Epuraan

Epuraan

¹ Kiingʼāloolchinii :Iriin kēny paapatiinēchooch āsip chaa chaangʼ nkōō oortin chaa chaangʼ kupunuunō ōōrkooyichiich, ² aku nkōō pērēētuusyēchu pō lēt kingʼāloolwēēch kupunuunō wēēriinyiin nyoo kiikuutō kupāyiit :kir aka tōkōl. Kii-ir :Iriin im ākōō ngʼwēny kipunuunō wēēroonēē. ³ Kuurōōtēē wēēroonēē ōōwinpō Iriin. Inyeentee nyoonēē ku itōōn pō Iriin kilē tas akupāyuuy im ākōō ngʼwēny nkōō kaamuukaa ngʼālyoontēēnyiin. Kii nēē kaakima akuutiliilō piich ngʼōōkiikwaak, kuwēēchi keey kipsēnkwēt kiwō kitēpō ēēruu taay nyēpō Iriin nyoo pāyuuy kir aka tōkōl. ⁴ /Kiiki-ir Wēēroonēē ku ōōwiit kusiir malaykeen. /Kukuurēē inyeentee Wēēroo Iriin aku ōōw kaarinaanoonēē kusiir kaarin aka tōkōl nyēpō malaykeen. ⁵ Ara, malayka ngʼoo nyoo kiikumwoochi :Iriin kilēē woloo kiimwoochiintō Yēēsu kilē, "Inyēēn Wēēriinyuun! Koolēku aniinee āpoongʼuungʼ." Āmoomwoochi :Iriin malaykayaan aka tōkōl kilē, "Ālēkuuy āpoonyiin akilēku inyeentee wēēriinyuun." ⁶ Paani kiiyooku :Iriin wēēriinyiin kipooreet kuchō ngʼwēny, kuureer kimwooru akipō Wēēroonēē kilē, "Kukutunchi :malaykeen tōkōl inyeentee." ⁷ Akipō malaykeen ku /kiikumwooru kilē, "Kii-ir kukarkeeyiit nkōō yoomēt, aku-ir kipāyitiin choo karkeey nkōō ma." ⁸ Akipō wēēriinyiin ku /kiikumwooru kilē, "Inyēēn Iriin, akiipāytooy ākōy nkōō ākōy! Ipāyuunēē piikuuk ngʼālyoontoo man. ⁹ Ichāmēy ngʼālyoon nyēpō man akiisāsēy kir nyoo māpō man. Kunyuun oo, kiikulēwēnin akuu-iilin :Iriin akukōōnin pāypooyō kusiir nyēpō chiich aka tōkōl." ¹⁰ /Kiikumwooru mpō kilē, "Nkōō taay, ku kii-ir :inyēēn, Kiptaayaan, ngʼwēny tōkōl, akii-ira ēēruunēkuuk kir aka tōkōl nyoo mii im. ¹¹ Pētsōōt :tukuuchoochēē tōkōl, akiingʼātuunyēēn. Yōōsiituuy :kipsēnkwēt ākōō ngʼwēny kilēē sirōōy. ¹² Iyoonukēy tukuuchoochēē kilēē sirōōy /akēēwāloowālēy kilēē sirōōy choo /kiilookēy, aku nyuun mēēwālēēnyēēn, āmēēyōōsiituuy ākōy." ¹³ Ara malayka ngʼoo nyoo kiikumwoochi :Iriin kilēē woloo kiimwoochiintō Wēēriinyiin kilē, "Tēpēē ēēruunyuun pō taay ākōy āpēluun puunikuuk akaa-ir kusiisyō."? ¹⁴ Malaykeen ku :ngʼoo nyuun? Akwaaneek ku toomirmiirēy choo kipāyitiin chēpō Iriin akuuyooytooy :Iriin kupa kutoorēt piich choo /kusāruuy.

¹ Kunyuun, mārēy keenama kukaraam ngʼālyoontooni kiikeeteer, simakuchiityō. ² Pō koomānuut :ngʼātuutēpō Iriin choo /kiikukōōnu kupunuunō malaykeen nyoo nēē siiru :chiich, kunyōōruuy siitāt nyoo yāmēy. ³ Ara oo, kichiriltooy ānō, nēē makuyāpchi iit ngʼālyoontooni ōōw pō sāruuno? Kiisip kwoomu :Kiptaayaan ngʼālyoontooni akumwoorwēēch akwaaneek :choo kiiteer. ⁴ Kiingʼuutu mpō kuureer :Iriin kilē man :ngʼālyoontoonoonēē kupunuunō tukun chēpō kwōngʼuut choo ngʼuloongʼulēy akurōōpchi piich kōōnunēy chēpō :Toomirmiiryeenyiin kilēē wōloo mārtooy :inyeentee. ⁵ Maa-ir :Iriin malaykeen kupāyu kōōrooni chōōnēy nyi kimiichaan kēēngʼāloolēē. ⁶ Mii nkōō siruut :yoo mwoochinii :chiich aka Iriin kilē, "Ara, ngʼoo :chiich tēē-iimchii keey? Ntā ngʼoo :chiich tēētoorētō? ⁷ Kii-ir inyēēn chiich kuminingʼiit nkōō malaykeen pērēētuus choo ngʼērin. Aku nyuun kiipkaat itē tōrōōrin ākōō koonyit, akiitō kipāyu tukun tōkōl choo kii-ir, ⁸ akiitō kuuryoonchi tukun tōkōl." Nēē /kumwoorēy kilē ’Kuuryoonchi tukun tōkōl,’ ku moomii :kir nyoo mēēryoontooy. Toomō keeroo ku-iriisōōt ngʼaleechu, ⁹ akēērōōtēy nyuun Yēēsu nyoo /kiikuuminingʼiit pērēētuus choo ngʼērin nkōō malaykeen ku /kiikēētē ōōwin ākōō koonyit. Kiingʼuutu choomnyoo Iriin paani kiima akipō piich tōkōl. ¹⁰ Ki-ir :Iriin kir aka tōkōl kilēē wōloo kiimārtooy. Nkanyi, kiiyam kunyaril :Yēēsu siku-ira :kiyoo kiichēp :Iriin, akuumut laakōōchiich chaa chaangʼ kupa /kēētōrōōr. Kunyuun, Yēēsu nyoo ntōrōōrchinii piich /kēēsāru. ¹¹ Kunyuun Yēēsu ākōō piich choo /kēētiliil inyeentee ku laakōōpō Paapa ākoongʼo. Nkanyi mēēwārēy :Yēēsu kukuurō pichoochēē choo kituupchō. ¹² Āmu kiimwa kilē, "Āngʼāloolēēniin nkōō wōloo mii :choo kituupchō! Āloosuun nkōō taayuu piich tōkōl choo kēēruruuk keey." ¹³ Mwoorēy kuureer kilē, "Ātiirēē keey inyeentee." Akimwoorēy mpō kilē, "Āmii yi ākōō laakook choo kiikukōōnān :Iriin." ¹⁴ Kiilēku Yēēsu chiich kilēē laakōōchoochēē, si nēē ngʼat kuupēl nkōō meereenyiin Puunyoontoonoonēē tingʼēy kaamuukaa meerat ¹⁵ akuutyaayta piich choo kiirātootēēn nkōō kāāwāriisyō nyēpō meerat. ¹⁶ Pō man, kiimāmārēy kicho kuutyaayta :Yēēsu malaykeen, aku kiichōōnēy kuutyooytooy piich chēpō kōpō Apraam. ¹⁷ Kunyuun, kiilēku inyeentee tuupchēē nkōō oor aka tōkōl, tākilēku Tisiin nyoo Ōōw nyoo riirēē piich /ākēērānēy nkōō pāyiisyoo Iriin. /Kiikupar /tākwoop ngʼōōkiipō piich tōkōl. ¹⁸ Āmu /kiikiityam inyeentee /akeenyariil, kumuukēy nyuun kuutoorēt piich choo /kakiityam.

