yēēsu āmu kii chaangʼ :piichoochēē. 43 Kiimii :cheepyoosee aka yoonēē nyoo kiikiikumnyaan kēnyiis taman nkōō ārēēny kuupēērēy kērēti aku moomii :chiich nyoo kiimuuk kuusoop inyeentee. 44 kichōōnō :cheepyoosoonoonēē Yēēsu lēt akutiingʼ tapanuu sireenyiin. Kukāriisyō :kērētiik kilē weel. 45 Kuteep :Yēēsu kilē, "Ngʼoo nyi kātiingʼān?" Kii nēē tay chiitōkōl, kumwoochi :Pēētērō Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, mēērōōtēy kilē keekiich keey :piich nkōō wōloo imii." 46 Kuwālchi nyuun :Yēēsu kilē, "Ānkēt man kilē kātiingʼān :chiich, āmu ātēērēy kilē kēēsoop :kaamuukeenyuun chiich." 47 Kii nēē ro :cheepyoosoonoonēē kilē māwungʼēē kiyoo ka-ira, kuchō nkōō koowāriisyō kupōōtānoonuuy akukutungʼ nkōō taayuu Yēēsu, akumwoochi kutēērēy piich tōkōl kiyoo ka-ir inyeentee kutiingʼ siraanoonēē pō Yēēsu nkōō wōloo kāsoptō kilē weel. 48 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Cheepyoosooni, kēēsop āmu kēētiirēēnoon keey. Ruutēē nkōō kaalya." 49 Kutākumii :Yēēsu kungʼāloolēy, kuchōōnō :chiich kaa Chāyrō akilēēchi Chāyrō, "Kaakima :chēētāngʼuungʼ! Meetee-iim koonēētiin." 50 Kii nēē teer :Yēēsu ngʼaleechoochēē, kilēēchi Chāyrō, "Mēēwāriisyō! Rana kipaat, sāpēy chēētāngʼuungʼ." 51 Paani ka-it :akwaaneek tōkōl kaa Chāyrō, ku maachāmchi :Yēēsu chiich aka tōkōl kuchuut kōyoonēē nkōō inyeentee kingʼātu Pēētērō, Chowaana, Chēēmis, apootaa laakwee ākōō eeyeenyiin ākityōōn. 52 Kiimii :piich chaa chaangʼ kaayoonēē choo kiimii kuriirsōōt akuunchōōsōōt akipō meeraa chēēpoonēē. Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Mooriirsōōt! Maama :laakwee, mii rwoon." 53 Kiroorēchi :pichoochēē Yēēsu paani kamwa kilēē nyoonēē āmu kiinkēt man kilē kaakima :laakwaanoonēē. 54 Kiwō :Yēēsu yoo kiimii :laakwaanoonēē, kunam ēēr akukuur kilē, "Laakwaani! Ngʼeeta!" 55 Kuureer kusop :chēēpoonēē, kungʼeet kilē weel kuuryoongʼ. Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kuutē laakwee kir kwaam. 56 Kikwōngʼyō sikiipō laakwaanoonēē. Kikir :Yēēsu akwaaneek kumāmwoochi chiich aka tōkōl kiyoo ka-ira.
91 Nēē mii pērēētuu aka, kukuur :Yēēsu kiineetanichiich taman nkōō ārēēny akuutō kaamuuka nyoo ōōnēē toomirmiirēy tōkōl chaa raacheen akuusoop piich choo mnyoonsōōt. 2 Kuuyooytō nyuun kupa kwaaamtaata lōkōōy chēpō Pāyuunātoo Iriin akuusoopootō piich. 3 Ku toomō kupa :kāāyooytooyiichoochēē, kilēēchi :Yēēsu, "Ameenamaata :chiich kir aka tōkōl paani āmii āpēētii. Moo-āp :chiich mpō kaarya, saapaa kātōōn, āmiisyō, rōōpiyō ntā ku sira aka. 4 Nēē kutaakaak nkōō kō aka tōkōl, ātēpi kaayoonēē ākōy apeeree kōōroonoonēē. 5 Ku nēē mataakaak :piich chēpō kōōroonoonēē, āpēēchinii keey, aparta tēērit nkōō kēēlyēēkwook sukungʼuutu kilē tākutingʼēy pichoochēē ngʼōōkikwaak." 6 Paani keewaangʼ :Yēēsu kuuyoomiisēy kiineetanichiich, kupēēchi keey kipa kimanaateera kēēstoon choo kiimii saangʼuu kōōroonoonēē kwoomtootēy lōkōōy choo kāroomēēn akuusoopootēy piich choo mnyoonchootēēn. 7 Kii nēē teer :Pāytooyiin Ērōōtē ngʼal choo kiimii ku-irēy :Yēēsu, kwaam :ngʼaleechoochēē mēt, āmu kiimwoorēy :piich walak kilē /kiikeengʼeeta Chowaana meerat. 8 Kimwoorēy :walak kilē Eliicha :nyoonēē, kimwoorēy :walak kilē, ākoongʼo nyēpō ōōrkooy chēpō kēny nyoo kangʼeeta meerat. 9 Paani kateer :Ērōōtē kilēē nyoonēē, kumwa kilē, "Nku kyaamwaartaa /keetilta mētpō Chowaana. Ku ngʼoo :chiichi mii ku-irēy ngʼaleechu tōkōl?" Kuwas :Ērōōtē kilē kuuro Yēēsu. 10 Paani kawaraka :kāāyooytooyichoochēē, kumwoochi Yēēsu kiyoo kiipa ku-ir. Kiwō :Yēēsu nkōō akwaaneek kutāchi keey kōōroo Peetsaayta akupa kutēpi wōloo kimālēēkitēē :chiich aka tōkōl. 11 Kii nēē sōwu :piich wōloo kāwo :Yēēsu, kutuup. Paani ka-it :pichoochēē yoo kiimii :Yēēsu, /keetaak. Kuuneet :Yēēsu pichoochēē wōloo lēē Pāyuunātoo Iriin akuusoop choo kiimārēy /kēēsoop. 12 Ku paanta kutuuriit kōōrēē, kupēēchi Yēēsu :kiineetanichiich taman nkōō ārēēny akilēēchi, "Mwoochii pichu kupa kēēstoonichu lēēkitēē yēēnyi kipa kuwasaata kiyoo āmēy nkōō wōloo ruusōōt langʼatuuni āmu kimii suur kwēēn." 13 Kuwālchi nyuun :Yēēsu kilē, "Ātēē kir nyoo āmēy." Kilē :kiineetanik, "Kitingʼēy makatiin muut nkōō kaaraak ārēēny kipaat, tōkōl keepa kee-al āmiisyō nyoo yāmēy pichu tēēnō chu." 14 Kii chaangʼ :pichoochēē choo kii-itēy murēn ēlup muut. Kuwālchi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Āmwoochii :pichu kutēpi ngʼwēny nkōō konom konom." 15 Ku-ir :kiineetanik piich kutēpi ngʼwēny tōkōl kilēē nyoonēē. 16 Kunam :Yēēsu makatiinachoochēē muut ākōō kaaraakik ārēēny, kuuro parak akumwoochi Iriin kōōnkēy, kupuutil makatiinak ākōō kaaraakik akuutē kiineetanichiich kuchārchinootō piich. 17 Kyoomiisyō :tōkōl kuti piryoonchō. /Keerum kiituukaan kunyir kitaseen taman nkōō ārēēny. 18 Kiimii :pērēētuu aka nyoo kiisa :Yēēsu ākōō kiineetanichiich. Kuteep :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Mwoorēy :piich kilē aneen ngʼoo?" 19 Kuwālchi :kineetanik kilē, "Mwoorēy :piich walak kilē inyēēn Koopootiisāniin Chowaana, kumwoorēy :walak kilē Eliicha. Kumwoorēy :walak kilē inyēēn ākoongʼo nyēpō ōōrkooyiipō Iriin nyoo kangʼeeta meerat." 20 Kuureer kuteepa :Yēēsu kiineetanichoochēē kilē, "Aa akwaan, āmwoorēy kilē aneen ngʼoo?" Kuwālchi :Pēētērō kilē, "Inyēēn Meesaaya nyoo kēēyookwēēch :Iriin." 21 Paani kāmwooru :Pēētērō kilēē nyoonēē, kikir :Yēēsu kiineetanichoochēē mamwaarta kilē Meesaaya inyeentee. 22 Kuureer kumwoochi :Yēēsu kilē, "Ākōy kunyōōru :Wēēroo Chiich nyāriluut chaa chaangʼ, akutāyēy inyeentee :kāāntōōy, tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut. /Kupārēy aku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk /keengʼeetee meerat." 23 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich tōkōl choo kiimii yoonēē kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kutuup ngʼaleechuuch, kutay kiyoo mārēy :moonyiin, akicham /keenyariil pērēētuu aka tōkōl akipō aneen, akichō kutuupkaan. 24 Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kusāru sāpoontanyiin, kuupootēy, ku nyoo kēētētō sāpoontanyiin akipō aneen, kusāruuy. 25 Kāroomin nee nyoo nyōōruuy :chiich nēē rumchi keey tukun tōkōl mu ngʼwēny, akuupoot tukun tōkōl?" 26 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo māmārēy kumwaartaareenaan keey akutay ngʼaleechuuch, ātāyēy Wēēroo Chiich, pērēētuuni āchōōnēy nkōō lēpkēēyēēnyuun, ākōō nyēpō Paapa ākōō nyēpō malaykeen choo tiliilēēn. 27 Aku āmwoorwook man kilē mii :piich walak yi choo mamēērsōōt kitoomō kuuro Pāyuunātoo Iriin." 28 Nēē mii paani karook :pērēētuus choo lēēkit sisiit kungʼeetee kimwooru :Yēēsu ngʼaleechoochēē, kuumut Pēētērō, ākōō Chowaana ākōō Chēēmis akupa ākōy tul parak kiwō kusa. 29 Paani mii :Yēēsu kusooyēy, kuwala :tokochtiinyiin akuwāliisyō :mpō sirōōchiich kureelachiniituuy kilē tyal. 30 Paanoonēē kutooku piich ārēēny kungʼāloolēy nkōō inyeentee choochēē ku Muusa ākōō Eliicha. 31 Kiikiilaampuus akwaaneek lēpooyinpō Iriin, akiingʼāloolēē tōkōl wōloo kiiwō kumēērtooy :Yēēsu nkōō Chēērusālēēm sikuusilta mākuut chēpō Iriin. 32 Paani kiingʼāloolēy :Yēēsu nkōō mpō Muusa, ku kiikiikunam :rwoon Pēētērō ākōō kiineetanik chuuchō ārēēny kiimii tōkōl. Paani kāngʼēētyō :kiineetanichoochēē, kuurō Yēēsu ku keelaampuus :lēpooyin akiimii nkōō mpō Muusa. 33 Kii nēē mii kupēēchinii keey mpō :Muusa, kumwoochi :Pēētērō Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, karaam āmu kimii yi, kanyeech keeteeka sōpōōtwēēn choo lēē sōmōk, nyoongʼuungʼ ākoongʼo, kipō Muusa aka, kipō Eliicha aka." Kiimēēnkēt :Pēētērō kiyoo kiimwoorēy. 34 Kutākumii :Pēētērō kungʼāloolēy, kuchō :pooltō akuulaampuus akwaaneek. Kiiwāriisyō :kiineetanichoochēē paani kiilaampuusēy :pooltoonoonēē. 35 Kuchōōnō :kuut poolta nyoo kiimwa kilē, "Wēēriinyuun :nyi nyoo lēwēnoot, ātēērchii kiyoo mwoorēy." 36 Paani /kaakēēmwooru ngʼaleechoochēē, kilēku Yēēsu ākityōōn nyoo kiingʼātu nkōō yoonēē. Kisiisyō :kiineetanik nyoo moomwoochi chiich pērēētuusyēchoochēē ngʼalēēchoochēē kii-iriisyō pērēētuunoonēē. 37 Paani kayyeech kōōrēē, ku kaakurēkunō :Yēēsu ākōō kiineetanichiich tulwēē, kupka :piich chaa chaangʼ kunyōōru. 38 Kukuursyō :chiich nkōō kwēēnuu pichoochēē kilē, "Koonēētiin! Roo kee :wēēriinyuun nyi. Laakweenyuun nyi ākityōōn. Āsoomiin iriireenaan. 39 Nāmēy :toomirmiir nyaa ra, aku paani kanam, kuunchō, akuwiirchi keey ngʼwēny akichōōnō puchaan kuut. Tāsēy taay kuunyāriilēy aku māmētooy. 40 Koosoom kiineetanikuuk kuu-oon toomirmiiryooni ra kuwēēro wēēri, kimaakuumuuk." 41 Kumwa :Yēēsu kilē, "Muutyō akwaan choo mootingʼēy kaarana akyoochuunnyō. Ātēpēē nkōō akwaan ākoomurtoochook ākōy āyu? Mutuu wēēriingʼuungʼ yi." 42 Kumii kēēmutēy wēēroonēē, kunam :toomirmiiryoonoonēē kuwiirchi ngʼwēny. Ku-oon :Yēēsu toomirmiiryoonoonēē ra, akuusoop wēēroonēē. Paani kāsop, kunam akuu-ōōchi apoonyiin. 43 Kikwōngʼ :piich tōkōl choo kiimii yoonēē, paani keero wōloo kiilēē :kaamuukaa Iriin. Kitākukwōngʼsōōt :piich tōkōl akipō tukun choo kii-irēy :Yēēsu, kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, 44 "Āyāpchi iit kir nyoo āmārēy āmwoorwook akaanamee mēt. /Pākēēnāmēy Wēēroo Chiich /ākēētē ēēruunēpō piich." 45 Moosōwu nyuun :kiineetanik kiyoo kiimwoorēy :Yēēsu. /Kiiku-ungʼa akwaaneek māsōwu, kuuwar kuteep ngʼaleechoochēē. 46 Kitoowu :kiineetanik kumooyō kilē ngʼoo nyoo ōōw nkōō akwaaneek. 47 Paani kāsōwu :Yēēsu kiyoo kiimii kāāpkootuutēkwaak, kunam laakwa nyoo kiimii yoonēē, kukany kuuryoongʼō yoo kiimii :inyeentee, 48 akumwoochi kiineetanichiich kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo tookēy laakwa nyoo lēē nyi āmu nyaanyuun, ku kataakan. Ku chiich nyoo kataakan, ku kataak Iriin nyoo kiiyookwoon. Nyoo āpēy keey ngʼwēny nkōō :akwaan, ku nyoonēē :nyi ōōw." 49 Kimwoochi :Chowaana Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, kakuuroo chiich nyoo kā-ōōnēy toomirmiirēy chaa raacheen nkōō kaarineengʼuungʼ. Keetayee, āmu moomii nkōō achaan." 50 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Maatayee chiich nyoo lēē nyoonēē, āmu chiich nyoo māsāsook ku nyoongʼwoongʼ." 51 Kii nēē kaakuriichi Yēēsu :pērēētuusyēchiich choo /kipākēē-āpēē kiwō kipsēnkwēt, kurat moonyiin akutāchi keey nkōō kiineetanichiich Chēērusālēēm. 52 Kuuyooytō :Yēēsu piich walak kupa kēēstoon choo kiimii Samariya kuuntoroorteera inyeentee sipākuchēpchi wōloo muungʼēē. 53 Paani ka-it :pichoochēē wōloonēē, kutay :piich chēpō kōōroonoonēē pō Samariya kutaak Yēēsu, āmu kiimii kuwēētii Chēērusālēēm. 54 Paani kamwaarta :pichu /kākiiyooytooy kilē katay :piich chēpō kōōroonoonēē kutaak Yēēsu, kumwoochi :Chēēmis ākōō Chowaana Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, Ki-irtooy nee pichu? Ara kimwoochi Iriin kuuchuunu ma kuchōōnō kipsēnkwēt kupeel akwaaneek?" 55 Kuwarak keey :Yēēsu akukar koongʼ kiineetanichoochēē ārēēny. 56 Kuwēēchi keey :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kōōrēē aka. 57 Paani mii kuwēētii, :Yēēsu ākōō kiineetanichiich, kilēēchi :chiitō aka, "Ātuupiin ārii aka tōkōl yoo kēēwō!" 58 Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Tingʼēy rēēlwēy kēpēnoot choo māngʼēy, akutingʼēy :tāriit kooriikwaak, wōloo nyuun mātingʼēy :Wēēroo Chiich wōloo muungʼēē." 59 Kumwoochi :Yēēsu chiitō aka kilē, "Tuupaan." Kilēēchi :chiichoonēē Yēēsu, "Kiptaayaan, kanyaan āwootup apoonyuun kupōk saatuupin." 60 Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Mētii piich choo mēērootēēn kutup choo mēērsōōt, ākiichōōn i-amtaata lōkōōy choo kāroomēēn chēpō Pāyuunātoo Iriin." 61 Kuureer :chiitō aka kumwoochi Yēēsu kilē, "Ātuupiin Kiptaayaan, aku kanyaan nyuun kipōk āwooyoomiis piich nkōō kaaw." 62 Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Chiich nyoo nāmēy mōkōōmpoo tich akuurōōtēy lēt kumānyoolchinii Pāyuunātoo Iriin."
