Kalatiya

1

1 Aneen Paawulō :nyi āsirwook parwaani. Āmāraa āmwoorwook kilē Yēēsu Kiriistō ākōō Paapa Iriin nyoo kiingʼeeta Yēēsu meerat nyi kiilēwēnān ālēku kāāyooytooyiin. Mā kimukuul mēt nyi kilēwēnān āwō a-amtaata lōkōōy choo kāroomēēn. 2 Ātookwēēsookwaan kaaniiseen tōkōl choo āmii Kalatiya akuutookwēēsook mpō tuupchēēnichooch choo kumii tōkōl wōli. 3 Lēyyē, āsooyaa kilē kuupēēruurook :Paapa Iriin ākōō Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō akukōōnook kaalya. 4 Kilēē paani ānkēt akwaan, kiitētō :Yēēsu sāpoontanyiin akipō ngʼōōkichooch. Ki-ir kilēē nyoonēē sikuutyaaytaareeneech ngʼōōki chēpō ngʼwēnyuuni. /Kiiku-ir kilēē nyoonēē kutuup keey nkōō wōloo kiimārtooy :Iriin Paapeenyoon. 5 Lēyyē, kutōrōriit :Iriin ākōy. Lēē nyoonēē! 6 Kyoo-ātyaa kwōngʼuut paani kyaateer :aneen wōloo kyaatayteekwaan kilē weel Iriin nyoo kiikuurook āmāngʼiisyēē mu choomnyeenyiin akunyōōwook kaat ngʼōōkiikwook. Kyoo-ātyaa āmu kyoowāliisyēēkwaan atuup koonēētuut walak 7 choo mā kāroomō. Kaakungʼuutu keey man kilē mii :piich choo mii kuupootook mētēwēy āmu māmārēy atuup akwaan lōkōōy choo kāroomēēn chēpō Kiriistō. 8 Akanya āmwoorwook, mpō ntā chō :chiich nkōō achaan ntā ku malayka wōli āmiikwaan akwaamtaata lōkōōy choo ngʼulēy nkōō choo kiiku-āmwook, kuurookēē keepa /kēēwiirchi chiichoonēē ma nyēpō ākōy nkōō ākōy. 9 Kilēē paani kiikiikēēmwoorwook, akanya āmwoorwook kuureer: Nēē mii :chiich aka tōkōl nyoo āmtootēy lōkōōy chēpō sāruunō choo ngʼulēy nkōō choo kiiku-āmwook :achaan, kuurookēē :chiichoonēē keepa /kēēwiirchi ma nyēpō ākōy nkōō ākōy. 10 Paani āmwooraa kilēē nyēēnyi oo, āmiiyaa ā-irēy piich kupāypāyiituuy? Acha sōō, āmāraa apaypaay Iriin. Ntā āpāypooyaa piich ntā mootoopāyiisyēēchinaa Kiriistō. 11 Tuupchēēnichuuch, āmwoorwook kilē lōkōōy choo kāroomēēn choo kyoo-āmwook ku kiimāpkoonēē wōloo mii :piich. 12 Lōkōōy choo kāroomēēn choo kyoomwoorwook ku kiimaaneetan chiich. Kiingʼoongʼwoon :Yēēsu Kiriistō. 13 Āpkootēy kilē kyaateer kwaan wōloo kyoolaa paani kiitootuupaa ātēpuut chēpō Yāwuutik. Kyoo-us :aneen kitya kaaniisaa Iriin akaatyam :aneen kilē awaangʼ pichoochēē kilē chiim. 14 Kyaatuupaa ngʼātuut chēpō :paapatiinēchooch kusiir wōloo kiituuptooy :Yāwuutik walak chēpō anee āpēn. 15 Ku kiitil nyuun :Iriin kungʼoongʼwoon āsōwu wōloo lēē wēēriinyiin. Man kiisip kilēwēnān kitoomii moo nyēpō eeyeenyuun akukuurān nkōō choomnyeenyiin ā-āmchinootō piich choo mā Yāwuutik lōkōōy choo kāroomēēn akipō Yēēsu Kiriistō. Paani kikaakungʼoongʼwoon :Iriin ngʼaleechoochēē, ku kiimaawas :aneen kilē kuuneetan :piich. 17 Moowaa mpō Chēērusālēēm kilē awaateepa piich choo kiisip kilēku kāāyooytooy kutoomō ālēku. Acha sōō! Kyaachuul aneen kilē weel ākōy suur kwēēn nyēpō Areepya, nēē ityō, awaraka Tamaskaas. 18 Nēē mii lētuun, tēēnō karook :kēnyiisyēk choo lēē sōmōk kungʼeetee kukuurān :Iriin, āwō ākōy Chēērusālēēm awaa-am lōkōōy nkōō Pēētērō. Ātēpō nkōō Pēētērō pērēētuus taman nkōō muut. 19 Kiimaaroo :aneen nyuun kāāyooytooy walak kungʼātu Chēēmis nyoo tuupchō nkōō Kiptaayaan. 20 Āmwoorwook nkōō taayuu Iriin kilē man :kiyoo āmii āsirwook. Moongʼuurnoonaa. 21 Paani karook :pērēētuusyēchoochēē, āwaa kōōroo Siirya nkōō nyēpō Kiliikya. 22 Kiitoomō kusōwoon :kaaniiseen chēpō Kiriistō chēpō Chuuteeya. 23 Kiinkēt kipaat kiyi kiimwoorēy :piich kilē, "Mii kwoomtootēy ngʼālyoontoo Iriin :chiichi kii-usootēēch nyi kiimārēy kilē kupēt ngʼālyoontoonoonēē kilē wirwir." 24 Kuuloosu :pichoochēē Iriin akipō kiyoo ki-ira nkōō wōloo āmii.