¹ Choo kituupchō, choo kiikuurook :Iriin akuutapaanaak ālēku chaachiich! Apkaata kee kiyoo /kungʼuutuuy nēē /kumwoorēy kilē kiichō :Yēēsu kilēku Kāāyooytooyiin akilēku Tisiin nyoo Ōōw. ² Kiikoonyit :inyeentee Iriin nyoo kiilēwēnēy ku-irchi pāyiisyōōni, kilēē paani kiikoonyitēy :Muusa, kuuryoonchinii kōpō :Israayeel. ³ /Kiikoonyitēy chiich nyoo kitēēkēy kō kusiir koot. Nkōō oor nyoo lēē nyoonēē /kēēkoonyitēy Yēēsu kusiir Muusa. ⁴ Kō aka tōkōl kichēpēy chiich, aku Iriin nyoo kiichēp tukun tōkōl. ⁵ Kiikoonyitēy :Muusa pāyiisyeenyiin tōkōl kilēē kipāyityoontoo kōpō Israayeel, akiingʼuutuuy ngʼal choo kiiwō kingʼoongʼuuy :Iriin nkōō kēnyiis choo mii taay. ⁶ Aku nyuun koonyitoot :Yēēsu kilēē wēērii nyoo ryoonchinii kaa Iriin. Kipoochaan kaayoonēē, nēē kitas taay keenam kiyoonēē kiimoongʼuuy ākēēlāsēē keey nkōō nyakanat. ⁷ Ānkēt :akwaan kilē mwoorēy :Iriin kupunuunō Toomirmiiryeenyiin kilē, "Nēē ateer aniinee kiyoo āmwoorwook, ⁸ ku maakar mētēwiiyiikwook kilēē paani kii-irēy :paapatiinēkwook choo kiichuunnyō, akuutyaman mu suur kwēēn. ⁹ Kii-iiman paapatiinēkwook akuutyaman, mpō ntā kikiikuuro kwōngʼuut choo kyaa-ir nkōō kēnyiis artam. ¹⁰ Nkanyi, kyoonārēēchi pichoochēē akaamwaa kilē, ’Liipootēēn ākōy amaatuup oortineechuuch.’ ¹¹ Kyoosirpēn akipō pichoochēē nkōō ngʼwoonin, akaamwaa kilē, ’Mā ākōy kinyōōru kiimuny nyoo kyooyoomiis akwaaneek.’ " ¹² Kunyuun oo, choo kituupchō, āriip keey simaa-ir ngʼōōki ākoochuunyēērēē Iriin kuti mootiirēē keey. ¹³ Acheera keey pērēētuus tōkōl nēē toosōpsōōt, tama-iraak :ngʼōōki ālēku sālwēy akukar mētēwēyiikwook. ¹⁴ Nēē kitas taay kēētiirēē keey Iriin ākōy pērēētuu nyēpō lēt kilēē paani kiikēētoowu, keepa keeramta ākōō Kiriistō. ¹⁵ Kilēē paani /kātākēēmwoorēy kilē, "Nēē ateer aniinee kiyoo āmwoorwook, ku maakar mētēwiiyiikwook kilēē paani kii-irēy :paapatiinēkwook choo kiichuunnyō." ¹⁶ Mpō ngʼoo :choo kiiteer kiyoo kiimwooru :Iriin akichuunnyēērō? Ma akwaaneek :tōkōl choo kiimutuunēē :Muusa Miisiri? ¹⁷ Ngʼoo choochēē kiinārēēchi :Iriin kēnyiis artam? Mā pichoochēē kii-ir ngʼōōki, akumēērchi suur kwēēn? ¹⁸ Kii ngʼoo chu kii sirpēnchinii :Iriin kilē mā ākōy kinyōōru kiimuny nyoo kiyoomiis? Kii pichoochēē maateer iit inyeentee. ¹⁹ Kuurōōtēy nkōō yēēnyi nyuun kilē maanyōōru :pichoochēē kiimuny nyēpō Iriin, āmu kii maaran inyeentee.

¹ Akanya kēēriipō keey, sikunyōōru :chiich aka tōkōl kiimunytānoonēē kiiyoomiisēēch :Iriin. ² Kiikeeteer lōkōōy choo kāroomēēn kilēē wōloo kiiteerta :pichoochēē. Aku maatoorēt :lōkōōyichoochēē pichoochēē āmu maaran ngʼalēēchoochēē kiitēērēy. ³ Kupēētiichaan kēēmuungʼēy tōkōl ākōō inyeentee choo kiirānēy. Kilēē wōloo kiimwoorēy :inyeentee akipō choo mēērānēy kilē, "Kyoosirpēn akipō pichoochēē nkōō ngʼwoonin, akaamwaa kilē, ’Mā ākōy kinyōōru kiimuny nyoo kyooyoomiis akwaaneek.’ " Kiimwooru :Iriin ngʼaleechu mpō ntā kiikiikichēp :kiimunytonoonēē kungʼeetee /kēē-irta ngʼwēny. ⁴ Nkōō siruut, ku mii :yoo mwoorēy akipō pērēētuu nyēpō tisap kilē, "Nkōō pērēētuu nyēpō tisap kuumuungʼ :Iriin, āmu kiikiikuuwaangʼ pāyiisyeenyiin." ⁵ Akuureer, kimwoorēy :Iriin kilē: "Mā ākōy kinyōōru kiimuny nyoo kyooyoomiis akwaaneek." ⁶ Mpō ntā maapa kuumuungʼ ākōō Iriin :piich choo kiipō taay choo kiteer lōkōōy choo kāroomēēn, āmu mateer iit, kumii nyuun :walak choo /kuchāmchinii kupa kuumuungʼ ākōō Iriin. ⁷ Kiisāti :Iriin pichu pērēētuu nyoo pēētii kuumuungʼēy ākōō inyeentee aku pērēētuunoonēē ku aniinee. Kiimwooru :Iriin kupunuunō :Tāwuti kukaakusiirtō :kēnyiisyō chaa chaangʼ kungʼeetee kumii pichu suur kwēēn. Kiimwooru ngʼaleechu /kātākēēmwoorwook kilē, "Nēē ateer aniinee kiyoo āmwoorwook, ku maakar mētēwiiyiikwook." ⁸ Ntā kii-iitita :Yooswa piich kiimunytānoonēē, tāmāngʼāloolēē :Iriin kuureer pērēētuu aka nyēpō kiimuny. ⁹ Kunyuun, tākumii kiimuny nyēpō piipō Kiriistō. ¹⁰ Chiich nyoo muungʼēy nkōō Iriin ku kiikuumuungʼō pāyiisyōōnichiich kilēē paani kiimuungʼō :Iriin chaachiich. ¹¹ Akanya nyuun kēēkiilō keey tākēēnyōōruu kiimuny pō Iriin amāchuunnyō :chiich aka tōkōl kilēē piipō Israayeel. ¹² Tingʼēy kaamuuka :ngʼaleepō :Iriin aku tingʼēy sopoon. Ngʼatiip kusiir rōōtwoo chōōk. Chuutēy ākōy koowō wōlipoor, akungʼuutu kilē ngʼulēy mākuut chēpō :chiich ākōō chēpō :Toomirmiir. Ngʼuutinii piich nēē karaam ntā ra :kaapkaateengʼwaangʼ. ¹³ Moomii :kir aka tōkōl nyoo ungʼaat nkōō taayuu Iriin. Ngʼaangʼaat :kir aka tōkōl aku lēē kimutul nkōō taayuu Iriin nyoo tilēy ngʼal. ¹⁴ Akanya nyuun keetasa taay keenama kukaraam ngʼalēēchoochēē kiirānēy, āmu kutingʼēy Tisiin nyoo Ōōw nyoo kiikiwō kipsēnkwēt. Nyoonēē ku Yēēsu Wēēroo Iriin. ¹⁵ Riirēē :Tisiintoonoonēē Ōōw kuskuusyēēnyoon, āmu /kiikiityam mpō inyeentee nkōō oor aka tōkōl kilēē achaan wōloo nyuun maa-ir ngʼōōki. ¹⁶ Keepee nyuun nkōō nyakanat taayuu ngʼacharaa paytaar nyēpō :Iriin tākuutoorētēēch nkōō riireneenyiin ākōō chamateenyiin.

¹ /Kukwārēy tisiin aka tōkōl nyoo ōōw nkōō wōloo mii :piichiich /ākēēlēwēn ku-irchi Iriin pāyit akipō pichoochēē. Tēnii kōōnunēy Iriin akupēēlēy kōrōs tākuu-uuntō ngʼōōki choo kiiku-ir :piich. ² Āmu chiich tisiin kumuukēy ku-isu muutyō piich choo mēēnkēt kir ākōō choo /kiikuchuunnyō. ³ Kiyoonēē nyoo irēy tisiin kupeel kōrōs akipō ngʼōōkiichiich kipootō ngʼōōki choo kiiku-ir :piich walak. ⁴ Moomii :chiich nyoo lēwēnēy keey kilēku Tisiin nyoo Ōōw. Iriin ākityōōn nyoo lēwēnēy kilēē wōlōō kiilēwēntooy Aaron. ⁵ Nkōō oor nyoo lēē nyoonēē, ku maatōrōōr keey :Yēēsu kilēku Tisiin nyoo Ōōw. Aku Iriin nyoo kiimwoochi kilē, "Inyēēn Wēēriinyuun! Koolēku aniinee paapeengʼuungʼ." ⁶ Kimwa nkōō ārii aka kilē, "Ilēkuuy tisiin ākōy, kilēē Mēēlkisētēēki." ⁷ Kimii :Yēēsu ngʼwēny ku kiisooyēy kukuurēy akuriirchinii Iriin, nyoo kiimuukēy kusārunō inyeentee meerat. /Kēētēērchi nyuun soowuutēchiich āmu kiikoonyitēy Iriin. ⁸ Mpō ntā kii Wēēroo Iriin :Yēēsu, ku kiineet keey koonyit kupunuunō nyāriluut. ⁹ Paani keewaangʼ :Yēēsu pāyit nyoo kiichēpchinii :Paapa, /kēēlēwēn kilēku Tisiin nyoo Ōōw kilēē Mēēlkisētēēki sikuutē sopoon nyēpō ākōy piich choo rānēy inyeentee. ¹¹ Chaangʼ ngʼaleek choo kuumuukēy /keemwa kutuup keey ākōō ngʼaleechu, aku kōrōōm āmu akwaan piich choo mootēērēy ngʼal kilē weel. ¹² Kiitakyaamuuk :akwaan aneet piich walak paannyēēnyi, wōloo nyuun toomārēēkwaan /takeeneetaak koonēētuutēchu kiipō taay chēpō ngʼālyoontoo Iriin. Nyoo kātoo-āmēy āmiisyō nyaa tokool, kutoomārēy /keepayeenaak chē. ¹³ Chiich nyoo lwēēy chē ku tāku laakwa nyoo mēēnkēt kir nyaa karaam ākōō nyaa ra. ¹⁴ Āmiisyō nyaa tokool kipō piich choo kiilēy keey kusōwu kir nyaa karaam ākōō nyaa ra.