101 Nēē mii lētuun, kukwar :Yēēsu kiineetanik walak choo lēē tamanwook tisap akusip kuuyooytō kuuntoroorteera inyeentee. Kikany kupeera ārēēny ārēēny paani mii kupēētii māngʼoot ākōō kōōrootin tōkōl choo kiikiikuchēp :inyeentee kilē wēētii lētuun. 2 Kutoomō kupa :kāāyooytooyiik, kuuyoomiis :Yēēsu kilē, "Ōōw :kaswee, ku ngʼērin :kāsiik. Kunyuun, āsoomō kutāsu :Chiipō paree kāsiik walak. 3 Apee! Akarkee :akwaan nkōō waareepō kēēchiir choo mii kwēēnuu rēēlwēy. 4 Āmēē-āp :chiich rōōpiyō, saap ntā ku kwēēr, āmoorēēmootō keey nkōō aree ātookwēēsootēy piich." 5 Kitas taay kumwoochi kilē, "Nēē a-it kaaw aka tōkōl, āpēēruur kupōk piich chēpō kaayoonēē kilē, ’Kunyōōru :kaayi kaalya!’ 6 Nēē mii :chiich kaayoonēē nyoo lēē tala, kunyōōru pēēruur. Ku nēē moomii :chiich nyoo tala ku moomii pēēruur nyoo nyōōruuy. 7 Ātēpi kaaw ākoongʼo ā-āmēy ākoorēēy kir nyoo /kākukōōnook. Āmooluumootō koorin chaa chaangʼ āmu yāmēy kipāyityoon /kēētē mālāktanyiin. 8 Nēē apa māngʼoot aka tōkōl akutaakaak :piich chēpō māngʼootonoonēē, a-am kir aka tōkōl nyoo kākōōnook. 9 Āsoop choo mnyoonchootēēn, ākoomwoochi piich kilē, ’Kaakuriichook :Pāyuunātoo Iriin.’ 10 Ku nēē apa māngʼoot aka tōkōl akutay :piich chēpō māngʼootonoonēē kutaakaak, āngʼēētyō ākoopēēchi keey. Aku paani āmii āpēētii āmwoochi piich chēpō māngʼootonoonēē kilē, 11 ’Kipārtoowook tēērit nyēpō kōōrēēngʼwoongʼ nyi mii kēēlyēēchooch soopkootēy kilē chookwook ngʼōōkiikwook. Akaapkaat nyuun kilē kaakuriiku :Pāyuunātoo Iriin.’ 12 Āmwoorwook man kilē ngʼwoonchinii pichoochēē pō kōōroonoonēē kusiir ngʼwoonin nyoo kiinyōōru :piich chēpō Sotom nkōō pērēētuuni tilchinii :Iriin piich kirwook." 13 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Ōchēy pichu pō Koorasiin nkōō Peetsaayta! Tyaan, :ngʼwoonin nyoo mii kukānyoonwook. Ntā kii piich chēpō Tiirō ntā ku chēpō Siitōn chu /kiiku-irchi ngʼaleechoochēē pō kwōngʼuut kiiku-irwaak, tākiikuwāliisyō kēny. Tākiikuulaak maaraareen akutēpi areen kungʼuutu kilē kiikuwāliisyō nkōō rāyiityō nyoo kiitingʼēy. 14 Lēyyē, ānyōōruuy siitāt nyoo siirēy nyoo nyōōruuy :piich chēpō Tiirō ākōō Siitōn paani tilchinii :Iriin kiirwook piich. 15 Akwaan :pichu pō Kaaparnaam, āpkootēy kilē āpēētii kipsēnkwēt? Acha sōō! /Kuwiirchinook ma nyēpō ākōy." 16 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Chiich nyoo kateeraak ku kateeran. Ku nyoo katayaak, ku katayan. Aku nyoo katayan, ku katay Iriin nyoo kiiyookwoon." 17 Paani kawaraka :kāāyooytooyiichoochēē kii tāmānwook tisap, kumwoochi Yēēsu nkōō pāypooyō kilē, "Kiptaayaan! Tēērēēch toomirmiirēy chaa raacheen nēē kupāyiisyēērēē kaarineengʼuungʼ." 18 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Kyaaroo /kēētōōru Syeetaani kichinuuna parak kilēē iilat nyoo kārārāku." 19 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichoochēē kilē, "Kyookōōnook kaamuuka nyoo ātyoorēē kipaangʼōōy ākōō tookooltiin ākoopēl kaamuuka aka tōkōl nyēpō Syeetaani puunyoontēēngʼwoongʼ. Aku moomii kir aka tōkōl nyoo muukēy kuturin. 20 Āmwoorwook nyuun kilē moopāypāyiituuy āmu kiikuteeraak :toomirmiirēy chaa raacheen. Kaykay āpāypāyiituu āmu sirootēēn :kaariikwook nkōō kipsēnkwēt." 21 Nkōō saayitiinoonēē, kuunyiriit :Toomirmiir nyoo Tiliil Yēēsu pāypooyō. Kumwa :Yēēsu kilē, "Āmwooruun kōōnkēy Paapa Iriin nyoo ipāytooy parak ākōō ngʼwēny, āmu kii-ungʼee tukuuchu pō man piich choo pkootēy kilē nkēt akungʼoroomō, akiingʼoongʼchi piich choo āpēy keey ngʼwēny. Man, Paapa, lēē nyoonēē wōloo imārtooy." 22 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Kikōōnān :Apoonyuun tukun tōkōl. Aku moomii :chiich nyoo nkēt kilē ngʼoo Wēērii kungʼātu Paapaan, amoomii :chiich nyoo nkēt kilē ngʼoo Paapa kungʼāti Wēērii ākōō :piich choo lēwēnēy Wēērii kungʼuuti." 23 Kuwārāchi keey :Yēēsu kiineetanichiich akungʼāloolchi akwaaneek keey kilē, "Pēēruurootēēn :akwaaneek choo sōwuuy tukuuchu. 24 Āmwoorwook man kilē chaangʼ :ōōrkooy ākōō kāāntōōy choo kiimārēy kilē kuuro kiyoo āmii ārōōtēy, amaaro. Kumar kilē kiteer kiyoo ātēērēēkwaan, amaateer." 25 Nēē mii lētuun, kuuryoongʼ :koonēētiintēē aka nyēpō ngʼātuut nyoo kiimārēy kuutyam akuteep Yēēsu kilē, "Koonēētiin, a-ir nee soonyōōru sopoon nyēpō ākōy?" 26 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Mwoorēy nee :ngʼātuut chēpō Iriin choo kiikōōnu :Muusa? Akiisōwuuntooy ānō?" 27 Kuwālchi :chiichoonēē kilē, "Icham Iriin Kiptaayaantēēngʼuungʼ nkōō moongʼuungʼ tōkōl, sāpoontāngʼuungʼ tōkōl, kaamuukēēngʼuungʼ tōkōl ākōō kāāpkootuutēkuuk tōkōl. Akiicham piich walak kilēē wōloo ichāmtooy keey." 28 Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Lēē nyoonēē! Nēē ir nyuun kilēē nyoonēē, inyōōruuy sopoon." 29 Āmu kiimārēy :chiichoonēē kungʼuuti piich walak kilē kiinkēt :inyeentee kiyoo mwoorēy, kuteep Yēēsu kilē, "Piich walak ku ngʼoo?" 30 Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Kiimii pērēētuu aka :chiitō aka nyoo kiwēērō Chēērusālēēm kurēytō Chēērikō. Nēē mii aree, kutuuyō nkōō chōōr. Kinam :chōōrichoochēē chiichoonēē, kuputō sirōōchiich, kulap kumistō akumēti aree kamas kuupkootēy kilē mēērēy. 31 Nyoo matyaan, kuchō tisiintēē aka kuuweer yoonēē. Paani keero chiichoonēē mii kurwēēy aree kamas, kunam tapan akusiirtō kuwēēchi keey. 32 Kuureer kuchō :chiitō aka nyoo kiitoorētēy pāyiisyoo Kōpō Iriin. Kuuro :inyeentee chiichoonēē akuuweer araa tapan kusiirtō. 33 Kuureer kuchō :chiitō aka nyēpō kōōroo Samariya nyoo kiiwēērēē sikiryō. Paani ka-it yi kiimii :chiichoonēē, kuriira chiichoonēē nkōō wōloo kiilēē. 34 Kiwō yi kiimii :chiichoonēē, kuu-unchi kimootiinak, kuutē saakit, akurāti. Paani keewaangʼ, kunam :chiichoonēē akukālāpchi sikiryeenyiin akuumut ākōy kōpō too, akuriip :chiichoonēē kiilāpēy chōōri. 35 Pērēētuu nyi kiituupēy, kunam :chiichoonēē pō Samariya rōōpiyō akuutē chiichi pō kōyoonēē akilēēchi, ’Iriip chiichi ākōy awaraka. Nēē chaangʼiit :rōōpiyō choo kēēpāyiisyēērēē kusiir chu kookōōniin, āchōōn ātāsuun rōōpiyēēk walak.’ " 36 Kii nēē waangʼ :Yēēsu kumwoorēy ngʼaleechoochēē, kuteep koonēētiintoonoonēē pō ngʼātuut kilē, "Ngʼoo nkōō pichu sōmōk nyoo kiicham chiichoonēē kiilāpēy :chōōri?" 37 Kuwālchi :chiichoonēē Yēēsu kilē, "Nyi kiriira chiichoonēē." Kilēēchi :Yēēsu koonēētiintoonoonēē, "Man! Wiyō nyuun akiiwee-ir kilēē nyoonēē." 38 Paani kimii :Yēēsu ākōō kiineetanichiich kutāsēy taay nkōō paantangʼwaangʼ, ku-it kōōrēē aka nyoo kiimāngʼēy :cheepyoosee aka nyoo /kiikukuurēē Marta. Kitaak :cheepyoosoonoonēē akwaaneek akumwoochi kupa koonyiin. 39 Kiimāngʼēy :Marta ākōō chēētangʼwaangʼ nyoo /kiikukuurēē Maaryaa. Paani mii :Yēēsu kwoomtooy lōkōōy, ku kiimii :Maaryaa kutēpēē ngʼwēny yoo lēēkitēē kēēlyēēpō Yēēsu, kutēērēy kiyoo kiimii kuunēētēy :Yēēsu. 40 Kii nēē mii kwoomtooy :Yēēsu lōkōōy, ku kiimii kuchēpēy :Marta āmiisyō. Kuu-iim keey nyuun :Marta akipō pāyiisyēē tōkōl nyoo kiimii ku-irēy. Kiwō :Marta yoo kiimii :Yēēsu akilēēchi, "Kiptaayaan! Kāmētoon chēētānyoon āpāyiisyō :aneentee ākityōōn. Nēē mēēmwoochiiwoon Maaryaa kichō kuutoorētān." 41 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Marta, Marta! Imii iimchinii keey tukun chaa chaangʼ, 42 akimii :kir ākoongʼo kipaat nyoo mārēy /kee-ir. Kaakulēwēn :Maaryaa kir nyaa karaam nyoo mēēlē /tākēēsārēē inyeentee."
111 Kiimii pērēētuu aka ātoo kiisooyēy :Yēēsu nkōō ārii aka. Kii nēē waangʼ kusa, kiwō :kiineetaneenyiin aka yi kiimii tōkōl akumwoochi kilē, "Kiptaayaan, neeteech wōloo kusooytooy kilēē wōloo kiinēētitooy :Koopootiisāniin Chowaana kiineetanichiich." 2 Kilēēchi :Yēēsu kiineetanichiich, "Nēē āsooyēy, āmwoorēy kilē, ’Paapa Iriin, kutōrōriit :kaarineengʼuungʼ, kanya kichō :pāyuunātēēngʼuungʼ. 3 Kōōnēēch kiyoo kyoomēy pērēētuu aka tōkōl. 4 Nyōōwēēch kaat ngʼōōkiichooch, āmu kinyōōchinii kaat mpō chiich aka tōkōl nyoo lēēlwēēch. Ameemuteech wōloo mii kootyāmuut.’ " 5 Kitas taay :Yēēsu kuteep kiineetanichiich kilē, "Keemwa kee kilē kāwo chiich nkōō akwaan kaa choorweenyiin oro kwēēn, akumwoochi choorweenyiin kilē, ’Choorweenyuun, kōōnoon makatiin sōmōk 6 āmu koonyōōru toon āmoomii kir nyoo āmēy.’ 7 Nēē wāluun :choorwēēngʼuungʼ nkōō kō kilē, ’Maakumii :chiich nyoo tākuyootēy kurkat langʼa tēēnō nyi āmu koorwaa ākōō laakōōchuuch. Moomuukaa angʼeet ākookōōniin kir aka tōkōl.’ " 8 "Āmwoorwook kilē, mpō ntā maangʼēētēy :chiichoonēē akuutē kir aka tōkōl āmu choorweenyiin, kuumuukēy kungʼeet akuutē kiyoo kāmārēy āmu maachaas kusoomēy. 9 Āmwoorwook nyuun kilē, āsoomō, /tākēēkōōnook; awasa, toonyōōruu; ākōnkōōngʼō kurkee /tākēēyootwook. 10 Āmu chiich nyoo soomēy, /kēētēnii, nyoo wāsēy, kunyōōruuy, ku nyoo kōnkōōngʼēy kurkat, /kēēyootinii. 11 Mii :chiich nkōō akwaan nyoo nēē soom :laakweenyiin koorookwō, kuutē kipaangʼwa? 12 Ntā nēē soom maayaan, kuutē tookool? 13 Kunyuun oo, nēē ātēniikwaan kipngʼōōkiis laakōōkwook tukun choo kāroomēēn oo, kutap nēē nyuun Apoongʼwoongʼ nyoo mii kipsēnkwēt? Tēēnii :inyeentee Toomirmiiryeenyiin piich choo kāsoom." 14 Nēē mii pērēētuu aka, kuu-oon :Yēēsu toomirmiir nyaa ra nyoo kiimii chiich aka nyoo kiikiiku-ir chiichoonēē kunama :kuut. Paani ka-oon toomirmiiryoonoonēē, kukaramiit :chiichoonēē akungʼalaal. Kikwōngʼyō :piich nkōō ngʼaleechoochēē, 15 kumwa :walak nyuun kilē, "Pēēlsēpuul, pāytooyiintoo toomirmiirēy chaa raacheen nyi tēnii chiichi kaamuuka kuu-oon toomirmiirēy chaa raacheen." 16 Kiimārēy kuutyāmēy :piich walak Yēēsu, kilēēchi ku-ir ngʼālyoon nyoo ngʼuutuuy kilē man chōōnēē wōloo mii :Iriin. 17 Kiinkēt :Yēēsu kiyoo kiipkootēy :pichoochēē, kumwoochi nyuun pichoochēē kilē, "Kōōr aka tōkōl nyoo poorsōōt :piichiich kuputēē, akuuputēy :kaaw nēē poorsōōt :piichiich. 18 Ku nēē pooryēērō keey nyuun Syeetaani oo, kuuryoongʼēy kilē nee pāyuunāteenyiin? Āmwoorēy kilēē nyoonēē āmu āmwoorēēkwaan kilē ā-ōōnēē toomirmiirēy chaa raacheen Pēēlsēpuul. 19 Ku nēē āpāyiisyēērēē kaamuuka nyēpō Syeetaani ā-ōōnēy toomirmiirēy chaa raacheen oo, kuutēnii ngʼoo nyuun piikwook kaamuuka ku-oon toomirmiirōōchoochēē? Apee nyuun akaapaateepa piikwook kumwoorwook man. 20 Nēē āpāyiisyēērēē kaamuukaa Iriin a-oon toomirmiirēy chaa raacheen, kungʼuutuuy kilē kiiku-itwaak :Pāyunāt nyēpō Kaa Iriin. 21 Nēē mii :chiich katanyiin akutingʼēy kariichiich chēpō pooryoot kuchēpootēēn, akuriipootēēn tukuuchiich. 22 Ki nēē chō nyuun :aka nyoo tingʼēy kariichiich choo siirēy chēpō chiichoonēē, kuupēlēy chiichoonēē akwoopēē kariichiich tōkōl choo kāriipēē keey akwoopō tukuuchiich tōkōl." 23 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich kilē, "Chiich aka tōkōl nyoo moomii kamastanyuun, ku sāsoon. Ku chiich aka tōkōl nyoo mēētoorētoon keeruma, kuusārēētēy." 24 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Nēē /ku-oon toomirmiir nyaa ra kuwēērō chiich, kumānootēy nkōō suur kwēēn kuwāsēy wōloo muungʼēē. Nēē mānyōōru wōloo kēēmuungʼō, kumwoochi keey kilē, ’Kaykay awaraka wōli kyoomii.’ 25 Nēē waraka nyuun, kunyōōruuy wōli kiimii ku tiliil akukaraam. 26 Nkōō yoonēē, kuwēētii kumāruuy toomirmiirēy walak tisap chaa raacheen kusiir inyeentee, akupa kimāngʼ :tōkōl pōōrpō chiichoonēē. Nēē ir nyuun kilēē nyoonēē, kurāyiituuy :chiichoonēē kusiir taay." 27 Kutākumii :Yēēsu kungʼāloolēy, kumwa :cheepyoosee aka nyoo kiimii yoonēē kilē, "Pēēruuroot :cheepyoosooni kiināmiin akuurēēriin." 28 Kuwālchi :Yēēsu cheepyoosoonoonēē kilē, "Lēē nyoonēē. Aku nyuun oo, pēēruurootēēn piich tōkōl choo tēērēy ngʼālyoontoo Iriin aku-ir kilēē wōli mārtooy :Iriin." 29 Paani kachaangʼiit :piich nkōō yoo kiimii :Yēēsu, kumwoochi :Yēēsu kilē, "Piich chaa raacheen :chu, mārēy /kēēngʼuuti kir nyēpō kwōngʼuut. Ngʼālyoon kipaat nyēpō kwōngʼuut nyoo /kungʼuutinii pichoochēē ku nyoo kiipō Choona. 30 Kilēē paani kyoopchi :Choona piipō Ninawi lōkōōy chēpō kiirwookoo Iriin, ku-āpchinii mpō :Wēēroo Chiich lōkōōy chēpō kiirwook piich choo lēē choochēē. 31 Nkōō pērēētuuni pō lēt paani /kiirwoochinii piich, kuuryoongʼēy :cheepyooso nyoo kiipāytooy kōōroo Syeepa akuurwoochi choo mēērānēy Iriin āmu kichōōnō :cheepyoosoonoonēē wōloo lōōw akichō kuteer ngʼaleepō ngʼoroomnyoo Sōlōmōōn. Āmwoorwook man kilē mii yēēnyi aniinee nyoo ōōw kusiir Sōlōmōōn. 32 Nkōō pērēētuuni pō lēt paani /kiirwoochinii piich, kuuryoongʼēy :piich chēpō Ninaawi akuurwoochi piich choo mēērānēy Iriin āmu kii nēē āmchi :Choona akwaaneek kuwāliisyō. Āmwoorwook man kilē mii yēēnyi aniinee :nyoo ōōw kusiir Choona." 33 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Moomii :chiich nyoo noomēy taayit akuutē yoo ungʼaat ntā kuuchuut tēr. /Kiinoomēy taayit /ākēētē yoo tōrōōr sikuulēpoochi chiich aka tōkōl nyoo wēētii kō." 34 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kilē, "Koontāngʼuungʼ kilēē taayit nyēpō pōōrtāngʼuungʼ. Nēē karaam :koontongʼuungʼ, itingʼēy lēpooyin nkōō wōlipoor. Ku nēē makaraam, imii tuurin nyoo ōōw. 35 Āriip keey nyuun, amaakany kilēku lēpooyin nyoo mii pōōrwēyiikwook tuurin. 36 Nee nyiraat pōōrtāngʼuungʼ tōkōl lēpooyin nyoo moomii wōloo kāngʼātu, kuulaampuusiin :lēpooyintonoonēē. Karkeey nkōō yoo keepkangʼin :taayit nyoo moomii kiyoo kakarta, lēpēyiituuy :pōōrtāngʼuungʼ tōkōl." 37 Kutākumii :Yēēsu kungʼāloolēy, kusoom :Pārisooyiin aka Yēēsu kilē kupa katanyiin kwoomiisyō. Kucham :Yēēsu kiwō. Paani ka-it kaa Pārisooyiintoonoonēē, kiwō kutēpō ngʼwēny /ākēētē āmiisyō. 38 Kii nēē /kaakēētē āmiisyō, kwoomiisyō :Yēēsu kutoomō kuu-uun ēēr kilēē wōloo kiimārtooy :ngʼātuutēk chēpō Yāwuutik. Kikwōngʼ :chiitaa kata paani keerō kilē kā-āmiisyō :Yēēsu kitoomō kuu-uun ēēr. 39 Paani keero :Yēēsu kilē kiikwōngʼ :Pārisooyiintoonoonēē kilēēchi, "Ā-uunēy Parisaayik kikoompa ākōō saani saangʼ aku ōōw simnyoon or. 40 Āsālwēy, nyaa tyaan! Moonkēt :akwaan kilē :nyi kii-irta saangʼ ku ki-irta mpō or? 41 Ātēē nyuun mēēy tukun choo ātingʼēy paannyēēnyi kutililiit nyuun kir aka tōkōl nyoo ā-irēy." 42 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kilē, "Ōchēy akwaan :Parisaayik! Moopērēnēy ātēnii Iriin kareeran nyēpō taman nkōō kir aka tōkōl nyoo ātingʼēy mpō tāminingʼ nyaa tyaan. Aku moo-irēy man, amoochāmēy Iriin. Karaam a-ira tukuuchu amoopistō mpō choochēē walak. 43 Ōchēy akwaan Parisaayik! Kyaacham akwaan ngʼachareen chēpō taay nkōō sinakōōkiin. Ākoochāmēy /kēētookwēēsook nyēpō koonyit nkōō yoo chaangʼ piich. 44 Ōchēy! Ālēēkwaan kir nyoo tiliil wōli pō saangʼ akiikunun nkōō or. Nēē siirtō :chiich yoo āmii akwaan, ku mēēnkēt kilē ānunchootēēn nkōō or." 45 Kumwoochi :koonēētiintēē aka nyēpō ngʼātuut Yēēsu kilē, "Koonēētiin, nēē imwaa kilēē nyoonēē, ku kēēmuulēēch." 46 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ōchēy akwaan koonēēt chēpō ngʼātuut! Ākālāpchinii piich walak tukun choo nyikiisēēn pātoor akumoomārēy akalap mpō kiitēēn. 47 Ōchēy akwaan! Ātēēchinii ōōrkooy chēpō kēny choo kiikeet :paapatiinēkwook kēpēnoot choo kāroomēēn. 48 Ngʼuutuuy nyoonēē kilē āchāmēy kilē karaam kiyoo kii-ir :paapatiinēkwook. Kiikeet :akwaaneek ōōrkooy, akutēēchi tukuuchoochēē /kiipkootēē. 49 Kiimwa mpō :Iriin kilē, ’Āyoochinii ōōrkooy nkōō kāāyooytooyiichuuch. Pārēy walak, aku-us walak.’ 50 Ngʼwoonchinook nyuun, akwaan ākōō choo karkeey nkōō akwaan akipō kērēti chēpō ōōrkooy choo /kiikupar kungʼeetee /kee-ir ngʼwēny, 51 kungʼeetee chēpō Āpēēli ākōy Sakaryaa nyoo /kikupārchi kwēēnuu kaapkōrōs mu Kōpō Iriin. Āmwoorwook man kilē, nyōōrwook sitooni akwaan ākōō piich choo lēē akwaan. 52 Ōchēy akwaan koonēēt chēpō ngʼātuut! Āpkootēy kilē ātingʼēy ngʼoroomnyō nyoo ōōw akipō Iriin. Kyaatay atuup kiyoo mārwook :Iriin kilē a-ira, akaakarta piich walak ku-ir kiyoo mārchinii :Iriin." 53 Paani kāwēērō :Yēēsu yoonēē, kunyāliisyō :koonēētiichoochēē pō ngʼātuut ākōō Parisaayiik akutoowu kuteep tēēpuut chaa chaangʼ. 54 Kiitēēpēy tēēpuutēchoochēē āmu kiimārēy kilē sikumwa Yēēsu ngʼālyoon nyoo kiimāchāmēy akwaaneek /sikeenam.