2

1 Paani kāsiirtō :kēnyiisyēk taman nkōō angʼwan, awarakaa Chēērusālēēm. Ku kyoowaa paanoonēē nkōō Parnapa ākōō mpō Tiitō. 2 Kyoowō āmu kiingʼoongʼwoon :Iriin kilē āwō. Āmii wōloonēē, ku kyoomwoochaa piich chēpō Kiriistō choo kiitookunootēēn nkōō wōloonēē lōkōōy choo kāroomēēn choo kyoomchinootaa piich choo mā Yāwuutik. Kyaa-ir aneen kilēē nyoonēē simangʼam :piich walak pāyiisyeenyaa kilēku kilēēn. 3 Mpō ntā kiimāmuroot :Tiitō nyi kiikupēētiichaan tōkōl āmu kii mā Yāwuutyoon, ku kiicham :kāāntōōy chēpō Chēērusālēēm kilē chiich nyēpō Iriin mpō ntā māmuroot. 4 Kiisyoongʼu keey ngʼaleechu āmu kiipka Yāwuutik walak Antyookya kumārēy kilē /kēēmur piich choo mā Yāwuutik. Kiichōōru keey :pichoochēē ku-irtooy keey kilē kii piich chēpō Kiriistō sikungʼam kaatyaaka nyoo kiikēēnyōōru nkōō wōloo mii :Meesaaya Yēēsu si nēē ngʼat ku-ireech kēēlēku ōōtwook chēpō ngʼātuut chēpō Yāwuutik. 5 Maakutēērchiichaan nyuun pichoochēē ngʼaleekwaak mpō kiitēēn. Kiiku-ir :achaan kilēē nyoonēē soonāmchiikwaan keey ngʼālyoon nyēpō man. 6 Akipō piich choo tookunootēēn, ku mootāsi :akwaaneek kir ngʼaleechu ānēētaa. Mpō ntā tookunootēēn :akwaaneek, ku moomii :kir, āmu mēērōōtēē :Iriin kāroomin nyēpō chiich wōlpō saangʼ. 7 Kiiro :pichoochēē kilē kiikōōnaa :Iriin kaamuuka ā-āmchinootō piich choo mā Yāwuutik lōkōōy choo kāroomēēn kilēē paani kiitēnii Pēētērō kaamuuka kwoomchinootō Yāwuutik. 8 Kilēē paani kiitē :Iriin Pēētērō kaamuuka, ku kiikōōnaa mpō inyeentee kaamuuka ā-āmchinootō piich lōkōōy choo kāroomēēn. 9 Kii nēē teer :Chēēmis ākōō Pēētērō ākōō Chowaana choo kii kāāntōōyiipō piich chēpō Kiriistō kilē kiipēēruur :Iriin pāyiisyeenyuun, kucham koonēētiisyeenyuun nkōō Parnapa. Kēēchoomnyēēchi nkōō akwaaneek kēē-āmchiichaan lōkōōy choo kāroomēēn piich choo mā Yāwuutik, kwoomchi akwaaneek Yāwuutik. 10 Kir nyoo kiimwoorwēēch pichoochēē ku keepkaata piich chēpō Kiriistō choo lēē mēēy nkōō Chēērusālēēm, kir nyoo kyoochēpoot :aneen a-ir. 11 Kiimii yoo kiiruutoowu :Pēētērō Antyookya, akar :aneen koongʼ inyeentee kutēērēy :piich āmu kiimāchuulootēēn :tukuuchu kii-irēy. 12 Paani ki-itu :Pēētērō, ku kyoomiisyō nkōō piich choo mā Yāwuutik. Ku nēē mii lētuun paani kapaku-itu :piich walak choo kiipkoonēē wōloo mii :Chēēmis, ku-istoorēē keey :Pēētērō wōloo mii :piich choo mā Yāwuutik, āmu kiiwar piich choo mwoorēy kilē mā pō :chiich Iriin nēē toomō /kēēmur. 13 Kiiwāriisyō :mpō Yāwuutik walak kilēē Pēētērō akutuup ātēpuut chēpō Pēētērō. Kuchuut mpō :Parnapa ngʼaleechoochēē. 14 Paani kyaaroo :aneen kilē kiimā-irēy :pichoochēē man kutuup keey nkōō lōkōōy choo kāroomēēn, āmwoochaa Pēētērō kutēērēy :piich tōkōl kilē, "Inyēēn Yāwuutyoon nkōō sikēēngʼuungʼ, akiitēpēē :inyēēn kilēē wōloo tēptooy :piich choo mā Yāwuutik. Āmu nee nyuun siimārēy i-ir piich choo mā Yāwuutik kutuup ngʼātuut chēpō Yāwuutik? 15 Inyēēn ākōō aneen keechaan Yāwuutik nkōō sikēēnyoon amākukārēēchaan keey nkōō piich choo mā Yāwuutik choo mēēnkēt ngʼātuut chēpō Iriin. 