¹ Akanya keetasa taay nyuun kēēnāryēē ākēētē kamas koonēētuutēpō taay chēpō lōkōōyipō Kiriistō. Māmārēy keereera keeneetaak āwāliisyēērēē pāyiisyōōn choo mēētoorētēy kir, aku mārēy ātiirēē keey Iriin. ² Mēērookēē kēē-ōōchi keeneet chiich wōloo /kiipootiisāntooy piich ntā ku wōloo /kiikōnōōrtooy ēēruun, ngʼēētyoo meerat ntā ku kiirwook nyēpō ākōy. ³ Aku, keetasa taay nyuun ākōō koonēētuut walak nēē chāmwēēch :Iriin. ⁴ Nēē kiisip kisōwu :piich lēpooyinpō Kiriistō, akiikuchamcham kōōnunō nyēpō kipsēnkwēt, akiikunyōōru Toomirmiir nyoo Tiliil, akichamcham kāroominpō ngʼālyoontoo Iriin, akuuro wōloo lēē kaamuukaa kōōr nyoo rēēl, akuureer kutay Kiriistō, ku mēēmuukēē kuwāliisyēērēē rāyiityō kuureer, āmu nēē katay :pichoochēē Yēēsu, ku lēē yoo keereer kupārchi Wēēroo Iriin kimurtooyoon aku-ir /kēēmuul. ⁷ Lēē :piipō Kiriistō par. Pēēruroot par nyoo rōōpēnchinii roop akuyi par choo toorētēy piich choo pālēy. ⁸ Aku par nyoo kāpiityēērēē :katōōyi ākōō kērti ku puch akuumuukēy kutilchi :Iriin kiirwook akeepeela ma nkōō pērēētuu nyēpō lēt. ⁹ Choorweeyiichuuch, mpō ntā kakungʼalaal kilēē nyēēnyi, kēēnkēt kilē ā-irēēkwaan ngʼal choo kāroomēēn, āmu /kiikēēsārwook man. ¹⁰ Pō man :Iriin kutilchinii chiich kiirwook. Māruutyēērēē pāyiisyēēngʼwoongʼ ntā ku choomnyoot nyoo kyoongʼuuti inyeentee ātoorētēy piichiich ākootāsēy taay ātoorētēy pichoochēē. ¹¹ Kimārēēkwaan tōkōl ākiil keey ā-irēy kilēē nyoonēē ākōy pērēētuu nyēpō lēt taasiltee nkōō kiyoonēē āmoongʼuuy. ¹² Mākēēmārēēchaan ālēkuu sārātoon, aku kumārēy atuup piich choo rānēy Iriin kitya akumurtooy sikunyōōru kiyoo kiikuuyoomiis :Iriin. ¹³ Kii nēē yoomiisēy :Iriin Apraam, ku kiisirpēnō keey inyeentee kilē irēy kiyoonēē, āmu kiimoomii :chiich nyoo kii ōōw kusiir inyeentee. ¹⁴ Kiisirpēn kilē, "Āpēēruuriin inyōōru kuukōtiin chaa chaangʼ." ¹⁵ Kiimurta :Apraam kikānyiisyēy, akinyōōru kiyoonēē /kiikiiyoomiisēy. ¹⁶ Nēē sirpēnēy :piich, kukuurēy chiich nyoo ōōw kusiir akwaaneek, tākunyikisiit /akēēchāmchi ngʼaleekwaak. ¹⁷ Āmu kiimārēy nyuun :Iriin kungʼuuti piich choo kiipēētiiy kunyōōruuy kiyoo kiiyoomiis kilē mēēmuukēy kuwala, kusirpēnō keey ngʼalēēchoochēē. ¹⁸ Kunyuun, ki-ir :Iriin tukun ārēēny: kiiyoomiis akusirpēn. Ngʼuutuuy nyoonēē kilē māwālēy kiyoo kaakumwooru āmu mā ākōy kungʼuurnaan. Ki-ir kilēē nyoonēē kicheereech choo kiikēēmwērchi inyeentee akeenam kukaraam kiyoonēē kiimoongʼuuy. ¹⁹ Chēērēēch :kiyoonēē kiimoongʼuuy kilēē angʼwa nyoo kiiloot nyēpō sopoon nyoo /kutiirēē keey, /akiikurāti Wōloo Tiliil Kitya mu Kōpō Iriin. ²⁰ Kiikuuntoroor :Yēēsu wōloonēē nyuun sikusoom Iriin kunyōōwēēch kaat ngʼōōkiichooch. Nkanyi kiikilēku :inyeentee Tisiinteenyoon nyoo Ōōw nyēpō ākōy kilēē Mēēlkisētēēki.

¹ Kii pāytooyiintoo kōōroo Sālēēm :chiichi /kukuurēē Mēēlkisētēēki akii tisiin nyēpō Iriin nyoo tōrōōr kitya. Kii nēē chōōnō :Apraam pooryoot nyoo kiipēl pāytooy, kituuyēērēē :Mēēlkisētēēki akuupēēruur inyeentee. ² Kiitē :Apraam chiichoonēē kapeepar ākoongʼo nkōō taman nyēpō tukun choo kiipāru. Ngʼuutuuy :kaarinaani pō Mēēlkisētēēki kilē ’Pāytooyiintoo man.’ Āmu ngʼālyoontooni lēē Sālēēm ku kaalya, /kēēkuurēē :Mēēlkisētēēki nkōō kaarin aka ’Pāytooyiintoo kaalya.’ ³ Moomii :yoo ngʼuutuuy paapaa Mēēlkisētēēki ntā ku eeyeenyiin amoomii mpō :yoo ngʼuutuuy areenyiin, ntā ku pērēētuu nyoo /kikunāmēē ntā nyoo kiimēērēē. Tisiin :inyeentee nyēpō ākōy kilēē Wēēroo :Iriin. ⁴ Apkaata kee ōōwin nyoo kiitingʼēy :Mēēlkisētēēki. Kiitē :kuukōnyoon Apraam inyeentee kepeepar ākoongʼo nkōō taman nyēpō tukuuchiich tōkōl choo kiinyōōrchi pooryoot. ⁵ Kiimārēy :ngʼātuutēpō Muusa /kēē-opchinii kaapoorpō Laawi choo tis kepeepar ākoongʼo nkōō taman chēpō tukun choo kitingʼēy. Kiinyōōrchi :tisiichoochēē tukuuchoochēē piikwaak mpō ntā kii kuukōngʼwaangʼ tōkōl Apraam /akiimākii-irēy kilēē nyoonēē. ⁶ Mpō ntā kiimāchōōnēē :Mēēlkisētēēki kaa Laawi, kuutē :Apraam kepeepar ākoongʼo nkōō taman nyēpō tukuuchoochēē kiipāru. Kiipēēruur :tisiintoonoonēē Apraam nyoo kiikiiyoomiis :Iriin kilē pēēruurēy. ⁷ Chiich akan nyoo pēēruuriisyēy ku ōōw kusiir nyoo /kākiipēēruur. ⁸ /Kiikuutēnii tis chēpō kaa Laawi kepeepar ākoongʼo nkōō taman akiimēērsōōt akwaaneek. Wōloo nyuun /kumwoorwēēch kilē sāpoot Mēēlkisētēēki ākōy. ⁹ Muukēy mpō keemwa kilē kiitētō :kaapoorpō Laawi kepeepar ākoongʼo nkōō taman pērēētuunoonēē kupunuunō Apraam, ¹⁰ āmu kii nēē tuusōōt :Apraam ākōō Mēēlkisētēēki kitākumii :Laawi pōōrpō kuukōnyiin Apraam. ¹¹ Kiiryoonchinii :tisiik chēpō araa Laawi ngʼātuutēpō Muusa. Aku ntā /kiiku-irēy piich kutililiituuy