121 Kipka :piich chaa chaangʼ choo mātingʼ /kēē-it akuururuuchi keey yoo kiimii :Yēēsu ākōy kuukiich keey nyoo moomii yoo kityākēy. Kungʼāloolchi :Yēēsu kiineetanichiich kupōk kilē, "Āriipō keey kimeereepō Parisaay, āmu ngʼuur. 2 Kir nyoo tukoot, /kēēngʼoongʼuuy, ku kir nyoo ungʼaat ku ākōy kutooku pērēētuu aka. 3 Kir aka tōkōl nyoo mwoorēy :chiich kuupkootēy kilē ālēē mātēērēy chiitō aka, /kēēsyooruuy pērēētuu aka kuchō saangʼ. Ku nēē choomchi :chiich chiitō aka ngʼālyoon kumii kō nyoo maalaat, /kēēkuurtooy nkōō wōloo tōrōōr kuteer :piich tōkōl. 4 Choorweeyiichuuch, āmwoorwook man kilē maawar piich choo tingʼēy kaamuuka kupar pōōrwēyiikwook, aku mātingʼēy kaamuuka nyoo tāku-irēy kir aka. 5 Kanya nyuun āmwoorwook :nyoo mārēy awar! Awara nyoo tingʼēy kaamuuka kuwiirchook ma nyēpō ākōy, paani koomēērō. 6 /Mākyooltēērēē tāriit muut rōōpiyō choo ngʼērin? Mpō tālēē nyoonēē, ku mēēlē ruutyēērēē :Iriin tariit aka tōkōl. 7 Nkēt mpō :Iriin puut choo mii mētpō chiich kilē tyaan. Āmoowāriisyō, āmu chāmook :Iriin kusiir tāriit chaa chaangʼ." 8 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Āmwoorwook kilē, chiich aka tōkōl nyoo mwoortoorēēnoon keey nkōō taayuu piich, āmwoortēērēē keey mpō chiichoonēē Wēēroo Chiich nkōō taayuu malaykeen chēpō Iriin. 9 Ku inyeentee nyoo tāyoon nkōō taayuu piich, kēētāyēy mpō nkōō taayuu malaykeen chēpō Iriin. 10 Chiich aka tōkōl nyoo kangʼalaala Wēēroo Chiich nyaa ra, /kēēnyōōchinii kaat, wōloo nyuun inyeentee nyoo kangʼalaala Toomirmiir nyoo Tiliil nyaa ra, ku /mākunyōōchinii kaat." 11 Kuureer kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Nēē /kuumutaak /kēērwookwook nkōō kōōkwootin chēpō Yāwuutik ākōō chēpō pāytooyiik walak, ku maakany kuu-iimaak mēt :kiyoo āmwoorēy nyoo ātuukēē keey. 12 Kōōnook :Toomirmiir nyoo Tiliil ngʼal choo āmwoorēy pērēētuunoonēē." 13 Paani keewaangʼ :Yēēsu ngʼaleechoochēē, kumwa :chiich nkōō kwēēnuu piich kilē, "Kiptaayaan, mwoochiiwoon kee wēēriinyoon kuchārwoon tukun choo kiimētwēēch paapēēnyoon." 14 Kuwālchi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Choorweenyuun, chiich ngʼoo nyi ki-iran ālēku kiirwookiintēēngʼwoongʼ ntā ku chāriintēēngʼwoongʼ?" 15 Kumwoochi :Yēēsu piich kilē, "Āriip keey! Makaraam ātuulchinii keey tukun chēpō ngʼwēny. Āmwoorwook kilēē nyoonēē, āmu sopoon nyēpō man ku mēēlē kunyōōrchinii wōloo mii mōkōrnoonti nyoo tingʼēy :chiich." 16 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich kārkēēyin kilē, "Kiimii :chiich nyoo kiitingʼēy pareenyiin nyoo ōōw. Kiruryō par mu paraanoonēē nyēpō kwongʼuut. 17 Kuupkaat :chiichoonēē akuteepa keey kilē, ’A-ir kilē nee kēny? Ākāsinii ānō pareechu tēēnō chu tōkōl?’ 18 Paani keepkaat kilēē nyoonēē, kumwa kilē, ’Āmārēy a-ir kilēē nyi, āmārēy asyaar kaapchookēēnichu pō taay akaateek walak choo ēēchēēn. Kōōnoon :choochēē pārooyin wōloo ākāsinii pareechu tōkōl ākoosiintoochi tukuuchuuch tōkōl. 19 Nēē a-ir kilēē nyoonēē, ku āpkootēy kilē maaku-āmoon :piri pērēētuu aka, āmu koosiintō pareechuuch choo yāmoon a-am nkōō kēnyiis chaa chaangʼ choo pkoonēy. Maakumii :kiyoo toopkootēy. Kir nyoo kāngʼātu kipaat ku ātēpō ngʼwēny ākoo-āmiisyō, ākoorēēsyō akaapaypayiitu.’ 20 Kimwoochi nyuun :Iriin chiichoonēē kilē, ’Isālwō kilē nee kēny! /Ku-āpēēniin sāpoontāngʼuungʼ langʼatuuni. Pōyiituuy ngʼoo nyuun :tukuuchoochēē kēēsiintoochi keey?’ 21 Sālwō nyuun :chiich nyoo tuulchinii keey mōkōrnoonti nkōō kōōrooni amātingʼēy mōkōrnoontii kipsēnkwēt." 22 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Āmwoorwook nyuun kilē, āmoo-iimchi keey āmiisyō, ntā ku sirōōy choo ālookēy. 23 Āmu ōōw :sopoon kusiir āmiisyō nkōō sirōōy. 24 Aroo kee tāriit! Māpālēy par amākāsēy, amātingʼēy mpō kaapchookō, aku pāyēy :Iriin. Akwaan pō koomānuut kitya kusiir tāriit! 25 Ngʼoo nkōō akwaan :nyoo muukēy kutāsi keey pērēētuus chēpō sopēēnyiin nēē iimchi keey ngʼaleepō ngʼwēny? 26 Ku nēē mēēmuukēy :koopkootuutēkwook kusārwook mpō kiitēēn oo, kupō nee kuu-iimaak :tukun walak mētēwēy. 27 Aroo kee taapuk wōloo piititooy, nku mā-irēy pāyit aka tōkōl ntā kunāpchi keey mpō sirōōy, aku āmwoorwook nyuun man kilē mpō ntā kiitingʼēy :Sōlōmōōn mōkōrnoonti nyoo mātingʼ /keemwa, ku kiimātingʼēy sirōōy choo kāroomēēn kilēē taapukeechu. 28 Ku nēē lookēy :Iriin keet chēpō kērti choo sāpsōōt aniinee /ākēēwiirchi ma āsuun oo, kutēp nee wōloo looktooyook? Miningʼ kaaraneengʼwoongʼ man. 29 Āmoo-iimchi keey āmiisyō ntā ku kiyoo ārēēy. Āmoo-iimchi keey mpō tukun tōkōl. 30 Piich choo mēēnkēt Iriin choo iimchinii keey tukuuchu pō ngʼwēny, akuunkēt :Apoongʼwoongʼ kilē āmārēēkwaan tukuuchoochēē. 31 Kir nyoo ōōw ku awasa Pāyuunātēēnyiin, /tākēēkōōnook mpō tukuuchu. 32 Piichuuch, mpō toongʼērin :akwaan, ku moowāriisyō āmu paypay :Iriin kukōōnook pēēruur tōkōl nyoo chōōnchinii piich chēpō Pāyuunātēēnyiin. 33 Moorāti keey tukun choo ātingʼēy, a-altee tukuuchoochēē tōkōl ākoosārunēē piich choo tingʼēy nyaril. Nēē a-ir kilēē nyoonēē, ānyōōru mōkōrnoonti nyoo mārookēy nkōō kipsēnkwēt. Moomii wōloonēē :chōōriin nyoo chōōrēy, āmoomii :kuutyaan nyoo luluukēy. 34 Wōloo mii :mōkōrnoontii chiich ku wōloonēē wōli tiirēē :mētinyiin." 35 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Āchēpō keey kukaraam ākoomētō taayitiisyēkwook kulārsōōt. 36 Akarkeeyiituu ākōō kipāyitiin choo mii kukānyēy mōkōryoonteengʼwaangʼ kuwarakeera tuum. Paani ka-itu akuukōngʼkōōngʼ kurkat, /kēēyooti kilē weel. 37 Pāypooyō kilē nee kipāyitiinēchoochēē nēē nyōōru mōkōryoonteengʼwaangʼ kutoopēntooy akichēpootēēn. Āmwoorwook kilē irēy :mōkōryoontoonoonēē kipāyitiinēchoochēē kutēpi ngʼwēny akupay :inyeentee. 38 Muukēy :mōkōryoon ku-itu saayit aka tōkōl. Muukēy ku-itu ooro kwēēn ntā kitoomō kuurir :kōōrēē. Aku nkōō saayit aka tōkōl nyoo ka-itu, kupāypāyō kipāyitiin choo kinyōōruuy ku chēpootēēn. 39 Akumārēy āsōwu kilē ntēēnkēt :chiich saayit nyoo chōōnēy :chōōriin katanyiin, tāmāpistooy /kēēput katanyiin. 40 Āchēpō keey nyuun āmu chōōnēy :Wēēroo Chiich saayit nyoo moopkootinii." 41 Kuteep :Pēētērō Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, achaan ākityōōn chu imwoorwēēch kārkēēyini, ntā imwoochinii chiich aka tōkōl kuteer?" 42 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Kipāyityoon nyaa neen nyoo lēwēnēy :mōkōryoon kupayta katanyiin? Lēwēnēy nyaa ngʼoroom /akeerānēy akuutē kuuryoontoochi kipāyitiin walak, si kuutē āmiisyō kilēē wōloo /kimārtooy. 43 Pēēruroot kipāyityoontoonoonēē nēē ir kilēē wōloo /kimārtooy paani ka-itu :mōkōryoonteenyiin. 44 Āmwoorwook man kilē tēnii :mōkōryoontoonoonēē kipāyityoonteenyiin kuuryoonchi tukuuchiich tōkōl. 45 Ki nēē pkaat nyuun :kipāyityoontoonoonēē kilē, ’Kiisiista :mōkōryoonteenyuun’ akutoowu kulap kipāyitiināk chuuchō walak, akwoomiisyō, akurēēsyō, akupōōkit, 46 ku chōōnēy nyuun :mōkōryoonteenyiin nkōō pērēētuu ākōō saayit nyoo mēēpkootinii :kipāyityoontoonoonēē kilē chōōnēy. Tēnii nyuun :mōkōryoontēē kipāyityoontoonoonēē siitāt, akuwiirchi wōloo mii :piich choo mātiirēē keey Iriin. 47 Kipāyityoon nyoo nkēt kiyoo mārēy :mōkōryoonteenyiin ku-ir, akumāmārēy ku-ir kilēē paani mārēy mōkōryoonteenyiin, kungʼwoonchinii nyēpō kwongʼuut. 48 Ku kipāyityoon nyoo mēēnkēt kiyoo mārēy mōkōryoonteenyiin ku-ir, aku-ir kir nyoo yāmēy kunyōōru ngʼwoonin nyoo ōōw, /kēētēnii ngʼwoonin nyoo miningʼ. Chiich nyoo /kākiitē pārooyin nyoo ōōw ku-ir kir, /kēēmārchinii ku-ir kir nyoo ōōw. Aku nēē kiitē chiich kaamuuka kusiir nyēpō aka, /kēēmārchinii ku-ir kir nyoo ōōw kusiir chiitō nyiinō aka." 49 Kimwa :Yēēsu kuureer kilē, "Kyoochōōn āwiirchi ma kōōrooni. Lēyyē, lēē nee wōloo āmārtooy kilē ntā kaakular :mayi. 50 Ātingʼēy nyaril nyoo āpuntoorēē nkōō pērēētuus choo pkoonēy, akimii kuu-iimoon :ngʼaleechu ākōy pērēētuu nyoo rookēy. 51 Āpkootēy kilē koochōōn ā-āpu kaalya ngʼwēny? Acha! Aku koo-āpu pēēsyoot. 52 Kungʼeetee aniinee, kuchārēy keey :piich chēpō kaaw ākoongʼo. Nēē kā muut :pichoochēē, kuchāmoon choo lēē :sōmōk kutayan choo lēē ārēēny. Ntā nēē ma nyoon, kuchāmoon choo lēē :ārēēny kutayan choo lēē :sōmōk. 53 Sāsēy :apoo wēēriinyiin, akusas :wēērii :apoonyiin. Sāsēy :eeyaan chēētanyiin, akusas :chēētō kaamee. Sāsēy :eeyeetaa poontee kwōōntaa wēēriinyiin, akusas :kwōōntaa wēērii eeyeetaa poonteenyiin." 54 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich kilē, "Nēē aroo pooltō kuchōōnō cheeroonko, āmwoorēy kilē ’Rōōpēnēy,’ akurōōpēn kilēē nyoonēē. 55 Ntā nēē chōōnō :yoomēt kamaspō taay, āmwoorēy kilē ’Lārēy :asiis kwoongʼuut,’ akular kilēē nyoonēē. 56 Ngʼuurichu! Nku āmuukēy āsōwu wōloo lēkuuy kōōrēē paani kaaroo parak, kilē nee nyuun tāmoosōwu kilē lēē nee pērēētuus? 57 Āmu nee tamoonkēt :akwaan kir nyēpō man nyoo mārēy /kēē-irēy? 58 Nēē āmii āpēētii nkōō chiich nyoo mārēy kuurwookook, ātēērchiinō nkōō inyeentee kitoomō a-ita kaapkiirwook. Āmu nēē mee-ir kilēē nyoonēē, kuumutiniin :chiichoonēē kiirwookiin nyoo āpiin keepa /keeratin. 59 Āmwooruun nyuun kilē, mā ākōy keetyaayteen ākōy /keeraayta pēsēn aka tōkōl nyoo kirookiin."
131 Kupkoonchi :piich walak Yēēsu akumwoochi kilē, "Kiipar :Pilaato piipō Kalilaaya walak paani kiimii kupēēlēy kōrōs nkōō Kōpō Iriin nkōō Chēērusālēēm." 2 Kuteepa :Yēēsu pichoochēē kilē, "Āpkootēy :akwaan kilē kiitingʼēy :pichoochēē ngʼōōki chaa chaangʼ kusiir piipō Kalilaaya walak? Ara :kiyoonēē sōō nyoo ki-ir /sikeepar? 3 Acha! Mālēē nyoonēē. Aku nyuun nēē moowāliisyō, ārookēy tōkōl. 4 Ki nēē lēē pichoochēē kii lēē taman nkōō sisiit choo kiiruulchi :kō nyaa koor nkōō Siloowam akusyap kuukeet, apkotēēkwaan kilē kiitingʼēy :pichoochēē ngʼōōki chaa chaangʼ kusiir piich tōkōl nkōō Chēērusālēēm? 5 Acha! Mālēē nyoonēē. Ākoomwoorwook nyuun kilē nēē moowāliisyō ākoomētō ngʼōōkikwook, ku puch āmu ārookēy tōkōl." 6 Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kārkēēyin kilē, "Kiimii :chiich nyoo kiitingʼēy mookāngʼwō nkōō pareenyiin. Kiwō :chiichoonēē kuwas lokorēēpō kēētoonēē, kimaakinyōōru mpō ākoongʼo. 7 Paani moonyōōru :chiichoonēē pō :paraanoonēē lokoreepō mookāngʼwoonoonēē, kumwoochi chiich nyoo kipāytooy paraanoonēē kilē, ’Kēnyii nyēpō sōmōk :nyēēnyi ārōōtēy kēēti, āmoorōōtēy kunāmēy kir. Yaptee āmu pō nee kupiit akwaam nyungʼwēny amānāmēy lokor?’ 8 Kuwālchi :chiichi kiipāytooy paraanoonēē kilē, ’Mōkōryoontooni, kanya /tākēēriip kēnyiinnyēēnyi ākityōōn! Āmārēy āpiti rātākwō, āroonchi sikē ākooriip nkōō oor nyaa karaam. 9 Ku nēē nam kēētit lokor kēnyiini chōōnēy, ku karaam, ku nēē manam, iyapta!’ " 10 Kiimii kuunēētiisyēy :Yēēsu āsip ākoongʼo nkōō pērēētuu Sapaatō mu sinakōōki. 11 Kimii :cheepyooso aka kōyoonēē nyoo kiitingʼēy kēnyiis taman nkōō sisiit nyoo kimaakuumuukēy kuuryoongʼ ku karaam āmu kiitingʼēy toomirmiir nyaa ra. 12 Paani keero :Yēēsu cheepyoosoonoonēē, kukuur kuchō taay akumwoochi kilē, "Cheepyoosooni, /kaakeetyaaytaareeniin kōrōōyi itingʼēy!" 13 Kuukoortō :Yēēsu ēēruunyiin kutiingʼō cheepyoosoonoonēē. Kuuryoongʼ :cheepyoosoonoonēē kilē weel akuuloosu Iriin kumwoochinii kōōnkēy. 14 Kinyala :pāytooyiintoo sinakōōkiinoonēē āmu kiisoop :Yēēsu cheepyoosoonoonēē nkōō pērēētuu Sapaatō. Kimwoochi piich kilē, "Mii :pērēētuus choo lēē lo choo /ku-irēē pāyit. Pērēētuusyēchoochēē choo mārēy āpkoonēy keepa /kēēsoopook. Āmoolē pērēētuu Sapaatō nyi /kiisoopēē piich." 15 Paani keewaangʼ kumwoorēy kilēē nyoonēē, kuwālchi :Yēēsu kilē, "Akwaan ngʼuuriichu! Nku ā-irēēkwaan mpō pāyit nkōō pērēētuu Sapaatō! Āmārēy ateepaak kilē, mootyookēy tuukwook ntā ku sikirēyiikwook akaalapta kipa pēr nkōō pērēētuu Sapaatō? 16 Kiikiikurat :Syeetaani cheepyoosooni nkōō kēnyiis taman nkōō sisiit. Aku kaakutiirō keey nyuun :cheepyoosooni Iriin kilēē paani kiitiirēē keey Apraam. Ara kaa-ir :aneen ngʼālyoon nyaa ra atyaayta nkōō pērēētuu Sapaatō?" 17 Ki nēē walta :Yēēsu kilēē nyoonēē, kuuliil kir :puunichiich. Kipāypāyiituuy :piich tōkōl akipō tukun chēpō kwōngʼuut choo ki-ir :Yēēsu. 18 Kimwoochi :Yēēsu piich kilē, "Karkeey :Pāyuunātoo Iriin nkōō nee? Aku ātēēnō nee? 19 Akanya āmwoorwook, karkeey :Pāyuunātoo Iriin nkōō kāsuryoontoo aritaali nyoo kiiwō kitōōti :chiich pareenyiin. Paani kapiit :kāsuryoontooni, ku-ōōwiit kutēēchi :tāriit kooriikwaak tāmoorichiich." 20 Kuureer kimwoochi :Yēēsu piich kilē, "Ātēēnō nee :Pāyunātoo Iriin? 21 Lēē ātoo kanam :cheepyooso kimeera akuuwaar nkōō pusya chaa chaangʼ kuti kuutu." 22 Nēē mii lētuun, kupuntoorō :Yēēsu māngʼoot nkōō kēēstoon kuunēētootēy piich kutāchinii keey Chēērusālēēm. 23 Kuteep :chiich aka Yēēsu kilē, "Kiptaayaantaani, sāruuy sōō :Iriin piich choo ngʼērin kipaat?" Kiwālchi :Yēēsu kilē, 24 "Ākiilō keey āpuntoorēē kurkee nyoo mariik nyoo wēētii kipsēnkwēt. Āmwoorwook kilē chaangʼ :piich choo wāsēy kupuntoorō kurkaanoonēē aku mānyōōruuy. 25 Paani kaakukar :chiitaa koot kurkee, āngʼēētiisyō kilē, ’Kiptaayaan, yootwēēch kurkee.’ Mwoorwook nyuun kilē, ’Moonkēt, wōloo āpkoonēē.’ 26 Awalta nyuun kilē, ’Kiikyoomiisyō ākēērēēsyō nkōō inyēēn, akiinēētiisyō nkōō kōōrēēnyoon!’ 27 Mwooruuy :Kiptaayaan kilē, ’Moonkētook, āpēēchi keey, akwaan kipngʼōōkiin!’ 28 Āriirsōōt akaanyar keelat paani kaaroo Apraam, Isaka, Chaakōp ākōō ōōrkooy chēpō Iriin tōkōl kimii pāyuunātoo Iriin /ākēēkārchook saangʼ. 29 Pkoonēē :piich kāmōōs tōkōl chēpō ngʼwēny kipa kutēpi akwoomiisyō nkōō pāyuunātoo :Iriin. 30 Chēpō lēt kulēkuuy chēpō taay, ku chēpō taay kulēkuuy chēpō lēt." 31 Nyoo matyaan, kupkoonchi :Parisaayiik walak Yēēsu akumwoochi kilē, "Nēē mārēy isop, ingʼeetee yēēnyi akiiwēēchi keey, āmu mii :Ērōōtē kuwāsiin takuukeetin." 32 Kuwālchi :Yēēsu Parisaayiichoochēē kilē, "Apee āmwoochii reeloonēē kilē, ’Tootāsaa taay āpkoontooy toomirmiirēy chaa raacheen ākoomii āsoopēy piich aniinee ākōō āsuun, ku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk awaangʼ :aneen pāyiisyeenyuun.’ 33 Man kilē āwēētii Chēērusālēēm akaatas taay nkōō pāyiisyeenyuun aniinee, āsuun ākōō kōyooriin. Man mēērookēē kumēērchinii :ōōrkooyoontoo Iriin ārii aka tōkōl nēē mā Chēērusālēēm. 34 Wuuyēy Chēērusālēēm, Chēērusālēēm wēē! Ikēētēy ōōrkooy akiiwiirēē korin piich choo kēēyookuun :Iriin kilē kusāruun! Kyaatyam āsip chaa chaangʼ kilē arum piikuuk kilēē wōloo rumtooy :nkokyo waareechiich kuchuut kapapayiichiich, kumeekanyaan a-ir kilēē nyoonēē. 35 /Kaakēēmētō koongʼwoongʼ ākoomwoorwook kilē kungʼeetee aniinee kitas taay mātoorōōtoon, ākōy amwaa kilē, ’Pēēruuroot :nyoo chōōnēy mu kaarinaa Iriin.’ "