16 Kuunkēt :achaan kilē chāmēy chiich :Iriin nkōō taayuunyiin kilē tiliil nēē tiirō keey :chiich Yēēsu Kiriistō. Mā kilē āmu tuupēy :chiichoonēē ngʼātuut. Kiyoonēē nyoo irēēch Yāwuutik kēētiirēē keey Yēēsu Kiriistō sikuchameech :Iriin. Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu moomii chiich nyoo chāmēy :Iriin kilē tiliil āmu tuupēy ngʼātuut. 17 Rōōtēēch :piich walak kilē kiikipngʼōōkiis āmu kutiirēē keey Yēēsu amaakutuupēy ngʼātuut chēpō Yāwuutik. Ara ngʼuutuuy sōō :nyēēnyi kilē irēēch :Kiriistō kee-ira ngʼōōki? Acha! Mā lēē nyoonēē mpō kiitēēn. 18 Ālēēlēy nyuun nēē acham kilē /kusāruuy chiich āmu tuupēy ngʼātuut chēpō Yāwuutik. 19 Kiikiikunamaa mpō :ngʼaleepō ngʼātuut /akiikeetyaaytaareenaa nyuun wōloo mii ngʼātuutēchoochēē, soomāngʼiisyō akipō Iriin. 20 Kilēē paani kiimēērēy :Kiriistō, kilēē yoo kyaameer :aneen mpō kilēē nyoonēē. Maakukarkeey anee :sopoon paannyēēnyi ākōō nyēpō taay, āmu ātingʼēy paannyēēnyi Kiriistō nkōō sopoontanyuun. Sāpoon nyoo āmāngʼiisyēy ku sopoon nyoo ātiirēēyaa keey Wēēroo Iriin nyoo kiichaman ākōy kuutētō sāpoontanyiin akipō aneen. 21 Sārwēēch :Iriin akipō choomnyeenyiin ākityōōn mā āmu kutuupēy ngʼātuut. Kir :nyoonēē nyoo moomētooyaa. Ntā kii man kilē /kutilchinii chiich kilē chamaat nkōō taayuu Iriin āmu tuupēy ngʼātuut, man kilē tālēkuuy kilēēn meeraa :Kiriistō."

3

1 Akwaan piich chēpō Kalatiya sālwēy nyaa tyaan kēny! Kiipanaak :ngʼoo? Nku /kiikungʼuutwook kukaraam wōloo kiimeerta :Yēēsu nkōō kimurtooyoon. 2 Lēyyē, akanyaan ateepeenaak kir ākoongʼo. Kyoonyōōruukwaan Toomirmiir nyoo Tiliil āmu kyaatuup :akwaan ngʼātuut chēpō Yāwuutik aa, ntā kyoonyōōru āmu kyaaran kiyoo /kiikumwoorwook? 3 Akwaan sālwēy nyoo matingʼ /keemwa. Nku kyootoowunēē sopēēngʼwoongʼ nyēpō araa Kiriistō Toomirmiir nyoo Tiliil. Āmu nee nyuun paannyēēnyi saamar āmāngʼiisyēē nkōō kaamuukeengʼwoongʼ? 4 Āmārēēkwaan āmwoorwoon kilē kyoonyārilyō akipō tukun choo tēēnō chu nyēpō kilēēn? Man, kiimāpō kilēēn. 5 Kiikōōnook :Iriin Toomirmiiryeenyiin aku-ir tukun chēpō kwōngʼuut nkōō wōloo āmiikwaan āmu kyaaran kiyoo kyaateer, amaapkaat kilē āmu kyaatuup ngʼātuut chēpō Yāwuutik. 6 Aroo kee Apraam. /Kiikutilchi inyeentee kilē chamaat nkōō taayuu Iriin āmu kiitiirō keey inyeentee. 7 Mārēy nyuun āsōwu kilē piich choo rānēy Iriin kilēē Apraam ku piipō Iriin :choochēē chēpō man. 8 Kiisip kungʼuutu :siruut chēpō Iriin kilē chāmēy :Iriin piich choo mā Yāwuutik kilēku piich choo tiliilēēn nēē tiirō keey inyeentee. /Kiikungʼuutu paani kiimwoochinii :Iriin Apraam kilē "Kuupēēruurēy :piich tōkōl choo mii ngʼwēny kupunuunēēniin." 9 Pēēruuroot nyuun :piich tōkōl choo tiirēē keey Iriin kilēē paani kiitiirō keey :Apraam. 10 Ku pānootēēn nyuun :piich tōkōl choo tiirēē keey ngʼātuut. Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu mwoorēy :siruut chēpō Iriin kilē, "Panaat :chiich aka tōkōl nyoo mēēkoonyitēy ngʼātuut tōkōl choo /kiikukōōnu kupunuunō Muusa." 11 Man nyuun kilē moomii chiich nyoo chāmēy :Iriin kilē tiliil āmu tuupēy ngʼātuut :chiichoonēē. Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu mwoorēy :siruut kilē, "Nyōōruuy :chiich nyēpō man sopoon nēē tiirō keey Iriin." 