kupunuunō pēēlsyoo kōrōs kutuup keey ākōō ngʼātuutēpō Muusa, ntā kiimāchōōnēy :Yēēsu nyoo kii tisiin kilēē Mēēlkisētēēki. Ntā kiiyamēy tisiik chēpō kōpō Aaron nyoo kii kaapooriintoo Laawi. ¹² Kunyuun, nēē /kakeewal kō nyoo pkoonēē tisiik, /keewalēy mpō ngʼātuut. ¹³ Wōloo nyuun, kiimāchōōnēē :Yēēsu nyi /kungʼāloolēē araa Laawi. Aku kiichōōnēē kō nyoo kiimoomii :chiich nyoo kiikilēku tisiin. ¹⁴ Tookunoot kilē /kiikituum Kiptaayaantēēnyoon kuchōōnō kaa Chuuta, āmoomii :yoo mwoorēy :ngʼātuutēpō Muusa kilē pkoonēē tisiik kōyi. ¹⁵ Kiikutooku aniin tisiintēē aka nyoo lēē Mēēlkisētēēki. ¹⁶ Kii nēē /ku-irēy Yēēsu kilēku tisiin, ku mēēlē /kiikutuup ngʼātuut nyoo mwooruuy kō nyoo mārēy kupkoonēē tisiik. Aku /kiiku-ir kilēku tisiin kutuup keey ākōō kaamuukaa sopoon nyoo mēēmuukēē /keeryeew, ¹⁷ kilēē paani mwoorēy :siruut kilē, "Ilēkuuy tisiin nyēpō ākōy, kilēē Mēēlkisētēēki." ¹⁸ Kiimēēmuukēy :ngʼātuutēpō Muusa ku-ir chiich kutililiit. /Kēēmoolchi nyuun ngʼātuutēchoochēē kamas, āmu kii kuskusō aku puch. Aku aniinee kēēmoongʼuuy kir nyaa karaam nyoo tāchinēēch wōloo mii :Iriin kusiir ngʼātuutēpō Muusa. ²⁰ Paani kiilēku :Yēēsu tisiin, ku kiisirpēn :Iriin. Ku kii nēē lēku :pichoochēē walak, ku moomii :chiich nyoo kiisirpēn. ²¹ Kilēku :Yēēsu tisiin paani /kiikimwa kilē, "Kiisirpēn :Iriin amāwālēy kāāpkootuutēchiich: Inyēēn tisiin ākōy." ²² Kunyuun, siirēy :ārāruut nyoo rēēl nyoo kiipō kēny, aku Yēēsu nyoo irēy kuusilta ārāruutyooni rēēl. ²³ Kii chaangʼ :tisiichoochēē kiipō kaa Laawi nyoo kii nēē karta meerat amatas taay pāyit, ku /kiikuukēērēē aka. ²⁴ Āmu sāpēy nyuun :Yēēsu ākōy, ku moomii nyoo kēērēy inyeentee nkōō pāyiisyeenyiin. ²⁵ Nkanyi, muukēy nyuun :Yēēsu kusāru piich choo pkoonēy wōloo mii :Iriin kupuntoorēē inyeentee, āmu sāpēy :inyeentee ākōy akusoochinii pichoochēē. ²⁶ Tisiin nyoo Ōōw :Yēēsu nyoo nyoolunoot. Tiliil :inyeentee amātingʼēy ngʼōōki. /Kiiketapaana :kipngʼōōkiin /ākēētōrōōr ākōy ku-it wōloo mii :Iriin. ²⁷ Makarkeey :inyeentee ākōō tisiik walak choo ēēchēēn choo kiipēēlēy kōrōs pērēētuus tōkōl, akipō ngʼōōkiikwaak kupōk, nēē ityō kupeel chēpō piich walak. Aku, kiitētō keey :Yēēsu āsip ākoongʼo kima, /sikēēnyōōchi kaat piich ngʼōōkiikwaak. ²⁸ Kutuup keey ākōō ngʼātuutēpō Muusa ku /kiikulēwēnēy piich kilēku tisiik choo ēēchēēn amachuulootēēn. Ku mpō kimii :ngʼātuutēchoochēē, ku kiisirpēn :Iriin kulēwēn Wēēriinyiin kilēku Tisiin nyoo Ōōw nyoo chuulaat ākōy.

¹ Ngʼālyoon nyoo ōōw nyoo kimii kēēmwoorēy ku nyi: Kitingʼēy Tisiin nyoo Ōōw nyoo mii kitēpēē ēēruu taay nyēpō :Iriin nkōō kipsēnkwēt kupāytooy. ² Irchinii :inyeentee Iriin pāyit mu Wōloo Tiliil Kitya mu Kōpō Iriin mu kipsēnkwēt nyoo kii-irēy :Iriin ama piich. ³ /Kulēwēnēy tisiik choo ēēchēēn tōkōl kuutē tukun Iriin akupēēlēy kōrōs. /Kēēmārēy nyuun kitingʼēy mpō :Yēēsu Kiriistō nyoo Tisiin nyoo Ōōw kiyoo tēnii Iriin. ⁴ Ntā kiimii :inyeentee ngʼwēny, ntā mā tisiin kilēē chu mii, āmu mii :tisiik choo tēnii Iriin tukun kilēē wōloo mwoortooy :ngʼātuut. ⁵ Iruunēē :tisiichoochēē pāyiisyō Kōpō Iriin nyoo mii ngʼwēny nyoo itōōn nyēpō nyoo mii kipsēnkwēt. Kii nēē lēēkit kuu-urtō :Muusa Eemaa Iriin, kimwoochi :Iriin inyeentee kilē, "I-ir kir aka tōkōl kilēē paani /kiikungʼuutuun nkōō tul parak." ⁶ /Kiikiitē Yēēsu pāyiisyoo Iriin nyoo tōrōōr kusiir nyoo kiipō tisiichoochēē. Tōrōōr :ārāruut nyoo kii-irēy :Yēēsu kusiir ārāruut nyoo kiipō kēny, akutingʼēy :ārāruutyoonoonēē rēēl kāāyoomiisuut choo kāroomēēn choo siirēy chu kiipō taay. ⁷ Ntā kiimoomii :kir nyaa ra nkōō ārāruut nyoo kiipō taay, ku ntā /kiimaki-irēy nyēpō ārēēny. ⁸ Kii nēē ro :Iriin lēēluut nkōō nyi kiipō taay kimwa kilē, "Mii :pērēētuu kuchōōnēy nyoo ā-irēy ārāruut nyoo rēēl ākōō piipō Israayeel ākōō chēpō Chuuta. ⁹ Makarkeey :ārāruutyoonoonēē nkōō nyoo kyoo-irēy nkōō kuukōtiinākwaak paani kyoorēētootēy akwaaneek ēēr kupeera kōōroo Miisiri, āmu kiimākoonyitēy :pichoochēē ārāruut nyoo kyoo-irēy nkōō akwaaneek. Nkanyi, kyootuuytoochi patar akwaaneek. ¹⁰ Ārāruut :nyi nyoo ā-irēy ākōō piipō Israayeel nkōō pērēētuus choo pkoonēy: Ātēnii ngʼātuutēchuuch mētēwēyiikwaak ākoosirchi mukuliiriikwaak. Ālēkuuy Iriintēēngʼwaangʼ aku lēkuuy :akwaaneek piichuuch. ¹¹ Moomii :chiich nkōō akwaaneek nyoo mwoochinii chiinyiin ntā ku wēēriingʼwaangʼ kilē, ’Inkēt Iriin?’ āmu sōwoon :piich tōkōl kungʼeetee nyoo miningʼ ākōy nyoo ōōw. ¹² Ānyōōchinii kaat ngʼōōkiikwaak āmoorēērēy āpkootēy." ¹³ Kii nēē mwoorēy :Iriin kilē ’rēēl’ ārāruutyooni ku kiiku-ir kuyoosiit :nyoo kiipō taay. Aku kir aka tōkōl nyoo yoos kumii kurookēy.