141 Nēē mii pērēētuu aka, nyoo kii pērēētuu Sapaatō, kiwō :Yēēsu kataa chiitō aka nyoo kii ākoongʼo nkōō Parisaayiik choo ēēchēēn. Kiimii :Parisaayiik walak kaayoonēē. Kiimii :Parisaayiichoochēē kuriipēy Yēēsu nēē mwoorēy kir nyaa ra akipō ngʼātuutēkwaak. 2 Kiimii :chiich yoonēē nyoo kiipkoonchō :kēēlyēn ākōō ēēruun. 3 Kuteep :Yēēsu koonēēt chēpō ngʼātuut ākōō Parisaayiichoochēē kilē, "Chāmwēēch :ngʼātuutēchooch /kēēsoop chiich nkōō pērēētuu Sapaatō, ntā acha?" 4 Kimaawalta kir :pichoochēē. Kunam :Yēēsu chiichoonēē mnyaanaat, kuusoop akumwoochi kuwēēchi keey. 5 Paani kaakuwēēchi keey :chiichoonēē, kuwārāchi keey :Yēēsu Parisaayiichoochēē akuteep kilē, "Nēē chinchi :laakwēēngʼuungʼ ntā ku tēēngʼuungʼ kēpēn nkōō pērēētuu Sapaatō, ingʼusuuy sōō kilē weel kuchō saangʼ?" 6 Kumaawālu nyuun :pichoochēē kir aka tōkōl. 7 Kii nēē ro :Yēēsu wōloo kiilēwēntooy :piich ngʼachareen chēpō taay chēpō too choo koonyitootēēn, kumwoochi :Yēēsu pichoochēē siiyō kilē, 8 "Nēē /kukuurook apee kaaptuum aka tōkōl, āmoomooymooyō ātēpi ngʼachareen chēpō taay chēpō too choo koonyitootēēn. Āmwoorēy kilēē nyoonēē, āmu muukēy ku-itu :toontee nyoo koonyitoot kusiir inyēēn. 9 Mutuuy :chiitaa kata nyi kiikuurook toontonoonēē kuchō wōli imii akilēēchiin, ’Kanya kutēpō ngʼacharaanoonēē toontooni.’ Kitoowu nyuun kuuliilin kir akiiwō lēt itēpēē ngʼachar aka tōkōl." 10 Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Nēēkuurin chiich katanyiin, iwō itēpi ngʼachar nyoo māpō piich choo koonyitootēēn. Nēē chō :chiitaa kata akuurootin imii itēpēē ngʼacharaanoonēē, kuchō akilēēchiin, ’Choorweenyuun chōōnō wiyō tēpēē ngʼacharaani pō piich choo koonyitootēēn.’ /Kēēkoonyitin nkōō taayuu too tōkōl. 11 Kunyuun, chiich aka tōkōl nyoo āpēy keey im /kēēminingʼiitēy. Nyoo āpēy keey ngʼwēny, /kēētōrōōrēy." 12 Nēē mii lētuun, kilēēchi :Yēēsu chiitaa kata, "Nēē mārēy ikuur piich kupka katangʼuungʼ, ku mēēkuur choorweeyiikuuk, wēēchiikwook, tilyayiikuuk ākōō piikuuk chēpō saangʼ choo lēē mōkōrō choo ipkootēy kilē kuuriin :akwaaneek pērēētuu aka. 13 Ku nēē kuur piich kipka kwoomiisyō nkōō katangʼuungʼ, kumārēy ikuur mpō piich choo lēē mēēy, choo ngʼwoolsōōt, choo lēē kimukuungʼtiin ākōō choo kōryootēēn. 14 Nēē ir kilēē nyoonēē kēēpēēruurin āmu mēēmuukēy :pichoochēē kukuurin pērēētuu aka. Pēēruuriin :Iriin paani kapa kungʼēētyēērō meerat piich choo tiliilēēn." 15 Paani kateer ngʼaleechoochēē :chiich nyoo kiimii kwoomiisyēy nkōō Yēēsu, kumwa kilē, "Pēēruurootēēn :piich choo pākwoomiisyēy nkōō Kaa Iriin nkōō pāytooyiinteengʼwaangʼ." 16 Kilēēchi :Yēēsu chiichoonēē, "Kii-ir :chiich pēērēētuu aka tuum nyoo ōōw. Kukuur piich chaa chaangʼ kupka tuumoonēē. 17 Paani ka-it :pērēētuuni pō tuum, kuuyooytō kipāyityoonteenyiin kiwō kumwoochinootō pichu /kiikukuur kupka āmu /kiikuchēpō tuum. 18 Paani /kāpākēēmwoochi, kitoowu :chiich aka tōkōl kirāru ngʼaleechiich akusoom /kēēnyōōchi kaat, āmu kimēēmuukēy kupka. Kimwa nyēpō taay kilē, ’Kātoo-ālēy par ākoomārēy awaaro. Nyōōwoon kaat.’ 19 Kumwa nyēpō ārēēny kilē, ’Kātoo-ālēy eeyiin taman nkanyi āmārēy awaatyamta. Nyōōwoon kaat.’ 20 Kumwa nyēpō sōmōk kilē, ’Kātoo-āpiisyēy, moomuukēy kutoochōōn.’ 21 Kuwaraka :kipāyityoontoonoonēē kaaw, akiwō kumwoochi mōkōryoontēēnyiin ngʼaleechoochēē. Paani kateer :mōkōryoontēē, kinyala akilēēchi kipāyityoontēēnyiin, ’Wiyō araa oortin choo ēēchēēn ākōō choo mānkēēchēēn chēpō kōōrēē, akiimutu piich tōkōl choo lēē mēēy, kimwaaltiin, kipkorootiin, nkōō kimukuungʼtiin.’ 22 Nyoo matyaan, kuwaraka kipāyityoontēē akilēēchi mōkōryoontēē, ’Kaakee-ir kilēē paani keemwaa akutākimii :pārooyin koot.’ 23 Kumwoochi :mōkōryoontēē kipāyityoontēēnyiin kilē, ’Reera wiyō mwoochinootēē piich walak akii-ir piich tōkōl kupka. Āmārēy kupka :piich ākōy kunyir kōyi. 24 Āmwoorēy kilēē nyoonēē, āmu moomii :chiich mpō ākoongʼo nkōō pichu pō taay kyookuur nyoo churēē kuut āmiisyooni.’ " 25 Paani kimii kituupēy :piich chaa chaangʼ Yēēsu, kuwarak keey :Yēēsu kuuro pichoochēē akumwoochi kilē, 26 "Chiich aka tōkōl nyoo mārēy kutuupan, kuurookēē kuchaman kusiir wōloo chāmtooy apoonyiin, eeyeenyiin, cheepyooseenyiin ākōō laakōōchiich, wēēchiikwaak ākōō tiipiikwaak. Mārēy mpō kuchamta kuutētō sāpoontanyiin akipō aneen. Nēē mee-ir kilēē nyoonēē, kimēēlēkuuy tuupiinteenyuun. 27 Chiich nyoo maacham kuutētō sāpoontanyiin akipō aneen ku mēēmuukēy kilēku kiineetaneenyuun. 28 Ngʼoo nkōō akwaan nyoo muukēy kuteek kō nēē toomō kutēpō ngʼwēny akuuro rōōpiyō choo tingʼēy nēē yāmēy kuteeka koot? 29 Nēē ma-ir kilēē nyoonēē, kuumuukēy kutoowu kutēēsyō, nēē mii kwēēn kurārchi :tukun. Kutoowu nyuun :piich kuroorēchi inyeentee 30 kumwoorēy kilē, ’Kaaro murooniinō, kiityam kutēēsyō, kisip kurārchi :tukuuk choo tēēytooy kutoomō kuuwoonyō :koot.’ 31 Moomii :pāytooyiin nyoo muukēy kurat keey akiwō pooryoot nēē toomō kutēpō ngʼwēny nkōō lukeenyiin. Mārēy kupōk kuuro nēē yāmēy :lukeenyiin nyēpō pooryoot nyēpō piich choo lēē ēlup taman, kupooryō nkōō luk nyēpō puun choo lēē ēlup tiptēm. 32 Nēē rōōtēy kilē mēēmuukēē, kuuyooytō piich kisip kupa kungʼalaal nkōō puunik kutākumii wōloo lōōw kusoom kaalya. 33 Chiich nyuun nyoo mārēy kilēku tuupiinteenyuun, kumārēy kimētō kir aka tōkōl nyoo tingʼēy akituupan." 34 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi pichoochēē kilē, "Kāroomō :muunya. Aku nēē kaakutārtāriituuy, kēē-irtooy nee nyuun siku-ānyiniituuy? 35 Maakukāroomō nyoo /kiimuukēy /kutākēēpāyiisyēērō, kungʼātu /keewiirta. Chiich nyoo tingʼēy iit, kusōwu."
151 Kiimii :ātoo kiipkoonchi Yēēsu :kwāriipō kōōti chaa chaangʼ ākōō kipngʼōōkiis. Kiipa kuyāpchinii :pichoochēē iit kiyoo kiinēētēy :Yēēsu. 2 Kukwiintaan :Parisaayiik ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut kumwoorēy kilē, "Āmu nee sikutookēy :chiichi piich choo lēē kipngʼōōkiis akwoomiisyēy :tōkōl?" 3 Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kārkēēyin kilē, 4 "Ntā tingʼēy :chiich ākoongʼo nkōō akwaan kēēchiirēchiich pokol akuupoot ākoongʼo, muukēy chiichoonēē ku-ir nee? Mētinii rokony choo lēē tāmānwook sokool nkōō sokool akiwō kuwasaata nyiinō aka pētoot ākōy kunyōōru? 5 Nēē nyōōru kikālāpchi sōō kaat akwoopu ākōy kaaw kupaypay? 6 Nēē it kaaw, kikuurēy choorweeyiichiich nkōō piichiich pō saangʼ akupāypāchi tōkōl keechaanoonēē, āmu kānyōōru. 7 Lēē nyuun nyēēnyi wōloo pāypāyituuntooy :Iriin nkōō kipngʼōōkiyoon ākoongʼo nyoo kawala kusiir piich tāmānwook sokool nkōō sokool choo pkootēy kilē mēērookēē kuwāliisyō." 8 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Ntā mii :cheepyooso nyoo tingʼēy rōōpiyeechiich choo lāsēē keey akuupoot rōōpiyoontēē ākoongʼo. Mēēnoomēy taayit akuupuuk koot tōkōl ākōy kunyōōru rōōpiyoontoonoonēē? 9 Nēē nyōōru, kukuur choorweeyiichiich ākōō piichiich pō saangʼ akup kupāypāyiituuy tōkōl. 10 Lēē nyuun nyēēnyi wōloo pāypāyiituuntooy :malaykeen chēpō Iriin nēē wala :kipngʼōōkiyoon ākoongʼo." 11 Kitas taay :Yēēsu kumwa kārkēēyin kilē, "Kiimii :chiich nyoo kiitingʼēy wēēchiichiich ārēēny. 12 Kimwoochi :wēērii nyi miningʼ apoonyiin kilē, ’Apoo, chārwoon tukuuk chaachuuch.’ Kucham :apoonyiin, akichar tukuuchoochēē. Kuutē wēērii nyi ōōw chaachiich akuutē nyi miningʼ chaachiich. 13 Paani kāsiirtō :pērēētuus choo ngʼērin kungʼeetee /kēēchārchinii wēēchoochēē tukuukwaak, kunam :wēērii nyi miningʼ chaachiich akuwēēchi keey kōōrēē aka nyoo lōōw kiwō kwaamaateera tukuuchiich lala. 14 Paani keewaangʼ :wēēroonēē kwoomēy tukuuchiich, kuchō :piri kōōroonoonēē nyoo /kinyārēy keelat aku kiimaakitingʼēy :wēēroonēē kir nyoo kiitākwoomēy. 15 Kiwō nyuun kataa chiitō aka nyēpō kōōroonoonēē kiwō kupāyiisyēēchi. Kuuyooytō :chiichoonēē kiwō pareenyiin kiwō kuriipchi nkurwēētiin. 16 Kwaam wēēroonēē :piri kuti mārēy kwaam āmiisyō nyēpō nkurwēētiin āmu moomii :chiich nyoo kiitē kir kwaam. 17 Kuupkaat akilē, ’Nyōōruuy kipāyitiin chēpō apoonyuun āmiisyō nyoo yāmēy kwaam kuti ngʼātu :walak aku aneen nyi kaaman :piri kilēē nyi? 18 Kaykay awaraka kaaw ākoowō āmwoochi apoonyuun kilē, "Paapa kyoolēēluun ākōō Iriin. 19 Maakuurookēē toolēku laakwēēngʼuungʼ. Kanyaan ālēku ākoongʼo nkōō kipāyitiinēkuuk." ’ 20 Paani keewaangʼ :wēēroonēē kuupkootēy kilēē nyoonēē, kungʼeet akunam paan kuwaraka katangʼwaangʼ. Paani kariik ku-it katangʼwaangʼ, kuuro :apoonyiin. Kii nēē sōwu kilē kii wēēriinyiin nyoo kiikiikupēt, kungʼat :moo akuurip kutorook. 21 Kumwoochi :wēēroonēē apoonyiin kilē, ’Apoo, kyoolēēlchi Iriin ākoolēēluun. Mēērookēē toolēku laakwēēngʼuungʼ.’ 22 Kukuur :apoonyiin kipāyitiinēchiich akilēēchi, ’Āchooku ākoo-āpu kee kilē weel sira nyaa karaam nkōō tōkōl, ākooloochi wēēri. Ātēē pēētēyoon moorineenyiin, ākooloochi kwēēr. 23 Ārēēwuu kiiruk nyoo nāmēy koongʼ akaapaayeengʼ sikee-ama ākēēpāypāyiitu, 24 āmu koo tākusopoot :wēēriinyuun nyoo kyaapkaat kilē kiikima. Kiikiikupēt, nkanyi kaakuwaraka.’ Kitoowu :pichoochēē kwoomiisyō akupāypāyiituuy. 25 Paani mii ngʼaleechoochēē kutāsēy taay, ku kii moomii :wēērii nyi ōōw kata. Kiimiitō pareengʼwaangʼ. Paani kawaraka kaaw, kuteer kutuumēy :piich. 26 Kukuur kipāyityoontēē aka akuteepa kilē, ’Nēē nyi tuumchinii piich kilēē nyi?’ 27 Kuwālchi :kipāyityoontoonoonēē kilē, ’Kayeengʼ :apoongʼuungʼ kiiruk nyoo nāmēy koongʼ kwaam :piich, āmu kaakuwaraka :wēēriingʼwoongʼ nyoo kiikiikupēt kuchāmēy keey.’ 28 Kingʼwoonchi wēēroonēē ōōw kuti tay kuchuut koot. Kuchō :apoonyiin saangʼ akusaarsaar kilē kiwō kō. 29 Kuwālchi :wēēroonēē apoonyiin kilē, ’Roo kee, aa apoo, kyaa-iruunyēēn pāyit kēnyiis chaa chaangʼ choo kiikusiirtō, amoomii :kir mpō ākoongʼo nyoo kyaatay aneen a-ir, amēēkōōnoon araan mpō ākoongʼo a-am nkōō choorweeyiichuuch. 30 Nkanyi kā nēē waraka :wēēriingʼuungʼ :nyi kiiwō kwaamaata tukuukuuk nkōō cheepaykeeyiin, ichōōyēēnchi kiiruk nyoo nāmēy :koongʼ nkōō piriir kilē sikēēpāypāchi?’ 31 Kilēēchi :apoonyiin, ’Wēēriinyuun, imiinyēēn nkōō aneen pērēētuu aka tōkōl, aku :kir aka tōkōl nyoo ātingʼēy ku nyoongʼuungʼ. 32 Ātingʼēy man kee-ir tuumi, āmu kiikeepkaat kilē kiikima :wēēriingʼwoongʼ, nkanyi koo tākusāpoot. Kiikiikupēt, nkanyi kaakuwaraka.’ "
161 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Kiimii :chiich nyoo kii lēē mōkōryoon akiitingʼēy chiinyiin nyoo kiiryoonchinii tukuuchiich. Kiiryoonchinii :chiichoonēē kamaspō rōōpiyō. Nēē mii pērēētuu ākoongʼo, ku-iti mōkōryoontoonoonēē :ngʼālyoon kilē kiimii :kipāyityoonteenyiin kuululuukēy tukuuchiich. 2 Kukuur :chiitaa kata chiichoonēē kiwō kō akuteep kilē, ’Nee ngʼaleechu kaateer aneen akipō inyēēn? Āmārēy itātwoon tukuuchuuch tōkōl nkōō oor nyaa karaam, āmu moomārēy tee-irwaan pāyit.’ 3 Kuupkaat :kipāyityoontoonoonēē paani kākimwoochi akilē, ’Koopoot pāyiisyeenyuun. Ara ā-irēy nee aniin? Nēē aroo keey, kumootingʼēy kaamuuka āpāliisyō āmoomārēy āsoomsyō. 4 Ānkēt kiyoo ā-irēy paannyēēnyi si nēē rook pāyiisyōōni, ātingʼēy choorway chaa chaangʼ choo tookoon nkōō kēēstoonikwaak.’ 5 Kukuur nyuun :kipāyityoontoonoonēē chiich aka tōkōl nyoo kiitingʼēy pēsēnpō mōkōryoonteenyiin kuchō tākungʼalaala ngʼaleechoochēē. Kuteep nyēpō taay kilē, ’Itingʼēēnyēēn pēsēn nyaa tyaan nyēpō mōkōryoonteenyuun?’ 6 Kilē :nyoonēē pō taay, ’/Kurookoon tērēēn pōkōl chēpō mwaarpō musēytuun.’ Kilēēchi :kipāyityoontoonoonēē, ’Tēpēē ngʼwēny akiisir konom.’ 7 Kuteep aka kilē, ’Ā-inyēēn /kurookiin ata?’ Kuwalta kilē, ’/Kurookoon soompuruun choo lēē ēlup ākoongʼo chēpō nkaanu.’ Kumwoochi :muroonoonēē kilē, ’Sira kilē itingʼēy soompuruun choo lēē pōkōl sisiit chēpō nkaanu.’ 8 Kumwa :mōkōryoonteenyiin kilē, ’Mpō ntā chiich chiichi nyoo māpō man, ku ngʼoroom.’ " Kumwa nyuun :Yēēsu kilē, "Nkēt keey :piich chēpō ngʼwēny nkōō wōloo irtooy tukuukwaak nkōō ngʼoroomnyeengʼwaangʼ kusiir :piich choo kiikunyōōru lēpkēēyoo Iriin." 9 Kitas taay :Yēēsu kilē, "Koomwoorwook kilē, āpāyiisyēērēē mōkōrnoonti nyēpō ngʼwēny anamee choorwoonti si nee rook /keetaakaak nkōō wōloo mii :sopoon nyēpō ākōy. 10 Chiich nyoo /kiirānēy nkōō tukun choo ngʼērin, /kēērānēy mpō nkōō tukun chaa chaangʼ. Ku nyoo /mākuurānēy nkōō tukun choo ngʼērin, ku /mākuurānēy mpō nkōō tukun chaa chaangʼ. 11 Ku nēē kiimēēchō chiich nyuun nyaa ranaat nkōō mōkōrnoonti nyēpō ngʼwēny, kēērāniin kilē nee nkōō mōkōrnoonti nyēpō kipsēnkwēt? 12 Aku nēē mēēnyēēn ranaat nkōō tukun chēpō piich walak oo, ku ngʼoo nyoo kōōniin tukun choo kātā chookuuk? 13 Moomii :kipāyityoon nyoo muukēy kupāyiisyēēchi mōkōrō ārēēny. Nēē ir kilēē nyoonēē, kusāsēy aka akicham aka, ntā kupāyiisyēēchi aka akureengʼ aka. Kunyuun, mēēmuukēē /kēētuuyō pāyiisyoo Iriin ākōō ngʼaleepō rōōpiyō." 14 Paani kateer :Parisaayiik walak kiyoo kiimwooru :Yēēsu, kuroorāchi, āmu kiichāmēy :akwaaneek rōōpiyō. 15 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Akwaan chu ā-irtooy keey kilē āpēērēy keey nkōō taayuu piich, nkuunkēt :Iriin tuurin pō moo nyoo ātingʼēēkwaan. Tukun choo pkootēy :piich kilē tukun chēpō im, kusāsēy :Iriin āmu raacha. 