12 Nēē tuupēy :chiich ngʼātuut ku mamakaat :chiichoonēē kutiiro keey Iriin. Ku chiich nyoo kiilchinii keey ngʼātuutēchoochēē, kurātēy :ngʼātuut chiichoonēē ākōy. 13 Kiiwaleeneech keey :Kiriistō akuutyaaytaareeneech pan nyoo kyoopkēēch :ngʼātuut paani kiima akipō achaan. Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu mwoorēy :siruut kilē, "Panaat :chiich aka tōkōl nyoo /kākuukārkooti keet." 14 Paani kiiwaleeneech keey :Meesaaya Yēēsu, /kēēpēēruur mpō piich choo mā Yāwuutik kilēē paani /kiikuupēēruur Apraam. /Kiiku-ir kilēē nyoonēē sikēēnyōōru Toomirmiir nyoo Tiliil nyoo kiiyoomiisēēch nēē kutiirēē keey inyeentee. 15 Tuupchēēnichuuch, ānkēt akwaan kilē nēē kaakwaam :piich ārēēny miis nkōō kir nyoo kātēērchi keey, ku moomii :chiich nyoo muukēy kusiir. Kilēē nyoonēē nyuun mpō miis nyoo kyaam :Iriin nkōō Apraam 16 Kiiyoomiis :Iriin Apraam nkōō miistonoonēē kilē /kuupēēruurēy piich tōkōl choo mii ngʼwēny kupunuunō siintaaryeenyiin. Nku ngʼāloolēē chiich ākoongʼo paani mwoorēy kilē ’siintaaryeenyiin’ aku chiichoonēē ku Kiriistō. 17 Kir nyoo āmii :aneen āmwoorēy ku nyi: Ki-ir :Iriin miis nkōō Apraam. Ku mēēmuukēy nyuun :ngʼātuut choo /kiipākēēkōōnu kēnyiis pōkōl angʼwan nkōō sosom lētuun kuput miistonoonēē. Mēēmuukēy nyuun :ngʼātuut chēpō Muusa kuput kir nyoo kiikuuyoomiisēēch :Iriin. 18 Nēē nyōōruuy :chiich pēēruur āmu tuupēy ngʼātuut, kupō kilēēn kooyoomiisō. Kiiyoomiis nyuun :Iriin Apraam kilē nyōōruuy :piich pēēruur kupunuunō kaaraneengʼwaangʼ. 19 Kiipō nee nyuun :ngʼātuut? Akanya āmwoorwook. /Kiikukōōnu ngʼātuut āmu kiiku-ir :piich ngʼōōki. Kiimakaat kilē kutēpi :ngʼātuutēchoochēē ākōy paani kāchō :siintaaryaani pō Apraam nyi kiiyoomiis :Iriin. Ki-ir :Iriin ngʼātuutēchoochēē akuutē ōōrkooyoon kupunuunō malaykeen. 20 Tingʼēy :chiich nyoo lēē āsiisiin kāmōōs ārēēny choo ryoonchinii nēē ir piich ārēēny miis. Iriin ku ākoongʼo amooyoomiis Apraam kupunuunō āsiisiin. 21 Ara kārtooy :ngʼātuut kiyoo kiiyoomiis :Iriin Apraam? Acha, mālēē nyoonēē! Ntā /kiikukōōnu ngʼātuut sukukōōnu sopoon nyēpō ākōy, ntā kuumuukēy kēētililiitu akichameech :Iriin nēē kutuup ngʼātuut. 22 Mwoorēy :siruut nyuun kilē rātootēēn piich tōkōl nkōō ngʼōōki. Piich nyuun choo tiirēē keey Yēēsu Kiriistō choo nyōōruuy kiyoo kiikuuyoomiis :Iriin. 23 Kiikiirātootēēn :achaan Yāwuutik nkōō ngʼātuut akuriipēēch :ngʼātuutēchoochēē ākōy kuchō :Yēēsu nyoo /kutiirēē keey. 24 /Kiikukōōnēēch ngʼātuutēchoochēē kuriipootēēch ākōy kuchō Yēēsu /sikeechameech kilē kutiliilō āmu kutiirēē keey inyeentee. 25 Paani kiikēētiirēē keey nyuun Kiriistō kimaakēēmārēy kiriipootēēch :ngʼātuut. 26 Kyoolēku :tōkōl laakōōpō Iriin āmu, ātiirēē keey Meesaaya Yēēsu. 27 Paani /kapakeepaatiisanaak, āpoyiitu Kiriistō, ākoonyōōru sopoon nyoo rēēl nyēpō Kiriistō. 28 Mātingʼēy kilē ngʼoo :ngʼoo, nēē kā Yāwuutik ntā ku mā Yāwuutik, nēē kā ōōtwookiin ntā ku mā ōōtwookiin, nēē kā murēn ntā ku cheepyooso. Āmiikwaan :tōkōl kipakoongʼo nkōō Yēēsu Kiriistō. 29 Kilēē paani kyoopāyiitu Kiriistō, ku akwaan laakōōpō Apraam chēpō man akunyoolchinii /kēēkōōnook pēēruur nyoo kiiyoomiis :Iriin Apraam.