¹ Nkōō ārāruut nyoo kiipō taay ku kiimii :tātuut choo kiingʼuutinii piich wōloo kutunchiintooy Iriin mu Eemeenyiin nyoo tiliil nyoo mii ngʼwēny. ² /Kiikuchara Eemaanoonēē pō Iriin anka. /Kiikukuurēē charwee nyēpō taay Wōloo Tiliil akiimii yoonēē :kaaptaayit nyoo /kiikuutēnii taayitiin, ākōō meesa nyoo /kiikiitēnii makatiin choo /kiitāpoonchinii Iriin. ³ Charwee nyi pō wōlipoor nēē kimaalta :ankee ku /kiikukuurēē Wōloo Tiliil Kitya. ⁴ Kiiriikēy yoonēē paakuli nyēpō kōrōs nyoo /kiiku-ira ta-aapu nyoo /kupēēlēē tukun choo ānyinyēēn. Nkōō wōlipoor ku kiimii sāntukuu ārāruut nyoo /kiikunaapa ta-aapu. Kiimii :sāntukuunoonēē tēroo ta-aapu nyoo kiimii āmiisyō nyēpō maana, kaaryaa Aaron nyoo silēē :taaptōōy, ākōō korin ārēēny choo tāpēlēlēēn choo /kiikusirchi ngʼātuut. ⁵ Kiimii :kēēruupik choo ryēlsōōt parakuu sāntukuu. Kiikiitukō :kēēruupichoochēē kapapayiikwaak kārēywoontoo sāntukuunoonēē /kiikunyōōrchinii riirana. /Makuumuukēy nyuun /kēēngʼuutu aniinee ngʼal tōkōl akipō tukuuchoochēē. ⁶ Ki nēē /kakeetat tukuuchoochēē kilēē nyoonēē, ku kiipēētii pērēētuu aka tōkōl tisiik charwee nyēpō taay nyēpō Kōyoonēē ku-ir pāyiisyeengʼwaangʼ. ⁷ Aku kii Tisiin nyoo Ōōw ākityōōn :nyoo kiiwēētii charwee nyēpō ārēēny nyēpō kōyoonēē āsip ākoongʼo kipaat nkōō kēny. Kiimāwēētii yoonēē kumā-āp kērēti chēpō kōrōs tākuulipwoopō ngʼōōkiichiich ākōō choo kiiku-ir :piich kimēēnkēt. ⁸ Nēētēēnēēch :Toomirmiir nyoo Tiliil ngʼaleechu kilē nēē tākumii :Kōyoonēē pō Iriin ngʼwēny, ku mēēmuukēy :piich kuchuut Wōloo Tiliil Kitya mu kōyoonēē. ⁹ Ngʼuutwēēch :ngʼaleechu pērēētuusyēchu kilē mēēmuukēy kuutiliil kāāpkootuutēpō piich :kōōnunēy choo tēnii :tisiik Iriin ākōō kōrōs choo /kipēēlēy. ¹⁰ Kiipō :ngʼātuutēchoochēē āmiisyō, rēēsyō ākōō kōrōs choo /kuulipwoopēē keey kipaat akiipāyiisyō ākōy pērēētuu nyoo kii-ir :Iriin ārāruut nyoo rēēl. ¹¹ Kiichō :Kiriistō kilēku Tisiin nyoo Ōōw nyēpō tukun choo kāroomēēn choo kiikēēnyōōru. Kiichuut :inyeentee Kōyoonēē pō Iriin nyoo mii kipsēnkwēt nyoo maa-ir :piich amāpō ngʼwēny. ¹² Kii nēē chuut :Kiriistō Wōloo Tiliil Kitya mu kipsēnkwēt, ku kiimaatētō kērētiipō kwārēēy ntā ku kiiruuk, aku kiitētō kērētiichiich āsip ākoongʼo kipaat sikuutyaayteech ākōy. ¹³ Ki nēē /kākēē-isō piich choo tingʼēy ngʼōōki kērētiipō kwārēēy ākōō kiiruuk ntā ku areenipō musur, ku kiikitililiituuy. ¹⁴ Pō kwōngʼuut kityaan :pāyiisyoo Kiriistō kusiir kōrōs choo pō kēny. Kiikōōnu keey nkōō kaamuukaa Toomirmiir nyēpō ākōy kilēku kōrōsyoon nyoo yamaat nkōō wōloo mii :Iriin. Aku kiikuu-uuntoowēēch :kērētiichiich pāyiisyōōn tōkōl choo kiipō kilēēn tākēē-irchii Iriin pāyit. ¹⁵ Ki-ir :Iriin ārāruut nyoo rēēl paani kiima :Kiriistō /sikēēnyōōchi piich kaat ngʼōōkiikwaak choo kii-irēy kupāyuuy :ārāruut nyēpō kēny. Ki-ir :inyeentee kilēē nyoonēē sikunyōōru :piich choo kiikuur :Iriin pēēruur nyēpō ākōy nyoo kiikuuyoomiisi. ¹⁶ Nēē ārōōrchi :chiich piich walak tukuuchiich, ku mēēmuukēy :pichoochēē kunyōōru tukuuchoochēē ākōy nēē kaakima :chiichoonēē. ¹⁷ Tingʼēy kaamuuka :ārāruutyoonoonēē nēē kaakima :chiich, ama kutākusāpoot. ¹⁸ /Kiikurātēē nyuun kērēti ārāruut nyoo kiipō taay. ¹⁹ Kii nēē kaakumwoochi :Muusa piich ngʼātuut tōkōl, kunam keet nyoo /kiikurāti puut akulupō kērētiipō kiiruuk ākōō pēr aku-isō kiitapuu ngʼātuut ākōō piich tōkōl ²⁰ kumwoorēy kilē, "Kērētiichu choo rātēy :ārāruutyoo Iriin." ²¹ Kiireer ki-isō :Muusa kērēti Eemaa Iriin ākōō tukun tōkōl choo /kupāyiisyēērēē nkōō yoonēē. ²² Mwoorwēēch :ngʼātuut kilē /kupāyiisyēērēē kērēti kēētiliilō :tukun chaa chaangʼ akimwoorwēēch kilē nēē moomii :kērēti ku moomii :nyooyeetaa kaat. ²³ /Kiikiitiliilēē Kōpō Iriin nyēpō ngʼwēny nyoo itōōnpō Kōpō Iriin nyoo mii kipsēnkwēt kērētiipō chaak, aku Kōyoonēē pō kipsēnkwēt ku /kiikiitiliilēē kērētiipō Kiriistō, kōrōsyoon nyoonēē nyaa karaam kitya kusiir nyēpō ngʼwēny. ²⁴ Maachuut :Kiriistō kōyoonēē pō Iriin nyoo kii-irēy :piich nyoo kii itōōnpō Kōyoonēē pō man, aku nyuun kiiwō :inyeentee wōloo mii :Iriin akimii paannyēēnyi kusoomwēēch ārō. ²⁵ Maachuut :Kiriistō kipsēnkwēt kuutētō keey āsip chaa chaangʼ kilēē paani kiichuutēy Tisiin nyoo Ōōw Wōloo Tiliil Kitya mu Kōpō Iriin nkōō ngʼwēny kēny aka tōkōl kitingʼēy kērētipō chaak. ²⁶ Ntā kilēē nyoonēē, ntā kiimēērēy :Kiriistō āsip chaa chaangʼ kungʼeetee /kee-ir ngʼwēny. Aku paani kiiriik kuuwoonyō :pērēētuus kukōōnu keey :Kiriistō āsip ākoongʼo kilēku kōrōs sukuuwaangʼ kaamuukaa ngʼōōki. ²⁷ Mēērēy :chiich āsip ākoongʼo, nēē ityō kutilchi :Iriin kiirwookēēnyiin. ²⁸ Nkōō oor nyoo lēē nyoonēē ku kiichamta keey :Kiriistō kima āsip ākoongʼo sikwoop ngʼōōkiipō piich chaa chaangʼ. Wārākēē :Kiriistō amēēlē chōōnēy kuurēērēy kwoopēy ngʼōōkiipō piich, aku nyuun chōōnēy kusāruuy piich tōkōl choo kānyēy inyeentee.

¹ Kii kitōōntōr ngʼātuutēpō kēny chēpō tukun choo kāroomēēn choo kiimii kupkoonēy, akiimā tukuuk akwaaneek. Kunyuun, kimēēmuukēy :ngʼātuutēchoochēē ākōō kōrōs choo /kiiku-irēy kēny aka tōkōl kuutiliil piich choo kiipkoonēy kukutunchinii Iriin. ² Ntā kii-uuntoochinii :kōrōsēēchoochēē pichoochēē ngʼōōkiikwaak kutililiituuy, ntā kiikuuryoongʼ :pēēlsyoo kōrōs, āmu kiikuu-uuntō ngʼōōki kilē chiim mu kāāpkootuutēkwaak. ³ Kiipkootinii :pēēlsyoonoonēē pō kōrōs piich ngʼōōkiikwaak kēny aka tōkōl kipaat, ⁴ āmu kimēēmuukēy kuu-uuntō :kērētipō kiiruuk ākōō chēpō kwārēēy ngʼōōki. ⁵ Kunyuun, kichōōnēy :Yēēsu ngʼwēny, ku kiimwoochi Iriin kilē, "Kiimēēmārēy /kee-iruun kōrōs /akēēkōōniin par; aku kiichēpoon saateerin iit. ⁶ Mēēpāypāychinii chaak choo /kupēēlēy, ntā pēēlsyoo kōrōs akipō ngʼōōki. ⁷ Nkanyi kyaamwaa kilē, ’Āmii yi, Iriin. Kāāchōōn saa-ir kir aka tōkōl nyoo imārēy a-ir, kilēē wōloo siraat akipō aneen nkōō kiitapuungʼuungʼ.’ " ⁸ Kiimwooru kupōk kilē, "Kiimēēmārēy /kee-iruun kōrōs /akēēkōōniin par. Mēēpāypāychinii chaak choo /kupēēlēy, ntā pēēlsyoo kōrōs akipō ngʼōōki." (Mpō ntā /kiku-irēy kōrōsēēchu kutuup keey ākōō wōloo lēē :ngʼātuut.) ⁹ Nēē mii yoonēē, kumwooru kilē, "Āmii yi, Iriin. Kāāchōōn saa-ir kir aka tōkōl nyoo imārēy a-ir." Kunyuun, kiiput :Iriin ārāruut nyoo kiipō taay akuukeera ārāruut nyoo rēēl. ¹⁰ /Kiitiliilēēch āmu kiitētō keey :Yēēsu Kiriistō kilēē wōloo kimārtooy :Iriin kilēku kōrōsyoon nyēpō āsip ākoongʼo kipaat. ¹¹ Irēy tisiik chēpō Yāwuutik pāyit pērēētuu aka tōkōl kupēēlēy kōrōsēēchoochēē āsip chaa chaangʼ, amēēmuukēy kwoop ngʼōōki. ¹² Aku, kiitētō keey :Yēēsu kilēku kōrōsyoon āsip ākoongʼo kipaat, akiwō kutēpō ēēruu taay nyēpō Iriin. ¹³ Mii wōloonēē aniin kukānyiisyēy ākōy pērēētuu nyoo /kiipēlēy puunichiich. ¹⁴ Kii nēē tētooy keey :Yēēsu kilēku kōrōsyoon, ku-ir kuuchuuliisyō :piich choo mii kuutiliilēy :Iriin ākōy. ¹⁵ Āsiisiin :mpō Toomirmiir nyoo Tiliil nyēpō ngʼalēēchoochēē kiimwoorēy kilē, ¹⁶ "Mwoorēy :Iriin kilē ārāruut :nyi nyoo ā-irēy ākōō pichoochēē nkōō pērēētuus choo mii kupkoonēy. Ātēnii ngʼātuutēchuuch mukuliiriikwaak ākoosirchi mētēwēyiikwaak." ¹⁷ Nēē ityō kumwa kilē, "Maarēērēy āpkootēy ngʼōōkiikwaak ākōō rāyiityēēngʼwaangʼ." ¹⁸ Nēē /kākēēnyōōwēēch nyuun kaat, ku maakimaraat kutakee-ir kōrōs. ¹⁹ Kunyuun oo choo kituupchō, kitingʼēy nyakanat keepa Wōloo Tiliil Kitya mu Kōpō Iriin nkōō kipsēnkwēt, āmu kiitarta :Yēēsu kērētiichiich akipō achaan. ²⁰ Kiiyootwēēch :inyeentee oor nyoo rēēl nyoo mutēēch wōloo mii :Iriin kēēpuntēērēē anka nyoo kiikichara Kōpō Iriin. Araani rēēl ku Yēēsu nyoo sopoot. ²¹ Āmu kitingʼēy Tisiin nyoo Ōōw nyoo pāyuuy Kōpō Iriin, ²² akany nyuun kēēriichii Iriin nkōō kāāpkootuut chēpō man kēērānēy inyeentee nyoo mākuuwāriisyēy. /Kiikēēpiitēēnēēch kērētiipō Yēēsu, sikutililiituuy :kāāpkootuutēchooch choo rāāchēēn /ākiikēē-uunēēnēēch pēr choo tiliilēēn. ²³ Keenama kukaraam kiyoo kumwoorēy kilē kiimoongʼuuy āmu ranaat Iriin nyoo kiiyoomiisēy kiyoonēē. ²⁴ Keepkaata wōloo kiimuuktooy keecheer keey, keecham piich, akee-ir ngʼal choo kāroomēēn. ²⁵ Maakany kēēmētēē ātēp nyoo kutuusōōt kilēē paani kiimētō :walak. Akanya kēēkiilō keey, āmu ānkēt kilē mii kiriikuuy :pērēētuu nyoo choonēy :Kiptaayaan. ²⁶ Aku nēē kaakēēnyōōru ngʼālyoontoo man ākēētāsēy taay kēē-ōōchinii kēē-irēy ngʼōōki, ku moomii nyuun :kir nyoo /kii-uuntoorēē ngʼōōkiichooch. ²⁷ Kēētēpēē nyuun kēēwāriisyēy kēēkānyoonuuy /keetilweech kiirwook nkōō ma nyaa ngʼwaan nyoo pēēlēy kuuwoongʼuuy puunipō Iriin! ²⁸ Ki nēē tay :chiich kutuup ngʼātuutēpō Muusa akumwooru :sōwi ārēēny ntā ku sōmōk ku /kiikupārēy chiichoonēē nyoo /mākuriirēē. ²⁹ Ngʼwoonchinii nyaa tyaan nyuun :chiich nyoo kareengʼ Wēēroo Iriin akuuseer kērētiipō ārāruutyeenyiin choo /kiikuutiliilō kilēku chiipō Kiriistō! Nyārilēy kilē nee kēny :chiichoonēē muulēy Toomirmiir nyēpō choomnyoot! ³⁰ Lēē nyoonēē āmu kiinkēt :achaan Iriin nyoo kiimwoorēy kilē, "Ārooytooy mukētuut." /Kumwoorēy kuureer kilē, "Tilchinii :Iriin piichiich kiirwook." ³¹ Ngʼwoonchinii, kitya chiich nyoo /kēēputi ēēruunēpō :Iriin nyoo sopoot! ³² Apkaata kee pērēētuusyēchoochēē kiipō taay paani kyoonyōōru lēpooyinpō Iriin. /Kiiku-usook nyoo kōrōōm, akyaamurteekwaan. ³³ Kiimii mpō :pērēētuus walak choo /kikumuulook /ākēē-usook, aku nkōō pērēētuus walak ku kyootoorētēy mpō choo /kiiku-irchinii ngʼalēēchoochēē. ³⁴ Kyooriirēē piipō Kiriistō walak choo /kiikurat, akyoomuurtooy nkōō pāypooyō nēē /kusareenaak tukuukwook, āmu kyoonkētikwaan kilē ātingʼēy kir nyoo mārookēy aku karaam kusiir tukuuchoochēē. ³⁵ Kunyuun, āmoomētō nyakanateengʼwoongʼ nyoo kōōnook mālāk. ³⁶ Makaat āmurtooy ā-irēy kiyoo mārēy :Iriin, soonyōōruu kiyoo kiiyoomiis :inyeentee. ³⁷ Mwoorēy :siruut kilē, "Chōōnēy :inyeentee nyoo kimii kēēkānyēy kilēēkit amāsiistooy. ³⁸ Nyōōruuy :chiinyuun nyēpō man sopoon nēē tiirēēnoon keey. Aku nēē chuchuuka, ku moopāypāchinii." ³⁹ Aku mākupoochaan piich choo chuchukiisōōt akupētyō, wōloo nyuun kupoochaan choo tiirēē keey Iriin /ākēēsāru.

¹ Nēē kiirānēy Iriin ku-iriisōōt :tukun choo kiimoongʼuuy akitookuuy :tukun choo /mākuurōōtēy. ² /Kiikuuloosu kuukōtiin choo kiirānēy Iriin. ³ Āmu kiirānēēchaan Iriin, kēēnkēt kilē kii nēē mwa :Iriin ngʼālyoon, ki-ira :parak ākōō ngʼwēny, sikupkaana :tukun choo /kuurōōtēy tukun choo /mākuurōōtēy. ⁴ Āmu kiirānēy :Āpēēli Iriin, ki-irchi kōrōs choo kiicham :Iriin kusiir choo kiipō Kaayin. Kii nēē cham :Iriin kōrōsēēchoochēē, kungʼuutu kilē kiipō man :Āpēēli. Mpō ntā kiima :inyeentee, kutākungʼāloolēy :kaaraneenyiin. ⁵ Āmu kiirānēy :Eenok Iriin, /kēē-āp kipsēnkwēt kusāpoot amaatakutooku nkōō wōli. Kitoomō /kēē-āp Eenok kipsēnkwēt ku /kiikumwooru kilē kiipaypaay :inyeentee Iriin. ⁶ Moomii :chiich nyoo pāypooyēy :Iriin nēē mēērānēy inyeentee, āmu maraat kicham :chiich nyoo choonchinii Iriin kilē mii :inyeentee akuutēnii mālāk piich choo wāsēy inyeentee. ⁷ Āmu kiirānēy :Noowa Iriin, kiteek mēēli kuusoop katanyiin. Kiikoonyit :inyeentee kiyoo kiimwoochinii :Iriin akipō tukun choo toomō /keero. Kingʼuutu :Noowa nkōō araani kilē kiiyamaat /kēētilchi kiirwook :ngʼwēny /akeecham inyeentee kilē pō man. ⁸ Āmu kiirānēy :Apraam Iriin, kiteer iit paani /kiikumwoochi inyeentee kiwō kōōr nyoo tēnii :Iriin. Kii-uurchi nyuun kōōr nyoo kiimēēnkēt. ⁹ Kiimāngʼ eema kilēē kipruutooyoon nkōō kōōroonoonēē kiiyoomiis :Iriin. Kimāngʼiisyō mpō Isaka ākōō Chaakōp kilēē nyoonēē mpō ntā /kiikuuyoomiisi akwaaneek kōōroonoonēē. ¹⁰ Kiikānyoonuuy :Apraam kōōr nyoo chēpēy akutēēkēy :Iriin. ¹¹ Āmu kiirānēy :Apraam Iriin, kilēku paapaa laakwa mpō