16 Ku toomō kutoowu :Koopootiisāniin Chowaana kwaamtaata lōkōōy choo kāroomēēn, ku kii ngʼaleepō :Muusa ākōō chēpō ōōrkooy chu /kiikyoomtooy pērēētuusyēchoochēē. Kungʼeetee pērēētuusyēpō :Chowaana /kutākēēmii /kēē-āmtootēy lōkōōy choo kāroomēēn chēpō Pāyuunātoo Iriin, akimii :piich chaa chaangʼ kuutyāmēy kupooryēērō Pāyuunātoonoonēē. 17 Nyumnyum nyuun kuuwoonyō :imu ākōō ngʼwēny kusiir kupēt :ngʼālyoon mpō ākoongʼo nyēpō ngʼātuutēchoochēē. 18 Chiich aka tōkōl nyoo keetyaak cheepyooseenyiin akwoop cheepyoosee aka, ku kāsiir karwa. Ku chiich nyoo kā-āp cheepyooso nyoo keetyaak :poonteenyiin, ku kāsiir :mpō chiichoonēē karwa." 19 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Kiimii :chiich nyoo kiilookēy sirōōy choo kāroomēēn choo /kiikwoolēē rōōpiyō chaa chaangʼ. Kiichāmēy :chiichi kwoomēy tukun chēpō lala pērēētuu aka tōkōl. 20 Akiimii nyuun mpō :chiich nyoo kiinyir kimootiin pōōr nyoo kiikukuurēē Lasaaro. Kiipa kuumokoonchinii :piich Lasaaro kaa mōkōryoontoonoonēē kurkat 21 kilē sikwaam rarakan choo chintooy paani mii kwoomiisyēy :mōkōryoontoonoonēē. Kiipkoonēy mpō :sukōyēy akupa kumeel kimootiinak. 22 Nēē mii lētuun, kima :Lasaaro. Kuumut :malaykeen kiwō kutēpō nkōō Apraam mu kipsēnkwēt. Nyoo matyaan, kuureer kima :mōkōryoontee. /Kēētup, 23 aku paani kapa /kēēwiirchi wōloo mii :ma nyēpō ākōy, kuuro Apraam nkōō kipsēnkwēt kimii ākōō Lasaaro. 24 Kukuur :mōkōryoontoonoonēē Apraam kilē, ’Paapa Apraam! Riireenaan akiiyooku Lasaaro kichō kutiingʼō pēr moorineenyiin wal sikutisuunēēnoon ngʼalyaptiinyuun āmu ātēērēy ngʼwoonin nkōō mayi.’ 25 Kumwoochi :Apraam kilē, ’Wēēriinyuun, mārēy ipkaat kilē paani kiitēēsāpoot, ku kiinyōōru tukun tōkōl choo kāroomēēn choo kiimārēy, kinyōōru :Lasaaro ngʼwoonin. Kunyuun, mii /kēēkooykooyēy aniinee :Lasaaro nkōō wōli karaam, imii :inyēēn ngʼwoonin. 26 Aku mii mpō :kēpēn nyoo ōōw kwēēnuunyoon nyoo nēē lē :chiich aka tōkōl nyoo mii wōli kuchō kamasoonēē, ku mēēmuukēē. Moomii mpō :chiich nyoo muukēy kuchōōnō kamasoonēē kuchō kamasi.’ 27 Kilē :mōkōryoontoonoonēē, ’Paapa Apraam, āsoomiin naas imwoochiiwoon Lasaaro kiwō kataa paapeenyuun 28 wōloo mii :wēēchiichooch choo lēē muut kiwō kuriirchiiwoon sikuriip keey simapka wōli pō ngʼwoonintoni tēēnō nyi.’ 29 Kuwālchi :Apraam kilē, ’Tingʼēy :wēēchiikwook Muusa ākōō ōōrkooy chēpō Iriin choo riirchinii akwaaneek. Muukēy kuteer :wēēchiikwook kiyoo mwoochinii.’ 30 Kuwālchi :mōkōryoontoonēē Apraam kilē, ’Paapa Apraam, māyāmēy nyoonēē kipaat! Kaykay nēē /kiiyooytō chiich nyoo kiikima akungʼeeta meerat. Muukēy kuwāliisyō nkōō rāyiityō nyoo kiiku-ir.’ 31 Kuwālchi :Apraam chiichoonēē kilē, ’Nēē māmārēy :wēēchiikwook kuteer kiyoo mwoorēy :Muusa ākōō ōōrkooy chēpō Iriin, ku mēēmuukēy mpō kuteer chiich aka tōkōl nyoo kangʼeeta meerat.’ "
171 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Tukun choo irēy piich kupētyō kupa ku-iriisōōt. Aku nyuun, ngʼwoonchinii chiich nyoo irēy ngʼaleechoochēē ku-iriisyō. 2 Rookēē :chiichoonēē /kēērāti kaat korpopar /ākēēwiirchi araaray, kusiir yoo kātā-irēy chiich nyoo takukuskus kaaraneenyiin kupēt. 3 Āriip keey nyuun! Nēē iruun :tuupchēēngʼuungʼ ngʼālyoon nyaa ra, ipkoongʼ. Ki nēē wala, inyōōchi kaat. 4 Ki nēē iruun ngʼal chaa raacheen āsip tisap nkōō pērēētēk akichō āsip tisap kilē kaawalee, inyōōchi kaat." 5 Nēē mii lētuun, kumwoochi :kāāyooytooyiik Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, tāswēēch kaaranēēnyoon." 6 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ntā ātingʼēy kaarana mpō nyoo miningʼ kilēē kōsuryoontoo aritaali, toomwoochinii :mookongʼwooni kilē, ’Ngʼusa iriinēkuuk akiiwēētooti keey araaray’ akutēērwook." 7 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kāāyooytooyiichiich kilē, "Ntā tingʼēy :chiich nkōō akwaan kipāyityoonteenyiin nyoo roongʼēy kēēchiir ntā ku nyoo pāliisyēy. Nēē chōōnō par kirōōtu kaaw oo, imwoochinii kilē, ’Tēpēē ngʼwēny ākii-āmiisyō kilē weel’? 8 Acha sōō! Imwoochinii kupayin kupōk si nēē waangʼ, kwoomiisyō inyeentee lētuun. 9 Aku mēēlē kumwoochinii kipāyityoon kōōnkēy, āmu kir nyoo mii ku-irēy, ku kir nyoo kumwoochinii ku-ir. 10 Lēē nyoonēē mpō nkōō wōloo āmiikwaan. Nēē a-ir kir aka tōkōl kilēē paani kākimwoorwook, amwaa kilē, ’Mēērookēē /kēēlooswēēch. Kichaan kipāyitiin choo ki-irēy pāyiisyēēnyoon.’ " 11 Paani kiimii :Yēēsu nkōō kiineetanichiich kuwēētii Chēērusālēēm, kiwō araa kwēēnuu kōōroo Kalilaaya ākōō Samariya. 12 Paani mii kuwēētii kēēstoon choo kiimii yoonēē, kupka :piich choo lēē taman choo kyaam :kōōnchēryoontō kunyōōru inyeentee. Kiiryoonchō :pichoochēē nkōō yoo lōōw 13 akukuursyō kilē, "Yēēsu! Kiptaayaan, riireeneech." 14 Paani keero :Yēēsu akwaaneek, kumwoochi kilē, "Apee āngʼuutii keey tisiik." Kupa :pichoochēē. Nēē mii aree kupēētii, /kēēsoop. 15 Kii nēē ro :pichoochēē kilē kaakusopyō, kuwaraka :akoongʼo wōli mii :Yēēsu kuuloosuuy Iriin nkōō kuut nyoo tōrōōr. 16 Kukutungʼ :chiichoonēē nkōō taayuu Yēēsu akumwoochi Yēēsu kōōnkēy nkōō kiyoo kaaku-irchi. Kiipō :chiichi kōōroo Samariya. 17 Kumwa :Yēēsu kilē, "Ma kā taman :pichu kākuusoop? Mii ānō :chu lēē sokool? 18 Āmu nee sikuwaraka nyi lēē :akoongʼo akichō kuu-ōōchi Iriin kōōnkēy, aku chiich nyoo lēē toon?" 19 Kumwoochi :Yēēsu chiichoonēē kilē, "Ngʼeeta akiiwēēchi keey. Kēēsop āmu kēētiirēēnoon keey." 20 Kiteep :Parisaayiik walak Yēēsu pērēētuuni chōōnēy :Pāyuunātoo Iriin. Kuwālchi :Yēēsu Parisaayiichoochēē kilē, "Moomii :kir nyoo ngʼuutuuy pērēētuuni chōōnēy :Pāyuunātoo Iriin. 21 Moomii mpō :chiich nyoo mwooruuy kilē, ’Aroo kee ānyiinō mii kuchōōnēy,’ ntā kilē, ’Ānyiinō!’ āmu mii yēēnyi :Pāyuunātoo Kaa Iriin." 22 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Mii :pērēētuu nyoo choonēy nyoo āsoomēy kilē ntā koomii nkōō :aneen, Wēēroo Chiich. Aku mēēmuukēē nyuun. 23 Mii :piich walak choo mwoorwook kilē, ’Ānyiinō mii iinō!’ ntā kilē, ’Ānyi mii yi!’ Amaapa kilē apaawasaataan, 24 kilēē paani ryēlēy parak akuupkangʼ kingʼeeta kamasta ākoongʼo ākōy kamasta aka kilēkuuy nyoonēē Wēēroo Chiich mu pērēētuuni wārākēē. 25 Nyēpō taay nyuun, kunyarilēy kupōk akipō tukun chaa chaangʼ aku tay :piich chēpō pērēētuusyēchu. 26 Kārkēēyiituuy :pērēētuusyēchu wārākēē :Wēēroo Chiich nkōō pērēētuusyēchu kiipō Noowa. 27 Kyoomiisyēy :piich akurēēsyēy akwoopēy keey, ākōy pērēētuuni kichuutēy :Noowa nkōō piichiich mēēli. Nēē mii lētuun, kiroopēn kutaampiliil :pēr ngʼwēny tōkōl akutup pichoochēē tōkōl. 28 Kārkēēyiituuy mpō nkōō pērēētuus choo kiipō Lōōt. Kiitas taay :pichoochēē kwoomiisyēy akurēēsyēy. Kyoolēy akwooltooy tukuukwaak. Kiitōōtiisyēy, akutēēkēy kooriikwaak. 29 Kii nēē mii nyuun pērēētuuni kiwēērō :Lōōt Sotom, ku-ir :Iriin kuroongʼu keey :ma ākōō korin choo kiilārō mu parak kilēē roop. Kiiwaangʼ :mayoonēē piich tōkōl. 30 Ku lēkuuy nyuun nyoonēē :pērēētuuni /kungʼoongʼuuy Wēēroo Chiich. 31 Nēē nyōōrchi :ngʼaleechu chiich kimii koonyiin saangʼ kuumuungʼēy, ku māwārākēē kō kiwō kimar tukuuchiich choo mii kō. Ku lēē nyoonēē mpō :chiich nyoo mii par, māwārākēē kaaw kiwō kimar kir aka tōkōl. 32 Ānkēt :akwaan akipō :cheepyoosoo Lōōt. 33 Chiich aka tōkōl nyoo kwoorēy sopoon nyēpō kōōrooni, kuupootēy sopoon nyēpō ākōy. Ku nyoo kēētētō sāpoontanyiin nkōō kōōrooni akipō aneen, kunyōōruuy sopoon nyēpō ākōy. 34 Āmwoorwook man kilē nkōō langʼatuunoonēē, nēē mii :piich ārēēny choo mii rwoon kitōōk ākoongʼo, /kēē-āpēy aka /kēēmētō aka. 35 Nēē mii :chēēpyōōsōōy ārēēny kungʼoorēy par, /kēē-āpēy aka /kēēmētō aka." 37 Kuteep :kiineetanik Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, iriisōōt tukuuchu nkōō ānō?" Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Yoo mii :muusyoon, kuururuuchinii keey :motoony."
181 Kumwoochi nyuun :Yēēsu kiineetanichiich kārkēēyini sukusooyēy pērēētuus tōkōl akumurta. 2 Kimwoochi kiineetanichoochēē kilē, "Kiimii :kiirwookiin nyoo kiimāngʼēy māngʼoot aka nyoo kiimēēwārēy Iriin amēēkoonyitēy piich, 3 kimii :cheepyoosee aka mpō nyoo kii lēē mōsōk nyoo kiimāngʼēy kōōroonoonēē. Kiicham kuwēētii :cheepyoosoonoonēē wōloo mii :kiirwookiintoonoonēē kilē /sikēēchuulchi ngʼal choo kiitingʼēy nkōō chiitō aka. 4 Kikar mēt :kiirwookiintoonēē pērēētuus chaa chaangʼ kumāmārēy kichuulchi cheepyoosoonoonēē ngʼaleechu kiitingʼēy. Nēē mii lēt, kuupkaat kilē, ’Mpō tāmoowāraa Iriin ntā ku chiich aka tōkōl, 5 āmārēy ā-irchi cheepyoosooni kir nyēpō man, āmu kiikuutyaaran pērēētuus tōkōl kuu-iimoon mēt.’ " 6 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Ateera kee kiyoo mwoorēy kiirwookiintoonoonēē ra! 7 Ki-ir kiirwookiintoonoonēē kir nyēpō man lētuun, ara moopkootēēkwaan kilē sāruuy :Iriin piichiich choo riirchinii inyeentee pērēēt ākōō langʼa? Ara siistooy :Iriin kuti māsāru pichoochēē? 8 Āmwoorwook man kilē irchinii :Iriin pichoochēē kilē weel kir nyēpō man. Akanya kee ateepeenaak kilē, ata :piich choo chōōnēy kunyōōruuy :Wēēroo Chiich kutākutiirēē keey inyeentee nkōō pērēētuuni wārākēē ngʼwēny?" 9 Kumwoochi mpō :Yēēsu piikō walak choo ki-irtooy keey kilē kukāroomō akurēēngʼēy piich walak kārkēēyin kilē, 10 "Kiimii :piich choo lēē ārēēny choo kiipa kusa mu Kōpō Iriin. Kii Pārisooyiin :aka ku kwāriintoo kōōti aka. 11 Kingʼeet :Pārisooyiintēē akusa kilē, ’Iriin, āmwooruun kōōnkēy, āmu moo-irēy ngʼōōki kilēē :piich walak, kilēē mpō kwāriintooni pō kōōti. Āmwoorēy kilēē nyoonēē, āmu moomēlmēēlootēy piich āmoosiirēy karwa. 12 Ārukuutēy keey āmiisyō pērēētuus ārēēny nkōō wiiki ākootētooy ākoongʼo nkōō taman nyēpō kir aka tōkōl nyoo ānyōōruuy.’ 13 Kuuryoongʼēē :kwāriintoo kōōti yoo lōōw aku maacham kuuro im. Paani kasa kwāriintoonoonēē pō kōōti, kinam keey mataany akuriira keey nkōō wōloo mii :Iriin kumwoochinii kilē, ’Paapa Iriin, riireenaan āmu aneen kipngʼōōkiyoon.’ " 14 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Chiich nyoo kiwaraka kaaw ku /kaakēēnyōōchi kaat ku chiichi kyoop keey ngʼwēny akimwa kilē kiiku-ir ngʼōōki, ma Pārisooyiin. Kunyuun, chiich nyoo āpēy keey im /kēēminingʼiitēy, ku nyoo āpēy keey ngʼwēny, /kēētōrōōrēy." 15 Nēē mii lētuun, kuumuti :piich Yēēsu laakōōy choo mēnkēēchēēn kilē kutiingʼēē ēēruunēchiich kuupēēruur. Paani keero :kineetanik, kukar koongʼ pichoochēē. 16 Kikuur :Yēēsu laakōōk kupa wōli mii inyeentee akimwa kilē, "Akanya kupka laakōōk wōli āmii, amaakarta āmu piich choo lēē chu :choo pēētii Pāyuunātoo Kaa Iriin. 17 Āmwoorwook man kilē, chiich nyoo mātookēy pāyuunātoo Iriin kilēē wōloo lēē laakwa, ku māchuutēy Kaa Iriin." 18 Kichōōnchi :kāāntōōyiintēē aka nyēpō Yāwuutik Yēēsu akuteep kilē, "Koonēētiintooni karaam, a-ir nee soonyōōru sopoon nyēpō ākōy?" 19 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Āmu nee sēēkuurēēnoon chiich nyaa karaam? Moomii nyaa karaam, kungʼātu Iriin. 20 Inkēt :inyēēn ngʼātuut chēpō Iriin choo mwoorēy kilē, ’Āmēēsiir karwa, āmēērumiisyō, āmēēchōōrsyō, āmēētoomchi chiich ngʼal, ikoonyit apoongʼuungʼ ākōō eeyeengʼuungʼ.’ " 21 Kumwa :chiichoonēē kilē, "Kyaatuup :aneen ngʼātuutēchoochēē tōkōl kungʼeetee āminingʼ." 22 Paani kateer :Yēēsu kilēē nyoonēē, kumwoochi chiichoonēē kilē, "Mii :kir ākoongʼo nyoo takurartaaraat. Altee kir aka tōkōl nyoo itingʼēy, ākiichārchi mēēy, akiichōōn ituupaan. Inyōōru nyuun mōkōrnoonti nyēpō man nkōō kipsēnkwēt." 23 Paani kateer :chiichoonēē ngʼaleechoochēē kiimwoochinii :Yēēsu, kungʼwoonchi, āmu kii mōkōryoon :chiichoonēē kwōngʼuut. 24 Kuuro :Yēēsu chiichoonēē akimwa kilē, "Kōrōōm kitya nkōō piich choo lēē mōkōrō kupa Pāyuunātoo Kaa Iriin. 25 Nyumnyum nkōō :tamas kuchuut koongʼpō siintaanu kusiir kuchuut :mōkōryoon Pāyuunātoo Kaa Iriin." 26 Kilē :piich choo kiiteer ngʼaleechoochēē, "Ara ngʼoo, nyuun, :nyoo muukēy /kēēsāru?" 27 Kuwālchi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Kir nyoo mēēmuukēē nkōō wōloo mii :piich, kuumuukēē nkōō wōloo mii :Iriin." 28 Kumwa :Pēētērō kilē, "Kiikēēmētō tukuuchooch tōkōl akeetuupiin." 29 Kumwoochi :Yēēsu akwaaneek kilē, "Āmwoorwook man kilē moomii :chiich nyoo mētooy koonyiin, cheepyooseenyiin, wēēchiikwaak, sikiichiich ntā ku laakōōchiich akipō Pāyuunātoo Iriin, 30 nyoo /mākuu-ōōchinii chaa chaangʼ pērēētuusyēchu, akunyōōru sopoon nyēpō ākōy nkōō pērēētuus choo pkōōnēy." 31 Kwoop :Yēēsu kamas kiineetanichiich taman nkōō ārēēny akumwoochi kilē, "Ateertee kee! Kumii kēēpēētii Chēērusālēēm, wōloo wēētii kuusiltēērēē kir aka tōkōl nyoo kiingʼoor :ōōrkooy akipō Wēēroo Chiich. 32 Kunāmēy /ākēēmuti piich chēpō Rooma choo muulēy aku-irchi ngʼal tōkōl chaa raacheen akungʼuti, 33 kupir akuukeet. Aku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk, kungʼeetee meerat." 34 Kiimaamuuk kusōwu :kiineetanik kiyoo kiimii :Yēēsu kungʼāloolēē. Ki-ungʼaat ngʼaleechoochēē nkōō wōloo mii :akwaaneek nyoo moosōwu :akwaaneek kiyi kiimii kumwoorēy :Yēēsu. 35 Kii nēē lēēkit ku-it :Yēēsu Chēērikō, ku kiimii kipkoroot nyoo kiitēpēē aree kamas kusoomsēy. 36 Kii nēē teer :chiichoonēē piich chaa chaangʼ kusiirtooy, kuteep kiyoo kiimii kutāsēy taay. 37 /Kēēmwoochi kilē, "Yēēsu nyēpō Naasareet :nyoo mii kusiirtooy." 38 Kii nēē /kumwoochi kilēē nyoonēē, kukuur nkōō kuut nyoo ōōw kilē, "Yēēsu, Wēēroo Tāwuti, riireenaan!" 39 Kukar koongʼ :piich choo kiintōrōōruuy chiichoonēē kusiis. Kitas taay :chiichoonēē kukuursyō nkōō kuut nyoo ōōw kilē, "Wēēroo Tāwuti, riireenaan!" 40 Kuuryoongʼ :Yēēsu akumwoochi piich kuurēētō chiichoonēē kiwō yi kiimii. Paani ka-it, kuteepee :Yēēsu kilē, 41 "Imārēy a-iruun nee?" Kilē :chiichoonēē, "Kiptaayaan, āmārēy amararta." 42 Kilēēchi :Yēēsu, "Marartee nyuun! Kaakuusoopin kaaraneengʼuungʼ." 43 Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kimararta :chiichoonēē kilē weel akutuup Yēēsu kumwoochinii Iriin kōōnkēy. Kii nēē ro :piichoochēē tōkōl kiyoo kii-ira, kuuloosu Iriin.