4

1 Apkaata kee kilēē nyi: Nēē ma pooyoon akumēti laakweenyiin nyoo tāku miningʼ tukuuchiich, ku karkeey laakwaanoonēē nkōō ōōtwookiin. Mpō ntā chaachiich :tukun chēpō apoonyiin, ku mātingʼēy kaamuuka nkōō wōloo mii :tukuuchoochēē ākōy ku-ōōwiit. 2 Tākumii :laakwaanoonēē ēēruun chēpō tilyay nkōō piich choo ryoonchinii tukuuchoochēē ākōy paani /kākuutē kaamuuka kupayta tukuuchoochēē. Aku pērēētuunoonēē /kuutēnii kaamuuka ku pērēētuu nyoo kiikilēwēn apoonyiin. 3 Kii nēē tākupāytooyēēch :ātēpuut chēpō ngʼwēny ku kiikilēēchaan laakōōy choo mēēnkēt kir. 4 Ku kii nēē it :pērēētuu nyoo /kiikiikēēchēp, kukōōnu :Iriin laakweenyiin nyoo kiinam :cheepyooso akutēpuunō kōōr nyoo kiipāytooy :ngʼātuut chēpō Yāwuutik. 5 Kuchō kuutyaayteech choo kiikiikupayteech :ngʼātuut sikēēlēkuu laakōōpō Iriin kukaraam. 6 Kilēē paani kiikēēlēku tōkōl laakōōpō Iriin, ku kiiyookwēēch :Iriin Toomirmiiryoo Wēēriinyiin kumāngʼiisyō ākōō achaan. Toomirmiiryoonoonēē nyi irēēch kēēkuursyēē kilē, "Apoo." 7 Maakiichaan nyuun tōkōl paannyēēnyi ōōtwook. Kiikēēlēku laakōōpō Iriin. Āmu kiikēēpāyiitu nyuun Iriin, kēēkōōnēēch kir aka tōkōl nyēpō laakōōchiich. 8 Kii nēē toomō āsōwuukwaan Iriin, ku kiipāytooyook :tukun choo mēērookēē /kēēkutunchi. 9 Ku paanyēēnyi paani kāāsōwu Iriin, aku kaakusōwook :inyeentee oo, kilē nee saamara kuureer kupaytaak tukun choo mēētoorētook? Āmārēēkwaan kuureer kuupootook :tukuuchoochēē? 10 Āmiikwaan ākiilēy keey āriipēy tuumwēyiipō Yāwuutik. Āmu nee sookiilchi keey tuumwēyiichoochēē? 11 Kaawar :aneen wōloo kāātēptēēkwaan nyoo āmii :aneen āpkootēy kilē kiilēku pāyiisyeenyuun puch. 12 /Kiikeetyaaytaareenaa ngʼātuut ākoomāngʼiisyaa kilēē akwaan choo kiimāpāytooyook ngʼātuut. Āsoomook nyuun tuupchēēnichuuch ātyookiisyēērēē wōloo mii ngʼātuut soomāngʼiisyēē kilēē aneen. Kyaataakaan nkōō oor nyaa karaam paani kyoochōōn nyēpō taay ā-āmwook lōkōōy choo kāroomēēn. 13 Kilēē paani ānkēt :akwaan, kir nyoo ki-iraa soochoo-āmwook lōkōōy choo kāroomēēn nyēpō taay ku āmu kiimakaraam anee pōōr. 14 Mpō ntā kiimuukēy kuu-iimaak :pōōrtanyuun, ku kiimaatayaan ntā a-oonoon. Kyaataakaan nyuun kilēē yoo kyaaneen malayka nyēpō Iriin, ntā ku kilēē yoo kyaaneen Yēēsu Kiriistō. 15 Kiikwaamaak :nee aniin? Kiiwō ānō pāypooyēēngʼwoongʼ nyi kiipō taay? Āmwoorwook man kilē kyaachamaan nyoo ntā kiimuukēē, tākyoopāluuy koonyiikwook ākookōōnoon. 