ntā kiikiikuyoosiit akiikutila :yyoot Saara. Kiitiirō keey :Apraam Iriin nyoo kiiyoomiisi inyeentee laakwa. ¹² Nkanyi nyuun kinyōōru :chiich ākoongʼo nyoo kiipaanta kima kuukōtiin chaa chaangʼ kitya choo tēēnō kookeel ntā ku asyaak choo mēē-iitiisyēy. ¹³ Kiimēērō :pichu tōkōl, kitoomō ku-it kōōrooni kiikuuyoomiisi Iriin. Aku kiirānēy inyeentee kitoopēnchi wōloo lōōw akukanyaanu. Kuchāmchi keey kilē kii kipruutooyiin nkōō ngʼwēny. ¹⁴ Nēē mwoorēy :piich ngʼal choo lēē chu kungʼuutuuy kilē mii kuwāsinii keey kōōr aka. ¹⁵ Ntā kiipkootēy :pichoochēē kōōrooni kiipkoonēē, tākiinyōōruuy pārooyin kiwaraka. ¹⁶ Aku nyuun, kiimārēy :pichu kunyōōru kōōr nyaa karaam kitya, aku nyoonēē ku kōōroo kipsēnkwēt. Kunyuun, paypay :Iriin kukuurō pichoochēē piichiich, āmu kiikuchēpchi akwaaneek kōōr mu kipsēnkwēt. ¹⁷ Āmu kiirānēy :Apraam Iriin, kicham kuutētō Isaka wēēriinyiin nyoonēē kii ākoongʼo kipaat kilēē kōrōsyoon kii nēē tyam :Iriin inyeentee, ¹⁸ mpō ntā kiikiiyoomiis :Iriin kilē, "Isaka :nyoo rōōptooy kaarineengʼuungʼ." ¹⁹ Kiinkēt :Apraam kilē muukēy :Iriin kuungʼeet choo mēērsōōt. Kilēē nyoonēē, ku lēē yoo /kikuu-ōōkuunō Isaka meerat. ²⁰ Āmu kiirānēy :Isaka Iriin, kuusēē-ēn Chaakōp ākōō Eesaaw. ²¹ Āmu kiirānēy :Chaakōp Iriin, kuusēē-ēn wēēchiipō Chōōsēp kitoomō kima, akutiirō keey kaaryeenyiin kukutunchi Iriin. ²² Āmu kiirānēy :Chōōsēp Iriin, kimwooru kitoomō kima wōloo /kiityooytooy piipō Israayeel kupeera Miisiri akimwooru kiyoo /ku-irtooy koowēyiichiich. ²³ Āmu kiirānēy :sikiipō Muusa Iriin, ku-ungʼ Muusa āroo sōmōk kii nēē /kituum. Kiiro :sikiichoochēē kilē kii karaam :wēēroonēē aku maawar kupistēērēē kiyoo kiimwoorēy :pāytooyiin. ²⁴ Āmu kiirānēy :Muusa Iriin, paani kii-ōōwiit, kutay /kēēkuurō wēēroo chēpō Paraawo. ²⁵ Kiilēwēn :Muusa kunyaril ākōō piipō Iriin kusiir kuupaypaaya keey ngʼōōki chēpō pērēētuus choo ngʼērin. ²⁶ Kiiro kilē kii kaykay /kēē-us kilēē Kiriistō kusiir kinyōōru mōkōrnoonti nyēpō Miisiri, āmu kikānyoonuuy mālāk nyoo /kuutēnii. ²⁷ Āmu kiirānēy :Muusa Iriin, kiwēērō Miisiri amaawar nareek chēpō pāytooyiin. Kiimurta āmu kiikiikuuro Iriin nyoo mātookuuy. ²⁸ Āmu kiirānēy :Muusa Iriin, kimwoochi piipō :Israayeel kwaam Tuumpō Pasaka akimwoochi :inyeentee pichoochēē ku-isō kērēti kurkoot simapar :malaykayaantaa Iriin wēēchiipō Israayeel choo lēē kipōōrēētōōy. ²⁹ Āmu kiirānēy :piipō Israayeel Iriin, kitilta Araaray nyoo Pirir kilēē kōōr nyoo yaamaat. Aku kii nēē tyam :Miisirik kilē kitilta, kwoop :pērēēchoochēē. ³⁰ Āmu kiirānēy :piipō Israayeel Iriin, kiruul :karwaa kōōroo Chēērikō nyoo kiikuteeka korin kii nēē muruut :akwaaneek pērēētuus tisap. ³¹ Āmu kiirānēy :Raa-ap nyoo kii cheepaykeeyaan Iriin, /kimaakipar nyuun ākōō pichoochēē kiimaakoonyit Iriin āmu kiitaak yōōtiipō Israayeel. ³² Ara, tāāmwooraa nee? Moomii :pārooyin nyoo kātoomwoorwook akipō Kiityōn, Paarak, Sāmsōn, Cheepta, Tāwuti, Sāmwēēl ākōō ōōrkooyiipō Iriin. ³³ Āmu kiirānēy :pichoochēē Iriin, kipooryō ākōō kōōrootin akuupēl, kii-ir tukun chēpō man akunyōōru kiyoo kiikiikuuyoomiis :Iriin. Kikar :pichoochēē walak kuutuwayiipō ngʼētuuny. ³⁴ Kiipuntēērēē :walak moot choo kii ngʼwoonō, akichirila :walak chōōkoon. Mpō ntā kii makiilootēēn :pichoochēē walak, ku kiinyōōru kaamuuka. Kii kōrōōmiituuy :walak nkōō pooryoot akuupēl luk chēpō kōōrootin walak. ³⁵ Kiitaak :chēēpyōōsōōy piikwaak choo kiikuungʼēētuunō meerat. Mii :walak choo /kiiku-us kuti mēērō āmu maacham kumētō kiyoo kiirānēy. Kiitay akwaaneek /keetyaayta āmu kiimoongʼuuy kunyōōru sopoon nyaa karaam nyoo siirēy nyēpō ngʼwēny. ³⁶ /Kiikimuul walak /ākēēnoor, /keerat walak akēēkārchi korkoreet. ³⁷ /Kiikuwiira walak korin kumēērō, /keetiluuna walak ārēēny nkōō musumēēnō, /keepara walak chōōkoon. Kiilookēy walak siroopō kwārēēy nkōō chēpō kēēchiir, kii mēēy walak, /kēē-us /akeenyariil. ³⁸ Kii kāroomō :akwaaneek kitya kusiir piipō ngʼwēny. Kii uurootēy nkōō suur kwēēn nkōō tulwēy akiimāngʼēy kēpēnoot. ³⁹ /Kiikuuloosu pichoochēē āmu kiirānēy Iriin, akiitoomō kunyōōru kiyoo kiiyoomiis :Iriin, ⁴⁰ āmu kiichēpwēēch :inyeentee kir nyaa karaam kitya, amānyōōruuy kiyoonēē nēē mākimii tōkōl.

¹ Āmu kuunkēt kilē kēēmuruutēēch akurōōtēēch :pichoochēē chaangʼ kiirānēy Iriin, akany nyuun kēēmētēē mpō kir aka tōkōl nyoo riikēēch ākōō ngʼōōki choo rātoorātēēch akeemurta kēēmwēr cheemuraani kimii. ² Akanya keeroota Yēēsu nyoo toowuuniin aku kaawoontooriin nyēpō kaaraneenyoon. Nyoo maachuchuuka keey nyaril nkōō kimurtooyoon, aku kiimurta akipō pāypooyō nyoo kiimii kukānyoonuuy. Akiwō kutēpō ēēruu taay nyēpō Iriin kupāyta :tōkōl. ³ Āpkootēy nyuun inyeentee nyoo kiimurta muulēt nyēpō kipngʼōōkiin, simāchoosyō mukuliiriikwook akaasaalta keey. ⁴ Toomō āpooryēērēēkwaan rāyiityoo ngʼwēny ākōy atarta kērētiikwook. ⁵ Apkaata kee ngʼal choo chēērēēnook :Iriin kilēē laakōōchiich kumwoorēy kilē, "Wēēriinyuun, meereengʼ nēē isuun :Iriin, ntā nēē chuulin, ku meekany kimeerin :moo, ⁶ āmu chuulēy :Iriin chiich aka tōkōl nyoo chāmēy, akuutēnii siitēt chiich aka tōkōl nyoo kuurēē laakweenyiin." ⁷ Nēē /kuchuulook āmurtooy, āmu āpook :Iriin kilēē laakōōchiich. Mii :laakwa nyoo māchuulēy :paapeenyiin? ⁸ Nēē /makuchuulaak kilēē paani /kuchuulēy laakōōy, kungʼuutuuy kilē maakwaan laakōōchiich kisop. ⁹ Kiikitingʼēy :tōkōl mpō paapatiin choo kiichuulēēch akiikuukoonyitēy. Kunyuun oo, kārāmiituuy nyaa tyaan nēē kuuminingʼiiti keey Paapa Iriin nyoo chuulēēch akukōōnēēch sopoon? ¹⁰ Kiichuuleech :mpō paapatiinēchooch chēpō ngʼwēny nkōō pērēētuus choo ngʼērin kilēē wōloo kiirōōtitooy :akwaaneek kilē karaam. Aku Iriin, kuchuulēēch āmu mārēy sikēētililiituu kilēē inyeentee. ¹¹ Ngʼwoonchinēēch nēē /kuchuulēēch