191 Ku-it :Yēēsu Chēērikō. Paani mii kupuntoorēē Chēērikō, 2 ku kiimii :chiich aka yoonēē nyoo /kiikukuurēē Sakaayo. Kii ākoongʼo nkōō piich choo kii kwārēy kōōti. Kii inyeentee nyi ōōw aku kii mōkōryoon. 3 Kiimārēy :chiichoonēē kuuro kilē Yēēsu ku ngʼoo. Maamuuk kuuro āmu kii nwaak inyeentee aku kii chaangʼ :piich yoonēē. 4 Paani keero :Sakaayo kilēē nyoonēē, kuurip taay akiwō kulaangʼ mookāngʼwō sikuuro Yēēsu ku karaam āmu kiimii :Yēēsu kuwēētii araanoonēē. 5 Kii nēē it :Yēēsu yoonēē, kuuro im akilēēchi Sakaayo, "Sakaayo, rēku kilē weel, āmu āmāraa ālēku toontēēngʼuungʼ aniinee." 6 Kurēku :Sakaayo kilē weel akiwō nkōō Yēēsu ākōy katanyiin akiwō kutaak Yēēsu nkōō pāypooyō. 7 Maapāypāchi :piich walak ngʼaleechoochēē. Kiingʼunyngʼuuny :pichoochēē kumwoorēy kilē, "Āmu nee sikuruutoochi :Yēēsu chiich nyoo kiiku-ir kilēē nyi?" 8 Nēē mii lētuun, kuuryoongʼ :Sakaayo akimwa kilē, "Kiptaayaan, āchārēy tukuuchuuch kwēēn ākootō mēēy. Aku nēē mii :chiich nyoo kyoopēē tukuuchiich chaa chaangʼ kusiir chu /kiikumārēy paani kyoorookootēy kōōti, āroochinii āsip angʼwan." 9 Kumwa :Yēēsu kilē, "/Kaakēēsāru aniinee kōyi, āmu kātiirō keey :chiichi Iriin kilēē paani kiitiirēē keey :Apraam. 10 Kiichō Wēēroo Chiich, kuwas akusāru piich choo kiikupētyō." 11 Paani kiimii :piich chaa chaangʼ kutēērēy kiyoo kiimii kumwoorēy :Yēēsu, kitas taay :Yēēsu kumwoochi pichoochēē kārkēēyin. Āmu kiilēēkit ku-it :Yēēsu Chēērusālēēm, ku kiipkootēy pichoochēē kilē mārēy siku-itu :Pāyuunātoo Iriin. 12 Kimwoochi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Kiimii :chiich nyoo koonyitoot nyoo kiiwō kōōrēē aka nyoo lōōw pākēēloochi kilēku pāytooyiin sikuchō kupayta kōōrēēnyiin. 13 Kutoomō kiwō, kukuur kipāyitiinēchiich choo lēē taman akuutē chiich aka tōkōl rōōpiyō choo tēēniityō. Kimwoochi chiich aka tōkōl kilē, ’Pāyiisyēērēē rōōpiyēēchu i-alee tukun akii-āltooy ākōy paani kaawaraka.’ 14 Kumaakicham nyuun :piichiich inyeentee. Kuuyooytō :piichiich piich walak kipa kumwaarta kilē, ’Mākumārēy chiichi kilēku pāytooyiintēēnyoon.’ 15 /Kēēpākēēloochi chiichoonēē kilēku pāytooyiin akuwaraka. Paani ka-itu, kukuur kipāyitiinēchiich choo kii lēē taman chu kiitēnii rōōpiyō sikwaala tukun akwooltooy kuchō kumwooru :chiich aka tōkōl kir nyoo kiikunyōōru. 16 Paani ka-itu :pichoochēē, kumwa :nyēpō taay kilē, ’Mōkōryoontooni, kyoonyōōru āsip taman chēpō chu kiikōōnoon.’ 17 Kilēēchi :pāytooyiintoonoonēē, ’Inyēēn kipāyityoon nyaa karaam. Kunyuun, āmu kiipāyiisyēērēē tukuuchoochēē ngʼērin choo kyookōōniin kukaraam, kiyoo ākōōniin ku nyi: ipāytooy kōōrootin taman.’ 18 Kumwa :nyēpō ārēēny kilē, ’Mōkōryoontooni, kyoonyōōru āsip muut chēpō chu kiikōōnoon.’ 19 /Kēēmwoochi nyoonēē kilē, ’Ipāytooy kōōrootin muut.’ 20 Kuchō :kipāyityoontēē aka akilē, ’Mōkōryoontooni, āchu rōōpiyēēkuuk. Kyaawaa-ungʼ :aneen, moomii :kir nyoo kyaa-iree. 21 Kyaawariin, āmu ikōrōōm, ākiichāmēy i-āpēy tukun choo maasiintō, akiikāsēy par choo kiimeetoot.’ 22 Kilēēchi :pāytooyiintee, ’Kipāyityoontooni ra, pāriin :ngʼalēēkuuk. Kookiinkēt :inyēēn kilē ākōrōōm :aneen akukyaacham :aneen ā-āpēy tukun choo maasiintō akaakas par choo maatoot. 23 Kwaamin :nee simēētō rōōpiyeechuuch wōloo /kiisiintoochinii rōōpiyō sikupas keey? Ntā kii-ir :inyēēn kilēē nyoonēē, ntā kyoochōōnēy ānyōōruuy rōōpiyēēchuuch kiikutāsiisyō.’ 24 Kumwoochi :pāytooyiintoonoonēē piich choo kiiryoonchēērēē yoonēē kilē, ’Amaree rōōpiyēēk chu tingʼēy ākootō chiichi tingʼēy āsip taman chu /kiikuutō.’ 25 Kimwa :pichoochēē kilē, ’Mōkōryoontooni, nku tingʼēy :nyoonēē āsip taman, pō nee /kēētāsi walak?’ 26 Kumwoochi :pāytooyiintoonoonēē pichoochēē kilē, ’Āmwoorwook man kilē chiich nyoo pāyiisyēērēē kiyoo /kiikēētō, /kēētāsinii walak. Ku chiich nyoo māpāyiisyēērēē, /kēēsārēē mpō nyoo tingʼēy. 27 Akipō nyuun :puunichuuch choo kāmāmāroon ālēku pāytooyiinteengʼwaangʼ, amutuu yi akaakeet nkōō taayuunyuun.’ " 28 Paani keewaangʼ :Yēēsu kumwoorēy ngʼālēēchoochēē, kitas taay kuutangʼ wōli pō Chēērusālēēm ākōō kiineetanichiich. 29 Paani kāriichi Peetpaake nkōō Peetannya yoo lēēkitēē tul nyoo /kukuurēē Musēytuun, kuuyooytō kiineetanichiich ārēēny, 30 akilēēchi, "Apee ākōy kēēstoonichu ātoopēnēy. Āmii āchuutēy, ānyōōruuy moorpō sikiryō kurataat akutoomō kukasan chiich pērēētuu aka. Atyaak sikiryoonoonēē ākoorēēwu. 31 Nēē teepeenaak :chiich kilē, ’Āmu nee saatyaaka?’ āmwoochi kilē, ’Mārēy Kiptaayaan.’ " 32 Kipa :kiineetanichoochēē akupa kunyōōru sikiryoonoonēē kilēē paani kiimwoochinii :Yēēsu. 33 Paani mii kuutyookēy moortaa sikiryō, kuteep :piikaa sikiryēē kilē, "Ātyoochinii nee sikiryoonoonēē?" 34 Kuwālchi kilē, "Mārēy :Kiptaayaan." 35 Kuurēētō sikiryoonoonēē ākōy yi kiimii :Yēēsu, akuukārkoorchi sirooy pataruu sikiryēē, kukālāpchi :kiineetanik Yēēsu sikiryēē. 36 Kii nēē mii :Yēēsu kuwēērēē sikiryēē, kuukārkoorchi :piich sirōōkwaak aree. 37 Paani ka-itu yoo kārēytō aree nkōō Tulwoo Musēytuun, kutoowu :tuupiipō Yēēsu kuuloosu Iriin nkōō pāypooyō. Kiituumootēy :tōkōl kimii kupēētii. Kiiloosuuy Iriin akipō tukun chēpō kwōngʼuut choo kiiro. 38 Kiimwoorēy :pichoochēē kilē, "Pēēruuroot :Pāytooyiin nyoo chōōnēy nkōō kaarinaa Iriin. Chōōnēē :kaalya kipsēnkwēt. Akutōrōōr :Iriin." 39 Kimwoochi :Parisaayiik walak choo kiimii yoonēē Yēēsu kilē, "Koonēētiin, pkoongʼō tuupiikuuk kusiisyō matakumwa ngʼaleechu." 40 Kuwālchi :Yēēsu Parisaayiichoochēē kilē, "Āmwoorwook man kilē nēē siisyō :pichu mēēlooswoon, kutoowuuy :korin kuulooswoon." 41 Kii nēē riik :Yēēsu Chēērusālēēm, kuuro akuriira piich chēpō Chēērusālēēm akuraanta :lōōk 42 kimwoorēy kilē, "Ntoonkēt aniinee kir nyoo maraat a-ir soonyōōru kaalya. Nku āmii aniin tuurin. 43 Mii :pērēētuu nyoo sēētinook :puunikwook akuteek karwa kuuwaantiriir kōōrēēngʼwoongʼ akuparaak. Kwēēnkwēēnook nyoo moomii wōloo āchiriltooy. 44 Ngʼāmēy kōōrēēngʼwoongʼ kurook nyoo moomii kō mpō ākoongʼo nyoo ngʼātuuy kuuryoongʼēy. Akuparaak nkōō laakōōkwook kilē chiim. Iriisōōt tukuuchu āmu moosōwu :ākwoonēēk kilē kiichō :Iriin inyeentee kusārwook." 45 Kuchuut :Yēēsu piriiruu Kōpō Iriin akutoowu ku-oon piich choo kyooltooy tukuukwaak. 46 Kumwoochi pichoochēē kilē, "Siraat kilē, ’/Kukuurēē koonyuun kōpō saayeet,’ nku kyaa-ir :akwaan kilēku ’Kēpēnoo chōōr.’ " 47 Kiinēētiisyō :Yēēsu pērēētuu aka tōkōl nkōō Kōpō Iriin. Kiimii tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut ākōō kāāntōōyiik walak choo kiiwāsēy wōloo pārtooy Yēēsu. 48 Ku kimēēmuukēy kupar Yēēsu āmu kiimii :piich chaa chaangʼ nkōō Yēēsu saayit aka tōkōl kuyāpchinii iit ngʼaleechiich.
201 Nēē mii pērēētuu aka kimii :Yēēsu kuunēētiisyēy akwoomchinii piich lōkōōy choo kāroomēēn nkōō piriiruu Kōpō Iriin, kupka tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut ākōō kāāntōōy, 2 akuteepee kilē, "Mwoorwēēch kee, itingʼēē man nee i-ir ngʼaleechu? Ntā ngʼoo nyi kiikōōnin kaamuukaani?" 3 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Ātēēpēēnook mpō tēēpuut, āmwoorwoon kee, 4 kiichōōnēē :kaamuukaa Chowaana kuupootiisāniisyēy wōloo mii :Iriin, ntā wōloo mii :piich?" 5 Kitoowu :pichoochēē kuchoomchi keey akimwa kilē, "Nēē kumwaa kilē, ’Kiichōōnēē wōloo mii :Iriin,’ kuteepeeneech kilē, ’Āmu nee nyuun simaaran inyeentee?’ 6 Ku nēē kumwaa kilē, ’Kiichōōnēē wōloo mii :piich,’ kuwiireeneech :piich tōkōl korin, āmu rānēy :akwaaneek kilē kii ōōrkooyoontoo Iriin :Chowaana." 7 Kuwālchi nyuun :pichoochēē Yēēsu kilē, "Mākuunkēt wōli kiichōōnēē." 8 Kilēēchi :Yēēsu pichoochēē, "Moomwoorwook nyuun mpō nyoo kiikōōnān kaamuuka a-ir ngʼaleechu." 9 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi piich kārkēēyini kilē, "Kiimii :chiich aka nyoo kitoot sapiipuun pareenyiin. Paani kaakuuwaangʼ, kuutē piich walak pākuriipchi paree akuwēēchi keey kōōrēē aka wōkutēpō wōliinēē pērēētuus chaa chaangʼ. 10 Nēē mii paani kāruryō :sapiipuunēk, kuuyooytō :chiichoonēē pō paree kipāyityoonteenyiin kiwō wōloo kiimii :pichu kiiriipēy paraanoonēē tāpakēētō lokoreek chaachiich. Paani ka-it :kipāyityoontoonoonēē wōloonēē, kulap :pichoochēē, aku-oon kilēēn. 11 Kuuyooytō :chiichoonēē kipāyityoonteenyiin aka. Kuureer kulap :pichoochēē inyeentee, kumuul aku-oon kiwō kilēēn. 12 Kuuyooytō kuureer aka nyēpō sōmōk. Kulap :pichoochēē kukas maat akuwiirta kiwō saangʼ. 13 Kuupkaat nyuun :chiipō paree akilē, ’A-ir nee kēny? Āyooytooy wēēriinyuun nyoo āchāmēy. Ānkēt man kilē muukēy kuukoonyit.’ Kuuyooytō kiwō. 14 Paani keero :pichoochēē wēēroonēē, kukuur keey akilē, ’Murēchu, ānyi nyoo milēy paree! Apkaana keekeeta sikupāyitwēēch :paraani.’ 15 Kunam nyuun :pichoochēē wēēroonēē akuumut ākōy paraanoonēē saangʼ akupa kuukeet." Kuteep :Yēēsu pichoochēē kilē, "Chōōnēy ku-irtooy nee nyuun :chiipō paree pichoochēē? 16 Akanya āmwoorwook, chōōnēy kuukēētēy pichoochēē tōkōl akuutē piich walak kuriipchi paree." Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kumwoochi :pichoochēē kilē, "Kaykay kimā-iriisyō :ngʼala choo lēē choochēē." 17 Kuuro :Yēēsu pichoochēē akuteep kilē, "Ara ngʼuutuuy nee :siruutēchu /kiikusir kilē, ’Kor nyoo kiitay :tēkiik :nyi kiilēku tēlēkuutaa koot’? 18 Chiich aka tōkōl nyoo kēēputi koroonēē, kumuumpurēē. Ku nyoo kāchinchi, kuunyukēē." 19 Paani kateer :koonēēt chēpō ngʼātuut ākōō tisiik choo ēēchēēn kārkēēyinoonēē kiimwoorēy :Yēēsu, kusōwu kilē kiimii kungʼāloolēē akwaaneek. Kiimārēy kunam Yēēsu nkōō yoonēē, wōloo nyuun kuuwar āmu kii chaangʼ piich. 20 Kiiyooytō nyuun :kāāntōōy chēpō Yāwuutik yōōt kupa wōloo mii :Yēēsu. Kii-ir keey :pichoochēē piich choo kāroomēēn aku kiimārēy kilē sikunyōōru ngʼālyoon nyaa ra nyoo mwoochinii pāytooyiintoo Rooma sikumwaarta /keenam Yēēsu. 21 Kilēēchi :yōōtiichoochēē Yēēsu, "Koonēētiin, kiinkēt kilē ingʼāloolēy akiinēētēy tukun chēpō man, ākii-āpēy piich tōkōl ku karkeeyiituuy akiinēētēy piich kisōwu kiyoo mārēy :Iriin mu oor nyēpō man. 22 Chamaat kēēkwārchii Kayisaari kōōti ntā machamaat?" 23 Kisōwu :Yēēsu kilē kimii :pichoochēē kuutyāmēy inyeentee. Kumwoochi nyuun kilē, 24 "Āngʼuutwoon kee rōōpiyoon." /Kēēngʼuuti. Paani keero :Yēēsu rōōpiyoontoonoonēē, kuteep yōōtiichoochēē kilē, "Pō ngʼoo :itōōni ākōō kaarinee :nyi mii rōōpiyoontooni?" Kuwālchi :pichoochēē kilē, "Pō Kayisaari." 25 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Ātēē nyuun Kayisaari chaachiich, ātē Iriin chaachiich." 26 Kinam kuut pichoochēē :kiyoo kiimwa :Yēēsu. Kupēti nyuun pichoochēē :wōloo kiimuukēy kunamta Yēēsu kuurōōtēy :piich. 27 Nēē mii lētuun, kupkoonchi Yēēsu :Satukaay walak. Kiirānēy :pichoochēē kilē /mākuungʼēētēē piich meerat. 28 Kuteepa :pichoochēē Yēēsu kilē, "Koonēētiin, kiisirweech :Muusa ngʼātuut nyoo mwoorēy kilē nēē ma :chiich akumētō cheepyooseenyiin kitoomō kunāmchi laakwa, kumilēy :wēēriingʼwaangʼ, akunāmchi laakōōy choo /kukuurtēērēē wēēriingʼwaangʼ :nyi kiima. 29 Kiimii nyuun :chiich aka kēny nyoo kiitingʼēy wēēchiichiich tisap. Kwoopiisyō :kipooreet akima kimaanam laakwa. 30 Kumil :wēērii nyēpō ārēēny cheepyoosoonoonēē amanyōōru kir. 31 Kutuup :wēērii nyēpō sōmōk kumil amanyōōru laakwa. Ki-ira kilēē nyoonēē ākōy kuuwoongʼu keey :wēēchoochēē lēē tisap amaanam laakōōy. 32 Nēē mii lētuun, kima :cheepyoosoonoonēē. 33 Mwoorwēēch kee, poyiituuy ngʼoo :cheepyoosoonoonēē paani kāngʼēētyēērō :pichoochēē tōkōl meerat, āmu pō man kilē kiikwoop :pichoochēē tōkōl cheepyoosoonoonēē?" 34 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Murēn ākōō chēēpyōōsōōy chēpō ngʼwēny kwoopēy keey. 35 Ki nēē lēē murēn ākōō chēēpyōōsōōy choo kaakungʼēētyēērō meerat akuyāmēy kupa kipsēnkwēt, ku mēēlē tākwoopēy keey kuureer. 36 Maakumēērsōōt mpō kuureer āmu kārkēyiituuy ākōō malaykeen. Laakōōpō Iriin :akwaaneek, āmu, kiikuungʼēētyēērō meerat." 37 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi pichoochēē kilē, "Kiingʼuutu :Muusa nkōō siruutēchiich kilē ngʼēētsōōt piich choo kiikumēērō. Paani kiinyōōruuy :Muusa Iriin nkōō taayuu saamuurta nyoo kiimii ma akimalar, ku kiimwa kilē Iriin ku ’Iriintoo Apraam, Isaka ākōō Chaakōp.’ 38 Ma Iriintoo piich choo kiikumēērō, aku pō choo sāpyootēēn. Āmu nkōō :inyeentee, ku sāpyootēēn piichiich tōkōl." 39 Kilē :koonēēt walak chēpō ngʼātuut, "Kēēwālu nyaa karaam, koonēētiin." 40 Moomii :chiich nyoo kiitakuteep Yēēsu ngʼālyoon aka tōkōl. 41 Kuteep :Yēēsu pichoochēē kilē, "Āmu nee /sikēēmwoorēy kilē chōōnēē :Meesaaya kōpō Tāwuti? 42 Mwoorēy :Tāwuti inyeentee nkōō kiitapuu Tuumwēy chēpō Kāāloosunō kilē, ’Kimwoochi :Kiptaayaan Kiptaayaanteenyuun kilē: Tēpēē ēēruunyuun kamas pō taay 43 ākōy āpēluun puunikuuk.’ 44 Kunyuun oo, nēē kuurēy :Tāwuti inyeentee kilē ’Kiptaayaanteenyuun’ kuumuukēē kilē nee /keemwa kilē chōōnēē :Meesaaya kōpō Tāwuti?" 45 Paani kitākumii :piich tōkōl kutēērēy kiyoo kiimwoorēy :Yēēsu, kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, 46 "Āriipēē keey koonēēt chēpō ngʼātuut choo chāmēy kuulookēy sirōōy choo koorēēn akumārēy /kēētookwēēsēy nkōō koonyit nkōō wōloo mii :piich chaa chaangʼ. Kiicham :pichu kulēwēnēy ngʼachareen chēpō taay mu sinakōōkiin akumwērchinii :pichu ngʼachareen chēpō koonyit mu kaaptuum. 47 Mēlmēēlēy :pichu chēēpyōōsōōy choo lēē mōsōōk takusaree tukuukwaak, aku sooyēy ku-irtooy keey kilē kāroomō. Tilchinii :Iriin kiirwook pichu nyaa ngʼwaan kusiir nyēpō chiich aka tōkōl."