16 Kunyuun oo, ara kyoolēkwaa puunyoon nkōō wōloo āmiikwaan āmu kyoomwoorwook man? 17 Mii :pichoochēē mārwook atuupa ngʼātuut kuutyāmēy kilē kusaarsaaraak āchāmchii ngʼaleekwaak, aku mā ngʼal choo kāroomēēn. Mārēy :pichoochēē ku-istoorēēnook wōloo āmiiyaa sootēērchiikwaan ngʼaleekwaak. 18 Karaam ānāmchi keey ngʼālyoon nēē ngʼālyoon nyaa karaam. Akaa-ir kilēē nyoonēē ākōy mpō ntā mākumii tōkōl. 19 Chamanichuuch, kilēē paani ngʼwooniituuy cheepyooso :moo nēē mārēy kutuum, kumii kungʼwoonchinaa mpō kilēē nyoonēē ākōy aroo kilē kookiilyō nkōō Kiriistō. 20 Ālēēlyaa ntā kākimii tōkōl saakuskuus mukulērtanyuun paani āngʼāloolwook, āmu kee-iiman :ngʼaleekwook. 21 Ateertee kee, akwaan pichu āmārēy kupaytaak :ngʼātuut. Ānkēt :akwaan kiyoo mwoorēy :siruut chēpō Muusa? 22 Siraat kilē kiitingʼēy :Apraam wēēchiichiich ārēēny. Kiināmēy :cheepyoosee aka nyoo lēē ōōtwookiin wēērii aka, kunam wēērii aka :cheepyooseetaa kata. 23 /Kiikunam wēērii nyi pō cheepyooso nyoo lēē ōōtwookiin kutuup keey nkōō kāāpkootuut chēpō piich. Ku nyi kiipō cheepyooseetaa kata ku /kiikunam kilēē paani kiiyoomiis :Iriin Apraam. 24 /Kiikuukarkeeyiit chēēpyōōsōōchoochēē nkōō miistiin ārēēny chēpō Iriin. Miis nyēpō taay nyoo /kiikutoowuunō Tulwoo Sinaay ku karkeey nkōō Akar. Nāmēy nyoonēē :laakōōy choo lēē ōōtwook. 25 /Kiikuukarkeeyiit Akar Tulwoo Sinaay nyoo mii kōōroo Areepya /akeekarkeeyiita Chēērusālēēm nyēpō paannyēēnyi nyoo ōōtwook :piichiich nkōō ngʼātuut. 26 Karkeey nyuun cheepyooseetaa kata nkōō :Chēērusālēēm nyēpō kipsēnkwēt. Tyaakaat aku eeyeenyoon. 27 Mwoorēy :siruut kilē: "Paypayiituu, :inyēēn cheepyoosooni lēē sōōn. Isiiyta, nyoo mēētēērēy ngʼwoonin nyēpō laakwa. Tyaan :laakōōy choo nyōōruuy :cheepyooso nyoo kakusas kusiir nyoo kiitingʼēy murēn." 28 Kunyuun oo, tuupchēēnichuuch, akarkee :akwaan nkōō Isaka āmu /kiikunamaak ālēku laakōōpō Iriin kilēē wōloo kiiyoomiistō :Iriin Apraam. 29 Kilēē wōloo kiilēē :ngʼala nkōō pērēētuus chēpō Apraam, kilēē nyoonēē mpō paannyēēnyi. Ngʼēētēy :wēērii nyi /kiikunam kilēē wōloo pkootitooy piich ku-us nyi /kiikunam nkōō kaamuuka nyēpō Toomirmiir nyoo Tiliil. 30 Mwoorēy nee nyuun :siruut chēpō Iriin akipō yēēnyi? Mwoorēy kilē, "Oona cheepyoosoonoonēē lēē ōōtwookiin nkōō wēēriinyiin kupeera kaayi. Mārāmtooy :wēēroo cheepyoosooni lēē ōōtwookiin kir nkōō wēēroo cheepyooseetaa kata." 31 Kunyuun, oo, tuupchēēnichuuch, mākiichaan laakōōpō cheepyoosooni lēē ōōtwookiin, kipoochaan cheepyooseetaa kata.