amākupāypāchinii. Aku lētuun nyuun ku-irēy man akunyōōru kaalya :piich choo /kichuulēy. ¹² Ākiilō ēēruunēkwook choo kaakuchoosyō akaachuul kuutungʼēyiikwook choo mēērootēēn. ¹³ Apee oor nyoo chuulaat, simapunukō yoo mākiiloot, aku nyuun, tākusop. ¹⁴ Ākiilō keey āmāngʼiisyēē ākōō piich tōkōl nkōō kaalya, ākootililiitu āmu moomii :chiich nyoo rōōtēy Kiptaayaan nēē mā tiliil. ¹⁵ Āriip kumārārchi :chiich chamataa :Iriin. Aroo kilē mapiit :keet nyaa ngʼwaan nyoo muukēy kuu-iimaak akunyeera piich walak chaa chaangʼ nkōō ngʼwooneenyiin. ¹⁶ Aroo kilē moomii :chiich nyoo irēy takal, ntā ku nyoo mēēwārey Iriin kilēē Eesaaw, nyoo kyaalteera kaamukeenyiin nyēpō kipooreet āmiisyō kipaat. ¹⁷ Ānkēt :akwaan kilē /kiikutaya lētuun paani kiimārēy kunyōōru pēēruur nkōō wōloo mii :paapeenyiin. Kiimēēmuukēy kuwal kāāpkootuutēpō paapeenyiin mpō ntā kiiriir kilē /kēēpēēruur. ¹⁸ Maariichiikwaan tulwoo Sinaay nyoo lārēēy ma, akimii tuurin ākōō yoomēt nyoo ōōw ākōō tulāt, ¹⁹ chērwoo ryampu ākōō kuut nyoo ōōw. Kii nēē teer :piich kuutiinoonēē, kisaarsaar kilē kiyam /kumātākēēmwoochi ngʼālyoon aka, ²⁰ āmu kiimaakuumuukēy ngʼalēēchoochēē kiimwooruuy :Iriin kilē "Nēē tiingʼ :tyoony tulwoonoonēē /keewiira korin ākōy kima." ²¹ Kii-ir :ngʼalēēchoochēē Muusa kumwa kilē, "Kāāwārisyō kitaapootan!" ²² Aku nyuun kyooriichiikwaan tulwoo Saayoon, kōōroo Iriin, Chēērusālēēm nyēpō kipsēnkwēt wōloo tuuyēēchinii :malaykeen chaa chaangʼ kitya nēē kwoomēy tuum nyēpō pāypooyō. ²³ Kyooriichi nyuun kipōōrēētōōy choo sirootēēn kaariikwaak mu kipsēnkwēt akyooriichi wōloo mii :Iriin nyoo tilchinii piich tōkōl kiirwook, ākōō wōloo mii :toomirmiirēy chēpō piich choo kāroomēēn choo /kikee-ir kutililiituuy. ²⁴ Kyooriichi wōloo mii :Yēēsu nyoo kyoopu ārāruut nyoo rēēl akyooriichi wōloo mii :kērētiichiich choo /kiikuraanta choo mwooruuy kir nyaa karaam kusiir kērēti choo kiipō Āpēēli choo mwooruuy raaytaar pō mukētuut. ²⁵ Āriipō keey nyuun, amaatay ateer iit Iriin nyoo ngʼāloolwook. Nēē maachiril :piich choo kiitay kuteer iit Iriin nyoo kiingʼāloolchinii nkōō ngʼwēny oo, kēēchirilēēchaan kilē nee, nēē makiteer iit Iriin nyoo ngʼāloolwēēch kuchōōnō kipsēnkwēt? ²⁶ Kii nēē ngʼālooluunō tulwoo Sinaay kuutimtiimō ngʼwēny, aku aniin ku kiikuuyoomiis kilē, "Toorēērēy ātimtiimēy ngʼwēny āsip ākoongʼo, ākoo-irēy mpō parak kuutimtiimō." ²⁷ Ngʼālyoontoonoonēē lēē ’āsip ākoongʼo’ kungʼuutuuy kilē /kiināmuuy tukun choo timtiimiisōōt choo mii ngʼwēny ākōō parak, sikungʼātu choo mēētimtiimiisōōt. ²⁸ Āmu kipētiiy kēēnyōōruuy kōōr nyoo mēētimtiimēē, kēēmwoochi Iriin kōōnkēy ākēē-irchi pāyit nkōō oor nyoo pāypāchinii kēēwārēy inyeentee akēēkoonyitēy, ²⁹ āmu :Iriin ku ma nyoo woongʼuuy piich.

¹ Atasa taay āchoomnyēē āmu ātuupchō. ² Ātookēy too mpō choo moonkēt. Āmu mii choo kii-ir kilēē nyoonēē kuti taak malaykeen kimēēnkēt. ³ Āpkootēy piich choo mii korkoreet kilēē yoo āmii tōkōl. Ākoopkootēy mpō akwaaneek choo nyārilsōōt kilēē lēē yoo ānyārilēy :tōkōl. ⁴ Makaat kuukoonyit :chiich aka tōkōl āpisyō. Aku maraat kuukoonyitēy keey :pooyoon ākōō cheepyooseenyiin āmu tilchinii :Iriin kiirwook piich choo siirēy karwa ākōō choo irēy takal. ⁵ Ā-istoorēē keey chamataa rōōpiyō akaakany kuyamaak tukun choo ātingʼēy āmu mwoorēy :Iriin kilē, "Moomētooyiin āmoopistooyiin." ⁶ Kēēnyikāniituu nyuun akeemwaa kilē, "Iriin nyoo toorētoon, mā ākōy āwāriisyō, irwoon nee :chiich?" ⁷ Apkaata kāāntōōyiikwook choo kyoomwook ngʼaleepō Iriin. Akaapkaat kee wōloo kiitēptooy :pichoochēē ākootiirō keey Iriin kilēē akwaaneek. ⁸ Māwālēē :Yēēsu Kiriistō, lēē nyiinēē āmātuun, aniinee, amāwālēē ākōy. ⁹ Amaakany kuumēlmēēlook :koonēētuut walak choo chuunnyootēēn. Karaam kuukiil :Iriin kāāpkootuutēkwook nkōō chamateenyiin, āmookiilchi keey ngʼātuut chēpō āmiisyō choo mātoorētēy piich. ¹⁰ Kitingʼēēchaan kaapkōrōs nyoo /mākuchāmchinii tisiik chēpō Yāwuutik kwoomiisyēērēē. ¹¹ Āpēy :Tisiin nyoo Ōōw kērētiipō chaak Wōloo Tiliil Kitya mu Kōpō Iriin /kēētētō akipō ngʼōōki, /akēē-āp panyeepō chaakiichoochēē /keepeela kōōrēē kamas pō saangʼ. ¹² Nkōō oor nyoo lēē nyoonēē, ku kiimēērchi :Yēēsu kōōrēē kamas pō saangʼ sikuutiliilō piich kērētiichiich. ¹³ Kunyuun oo, akanya keepa kōōrēē kamas pō saangʼ wōloonēē /kiikumuulēē :Yēēsu /sikēēmuulēēch mpō achaan. ¹⁴ Mākutingʼēy nyuun nkōō ngʼwēny kōōrēē nyoo tēpēē ākōy, aku kukānyēy kōōrēē nyoo chōōnēy. ¹⁵ Āmu kiyoo kii-ir Yēēsu, kēētō nyuun Iriin ākōy kōrōsēēpō kāāloosuunō. ¹⁶ Aku aroo kilē kaa-ir tukun choo kāroomēēn, ākootoorētēy keey, āmu kōrōsēēchoochēē :choo pāypooyēy Iriin. ¹⁷ Ākoonyitō kāāntōōyiikwook akaatuup kiyoo mwoorēy. Riipook :akwaaneek kuunkēt kilē /kutēēpēē ngʼal kutuup keey nkōō riipsyooni. Nēē ākoonyit kāāntōōyiichoochēē, ā-irēy kupāypāyiituuy, aku nēē mookoonyit, ā-irēy kunārēēkyō, amākārāmiituuy nyoonēē nkōō akwaan. ¹⁸ Āsooywēēch āmu kiirānēy kilē pēērēy keey kāāpkootuutēchooch ākēēmārēy kilē kēētēpii nkōō oor nyēpō koonyit. ¹⁹ Āsoowoon taawaraka wōloonēē kilēēkit. ²⁰ Kiingʼēēta Iriin meerat Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu nyoo mēsōwoon nyoo ōōw nyēpō kēēchiir aku-ir ārāruut nyoo tēpēē ākōy kuusilta nkōō kērētiipō Yēēsu. ²¹ Kukōōnook :Iriin nyēpō kaalya kir aka tōkōl nyaa karaam taa-ira kiyoo mārēy :inyeentee, akukōōnook Yēēsu Kiriistō kaamuuka taapaypaaya Iriin. Kutōrōriit :inyeentee ākōy! Lēē nyoonēē. ²² Choo kituupchō, āsoomook kilē āmurtoochii ngʼaleechu āchēērēēnook āmu kaasirwaak kipaat nkōō nwookin. ²³ Āsōwuu kilē /kiikeetyaayta tuupchēēnyoon Tiimōti mu korkoreet. Nēē sipkuchō, kēēpkoonēy tōkōl kēērōōtook. ²⁴ Ataakweesa kāāntōōyiikwook tōkōl ākōō piipō Kiriistō. Tookwēēsook chēpō Italya. ²⁵ Kuupēēruurook tōkōl :Iriin.