211 Kutākumii :Yēēsu Kōpō Iriin, kuuro wōloo kiitēntooy :piich choo kii mōkōrō kōōnuunēy saapōōy choo /kiikiiruruuchinii rōōpiyō chēpō pāyiisyoo Iriin. 2 Nēē mii yoonēē kuuro cheepyooso nyoo kii mōsōk aku mēēywoon kuutē saapaanoonēē rōōpiyō choo ngʼērin. 3 Kumwa :Yēēsu kilē, "Āmwoorwook man kilē, cheepyoosooni lēē mōsōk nyi kākōōnu kōōnuunēy chaa chaangʼ kusiir chiich aka tōkōl. 4 Kākoonu :pichu tōkōl kir nyoo miningʼ nkōō chaa chaangʼ choo tingʼēy, ku cheepyoosooni, lēē mēēywoon kilēē wōli lēē, ku kākōōnu chaachiich tōkōl mpō choo kāriipēē keey." 5 Kitoowu :kiineetanik chēpō Yēēsu walak kungʼalaala Kōpō Iriin, wōloo karaamta ākōō wōloo lēē :koriik chu /kikuteeka ākōō mpō :kōōnuunēy chēpō pāyiisyoo Iriin. Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichoochēē kilē, 6 "Mii :pērēētuu nyoo /kusyoorēy tukuuchu tōkōl āmii ārōōtēy. /Kumilēy nyoo moomii :kor mpō ākoongʼo nyoo ryoongʼēē aka." 7 Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kuteep :kiineetanik kilē, "Koonēētiin, iriisōōt :ngʼaleechu āyu, aku kir nee nyoo ngʼuutwēēch kilē paanta ku-iriisyō ngʼaleechu?" 8 Kilēēchi :Yēēsu, "Āriip keey! Maakany /kēēmēlmēēlook. Āmu chaangʼ choo pkoonēy nkōō kaarineenyuun, akumwoorēy kilē ’Aneen Meesaaya’ ntā kumwa kilē, ’Kaakuriiku pērēētuu.’ Nēē aroo pichoochēē, ku maatuup kiyoo mwoorēy. 9 Paani kaateer akipō pooryoot nkōō chēēpkiririi ku moowāriisyō, āmu ākōy ku-iriisyō :tukuuchoochēē kupōk, wōloo nyuun mā-itēy lēt nyēpō ngʼwēny." 10 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Poorsōōt :pōrōr ākōō pōrōryēē aka, kupooryō :kōōrēē aka ākōō aka. 11 Chōōnēy :kiprangʼrangʼ nyoo nyikiis ngʼwēny aku nyārilsōōt piich chaa chaangʼ akurook nkōō kēmēy nyoo ōōw nyoo chōōnēy ākōō kōrōōytiin mu kāmostiin chaa chaangʼ. Iriisōōt :tukun chēpō kwōngʼuut nkōō parak choo irēy piich kuuwāriisyō. 12 Kitoomō ku-iriisyō :tukuuchoochēē tōkōl, /kēēnāmook /ākēē-usook /ākēērwookwook mu sinakōōkiin /akeerataak. /Ku-āpook taayuu pāytooy ākōō kāāntōōy akipō aneen. 13 Pārooyin :nyoonēē nyoo āmwoochinēē pichoochēē lōkōōy choo kāroomēēn. 14 Kunyuun, moosip a-iim keey kilē āpoomwoorēy nee paani kapa /kēērwookook. 15 Ākōōnook ngʼoroomnyō ākōō ngʼal choo āpoomwoorēy nyoo moomii :chiich nyoo sāsook nyoo muukēy kuwālu ngʼālyoon. 16 Āltook :sikiikwook ākōō choo ātuupchō, ku-altaak tilyayiikwook nkōō choorwayiikwook aku-ir walak nkōō akwaan /keekeet. 17 Sāsook :piich tōkōl akipō aneen. 18 Mpō ntā sasaak piich, ku mēēlē ruutyēērēēnook :Iriin mpō kiitēēn. 19 Amurtee ngʼaleechoochēē āmu nēē a-ir kilēē nyoonēē, ānyōōruuy sopoon nyēpō man." 20 Kitas taay :Yēēsu kimwa kilē, "Nēē aroo kuukwēēnkwēēn :puuni Chēērusālēēm, āsōwu kilē kaakuriiku :pērēētuu nyoo /kingʼāmēē :Chēērusālēēm. 21 Nēē aroo kilēē nyoonēē, ku kaykay kumwēr :piich choo mii Chuuteeya ākōy lakamōōs. Ku :piich choo mii Chēērusālēēm ku kaykay kupēēchi keey. Ku piich choo kānyōōrchi :ngʼaleechu kumii saangʼ, ku kaykay kumwēr amāwārākiisyō Chēērusālēēm. 22 Āmu pērēētuusyēchu choo irēy :Iriin kungʼwoonchi piich choo kiiku-ir ngʼōōki kilēē wōloo mwoortooy :siruut. 23 Kōrōōmituuy pērēētuusyēchoochēē nkōō chēēpyōōsōōy choo tingʼēy tuum ākōō choo rēērinii laakōōy! Chōōnēy :ngʼwoonin nyoo ōōw ngʼwēny aku irēy :Iriin kungʼwoonchi pichu mātuupēy ngʼaleechiich. 24 /Kupārēy walak, /akeenam walak kipa kilēku kipāyitiin nkōō kōōrootin tōkōl. Māngʼēy :piich choo mā Yāwuutik Chēērusālēēm ākōy kurook :pērēētuusyēkwaak." 25 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Kungʼuutuunēē :tukuuchu wōloo tēptooy :asiis, araawa ākōō kookeel. Tēpiisōōt :piich mu ngʼwēny nkōō koowāriisyō akukwōngʼyō piich akipō wōloo chērtooy pēr nkōō araaray akuwasta keey pēr kwōngʼuut. 26 Wāriisyēy :piich chaa chaangʼ ākōy kumistō akipō kir nyoo wēētii ku-irēē mu ngʼwēny. Āmu /kuutimtiimēy tukun tōkōl choo mii im. 27 Nēē ira kilēē nyoonēē, kuuro :piich Wēēroo Chiich kuchōōnēy nkōō poolta nkōō kaamuuka ākōō lēpooyin nyēpō Iriin. 28 Nēē aroo kutoowu keey :tukuuchoochēē tōkōl, āpāypāyiitu akipō kiyoo wēētii ku-irēē āmu, ngʼutuuy tukuuchoochēē kilē sārwook :Iriin kilēēkit." 29 Kitas taay :Yēēsu kumwochi kārkēēyin kilē, "Aroo kee mookāngʼwō nkōō keetiichu tōkōl. 30 Nēē aroo kunyāriliituuy sāk āsōwu kilē kiikuriiku kuwasees :kōōrēē. 31 Ku lēē nyoonēē mpō, nēē aroo ku-iriisōōt :tukuuchoochēē, āsōwu kilē kaakuriiku kutoowu :Pāyuunātoo Iriin. 32 Āmwoorwook man kilē mpō ntā mii :tukuuchu tōkōl ku-iriisōōt, ku māpētsōōt :piichuuch choo kyoolēwēn. 33 Pētēy :parak ākōō ngʼwēny, aku mēēlē nyuun pētēy :ngʼālyoontēēnyuun." 34 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kiineetanichiich kilē, "Āriip keey! Maakany ānyōōrwook āpkootēy akipō tukun chēpō ngʼwēny, tuumwēy ākōō rēēsyō. Maakany mpō kuupootook :kaapkootuut chēpō mōkōrnoonti. Nēē a-ir kilēē nyoonēē, ku nyōōrwook :pērēētuunoonēē ku moochēpootēēn. 35 Tukuuchu iriisōōt kuchōōnchinii chiich aka tōkōl nyoo mii ngʼwēny. 36 Āriip keey pērēētuu aka tōkōl ākoosooyēy si nēē ngʼat ānyōōru kaamuuka achirilee ngʼaleechoochēē iriisōōt akaasaa mpō kilē taapee āryoonchēērēē taayuu Wēēroo Chiich ātiliilō." 37 Kiinēētiisyō :Yēēsu nkōō Kōpō Iriin pērēēt aka tōkōl, nēē mii langʼa kuwēēchinii keey Tulwoo Musēytuun kiwō kurwēēy wōloonēē. 38 Nēē yyeech :kōōrēē, kuwārākēē :Yēēsu Kōpō Iriin pērēētuu aka tōkōl kiwō kuunēētiisyēy. Kiipēētii :piich chaa chaangʼ kipa kutēērēy kiyoo kiinēētēy.
221 Kiikiikuriiku /kee-am tuum nyoo /kyoomēy makatyaan nyoo maakuutu. /Kikuurēē mpō tuumi Pasaka. 2 Kiimii kuwāsēy :tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut wōloo pārtooy Yēēsu aku nyuun kiiwārēy :akwaaneek wōloo muukēy kwooptō :piich. 3 Kichōōnchi nyuun :Syeetaani Chuutaas Iskaryōōt nyoo kii ākoongʼo nyēpō kiineetanik taman nkōō ārēēny. 4 Kiwō wōloo kiimii :tisiik choo ēēchēēn ākōō piich walak choo kii ēēchō choo kiiriipēy Kōpō Iriin kupa kungʼalaala wōloo muuktooy kuchoomchi pichoochēē Yēēsu. 5 Ki pāypāchi :pichoochēē Chuutaas akicham kuutē rōōpiyō nēē ir kilēē nyoonēē. 6 Kucham :Chuutaas akutoowu kuwas porooyin nyoo āltēērēē Yēēsu paani moomii :piich. 7 Ku-it :pērēētuu nyēpō tuum pō makatyaan nyoo maakuutu nyoo /kiikuyēēngʼēē mākool choo /kiikyoomēy nkōō pērēētuu Pasaka. 8 Kumwoochi :Yēēsu Pēētērō nkōō Chowaana kilē, "Apee kee āchēpwēēch āmiisyoo Pasaka sipakee-ama." 9 Kuteep :akwaaneek Yēēsu kilē, "Imārēy pākēēchēpēē ānō?" 10 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Apee, nēē a-it Chēērusālēēm, ātuuyēērēē chiich nyoo āpēē pēr kisaapan. Atuup chiichoonēē ākōy koot nyi kachuut. 11 Āmwoochi chiitaa kata kilē, ’Kālē :koonēētiintēē: Mii ānō kōpō too nyoo ā-āmēē tuum pō Pasaka ākōō kiineetanichuuch?’ 12 Ngʼuutwook :chiichoonēē koot aka nyēpō parak nyoo /kiikēēchēp. Āchēpwēēch āmiisyō nkōō yoonēē." 13 Kipa :kiineetanichoochēē lēē ārēēny akupa kunyōōru tukun tōkōl kilēē wōloo kāmwoochiintō :Yēēsu, akichēp āmiisyō nyēpō Pasaka. 14 Paani ka-it :saayitiis choo /kiikyoomēē tuumoonēē pō Pasaka, kutēpi ngʼwēny :kāāyooytooyik ākōō Yēēsu ārii ākoongʼo. 15 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichoochēē kilē, "Kiikyaamar :aneen kulōōwiit kilē sikee-ama tōkōl āmiisyō nyēpō Pasaka kitoomō anyaril. 16 Āmwoorwook kilē moo-āmēy āmiisyō nyēpō Pasaka nyoo lēē nyi kuureer ākōy nyi siltaaraat mu kaa Iriin." 17 Kunam nyuun :Yēēsu kikoompa nyoo kiimii :tiipaay, kii nēē kaakumwoochi Iriin kōōnkēy kilēēchi kiineetanichiich, "Aree tiipaayiichu mii kikoompooni akwaan tōkōl. 18 Ākoomwoorwook man kilē kingʼeetee aniinee kitas taay moorēēy tiipaay ākōy pērēētuuni chōōnēy :Pāyuunātoo kaa Iriin." 19 Nēē mii lētuun, kunam :Yēēsu makatyaan, aku nēē mii paani kaakumwoochi Iriin kōōnkēy kupuutil akuutē kiineetanichiich, akilē, "Nyi ku pōōrtanyuun nyoo /kiitētooy akipō akwaan. A-ama saapkaateenaan." 20 Paani kaakuuwaangʼ kwoomiisyēy, kunam :Yēēsu kikoompee nyoo kimii :tiipaay akilē, "Miis :nyi nyoo rēēl nyoo punuunēē :kērētiichuuch choo /kitārtooy akipō akwaan." 21 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanik kilē, "Mii kēē-āmiisyēy nkōō inyeentee nyoo wēētii ku-āltooyoon. 22 Mēērēy :Wēēroo Chiich kilēē paani /kiikēēchēp. Aku rāyiituuy nyuun kitya nkōō chiich nyoo āltooy." 23 Kitoowu kuteep keey :kiineetanik kilē, "Ara ngʼoo nkōō achaan nyoo āltooy Yēēsu?" 24 Kuureer kutoowu :kiineetanik kumooyō kilē ngʼoo nkōō akwaaneek nyoo tōrōōr. 25 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Mārēy :pāytooy chēpō kōōrooni kungʼuuti keey piich kilē akwaaneek choo pāytooy piich akukuurō keey, ’choorwoo chiitōkōl.’ 26 Mēērookēē nyuun ālēkuu choochēē. Nyoo ōōw nkōō akwaan kwoop keey ngʼwēny, ku nyoo mārēy kilēku kāāntōōyiin, kupāyiisyēēchi piich walak. 27 Ngʼoo :nyoo ōōw nkōō chiich nyoo āmiisyēy ākōō nyoo mii kupāyiisyēy? Chiich nyoo ōōw nkōō pichoochēē ku chiich nyoo mii kwoomiisyēy. Nku āmii nkōō akwaan kilēē kipāyityoontēēngʼwoongʼ." 28 Kitas taay :Yēēsu kumwoochi kilē, "Akwaan chu kyootēpi nkōō aneen kungʼeetee ānyōōru kootyāmuut. 29 Kulēē paani kiikukōōnān :Paapeenyuun kaamuuka apayta, ā-iraa :mpō kilēē nyoonēē nkōō wōloo āmii :akwaan. 30 Kutēpiisōōt :tōkōl kēē-āmiisyō ākēērēēsyō paani koochōōn apayta kilēē pāytooyiin. Ātēpiisōōt ngʼachareen chēpō pāyuunāt ākoorwoochi koorin taman nkōō ārēēny chēpō Israayeel." 31 Kukuur :Yēēsu Pēētērō kilē, "Siimnyōn, Siimnyōn! Teertee kee! /Kaakēētē Syeetaani kaamuuka kuutyamaak kuuro kilē ngʼoo :nyoo moolē keey. 32 Aku āsoowuun nyuun Siimnyōn kilē simāpēt :kaaranēēngʼuungʼ tōkōl. Nēē walee ākiichōōn wōloo āmii, icheer choo ātuupchō." 33 Kumwoochi :Pēētērō Yēēsu kilē, "Kiptaayaan, kaachamta keey, nēē ratwa, /keerateech tōkōl, ku nēē meerat, kēēwoonyō :tōkōl." 34 Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Pēētērō, āmwooruun kilē māchārēy :kipsōōywō pērēētuuni kitoomō itay āsip sōmōk kilē mēēnkētoon." 35 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Kii nēē āyooytook apeetaatee kimootingʼootēy rōōpiyō, saap ntā ku kwēēr oo, kiirārwook kir aka tōkōl?" Kuwālchi :kiineetanik kilē, "Moomii :kir nyoo kiipēt." 36 Kumwa :Yēēsu kilē, "Kungʼeetee aniinee nyuun, chiich aka tōkōl nyoo tingʼēy rōōpiyeechiich ntā ku saapeenyiin, kunamaata. Ku :chiich aka tōkōl nyoo mātingʼēy chōōk, kwaalta sampuunyiin akwaal chōōkeenyiin. 37 Āmwoorwook man kilē :siruutēchu pō Iriin mwoorēy kilē, ’/Kiikitasta piich choo putēy ngʼātuut,’ ku-irēē nkōō wōloo āmiiyaa kilēē wōli /kiikeesirta." 38 Kumwoochi Yēēsu :kiineetanik kilē, "Kiptaayaan, āchu chōōkoon ārēēny." Kilēēchi :Yēēsu, "Kaakuyam!" 39 Kii nēē kaakuwēēro :Yēēsu kōyoonēē kutāchi keey Tulwoo Musēytuun kilēē akan, kutuup kiineetanichiich. 40 Kii nēē it tulwoonoonēē, kilēēchi kiineetanichiich, "Asaa simooputyō nēē /kuutyamaak." 41 Kiwō :Yēēsu taay nyoo matyaan akukutungʼ kungʼuruukō kusa kilē, 42 "Apoo, nēē ichāmēy, inaayteereenaan nyarili, wōloo nyuun mee-ir kilēē wōloo āmārtooy, ira kilēē wōloo imārtooy." [ 43 Paani keewaangʼ :Yēēsu kusa kilēē nyoonēē, kuchōōnchi :malayka akicheer inyeentee. 44 Kuureer kusa nkōō ngʼwoonin ākōy kuuyoot kiiroot choo tērtooy kupēētii ngʼwēny choo lēē kērēti.] 45 Paani kangʼeeta :Yēēsu yoonēē kiisooyēē, kuwaraka wōloo mii :kiineetanichiich chu lēē sōmōk, kunyōōru mii rwoon akipō kaa-iimuut choo kiipkootēy. 46 Kuteep :Yēēsu kiineetanik kilē, "Āmu nee sooruuyēē? Āngʼēētyēē akaasaa simooputyō nēē /kuutyamaak." 47 Kutākumii :Yēēsu kungʼāloolēy, ku-itu :piich chaa chaangʼ choo kiintōrōōrchinii :Chuutaas nyoo kii ākoongʼo nyēpō kiineetanichiich taman nkōō ārēēny. Kuriichi :Chuutaas Yēēsu sikuutō aasak. 48 Kilēēchi :Yēēsu, "Chuutaas! Imuukēy man i-alta Wēēroo Chiich nkōō taakwees?" 49 Paani keero :kiineetanik chu kiimii nkōō Yēēsu kiyoo kii-ira, kumwa kilē, "Kiptaayaan! Kuyapaayap nkōō chōōkoon?" 50 Kungʼeet :akoongʼo akichwan iitpō taay nyēpō kipāyityoontoo Tisiintēē nyi Ōōw kuchinta. 51 Kumwoochi nyuun :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Kayam nyoonēē!" Kutiingʼ iitpō chiichoonēē akuusoop. 52 Kumwoochi :Yēēsu tisiik choo ēēchēēn, piich choo kiiriipēy Kōpō Iriin, ākōō kāāntōōy kilē, "Āmu nee soo-āpuu chōōkoon nkōō ruunkuus kilēē aneen pāriin? 53 Āmii nkōō akwaan piriiruu Kōpō Iriin pērēētuu aka tōkōl oo, nku maanamaan? Wōloo nyuun pērēētuungʼwoongʼ :nyi nyoo pāyuuy :kaamuukaa tuurin." 54 Kunam :pichoochēē Yēēsu akuumut ākōy kaa Tisiintēē nyi Ōōw. Kutuup :Pēētērō nkōō ripaarip ākōy piriiruu kaayoonēē. 55 Kii nēē it piriiruu kaayoonēē, kuulaar :pichoochēē walak ma piriir kwēēn akutēpi ngʼwēny tōkōl kuyu. Kiwō :Pēētērō kuyu mayoonēē nkōō akwaaneek. 56 Kiiro :chēētō aka nyoo kii kipāyityoontoo kaayoonēē Pēētērō āmu kiilēpō yi kiitēpēēy. Paani keekeenta kukaraam kumwa kilē, "Kiimii :chiichi mpō nkōō Yēēsu." 57 Kitay :Pēētērō akilē, "Chēēpi, moonkēt chiichoonēē." 58 Nyoo matyaan, kuuro :chiitō aka Pēētērō akimwa kilē, "Inyēēn :akoongʼo nyēpō pichu." Kuwālchi :Pēētērō kilē, "Acha! Ma :aneen." 59 Paani kāsiirtō :saayit ākoongʼo, kuureer kumwa :chiich aka kilē, "Man, kiimii :chiichi nkōō Yēēsu, āmu pō Kalilaaya." 60 Kitay :Pēētērō akilē, "Wēē, moonkēt kiyoo imwoorēy." Paanoonēē kutākumii :Pēētērō kungʼāloolēy, kuchār :kipsōōywō. 61 Kuwarak keey :Yēēsu akuuro Pēētērō. Kuupkaat nyuun :Pēētērō ngʼaleechu kiimwoochinii :Yēēsu kilē, "Kutoomō kuchār :kipsōōywō langʼatuuni itāyēy āsip sōmōk kilē mēēnkētoon." 62 Kiwō :Pēētērō saangʼ akuriir nyoo kiingʼwoonchi. 63 Kitoowu :piich choo kimii kuriipootēy Yēēsu kumuul akuunyariilaata. 64 Kirat koonyin akulap akuteep kilē, "Ngʼoora kee, ngʼoo nyi kalapin?" 65 Kimwoochi mpō :pichoochēē Yēēsu ngʼal chaa chaangʼ chaa raacheen. 66 Kii nēē wō kuyyeech :kōōrēē, kuutuuyō :kōōkwō nyoo ōōw nyēpō Yāwuutik, ku-it wōloo mii kāāntōōyik, tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut. /Keemutu Yēēsu kuchō kōōkwō. 67 Kuteep :pichoochēē Yēēsu kilē, "Mwoorwēēch kee, man inyēēn :Meesaaya?" Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Nēē āmwoorwook, kumoorānēy, 68 ku naateepeenaak :ngʼālyoon, kumoowāluuy. 69 Aku kingʼeetee aniinee kitas taay, kutēpēē :Wēēroo Chiich, ēēruu taay nyēpō Iriin nyēpō kaamuuka tōkōl." 70 Kilē :pichoochēē tōkōl, "Ara :inyēēn Wēēroo Iriin sōō?" Kilēēchi :Yēēsu, "Lēē nyoonēē kaamwaa." 71 Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kilē :pichoochēē, "Kir nee nyoo tākēēmārēy keeteer akipō chiichi akaakeeteer kiyoo kamwaara kuutiinyiin."