5

1 Kiikuutyaayteech :Kiriistō, simaakupāytooyēēch :ngʼātuut. Kunyuun, aroo kilē kāātyookiisyō amataakany kuureer kupaytaak :ngʼātuut. 2 Ātēērwoon ngʼaleechuuch. Āmwoorwook :aneen Paawulō kilē nēē kaakany /kēēmurook kilē sukuchamaak :Iriin, kumēēlē toorētook kir mpō kiitēēn :meeraa Kiriistō. 3 Akanya āmwoorwook kuureer kilē chiich aka tōkōl nyoo chāmtooy keey /kēēmur, ku maraat kuriip ngʼātuut tōkōl chēpō Yāwuutik. 4 Ku akwaan choo āmārēy kuchamaak :Iriin kilē ātiliilō āmu ātuupēy ngʼātuut chēpō Yāwuutik, ku kyoo-istoorēē keey wōloo mii :Kiriistō. Kyaachuchuukee keey chamataa Iriin. 5 Āmwooraa kilēē nyoonēē, āmu kutingʼēēchaan man kupunuunō Toomirmiir nyoo Tiliil kilē kunyōōruuy kir aka tōkōl nyoo kiiyoomiis :Iriin piich choo tiirēē keey Yēēsu. 6 Nēē /kākumur chiich ntā nēē /mākumur, ku moomii ngʼālyoon nkōō wōloo mii :Yēēsu Kiriistō. Kir nyoo maraat ku kutiirō keey :chiich Yēēsu akutingʼēy choomnyoot. 7 Kyoomiikwaan ātāsēy taay nyaa karaam. Ara ngʼoo :nyi kiingʼamaak ku maacham ngʼālyoon nyēpō man? 8 Māchōōnēē :ngʼamwa nyoo lēē nyoonēē wōloo mii :Iriin nyoo kiikuurook ālēkuu laakōōchiich. 9 Irēy :kimeera choo ngʼērin mayya chaa chaangʼ kukuutu. Kuumuukēy nyuun mpō :ngʼālyoon nyoo miningʼ kuwalaak tōkōl. 10 Ātiirēēyaa keey Kiptaayaan akipō akwaan kilē mootingʼēēkwaan kāāpkootuut walak choo ngʼulēy. Ngʼwoonchinii chiich nyoo kēēpootook, mpō ntā ngʼoo :chiichoonēē. 11 Tuupchēēnichuuch, ntā toomii aneen ānēētook kilē maraat /kēēmur chiich sikilēku chiich nyēpō Iriin, ntā /maakēē-usoon. Ntā kiilēē nyoonēē, ntā moomii :riiri nēē aneet :aneen akipō meeraa Yēēsu nkōō kimurtooyoon. 12 Āsoomaa kilē ntā til keey :pichoochēē mii kuu-iimook mētēwēy kilē ntā /kumurook. 13 Tuupchēēnichuuch, /kiikēēlēwēnook /akeetyaaytaak nyoo maakupāytooyook :ngʼātuut. Kilēē paani /kiikeetyaaytaareenaak ngʼātuut, kumaa-ir nyuun kir aka tōkōl kilēē wōloo mārtooy pōōrwēyiikwook. Ātoorētēy keey nkōō choomnyoot. 14 Rumēy ngʼātuut tōkōl :ngʼātuutyoonoonēē mwoorēy kilē, "Icham piich walak kilēē wōloo ichāmtooy keey." 15 Akaaman maasur keey nyuun aku maa-am keey akutaan, āmu āmuukēy awaangʼ keey. 16 Āmwoorwook nyuun kilē āmāngʼiisyēē kilēē wōloo mārtooy :Toomirmiir nyoo Tiliil simaa-ir tukun choo mārēy pōōrwēyiikwook. 17 Tukun choo mārēy :pōōrwēyiichooch kilē kee-ira, ku māmārwēēch :Toomirmiir nyoo Tiliil kilē ntā ku-ir. Ku tukun choo mārwēēch :Toomirmiir nyoo Tiliil kilē ntā ku-ir, ku māmārwēēch :pōōrwēyiichooch kee-ira. Mā-itinii keey :Toomirmiir nyoo Tiliil ākōō mākuut chēpō pōōrwēyiichooch. Moomuukēēkwaan nyuun a-ir kir nyoo āmārēy. 18 Ku nēē ntōrōōrwook :Toomirmiir nyoo Tiliil, ku maakupāytooyook :ngʼātuut. 19 Tookunoot :tukun choo irēy chiich nyoo pāyuuy makuut chēpō pōōr. Ngʼaleechoochēē ku kusiir karwa murēnō ntā ku cheepyooso, sopoon nyoo mā tiliil, takalanat, 20 /kēēkutunchi kaanaamōōn, pan, keesas keey, pōlāt, ngʼat koongʼ, nārēēkyō, suuynoonti, pēēsyoot, 21 tuurinpō moo, pōōkitō, kimoo, nkōō walak choo karkeey nkōō choochēē. Lēyyē, akanya āmwoorwook kuureer kilēē paani kyoomwoorwook kilē chiich aka tōkōl nyoo tuupēy ngʼaleechoochēē, ku mānyōōruuy kuchuut Kaa Iriin. 22 Ku nēē pāyu nyuun :Toomirmiiryēē nyoo Tiliil sopoonwēchooch, kēēnyōōru choomnyoot, pāypooyō, kaalya, kirintaar, riirataa keey, kāroomin, kaarana, 23 tāloosyō ākōō /kēēriip keey. Moomii :ngʼātuut aka tōkōl nyoo tāyēy tukun choo lēē chu. 24 Piich chēpō Yēēsu Kiriistō ku kiikumētō mākuut chēpō pōōrwēyiikwaak nkōō tukun chaa raacheen choo mārēy :mootinēēkwaak. 25 Kilēē paani kiikukōōnēēch :Toomirmiir nyoo Tiliil sopoon nyoo rēēl, akanya kee-ira tukun choo mwoorwēēch Toomirmiiryoonoonēē kee-ira. 26 Kunyuun, amaakany keelasa keey, mākukwiintoochi piich amaakany kutuuriityēēch moo tukun chēpō piich.

6

1 Tuupchēēnichuuch, nēē ir :chiich ngʼōōki, ā-isu muutyō :akwaan choo kyookiilyō nkōō Toomirmiir nyoo Tiliil ākooriipēy keey, āmu muukēē mpō /keetyamaak. 2 Ātoorētēy keey nēē nyikisiityook :ngʼala. Nēē a-ir kilēē nyoonēē, ātuupēy kiyoo mwoorēy :ngʼātuut chēpō Kiriistō. 3 Nēē pkootēy :chiich kilē akaykay kusiir piikō walak, aku makaykay, ku kēēmēlmēēl keey :chiichoonēē. 4 Mārēy i-ir :chiich kir nyoo maraat i-ir, si nēē ngʼat itingʼēy kir nyoo ilāsēy keey simēētēēniityō keey nkōō chiitō aka. 5 Āmwooraa kilēē nyoonēē āmu kālāpēy :chiich aka tōkōl nyariltanyiin. 6 Piich tōkōl choo mii /kēēnēētēy ngʼālyoontoo Iriin, ku maraat kichārchinii tukun choo tingʼēy koonēētiikwaak. 7 Amaakany /kēēmēlmēēlook. Moomii :chiich nyoo muukēy kuumēlmēēl Iriin. Kāsēy :chiich kir nyoo kiitōōtēy. 8 Chiich nyoo irēy tukun kilēē wōli mārtooy mākuut chēpō pōōrtanyiin, ku kāsēy :chiichoonēē meerat akipō mākuut chēpō pōōrtanyiin. Ku :nyoo irēy tukun kilēē wōloo mārtooy Toomirmiir nyoo Tiliil, kukāsēy :chiichoonēē sopoon nyēpō ākōy kupunuunō Toomirmiiryoonoonēē. 9 Kimākuchoosyō kēē-irēy tukun choo kāroomēēn, āmu paani ka-it :pērēētuuni kiikuchēp :Iriin, kēēkāsēy kir nyoo kiikutoot nēē mākuchoosyō. 10 Ku nēē tākēētingʼēy nyuun pārooyin, akany kēē-irchii piich tukun choo kāroomēēn, aku kusiir tōkōl, kēē-irchi piich choo kiikutiirō keey Iriin. 11 Aroo kee wōloo āsirtooy aneentee parwaani nkōō siruut choo ēēchēēn āpāyiisyēērēē ēēruunēchuuch. 12 Piich choo mārēy kungʼuutuunō wōli pō saangʼ kilē kāroomō, choo mii kukārook koongʼ kilē /kēēmurook. Kir kipaat nyoo irēy akwaaneek siku-ir kilēē nyoonēē, ku /simāku-us akipō kimurtooyoontoo Kiriistō. 13 Āmwoorēy kilēē nyoonēē āmu māriipēy mpō :pichoochēē /kumurēy ngʼātuut tōkōl. Mārēy kipaat kilē /kēēmurook sikulas keey kilē /kaakēēmurook. 14 Lēyyē, mā ākōy alasaa keey kir aka, ālāsēēyaa keey kimurtooyoontoo Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. Āmu kiima :Yēēsu nkōō kimurtooyoon, ku sopoon nyaanyaa ku maakukarkeey nkōō sopoon nyēpō piich choo tuupēy ātēpuut chēpō ngʼwēnyuuni aku mā :aneen mpō kir nkōō wōloo mii :pichoochēē. 15 Mātoorētēy kir nēē /kumur chiich ntā nēē /mākumur. Kir nyoo maraat ku kunyōōru :chiich sopoon nyoo rēēl. 16 Lēyyē, kanya kuutō :Iriin kaalya piich tōkōl choo tuupēy ngʼaleechu akuupēēruur. Piich chēpō Iriin chēpō man :pichoochēē. 17 Kungʼeetee aniinee kitas taay, moomāraa takuu-iman :chiich, āmu ātingʼēy pēēruutēy nkōō pōōrtanyuun choo kyoonyōōru āmu kyaamtaataa ngʼālyoontoo Yēēsu. 18 Tuupchēēnichuuch, kuupēēruurook :Kiptaayaantēēnyoon Yēēsu Kiriistō. Lēē nyoonēē.