231 Kungʼeet :kōōkwoonoonēē tōkōl pō Yāwuutik akuumut Yēēsu ākōy Kaa Pilaato. 2 Kumwoochi :pichoochēē Pilaato kilē, "Kiikunyōōru chiichi kumwoochinii piich kusas pāyuunātoo kōōrooni. Kāmwoochinii piichooch kilē simēētē pāytooyiin nyēpō Rooma kōōti akumwoochinii piich mpō kilē inyeentee ku Meesaaya, pāytooyiin." 3 Kuteep :Pilaato Yēēsu kilē, "Inyēēn :pāytooyiintoo Yāwuutik?" Kuwālchi :Yēēsu kilē, "Keemwee kilēē nyoonēē." 4 Paani kamwa :Yēēsu kilēē nyoonēē, kumwoochi :Pilaato tisiik choo ēēchēēn ākōō piich choo kiimii yoonēē kilē, "Nku moorōōtēy lēēluut nyoo tingʼēy :chiichi." 5 Kitas taay :tisiichoochēē kukwiintoochi Pilaato kumwoochinii kilē, "Inyeentee nyi mii kuupiirēy piich nkōō kōōrēēnyoon tōkōl nkōō koonēētiisyeenyiin. Kiitoowu ngʼaleechoochēē nkōō Kalilaaya, nkanyi kiiku-itu wōli." 6 Paani kateer :Pilaato ngʼaleechoochēē, kuteep kilē, "Pō chiichi kōōroo Kalilaaya?" 7 Kii nēē teer kilē kiichōōnēē :Yēēsu Kalilaaya kōōr nyoo kiipāytooy :Ērōōtē, ku kany kiwō Chēērusālēēm wōloo kiimii Ērōōtē nkōō pērēētuusyēchoochēē. 8 Kii nēē ro :Ērōōtē Yēēsu, kupaypayiit āmu kiikiikimar yoo lōōw kuuro Yēēsu, akiikiikuteer /kēēngʼāloolēē Yēēsu. Kiimārēy :Ērōōtē kilē ku-ir :Yēēsu kir nyēpō kwōngʼuut. 9 Kuteep :Ērōōtē Yēēsu ngʼal chaa chaangʼ, kimaakuwālchi :Yēēsu ngʼālyoon aka tōkōl. 10 Kupka taay :tisiik choo ēēchēēn ākōō koonēēt chēpō ngʼātuut akumwoochi Ērōōtē kilē kiiku-ir :Yēēsu ngʼal chaa raacheen. 11 Nēē mii lētuun, kumuul :Ērōōtē ākōō askariichiich Yēēsu akuunyariil. Kuuloochi sirōōpō pāytooyiin akuu-ooyta kiwō wōloo mii :Pilaato. 12 Ki-ir :ngʼālyoontoonoonēē pērēētuunoonēē kilēku choorway :Ērōōtē ākōō Pilaato. Kitoomō :pērēētuunoonēē, ku kii puun :Ērōōtē ākōō Pilaato. 13 Kukuur :Pilaato tisiik choo ēēchēēn, kāāntōōy ākōō kiirwook, 14 akumwoochi kilē, "Kaamutwaan chiichi ākoomwoorwoon kilē kiimii kuuchuunsōōt piich. Kaateep :aneen ngʼal nkōō taayuungʼwoongʼ, ku moomii :lēēluut nyoo tingʼēy chiichi nkōō ngʼaleechu āmwoorēy. 15 Maanyōōrchi :mpō Ērōōtē :chiichi ngʼālyoon aka tōkōl. Kiyoonēē nyi ka-ir Ērōōtē kuu-ōōku chiichi kuchō wōloo āmii. Moomii :kir nyoo ka-ir chiichi siku-ir /keekeet. 16 Kunyuun oo, āmāraa /keenoor /ākēēmētō kuwēēchi keey." 18 Kupōlyo nyuun :piich tōkōl kilē, "Keeta chiichi akiityookwēēch Paraapa." 19 Paraapa ku chiich nyoo /kiikurat āmu kiintōrōōrchi piich kiipooryēērō paytaar nyēpō Chēērusālēēm akiikeet mpō chiich. 20 Kuureer kungʼāloolchi :Pilaato pichoochēē kimārēy kilē kuutyaayta Yēēsu. 21 Kitas taay nyuun :pichoochēē kupōloopōl kilē, "Akarkaata! Akarkaata!" 22 Kuureer :Pilaato kumwoochi pichoochēē nyēpō sōmōk kilē, "Āmu nee, kaleel nee :chiichi? Mēērookēē /keekeet. Kunyuun, oo, āmārēy /keenoor /akeetyaayta kuwēēchi keey." 23 Kitas taay :pichoochēē kupōloopōl kilē, "Akarkaata!" ākōy /kēēchāmchi ngʼaleekwaak. 24 Ku-ir :Pilaato kilēē wōloo kiimārtooy :pichoochēē. 25 Kuutyaayta Paraapa, chiich nyoo /kiikurat āmu kiipooryēērō pāyuunāt akiikeet chiich, kilēē soomātēēngʼwaangʼ akuutētō Yēēsu ku-irta :pichoochēē kilēē wōloo mārtooy :akwaaneek. 26 Paani mii :askariik kuumutēy Yēēsu, kunam Siimnyōn nyēpō Kurēēnō nyoo kiimii kuwēētiiy Chēērusālēēm, /akēēkālāpchi kimurtooyoontēē /akeekany kutuup Yēēsu lēt. 27 Kiituupaata :piich chaa chaangʼ. Nkōō pichoochēē, ku kiimii :chēēpyōōsōōy choo kiinchwootēy akuriirsōōt akipō Yēēsu. 28 Kuwarak keey :Yēēsu akumwoochi chēēpyōōsōōchoochēē kilē, "Chēēpyōōsōōchu pō Chēērusālēēm, amaariireenaan, ariiree keey ākōō laakōōkwook. 29 Mii :pērēētuus choo pkoonēy choo pākumwoorēy :piich kilē, ’Pēēruuroot :cheepyooso nyoo maanam laakwa akuurēēri.’ 30 Pērēētuusyēchoochēē choo mwoochinii :piich tulōōnōōy kilē ’Kaykay āruulchēēch ākootupēēch.’ " 31 Kitas taay :Yēēsu kumwa kilē, "Nēē muukēē /kēē-irchi ngʼal choo lēē chu piich choo pēērēy keey oo, ku-irchinii nee nyuun :Iriin piich choo lēē kipngʼōōkiis?" 32 /Keemut piich walak ārēēny choo kii kipngʼōōkiis /keepa /keekeet nkōō Yēēsu. 33 Paani ka-it yoo /kiikukuurēē Reenkeesyaa mēt, /kēēkārkooti Yēēsu kimurtooyoon ākōō chēēlōsōōstiin ārēēny. /Kiikupārchi aka kamaspō ēēruu taay, /kēēpārchi aka ēēruu lēt. 34 Kimwa :Yēēsu kilē, "Apoo, nyōōchii kaat pichu āmu mēēnkēt kiyoo irēy." Nēē mii lētuun, kii-istō :pichoochēē sēkēēr akichārchi keey sirōōpō Yēēsu. 35 Kiiryoonchēērō :piich yoonēē akuurōōtēy kir nyoo kiimii ku-irēē. Kimuul :kāāntōōy chēpō Yāwuutik Yēēsu kimwoorēy kilē, "Kiisāru :chiichi piich walak. Akanya nyuun kisāru keey nēē inyeentee ku Meesaaya, Sāruuniin nyoo kiilēwēn :Iriin!" 36 Kimuul :mpō askari Yēēsu. Kunam tiipaay choo ngʼwoonēēn akuukoorchi Yēēsu, 37 akumwoochi kilē, "Nēē inyēēn, man, pāytooyiintoo Yāwuutik, isāru keey!" 38 /Kiikusirchi ngʼaleechu kimurtooyoontēē kilē, ’nyi ku pāytooyiintoo yāwuut.’ 39 Kimwoochi :akoongʼo nyēpō pichoochēē /kiikupārchi kimurtooyoon ākōō inyeentee kilē, "Mēēnyēēn Meesaaya? Sāru keey, sōō, akiisārwēēch mpō!" 40 Paani kamwa :chiichoonēē kilēē nyoonēē, kuupkoongʼ :nyiinō aka kilē, "Mēēwārēēnyēēn Iriin teemwaara ngʼal choo lēē choochēē? Nku kimii :tōkōl kēēnyōōruuy ngʼwoonin nyoo karkeey. 41 Rookēē kēēnyōōruuchaan ngʼwoonin nyoo lēē nyēēnyi akipō ngʼal choo kiikee-ir. Nku maa-ir :chiichi kir nyoo rookēē /keekeet." 42 Kumwoochi :chiichoonēē Yēēsu kilē, "Yēēsu, iriireenaan paani kēēlēku pāytooyiin." 43 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Āmwooruun man kilē āwootēpēē aniinee nkōō inyēēn Paratiso." 44 Kii wōlipō saayit lo nyēpō pērēēt, kichō :tuurin nyoo kiikar kōōrēē tōkōl ākōy saayit sokool. 45 Kipaala :ankee kupka ārēēny nyoo /kiikuchara wōloo tiliil mu Kōpō Iriin. 46 Kuunchō :Yēēsu kilē, "Apoo Iriin! Kootō toomirmiiryeenyuun ēēruunēkuuk." Paani keewaangʼ kumwoorēy kilēē nyoonēē, kima. 47 Kii nēē ro :āskāriintēē nyoo ōōw kiyoo kii-ira, kuuloosu Iriin, kumwoorēy kilē, "Man kii tiliil :chiichi." 48 Paani keero :piich choo kiimii yoonēē kiyoo ka-ira, kungʼwoonchi. Kuwaraka :pichoochēē kēēstoonikwaak nkōō mukuuliir choo kiingʼātyō. 49 Kuuryoonchēērō yoo lōōw :piich tōkōl choo kiinkēt Yēēsu, kupootō mpō chēēpyōōsōōy chēpō Kalilaaya choo kiituupu inyeentee, akuurō ngʼaleechu tōkōl kii-iriisyō. 50 Kiimii :chiich nyoo /kiikukuurēē Chōōsēp nyēpō Arimateeya nyoo kiichōōnēē kōōroo Yāwuutik. Kii kiirwookiin nyoo kiitookuunoot nkōō Kōōkwoo Yāwuutik. Kii chiich :Chōōsēp nyaa karaam akii-irēy man. 51 Kimaacham inyeentee ngʼaleepō pichu kiimii kōōkwoonoonēē pō Yāwuutik ākōō kiyoo kii-irēy pichoochēē. Kiimii :mpō Chōōsēp kukānyoonuuy pērēētuuni toowuuy kupayta pāytooyiin nyoo kiikulēwēn Iriin. 52 Kiwō :chiichoonēē wōloo kiimii Pilaato akusoom /kēētē pōōrpō Yēēsu. Kuchāmchi :Pilaato. 53 Kuurēēkuunō pōōrtō kimurtooyoon kuchō ngʼwēny, kurata anka akupa kuukonoor kēpēn nyoo /kiikupālchi raat akiitoomō /kēēsiintoochi chiich pērēētuu aka. 54 Kii paanta kitoowu :pērēētuu Sapaatō akiimii :piich kichēpēy keey. 55 Kiituup :chēēpyōōsōōchu kiipkoonēē Kalilaaya ākōy kēpēnooni /kiikiisiintoochi akipa kuuro wōloo /kiikuukonoor pōōrtō. 56 Kuwaraka kaaw pākuchēp mwaar nyoo ngʼuutooy nyaa anyiny tākipa kuu-iila pōōrtō. Kii nēē waangʼ kuchēpēy mwaaroonēē, ku kii pērēētuu Sapaatō, kuumuungʼ nyuun kilēē paani kiimārēy :ngʼātuutēkwaak.
241 Nēē mii pērēētuu nyēpō taay nyēpō wiiki, kumusta :chēēpyōōsōōchoochēē paani kēērir :kōōrēē ākōy wōli /kikuusiintoochi Yēēsu. Kwoop mwaarta nyoo ngʼuutooy nyaa anyiny nyoo kiisat :akwaaneek. 2 Paani ka-it kēpēnēē, kunyōōru /kiikeetiriinta kortō nyoo /kiikukara kēpēnēē. 3 Paani kachuut kēpēnēē, ku kiimoomii :pōōrpō Kiptaayaan Yēēsu. 4 Kutākumii :chēēpyōōsōōchoochēē kukwōngʼēy, kuuro piich choo lēē ārēēny kuuryoonchēērēē taayuungʼwaangʼ. Kiitingʼēy :pichoochēē sirōōy choo ryēlsōōt. 5 Āmu koowāriisyō, kikutungʼ :chēēpyōōsōōchoochē. Kilēēchi :pichoochēē lēē ārēēny chēēpyōōsōōchoochēē, "Āmu nee saawasa nyoo sāpoot nkōō wōloopō choo kiikumēērō? 6 Apkaata kee kir nyoo kiimwoorwook paani kiitākumii Kalilaaya. 7 Kiimwa kilē, ’/Kināmēy Wēēroo Chiich /akēētē piich choo lēē kipngʼōōkiin choo /pārchinii inyeentee kimurtooyoon. Nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk, kungʼeetee /kēēpārchi kimurtooyoon, kungʼēētēē meerat.’ " 8 Kuupkaat :chēēpyōōsōōchoochēē ngʼaleechu kiimwoochi :Yēēsu. 9 Kuwārākiisyō nyuun :chēēpyōōsōōchoochēē wōli kipkoonēē akupa kumwoochi kiineetanik taman nkōō ākoongʼo ngʼaleechoochēē ākōō piich walak. 10 Chēēpyōōsōōchoochēē kiipa kumwoochi kiineetanik ngʼaleechoochēē ku kii Maaryaa Maktaleena, Chowaan, Maaryaa eeyaa Chēēmis, ākōō chēēpyōōsōōk walak choo kiimii tōkōl. 11 Kiichaasta :kiineetanik ngʼaleepō chēēpyōōsōōchoochēē āmu kiipkootēy kilē kii ngʼal chēpō sālwoonti, ku maakuuran. 12 Kingʼeet :Pēētērō akuurip ākōy kēpēnooni /kiikuusiintoochi Yēēsu. Paani ka-it kuukōōytō kēpēnēē, kuurō sirōōk kipaat choo /kiikutuptō Yēēsu amoomii :pōōrtō. Kuwaraka :Pēētērō kaaw kukwōngʼootēy nkōō kiyoo kii-ira. 13 Nkōō pērēētuunoonēē ku kiimii :kiineetanik walak choo lēē ārēēny chēpō Yēēsu kupēētii kōōrēē aka nyoo /kiikukuurēē Emaawus. Kii paan nyēpō saayitiis ārēēny kuwēērō :chiich Chēērusālēēm ākōy yoonēē pō Emaawus. 14 Kiingʼāloolootēērēē :tōkōl ngʼaleechoochēē kii-iriisyō. 15 Kutākumii kwoomootēy lōkōōy, kuchō :Yēēsu kunyōōru akwaaneek akupa tōkōl. 16 Kiimaasōwu :akwaaneek kilē kii Yēēsu :nyoonēē. 17 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Nēē ngʼaleechu āmiikwaan āngʼāloolēē āpēētii?" Kuuryoonchō nyoo māpāypāyiituuy. 18 Kiteep :kiineetanee nyi /kiikukuurēē Kilyoopa Yēēsu kilē, "Mwoorwēēch kee, inyēēn ākityōōn nkōō Chēērusālēēm nyoo mēēnkēt kiyoo kiiku-ira?" 19 Kuteepa :Yēēsu kilē, "Kir nee nyoo ka-ira?" Kuwālchi :pichoochēē kilē, "Ngʼaleechu kā-iriisyō nkōō wōloo mii Yēēsu nyēpō Naasareet. Kii ōōrkooyoontoo Iriin nyoo kiitingʼēy kaamuuka nkōō wōloo kiingʼālooltooy, aku-irēy ngʼal chēpō kwōngʼuut nkōō taayuu Iriin ākōō piich. 20 Kiitētō :tisiik choo ēēchēēn ākōō kāāntōōyiichooch /pākēērwoochi /ākēēpārchi kimurtooyoon. 21 Kiikiipkootēy man kilē inyeentee nyoo chōōnēy kuutyooytooy piich chēpō Israayeel, aku pērēētuu nyēpō sōmōk :nyēēnyi kungʼeetee ki-iriisyō :ngʼaleechu. 22 Kamusta akay kēērir kōōrēē :chēēpyōōsōōy walak choo kimii tōkōl ākōy kēpēnooni /kiikutupchi akupka ku-ireech kēēkwōngʼyēē. 23 Ka nēē it kēpēnēē, ku maakunyōōru pōōrtō. Kuwaraka akupka kimwoorwēēch kilē keero malaykeen choo kāmwoochi akwaaneek kilē sāpoot :Yēēsu. 24 Kipa :piikō walak choo mii nkōō achaan wōli kiikutupchi Yēēsu. Nēē it wōlinēē, kupa kunyōōru kilēē wōloo kāmwoortooy chēēpyōōsōōk; amakuuro pōōrpō Yēēsu." 25 Kumwoochi :Yēēsu pichoochēē kilē, "Kyoosālwootān :akwaan kilē nee kēny, aku ururō mētēwēyiikwook kilē nee! Koo toomō aran akwaan tukun tōkōl choo kiikumwooru :ōōrkooyiipō Iriin. 26 Moonkēt :akwaan kilē kiirookēē kunyaril :Meesaaya akipō tukuuchoochēē si nēē ngʼat /kēētōrōōr inyeentee?" 27 Kurārchi nyuun :Yēēsu pichoochēē kiyoo kiimwa :siruut chēpō Iriin akipō inyeentee kitoowuunō chēpō Muusa ākōy chēpō ōōrkooy tōkōl. 28 Paani kariik kōōroonoonēē kiimii kupēētii, ku-irta keey :Yēēsu kilēē yoo kiimārēy takutas taay kusiirtō kōōroonoonēē. 29 Kusoom :pichoochēē kilē, "Kaykay tēpēē nkōō kichaan. Kaakutuuriit kōōrēē akimii kumichintooy asiis." Kucham :Yēēsu kutēpō nkōō akwaaneek. 30 Paani kapa kutēpi ngʼwēny tōkōl kwoomiisyō, kunam :Yēēsu makatyaan akumwoochi Iriin kōōnkēy. Kupuutil akuutē pichoochēē. 31 Paani ka-ir :Yēēsu kilēē nyoonēē, kusōwu :pichoochēē kilē koo kii Yēēsu :nyoonēē. Paani kāsōwu kilēē nyoonēē, kupēt :Yēēsu nkōō taayuungʼwaangʼ kilē ’wirwir.’ 32 Kuteep keey :pichoochēē kilē, "Mākālālāngʼiituuy :mootiinēchooch paani kēēmii kumwoorwēēch nkōō aree akipō kiyoo mwoorēy :siruut chēpō Iriin?" 33 Kungʼēētyō :pichoochēē kilē weel akuwaraka Chēērusālēēm. Kipa kunyōōru kiineetanik taman nkōō ākoongʼo nkōō piich walak kēērumchi keey tōkōl ārii ākoongʼo. 34 /Kēēmwoochi kiineetanichoochēē lēē ārēēny kilē, "Kiikungʼeeta man :Kiptaayaan meerat, akaakungʼuuti keey Siimnyōn." 35 Kimwoochi nyuun :kiineetanichoochēē lēē ārēēny kiineetanik chuuchō walak kiyoo ki-ira nkōō aree ākōō wōloo kiisōwuuntō :akwaaneek Yēēsu paani kipuutil makatyaan. 36 Kutākumii :pichoochēē kwoomchinii chuuchō walak lōkōōyichoochēē, kuuryoongʼō :Yēēsu kwēēnuungʼwaangʼ kilē chit, akilēēchi, "Ānyōōruu kaalya." 37 Kyootyō :pichoochēē, akuuwāriisyō kuupkootēy kilē ālēē keero oyyiin. 38 Kumwoochi :Yēēsu kilē, "Āmu nee soowāriisyēē? Āmu nee saa-iima keey amaachamta kilē aneen :nyēēnyi? 39 Aroo kee anee ēēruun ākōō kēēlyēn soosōwu kilē aneen :nyēēnyi. Asapsapaan kee si nēē ngʼat aroo, āmu āmiikwaan āpkootēy kilē :aneen oyyiin. Mātingʼēy :oyyiin pōōr." 40 Paani kaakumwa kilēē nyoonēē, kungʼuuti akwaaneek ēēruunēchiich ākōō kēēlyeechiich. 41 Kikwōngʼyō :kiineetanik akupāypāyiituuy, mpō tākiitoomō kuchamta kilē kii Yēēsu man nyoonēē. Kuteep :Yēēsu kilē, "Ātingʼēēkwaan kir aka tōkōl nyoo kyoomēy?" 42 /Kuutē koorookwō nyoo /kiikiikeewaatan. 43 Kunam akwaam nkōō taayuu :kiineetanik. 44 Kumwoochi :Yēēsu kiineetanichiich kilē, "Tukuuchu chu kyoomwoorwook paani kiitākēēmii tōkōl. Kyoomwoorwook kilē iriisōōt tukun tōkōl kilēē wōloo mwoortooy :siruut chēpō Muusa, chēpō ōōrkooy chēpō Iriin ākōō chēpō mpō kiitapuu Tuumwēy chēpō Kāāloosunō akipō aneen." 45 Kungʼuuti nyuun :Yēēsu kiineetanik kusōwu kiyoo kiimwoorēy :siruut chēpō Iriin. 46 Kimwoochi :Yēēsu kiineetanichoochēē kilē, "/Kiikusir kilē, nyārilēy :Meesaaya akima, aku nēē mii pērēētuu nyēpō sōmōk, kungʼeetee meerat. 47 /Kyoomtooy lōkōōyichu kāroomēēn /akēēnyōōchi kaat choo wāliisyēy nkōō rāyiityēēngʼwaangʼ nkōō kaarineenyiin, kēētoowunō Chēērusālēēm akuyāmu kōōrootin tōkōl. 48 Akwaan chu āmwoortooy tukuuchu tōkōl kaaroo. 49 Āwēētii āyookwook kiyoo kiiyoomiisook :Paapeenyuun. Ātēpiisyēē nyuun kōōrooni ākōy /kēēkōōnook kaamuuka nyoo chōōnēē im." 50 Nēē mii lētuun, kuwēērō :Yēēsu ākōō kiineetanichoochēē Chēērusālēēm kutāchinii keey kamaspō Peetannya. Paani ka-it yoo kiilēēkitō Peetannya, kwoop ēēruunēchiich im akuupēēruur kiineetanichoochēē. 51 Kutākumii :Yēēsu kuupēēruurēy kiineetanik, /kēē-āp kiwō kipsēnkwēt. 52 Kukutunchi akuuloosu :kiineetanichoochēē Yēēsu akuwaraka kuureer Chēērusālēēm ku pāypāyō. 53 Kitas taay kungʼeetee pērēētuunoonēē kupkoonēy Kōpō Iriin kipa kuuloosuuy Iriin saayit aka tōkōl.